ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 364 1684553 1658836 2026-10-09T19:41:37Z Hamid Hassani 16501 چاکسازیی بڕێک ڕێنووس 1684553 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای دھۆک | ناوی_فەرمی = {{lang-ar|محافظة دھوک}}{{ھن}}{{lang-en| Duhok Governorate}} | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پارێزگا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Collage of Dohuk Governorate.jpg | photo2a = Kurdistan governorates 2015.png | photo2b = Duhok in Iraq.svg | photo3a = Duhok Governorate.png | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە:{{ھن}}وێنەی چەند شوێنێکی پارێزگای دھۆک{{ھن}}وێنەی ناوەڕاست:{{ھن}}لای ڕاست:نەخشەی پارێزگای دھۆک لە [[ھەرێمی کوردستان]].{{ھن}} لای چەپ:نەخشەی پارێزگای دھۆک لە [[عێراق]]{{ھن}}وێنەی خوارەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی پارێزگای دھۆک | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=7|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat= 37.06667 |frame-long= 43.13333 |frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = پارێزگای دھۆک | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = ژمارەی [[قەزا]]کان | ناوی_دابەشکراو٣ = <span style="color:#090;">٧</span> | جۆری_دابەشکراو٤ = ژمارەی [[ناحیە]]کان | ناوی_دابەشکراو٤ = <span style="color:#090;">٢٩</span> | جۆری_دابەشکراو٥ = [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|ژمارەی ئەندامانی پەرلەمان]] | ناوی_دابەشکراو٥ = <span style="color: #090;">١٠</span> <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[پارێزگا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٩٦٩]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = حکوومەتی خۆجییی | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەنی پارێزگای دھۆک | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگار | ناوی_سەرۆک = [[عەلی تەتەر]] | سەرناوی_سەرۆک١ = ژ. ئەندامانی ئەنجومەن | ناوی_سەرۆک١ = ٤١ | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١٠٬٩٥٥٫٩١ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = ٣٠٠ | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ٢ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = ٣٫٤٠٤ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٣٦٠٧ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٥٠ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٬٥٩٩٬٨٧١ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٢٢٫٩ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = دھۆکیی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینی]] و [[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])، [[مەسیحی]] و [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٫٧٠٦<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>{{ھن}}{{color|#0c0|بەرز}} · [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|٢ەم بۆ ١٧]] <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = ٤٣٠٠٠ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٩٦٤+ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = http://duhok.gov.krd/ | پەراوێزەکان = }} '''پارێزگای دھۆک''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محافظة دھوك،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kirkuk.gov.iq/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220926014558/https://www.kirkuk.gov.iq/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>http://www.rupelanu.com/hevpeymaniya-kurdistani-bi-96-namzedan-dikeve-hilbijartinan-7371h.htm</ref> بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]:''ܗܘܦܪܟܝܐ ܕܢܘܗܕܪܐ'') یەکێکە لە پارێزگاکانی [[عێراق]] و [[ھەرێمی کوردستان]]. ناوەندەکەی شاری [[دھۆک]]ە. [[زاخۆ]] لە نزیک [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل]] لەگەڵ [[پارێزگای شرنەخ]] لە [[تورکیا]] دەگرێتەوە. ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارێزگای حەسیچە]]ی [[سووریا]]. پێش ساڵی ١٩٦٩ بەشێک بوو لە [[پارێزگای نەینەوا]] کە ناوی پارێزگای مووسڵ بوو. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢٤دا ١٬٥٩٩٬٨٧١ کەس بووە. == ناو == شاری دھۆک ناوەکەی لە وشەی [[زمانی کوردی|کوردی]] (دوو) و 'ھۆک' (کۆمەڵ) وەرگرتووە وەک باجدان بە دوو گرێ لە سەبەتەی ھەر کاروانێکی تێپەڕ کە زۆرجار [[گەنم]] و [[جۆ]] ھەڵدەگرن.<ref>https://dpti.edu.krd/website/DuhokCity.php</ref> بەپێی نەریتێک کە ساسۆن نەھوم پێشکەشی کردووە، سەرەتا دھۆک ناوی دھۆک-ی داسینیە بووە، کە واتای "دھۆکی ئێزدییەکان"ە. بەڵام دوای کۆمەڵکوژییەکی [[ئێزیدییەکان]]، شارۆچکەکە جێھێڵرا، ئەمەش بووە ھۆی نیشتەجێبوونی [[موسڵمان]]ان و [[مەسیحی]]یەکان و [[جوو|جولەکەکان]] لەو ناوچەیە.<ref>https://brill.com/display/book/9789047422129/Bej.9789004161900.i-376_006.xml</ref> == دیمۆگرافی == پارێزگای دھۆک زیاتر دانیشتووانی [[کورد]]ن کە کەمینەیەکی [[عەرەب]] و [[ئاشوورییەکان]] و [[ئەرمەنییەکان]]ی ھەیە. لە ڕووی مێژوویییەوە، دانیشتووانێکی [[جوو]] لە ناوچەکەدا ھەبوون. گرووپە ئایینییە سەرەکییەکان بریتین لە [[ئیسلام]] و [[ئێزیدی]] و [[مەسیحی]].<ref>http://duhoktourism.org/service/history {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130626203508/http://duhoktourism.org/service/history |date=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> == دەسەڵات == * پارێزگار: [[عەلی تەتەر|عەلی تەتەر نێروەیی]] * جێگری پارێزگار: مەجید سەید ساڵح * سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا (PCC): فەھیم عەبدوڵڵا.<ref>http://i.a.cnn.net/cnn/2007/images/04/25/un.report.pdf</ref> * کۆی گشتی ٤١ کورسی * ٣٣ کورسی بۆ [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] * ٤ کورسی بۆ [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] * ٤ کورسی بۆ [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]].<ref>https://web.archive.org/web/20050420033145/http://www.zindamagazine.com/html/archives/2005/4.6.05/index_wed.php</ref> == جوگرافیا == دھۆک لە سێ لاوە بە [[کێو|چیا]] دەورە دراوە، کە چیای سپی لە باکووری خۆیەوە ھەڵکەوتووە، چیای زاوا لە باشوور و لە ڕۆژھەڵاتەوە چیای مام سێن، لە لای ڕۆژاواشەوە دەکرێتەوە بۆ دەشتی کشتوکاڵی سێمێل، لە شاری دھۆک چەندین شوێنی شوێنەواری ھەیە، لەوانە دەشکەوتی چوار ستوون کە دەکەوێتە سەر شاخێک لە ناوچەی [[بەنداوی دھۆک]] کە زیاتر لە ١٥ شوێنی شوێنەواری دیکەی تێدایە. شاری دھۆک بە باخەکانی و میوە بەناوبانگەکانی ناوبانگی دەرکردووە، لە ماوەی دەیەکانی ڕابردوودا شارەکە لە ڕووی شارەوە وەکو باقی پارێزگاکانی تر فراوان بووە. پارێزگای دھۆک چەندین [[ئێڵ]]ی کوردی تێدا نیشتەجێیە، لەوانە ئێڵی دۆسکی کە بەشێک لە زەوی و زارەکانی شاری [[دھۆک]] لە نێو زەوییە کشتوکاڵییەکانیدا دەزانن، ئێڵی مزووری و ئێڵی زێباری و ئێڵی ڕێکەوتی کە لە ئێڵە دێرینەکانن و داب و نەریت و نەریتی خۆیان دەپارێزن کە لە باوباپیرانیانەوە بە میراتیان گرتووە و بە جلوبەرگی نەریتی خۆیان جیا دەکرێنەوە، ھەروەھا ئێڵی کوگار و ئێڵی دیکەش ھەیە. == مێژوو == [[پەڕگە:Map Aq Qoyunlu 1478-en.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|کۆنفیدڕاڵی ئاق قویونلو لە گەورەترین ئاستدا لە سەردەمی ئوزون حەسەن لە ساڵی ١٤٧٨]] یەکێک لە سەرەتاییترین ئاماژە نووسراوەکان بۆ دھۆک لە مێژووی فارسی (کیتابی دیاربەکرییە) لە کۆتایی سەدەی پازدەھەمدا ھاتووە کە لە نووسینی (ئەبوبەکر تەھرانی)دا ھاتووە، کە لە گێڕانەوەی ھەڵمەتە سەربازییەکانی [[ئاق قۆینلۆ]]دا باسی دھۆک دەکات.<ref>Ebu Bekr-i Tihrani. Kitâb-ı Diyarbekriyye. Translated by Mürsel Öztürk. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2014, pp. 61, 157. ISBN 978-975-16-2752-0.</ref> شارەکە لە سەردەمێکدا لە سەدەی ١٣ یان ١٤ لە ژێر بناغەی [[ھۆز]]ی [[ھەکاری (خێڵ)|ھەکاری]] [[کورد]]دا پەیوەندی بە [[میرنشینی بادینان]]ەوە کرد. وەک چۆن [[ئەولیا چەلەبی]] لە کتێبی (سیاحەتنامە)دا تێبینی کردووە، میرنشینەکە دابەش بووە بەسەر: [[ئاکرێ]]، [[زاخۆ]]، شیخۆیی، [[دھۆک]]، زێباری و [[ھۆزی مزووری|مزووری]].<ref>https://www.academia.edu/6040973/Kurdistan_in_the_16th_and_17th_centuries_as_reflected_in_Evliya_%C3%87elebis_Seyahatname</ref> [[پەڕگە:Map of the Kurdish Emirates - نەخشەی میرنشینە کوردییەکان.jpg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی بەشێک لە میرنشین و خۆبەڕێوەبەرییە کوردەکان بە درێژایی مێژوو]] لە ساڵی ١٨٢٠دا [[کلەودیوس جەیمز ڕیچ|ڕیچ]] [[دھۆک]]ی بە شارۆچکەیەکی بچووک وەسف کرد کە لە ٣٠٠ خانوو پێکھاتووە، وەک شوێنی سەرەکی بۆ ھۆزی دۆسکی دەگەڕێتەوە، ھەشتا گوندی دیکەی لەگەڵدا بووە. میسیۆنەر ھێنری ئارۆن ستیرن (١٨٥١) چاودێری دانیشتووانی ھەمەچەشنی [[دھۆک]]ی کرد کە دانیشتووانی [[جوو]]لەکەشیان لەخۆگرتبوو. ستیرن زیاتر ئاماژەی بەوەدا کە کیاھیا یان سەرۆکی شارەوانی گوندەکە [[مەسیحی]]یەکی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بووە و سەر بە [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]] بووە. تا ساڵی ١٨٥٩ ڕابی یەحیل دوو مینیان جوولەکەکانی لە ناوچەکەدا دۆزیەوە. کۆمەڵگەی [[مەسیحی]]، [[موسڵمان]] و [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] لە نزیکەی سەد ماڵ پێکھاتبوو.<ref>Zaken, M. (1 January 2007), "Chapter Three. Dohuk", Jewish Subjects and Their Tribal Chieftains in Kurdistan, Brill, pp. 79–96,</ref> لە ساڵی ١٩٢٩ ژمارەی دانیشتووانی نیشتەجێبوو گەیشتە نزیکەی ٣٥٠٠ کەس و [[کورد]] زۆرینەیان پێکھێنا. لە نێو ئەو ٥٥٠ ماڵەدا ٦٥ ماڵ مەسیحی ئاشووری بوون و ٣٠ ماڵیش جوولەکە بوون. == سەردەمی کۆماری == شاری [[دھۆک]] و [[قەزای دھۆک]] ھەر لە سەرەتاوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[پارێزگای نەینەوا]] بووە، لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] و سەردەمی پاشایەتی و ئینگلیز، تاوەکوو بووە [[پارێزگا]] لە کۆماری [[عێراق]]دا. پارێزگای دھۆک بە فەرمانی کۆماری ژمارە (١٠٦٦) لە ۱۹٦۹/۹/۱۷ دا ھێنرایە کایەوە بە دابڕانی ھەر چوار قەزای ([[قەزای دھۆک|دھۆک]]، [[قەزای زاخۆ|زاخۆ]]، [[قەزای ئامێدی|ئامێدی]] و [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]]) لە [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]] و دابڕانی [[ناحیەی ئەترویش|ناحیەی مزووری]] لە [[قەزای شێخان]] و لکاندنی بە [[قەزای دھۆک]]ەوە و ھەر لەو فەرمانەدا ھاتووە کە [[قەزای ئاکرێ]] بە شێوەیەکی کاتی دەبەسرێتەوە بە [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]] و ناحیەی مزووریش سەر بە قەزاکە دەمێنێتەوە تا نەمانی ھۆکارە کارگێڕییەکان. ڕووبەری لە سەرژمێری ساڵی ۱۹۷۷دا (۹۳۰۰کم<small>٢</small>) و بەھۆی دابڕانی [[قەزای ئاکرێ]] ئەم ژمارەیە دابەزییەوە بۆ (٦٥٥٣کم<small>٢</small>). بە ھەمان شێوەش ژمارەی کەرتەکانی لە سەرەتای پێکھێنانیدا (١١٤٩) کەرت بووە دواتر کەمبووەتەوە بۆ (۱۰۷۲) کەرت. بە نەمانی ئەو ھۆکارانە ئەو دوو یەکەیەی بە فەرمی خرایە سەری دوای ئەو ڕێکەوتە چەندین گۆڕانکاری کارگێڕیی تێیدا ئەنجامدرا کە بووە ھۆی کە مبوونەوەی ڕووبەرەکەی و پێکھاتنی یەکەی کارگێڕیی نوێ لە کوتایی سەردەمی کۆمارییدا بەشی زۆری یەکەکانی ھەڵوەشینرانەوە دەتوانرێت ماوەی نێوان دروستبوونی ئەم لیوایە و کوتایھاتنی سەردەمی کۆماری کە بیست ساڵی خایاند. ئەمیش لە چوار قۆناغدا ڕوونبکرێتەوە. === قۆناغی یەکەم؛ لە ساڵی(١٩٦٩)دا === لەم قۆناگەدا کە سەرەتای دامەزراندنی ئەم پارێزگایەیە لەم خشتەیەی خوارەوەدا ڕوونبکرێتەوە. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای دھۆک لە ساڵی(١٩٦٩)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ژ.کەرت ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ژ.کەرت |- | rowspan=5 | ١ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای دھۆک|دھۆک]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سیمێل]] | style="text-align: center;" | [[ سێمێل]] | style="text-align: center;" | ٩٠ | rowspan=5 | ٣ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای ئامێدی|ئامێدی]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[ئامێدی]] | style="text-align: center;" | ٤٥ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی مانگێشک|ناحیەی دۆسکی]] | style="text-align: center;" | [[مانگێشک]] | style="text-align: center;" | ٦٣ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی شیلادزێ|ناحیەی نێروێ و ڕێکان]] | style="text-align: center;" | [[بێبو]] | style="text-align: center;" | ٥٥ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی زاویتە]] | style="text-align: center;" | [[زاویتە]] | style="text-align: center;" | ٦٨ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی کانی ماسێ|ناحیەی ڕێکەوتی باڵا]] | style="text-align: center;" | [[کانی ماسێ]] | style="text-align: center;" | ٧٩ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ئەترویش|ناحیەی مزووری]] | style="text-align: center;" | [[ئەترویش]] | style="text-align: center;" | ٧٧ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی سەرسەنگ]] | style="text-align: center;" | [[سەرسەنگ]] | style="text-align: center;" | ١١٧ |- | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٢٩٨ | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٢٩٦ |- | rowspan=4 | ٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای زاخۆ|زاخۆ]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] | style="text-align: center;" | [[ئاسیھێ]] | style="text-align: center;" | ٩٩ | rowspan=4 | ٤ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی بجیل|ناحیەی سوورچی]] | style="text-align: center;" | [[ ئاکرێ]] | style="text-align: center;" | ١٣٨ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] | style="text-align: center;" | [[شەرانش]] | style="text-align: center;" | ٦٩ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەردەڕەش|ناحیەی عەشایری سەبعە]] | style="text-align: center;" | [[بەردەڕەش]] | style="text-align: center;" | ٩٠ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی باتیفا|ناحیەی گولی]] | style="text-align: center;" | [[باتیفا]] | style="text-align: center;" | ٦٤ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی دینارتێ|ناحیەی نەھلە]] | style="text-align: center;" | [[دینارتێ]] | style="text-align: center;" | ٩٥ |- | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٢٣٢ | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٣٢٣ |- | colspan=4 style="text-align: center | پارێزگای دھۆک پێکھاتبوو لە | colspan=2 style="text-align: center | '''چوار [[قەزا]]''' | colspan=2 style="text-align: center | '''سیازدە [[ناحیە]]''' | colspan=2 style="text-align: center | '''١١٤٩ کەرت''' |- |} [[پەڕگە:Duhok Province in (1969).png|400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی پارێزگای دھۆک لە ساڵی(١٩٦٩)دا]] === قۆناغی دووەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٧٠ - ١٩٧٧)دا === ئەم قۆناغە دوای فەرمانی بە لیوا بوونی دھۆک دەست پێدەکات و تا ساڵی ١٩٧٧ کە تێیدا پڕۆسەی سەرژمێری سازدرا، لەم قۆناغەدا چەندین گۆڕانکاری کارگێڕیی ئە نجامدرا. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٩٢) لە ١٩٧٠/١/٢٦دا، (٣١) کەرتی [[ناحیەی ئەترویش|ناحیەی مزووری]] سەر بە [[قەزای دھۆک]] بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی قەسرۆک|ناحیەی مرێبا]] لە سنووری [[قەزای شێخان]]دا. # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە سالی ١٩٧٢دا، (١١) کەرتی [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] و کەرتی (٩١\ شارۆچکەی [[زاخۆ]])، [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] بە ناوەندی [[قەزای زاخۆ]]وە لکێندرا. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە(١٥٤) لە ١٩٧٢/٣/٢٨دا (٩) کەرتی ناحیەی سندی و (٣١) کەرتی [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] [[ناحیەی ڕزگاری، زاخۆ|ناحیەی ڕزگاری]] لە سنووری پارێزگای دھۆکدا ھێنرایە کایەوە، ناوەندەکەیشی لە گوندی [[ئیبراھیم خەلیل]]ە و خرایە سەر [[قەزای زاخۆ]]. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٣٣٤) لە ١٩٧٢/٧/٣١دا [[ناحیەی گردەسێن]] بە دابڕانی (٨٣) کەرتی [[ناحیەی بجیل|ناحیەی سوورچی]] و (٦) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەردەڕەش|ناحیەی عەشایری سەبعە]]، لە سنووری پارێزگای دھۆکدا ھێنرایە کایەوە و ناوەندەکەیشی لە گوندی [[گردەسێن]]ە و خرایە سەر قەزای ئاکرێ. # بە بڕیاری وەزارتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٧٢دا، (١٨) کەرتی [[ناحیەی بجیل|ناحیەی سوورچی]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ]]وە لکێنران. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (١١٨) لە ١٩٧٦/٣/٨دا [[ناحیەی ئەترویش|ناحیەی مزووری]] لە [[قەزای دھۆک]] دابرینراو بە [[قەزای شێخان]]ەوە لکێنرا. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای دھۆک لە ساڵی(١٩٦٩)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ژ.کەرت ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ژ.کەرت |- | rowspan=5 | ١ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای دھۆک|دھۆک]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سیمێل]] | style="text-align: center;" | [[ سێمێل]] | style="text-align: center;" | ٩٠ | rowspan=5 | ٣ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای ئامێدی|ئامێدی]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[ئامێدی]] | style="text-align: center;" | ٤٥ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی مانگێشک|ناحیەی دۆسکی]] | style="text-align: center;" | [[مانگێشک]] | style="text-align: center;" | ٦٣ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی شیلادزێ|ناحیەی نێروێ و ڕێکان]] | style="text-align: center;" | [[بێبو]] | style="text-align: center;" | ٥٥ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی زاویتە]] | style="text-align: center;" | [[زاویتە]] | style="text-align: center;" | ٦٨ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی کانی ماسێ|ناحیەی ڕێکەوتی باڵا]] | style="text-align: center;" | [[کانی ماسێ]] | style="text-align: center;" | ٧٩ |- | rowspan=2 style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | rowspan=2 style="text-align: center;" | - | rowspan=2 style="text-align: center;" | ٢٢١ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی سەرسەنگ]] | style="text-align: center;" | [[سەرسەنگ]] | style="text-align: center;" | ١١٧ |- | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٢٩٦ |- | rowspan=6 | ٢ | rowspan=6 style="text-align: center;" | [[قەزای زاخۆ|زاخۆ]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای زاخۆ|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[زاخۆ]] | style="text-align: center;" | ١٢ | rowspan=6 | ٤ | rowspan=6 style="text-align: center;" | [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[ئاکرێ]] | style="text-align: center;" | ١٨ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] | style="text-align: center;" | [[ئاسیھێ]] | style="text-align: center;" | ٦٧ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی بجیل|ناحیەی سوورچی]] | style="text-align: center;" | [[ ئاکرێ]] | style="text-align: center;" | ٣٧ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] | style="text-align: center;" | [[شەرانش]] | style="text-align: center;" | ٤٩ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەردەڕەش|ناحیەی عەشایری سەبعە]] | style="text-align: center;" | [[بەردەڕەش]] | style="text-align: center;" | ٨٤ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی باتیفا|ناحیەی گولی]] | style="text-align: center;" | [[باتیفا]] | style="text-align: center;" | ٦٤ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی دینارتێ|ناحیەی نەھلە]] | style="text-align: center;" | [[دینارتێ]] | style="text-align: center;" | ٩٥ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ڕزگاری، زاخۆ|ناحیەی ڕزگاری]] | style="text-align: center;" | [[ئیبراھیم خەلیل]] | style="text-align: center;" | ٤٠ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی گردەسێن]] | style="text-align: center;" | [[گردەسێن]] | style="text-align: center;" | ٨٩ |- | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٢٣٢ | style="text-align: center;" | '''کۆی قەزا''' | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | ٣٢٣ |- | colspan=4 style="text-align: center | پارێزگای دھۆک پێکھاتبوو لە | colspan=2 style="text-align: center | '''چوار [[قەزا]]''' | colspan=2 style="text-align: center | '''چواردە [[ناحیە]]''' | colspan=2 style="text-align: center | '''١٠٧٢ کەرت''' |- |} [[پەڕگە:Duhok Province in (1977).png|400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی '''پارێزگای دھۆک''' لە ساڵی(١٩٧٧)دا]] === قۆناغی سێیەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٨٦ - ١٩٨٧)دا === ئەم قۆناغە دوای پڕۆسەی سەرژمێری ساڵی ١٩٧٧ دەسپێدەکات و لە ساڵی ١٩٨٦دا تێیدا ژمارەی یەکە کارگێڕییەکان لە لووتکە دابوون. # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (١٥٧٩٢) لە ساڵی ١٩٧٨دا، ناوەندی [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] لە گوندی ([[شەرانش]])ەوە گوێزرایەوە بۆ گوندی ([[دەرکار]]) # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (٢٢٠٧١) لە ساڵی ١٩٧٨دا، (٤) کەرتی [[ناحیەی ڕزگاری، زاخۆ|ناحیەی ڕزگاری]] بە [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]]وە لکینران. # فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٢٧) لە ١٩٧٨/٧/٢٥دا، [[قەزای سێمێل]] لە سنووری پارێزگای دھۆکدا ھێنرایەوە کایەوە و ناوەندەکەیشی لە شارۆچکەی [[سێمێل]]ە و ھەردوو [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سێمێل]] و [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] پێوە گرێدرا. # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (٢١٨٢٠) لە ساڵی ١٩٧٨دا، (٢٠) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سێمێل]] و (٣) کەرتی [[ناحیەی زاویتە]] بە ناحیەی ناوەندی [[قەزای دھۆک]]ەوە لکێندرا. # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (٢٣٩٦٣) لە ساڵی ١٩٧٨دا، (٣٢) [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سێمێل]] و (٨) کە ڕتی [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل]]ەوە گرێدرا. # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (٢٤٦٧٦) لە ساڵی ١٩٧٨دا، ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سێمێل]] لە شاروچکەی ([[سێمێل]])ەوە گوێزرایەوە گوندی [[فەیدیێ]](فایدە) و ناوی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی سێمێل]] گۆڕدرا بۆ [[ناحیەی فەیدیێ]]. # بە بڕیاری وەزارە تی ناوخۆ ژمارە (٥٥٥٧) لە ساڵی ١٩٧٩دا. (٣٦) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی]] بە [[ناحیەی شیلادزێ|ناحیەی نێروێ و ڕێکان]]وە لکێنرا و ناوەندی [[ناحیەی شیلادزێ|ناحیەی نێروێ و ڕێکان]] لە [[بیبو]]وە گوێزرایەوە بۆ گوندی [[دێرەلووک]]. # بە بڕیاری ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة) ژمارە (٧٥٧) لە ١٩٨٠/٥/١٨دا، [[قەزای ئاکرێ]] بە گشت سنوورە کارگێڕییەکانیەوە لە پارێزگای دھۆک دابڕێنرا و بە [[پارێزگای نەینەوا]]وە لکێندرا. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای دھۆک لە ساڵی(١٩٨٦)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! [[ناحیە]] ! ناوەندی ناحیە ! ژمارەی کەرت |- | rowspan=4 | ١ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای دھۆک]]{{ھن}}([[دھۆک]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای دھۆک|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[دھۆک]] | style="text-align: center | ٢٣ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی مانگێشک|ناحیەی دۆسکی]] | style="text-align: center | [[مانگێشک]] | style="text-align: center | ٦٣ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی زاویتە]] | style="text-align: center | [[زاویتە]] | style="text-align: center | ٦٥ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٥١ |- | rowspan=5 | ٢ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای زاخۆ]]{{ھن}}([[زاخۆ]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای زاخۆ|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[زاخۆ]] | style="text-align: center | ١٢ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] | style="text-align: center | [[دەرکار]] | style="text-align: center | ٤٩ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی باتیفا|ناحیەی گولی]] | style="text-align: center | [[باتیفا]] | style="text-align: center | ٦٤ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی ڕزگاری، زاخۆ|ناحیەی ڕزگاری]] | style="text-align: center | [[ئیبراھیم خەلیل]] | style="text-align: center | ٣٦ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٦١ |- | rowspan=5 | ٣ | rowspan=5 style="text-align: center;" | [[قەزای ئامێدی]]{{ھن}}([[ئامێدی]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[ئامێدی]] | style="text-align: center | ٩ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی شیلادزێ|ناحیەی نێروێ و ڕێکان]] | style="text-align: center | [[دێرەلووک]] | style="text-align: center | ٩١ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی سەرسەنگ]] | style="text-align: center | [[سەرسەنگ]] | style="text-align: center | ١١٧ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی کانی ماسێ|ناحیەی ڕێکەوتی باڵا]] | style="text-align: center | [[کانی ماسێ]] | style="text-align: center | ٧٩ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٢٩٦ |- | rowspan=4 | ٤ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای سێمێل]]{{ھن}}([[سێمێل]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[سێمێل]] | style="text-align: center | ٤٠ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] | style="text-align: center | [[ئاسیھێ]] | style="text-align: center | ٦٣ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی فەیدیێ]] | style="text-align: center | [[فەیدیێ]] | style="text-align: center | ٣٨ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٤١ |- ! colspan="2" | کۆی گشتی | style="text-align: center | ١٠ [[ناحیە]] | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٧٤٩ |} [[پەڕگە:Duhok Province in (1986).png|440px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی پارێزگای دھۆک لە ساڵی(١٩٨٦)دا]] === قۆناغی چوارەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٨٧ - ١٩٨٨)دا === قۆناغی ھەڵوەشاندنەوەی زۆربەی زۆری ناحیەکانی پارێزگاکانی [[باشووری کوردستان]] بوو. # ھەڵوەشاندنەوەی ھەردوو ([[ناحیەی ڕزگاری، زاخۆ|ناحیەی ڕزگاری]] و [[ناحیەی کانی ماسێ|ناحیەی ڕێکەوتی باڵا]]) و بەستنەوەی ھە موو کەرتەکانی بە ناوەندی قەزاکانیانەوە بەپێی فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٦٠) لە ١٩٨٧/٧/٢٦دا. # ھەڵوەشاندنەوەی ناحیەکانی ([[ناحیەی شیلادزێ|نێروێ و ڕێکان]]، [[ناحیەی مانگێشک|دۆسکی]]، [[ناحیەی فەیدیێ|فایدە]]، [[ناحیەی باتیفا|گولی]]) و بەستنەوەی ھە موو کەرتەکانی بە ناوەندی قەزا یان ناحیەکانی سنووری قەزاکانیانەوە بەپێی فەرمانی کۆماری ژمارە (۹۱۱) لە ١٩٨٧/١١/١٦دا. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای دھۆک لە ساڵی(١٩٨٦)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! [[ناحیە]] ! ناوەندی ناحیە ! ژمارەی کەرت |- | rowspan=3 | ١ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای دھۆک]]{{ھن}}([[دھۆک]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای دھۆک|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[دھۆک]] | style="text-align: center | ٢٣ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی زاویتە]] | style="text-align: center | [[زاویتە]] | style="text-align: center | ١٢٨ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٥١ |- | rowspan=3 | ٢ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای زاخۆ]]{{ھن}}([[زاخۆ]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای زاخۆ|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[زاخۆ]] | style="text-align: center | ٤٨ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی دەرکار|ناحیەی سندی]] | style="text-align: center | [[دەرکار]] | style="text-align: center | ٤٩ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٦١ |- | rowspan=3 | ٣ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ئامێدی]]{{ھن}}([[ئامێدی]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[ئامێدی]] | style="text-align: center | ١٧٩ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی سەرسەنگ]] | style="text-align: center | [[سەرسەنگ]] | style="text-align: center | ١١٧ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٢٩٦ |- | rowspan=3 | ٤ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای سێمێل]]{{ھن}}([[سێمێل]]) | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای سێمێل|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[سێمێل]] | style="text-align: center | ٧٨ |- | style="text-align: center | [[ناحیەی باتێل|ناحیەی سلێڤانی]] | style="text-align: center | [[ئاسیھێ]] | style="text-align: center | ٦٣ |- | style="text-align: center | کۆی قەزا | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٤١ |- ! colspan="2" | کۆی گشتی | style="text-align: center | ٤ [[ناحیە]] | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٧٤٩ کەرت |} [[پەڕگە:Duhok Province in (1988).png|430px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی پارێزگای دھۆک لە ساڵی(١٩٨٨)دا]] == پارێزگارەکانی دھۆک == * عەگید سەدیق سەعدوولاھ (١٩٦٩–١٩٧٠) * محەممەد ڕەسول گۆیی (١٩٧٠) * ھاشم حەسەن (١٩٧٠–١٩٧٣) * سعد حبیب (١٩٧٤) * محەممەد عەلی ئەمین گۆران (١٩٧٤–١٩٧٦) * یەحیا محەممەد ڕەشید جاف (١٩٧٦–١٩٧٩) * نامق ڕەقیب سۆرجی (١٩٧٩–١٩٨٨) * محەممەد پیرۆز ڕۆستەم (١٩٨٨–١٩٩١) * عەبدولوەھاب ئەتروشی (١٩٩١)<ref>دليل محافظة دهوك، عبدالكريم فندي و اخرون، دهوك، 1995.</ref> == شارەدێیەکان و شارۆچکەکانی پارێزگای دھۆک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krso.net/default.aspx?l=2 |سەردێڕ=یه‌كه كارگێڕییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان، دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100810220702/http://krso.net/default.aspx?l=2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == {| class="wikitable sortable" |- ! ژمارە !! ناوی شارۆچکە !! شارەدێیەکان !! ژمارەی{{ھن}}دانیشتووان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هيئة الإحصاء ونظم المعلومات الجغرافية - هيأة الإحصاء ونظم المعلومات الجغرافية |ناونیشان=https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-01 |وێبگە=www.cosit.gov.iq}}</ref> |- | ١ || [[قەزای دھۆک|شارۆچکەی دھۆک]]|| [[دھۆک]]، مانگێش، زاویتە || ٣٧٤٦٠٥ |- | ٢ || [[قەزای زاخۆ|شارۆچکەی زاخۆ]]|| [[زاخۆ]]، ڕزگاری، دەرکار، باتیفا || ٢٧٥٦٩٣ |- | ٣ || [[قەزای سێمێل|شارۆچکەی سێمێل]]|| [[سێمێل]]، فایدە، باتێل || ١٨٧١٠١ |- | ٤ || [[قەزای ئاکرێ|شارۆچکەی ئاکرێ]]|| [[ئاکرێ]]، بجیل، دینارتە، گردەسێن || ١٨٠٤٥٤ |- | ٥ || [[قەزای شێخان|شارۆچکەی شێخان]]|| [[شێخان]]، ئەتروش، قەسرۆک، زیلکان، باعەدرێ || ١٤٧٨٤٠ |- | ٦ || [[قەزای بەردەڕەش|شارۆچکەی بەردەڕەش]]|| [[بەردەڕەش]]، دارەتوو، ڕوڤیا، کەلەک || ١٤١٧٩٧ |- | ٧ || [[قەزای ئامێدی|شارۆچکەی ئامێدی]]|| [[ئامێدی]]، دێرەلوک، سەرسنگ، چەمانکێ، بامەرنێ، [[کانی ماسێ]] || ١١٥٦٢٤ |- | ٨ || [[قەزای باتیفا|شارۆچکەی باتیفا]]|| [[باتیفا]]، بێگوفا، || ١٩٠٠٠ |} == نەخشەکان == <gallery> پەڕگە:Kurdistan governorates 2012.png|پارێزگاکانی ھەرێم ٢٠١٢ پەڕگە:Dihok governorate 2012.png|پارێزگای دھۆک ٢٠١٢ </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Dohuk Governorate}} {{پارێزگای دھۆک}} {{دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی عێراق}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}} [[پۆل:پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|دھۆک]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|دھۆک]] [[پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٥]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] [[پۆل:ویلایەتەکان، دامەزرانی ١٩٦٩]] ikk05gkpn5m6roqzc3sbiy73iiffjyc 0 556 1684585 1664405 2026-10-09T21:42:24Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684585 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتەختی عێراق}} {{pp-move}} {{Infobox settlement | name = بەغدا | official_name = شارەوانییەتی (ئەمیندارییەتی) بەغدا | native_name = بَغْدَاد | native_name_lang = ar | settlement_type = [[گەورەشار]] | image_map1 = | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/2 | image1 = 5628442718 b10fc2c47f o.jpg | caption1 = [[کۆشکی کۆماری، بەغدا|کۆشکی کۆماری]] لە ناو [[ناوچەی سەوز]] | alt1 = | image2 = شارع الرشيد من اجمل شوارع بغداد.jpg | caption2 = [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]] | alt2 = | image3 = Al-Mustansriah School - NW Door 2.jpg | caption3 = [[قوتابخانەی موستەنسرییە]] | alt3 = | image4 = Bab al-Wastani northern gate.jpg | caption4 = [[دەروازەی وەستانی|دەروازەی ناوەڕاست (باب الوەستانی)]] | alt4 = | image5 = ساعة القشلة 2024.jpg | caption5 = [[قوشڵە]] | alt5 = | image6 = نصب الشهيد 2024.jpg | caption6 = {{nowrap|[[مۆنۆمێنتی شەھید]]}} | image7 = Al-Kadhimiya Mosque, Kadhmain Shrine.jpg | caption7 = [[مزگەوتی کازمییە]] | alt7 = | footer = | width = | caption10 = }} | image_caption = | image_flag = Flag of Baghdad.svg | flag_size = 110 | image_seal = Seal of Baghdad.svg | seal_size = 90 | nickname = شاری ئاشتی (مَدِيْنَةُ السَّلَام)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Petersen |یەکەم١=Andrew |سەردێڕ=Baghdad (Madinat al-Salam) |ناونیشان=http://islamic-arts.org/2011/baghdad-madinat-al-salam/ |بڵاوکەرەوە=Islamic Arts & Architecture |ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160916131027/http://islamic-arts.org/2011/baghdad-madinat-al-salam/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> | pushpin_map = Iraq#Asia | pushpin_label_position = | pushpin_relief = yes | coordinates = {{coord|33|18|55|N|44|21|58|E|region:IQ-BG_type:city(8,100,000)|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flagicon|Iraq}} [[عێراق]] | subdivision_type1 = [[پارێزگاکانی عێراق|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[پارێزگای بەغدا|بەغدا]] | established_title = دامەزراندن | established_date = <bdi>30</bdi>ی تەممووزی <bdi>762</bdi>ی زایینی | founder = [[خەلیفە ئەلمەنسوور]] | government_type = [[حکومەتی سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن|سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن]] | governing_body = ئەنجومەنی ڕاوێژکاری شاری بەغدا | leader_title = [[پێڕستی سەرۆک شارەوانییەکانی بەغدا|سەرۆک شارەوانی]] | leader_name = عەمار مووسا کازیم | unit_pref = Metric | area_total_km2 = | elevation_m = 34 | population_density_km2 = | population_total = 7,837,463 | population_as_of = سەرژمێری <bdi>2024</bdi> | population_est = | pop_est_as_of = | population_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Governorates and cities in Iraq|ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/iraq/cities/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=City Population}}</ref> | population_metro = 9,780,429 (پارێزگای بەغدا) | population_rank = [[پێڕستی شارەکانی عێراق|یەکەم لە عێراق]]<br/>[[پێڕستی گەورەترین شارەکانی جیھانی عەرەبی|دووەم لە جیھانی عەرەبی]] | population_demonym = بەغدادی | demographics_type1 = بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) {{Nobold|(ناوەکی، <bdi>2024</bdi>)}} | demographics1_footnotes = <ref name="TelluBase">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-irq.pdf|بڵاوکەرەوە=Tellusant|سەردێڕ=TELLUBASE—IRAQ FACT SHEET 2024 data|وێبگە=tellusant.github.io|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260413154544/https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-irq.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|url-status=dead}}</ref> | demographics1_title1 = گەورەشار (Metro) | demographics1_info1 = <bdi>46.2</bdi> ملیار [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] | demographics1_title2 = بۆ ھەر تاکێک | demographics1_info2 = <bdi>4,600</bdi> دۆلار | timezone = [[کاتی ستانداردی عەرەبی|AST]] | utc_offset = +03:00 | postal_code_type = کۆدی پۆستە | postal_code = <bdi>10001</bdi> بۆ <bdi>10090</bdi> | area_code_type = (+964) 1 | website = {{URL|1=https://amanatbaghdad.gov.iq|2=amanatbaghdad.gov.iq}} {{in lang|ar}} | parts_type = قەزاکان | parts = [[قەزاکانی بەغدا|<bdi>9</bdi>]] | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | mapframe-wikidata = yes }} '''بەغدا'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|b|æ|g|d|æ|d|audio=En-Baghdad.wav}} {{respell|BAG|dad}} یان {{IPAc-en|b|ə|g|ˈ|d|æ|d}} {{respell|bəg|DAD}}; {{langx|ar|بَغْدَاد|translit=Baḡdād}}، {{IPA|ar|baɣˈdaːd||Baghdad.ogg}}}} پایتەخت و گەورەترین شاری [[عێراق]]ە. دەکەوێتە سەر کەنارەکانی ڕووباری [[دیجلە]] لە ناوەڕاستی عێراق. مەزەندە دەکرێت دانیشتووانی [[شار]]ەکە نزیکەی <bdi>٨</bdi> ملیۆن کەس بێت. لە ڕیزبەندیی [[پێڕستی گەورەترین شارەکانی جیھانی عەرەبی|قەرەباڵغترین و گەورەترین شارەکان]]دایە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] و [[جیھانی عەرەبی]] و <bdi>٢٢٪</bdi>ی [[دیمۆگرافیای عێراق|دانیشتووانی عێراق]] پێکدەھێنێت. بەغدا ناوەندێکی سەرەکیی دارایی و بازرگانییە لە ناوچەکەدا. بەغدا لە ساڵی <bdi>٧٦٢</bdi>ی زایینی لەلایەن [[خەلیفە ئەلمەنسوور|ئەلمەنسوور]]ەوە لەسەر شوێنێک دامەزرا کە مێژووی نیشتەجێبوونی دەگەڕێتەوە بۆ لایەنی کەم [[ئیمپراتۆریەتیی بابل|سەردەمی بابلی نوێ]]، بەغدا بوو بە پایتەختی [[خەلافەتی عەبباسی]] و دیارترین پڕۆژەی گەشەپێدانی. شارەکە گەشەی کرد و بوو بە ناوەندێکی ھزری و کولتووری. ئەمە، سەرباری لەخۆگرتنی چەندین دامەزراوەی ئەکادیمیی سەرەکی، لەوانە [[ماڵی دانایی]]، ھەروەھا ژینگەیەکی فرە نەتەوە و فرە ئایین، ناوبانگێکی جیھانی پێبەخشی وەک "سەنتەری فێربوون". بۆ بەشێکی زۆری سەردەمی عەبباسییەکان، لە ماوەی [[سەردەمی زێڕینی ئیسلام]]دا، بەغدا یەکێک بوو لە گەورەترین شارەکانی جیھان و ڕکابەری شاری [[چانگئان]]ی دەکرد، کاتێک ژمارەی دانیشتووانەکەی گەیشتە لووتکە کە زیاتر لە یەک ملیۆن کەس بوو. شارەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان [[گەمارۆی بەغدا (١٢٥٨)|وێران کرا]] لەسەر دەستی [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]] لە ساڵی <bdi>١٢٥٨</bdi>، کە بووە ھۆی دابەزینێک کە بۆ چەندین سەدە بەردەوام بوو بەھۆی بڵاوبوونەوەی تاعوونی بەردەوام و گۆڕانکاریی دەسەڵات لە نێوان چەندین ئیمپراتۆریەتی یەک لەدوای یەکدا. دواتر، بەغدا وەک [[ویلایەتی بەغدا|سەنتەری کارگێڕی]] بۆ [[عێراقی عوسمانی]] خزمەتی دەکرد،<ref name="Ceylan 2009 61">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ceylan |یەکەم=Ebubekir |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Namık Paşa'nın Bağdat Valilikleri |journal=Toplumsal Tarih |زمان=tr |issue=186 |پەڕە=٦١}}</ref> کە دەسەڵاتی بەسەر پارێزگاکانی [[ویلایەتی بەسڕە|بەسڕە]]، [[ویلایەتی مووسڵ|مووسڵ]] و [[ویلایەتی شارەزوور|شارەزوور]]دا ھەبوو.<ref name="Ceylan 2011 121">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceylan |یەکەم=Ebubekir |سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth Century Middle East |بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ساڵ=٢٠١١|شوێن=London |پەڕە=١٢١}}</ref> لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، بەغدا کرایە پایتەختی ئینتیدابی عێراق. لەگەڵ ناساندنی عێراق وەک [[شانشینی عێراق|شانشینێکی سەربەخۆ]] لە ساڵی <bdi>١٩٣٢</bdi>، وردە وردە بەشێک لە پێگەی پێشووی خۆی وەک سەنتەرێکی گرنگی [[کولتووری عەرەبی]] بەدەستھێنایەوە. لە سەردەمی دەسەڵاتی حیزبی بەعسدا، شارەکە قۆناغێکی لە گەشەسەندن و ئاوەدانیی ڕێژەیی بەخۆیەوە بینی. بەڵام، ڕووبەڕووی [[زیانەکانی بەغدا لە کاتی جەنگی عێراقدا|زیانێکی گەورەی ژێرخانی]] بووەوە بەھۆی [[جەنگی عێراق]]ەوە، کە بە [[لەشکرکێشیی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ٢٠٠٣|لەشکرکێشی بۆ سەر عێراق]] لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> دەستی پێکرد، کە بووە ھۆی [[تاڵانکردنی شوێنەوارەکان لە عێراق|لەدەستدانی بەشێکی زۆر لە کەلەپووری کولتووری و کەرەستە مێژووییەکان]]. لە کاتی [[یاخیبوونی عێراق (٢٠١١–٢٠١٣)|یاخیبوون]] و نوێبوونەوەی [[جەنگی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|جەنگ]] لە ساڵی <bdi>٢٠١٣</bdi> بۆ <bdi>٢٠١٧</bdi>، یەکێک لە بەرزترین ڕێژەکانی [[پێڕستی کۆمەڵکوژییەکان لە عێراق|ھێرشە تیرۆریستییەکانی]] لە جیھاندا ھەبوو. بەڵام ئەم ھێرشانە وردە وردە کەمی کردووە لە دوای شکستی ناوچەیی گرووپی چەکداریی [[دەوڵەتی ئیسلامی]] لە عێراق لە ساڵی <bdi>٢٠١٧</bdi>، و ئێستا [[یاخیبوونی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق (٢٠١٧–ئێستا)|دەگمەنن]]. لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگەوە، چەندین پڕۆژەی ئاوەدانکردنەوە دەستیان پێکردووە بۆ ھێنانەکایەی سەقامگیری. بەغدا کە گەورەترین شاری عێراقە، بنکەی حکومەتە. بڕی <bdi>٤٠%</bdi>ی [[ئابووریی عێراق]] بەرھەم دەھێنێت. وەک سەنتەرێکی گەورەی [[مێژووی ئیسلامی]]، بەغدا شوێنی [[پێڕستی مزگەوتەکانی بەغدا|چەندین مزگەوتی مێژوویی]]یە، ھەروەھا کڵێسا، [[مەندی (مەندییایزم)|مەندی]] و [[پێڕستی شوێنە جوولەکەیییەکان لە عێراق|کەنیسە]]کانی لێیە، کە تیشک دەخاتە سەر فرەچەشنیی مێژووییی شارەکە. شوێنە ئایینییەکانی وەک [[مزگەوتی کازمییە|مەزارگەی کازمییە]]، [[مزگەوتی بوراثا]]، [[مەزارگەی عەبدولقادر گەیلانی]] و [[مزگەوتی ئەبوو حەنیفە]] ساڵانە لەلایەن ملیۆنان کەسەوە سەردان دەکرێن. سەردەمانێک شوێنی نیشتەجێبوونی کۆمەڵگەیەکی گەورەی [[جوولەکە]] بوو و بە بەردەوامی لەلایەن زیارەتکارە [[سیخ]]ەکانی ھیندستانەوە سەردان دەکرا.<ref name="Baghdad2" /> بەغدا ناوەندێکی کولتووری ناوچەیییە. شارەکە زۆر ناسراوە بە قاوەخانەکانی. == ناو == ناوی ''بەغدا'' مێژووەکەی بۆ [[پێش ئیسلام]] دەگەڕێتەوە، و ڕەچەڵەکی ناوەکە جێی مشتومڕە.<ref name=EI2 /> ئەو شوێنەی شاری بەغدای لێ گەشەی کردووە بۆ ھەزاران ساڵ ئاوەدان بووە. بەڵگە شوێنەوارییەکان پیشانی دەدەن کە شوێنی بەغدا زۆر پێش [[فەتحی ئیسلامی بۆ میزۆپۆتامیا]] لە ساڵی <bdi>٦٣٧</bdi>ی زایینیدا نیشتەجێبوونی تێدا بووە، و چەندین ئیمپراتۆریەتی کۆن پایتەختەکانیان لەو ناوچەیەدا بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baghdad, Foundation and early growth |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Baghdad |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151009070155/https://www.britannica.com/place/Baghdad |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Encyclopædia Britannica |وتەگێڕانەوە=[...] the site located between present-day Al-Kāẓimiyyah and Al-Karkh and occupied by a Persian village called Baghdad, was selected by al-Manṣūr, the second caliph of the Abbāsid dynasty, for his capital.}}</ref> نووسەرە عەرەبەکان، بە درککردن بە ڕەچەڵەکی پێش ئیسلام بۆ ناوی بەغدا، بەگشتی لە ڕەگ و ڕیشەی ناوەکەیان دەڕوانی لە زمانەکانی [[فارسیی ناوەڕاست]]دا.<ref name=EI2>{{Cite encyclopedia |author=Duri, A.A. |title=Bag̲h̲dād |year=2012 |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam |edition=2nd |publisher=Brill |editor=P. Bearman |editor2=Th. Bianquis |editor3=C.E. Bosworth |editor4=E. van Donzel |editor5=W.P. Heinrichs |doi=10.1163/1573-3912_islam_COM_0084}}</ref> ئەوان چەندین مانای جیاوازیان پێشنیار کرد، کە باوترینیان "پێدراوی خوا" بوو.<ref name=EI2/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Everett-Heath |یەکەم=John |ناونیشان=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191882913.001.0001/acref-9780191882913;jsessionid=7E75D9FF952E16EB73A7CFDF54E367A4 |سەردێڕ=The Concise Oxford Dictionary of World Place Names |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-١٨٨٢٩١-٣|زمان=en-US |doi=10.1093/acref/9780191882913.001.0001}}</ref> زانا مۆدێرنەکان بەگشتی زیاتر مەیلیان بەلای ئەم وشەناسییەدا ھەیە،<ref name=EI2/> کە وشەکە وەک لێکدراوێکی فارسی دەبینێت لە ''باغ'' ([[File:baghpahlavi.png|25px]]) واتە "خوا" و ''داد'' ([[File:dadpahlavi.png|30px]]) واتە "پێدراو".<ref>Mackenzie, D. (1971). A concise Pahlavi Dictionary (p. 23, 16).</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol |سەردێڕ=BAGHDAD i. Before the Mongol Invasion – Encyclopædia Iranica |بڵاوکەرەوە=Iranicaonline.org |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171117020537/http://www.iranicaonline.org/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە [[فارسیی کۆن]]دا ڕەگەزی یەکەم دەگەڕێتەوە بۆ ''بۆغو'' کە پەیوەندی بە ''بھاگ''ی [[زمانە ھیندۆ-ئارییەکان|ھیندۆ-ئێرانی]] و ''بۆگ''ی [[زمانە سلاڤییەکان|سلاڤی]]یەوە ھەیە بە واتای "خوا".<ref name=EI2 />{{sfn|Le Strange|2011|p=10}} زاراوەیەکی ھاوشێوە لە فارسیی ناوەڕاستدا ناوی ''میھرەداد''ە (''[[مێھرداد]]'' لە [[فارسیی نوێ]]دا)، کە لە ئینگلیزیدا بە فۆرمە ھێلینیستییە خواستراوەکەی ''میثریداتس'' ناسراوە، بە واتای "پێدراو لەلایەن [[میثرا]]" (''دات'' فۆرمە کۆنترەکەی ''داد''ە، کە پەیوەندی بە ''دات''ی سانسکریتی، ''دات''ی لاتینی و ''دۆنۆر''ی ئینگلیزییەوە ھەیە).<ref name=EI2 /> چەندین ناوچەی دیکە ھەن کە ناوەکانیان لێکدراوی وشەی فارسیی ناوەڕاستی ''باغ''ن، لەوانە [[بەغلان]] و [[بگرام]] لە ئەفغانستان، [[باغشان]] لە ئێران،<ref>Joneidi, F. (2007). متن‌های پهلوی. In Pahlavi Script and Language (Arsacid and Sassanid) نامه پهلوانی: آموزش خط و زبان پهلوی اشکانی و ساسانی (second ed., p. 109). Tehran: Balkh (نشر بلخ).</ref> و [[بەغداتی]] لە [[گورجستان]]، کە ئەگەری زۆرە ھەمان ڕەچەڵەکی وشەناسیی ئێرانییان ھەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Persimmons surviving winter in Bagdati, Georgia |ناونیشان=http://www.georgianjournal.ge/image-page.html?view=item&id=300 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦|agency=Georgian Journal |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20160923104427/http://www.georgianjournal.ge/image-page.html?view=item&id=300 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="books.google.nl">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=p5U3AAAAIAAJ&q=baghdad+aramaic+christian+villages&pg=PA564 |سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936 |بڵاوکەرەوە=BRILL |ساڵ=١٩٨٧|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٨٢٦٥-٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204231802/https://books.google.com/books?id=p5U3AAAAIAAJ&q=baghdad+aramaic+christian+villages&pg=PA564 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="BRILL1987">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=p5U3AAAAIAAJ&pg=PA564 |سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936 |ڕێکەوت=١٩٨٧|بڵاوکەرەوە=BRILL |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٨٢٦٥-٦|پەڕەکان=٥٦٤–|oclc=١٠٢٥٧٥٤٨٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201004095341/https://books.google.com/books?id=p5U3AAAAIAAJ&pg=PA564 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نووسەرانی دیکە ڕەچەڵەکی کۆنتریان بۆ ناوەکە پێشنیار کردووە، بەتایبەتی ناوی ''بەگدادو'' یان ''ھودادو'' کە لە [[زمانی ئەکەدی|بابلیی کۆن]]دا ھەبووە (کە بە ھێمایەک دەنووسرا کە دەیتوانی ھەم نوێنەرایەتی ''بەگ'' و ھەم ''ھو'' بکات)، ھەروەھا ناوی ئارامیی جولەکەی بابلی بۆ شوێنێک بە ناوی ''بەغداتا'' ({{lang|tmr|בגדתא}}).<ref name=EI2 /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor1=John Block Friedman |editor2=Kristen Mossler Figg |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Trade, Travel, and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٥-٥٩٠٩٤-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-OmCfNI_SxAC |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200128003749/https://books.google.com/books?id=-OmCfNI_SxAC |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Brinkmann J.a. |ڕێکەوت=١٩٦٨|سەردێڕ=Political history of Post-Kassite Babylonia (1158-722 b. C.) (A) |بڵاوکەرەوە=Pontificio Istituto Biblico |ژپنک=٩٧٨-٨٨-٧٦٥٣-٢٤٣-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iykVSxTD7usC |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220723204246/https://books.google.com/books?id=iykVSxTD7usC |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەکارھێنانێکی دواتری ناوەکە لە بەردێکی سنووری لە سەردەمی دەسەڵاتی [[مەڕۆدەخ-بەلەدانی یەکەم]] (سەدەی <bdi>١٢</bdi>ی پێش زایین) دەدۆزرێتەوە، کە بە بزماری وەک باگ-دا-دو دەرکەوتووە.{{sfn|Levy|2011|p=5}} ھەندێک لە زانایان پێشنیاری گۆڕانکارییان لە زمانی ئارامییەوە کردووە.<ref name=EI2/> بۆچوونێکی تری زۆر پەسەند ئەوەیە کە بەغدا ئاماژەیە بۆ باغ و داد وەک لە دادان، دێدان، و داد وەک لە ھەداد، ئەداد. بۆچوونێکی دیکە کە لەلایەن کریستۆف واڵ-ڕۆمانا پێشنیار کراوە، ئەوەیە کە ناوی "بەغدا" لە "[[ئەکەد]]"ەوە ھاتووە، چونکە لۆگۆگرامی بزماری بۆ ئەکەد ({{lang|akk|𒀀𒂵𒉈𒆠}}) بە "''a-ga-dè''^KI" ("ئەگادە") دەخوێندرێتەوە و لێکچوونی لەگەڵ "بەغدا" سەرنجڕاکێشە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wall-Romana |یەکەم=Christophe |ڕێکەوت=١٩٩٠|سەردێڕ=An Areal Location of Agade |journal=Journal of Near Eastern Studies |بەرگ=٤٩|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٥–٢٤٥, ٢٤٤|doi=10.1086/373442 |jstor=546244 |s2cid=161165836 |issn=0022-2968}}</ref><ref name="Sallaberger-1999">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sallaberger |یەکەم=Walther |سەردێڕ=Akkade-Zeit und Ur III-Zeit |ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Universitätsverlag |ئەوانی تر=Aage Westenholz |ژپنک=٩٧٨-٣-٧٢٧٨-١٢١٠-١|شوێن=Freiburg, Schweiz |پەڕە=٢٤٥|oclc=٤٣٥٢١٦١٧}}</ref> بانگەشەی ئەوە دەکرێت کە، لە تەواوی ڕێنووسە جیاوازەکانی ناوی شارەکەدا، جا ''بەغداد'' [بغداد] بێت، ''بەغداذ'' [بغداذ]، ''بەغدان'' [بغدان]، ''مەغداد'' [مغداد]، ''مەغداذ'' [مغداذ]، یان ''مەغدان'' [مغدان]، تەنیا بەشە دەنگییە دیاریکراوەکەی ناوەکە وەک ''ئەغدا'' [ىَغْدَا] دەردەکەوێت، کە دەکرێت ھاوتای بێژەکردنی ناوی ئەگادە بێت.<ref name="Sallaberger-1999" />{{sfn|Le Strange|2011|pp=10–11}} کاتێک خەلیفەی عەبباسی [[ئەلمەنسوور]] شارێکی تەواو نوێی بۆ پایتەختەکەی دامەزراند، ناوی "شاری ئاشتی" ({{langx|ar|مدینة السلام|links=no|translit=Madīnat as-Salām}})ی ھەڵبژارد، کە ئێستا ئاماژەیە بۆ خودی [[شاری بازنەیی بەغدا]]. ھەتا سەدەی <bdi>١١</bdi>، ''بەغدا'' بوو بە نزیکەی تاکە ناو بۆ گەورەشارە بەناوبانگەکەی جیھان. کریستۆف واڵ-ڕۆمانا پێشنیاری ئەوەی کردووە کە ھەڵبژاردنی ئەلمەنسوور بۆ دامەزراندنی "شارە نوێیەکەی" لە بەغدا بەھۆی ھەڵکەوتە ستراتیژییەکەیەوە ھەمان ئەو پێوەرە بووە کە کاریگەریی ھەبوو لەسەر ھەڵبژاردنی [[سەرجۆنی ئەکەدی]] بۆ دامەزراندنی شاری ڕەسەنی [[ئەکەد]] لە ھەمان ئەو شوێنەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wall-Romana |یەکەم=Christophe |ڕێکەوت=١٩٩٠|سەردێڕ=An Areal Location of Agade |journal=Journal of Near Eastern Studies |بەرگ=٤٩|issue=3 |پەڕەکان=٢٣٤–٢٣٨, ٢٤٤–٢٤٥|doi=10.1086/373442 |jstor=546244 |s2cid=161165836 |issn=0022-2968}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sallaberger |یەکەم=Walther |سەردێڕ=Akkade-Zeit und Ur III-Zeit |ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Universitätsverlag |ئەوانی تر=Aage Westenholz |ژپنک=٩٧٨-٣-٧٢٧٨-١٢١٠-١|شوێن=Freiburg, Schweiz |پەڕە=٣٢|oclc=٤٣٥٢١٦١٧}}</ref> == مێژوو == {{Main|مێژووی بەغدا}} === دامەزراندن === بەڵگە شوێنەوارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە شوێنی بەغدا پێش دامەزراندنی عەبباسییەکان ئاوەدان بووە. ڕووپۆشێکی بەرفراوان لە کاری خشتی [[ئیمپراتۆریەتیی بابل|بابلیی نوێ]] لە درێژایی کەناری ڕۆژئاوای دیجلە لە بەغدا دەستنیشان کراوە، کە خشتەکانی مۆری ناو و نازناوەکانی [[نەبوخەد نەسر]]یان لەسەرە. کەتەلۆگە جوگرافییە ئاشوورییەکان لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەردەناپاڵ]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ|سەردەمی ئاشووریی نوێ]]دا شوێنێکیان تۆمار کردووە کە ناوەکەی زۆر لە "بەغدا" دەچێت، کە پێدەچێت ئاماژە بێت بۆ ئەو شارۆچکەیەی کە لەسەر ئەو شوێنە بووە کە دواتر عەبباسییەکان پایتەختەکەیانی لێ دروست دەکەن.{{sfn|Le Strange|2011|pp=7–10}} [[File:Baghdad_150_to_300_AH.png|thumb|[[شاری بازنەیی بەغدا]] لە نێوان ساڵانی <bdi>٧٦٧</bdi> و <bdi>٩١٢</bdi>ی زایینی|left]] دوای ڕووخانی [[خەلافەتی ئەمەوی|ئەمەوییەکان]]، عەبباسییە سەرکەوتووەکان بەدوای پایتەختێکی نوێدا دەگەڕان.<ref name="Corzine-2005" /><ref name="Times Books-2000" /> لە <bdi>٣٠</bdi>ی تەممووزی <bdi>٧٦٢</bdi>، خەلیفە [[خەلیفە ئەلمەنسوور|ئەلمەنسوور]] فەرمانی دروستکردنی بەغدای دا، بە ڕێنماییی [[بەرمەکییەکان]]ی ئێرانی. ئەو بڕوای وابوو بەغدا گونجاوترین شوێنە بۆ فەرمانڕەواییکردنی ئیمپراتۆریەتی ئیسلامی. مێژوونووس [[تەبەری]] پێشبینییەکی لە [[دەروێش]]ە مەسیحییەکانەوە تۆمار کردووە دەربارەی سەرکردەیەک بە ناوی [[میکلاس]] کە شارێکی گەورە لەو ناوچەیەدا دروست دەکات، و ئەلمەنسوور، کە جاران ناوی میکلاس بوو، ئەمەی وەک فالێکی باش دیت. ئەو خۆشەویستییەکی قووڵی بۆ شوێنەکە دەربڕی و ڕایگەیاند کە دەبێتە ماڵی خانەوادەکەی.<ref name="Corzine-2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Corzine |یەکەم=Phyllis |سەردێڕ=The Islamic Empire |بڵاوکەرەوە=Thomson Gale |ساڵ=٢٠٠٥|پەڕەکان=٦٨–٦٩}}</ref><ref name="Times Books-2000">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Times History of the World |بڵاوکەرەوە=[[Times Books]] |ساڵ=٢٠٠٠|شوێن=London}}</ref><ref>{{harvnb|Bobrick|2012|p=14}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wiet |یەکەم=Gastron |ناونیشان=https://archive.org/details/baghdadmetropoli00wiet |سەردێڕ=Baghdad: Metropolis of the Abbasid Caliphate |بڵاوکەرەوە=[[University of Oklahoma Press]] |ساڵ=١٩٧١|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٦١-٠٩٢٢-٠|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> ئەو دوو نەخشەسازەی کە لەلایەن [[خەلیفە ئەلمەنسوور|ئەلمەنسوور]]ەوە بۆ پلاندانانی دیزاینی شارەکە گیرابوون بریتی بوون لە [[نەوبەخت]]، کە زەردەشتییەک بوو و ھەروەھا بەپێی زانستی ئەستێرەناسی دیاریی کرد کە ڕێکەوتی دامەزراندنی شارەکە کەی گونجاو دەبێت، و [[ماشەڵڵا کوڕی ئەسەری|ماشەڵڵا]]، کە جولەکەیەک بوو خەڵکی پارێزگای [[خۆراسان]] لە [[ئێران]].<ref name="ref2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill |یەکەم=Donald R. |سەردێڕ=Islamic Science and Engineering |بڵاوکەرەوە=Edinburgh Univ. Press |ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٨٦-٠٤٥٧-٩|شوێن=Edinburgh |پەڕە=١٠}}</ref><ref>Islam's Contribution to Science By Husain Muzzafar, S. Muzaffar Husain, pg. 31</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Māshāʾallāh ibn Atharī (Sāriya) {{!}} ISMI |ناونیشان=https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Masha'allah_ibn_Athari_BEA.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=ismi.mpiwg-berlin.mpg.de |زمان=en}}</ref> ئەوان ڕێکەوتی گونجاوی دامەزراندنی شارەکەیان لەژێر بورجی [[شێر (بورج)|شێر]] دیاری کرد، کە ھێمای ھێز و فراوانبوونە.{{sfn|Wiet|1971|p=12}} [[File:Statue of al-Mansur 2023.jpg|left|thumb|271x271px|[[پەیکەری ئەبوو جەعفەر مەنسوور]] دامەزرێنەری بەغدا]] نەخشەی شارەکە لە دوو نیوە بازنەی گەورە پێکھاتبوو، بە کرۆکێکی بازنەیی بە پانی <bdi>٢</bdi> کم کە بە "شاری بازنەیی" ناسراوە. پارک، باخچە، ڤێلا و ڕێڕەوی پیاسەکردنی تێدابوو. بەپێچەوانەی شارەکانی ئەورووپای ئەو کاتە، بەغدا سیستەمی ئاوەڕۆ، [[فوارە]]، و [[حەمامە گشتییەکان]]ی ھەبوو، لەگەڵ ھەزاران [[حەمام]] کە پاکوخاوێنییان بەرز دەکردەوە. مزگەوت و بارەگای پاسەوانەکان لە ناوەڕاستدا بوون، ھەرچەندە ئەرکی ھەندێک بۆشایی ناوەندی تا ئێستا نەزانراوە. دیزاینە بازنەیییەکەی بەغدا ڕەنگدانەوەی پلاندانانی شارەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی دێرین بوو، ھاوشێوەی شاری ساسانیی [[گوڕ]] و شارە کۆنەکانی تری میزۆپۆتامیا وەک ماری.<ref name="ox">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Abbasid Ceramics: Plan of Baghdad |ناونیشان=http://islamicceramics.ashmol.ox.ac.uk/Abbasid/baghdad.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030325090348/http://islamicceramics.ashmol.ox.ac.uk/Abbasid/baghdad.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{harvnb|Bobrick|2012|p=65}}</ref><ref name="Bobrick 2012 67">{{harvnb|Bobrick|2012|p=67}}</ref> لەکاتێکدا کە [[گرێی خویرا]] و [[گرێی ڕەوزە]] ھەروەھا نموونەی ئەم جۆرە پلاندانانەی شار دەخەنەڕوو کە لە سەردەمی بڕۆنزی لە [[سووریا]] ھەبوون.<ref>Jan-Waalke Meyer, Tell Chuera: Vorberichte zu den Grabungskampagnen 1998 bis 2005, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden, 2010 ,{{ISBN|978-3-447-06182-7}}</ref><ref>Helms, Tobias, and Philippe Quenet, "The Fortifiction of Circular Cities: The Examples of Tell Chuēra and Tell al-Rawda", Circular Cities of Early Bronze Age Syria, pp. 77-99, 2020</ref> ئەم شێوازەی پلاندانانی شارانە جیاواز بوو لە پلاندانانی شارەکانی [[یۆنانی کۆن]] و [[ڕۆمای کۆن|ڕۆمەکان]]، کە تێیدا شارەکان بە شێوەی چوارگۆشە یان لاکێشە دیزاین دەکران و شەقامەکان بە گۆشەی ڕاست یەکترییان دەبڕی.{{sfn|Wiet|1971|p=13}}{{sfn|Wiet|1971|p=12}}<ref name="ox" /> بەغدا دیزاین کرابوو بۆ ئەوەی ھێمایەک بێت بۆ [[بەھەشت]] وەک ئەوەی لە [[قورئان]]دا وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='Soul Of Old Baghdad': City Centre Sees Timid Revival |ناونیشان=https://www.forbesindia.com/article/lifes/soul-of-old-baghdad-city-centre-sees-timid-revival/94371/1 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Forbes India |زمان=en}}</ref> دروستکردنەکەی چوار ساڵی خایاند (<bdi>٧٦٤</bdi>–<bdi>٧٦٨</bdi>)، کە زیاتر لە <bdi>١٠٠,٠٠٠</bdi> کرێکار تێیدا بەشدار بوون.{{sfn|Wiet|1971|p=13}}<ref name="Na">[http://www.narjesmag.com/news.php?action=view&id=2230 الباب الوسطاني حكاية بغداد المدوّرة وأقدم مدفع عراقي] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220723013948/http://www.narjesmag.com/news.php?action=view&id=2230|date=23 July 2022}}. ''Narjes Magazine''. Retrieved 3 January 2018.</ref> ئەلمەنسوور ئەندازیار و پیشەوەرانی لە سەرتاسەری جیھانەوە کۆکردەوە. ئەستێرەناسان نەوبەخت ئەھوازی و ماشەڵڵا ئامۆژگارییان کرد کە دەست بە دروستکردن بکەن لەژێر بورجی شێر، کە پەیوەستە بە ئاگر، بەرھەمداری و فراوانبوونەوە. خشتەکانی شارەکە پانیان <bdi>١٨</bdi> ئینچ بوو، و [[ئەبوو حەنیفە]] سەرپەرشتی بەرھەمھێنانیانی دەکرد. نۆکەندێک ئاوی بۆ خواردنەوە و دروستکردن دابین دەکرد.<ref>"Yakut: Baghdad under the Abbasids, c. 1000CE"</ref> مەڕمەڕ بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھێنرا، لەوانەش ئەو پەیژانەی کە بەرەو ڕووبارەکە دەچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Corzine |یەکەم=Phyllis |سەردێڕ=The Islamic Empire |بڵاوکەرەوە=Thomson Gale |ساڵ=٢٠٠٥|پەڕە=٦٩}}</ref> کۆشکی دەروازەی زێڕین، ماڵی خەلیفە، لە ناوەڕاستی بەغدادا وەستابوو بە قوبەیەکی سەوزی گەورەی <bdi>٤٨</bdi> مەترییەوە. تەنیا خەلیفە دەیتوانی بە سواری ئەسپ نزیک ببێتەوە لە گۆڕەپانەکەی. لە نزیکەوە نیشتەجێگای ئەفسەران و بنکەی پاسەوانان ھەبوون. دوای مردنی خەلیفە [[ئەلئەمین]] لە ساڵی <bdi>٨١٣</bdi>، کۆشکەکە چیتر وەک نیشتەجێگای خەلیفە بەکارنەھێنرا. دابەشکرابوو بۆ سێ ناوچەی دادوەری: شاری بازنەیی (''مەدینەت مەنسوور'')، کەرخ (''شەرقییە'')، و عەسکەر مەھدی. شارەکە چوار دیواری ھەبوو کە بە ناوی شوێنە مەبەستە گەورەکانەوە ناونرابوون—[[کووفە]]، [[بەسڕە]]، [[خۆراسان]]، و [[سووریا]]؛ [[دەروازەکانی بەغدا|دەروازەکانیان]] ئاماژەیان بۆ ئەو ناوچانە دەکرد.<ref>See: *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hattstein |یەکەم=Markus |سەردێڕ=Islam Art and Architecture |نووسەر٢=Peter Delius |بڵاوکەرەوە=Könemann |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٣-٨٢٩٠-٢٥٥٨-٠|پەڕە=٩٦}} *[[Encyclopædia Iranica]], [[Columbia University]], p.413.</ref> دەروازەکان <bdi>٢.٤</bdi> کم لە یەکترەوە دوور بوون، بە دەرگای ئاسنینی گەورە کە پێویستیان بە چەند پیاوێک ھەبوو بۆ کردنەوەیان و دیوارەکانیش، کە ئەستوورییان تا <bdi>٤٤</bdi> مەتر و بەرزییان <bdi>٣٠</bdi> مەتر بوو، بە دیوارێکی دووەم، تاوەر و خەندەقێک بۆ بەرگریی زیاتر بەھێز کرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Marozzi |یەکەم=Justin |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Story of cities #3: the birth of Baghdad was a landmark for world civilisation |ناونیشان=https://www.theguardian.com/cities/2016/mar/16/story-cities-day-3-baghdad-iraq-world-civilisation |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === سەنتەری فێربوون (سەدەکانی ٨ەم–٩یەم) === {{Further|سەردەمی زێڕینی ئیسلام}} [[File:Abbasid Palace1.jpg|thumb|250x250px|حەوشەی [[کۆشکی عەبباسی]]، کە لەلایەن خەلیفە [[ئەلناسر]]ەوە دروست کراوە.<ref name="Ceylan 2011 121"/>]] ھەڵکەوتەی ستراتیژیی بەغدا بەدرێژایی ڕووباری دیجلە و ئاوی زۆری بەشدار بوون لە گەشەکردنی خێرایدا. بۆ ڕێگریکردن لە ئاژاوە، ئەلمەنسوور بازاڕەکانی گواستەوە بۆ کەرخ. بە تێپەڕبوونی کات، بەغدا بوو بە سەنتەرێک بۆ بازرگانان و پیشەوەران. ئەو بەرپرسانەی کە پێیان دەگوترا "موشتەسیب" چاودێری بازرگانییان دەکرد بۆ ڕێگریکردن لە فێڵکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tillier |یەکەم=Mathieu |ناونیشان=https://books.openedition.org/ifpo/673 |سەردێڕ=Les cadis d'Iraq et l'État Abbasside (132/750-334/945) |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Presses de l'Ifpo |ژپنک=٩٧٨-٢-٣٥١٥٩-٠٢٨-٧|doi=10.4000/books.ifpo.673}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bosworth |یەکەم=Clifford Edmund |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC |سەردێڕ=Historic Cities of the Islamic World |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=BRILL |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٥٣٨٨-٢|زمان=en}}</ref> بەغدا پێشی [[تەیسەفوون]] کەوت، کە پایتەختی پێشووی ساسانییەکان بوو و دەکەوتە <bdi>٣٠</bdi> کم لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە. پاشماوەکانی تەیسەفوون لە [[سەلمان پاک]] ماونەتەوە، کە بڕوا وایە [[سەلمانی فارسی]]ی لێ نێژرابێت.<ref name="aljayyash1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سلمان الفارسي - الصحابة - موسوعة الاسرة المسلمة |ناونیشان=http://islam.aljayyash.net/encyclopedia/book-9-28 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029191728/http://islam.aljayyash.net/encyclopedia/book-9-28 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Islam.aljayyash.net |زمان=ar}}</ref> خودی تەیسەفوون جێگەی [[سلوقییە]]ی گرتبووەوە، کە پێشتر شوێنی [[بابل (شار)|بابل]]ی گرتبووەوە.<ref>[https://web.archive.org/web/20080505055518/http://ebooks.adelaide.edu.au/g/gibbon/edward/g43d/chapter8.html#fn8.37 ''The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', by Edward Gibbon]</ref><ref name="OP2011">[https://www.academia.edu/1904365/Excavated_and_Unexcavated_Libraries_in_Babylon] Pedersén, Olof, "Excavated and Unexcavated Libraries in Babylon", Babylon: Wissenskultur in Orient und Okzident, edited by Eva Cancik-Kirschbaum, Margarete van Ess and Joachim Marzahn, Berlin, Boston: De Gruyter, pp. 47-68, 2011</ref> بەپێی گەڕیدە [[ئیبن بەتووتە]]، بەغدا یەکێک بوو لە گەورەترین شارەکان،<ref>{{harvnb|Dunn|2005|p=102}}; {{harvnb|Defrémery|Sanguinetti|1854|p=[https://books.google.com/books?id=m-UHAAAAIAAJ&pg=PA142 142 Vol. 2]}}</ref> بێگومان بەدەر لەو زیانانەی کە پێی گەیشتبوو. زۆربەی دانیشتووانەکەی لە پەیڕەوانی [[مەزھەبی حەنبەلی|حەنبەلی]]ن.<ref name="KassamBlomfield">{{بیرخستنەوە|نووسەر١=[[Zayn Kassam]] |سەردێڕ=The Shi'i World |ساڵ=٢٠١٥|editor=Farhad Daftory |chapter=Remembering Fatima and Zaynab: Gender in Perspective |بڵاوکەرەوە=[[I.B Tauris]] Press |نووسەر٢=Bridget Blomfield}}</ref> زۆربەی دانیشتووان موسڵمانانی حەنبەلی بوون. شارەکە [[مزگەوتی ئەبوو حەنیفە|گۆڕی ئەبوو حەنیفە]]ی لەخۆگرتبوو، کە مزگەوت و ژوورێکی بۆ تەرخان کرابوو.<ref name="Elders of Time and Neighbors of Nu'man">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=al-Aadhamy |یەکەم١=Waleed |سەردێڕ=Elders of Time and Neighbors of Nu'man |ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=al-Raqeem Library |شوێن=Baghdad}}</ref> فەرمانڕەواکەی، [[ئەبوو سەعید بەھادور خان]]، کەسێکی [[تاتارەکان|تاتار]] بوو کە ئیسلامی قبوڵ کردبوو.<ref>Battuta, pg. 75{{full citation needed|date=July 2020}}</ref>[[File:المدرسة المستنصرية في بغداد (3).jpg|thumb|حەوشەی [[قوتابخانەی موستەنسرییە]]، کە لە ساڵی <bdi>١٢٢٧</bdi> دامەزراوە. بیناکەی لە [[گەمارۆی بەغدا (١٢٥٨)|لەشکرکێشی مەغۆلەکان]] لە ساڵی <bdi>١٢٥٨</bdi> ڕزگاری بوو. [[زانکۆی موستەنسرییە]]ی مۆدێرن لە ساڵی <bdi>١٩٦٣</bdi> دامەزراوە.]] لە ماوەی نەوەیەک لە دامەزراندنییەوە، بەغدا بوو بە سەنتەرێکی [[فێربوون]] و [[بازرگانی]]. شارەکە گەشەی کرد و بوو بە ناوەندێکی ھزری بێ ڕکابەر بۆ [[زانست]]، [[پزیشکی]]، [[فەلسەفە]] و [[پەروەردە]]، بەتایبەتی لەگەڵ [[بزووتنەوەی وەرگێڕانی عەبباسییەکان]] کە لە سەردەمی خەلیفەی دووەم [[ئەلمەنسوور]]ەوە دەستی پێکرد و لە سەردەمی خەلیفەی حەوتەم [[مەئموون]]دا گەیشتە لووتکە.<ref name="Meri" /> ''[[ماڵی دانایی|بەیتولحیکمە]]'' یان "ماڵی دانایی" یەکێک بوو لە ناسراوترین ئەکادیمیاکان،<ref name="Kh">[https://www.theguardian.com/books/2010/sep/26/baghdad-centre-of-scientific-world When Baghdad was centre of the scientific world] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20191214120137/https://www.theguardian.com/books/2010/sep/26/baghdad-centre-of-scientific-world |date=14 December 2019 }}. ''The Guardian''. Retrieved 16 February 2019.</ref> و گەورەترین کۆمەڵەی کتێبی لە جیھاندا ھەبوو تا ناوەڕاستی سەدەی <bdi>٩</bdi>ەم.{{citation needed|date=February 2019}} زانا دیارەکانی بەغدا لەو سەردەمەدا بریتی بوون لە وەرگێڕ [[حونەین کوڕی ئیسحاق]]، بیرکار [[موحەممەد کوڕی مووسا خوارزمی|ئەلخوارزمی]]، و فەیلەسووف [[کندی]].<ref name="Kh" /> بەغدا پڕ جووڵە بوو، بە ھەبوونی سەرنجڕاکێشییەکانی وەک مەیخانەکان، ھۆڵەکانی شەترەنج، شانۆگەرییە ڕاستەوخۆکان، ئاھەنگە مۆسیقییەکان، و ئەکرۆباتیک.<ref name="iranica-baghdad-iranian">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kennedy |یەکەم١=H. |سەردێڕ=BAGHDAD i. Before the Mongol Invasion – Encyclopaedia Iranica |ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Iranicaonline.org |زمان=en |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304211802/http://www.iranicaonline.org/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چیرۆکبێژی گەشەی کرد، بە شێوەیەک کە چیرۆکبێژە پیشەگەرەکان (''[[القاصخون]]'') جەماوەریان سەرسام دەکرد، کە ئیلھامبەخش بوون بۆ چیرۆکەکانی ''شەوانی عەرەبی''.<ref>{{Cite encyclopedia |year=2007 |title=Arabian Nights |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam |editor=Kate Fleet |edition=3rd |doi=10.1163/1573-3912_ei3_COM_0021 |quote=Arabian Nights, the work known in Arabic as ''Alf layla wa-layla'' |author=Marzolph, Ulrich |editor2=Gudrun Krämer |editor3=Denis Matringe |editor4=John Nawas |editor5=Everett Rowson}}</ref> ھەرچەندە زمانی عەرەبی وەک زمانی زانست بەکاردەھێنرا، بەڵام زانایان تەنیا عەرەب نەبوون، بەڵکو [[فارسی|فارسەکان]]، [[مەسیحییەتی سوریانی|سوریانییەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|وتەگێڕانەوە=The population of Hira comprised its townspeople, the 'Ibad "devotees", who were Nestorian Christians using Syriac as their liturgical and cultural language, though Arabic was probably the language of daily intercourse. |ڕێکەوت=١٩٨٣|editor-last=Yarshater |editor-first=E. |سەردێڕ=The Cambridge History of Iran |doi=10.1017/chol9780521200929 |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٩-٠٥٤٩٤-٢}}</ref> [[کڵێسای ڕۆژھەڵات|نەستۆرییەکان]]، [[جوولەکە|جولەکەکان]]، [[عیباد|مەسیحییە عەرەبەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Early Islam – The hidden origins of Islam: new research into its early history |دوایین=Ohlig |یەکەم=Karl-Heinz |بڵاوکەرەوە=Prometheus Books |وتەگێڕانەوە=The 'Ibad are tribes made up of different Arabian families that became connected with Christianity in al-Hira. |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦١٤-٨٢٥-٦|پەڕە=٣٢|oclc=٩١٤٣٣٤٢٨٢}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia |last1=Beeston |first1=A.F.L. |last2=Shahîd |first2=Irfan |title=al-ḤĪRA |year=2012 |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam |edition=2nd |publisher=Brill |editor=P. Bearman |editor2=Th. Bianquis |editor3=C.E. Bosworth |editor4=E. van Donzel |editor5=W.P. Heinrichs |doi=10.1163/1573-3912_islam_sim_2891}}</ref> و خەڵکانی گرووپە نەتەوەیی و ئایینییەکانی تری ڕەسەنی ناوچەکەش بەشدارییان تێدا دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Meri |یەکەم=Josef |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Routledge Revivals: Medieval Islamic Civilization (2006) |doi=10.4324/9781315162416 |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٥-١٦٢٤١-٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٣٣|سەردێڕ=Sir Henry Lyons, F.R.S |journal=Nature |بەرگ=١٣٢|issue=3323 |پەڕە=٥٥|doi=10.1038/132055c0 |issn=0028-0836 |bibcode=1933Natur.132S..55. |s2cid=47244046|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Medieval Islamic medicine |دوایین=Pormann |یەکەم=Peter E. |ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Georgetown University Press |ئەوانی تر=[[Savage-Smith, Emilie]]. |ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٩٠١-١٦٠-١|شوێن=Washington, D.C. |oclc=٧١٥٨١٧٨٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://humanitieswest.net/baghdad-in-its-golden-age-762-1300/ |سەردێڕ=Baghdad in Its Golden Age (762–1300) {{!}} 25–26 April 2014|دوایین=HumWest|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=Humanities West |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190207020302/http://humanitieswest.net/baghdad-in-its-golden-age-762-1300/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمانە بە یەکێک لە توخمە بنەڕەتییەکان دادەنرێن کە بەشدارییان کرد لە گەشەسەندنی زانست لە جیھانی ئیسلامیی سەدەکانی ناوەڕاستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Falagas |یەکەم١=Matthew E. |دوایین٢=Zarkadoulia |یەکەم٢=Effie A. |دوایین٣=Samonis |یەکەم٣=George |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Arab science in the golden age (750–1258 C.E.) and today |journal=The FASEB Journal |بەرگ=٢٠|issue=10 |پەڕەکان=١٥٨١–١٥٨٦|doi=10.1096/fj.06-0803ufm |doi-access=free |pmid=١٦٨٧٣٨٨١|s2cid=40960150 |issn=0892-6638 |ناونیشان=http://www.fasebj.org/content/20/10/1581.full.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170821205855/http://www.fasebj.org/content/20/10/1581.full.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Saliba |یەکەم=George |ڕێکەوت=٢٠٠٧|سەردێڕ=Islamic Science and the Making of the European Renaissance |doi=10.7551/mitpress/3981.001.0001 |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٦٢-٢٨٢٨٨-٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The House of Wisdom: How the Arabs Transformed Western Civilization |یەکەم=Jonathan |دوایین=Lyons |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing USA |ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٨١٩-١٩٠-١|oclc=١٠٢١٨٠٨١٣٦}}</ref> بەغدا ھەروەھا سەنتەرێکی گرنگی فێربوونی ئایینی ئیسلامی بوو، کە تێیدا [[جاھز]] بەشداری کرد لە پێکھێنانی تیۆلۆجیای [[موعتەزیلە]]، ھەروەھا [[تەبەری]] کە گەیشتە لووتکەی زانست لە [[تەفسیر]]ی قورئاندا.<ref name="Meri">Gordon, M.S. (2006). Baghdad. In Meri, J.W. ed. ''Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia''. New York: Routledge.</ref> ئەگەری زۆرە بەغدا [[گەورەترین شارەکانی جیھان لە مێژوودا|گەورەترین شاری جیھان]] بووبێت لە دوای ماوەیەکی کورت لە دامەزراندنییەوە تا ساڵانی <bdi>٩٣٠</bdi>ەکان، کاتێک لەگەڵ [[کۆردۆبا، ئەندەلوس|کۆردۆبا]] یەکسان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm |سەردێڕ=Largest Cities Through History |بڵاوکەرەوە=Geography.about.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050527095609/http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٠٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چەندین مەزەندە پێشنیار دەکەن کە شارەکە زیاتر لە یەک ملیۆن دانیشتووی ھەبووبێت لە کاتی لووتکەیدا.<ref>Matt T. Rosenberg, [http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm ''Largest Cities Through History''.] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20050527095609/http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm |date=27 May 2005 }}</ref> زۆربەی چیرۆکەکانی ''[[ھەزار و یەک شەوە]]''، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە ''شەوانی عەرەبی'' ناسراون، لە بەغدا ڕوودەدەن لەو سەردەمەدا. شارەکە تەنانەت پێش کۆنستنتینۆپڵیش دەکەوت لە ئاوەدانی و قەبارەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bobrick |یەکەم١=Benson |سەردێڕ=The Caliph's Splendor: Islam and the West in the Golden Age of Baghdad |ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster |ژپنک=٩٧٨-١-٤١٦٥-٦٧٦٢-٢|پەڕە=٦٥}}</ref> لەنێو تایبەتمەندییە دیارەکانی بەغدا لەو سەردەمەدا کتێبخانە ناوازەکانی بوون. زۆرێک لە خەلیفە عەبباسییەکان پاڵپشتی فێربوون بوون و چێژیان دەبینی لە کۆکردنەوەی ئەدەبیاتی دێرین و ھاوچەرخ. ھەرچەندە ھەندێک لە شازادەکانی خانەوادەی ئەمەوییەکانی پێشتر دەستیان کردبوو بە کۆکردنەوە و وەرگێڕانی ئەدەبیاتی زانستیی یۆنانی، بەڵام عەبباسییەکان یەکەم کەس بوون کە بە شێوەیەکی بەرفراوان فێربوونی یۆنانییان پەروەردە کرد. زۆربەی ئەم کتێبخانانە کۆمەڵەی تایبەت بوون کە تەنیا بۆ بەکارھێنانی خاوەنەکانیان و ھاوڕێ نزیکەکانیان تەرخان کرابوون، بەڵام کتێبخانەکانی خەلیفەکان و بەرپرسانی تر زوو تایبەتمەندییەکی گشتی یان نیمچە-گشتییان وەرگرت.<ref name="mackensen">Mackensen, Ruth Stellhorn . (1932). Four Great Libraries of Medieval Baghdad. ''The Library Quarterly: Information, Community, Policy'', Vol. 2, No. 3 (July 1932), pp. 279-299. University of Chicago Press.</ref> چوار کتێبخانەی گەورە لە بەغدا لەو سەردەمەدا دامەزران. کۆنترینیان ھی [[مەئموون]]ی بەناوبانگ بوو، کە لە <bdi>٨١٣</bdi> بۆ <bdi>٨٣٣</bdi> خەلیفە بوو. یەکێکی تر لەلایەن [[شاپوور کوڕی ئەردەشێر]] لە <bdi>٩٩١</bdi> یان <bdi>٩٩٣</bdi> دامەزرا بۆ ئەو پیاوە ئەدەبی و زانایانەی کە سەردانی ئەکادیمیاکەیان دەکرد.<ref name="mackensen" /> ئەم کتێبخانەی دووەمە تەنیا حەفتا ساڵ دوای دامەزراندنی لەلایەن سەلجووقییەکانەوە تاڵان کرا و سووتێنرا. ئەمە نموونەیەکی باشی ئەو جۆرە کتێبخانانە بوو کە لەسەر بنەمای پێداویستی و ئارەزووەکانی کۆمەڵگەیەکی ئەدەبی دروست کرابوون.<ref name="mackensen" /> دوو کتێبخانەکەی تر نموونەی کتێبخانەی ''مەدرەسە'' یان کۆلێژی تیۆلۆجی بوون. [[نیزامییەی بەغدا]] لەلایەن [[نیزامولمولک]]ی فارسەوە دامەزرا، کە وەزیری دوو سوڵتانی سەرەتای سەلجووقی بوو.<ref name="mackensen" /> تەنانەت دوای ھاتنی مەغۆلەکانیش لە ساڵی <bdi>١٢٥٨</bdi> بەردەوام بوو لە کارکردن. [[قوتابخانەی موستەنسرییە]]، کە خاوەنی کتێبخانەیەکی زۆر دەوڵەمەند بوو، لەلایەن [[مستەنسیر بیللا|مستەنسیر]]ەوە دامەزرا، کە پێش کۆتا خەلیفەی عەبباسی بوو، و لە ساڵی <bdi>١٢٤٢</bdi> مرد.<ref name="mackensen" /> ئەمە دەبووە کۆتا کتێبخانەی گەورە کە لەلایەن خەلیفەکانی بەغداوە دروست بکرێت. === وەستان و لەشکرکێشییەکان (سەدەکانی ١٠ەم–١٦یەم) === [[File:Bab al-Wastani northern gate.jpg|left|thumb|[[دەروازەی وەستانی|دەروازەی ناوەڕاست]] (لە ساڵی <bdi>١١٢١</bdi>ی زایینی دروست کراوە) تاکە [[دەروازەکانی بەغدا|دەروازەی مێژووییی بەغدایە]] کە ماوەتەوە]] تا سەدەی دەیەم، دانیشتووانی شارەکە لە نێوان <bdi>١.٢</bdi> ملیۆن<ref name="Modelski">[[George Modelski]], ''World Cities: –3000 to 2000'', Washington, D.C.: FAROS 2000, 2003. {{ISBN|978-0-9676230-1-6}}. See also [http://faculty.washington.edu/modelski/ Evolutionary World Politics Homepage] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070520065457/http://faculty.washington.edu/modelski/ |date=20 May 2007}}</ref> بۆ <bdi>٢</bdi> ملیۆن کەس بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=International dictionary of historic places, Volume 4: Middle East and Africa |نووسەر١=Trudy Ring |نووسەر٢=Robert M. Salkin |نووسەر٣=K. A. Berney |نووسەر٤=Paul E. Schellinger |ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=[[Taylor and Francis]] |پەڕە=١١٦}}</ref> گەشەسەندنە خێرا سەرسوڕھێنەرەکەی سەرەتای بەغدا لە کۆتاییدا خاو بووەوە بەھۆی کێشەکانی ناوخۆی [[خەلافەت]]ەوە، لەوانە گواستنەوەی پایتەخت بۆ [[سامەڕا]] (لە ماوەی <bdi>٨٠٨</bdi>–<bdi>٨١٩</bdi> و <bdi>٨٣٦</bdi>–<bdi>٨٩٢</bdi>)، لەدەستدانی پارێزگاکانی ڕۆژاوا و دوورترین ڕۆژھەڵات، و قۆناغەکانی ھەژموونی سیاسیی [[بوەیھییەکان]]ی [[ئێران]]ی (<bdi>٩٤٥</bdi>–<bdi>١٠٥٥</bdi>) و [[سەلجووقییەکان]] (<bdi>١٠٥٥</bdi>–<bdi>١١٣٥</bdi>). [[سەلجووقییەکان]] ھۆزێکی [[تورکەکانی ئۆغوز]] بوون لە ئاسیای ناوەڕاستەوە کە ئایینی ئیسلامیان لەسەر [[مەزھەبی سوننە|مەزھەبی سووننە]] قبوڵ کرد. لە ساڵی <bdi>١٠٤٠</bdi>دا، [[غەزنەوییەکان]]یان لەناوبرد، دەستیان بەسەر خاکەکانیاندا گرت و لە ساڵی <bdi>١٠٥٥</bdi>دا، [[توغرول بەگ]]، سەرکردەی سەلجووقییەکان، دەستی بەسەر بەغدادا گرت. سەلجووقییەکان [[بوەیھییەکان]]ی شیعەیان دەرکرد کە ماوەیەک بوو فەرمانڕەوایەتییان دەکرد و دەسەڵات و کۆنترۆڵی بەغدایان گرتە دەست. ئەوان وەک [[سوڵتان]] بە ناوی خەلیفە عەبباسییەکانەوە فەرمانڕەوایەتییان دەکرد (خۆیان وەک بەشێک لە ڕژێمی عەبباسی دەبینی). توغرول بەگ خۆی وەک پارێزەری خەلیفە عەبباسییەکان دەبینی.<ref>''Atlas of the Medieval World'' pg. 170</ref> [[File:Zubaida tomb.JPG|thumb|[[مزگەوتی زومڕود خاتوون|گۆڕی زومڕود خاتوون]] (لە ساڵی <bdi>١٢٠٢</bdi>ی زایینی دروست کراوە)]] بەغدا لە ساڵانی [[گرتنی بەغدا (١٣٩٤)|<bdi>١٣٩٤</bdi>]]، [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|<bdi>١٥٣٤</bdi>]]، [[گرتنی بەغدا (١٦٢٤)|<bdi>١٦٢٣</bdi>]] و [[گرتنی بەغدا (١٦٣٨)|<bdi>١٦٣٨</bdi>]]دا گیرا. شارەکە لە ساڵانی [[گەمارۆی بەغدا (٨١٢–٨١٣)|<bdi>٨١٢</bdi>]]، [[جەنگی ناوخۆیی عەبباسییەکان (٨٦٥-٨٦٦)|<bdi>٨٦٥</bdi>]]، [[شەڕی بەغدا (٩٤٦)|<bdi>٩٤٦</bdi>]]، [[گەمارۆی بەغدا (١١٥٧)|<bdi>١١٥٧</bdi>]]، [[گەمارۆی بەغدا (١٢٥٨)|<bdi>١٢٥٨</bdi>]] و لە ساڵانی <bdi>١٣٩٣</bdi> و <bdi>١٤٠١</bdi> لەلایەن [[تەیمووری لەنگ]]ەوە گەمارۆ دراوە. لە ساڵی <bdi>١٠٥٨</bdi>دا، بەغدا لەلایەن [[فاتمییەکان]]ەوە بە سەرکردایەتی جەنەڕاڵی تورک ئەبوولحاریس ئەرسەلان بەساسیری، کە شوێنکەوتەی [[ئیسماعیلییەکان]] بوو لەگەڵ عوقەیلییەکانی قوڕەیش، گیرا.<ref>Virani, Shafique N. ''The Ismailis in the Middle Ages: A History of Survival, A Search for Salvation'', (New York: Oxford University Press, 2007), 6.</ref> ماوەیەکی کورت پێش گەیشتنی سەلجووقییەکان بۆ بەغدا، بەساسیری داوای لە ئیمام-خەلیفەی فاتمی [[مستەنسیر بیللا (فاتمی)|مستەنسیر]] کرد کە پشتگیری بکات بۆ فەتحکردنی بەغدا بەناوی ئیمامی ئیسماعیلییەوە. لەم دواییانەدا دەرکەوتووە کە ''[[داعی]]'' بەناوبانگی فاتمی، موئەیەد شیرازی، ڕۆڵێکی ڕاستەوخۆی ھەبووە لە پشتگیریکردنی بەساسیری و یارمەتیدانی جەنەڕاڵەکە بۆ سەرکەوتن لە گرتنی [[مووسڵ]]، [[واست]] و [[کووفە]]. دوای ماوەیەکی کورت،<ref name="Daftary, Farhad 1990">Daftary, Farhad. ''The Isma'ilis: Their History and Doctrines'' Cambridge: Cambridge University Press, 1990, 205-206.</ref> لە کانوونی یەکەمی <bdi>١٠٥٨</bdi>، بانگی شیعە لە بەغدا جێبەجێ کرا و ''خوتە'' بە ناوی ئیمام-خەلیفەی فاتمییەوە خوێندرایەوە.<ref name="Daftary, Farhad 1990" /> سەرەڕای مەیلی شیعەگەرایی، بەساسیری پشتگیری لە ھەردوو سوننە و شیعەوە وەرگرت، کە بۆ ئەوان دژایەتیکردنی دەسەڵاتی سەلجووقی فاکتەرێکی ھاوبەش بوو.<ref>Daftary, Farhad. ''The Isma'ilis: Their History and Doctrines'' Cambridge: Cambridge University Press, 1990, 206.</ref> [[File:Fall Of Baghdad (Diez Albums).jpg|thumb|left|[[گەمارۆی بەغدا (١٢٥٨)|فەتحی بەغدا]] لەلایەن مەغۆلەکانەوە لە ساڵی <bdi>١٢٥٨</bdi>ی زایینی|220x220px]] لە <bdi>١٠</bdi>ی شوباتی <bdi>١٢٥٨</bdi>، بەغدا لەلایەن [[مەغۆلەکان]]ەوە بە سەرکردایەتی [[ھۆلاکۆ خان]]، نەوەی [[جەنگیزخان]]، لە کاتی [[گەمارۆی بەغدا (١٢٥٨)|گەمارۆی بەغدادا]] گیرا.<ref>[https://faculty.washington.edu/modelski/CAWC.htm Central Asian world cities] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120118121401/https://faculty.washington.edu/modelski/CAWC.htm |date=18 January 2012}}, George Modelski</ref> زۆرێک لە گەڕەکەکان بەھۆی ئاگر، گەمارۆ، یان تاڵانکردنەوە وێران بوون. مەغۆلەکان زۆربەی دانیشتووانی شارەکەیان کۆمەڵکوژ کرد، لەوانەش خەلیفە [[موستەعسیم]]، و بەشێکی گەورەی شارەکەیان وێران کرد. ھەروەھا [[نۆکەند]] و [[بەربەست]]ەکانیان کە سیستەمی [[ئاودێری]]ی شارەکەیان پێکدەھێنا وێران کرد. لەم کاتەدا لە بەغدا، مەسیحییەکان و شیعەکان لێبوردەیییان بەرامبەر دەکرا، لەکاتێکدا سوننەکان وەک دوژمن مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor1-last=Bosworth |editor1-first=C.E. |editor2-last=Donzel |editor2-first=E. van |editor3-last=Heinrichs |editor3-first=W.P. |editor4-last=Pellat |editor4-first=Ch. |سەردێڕ=Encyclopaedia of Islam, Volume VII (Mif-Naz) |ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=BRILL |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٩٤١٩-٢|پەڕە=١٠٣٢|title-link=Encyclopaedia of Islam}}</ref> تاڵانکردنی بەغدا کۆتایی بە خەلافەتی عەبباسی ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.historytoday.com/richard-cavendish/baghdad-sacked-mongols |سەردێڕ=Baghdad Sacked by the Mongols {{!}} History Today|وێبگە=historytoday.com |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180910014525/https://www.historytoday.com/richard-cavendish/baghdad-sacked-mongols |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مشتومڕ لەسەر ئەوە کراوە کە ئەمە کۆتایی بە سەردەمی زێڕینی ئیسلامی ھێنا و بووە گورزێک کە شارستانییەتی ئیسلامی ھەرگیز بە تەواوی لێی چاک نەبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3qwuhK3BBH8C&pg=PA215 |سەردێڕ=Challenges of the Muslim World: Present, Future and Past |دوایین١=Cooper |یەکەم١=William W. |دوایین٢=Yue |یەکەم٢=Piyu |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Emerald Group Publishing |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٤٤-٥٣٢٤٣-٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180909223531/https://books.google.co.uk/books?id=3qwuhK3BBH8C&pg=PA215 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەو کاتەدا، بەغدا لەلایەن [[ئیلخانات]]ەوە فەرمانڕەوایەتی دەکرا، کە دەوڵەتێکی جیابووەوە بوو لە ئیمپراتۆریەتی مەغۆل، و لە ئێرانەوە حوکمی دەکرد. لە ئابی <bdi>١٣٩٣</bdi>، بەغدا لەلایەن داگیرکەری تورکی ئاسیای ناوەڕاست [[تەیمووری لەنگ]]ەوە داگیر کرا،<ref>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |شوێن=Santa Barbara, US |editor1=Michael R.T. Dumper |editor2=Bruce E. Stanley |chapter=Baghdad |سەردێڕ=Cities of the Middle East and North Africa |ڕێکەوت=٢٠٠٨}}</ref> کە تەنیا لە ھەشت ڕۆژدا لە [[شیراز]]ەوە بۆ ئەوێ ڕێپێوانی کرد. سوڵتان [[ئەحمەد جەلایر]] بەرەو سووریا ھەڵات، لەوێش سوڵتانی مەملووک [[بەرقووق]] پاراستی و نێردراوەکانی تەیمووری کوشت. تەیموور شازادەی [[سەربەداران]]، خواجە مەسعودی لە بەغدا جێھێشت بۆ فەرمانڕەواییکردنی، بەڵام ئەو کاتەی [[ئەحمەد جەلایر]] گەڕایەوە [[گرتنی بەغدا (١٣٩٤)|دەرکرا]]. [[File:Khan Murjan.jpg|thumb|[[خان مەرجان]]، کە لە سەدەی <bdi>١٤</bdi>ەمدا وەک [[کاروانسەرا]]یەک دروست کراوە]] لە ساڵی <bdi>١٤٠١</bdi>، بەغدا جارێکی تر لەلایەن [[تەیمووری لەنگ]]ەوە تاڵان کرا، کە کەسایەتییەکی تورک-مەغۆلیی [[ئاسیای ناوەڕاست]] بوو.<ref>Ian Frazier, [https://www.newyorker.com/archive/2005/04/25/050425fa_fact4?currentPage=5 Annals of history: Invaders: Destroying Baghdad] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110607053406/http://www.newyorker.com/archive/2005/04/25/050425fa_fact4?currentPage=5 |date=7 June 2011 }}, ''[[The New Yorker]]'' 25 April 2005. p.5</ref> کاتێک ھێزەکانی بەغدایان گرت، نزیکەی ھیچ کەسیان بە زیندووی جێنەھێشت، و فەرمانی کرد کە ھەر یەک لە سەربازەکانی دوو سەری بڕدراوی مرۆڤ بھێننەوە.<ref>[http://www.eurasianet.org/departments/civilsociety/articles/eav042806.shtml New Book Looks at Old-Style Central Asian Despotism] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090118203132/http://eurasianet.org/departments/civilsociety/articles/eav042806.shtml |date=18 January 2009 }}, EurasiaNet Civil Society, Elizabeth Kiem, 28 April 2006</ref> بەغدا بوو بە پایتەختێکی پارێزگایی کە لەلایەن خانەوادە فەرمانڕەواکانی مەغۆلە [[جەلایرییەکان]] (<bdi>١٤٠٠</bdi>–<bdi>١٤١١</bdi>)، تورکە [[قەرەقۆیونلوو]]یەکان (<bdi>١٤١١</bdi>–<bdi>١٤٦٩</bdi>)، تورکە [[ئاق قۆیونلوو]]یەکان (<bdi>١٤٦٩</bdi>–<bdi>١٥٠٨</bdi>)، و [[سەفەوییەکان]]ی ئێرانی (<bdi>١٥٠٨</bdi>–<bdi>١٥٣٤</bdi>) کۆنترۆڵ کرابوو. === عوسمانی و مەملووکەکان (سەدەکانی ١٦ەم–١٩یەم) === {{see also|ویلایەتی بەغدا|مێژووی بەغدا (١٨٣١-١٩١٧)}} سەفەوییەکان لە ساڵی <bdi>١٥٠٩</bdi> بە سەرکردایەتی شاعاباسی یەکەم کۆنترۆڵی شارەکەیان گرتە دەست. لەژێر دەسەڵاتی سەفەویدا مایەوە تا عوسمانییەکان لە ساڵی <bdi>١٥٣٥</bdi> دەستیان بەسەردا گرت، بەڵام سەفەوییەکان لە ساڵی <bdi>١٦٢٤</bdi> کۆنترۆڵیان کردەوە. کۆمەڵکوژییەک ڕوویدا کاتێک سوپای شا چووە ناو شارەکەوە. لەژێر دەسەڵاتی سەفەویدا مایەوە تا ساڵی <bdi>١٦٣٩</bdi> کاتێک سوڵتان مورادی چوارەم لە ساڵی <bdi>١٦٣٨</bdi>دا کۆنترۆڵی کردەوە. لە ساڵی <bdi>١٥٣٤</bdi>دا، بەغدا لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]یەوە [[جەنگی عوسمانی و سەفەوی (١٥٣٢-١٥٥٥)|گیرا]]،<ref>{{بیرخستنەوە|chapter=Ottoman Iraq: Geography, People and History |ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq |بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris |doi=10.5040/9780755610983.ch-001 |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٨٨٥-٤٢٥-٣}}</ref> و بوو بە پایتەختی کارگێڕیی [[عێراقی عوسمانی]].<ref name="Ceylan 2009 61"/> لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]]دا، بەغدا بەردەوام بوو لە چوونە ناو [[مێژووی بەغدا (١٨٣١-١٩١٧)|قۆناغی دابەزین]]، بەشێکی وەک دەرئەنجامی دوژمنایەتیی نێوان فەرمانڕەواکانی و [[سەفەوییەکان]]ی [[ئێران]]ی، کە کۆنترۆڵی [[مەزھەبی سوننە|سووننە]]ی شارەکەیان قبوڵ نەدەکرد. [[جەنگی عوسمانی و سەفەوی (١٦٢٣-١٦٣٩)|لە نێوان ساڵانی ١٦٢٣ و ١٦٣٨]]، گەڕایەوە ژێر دەسەڵاتی ئێرانییەکان پێش ئەوەی دووبارە بکەوێتەوە دەست عوسمانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Güngörürler |یەکەم=Selim |chapter=Settings and Trends of the Ottoman–Safavid Detente |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=The Ottoman Empire and Safavid Iran, 1639-1683 |پەڕەکان=١٥–٣٥|بڵاوکەرەوە=Edinburgh University Press |doi=10.3366/edinburgh/9781399510103.003.0002 |ژپنک=٩٧٨-١-٣٩٩٥-١٠١٠-٣}}</ref> بەغدا زۆر بە سەختی زیانی پێگەیشتووە لە ئەنجامی بڵاوبوونەوەی [[تاعوونی ڕەش|تاعوون]] و [[کۆلێرا]]،<ref>"''[https://books.google.com/books?id=F2TGkO7G43oC&pg=PA99 The Fertile Crescent, 1800-1914: a documentary economic history] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160504154243/https://books.google.com/books?id=F2TGkO7G43oC&pg=PA99 |date=4 May 2016 }}''". Charles Philip Issawi (1988). [[Oxford University Press US]]. p.99. {{ISBN|978-0-19-504951-0}}</ref> و ھەندێک جار دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکەی لەناوچوون.<ref>Suraiya Faroqhi, Halil İnalcık, Donald Quataert (1997). "''[https://books.google.com/books?id=c00jmTrjzAoC&pg=PA651 An economic and social history of the Ottoman Empire] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160513231157/https://books.google.com/books?id=c00jmTrjzAoC&pg=PA651 |date=13 May 2016 }}''". [[Cambridge University Press]]. p.651. {{ISBN|978-0-521-57455-6}}</ref> شارەکە بوو بە بەشێک لە [[ئەیالەت|ئەیالەتێک]] و دواتر [[ویلایەتی بەغدا|ویلایەتێک]].<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=vilayet, n. |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ئیش=Oxford English Dictionary |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|doi=10.1093/oed/4317922580}}</ref> بۆ ماوەیەک، بەغدا گەورەترین شاری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بووە.<ref name="Cetinsaya-1890" /> شارەکە لە نیوەی دووەمی سەدەی <bdi>١٨</bdi>ەمدا و لە سەردەمی حکومەتی [[مەملووکەکانی عێراق|مەملووکەکان]]دا بوژانەوەیەکی ڕێژەییی بەخۆیەوە بینی.<ref name="Cetinsaya-1890" /> دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی عوسمانی لە ساڵی <bdi>١٨٣١</bdi> لەلایەن [[عەلی ڕەزا پاشا]]وە دووبارە سەپێندرایەوە.<ref name="Cetinsaya-1890" /> لە ساڵی <bdi>١٨٥١</bdi> بۆ <bdi>١٨٥٢</bdi> و لە ساڵی <bdi>١٨٦١</bdi> بۆ <bdi>١٨٦٧</bdi>، بەغدا لەژێر ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا لەلایەن [[محەممەد نامیق پاشا]]وە بەڕێوەدەبرا.<ref name="Cetinsaya-1890">Cetinsaya, Gokhan. ''Ottoman Administration of Iraq, 1890–1908''. London and New York: Routledge, 2006.</ref> ئینسایکلۆپیدیای ނوتاڵ (The Nuttall Encyclopedia) ڕاپۆرت دەکات کە دانیشتووانی بەغدا لە ساڵی <bdi>١٩٠٧</bdi>دا <bdi>١٨٥,٠٠٠</bdi> کەس بووە.<ref name="Cetinsaya-1890" /> شارەوانیی شارەکە لە ساڵی <bdi>١٨٦٨</bdi> دامەزرا، و ئیبراھیم دەفتەری وەک یەکەم سەرۆکی شارەوانی دانرا.<ref name="neelwafurat-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nwf.com: الإدارة العثمانية في ولاية بغداد: جميل موسى النجا: كتب |ناونیشان=https://www.neelwafurat.com/itempage.aspx?id=lbb146642-108021&search=books |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=www.neelwafurat.com}}</ref> ساڵی <bdi>١٨٦٩</bdi> گرنگییەکی گەورەی ھەیە لە مێژووی بەغدا لە سەردەمی عوسمانیدا، چونکە سەرەتای ئەوە بوو کە دەکرێت بە قۆناغێکی جیای سەردەمەکانی عوسمانی دابنرێت، کە بناغەکانی لەلایەن والی [[میدحەت پاشا]]وە دانرا، کە چەندین سیستەم و یاسای چاکسازیی جێبەجێ کرد کە دەوڵەت لە سەردەمی چاکسازی و ئاوەدانکردنەوەدا داینابوون، کە پێی دەگوترا سەردەمی تەنزیمات.<ref name="neelwafurat-2025" /> گرنگیی گشتیی بەغدا بۆ عوسمانییەکان ئەوە بوو کە بارەگای فەیلەقی شەشەمی سوپای عوسمانییان لە شارەکەدا جێگیر کردبوو.<ref name="neelwafurat-2025" /> لە سەدەی <bdi>١٩</bdi>ەمدا، بەغدا وەک سەنتەرێکی پێشەنگ بۆ فێربوونی جوولەکە دەرکەوت.<ref name="issuu-1846">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=EIGHT YEARSI NASIA AND AFRICAFROM 1846 TO 1855. |ناونیشان=https://issuu.com/dsegal2k/docs/ben2/260?ff=true |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=issuu |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210320194322/https://issuu.com/dsegal2k/docs/ben2/260?ff=true}}</ref> شارەکە دانیشتووانێکی جولەکەی ھەبوو کە زیاتر بوو لە <bdi>٦,٠٠٠</bdi> کەس و چەندین یەشیڤای (قوتابخانەی ئایینی جولەکە) ھەبوو.<ref name="issuu-1846" /> دانیشتووانی جولەکە ئەوەندە بە خێرایی گەشەیان کردبوو کە تا ساڵی <bdi>١٨٨٤</bdi>، <bdi>٣٠,٠٠٠</bdi> جولەکە لە بەغدا ھەبوون و تا ساڵی <bdi>١٩٠٠</bdi>، نزیکەی <bdi>٥٠,٠٠٠</bdi> کەس بوون، کە پێکھێنەری زیاتر لە چارەکێکی کۆی دانیشتووانی شارەکە بوون.<ref name="issuu-1846" /> کۆچی بەرفراوانی جولەکەکان لە کوردستانەوە بۆ بەغدا بەدرێژایی ئەم قۆناغە بەردەوام بوو.<ref name="issuu-1846" /> لە ناوەڕاستی سەدەی <bdi>١٩</bdi>ەمدا، ژێرخانی ئایینی بەغدا گەشەی کرد بۆ لەخۆگرتنی یەشیڤایەکی گەورە کە لە یەک کاتدا تا شەست ڕابای (مامۆستای ئایینی) پێدەگەیاند.<ref name="issuu-1846" /> زانستی ئایینی لە بەغدا گەشەی کرد، کە ڕابای گەورەی لێوە دەرکەوت، وەک جۆزێف حاییم بن ئەلیاھو مازال-تۆڤ، ناسراو بە [[بن ئیش حای]] (<bdi>١٨٣٤</bdi>–<bdi>١٩٠٩</bdi>) یان ڕابای [[عەبدوڵڵا سۆمێخ]] (<bdi>١٨١٣</bdi>–<bdi>١٨٨٩</bdi>). لەو کاتەدا، جولەکەکانی بەغدا دیاسپۆرایەکی بازرگانیی سەرکەوتوویان لە چین، ھیندستان و سەنگاپوورە دامەزراند. <gallery widths="200" heights="160" mode="packed"> File:Baghdad Eyalet, Ottoman Empire (1609).png|[[ئەیالەتی بەغدا]] لە ساڵی <bdi>١٦٠٩</bdi> File:Baghdad Vilayet, Ottoman Empire (1900).png|[[ویلایەتی بەغدا]] لە ساڵی <bdi>١٩٠٠</bdi> File:Market-Place of Bagdad.jpeg|بازاڕێک لە بەغدا، <bdi>١٨٧٦</bdi> </gallery> === سەردەمی مۆدێرن === {{see also|2=شانشینی عێراق}} [[File:Baghdad LOC 13186.jpg|left|thumb|[[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]] لە ساڵی <bdi>١٩٣٢</bdi>]]بەغدا و باشووری عێراق تا ساڵی <bdi>١٩١٨</bdi> لەژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکاندا مانەوە، تا ئەو کاتەی لەلایەن بەریتانییەکانەوە لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا گیران.<ref name="Jackson-2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jackson |یەکەم=Iain |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=The architecture of the British Mandate in Iraq: nation-building and state creation |journal=The Journal of Architecture |زمان=en |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=٣٧٥–٤١٧|doi=10.1080/13602365.2016.1179662 |issn=1360-2365 |doi-access=free}}</ref> لە ساڵی <bdi>١٩٢٠</bdi>دا، یاخیبوونێک لە بەغدا دژی سیاسەتە نوێیەکانی بەریتانیا سەریھەڵدا.<ref name="atiyyah">Atiyyah, Ghassan R. ''Iraq: 1908–1921, A Socio-Political Study''. The Arab Institute for Research and Publishing, 1973, 307</ref> لە ھاویندا بە خۆپیشاندانی جەماوەریی عێراقییەکان دەستی پێکرد، بە بەشداریی ئەفسەرە ناڕازییەکانی [[سوپای عوسمانی]]ی کۆن.<ref>''Glubb Pasha and the Arab Legion: Britain, Jordan and the End of Empire in the Middle East'', p7.</ref> یاخیبوونەکە گوڕی سەند و تەشەنەی کرد بۆ ناوەڕاست و خوارووی فورات.<ref>Wilson: vol2.p371.</ref> دەسەڵاتدارانی بەریتانیا بە بۆردومانی ئاسمانی بەسەر بەغدادا وەڵامیان دایەوە، کە ھەزاران دانیشتووی لێ کوژرا.<ref name="BBC News-2014">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=The 1920s British air bombing campaign in Iraq |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/magazine-29441383 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=BBC News |زمان=en-GB}}</ref> لە ساڵی <bdi>١٩٢١</bdi>دا، لەژێر ئینتیدابی میزۆپۆتامیادا، بەغدا بوو بە پایتەختی شانشینی پارێزراوی بەریتانیا. بەغدا لە ساڵی <bdi>١٩٣٢</bdi>دا کرایە پایتەختی شانشینی سەربەخۆی عێراق. چەندین پڕۆژەی تەلارسازی و پلاندانان بۆ بەھێزکردنی ئەم کارگێڕییە پێسپێردران.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jackson |یەکەم=Iain |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=The architecture of the British Mandate in Iraq: nation-building and state creation |journal=The Journal of Architecture |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=٣٧٥–٤١٧|doi=10.1080/13602365.2016.1179662 |issn=1360-2365|doi-access=free}}</ref> لەم قۆناغەدا، کۆمەڵگە گەورەکەی جوولەکەکان (کە پێدەچێت لە <bdi>١٠٠,٠٠٠</bdi> کەس تێپەڕی کردبێت) لە نێوان چارەکێک بۆ سێیەکی دانیشتووانی شارەکەیان پێکدەھێنا. [[مۆزەخانەی نیشتمانیی عێراق]] و [[زانکۆی بەغدا]] لەلایەن شا فەیسەڵەوە دروستکران، کە بناغەی دەوڵەتی مۆدێرنی عێراقی دانا. ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە خەمڵاندنی <bdi>١٤٥,٠٠٠</bdi> لە ساڵی <bdi>١٩٠٠</bdi>ەوە گەشەی کرد بۆ <bdi>٥٨٠,٠٠٠</bdi> لە ساڵی <bdi>١٩٥٠</bdi>.<ref name="ReferenceA">This section depends on Levine, 397-402.</ref> پلانێکی گەشەپێدان لە ساڵی <bdi>١٩٥٧</bdi> داڕێژرا، بە تێڕوانینی [[فرانک لۆید ڕایت]].<ref name="ReferenceA" /> پلانەکە پێشنیاری دروستکردنی ناوەندێکی کولتووری دەکرد لەسەر دوورگەیەک لە ڕووبارەکەدا، کە خانوویەکی ئۆپێرا، مۆزەخانە، زانکۆ، مۆڵی بازرگانی، و پەیکەرێکی <bdi>٣٠٠</bdi> پێیی خەلیفەی پێنجەمی عەبباسی ھاروون ئەڕەشیدی لەخۆدەگرت. لە <bdi>١</bdi>ی نیسانی <bdi>١٩٤١</bdi>، ئەندامانی "[[چوارگۆشەی زێڕین]]" بە سەرکردایەتی وەزیری پێشوو [[ڕەشید عالی گەیلانی]] [[کودەتای ١٩٤١ی عێراق|کودەتایەکیان لە بەغدا]] بەرپا کرد و حکومەتێکی لایەنگری [[ئەڵمانیای نازی|ئەڵمانیا]] و لایەنگری [[ئیتاڵیای فاشیست|ئیتاڵیا]]یان دامەزراند لە جێگەی حکومەتە لایەنگرەکەی بەریتانیا بە سەرۆکایەتی [[ڕاسپێردراوی پاشا (عێراق)|ڕاسپێردراو]] [[عەبدولئیلاە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=On this day 31st May {{!}} Royal Signals Museum |ناونیشان=https://www.royalsignalsmuseum.co.uk/on-this-day-31st-may/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=en-GB |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200724172527/https://www.royalsignalsmuseum.co.uk/on-this-day-31st-may/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Warfare History Network-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nazi March on Baghdad |ناونیشان=https://warfarehistorynetwork.com/article/wwii-the-nazi-march-on-baghdad/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Warfare History Network |زمان=en-US}}</ref> ھێزەکانی بەریتانیا دەستوەردانیان کرد کە بووە ھۆی دەستپێکردنی [[شەڕی ئینگلیز و عێراق]].<ref name="Churchill, p. 234">Churchill, p. 234.</ref> بەھۆی ترسیان لە پێشڕەوییەکان، گەیلانی و حکومەتەکەی ھەڵاتن، و سەرۆک شارەوانیی بەغدا خۆی ڕادەستی ھێزەکانی بەریتانیا و کۆمۆنوێڵت کرد.<ref name="Warfare History Network-2024" /><ref name="Lyman, p. 862">Lyman, p. 86.</ref> لە <bdi>١</bdi>–<bdi>٢</bdi>ی حوزەیران، لە کاتی [[بۆشایی دەسەڵات]]دا، دانیشتووانی جولەکە ڕووبەڕووی ھێرش بوونەوە لەسەر بنەمای ئەو دەنگۆیانەی کە گوایە یارمەتی بەریتانییەکانیان داوە.<ref name="Tsimhoni-2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tsimhoni |یەکەم=D. |سەردێڕ=Remembering for the Future |بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٣٣-٨٠٤٨٦-٥|editor-last=Roth |editor-first=J. K. |شوێن=London |chapter=The Pogrom (Farhud) against the Jews of Baghdad in 1941 |editor2-last=Maxwell |editor2-first=E. |editor3-last=Levy |editor3-first=M. |editor4-last=Whitworth |editor4-first=W.}}</ref> لەو ڕووداوەدا کە بە ''[[فەرھوود]]'' ناسرا، زیاتر لە <bdi>١٨٠</bdi> جولەکە کوژران و <bdi>١,٠٠٠</bdi> بریندار بوون، <bdi>٩٠٠</bdi> ماڵی جولەکە وێران کران، و سەدان موڵکی جولەکە تاڵان کران.<ref name="Tsimhoni-2001" /><ref name="gilbert">[[Martin Gilbert]]. [[iarchive:atlasofjewishhis00mart|<!-- quote="Jewish property destroyed June 1941 During riots following collapse of pro- Nazi Government of Rashid Ali, 175 Jews killed and 1000 injured. Much looting of Jewish property. 900 Jewish houses destroyed. Many Jews tortured July 1946". --> The atlas of Jewish history]], William Morrow and Company, 1993. pg. 114. {{ISBN|978-0-688-12264-5}}.</ref> زۆرێک لە کچانی جولەکە دەستدرێژییان کرایە سەر و منداڵان لەبەرچاو خێزانەکانیان کەمئەندام کران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shakir |یەکەم=Ali |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Farhud: The forgotten ordeal of Iraqi Jews {{!}} Stanford Humanities Center |ناونیشان=https://shc.stanford.edu/arcade/interventions/farhud-forgotten-ordeal-iraqi-jews |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=shc.stanford.edu |زمان=en}}</ref> لە نێوان <bdi>٣٠٠</bdi> بۆ <bdi>٤٠٠</bdi> ئاژاوەگێڕی نا-جولەکە کوژران لە ھەوڵی کۆنتڕۆڵکردنی توندوتیژییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kaplan |یەکەم=Robert D |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=In Defence of Empire |ئیش=[[The Atlantic]] |پەڕەکان=١٣–١٥|زمان=en-US |type=Print}}</ref> لە نێوان ساڵانی <bdi>١٩٥٠</bdi> و <bdi>١٩٥١</bdi>دا، جولەکەکان کرانە ئامانج لە [[تەقینەوەکانی بەغدا (١٩٥٠-١٩٥١)|زنجیرەیەک تەقینەوەدا]].<ref name="Middle East Eye-1950">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Avi Shlaim says he has 'proof of Zionist involvement' in 1950s attack on Iraqi Jews |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/news/avi-shlaim-proof-israel-zionist-involvement-iraq-jews-attacks |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Middle East Eye |زمان=en}}</ref> بەپێی وتەی [[ئاڤی شلایم]]، [[ئیسرائیل و تیرۆریزمی دەوڵەتی|ئیسرائیل لە پشت تەقینەوەکانەوە بوو]].<ref name="Middle East Eye-1950" /> لە <bdi>١٤</bdi>ی تەممووزی <bdi>١٩٥٨</bdi>، بەشێکی بەرچاو لە [[سوپای عێراق]] بە سەرکردایەتی [[عەبدولکەریم قاسم]]، [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|کودەتایەکیان بەرپا کرد بۆ ڕووخاندنی شانشینی عێراق]].<ref name="bataween-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=bataween |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Memories of the 1958 Iraqi revolution – Point of No Return |ناونیشان=https://www.jewishrefugees.org.uk/2022/08/memories-of-the-1958-iraqi-revolution.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=jewishrefugees.org.uk |زمان=en-GB}}</ref> سوپا کۆنترۆڵی بەغدای گرتە دەست و ھەڵیانکوتایە سەر وێستگەی ڕادیۆ و [[کۆشکی ڕیحاب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Iraqi Revolution — of 1958 – Association for Diplomatic Studies & Training |ناونیشان=https://adst.org/2014/07/the-iraqi-revolution-of-1958/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=60 years on, Iraqis reflect on the coup that killed King Faisal II |ناونیشان=https://www.arabnews.com/node/1339046/amp |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Arab News |زمان=en}}</ref> زۆر کەس بە شێوەیەکی دڕندانە کوژران لە کاتی کودەتاکەدا، لەوانە شا فەیسەڵی دووەم، ڕاسپێردراوی پێشوو [[عەبدولئیلاە]] و سەرۆک وەزیرانی پێشوو [[نووری سەعید]] و ئەندامانی خانەوادەی شاھانە.<ref name=":3" /> تەرمی زۆرێک لە کەسایەتییە شاھانەیییەکان بە شەقامەکاندا ڕاکێشران و شێوێندران. توندوتیژی جەماوەری سەریھەڵدا و چەندین ھاووڵاتی بیانی کە لە [[ھوتێلی بەغدا]] مابوونەوە، لەوانە [[ئەمریکییەکان]] و [[ئەردەنییەکان]] کوژران.<ref name=":3" /> بنەمای نوێ گیرایەبەر بۆ گەشەپێدانی شارەکە. بەغدای نوێ و شاری سەدر لە سەردەمی دەسەڵاتی قاسمدا پەرەیان پێدرا. لە ساڵی <bdi>١٩٦٠</bdi>، بەغدا میوانداری کۆنفرانسێکی نێودەوڵەتی کرد بە ئامادەبوونی کەسایەتییە باڵاکان لە [[ئێران]]، [[ڤێنیزوێلا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]]، کە تێیدا [[ئۆپێک|ڕێکخراوی وڵاتانی ھەناردەکاری نەوت]] (ئۆپێک) دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OPEC: OPEC to celebrate its 60th Anniversary in Baghdad on 16 June |ناونیشان=https://www.opec.org/opec_web/en/press_room/7164.htm |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=opec.org}}</ref>[[File:Fonds André Raymond (1925-2011) - Irak - Bagdad - Le Tigre (MédiHAL 4971868).jpg|thumb|بەغدا لە ساڵی <bdi>١٩٨٢</bdi>]]لە ماوەی <bdi>١٩٧٠</bdi>ەکاندا، بەغدا قۆناغێکی لە بووژانەوە و گەشەکردن بەخۆیەوە بینی بەھۆی بەرزبوونەوەیەکی خێرای [[نرخی نەوت]]ەوە، کە ھەناردەی سەرەکی عێراقە.<ref name="Stanek-2020">Stanek, Łukasz (2020). ''Architecture in global socialism : Eastern Europe, West Africa, and the Middle East in the Cold War''. Princeton. {{ISBN|978-0-691-19455-4}}.</ref> [[ژێرخان]]ی نوێ لەوانە بۆرییەکانی نەوت، ئاوەڕۆی مۆدێرن، و ڕێگا خێراکان دروستکران.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=New Silk Roads - Azadeh Mashayekhi et al. - Consuming Baghdad |ناونیشان=https://www.e-flux.com/architecture/new-silk-roads/624665/consuming-baghdad |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en}}</ref> پلانە گشتگیرەکانی شارەکە (<bdi>١٩٦٧</bdi> و <bdi>١٩٧٣</bdi>) لەلایەن نووسینگەی پلاندانانی پۆڵەندی (Miastoprojekt-Kraków)ەوە پێشکەش کران، بە نێوەندگیری کۆمپانیای پۆڵسێرڤیس.<ref name=":4" /> [[سەددام حوسێن]] سپۆنسەری بۆنە تەلارسازی و ھونەرییەکانی دەکرد، کە سەرنجی تەلارسازە بەناوبانگەکانی جیھانی ڕاکێشا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ouroussoff |یەکەم=Nicolai |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Patron of fear |ناونیشان=https://www.latimes.com/la-et-ouroussoff15dec15-story.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> شارەکە شێوازێکی ژیانی پڕ لە جووڵەی ھەبوو.<ref name="Iddon">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین١=Iddon |یەکەم١=Paul |سەردێڕ=Baghdad's four decades of conflict and strife |ناونیشان=https://www.newarab.com/analysis/baghdads-four-decades-conflict-and-strife |ئیش=The New Arab |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231210052459/https://www.newarab.com/analysis/baghdads-four-decades-conflict-and-strife |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەغدا بە "[[نۆرنبێرگ]]ی <bdi>١٩٣٠</bdi>ەکان" و "[[لاس ڤێگاس]]ی <bdi>١٩٨٠</bdi>ەکان" ناودەبرا.<ref name="Iddon" /> بەڵام، [[شەڕی ئێران و عێراق]] لە <bdi>١٩٨٠</bdi>ەکاندا کاتێکی سەخت بوو بۆ شارەکە، چونکە پارە بۆ بواری سەربازی خەرج دەکرا و ھەزاران دانیشتوو ئازاری وێرانکارییەکانیان چەشت.<ref name="wilsoncenter-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=The Iran-Iraq War: The View from Baghdad |ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/event/the-iran-iraq-war-the-view-baghdad |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=wilsoncenter.org |زمان=en}}</ref> ئێران چەندین موشەک و ڕۆکێتی ئاراستەی بەغدا کرد، کە ھەندێکیان زۆر بە نزیکی لە [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]] و [[بتاوین|گەڕەکی جولەکەکان]] کەوتنە خوارەوە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ١٩٨٦|سەردێڕ=Baghdad Area Struck By an Iranian Missile |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1986/09/12/world/baghdad-area-struck-by-an-iranian-missile.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dickey |یەکەم=Christopher |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ١٩٨٥|سەردێڕ=Iranian Missile Hits Baghdad |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1985/05/29/iranian-missile-hits-baghdad/658c708f-bae3-49fe-be6c-8e6cf5f15c5c/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ١٩٨٨|سەردێڕ=Many Killed, Wounded as 2 Iran Missiles Hit Baghdad |ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-29-mn-285-story.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> وێستگەکانی کارەبا و پاڵاوگەکانی نەوت زیانیان بەرکەوت.<ref name=":5" /> کورەیەکی ئەتۆمی لە نزیک بەغدا لەلایەن ئیسرائیلەوە لە ھێرشێکی ئاسمانیدا وێران کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peace mission to Baghdad, May 1988 |ناونیشان=http://www.hanskoechler.com/HK-peace_mission-1988.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.hanskoechler.com}}</ref> سەرەڕای شەڕەکە، ئامادەکاری دەکرا بۆ ئەوەی بەغدا میوانداری لووتکەی بزووتنەوەی بێلایەنەکان بکات.<ref name=":4" /> ناوەندەکانی کۆنفرانس و ھوتێلەکانی وەک [[ھوتێلی فەلەستین]]، [[ھوتێلی مەنسوور]] و [[ھوتێلی عەشتار]] دروستکران.<ref name=":4" /> بەڵام، لووتکەکە دواتر بەھۆی تێکچوونی باری ئەمنییەوە گواسترایەوە بۆ نیودەلھی.<ref name="UPI-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq concedes non-aligned summit - UPI Archives |ناونیشان=https://www.upi.com/Archives/1982/08/11/Iraq-concedes-non-aligned-summit/4531397886400/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=UPI |زمان=en}}</ref><ref name="Dictatorship, Imperialism and Chaos: Iraq Since 19892">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Thabit Abdullah |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WeMehH-JadMC&pg=PA82 |سەردێڕ=Dictatorship, Imperialism and Chaos: Iraq Since 1989 |بڵاوکەرەوە=Zed Books |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٢٧٧-٧٨٧-٩|پەڕە=٨٢}}</ref> لە کاتی [[جەنگی کەنداو]]دا، بەغدا توندترین ناوچەی بەرگریکراو بوو لە عێراقدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Shales |یەکەم=Tom |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩١|سەردێڕ=THE GRIM NEWS FROM BEHIND A MASK |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1991/01/18/the-grim-news-from-behind-a-mask/e5f8eb20-8ffe-4a00-81c6-aa338a07aaca/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ABC Evening News for 1991-01-17 {{!}} Vanderbilt Television News Archive |ناونیشان=https://tvnews.vanderbilt.edu/programs/131211 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=tvnews.vanderbilt.edu}}</ref> لە سەرەتادا، ھێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا بۆ سەر بەغدا شکستیان ھێنا و بووە ھۆی سەرکەوتنێکی تاکتیکی بۆ ھێزی ئاسمانیی عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Glass |یەکەم=Andrew |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Bombing of Iraq begins, Jan. 17, 1991 |ناونیشان=https://www.politico.com/story/2018/01/17/shock-and-awe-bombing-of-iraq-begins-jan-17-1991-340599 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Politico |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=30 Years After the Gulf War, Emad Levy Recounts Iraqi-Jewish Perspective |ناونیشان=https://en.davar1.co.il/276670/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Davar |زمان=en}}</ref> دواتر، [[ھاوپەیمانیی جەنگی کەنداو|ھێزەکانی ھاوپەیمانان]] دەستیان کرد بە بۆردومانی ئاسمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Clarity |یەکەم=James F. |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٩١|سەردێڕ=WAR IN THE GULF: BAGHDAD; From TV Reporters in Iraq, News an Attack Has Begun |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1991/01/17/world/war-in-the-gulf-baghdad-from-tv-reporters-in-iraq-news-an-attack-has-begun.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> بەرگریی ئاسمانی، سیستەمەکانی پەیوەندی، پردەکان، دامەزراوەکانی چەکی کیمیایی، و تۆپخانەکان زیانیان بەرکەوت.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٩١|سەردێڕ=1991: 'Mother of all Battles' begins |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/17/newsid_2530000/2530375.stm |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|زمان=en-GB}}</ref> پاڵاوگەکانی نەوت و فڕۆکەخانە کرانە ئامانج.<ref name=":6" /> لە <bdi>١٣</bdi>ی شوباتی <bdi>١٩٩١</bdi>، ھێرشێکی ئاسمانی بۆ سەر پەناگەیەک لە [[عامرییە]] لایەنی کەم <bdi>٤٠٨</bdi> مەدەنیی کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ١٩٩١|سەردێڕ=1991: US bombers strike civilians in Baghdad |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/13/newsid_2541000/2541107.stm |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jeenah |یەکەم=Na'eem |بەستەری نووسەر=Na'eem Jeenah |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Al-Amariyah – A Graveyard of unwilling martyrs |ناونیشان=http://naeemjeenah.shams.za.org/amariyah.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080128175408/http://naeemjeenah.shams.za.org/amariyah.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> ماوەیەکی کورت دوای کۆتایی ھاتنی جەنگەکە، کوردەکان و موسڵمانە شیعەکان ڕاپەڕینیان دژی حکومەت ئەنجامدا.<ref name="Dictatorship, Imperialism and Chaos: Iraq Since 19892" /> پێکدادان لە نێوان یاخیبووانی شیعە و پاسەوانی کۆماری بە سەرکردایەتی قوسەی حوسێن ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Baram |یەکەم=Amatzia |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٨|سەردێڕ=Between Impediment and Advantage: Saddam's Irag |ناونیشان=https://www.usip.org/sites/default/files/SR34.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160302122533/http://www.usip.org/sites/default/files/SR34.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=United States Institute of Peace |پەڕە=٦}}</ref> شاری سەدر گەمارۆدرا تا ئەو کاتەی سەقامگیری گەڕێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Baram |یەکەم=Amatzia |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٨|سەردێڕ=Between Impediment and Advantage: Saddam's Irag |ناونیشان=https://www.usip.org/sites/default/files/SR34.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160302122533/http://www.usip.org/sites/default/files/SR34.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=United States Institute of Peace |پەڕە=٦}}</ref> ڕاپەڕینێکی دیکە [[ڕاپەڕینی ١٩٩٩ی شیعەکان لە عێراق|لە ساڵی ١٩٩٩ ڕوویدا]]، دوای ئەوەی ئایەتوڵڵا [[محەممەد محەممەد سادق سەدر]] لە [[نەجەف]] تیرۆر کرا.<ref name="DavidBlair">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=David Blair |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Attack could be spark for Shia Muslim uprising |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/1416418/Attack-could-be-spark-for-Shia-Muslim-uprising.html |ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٣|newspaper=The Telegraph}}</ref> پشێوییەکان دەستیان پێکرد کاتێک خۆپیشاندانی بەرفراوان لە گەڕەکە شیعەنشینەکانی بەغدادا، بەتایبەتی [[شاری سەدر|شاری سەددام]] ڕوویدا.<ref name="DavidBlair" /> پاسەوانی کۆماری کە لە ناوچەکەدا جێگیر کرابوو، خۆپیشاندانەکانی سەرکوت کرد، کە لە نێوان <bdi>٢٧</bdi> بۆ <bdi>١٠٠</bdi> کوژراوی لێکەوتەوە.<ref name="DavidBlair" /> بەغدا لە چەندین ھێرشی ئاسمانیی ئەمریکادا کرایە ئامانج.<ref name="weiner">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Weiner |یەکەم١=Tim |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣|سەردێڕ=Plot by Baghdad to Assassinate Bush is Questioned |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1993/10/25/world/plot-by-baghdad-to-assassinate-bush-is-questioned.html |newspaper=The New York Times}}</ref> لە <bdi>٢٦</bdi>ی حوزەیرانی <bdi>١٩٩٣</bdi>، مووشەکی کروز ئاراستەی ناوەڕاستی بەغدا کرا، کە بارەگای ھەواڵگری لە [[مەنسوور]] کردە ئامانج.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cruise Missile Strike - June 26, 1993. Operation Southern Watch |ناونیشان=http://www.globalsecurity.org/military/ops/strike_930626.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=GlobalSecurity.org}}</ref> لە ھێرشەکەدا نۆ مەدەنیی ناوچەکە کوژران، لەوانەش خانمە ئەکتەر و شێوەکار [[لەیلا عەتتار]].<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Hersh |یەکەم=Seymour |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٣|سەردێڕ=A Case Not Closed |ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/1993/11/01/a-case-not-closed |magazine=[[The New Yorker]]}}</ref> لە کاتی بۆردومانکردنی عێراق لە ساڵی <bdi>١٩٩٨</bdi>، مووشەکەکان لە چەندین ناوچەی بەغدا دران، لەوانەش کۆشکەکانی سەرۆکایەتی، چەندین سەربازگەی پاسەوانی کۆماری، و فەرمانگەکانی وەزارەتی بەرگری و پیشەسازیی سەربازی. لە <bdi>١٦</bdi>ی شوباتی <bdi>٢٠٠١</bdi>، ئەمریکا ھێرشی ئاسمانی کردە سەر پێنج ئامانجی سەربازی لە تاجی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=agencies |یەکەم=Staff and |ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=US and British aircraft attack Iraq |ناونیشان=http://www.theguardian.com/world/2001/feb/16/iraq |وێبگە=The Guardian}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٠١|سەردێڕ=Rumsfeld: Iraq Is Rebuilding |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/rumsfeld-iraq-is-rebuilding/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=CBS News |زمان=en-US}}</ref> === سەدەی ٢١ەم === لەگەڵ دەیان ساڵ لە گەمارۆی ئابووری، شارەکە تووشی وەستان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=THREATS AND RESPONSES: LIFE IN IRAQ; In Baghdad, There's Little Romance in Music by Candlelight (Published 2002) |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2002/12/26/world/threats-responses-life-iraq-baghdad-there-s-little-romance-music-candlelight.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en}}</ref> تا کۆتاییەکانی ساڵانی <bdi>١٩٩٠</bdi>ەکان، ھەوڵەکانی حکومەت بووە ھۆی ئاوەدانکردنەوەی بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Iraq: Baghdad, a city dislocated from the outside world - Iraq {{!}} ReliefWeb |ناونیشان=https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-baghdad-city-dislocated-outside-world |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=reliefweb.int |زمان=en}}</ref> فەرمانگە حکومییە زیانلێکەوتووەکان، کۆشکەکانی سەرۆکایەتی، پردەکان و ڕێگاکان نۆژەنکرانەوە.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CNN - Inside Saddam's world - May 6, 2002 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2002/ALLPOLITICS/05/06/time.saddam/index.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ئیش=CNN}}</ref> فڕۆکەخانەکە بە گەشتەکانی لە لوبنان، سووریا و ئەردەنەوە کرایەوە.<ref name=":7" /> چەندین مزگەوت و دامەزراوەی ئیسلامی لە چوارچێوەی ھەڵمەتی ئیمانداریدا دروستکران. لە ساڵی <bdi>٢٠٠١</bdi>، دەستپێشخەرییەکی بەرفراوان دەستیپێکرد بۆ زیندووکردنەوەی کەلەپووری کولتووریی بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Whitaker |یەکەم=Brian |ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=The great survivor |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2001/jan/03/iraq.brianwhitaker |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> مزگەوتە کۆنەکان، کڵێساکان، کەنیسەکان، و مەندییەکان نۆژەنکرانەوە. بەڵام ئەم ھەوڵانە بەھۆی شەڕەوە پچڕان.<ref name="Al-Jazeera">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=Baghdad Municipality is preparing to restore al-Rashid Street to its historical status |ناونیشان=https://www.aljazeera.net/culture/2001/12/12/%d8%a3%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%a9-%d8%a8%d8%ba%d8%af%d8%a7%d8%af-%d8%aa%d8%b3%d8%aa%d8%b9%d8%af-%d9%84%d8%a5%d8%b9%d8%a7%d8%af%d8%a9-%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%b9-%d8%a7%d9%84%d8%b1%d8%b4%d9%8a%d8%af |ئیش=Al-Jazeera |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Scranton |یەکەم=Roy |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Back to Baghdad: Life in the City of Doom |ناونیشان=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/back-to-baghdad-life-in-the-city-of-doom-99814/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|magazine=Rolling Stone |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Dying Iraq War Veteran Writes Last Letter to Bush and Cheney |ناونیشان=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/tomas-young-dying-iraq-war-veteran-writes-last-letter-to-bush-and-cheney-95283/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|magazine=Rolling Stone |زمان=en-US}}</ref> [[File:Baghdad_Central_Bank_Tower.jpg|thumb|[[تاوەری بانکی ناوەندیی عێراق]] (لە قۆناغی دروستکردندایە)، کە لەلایەن تەلارسازی عێراقی-بەریتانی [[زاھا حەدید]]ەوە دیزاین کراوە]] لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٣</bdi> بۆ <bdi>٢٠٢٠</bdi>، شارەکە بە زنجیرەیەک توندوتیژی و چالاکیی تیرۆریستی شێوێندرا.<ref name="Tunzelmann-2021">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tunzelmann |یەکەم=Alex von |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=The toppling of Saddam's statue: how the US military made a myth |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2021/jul/08/toppling-saddam-hussein-statue-iraq-us-victory-myth |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، ھاوپەیمانییەتییەک بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا ھێرشی کردە سەر عێراق.<ref name="Tunzelmann-2021" /> لە <bdi>٩</bdi>ی نیساندا، ھێزەکانی ئەمریکا بەغدایان گرت.<ref name="Tunzelmann-2021" /> پەیکەرێکی سەددام حوسێن لە گۆڕەپانی فیردەوس ڕووخێنرا، کە ھێمایەک بوو بۆ کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wilson |یەکەم=Scott |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=Iraqis Killing Former Baath Party Members |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/05/20/iraqis-killing-former-baath-party-members/23a5fd36-e6eb-4cc6-bec4-87fca79bc571/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref> ماوەیەکی کورت دوای ڕووخانی ڕژێمەکە، یاخیبوونێک دژی دەسەڵاتی ئەمریکا لە عێراق دەستی پێکرد.<ref name="Karon-2005">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Karon |یەکەم=Tony |ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=A Power Vacuum in Iraq? |ناونیشان=https://time.com/archive/6938882/a-power-vacuum-in-iraq/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٥|magazine=Time |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250502162210/https://time.com/archive/6938882/a-power-vacuum-in-iraq/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا دوو پشێویی بچووک ڕوویاندا، کە بوونە ھۆی ھەندێک پشێوی لەناو دانیشتوواندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Chaos in Baghdad |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2003/apr/12/iraq6 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Vick-2023">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Riots Erupt as Iraqis Await Payment |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/10/05/riots-erupt-as-iraqis-await-payment/6e577fcd-6250-469a-abee-a9ef478d950e/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref> کەمینە ئایینی و نەتەوەییەکانی وەک کوردەکان، ئاشوورییەکان، مەندائییەکان و جولەکەکان ڕووبەڕووی ڕفاندن، ھەڕەشەی کوشتن و توندوتیژی بوونەوە.<ref name="ISW-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Institute for the Study of War |ناونیشان=https://www.understandingwar.org/region/baghdad-city-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Institute for the Study of War |زمان=en}}</ref> لە ئێوارەی عاشوورادا لە <bdi>٢</bdi>ی ئازاری <bdi>٢٠٠٤</bdi>، یەکێک لە کوشندەترین تەقینەوەکان لە بەغدا ڕوویدا، کە تێیدا لایەنی کەم لە نێوان <bdi>٨٠</bdi>–<bdi>١٠٠</bdi> کەس کوژران و <bdi>٢٠٠</bdi> کەس بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sectarian Conflict: Who's to Blame? |ناونیشان=https://archive.globalpolicy.org/security/issues/iraq/sectarian/2008/0408sectconflict.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=archive.globalpolicy.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=Shiites Massacred in Iraq Blasts |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2004/03/03/shiites-massacred-in-iraq-blasts/7a475b40-811b-4b7a-bf0c-a2eb0200e709/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref> زیاتر لە <bdi>٩٦٥</bdi> کەسیش لە کارەساتی ڕاماڵینێکدا لەسەر [[پردی ئیمە]] گیانیان لەدەستدا. توندوتیژییەکان پەرەیان سەند و بوون بە جەنگێکی ناوخۆیی لە نێوان یاخیبووانی شیعە و سوننە و ھێزەکانی ھاوپەیمانان. میلیشیا شیعەکان بریتی بوون لە سوپای مەھدیی سەر بە [[موقتەدا سەدر]] و [[گرووپە تایبەتەکان (عێراق)|گرووپە تایبەتەکانی سەر بە ئێران]]، و لەنێو یاخیبووانی سوننەشدا، گەورەترینیان [[قاعیدە لە عێراق]] (AQI) بوو.<ref name="ISW-2025" /> ناوچەی مەنسوور، پێش ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، شوێنی نیشتەجێبوونی سوننە دەوڵەمەندەکان بوو. بە خێرایی بوو بە بنکەیەکی بەھێز بۆ یاخیبووانی سوننە. لەکاتێکدا میلیشیا شیعەکان بنکەکانیان لە [[شاری سەدر]]، [[کازمییە]] و ڕۆژئاوای ڕەشید بوو، ھەروەھا [[باب شەرقی]] بوو بە بنکەیەکی بەھێز بۆ سوپای مەھدی.<ref name="ISW-2025" /> دواتر، ئەوان ھەروەھا بڵاوبوونەوە بۆ ناوچەکانی دەوروبەری لە ڕۆژھەڵاتی بەغدا. ٩ی نیسان، کەرادە و [[ڕەسافە (عێراق)|ڕەسافە]] لەلایەن شیعەکانەوە باڵادەستییان بەسەردا کرا.<ref name="ISW-2025" /> لە ساڵی <bdi>٢٠٠٧</bdi>دا، ھێزەکانی ھاوپەیمانان و سوپای عێراق بە سەرکەوتوویی یاخیبووەکانیان تێکشکاند.<ref name="ISW-2025" /> تا ساڵی <bdi>٢٠٠٩</bdi>، ئاستی توندوتیژی کەمبووەوە.<ref name="ISW-2025" /> ئەو قۆناغەی لە دەوروبەری ھەڵبژاردنی پارێزگاکان بوو بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش ئاشتیانە بوو.<ref name="ISW-2025" /> بەڵام بەغدا لە سەرەتای نیسانی <bdi>٢٠٠٩</bdi>دا شاھیدی زیادبوونی ھێرشەکان بوو، کاتێک زنجیرەیەک ھێرشی خۆکوژی و ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو ئەنجامدران.<ref name="ISW-2025" /> جەنگەکە [[زیانەکانی بەغدا لە کاتی جەنگی عێراقدا|زیانێکی گەورەی]] بە گواستنەوە، کارەبا و ژێرخانی ئاوەڕۆی بەغدا گەیاند.<ref name="Tunzelmann-2021" /> ھەرچەندە جەنگەکە لە ساڵی <bdi>٢٠١١</bdi> کۆتایی ھات، بەڵام ناسەقامگیری بەردەوام بوو. بەغدا بەھۆی خۆپیشاندانەکانی بەھاری عەرەبییەوە ھەژا. یاخیبوونێک تا ساڵی <bdi>٢٠١٣</bdi> بەردەوام بوو. بەدوایدا جەنگێکی تر ھات لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠١٣</bdi> بۆ <bdi>٢٠١٧</bdi>، کە [[تەقینەوەی خۆکوژی]] لەخۆگرتبوو لە [[تەقینەوەکانی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ لە بەغدا|کانوونی دووەمی ٢٠١٨]] و [[تەقینەوەکانی بەغدا (٢٠٢١)|کانوونی دووەمی ٢٠٢١]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=At least 32 killed as first suicide bombing in nearly 2 years rocks Baghdad |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2021/01/21/middleeast/iraq-baghdad-explosion-intl/index.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210122065840/https://edition.cnn.com/2021/01/21/middleeast/iraq-baghdad-explosion-intl/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> شارەکە لە <bdi>٣</bdi>ی کانوونی دووەمی <bdi>٢٠٢٠</bdi>دا سەرنجی میدیای جیھانی ڕاکێشا، کاتێک ژەنەڕاڵی ئێرانی [[قاسم سولەیمانی]] لە [[کوژرانی قاسم سولەیمانی|ھێرشێکی فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی ئەمریکادا تیرۆر کرا]] لە نزیک فڕۆکەخانەی بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Qasem Soleimani: US strike on Iran general was unlawful, UN expert says |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-53345885 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=en-GB}}</ref> زۆربەی [[ئاوەدانکردنەوەی عێراق|ھەوڵەکانی ئاوەدانکردنەوە]] تەرخان کراون بۆ نۆژەنکردنەوە و چاککردنەوەی ژێرخانی شاریی کە بە سەختی زیانیان بەرکەوتووە. ھەروەھا ھەوڵی دیارتر بۆ ئاوەدانکردنەوە لە ڕێگەی پەرەپێدانی کەرتی تایبەتەوە دراون. لە کۆتایییەکانی ساڵی <bdi>٢٠٠٩</bdi>دا، پلانێکی دروستکردن پێشنیار کرا بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی دڵی بەغدا، بەڵام پلانەکە ھەرگیز جێبەجێ نەکرا چونکە گەندەڵیی تێدابوو. چەندین پڕۆژە لە بەغدا دەستیان پێکردووە بۆ ھێنانەکایەی سەقامگیری. ژمارەیەکی زۆر لە شوێنەوارە مێژووییەکان نۆژەن کراونەتەوە. پڕۆژەی گەشەپێدانی مۆدێرنی وەک مۆڵەکانی بازاڕکردن، ھوتێلەکان و شوێنی ئۆفیسەکان ئێستا لە بەغدان. ناوچەی دەوروبەری فڕۆکەخانە و کۆمەڵگەی سەرۆکایەتی وەک ناوچەیەکی نوێی وەبەرھێنان و فراوانبوونی بەغدا دەرکەوتوون. لە کانوونی یەکەمی <bdi>٢٠١٥</bdi>دا، بەغدا لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە وەک یەکەمین شاری عەرەبی بۆ سەنتەری داھێنانی ئەدەبی ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=UNESCO chooses Baghdad as the first Arab city for literary creativity – Union of News Agencies of the Organization of Islamic Cooperation|ناونیشان=https://una-oic.org/en/culture-and-arts/2015/12/13/7e63d4ee-4ff2-4611-aa32-b4a3ea257972/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240218185125/https://una-oic.org/en/culture-and-arts/2015/12/13/7e63d4ee-4ff2-4611-aa32-b4a3ea257972/|url-status=dead}}</ref> == جوگرافیا == [[File:Zawra Park landscape.jpeg|thumb|پارکی زەورا لە بەغدا]] [[File:Bagdad-sat.JPG|thumb|بەغدا وەک لە [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی]]یەوە دەردەکەوێت]] شارەکە دەکەوێتە سەر دەشتایییەکی فراوان کە بە ڕووباری [[دیجلە]] کراوە بە دوو بەشەوە. دیجلە بەغدا دەکاتە دوو بەشەوە، کە نیوەی ڕۆژھەڵاتی بە "[[ڕەسافە (عێراق)|ڕەسافە]]" دەناسرێت و نیوەی ڕۆژئاواشی بە "[[کەرخ]]" دەناسرێت. ئەو زەوییەی شارەکەی لەسەر دروستکراوە نزیکەی بە تەواوی تەختە و نزمە، کە لە بنەڕەتدا بەھۆی لافاوی گەورەی دەوریی ڕووباری دیجلەوە دروست بووە. [[ڕووباری دیالە]] لقێکی ڕووباری دیجلەیە، کە بە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارەکەدا دەڕوات و سنووری گەڕەکەکانی ڕۆژھەڵاتی پێکدەھێنێت. بەغدا <bdi>٥٢٩.٨</bdi> کم لە باکووری ڕۆژئاوای [[بەسڕە]]وەیە، <bdi>٤٠٢.٩</bdi> کم لە باشووری [[مووسڵ]]ەوەیە، <bdi>٣٦٦.٨</bdi> کم لە باشووری [[ھەولێر]]ەوەیە و <bdi>١٠٣.٨</bdi> کم لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[کەربەلا]]وەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baghdad · Baghdad Governorate, Iraq |ناونیشان=https://www.google.com/maps/place/Baghdad,+Baghdad+Governorate,+Iraq/@33.1458711,44.2274836,41106m/data=!3m1!1e3!4m6!3m5!1s0x15577f67a0a74193:0x9deda9d2a3b16f2c!8m2!3d33.315241!4d44.3660671!16zL20vMDFmcW0?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI0MTEyNC4xIKXMDSoASAFQAw== |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Baghdad · Baghdad Governorate, Iraq |زمان=en}}</ref> لە باشوورییەوە [[مەحموودییە]] ھەیە، کە وەک دەروازەی بەغدا خزمەت دەکات. {{wide image|Tigris River in Baghdad (2016).jpg|700px|align-cap=center|دیمەنێکی پەنۆرامای ڕووباری دیجلە کاتێک بەناو بەغدادا دەڕوات}} === ئاووھەوا === بەغدا خاوەنی [[ئاووھەوای بیابانیی گەرم]]ە ([[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن|کۆپن]] ''BWh'')، کە تایبەتمەندە بە ھاوینێکی زۆر گەرم، درێژخایەن و وشک، و زستانێکی مامناوەند بۆ فێنک، کەمێک تەڕ و کورت. لە ھاویندا، لە حوزەیرانەوە تا ئاب، تێکڕای زۆرترین پلەی گەرمی دەگاتە <bdi>٤٤</bdi> پلەی سیلیزی و بە تیشکی خۆرەوە دەبێت. بارانبارین لەم کاتەی ساڵدا تەنیا لە کەمتر لە شەش جار تۆمارکراوە و ھەرگیز لە <bdi>١</bdi> ملم تێپەڕی نەکردووە.<ref name="Geert">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.knmi.nl/~oldenbor/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140108062010/http://www.knmi.nl/~oldenbor/ |سەردێڕ=Geert Jan van Oldenborgh @ KNMI |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=archive.is |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تەنانەت لە شەوانیشدا، پلەکانی گەرمی لە ھاویندا زۆر بە دەگمەن لە ژێر <bdi>٢٤</bdi> پلەی سیلیزییەوەن. بەرزترین پلەی گەرمیی تۆمارکراوی بەغدا کە <bdi>٥١.٨</bdi> پلەی سیلیزی بوو لە <bdi>٢٨</bdi>ی تەممووزی <bdi>٢٠٢٠</bdi> گەیشتە ئەو ئاستە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.infoclimat.fr/climatologie-mensuelle/40650/juillet/2020/baghdad.html |سەردێڕ=Climatologie mensuelle en juillet 2020 à Baghdad &#124; climatologie depuis 1900 – Infoclimat |وێبگە=infoclimat.fr |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200728224224/https://www.infoclimat.fr/climatologie-mensuelle/40650/juillet/2020/baghdad.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="record">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/weather/2020/07/29/baghdad-iraq-heat-record/ |سەردێڕ=Baghdad Soars to 125 Blistering Degrees, Its Highest Temperature on Record |newspaper=The Washington Post|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|دوایین١=Cappucci |یەکەم١=Matthew |دوایین٢=Salim |یەکەم٢=Mustafa |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200731032954/https://www.washingtonpost.com/weather/2020/07/29/baghdad-iraq-heat-record/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[شێ]] لە ھاویندا لە خوار <bdi>٥٠%</bdi>دایە، بەھۆی دووری بەغدا لە ھەردوو زۆنگاوەکانی باشووری عێراق و کەنارەکانی [[کەنداوی فارس]]. [[خۆڵبارین]] لە بیابانەکانی ڕۆژئاواوە ڕووداوێکی ئاساییە لە کاتی ھاویندا. پلەکانی گەرمیی زستانی ھاوشێوەی [[ئاووھەوای بیابانیی گەرم]]ن. لە کانوونی یەکەمەوە تا شوبات، بەغدا تێکڕای زۆرترین پلەی گەرمیی لە نێوان <bdi>١٦</bdi> بۆ <bdi>١٩</bdi> پلەی سیلیزیدایە، لەگەڵ ئەگەری بەرزبوونەوەی بۆ سەرووی <bdi>٢١</bdi> پلەی سیلیزی. نزمترین پلەی گەرمیی ژێر پلەی بەستن لە ڕووی [[ئامار|ئامارییەوە]] چەند جارێک لە ساڵێکدا ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=1464 |سەردێڕ=World Weather Information Service |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=worldweather.wmo.int |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161027054505/http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=1464 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تێکڕای بارانبارینی ساڵانە، کە نزیکەی بە تەواوی سنووردارە بە ماوەی تشرینی دووەم تا ئازار، بە تێکڕایی نزیکەی <bdi>١٥٠</bdi> ملم دەبێت، بەڵام تا <bdi>٣٣٨</bdi> ملم بەرزبووەتەوە و تا <bdi>٣٧</bdi> ملم کەمبووەتەوە.<ref name="Geert" /> لە <bdi>١١</bdi>ی کانوونی دووەمی <bdi>٢٠٠٨</bdi>، بەفرێکی کەم لە سەرتاسەری بەغدا باری بۆ یەکەم جار لە ماوەی <bdi>١٠٠</bdi> ساڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=(AFP) – 11 January 2008 |ناونیشان=http://afp.google.com/article/ALeqM5huPkYk4bGVvo1Sa1tWeH-tgENiFw |سەردێڕ=Afp.google.com, First snow for 100 years falls on Baghdad |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100929173506/http://afp.google.com/article/ALeqM5huPkYk4bGVvo1Sa1tWeH-tgENiFw |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> بەفربارین دووبارە لە <bdi>١١</bdi>ی شوباتی <bdi>٢٠٢٠</bdi> ڕاگەیەندرا، لەگەڵ کەڵەکەبوونی بەفر لە سەرتاسەری شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bangkokpost.com/world/1855239/ultra-rare-snowfall-carpets-baghdad |سەردێڕ=Ultra-rare snowfall carpets Baghdad |newspaper=Bangkok Post |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> {{Weather box | width = auto | location = بەغدا (<bdi>1991</bdi>-<bdi>2020</bdi>) | metric first = Yes | single line = Yes | Jan high C = 16.2 | Feb high C = 19.3 | Mar high C = 24.5 | Apr high C = 30.5 | May high C = 37.1 | Jun high C = 42.2 | Jul high C = 44.7 | Aug high C = 44.5 | Sep high C = 40.3 | Oct high C = 34.0 | Nov high C = 23.9 | Dec high C = 18.0 | Jan mean C = 10.0 | Feb mean C = 12.8 | Mar mean C = 17.5 | Apr mean C = 23.4 | May mean C = 29.5 | Jun mean C = 33.4 | Jul mean C = 35.8 | Aug mean C = 35.3 | Sep mean C = 31.2 | Oct mean C = 25.1 | Nov mean C = 16.5 | Dec mean C = 11.7 | Jan low C = 4.7 | Feb low C = 6.5 | Mar low C = 10.5 | Apr low C = 15.7 | May low C = 21.1 | Jun low C = 24.9 | Jul low C = 26.9 | Aug low C = 26.2 | Sep low C = 22.2 | Oct low C = 17.2 | Nov low C = 10.2 | Dec low C = 6.0 | Jan record high C = 24.8 | Feb record high C = 28.2 | Mar record high C = 36.6 | Apr record high C = 42.0 | May record high C = 46.7 | Jun record high C = 49.6 | Jul record high C = 51.8 | Aug record high C = 50.0 | Sep record high C = 48.4 | Oct record high C = 40.2 | Nov record high C = 35.6 | Dec record high C = 25.3 | year record high C = 51.8 | year high C = 30.6 | year low C = 14.9 | Jan record low C = -11.0 | Feb record low C = -10.0 | Mar record low C = -5.5 | Apr record low C = -0.6 | May record low C = 8.3 | Jun record low C = 14.6 | Jul record low C = 22.4 | Aug record low C = 20.6 | Sep record low C = 15.3 | Oct record low C = 6.2 | Nov record low C = -1.5 | Dec record low C = -8.7 | year record low C = -11.0 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 24.6 | Feb precipitation mm = 16.6 | Mar precipitation mm = 15.7 | Apr precipitation mm = 16.2 | May precipitation mm = 3.3 | Jun precipitation mm = 0 | Jul precipitation mm = 0 | Aug precipitation mm = 0 | Sep precipitation mm = 0.1 | Oct precipitation mm = 7.6 | Nov precipitation mm = 23.6 | Dec precipitation mm = 17.0 | unit precipitation days = | Jan precipitation days = 5 | Feb precipitation days = 5 | Mar precipitation days = 6 | Apr precipitation days = 4 | May precipitation days = 2 | Jun precipitation days = 0 | Jul precipitation days = 0 | Aug precipitation days = 0 | Sep precipitation days = 0 | Oct precipitation days = 1 | Nov precipitation days = 5 | Dec precipitation days = 6 | Jan humidity = 69.1 | Feb humidity = 58.9 | Mar humidity = 48.7 | Apr humidity = 41.1 | May humidity = 31.4 | Jun humidity = 24.4 | Jul humidity = 23.8 | Aug humidity = 25.7 | Sep humidity = 30.9 | Oct humidity = 41.6 | Nov humidity = 57.9 | Dec humidity = 68.0 | Jan sun = 192.2 | Feb sun = 203.4 | Mar sun = 244.9 | Apr sun = 255.0 | May sun = 300.7 | Jun sun = 348.0 | Jul sun = 347.2 | Aug sun = 353.4 | Sep sun = 315.0 | Oct sun = 272.8 | Nov sun = 213.0 | Dec sun = 195.3 | Jan uv = 3 | Feb uv = 4 | Mar uv = 6 | Apr uv = 8 | May uv = 10 | Jun uv = 11 | Jul uv = 11 | Aug uv = 10 | Sep uv = 8 | Oct uv = 6 | Nov uv = 4 | Dec uv = 3 | source 1 = [[ڕێکخراوەی کەشناسیی جیھانی|WMO]] (ڕۆژانی بارانبارین <bdi>1976</bdi>-<bdi>2008</bdi>)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/Iraq/CSV/BAGHDAD_40650.csv |سەردێڕ= World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Baghdad |format=CSV |بڵاوکەرەوە= [[NOAA|National Oceanic and Atmospheric Administration]] |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref><ref name=WMO>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://worldweather.wmo.int/154/c01464.htm |سەردێڕ=World Weather Information Service – Baghdad |بڵاوکەرەوە=World Meteorological Organization |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130625022518/http://worldweather.wmo.int/154/c01464.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | source 2 = Climate & Temperature<ref name=climatetemp>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.climatetemp.info/iraq/baghdad.html |سەردێڕ=Baghdad Climate Guide to the Average Weather & Temperatures, with Graphs Elucidating Sunshine and Rainfall Data & Information about Wind Speeds & Humidity |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Climate & Temperature |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120106135651/http://www.climatetemp.info/iraq/baghdad.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.weather-atlas.com/en/iraq/baghdad-climate#uv_index |سەردێڕ=Monthly weather forecast and climate for Baghdad, Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200919180124/https://www.weather-atlas.com/en/iraq/baghdad-climate#uv_index |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | date = August 2010 }} == حوکمڕانی == [[File:Palace in Baghdad.jpg|left|thumb|ئۆفیسێکی حکومی لە [[ناوچەی سەوز]]، ناوچەی حکومی]] لە ڕووی کارگێڕییەوە، [[پارێزگای بەغدا]] دابەشکراوە بۆ [[قەزا]] و ئەوانیش دابەشکراون بۆ [[ناحیە]].<ref name="USA Today-2007" /> لە ڕووی شارەوانییەوە، پارێزگاکە دابەشکراوە بۆ <bdi>٩</bdi> شارەوانی، کە بەرپرسیارن لە کێشە ناوخۆیییەکان.<ref name="USA Today-2007" /> بەڵام خزمەتگوزارییە ھەرێمییەکان لەلایەن [[سەرۆک شارەوانی]]یەکەوە ھەماھەنگی و جێبەجێ دەکرێن کە سەرپەرشتیی شارەوانییەکان دەکات.<ref name="USA Today-2007" /> ئەنجومەنی پارێزگا بەرپرسیارە لە سیاسەتی سەرتاسەریی پارێزگاکە.<ref name="USA Today-2007" /> ئەم دابەشبوونە فەرمییانەی شارەکە وەک سەنتەری کارگێڕی خزمەتیان دەکرد بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە شارەوانییەکان بەڵام تا ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> ھیچ ئەرکێکی سیاسییان نەبوو.<ref name="USA Today-2007" /> لە نیسانی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە، [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانی]] (CPA) کە لەلایەن ئەمریکاوە کۆنترۆڵ کرابوو، دەستی کرد بە پرۆسەی دروستکردنی ئەرکی نوێ بۆ ئەمانە.<ref name="USA Today-2007" /> پرۆسەکە لە سەرەتادا سەرنجی خستە سەر ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گەڕەکەکان لە گەڕەکە فەرمییەکاندا، کە لەلایەن کۆبوونەوەی گەڕەکەکانەوە ھەڵدەبژێردران.<ref name="USA Today-2007" /> CPA زنجیرەیەک کۆبوونەوەی لە ھەر گەڕەکێکدا ڕێکخست بۆ ڕوونکردنەوەی حکومەتی خۆجێی، وەسفکردنی پرۆسەی ھەڵبژاردنی کۆبوونەوەکان و ھاندانی بەشداربووان بۆ بڵاوکردنەوەی پەیامەکە و ھێنانی ھاوڕێ، خزم و دراوسێکانیان بۆ کۆبوونەوەکانی داھاتوو.<ref name="USA Today-2007" /> ھەر پرۆسەیەکی گەڕەک لە کۆتاییدا بە کۆبوونەوەیەکی کۆتایی ھاتە ئەنجام کە تێیدا کاندیدەکان بۆ ئەنجومەنە نوێیەکانی گەڕەک خۆیان دەناساند و داوایان لە دراوسێکانیان دەکرد دەنگیان پێ بدەن.<ref name="USA Today-2007" /> کاتێک ھەر <bdi>٨٨</bdi> ئەنجومەنی گەڕەکەکە پێکھێنران، ھەر ئەنجومەنێکی گەڕەک نوێنەرانی لە نێو ئەندامەکانی خۆی ھەڵبژارد بۆ ئەوەی خزمەت بکەن لە یەکێک لە نۆ ئەنجومەنی قەزاکانی شارەکە.<ref name="USA Today-2007" /> ژمارەی نوێنەرانی گەڕەک لە ئەنجومەنێکی قەزادا لەسەر بنەمای ژمارەی دانیشتووانی گەڕەکەکەیە.<ref name="USA Today-2007" /> ھەنگاوی داھاتوو ئەوە بوو کە ھەر یەک لە نۆ ئەنجومەنی قەزاکە نوێنەرانیان لە نێو ئەندامەکانیان ھەڵبژێرن بۆ ئەوەی لە ئەنجومەنی شاری بەغدادا کە لە <bdi>٣٧</bdi> ئەندام پێکھاتبوو خزمەت بکەن.<ref name="USA Today-2007" /> دواتر، ژمارەی گەڕەکە فەرمییەکان زیاد کرا بۆ <bdi>٨٩</bdi> گەڕەک.<ref name="USA Today-2007" /> ئەم سیستەمە سێ قۆناغییەی حکومەتی خۆجێی خەڵکی بەغدای بەستەوە بە حکومەتی ناوەندییەوە لە ڕێگەی نوێنەرەکانیانەوە لە گەڕەکەوە، بەناو قەزادا، و تا دەگاتە ئەنجومەنی شار.<ref name="USA Today-2007" /> ھەمان پرۆسە بەکارھێنرا بۆ دابینکردنی ئەنجومەنی نوێنەرایەتی بۆ کۆمەڵگەکانی تری پارێزگای بەغدا لە دەرەوەی خودی شارەکە.<ref name="USA Today-2007" /> لەوێ، ئەنجومەنە خۆجێییەکان لە <bdi>٢٠</bdi> گەڕەک (''ناحیە'') ھەڵبژێردران و ئەم ئەنجومەنانە نوێنەریان لە نێو ئەندامەکانیان ھەڵبژارد بۆ خزمەتکردن لە شەش ئەنجومەنی قەزا (''قەزا'').<ref name="USA Today-2007" /> وەک ناو شارەکە، ئەنجومەنی قەزاکان دواتر نوێنەری لە نێو ئەندامەکانیان ھەڵبژارد بۆ ئەوەی لە ئەنجومەنی ھەرێمیی بەغدادا کە لە <bdi>٣٥</bdi> ئەندام پێکھاتبوو خزمەت بکەن. یەکەم ھەنگاو لە دامەزراندنی سیستەمی حکومەتی خۆجێی بۆ پارێزگای بەغدا، ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای بەغدا بوو. وەک پێشتر، نوێنەرانی ئەنجومەنی پارێزگا لەلایەن ھاوکارەکانیانەوە لە ئەنجومەنەکانی خوارەوە ھەڵبژێردران بە ڕێژەیەک کە گونجاو بێت لەگەڵ ژمارەی دانیشتووانی ئەو قەزایانەی نوێنەرایەتییان دەکەن. ئەنجومەنی پارێزگا کە لە <bdi>٤١</bdi> ئەندام پێکھاتبوو لە شوباتی <bdi>٢٠٠٤</bdi> دەستبەکار بوو و تا ھەڵبژاردنە نیشتمانییەکان کە لە کانوونی دووەمی <bdi>٢٠٠٥</bdi> بەڕێوەچوو خزمەتی کرد، کاتێک ئەنجومەنێکی نوێی پارێزگا ھەڵبژێردرا. ئەم سیستەمە کە لە <bdi>١٢٧</bdi> ئەنجومەنی جیاواز پێکھاتووە لەوانەیە وا دەرکەوێت کە زۆر ئاڵۆزە؛ بەڵام، پارێزگای بەغدا شوێنی نیشتەجێبوونی نزیکەی حەوت ملیۆن کەسە. لە نزمترین ئاستدا، ئەنجومەنی گەڕەکەکان، ھەر ئەنجومەنێک نوێنەرایەتیی تێکڕای <bdi>٧٥,٠٠٠</bdi> کەس دەکات. نۆ ئەنجومەنی ڕاوێژکاری قەزاکان (DAC) بریتین لەمانەی خوارەوە:<ref name="USA Today-2007">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=New troops to move into Iraq |ناونیشان=http://images.usatoday.com/news/graphics/troop_surge/flash.swf |ئیش=USA Today |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070605012753/http://images.usatoday.com/news/graphics/troop_surge/flash.swf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{Div col|content=*[[ئەعزەمییە]] * [[کەرخ]] ([[ناوچەی سەوز]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.defenselink.mil/news/newsarticle.aspx?id=27637 |سەردێڕ=DefenseLink News Article: Soldier Helps to Form Democracy in Baghdad |بڵاوکەرەوە=Defenselink.mil |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20090831135357/http://www.defenselink.mil/news/newsarticle.aspx?id=27637 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * [[کەڕادە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.defendamerica.mil/articles/june2005/a060105la2.html |سەردێڕ=Zafaraniya Residents Get Water Project Update – DefendAmerica News Article |بڵاوکەرەوە=Defendamerica.mil |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081228064722/http://www.defendamerica.mil/articles/june2005/a060105la2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.usatoday.com/news/world/iraq/2006-03-26-councils-work_x.htm |ئیش=USA Today |سەردێڕ=Basics of democracy in Iraq include frustration |یەکەم١=Thomas |دوایین١=Frank |ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110515193647/http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2006-03-26-councils-work_x.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[کازمییە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.defendamerica.mil/articles/mar2004/a031804d.html |سەردێڕ=DefendAmerica News – Article |بڵاوکەرەوە=Defendamerica.mil |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081227233739/http://www.defendamerica.mil/articles/mar2004/a031804d.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> * [[مەنسوور (بەغدا)|مەنسوور]] * [[شاری سەدر]] (ثەورە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/2003/1205/p01s04-woiq.html |سەردێڕ=Democracy from scratch |بڵاوکەرەوە=csmonitor.com |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20100403220914/http://www.csmonitor.com/2003/1205/p01s04-woiq.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[ڕەشید، بەغدا|ڕەشید]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.defendamerica.mil/articles/sept2006/a091906dg2.html |سەردێڕ=Leaders Highlight Successes of Baghdad Operation – DefendAmerica News Article |بڵاوکەرەوە=Defendamerica.mil |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081228012249/http://www.defendamerica.mil/articles/sept2006/a091906dg2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> * [[ڕەسافە (عێراق)|ڕەسافە]] * [[بەغدای نوێ]] (تیسعە نیسان) (٩ی نیسان)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kcentv.com/news/c-article.php?cid=5&nid=235 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071212142736/http://www.kcentv.com/news/c-article.php?cid=5&nid=235 |سەردێڕ=NBC 6 News – 1st Cav Headlines |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref>}}ئەم نۆ قەزایە دابەشکراون بۆ <bdi>٨٩</bdi> گەڕەکی بچووکتر کە لەوانەیە ببنە بەشێک لە ھەر یەکێک لە قەزاکانی سەرەوە. ئەمەی خوارەوە ''ھەڵبژاردەیەک''ە (نەک پێڕستێکی تەواو) لەم گەڕەکانە: {{div col|colwidth=15em}} * [[غەزالییە]] * [[عامرییە]] * [[دۆرە، بەغدا|دۆرە]] * [[کەڕادە]] * [[جادرییە]] * [[ئەلحەبناء]] * [[زەیونە]] * [[سەیدییە]] * [[سەعدوون]] * [[شوعلە]] * [[مەحموودییە]] * [[بابولموعەزەم]] ** [[بەییاع]] * [[زەعفەڕانییە]] * [[گەڕەکی ئوور]] * [[شەعب، بەغدا|شەعب]] * [[گەڕەکی جامیعە]] * [[عەدل (بەغدا)|عەدل]] * [[خەزرا]] * [[گەڕەکی جیھاد]] * [[گەڕەکی عامل]] * گەڕەکی ئوور * [[حوڕییە، بەغدا|حوڕییە]] * [[حەیدەرخانە]] * [[شورتە (بەغدا)|شورتە]] * [[یەرمووک، بەغدا|یەرمووک]] * [[پردی دیالە]] * [[ئەبوو دشێر]] * [[مەیدان، بەغدا|مەیدان]] * [[ڕاغیبە خاتوون]] * [[عەرەب جبوور]] * [[فەزڵ]] * [[عوبەیدی]] * [[وەشاش]] * [[وەزیرییە]] * [[بتاوین]] {{div col end}} == شەقامە دیارەکان == [[File:شارع المتنبي صباحا.jpg|thumb|[[شەقامی موتەنەبی]]، بەشێکە لە بەغدای کۆن، و سەنتەری فرۆشتنی کتێبە لە بەغدا، کە بە ناوی شاعیری عەبباسی [[ئەبووتەییب موتەنەبی|ئەلموتەنەبی]]یەوە ناونراوە]] [[File:شارع ابو نؤاس.jpg|thumb|شەقامی ئەبوو نەواس]] * [[شەقامی حەیفا]] * [[ڕێگای حیللە]] – لە باکوورەوە دەچێتە ناو بەغدا لە ڕێگەی [[یەرمووک (بەغدا)|یەرمووک]]ەوە * [[شەقامی خولەفا]] – شوێنی مزگەوت و کڵێسا مێژووییەکانە * [[شەقامی سەعدوون]] – لە گۆڕەپانی تەحریرەوە دەست پێدەکات بۆ مەسبەح * [[شەقامی ئەبوو نەواس]] – بەدرێژاییی ڕووباری دیجلە دەڕوات لە [[پردی کۆماری]]یەوە بۆ [[پردی ھەڵواسراوی ١٤ی تەممووز]] * [[شەقامی دیمەشق]] – لە گۆڕەپانی دیمەشقەوە دەچێت بۆ [[ڕێگای فڕۆکەخانەی بەغدا]] * [[شەقامی موتەنەبی]] – شەقامێکە کە چەندین کتێبفرۆشی تێدایە، و بە ناوی شاعیری عێراقیی سەدەی <bdi>١٠</bdi>ەم [[ئەبووتەییب موتەنەبی|ئەلموتەنەبی]]یەوە ناونراوە * [[شەقامی ڕەبیع]] * [[شەقامی ١٤ی تەممووز]] ([[ڕێگای مووسڵ]]) * [[شەقامی موسەننا شەیبانی]] * [[شەقامی پۆرت سەعید|شەقامی پۆرت سەعید (بۆر سەعید)]] * [[شەقامی ثەورە]] * [[شەقامی قەنات]] – بەناو بەغدادا دەڕوات لە باکوور بۆ باشوور * ھێڵی خێرا – محەممەد قاسم (ھێڵی خێرای ئۆتۆمبێل) – بەناو بەغدادا دەڕوات، لە باکوور بۆ باشوور * شەقامی پیشەسازی بەلای [[زانکۆی تەکنەلۆژیا، بەغدا|زانکۆی تەکنەلۆژیا]]دا دەڕوات – سەنتەری بازرگانیی کۆمپیوتەرە لە بەغدا * [[شەقامی نیزاڵ]] * [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]] – سەنتەری شاری بەغدا * [[شەقامی کۆماری (بەغدا)|شەقامی کۆماری]] – سەنتەری شاری بەغدا * [[شەقامی فەلەستین]] * [[ڕێگای سەربازگە]] – (ڕێگای سەربازگەی ڕەشید) * [[شەقامی ئەخرۆت]] * [[ڕێگای فڕۆکەخانەی بەغدا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dcswift.com/military/ntc/Baghdad%20Tourist%20Map.pdf |سەردێڕ=PowWeb |ئیش=dcswift.com |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140429050421/http://www.dcswift.com/military/ntc/Baghdad%20Tourist%20Map.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> == دیمۆگرافیا == مەزەندە دەکرێت دانیشتووانی بەغدا لە ساڵی <bdi>٢٠١٥</bdi>دا گەیشتبێتە <bdi>٧.٢٢</bdi> ملیۆن کەس. مەزەندە دەکرێت دانیشتووانی ناوچەی گەورەشاری دەوروبەری <bdi>١٠,٥٠٠,٠٠٠</bdi> کەس بێت.<ref name="Baghdad2" /> دووەم گەورەترین شارە لە جیھانی عەرەبیدا لە دوای [[قاھیرە]] و [[پێڕستی گەورەترین ناوچە گەورەشارەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین|چوارەم گەورەترین ناوچەی گەورەشارە]] لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا لە دوای [[ئەستەمبوڵ]].<ref name="Baghdad2" /> لە سەرەتای سەدەی <bdi>٢١</bdi>ەمدا، نزیکەی <bdi>١.٥</bdi> ملیۆن کەس کۆچیان کرد بۆ بەغدا.<ref name="Baghdad2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baghdad |ناونیشان=https://euaa.europa.eu/country-guidance-iraq-2021/baghdad |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=European Union Agency for Asylum |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231130175811/https://euaa.europa.eu/country-guidance-iraq-2021/baghdad |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[جەنگی عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|شەڕی ناوخۆییی ٢٠١٣-٢٠١٧]] کە بەدوای [[شاڵاوی باکووری عێراق (حوزەیرانی ٢٠١٤)|ھێرشی دەوڵەتی ئیسلامیدا ھات لە ساڵی ٢٠١٤]] بووە ھۆی ئەوەی سەدان ھەزار ئاوارەی ناوخۆییی عێراقی پەنا بۆ شارەکە ببەن.<ref name="Baghdad2" /> === نەتەوە === [[File:Sayidat al-Nejat Cathedral in Baghdad.jpg|left|thumb|[[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکان]] نوێژ دەکەن لە [[کڵێسای خاتوون نەجات]] لە بەغدا]] زۆرینەی ڕەھای دانیشتووانی نەتەوەییی بەغدا [[عەرەب]]ی عێراقین، لەکاتێکدا گرووپە کەمینەکان بریتین لە کوردەکان، [[فەیلی]]یەکان، [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]]، [[ئاشوورییەکان]]، [[قەرەج|کاوەلییەکان]]، [[چەرکەسەکان]]، [[مەندائییەکان]]، و [[ئەرمەنییەکان]].<ref name="Baghdad2" /><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Faili kurds |ناونیشان=https://minorityrights.org/minorities/faili-kurds/ |زمان=en-GB |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Minority Rights Group}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq – Arabs, Mesopotamia, Tigris-Euphrates |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Iraq/Arabs |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Encyclopædia Britannica |زمان=en}}</ref> قۆناغی دوای <bdi>٢٠٠٣</bdi> کاریگەریی ھەبووە لەسەر پێکھاتەی نەتەوەییی بەغدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Kurds of Baghdad |ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>دا، نزیکەی <bdi>٥٠٠,٠٠٠</bdi> کورد لە بەغدا دەژیان.<ref name=":0" /> تا ساڵی <bdi>٢٠١٦</bdi>، نزیکەی <bdi>٣٠٠,٠٠٠</bdi> لە بەغدا مابوونەوە.<ref name=":0" /> لە نێوانیاندا، نزیکەی <bdi>١٥٠,٠٠٠</bdi> شیعەن کە زۆربەیان بە ڕەچەڵەک [[لوڕی]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Kurds in Iraq |ناونیشان=https://minorityrights.org/communities/kurds-3/ |زمان=en}}</ref> گەڕەکی سەرەکیی کوردەکان دەکەوێتە ناوەڕاستی بەغدا، کە بە گەڕەکی کوردەکان (''عەقد ئەلئەکراد'') ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Salim |یەکەم١=Mustafa |دوایین٢=El-Ghobashy |یەکەم٢=Tamer |دوایین٣=Kessler |یەکەم٣=Glenn |دوایین٤=Bhattarai |یەکەم٤=Abha |دوایین٥=Ovide |یەکەم٥=Shira |دوایین٦=staff |یەکەم٦=Washington Post |دوایین٧=Blake |یەکەم٧=Aaron |دوایین٨=Vynck |یەکەم٨=Gerrit De |ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=For Kurds in Baghdad, the failed Kurdish independence bid provokes an identity crisis |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2017/10/31/for-kurds-in-baghdad-the-failed-kurdish-independence-bid-provokes-an-identity-crisis/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The Washington Post |زمان=en-US |issn=0190-8286}}</ref> شوێنی نیشتەجێبوونی زیاتر لە <bdi>٢٠٠</bdi> خێزانی کوردە کە بۆ چەندین نەوە لەوێ ژیاون.<ref name="www.rudaw.net-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ERROR |ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ghassemlou |یەکەم١=A. R. |ناونیشان=https://archive.org/details/peoplewithoutcou00elat |سەردێڕ=A People Without a Country: The Kurds and Kurdistan |ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Olive Branch Press |ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٦٥٦-١١٤-٣|پەڕەکان=١٤٢–١٤٣|زمان=en |orig-date=1978}}</ref> مەسیحییەکان لە بەغدا بە زۆری لە نەتەوەی ئاشووری و ئەرمەنین.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy |ناونیشان=http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0001252339/0001252339_0005.gif |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121015180905/http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0001252339/0001252339_0005.gif |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> ئاشوورییەکان لە ناوەڕاستی سەدەی <bdi>٢٠</bdi>ەمەوە دەستیان بە گواستنەوە کرد بۆ بەغدا لە باکووری عێراق و ئێرانەوە.<ref name=":1" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاريخ الاشوريين |ناونیشان=https://www.betnahrain.net/Arabic/Books/wmbooks/william1.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.betnahrain.net}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بغداد – جمعية إغاثة الأيتام الأرمن (SOAR) |ناونیشان=https://www.soar-us.org/ar/%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=ar}}</ref> "گەڕەکی ئاشووری" مێژووییی شارەکە – [[دۆرە، بەغدا|دۆرە]]، کە لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>دا شانازیی بە دانیشتووانێکی <bdi>١٥٠,٠٠٠</bdi> کەسیی [[ئاشوورییەکان]]ەوە دەکرد، لەو کاتەدا زیاتر لە <bdi>٣%</bdi>ی دانیشتووانی پایتەختی پێکدەھێنا.<ref name="Spencer-2014">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Spencer |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq crisis: The last Christians of Dora |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/11307515/Iraq-crisis-The-last-Christians-of-Dora.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180413063147/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/11307515/Iraq-crisis-The-last-Christians-of-Dora.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> کۆمەڵگەکە ڕووبەڕووی [[ڕفاندن]]، [[ھەڕەشەی کوشتن]]، وێرانکاری، و سووتاندنی ماڵەکانیان بوونەتەوە لەلایەن [[قاعیدە|ئەلقاعیدە]] و گرووپە [[یاخیبوون|یاخیبووەکانی]] ترەوە.<ref name="Spencer-2014" /> تا کۆتاییی ساڵی <bdi>٢٠١٤</bdi>، تەنیا <bdi>١,٥٠٠</bdi> ئاشووری لە دۆرە مابوونەوە و ئەوانی تریش لە قەزای کەرادە.<ref name="Spencer-2014" /> پێش جەنگ، <bdi>٢٥,٠٠٠</bdi> ئەرمەنی لە عێراق دەژیان، کە زۆربەیان لە بەغدا کۆببوونەوە.<ref name=":2" /> ھەرچەندە دانیشتووانە ئەرمەنییەکە کەمی کردووە، بەڵام بەغدا ھێشتا شوێنی گەورەترین کۆمەڵگەی [[ئەرمەنییەکان لە عێراق]]ە، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە گەڕەکی ئەرمەنییەکانی ناوچەی [[باب شەرقی]] کۆبوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عامة عن الجالية |ناونیشان=https://iraq.mfa.am/ar/community-overview |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=iraq.mfa.am |زمان=hy}}</ref> مەزەندە دەکرێت نزیکەی <bdi>٦٠,٠٠٠</bdi> [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمانی عێراقی]] لە بەغدا بژین، کە دانیشتووانێکی بەرچاویان لە گەڕەکەکانی [[ئەعزەمییە]] و [[ڕاغیبە خاتوون]] ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تركمان العراق من هم وما هي مطاليبهم؟ |ناونیشان=https://www.mafhoum.com/press7/197S22.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.mafhoum.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Report |ناونیشان=http://www.turkmen.nl/1A_soitm/G-28-04-R-6.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=turkmen.nl}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Oğuzlu |یەکەم=Tarik H. |ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=Endangered community:The Turkoman identity in Iraq |ناونیشان=http://repository.bilkent.edu.tr/bitstream/11693/49129/1/Endangered_community_the_Turkoman_identity_in_Iraq.pdf |journal=Journal of Muslim Minority Affairs |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |بەرگ=٢٤|issue=2 |پەڕە=٣١٣|doi=10.1080/1360200042000296681 |hdl=11693/49129 |s2cid=56385519 |hdl-access=free}}</ref> گەڕەکێکی چەرکەسی لە شارەکەدا ھەیە، کە شوێنی نیشتەجێبوونی گەورەترین [[چەرکەسەکان لە عێراق|کۆمەڵگەی چەرکەسەکانی عێراق]]ە.<ref name="ORSAM">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Ahmet Katav |نووسەر٢=Bilgay Duman |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Iraqi Circassians (Chechens, Dagestanis, Adyghes) |ناونیشان=http://www.orsam.org.tr/en/enUploads/Article/Files/20121116_134ingtum.pdf |journal=ORSAM Reports |issue=134 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130403142200/http://www.orsam.org.tr/en/enUploads/Article/Files/20121116_134ingtum.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref><ref name="ORSAM2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Ahmet Katav |نووسەر٢=Bilgay Duman |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Iraqi Circassians (Chechens, Dagestanis, Adyghes) |ناونیشان=http://www.orsam.org.tr/en/enUploads/Article/Files/20121116_134ingtum.pdf |journal=ORSAM Reports |issue=134 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130403142200/http://www.orsam.org.tr/en/enUploads/Article/Files/20121116_134ingtum.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Circassian candidate: We number 50,000 citizens, and we do not have a representative in the government. |ناونیشان=https://www.rudawarabia.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.rudawarabia.net |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203085110/https://www.rudawarabia.net/notfound.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوچەی گەورەشارەکە و پارێزگا ھاوسنوورەکەی ھەروەھا شوێنی نیشتەجێبوونی [[قەرەج|کاوەلییەکان]]، [[عێراقییە ئەفریقایییەکان|عێراقییە ئەفریقایییەکان]]، [[چیچان]]یەکان و گرووپەکانی ترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Roma in Iraq |ناونیشان=https://minorityrights.org/communities/roma-19/#:~:text=Roma%2C%20sometimes%20referred%20to%20as,of%20Baghdad%2C%20Basra%20and%20Mosul}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Shadid |یەکەم١=Anthony |ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=In a Gypsy Village's Fate, An Image of Iraq's Future |ناونیشان=http://www.domresearchcenter.com/news/iraq/iraq2.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170223112039/http://www.domresearchcenter.com/news/iraq/iraq2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|newspaper=The Washington Post}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq |ناونیشان=http://www.nowherepeople.org/iraq |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=NOWHERE PEOPLE |زمان=en-US}}</ref> === ئایین === [[File:Khulafa Central Mosque, the Coptic church, Baghdad, 1964.jpg|thumb|[[مزگەوتی خولەفا]]، کۆنترین مزگەوتی بەغدا کە تا ئێستا مابێتەوە بەپێی ڕێکەوتی دامەزراندن (نزیکەی <bdi>٩٠٨</bdi>)، لە تەنیشت [[کڵێسای کاسۆلیکیی لاتینیی سانت جۆزێف]] (نزیکەی <bdi>١٨٧١</bdi>) (وێنەی ساڵی <bdi>١٩٦٤</bdi>)]] زۆرینەی دانیشتووانی شارەکە لە [[ئیسلام لە عێراق|موسڵمانەکان]] پێکدێن، لەگەڵ بوونی کەمینەکانی وەک [[مەسیحییەت لە عێراق|مەسیحییەکان]]، [[ئێزیدییەکان]]، [[جوولەکە|جولەکەکان]] و [[مەندییایزم|مەندائییەکان]].<ref name="Al-Jawadain20092">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ar:البدء بإعمار وتذهيب قبة الإمام الكاظم عليه السلام |ناونیشان=http://www.aljawadain.org/AKHBAR/news.php?action=view&id=20|سەردێڕ=البدء بإعمار وتذهيب قبة الإمام الكاظم عليه السلام - شبكة أخبار الكاظمية المقدسة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090813105330/http://www.aljawadain.org/AKHBAR/news.php?action=view&id=20 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٩|ئیش=aljawadain.org |زمان=ae}}</ref> چەندین ناوەندی ئایینی بەسەر شارەکەدا دابەش بوون، لەوانەش مزگەوتەکان، کڵێساکان، کەنیسەکان و کوتخە (مەندی)ەکان.<ref name="Al-Jawadain20092" /> شارەکە لە ڕووی مێژوویییەوە زۆرینەی دانیشتووانەکەی لە [[مەزھەبی سوننە|سوننە]] پێکدەھات، بەڵام تا سەرەتای سەدەی <bdi>٢١</bdi>ەم نزیکەی <bdi>٥٢%</bdi>ی دانیشتووانی شارەکە [[شیعە لە عێراق|شیعە]] بوون.<ref name="Baghdad2" /> موسڵمانە سوننەکان <bdi>٢٩</bdi>–<bdi>٣٤%</bdi>ی دانیشتووانی عێراق پێکدەھێنن و ھێشتا زۆرینەن لە ڕۆژئاوا و باکووری عێراق.<ref name="Kamal-2016" /> تا ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، نزیکەی <bdi>٢٠%</bdi>ی دانیشتووانی شارەکە دەرئەنجامی ھاوسەرگیریی تێکەڵاوی نێوان شیعە و سوننەکان بوون.<ref name="Kamal-2016">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kamal |یەکەم١=Nesrine |ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ='Sushi' children defy Sunni-Shia divide |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36528536 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181010175830/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36528536 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref><ref name="Baghdad2" /> دوای [[شەڕی ناوخۆیی عێراق (٢٠٠٦-٢٠٠٨)|شەڕی ناوخۆیی]] نێوان گرووپە چەکدارەکانی سوننە و شیعە لە کاتی [[داگیرکردنی عێراق (٢٠٠٣–٢٠١١)|داگیرکردنی عێراقدا]]، ژمارەی دانیشتووانی سوننە بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کرد چونکە لە زۆرێک لە گەڕەکەکان دەرکران.<ref name="Baghdad2" /> زۆربەی گەڕەکەکان بوون بە تەواوی سوننە یان شیعە، لەکاتێکدا چەند ناوچەیەکی کەم تێکەڵاون، وەک [[یەرمووک، بەغدا|یەرمووک]]. [[مەسیحییەت لە عێراق|کۆمەڵگەی مەسیحی لە بەغدا]] دابەش بووە بەسەر کڵێسای [[کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی|کاسۆلیکیی کلدانی]] و [[کڵێسای کاسۆلیکیی سریانی|کاسۆلیکیی سریانی]]دا.<ref name="Blackwell Publishing Ltd-2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://doi.wiley.com/10.1002/9781405166584 |سەردێڕ=The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publishing Ltd |ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٦٦٥٨-٤|editor-last=Parry |editor-first=Ken |شوێن=Oxford, UK |پەڕەکان=١٢٢–٣|زمان=en |chapter=Church of the East |doi=10.1002/9781405166584 |orig-date=1999 |editor2-last=Melling |editor2-first=David J. |editor3-last=Brady |editor3-first=Dimitri |editor4-last=Griffith |editor4-first=Sidney H. |editor5-last=Healey |editor5-first=John F.}}</ref> ھەروەھا ئامادەیییەکی بەرچاوی [[کڵێسای ڕۆژھەڵاتیی ئاشووری]] و [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی سریانی]] ھەیە، لەگەڵ گەورەترین کۆمەڵگەکانی [[ئەرمەنییەکان لە عێراق|ئەرمەنییەکانی نێردراو]] و پرۆتێستانت لە عێراقدا، کە ئەوانیش لە بەغدادان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fisher |یەکەم=William B. |سەردێڕ=The Middle East: A Physical, Social and Regional Geography |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ=١٩٧٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٦-٧١٥٢٠-٠|شوێن=London |پەڕە=٣٦٣}}</ref> شارەکە بنکەی سەرەکیی [[کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی]]یە، کە مەرجەعەکەی لە [[کڵێسای خاتوون نەجات|کڵێسای گەورەی خاتوونی دڵتەنگییەکان]]دایە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Church of Mary Mother of Sorrows, Baghdad, Iraq (Chaldean) |ناونیشان=http://www.gcatholic.org/churches/asia/3393.htm |وێبگە=gcatholic.org}}</ref> لەکاتێکدا [[کڵێسای ڕۆژھەڵاتیی دێرین]] مەرجەعەکەی لە کڵێسای گەورەی مریەمی پاکیزەدایە.<ref name="Blackwell Publishing Ltd-2017" /> پێش [[جەنگی عێراق]] لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، بەغدا شوێنی نیشتەجێبوونی <bdi>٣٠٠,٠٠٠</bdi>–<bdi>٨٠٠,٠٠٠</bdi> مەسیحی بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Walling |یەکەم١=Michael G. |سەردێڕ=Iraq Full Circle: From Shock and Awe to the Last Combat Patrol in Baghdad and Beyond |دوایین٢=Darron |یەکەم٢=L. Wright |بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing |ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٢٠٠-٢٨٢-٦|پەڕەکان=١٦٨}}</ref><ref name="Blackwell Publishing Ltd-2017" /> کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە چەند گەڕەکێکدا کۆببوونەوە کە زۆرینە یان کەمینەیەکی بەرچاویان مەسیحی بوون، وەک [[کەڕادە]] و [[دۆرە، بەغدا|دۆرە]]، کە نزیکەی <bdi>١٥٠,٠٠٠</bdi> مەسیحی تێدابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hanoosh |یەکەم=Yasmeen |سەردێڕ=The Chaldeans: Politics and Identity in Iraq and the American Diaspora |بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing |ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٦٧٢-٥٩٦-٧|پەڕە=١٧٤}}</ref> دوای ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، ژمارەیەکی زۆر لە مەسیحییەکان ئاوارە بوون، و زۆرێکیان دوای ئەوەی داعش دەستی بەسەر مووسڵدا گرت ڕایانکرد بۆ بەغدا. نزیکەی <bdi>١٠٠,٠٠٠</bdi> مەسیحی لە بەغدا ماونەتەوە، بە شێوەیەکی سەرەکی لە کەرادە و [[مەنسوور (بەغدا)|مەنسوور]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Christians in Baghdad close to Extinction |ناونیشان=https://www.kirkuknow.com/en/news/65368 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kirkuknow |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nabeel |یەکەم=Gilgamesh |سەردێڕ=Christians in Post-2003 Iraq: Fragmentation Dynamics, Ethnic and Sectarian Fault Lines |ناونیشان=https://eismena.com/en/article/christians-in-post-2003-iraq-fragmentation-dynamics-ethnic-and-sectarian-fault-lines-2023-08-11 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=cfri-irak.com |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250319160602/https://eismena.com/en/article/christians-in-post-2003-iraq-fragmentation-dynamics-ethnic-and-sectarian-fault-lines-2023-08-11 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەغدا سەردەمانێک شوێنی نیشتەجێبوونی [[مێژووی جوولەکەکان لە بەغدا|یەکێک لە گرنگترین کۆمەڵگە جوولەکەکانی جیھان]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Reclaiming Iraq's Jewish Heritage {{!}} The Washington Institute |ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/reclaiming-iraqs-jewish-heritage |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=washingtoninstitute.org |زمان=en}}</ref> لە ساڵی <bdi>١٩٤٨</bdi>دا، ژمارەی جوولەکەکان نزیکەی <bdi>١٥٠,٠٠٠</bdi> بوو، کە <bdi>٣٣%</bdi>ی دانیشتووانی شارەکەیان پێکدەھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Studies |یەکەم=Stroum Center for Jewish |ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Jews of medieval Iraq and Kurdistan: Surprising insights from Rabbi Benjamin of Tudela's 12th-century geography |ناونیشان=https://jewishstudies.washington.edu/jewish-history-and-thought/jews-medieval-iraq-kurdistan-benjamin-of-tudela/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=UW Stroum Center for Jewish Studies |زمان=en-US}}</ref> چەوساندنەوە وایکرد زۆربەی جوولەکەکان لە عێراق ھەڵبێن.<ref name="journeyman-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Saddam's Iraq {{!}} Journeyman Pictures |ناونیشان=https://www.journeyman.tv/film_documents/1181/transcript/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=journeyman.tv}}</ref> تەنانەت دوای ساڵی <bdi>١٩٤٨</bdi>یش، تا <bdi>١٠٠,٠٠٠</bdi> جوولەکە مانەوە، کە دواتر ژمارەیان کەمی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Now Baghdad's last Jews have some hope |ناونیشان=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/now-baghdads-last-jews-have-some-hope/28042122.html |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=BelfastTelegraph.co.uk |زمان=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> زۆرینەی ئەو <bdi>١٥,٠٠٠</bdi> جوولەکەیەی عێراق لە سەردەمی دەسەڵاتی سەددام حوسێندا لە بەغدا دەژیان. ژمارەی دانیشتووانیان کەمی کرد، نەک بەھۆی چەوساندنەوە بەڵکو بەھۆی ھەڵگرتنی قەدەغەی گەشتکردن کە ڕێگەی بە زۆرێکیان دا کۆچ بکەن.<ref name="journeyman-2024" /> تا ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، عێراق ھێشتا کۆمەڵگەیەکی جوولەکەی ھەبوو کە پێکھاتبوون لە نزیکەی <bdi>١,٥٠٠</bdi> کەس، کە زۆربەیان لە بەغدا نیشتەجێ بوون.<ref name="journeyman-2024" /> بەڵام ژمارەی دانیشتووانەکە دوای جەنگ بە خێرایی کەمی کرد.<ref name="journeyman-2024" /> مەزەندە دەکرێت <bdi>١٦٠</bdi> جوولەکە ھێشتا لە بەغدا بژین دوور لە چاوی ڕاگەیاندنەکان، بە شێوەیەکی سەرەکی لە گەڕەکە کۆنەکانی جوولەکە لە [[بتاوین]] و [[شۆرجە]]، کە سەردەمانێک شوێنی نیشتەجێبوونی کۆمەڵگەیەکی چالاکی جوولەکە بوو.<ref name="Amwaj-2024">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Once thriving, Iraq's Jews on verge of vanishing |ناونیشان=https://amwaj.media/article/once-thriving-iraq-s-jews-on-verge-of-vanishing |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ |وێبگە=Amwaj.media |زمان=en }}{{بەستەری مردوو|url=https://amwaj.media/article/once-thriving-iraq-s-jews-on-verge-of-vanishing |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="Miri-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.chaldeannews.com/culture-and-history/2021/6/29/the-jewish-community-of-iraq-history-and-influence |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240722215536/https://www.chaldeannews.com/culture-and-history/2021/6/29/the-jewish-community-of-iraq-history-and-influence |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=The Jewish Community of Iraq - History and Influence |ئیش=Chaldean News}}</ref> شارەکە لە ڕووی مێژوویییەوە شوێنی زیاتر لە [[پێڕستی شوێنە جوولەکەیییەکان لە عێراق|<bdi>٦٠</bdi> کەنیسە، گۆڕستان، و مەزارگە بوو]]، کە زۆرێکیان پێش ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> پارێزرابوون.<ref name="Amwaj-2024" /> بەڵام باریان دوای جەنگ تێکچوو، و تەنیا چەند شوێنێک، وەک [[کەنیسەی مێئیر تەوێگ]] و [[گۆڕستانی حەبیبییەی جوولەکەکان]]، ماونەتەوە.<ref name="Amwaj-2024" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ERROR |ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> لە دەرەوەی زێدی نەریتییان، لە دەوروبەری [[عیمارە]] و [[بەسڕە]]، مەندائییەکانیش لە بەغدا دەدۆزرێنەوە.<ref name="Baghdad Governorate">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Baghdad Governorate |ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=محافظ بغداد يزور مندى الصابئة المندائية ويهنئهم بالعيد الأكبر |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=RiipVzPN1oU |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|via=YouTube}}</ref> لە کۆتایییەکانی سەدەی <bdi>٢٠</bdi>ەمدا، مەندائییەکان دەستیان کرد بە نیشتەجێبوون لە بەغدا بۆ بەدەستھێنانی ھەلی باشتر.<ref name="Baghdad Governorate" /> زۆربەیان بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەوروبەری قادسییە و دۆرە دەژین، کە نزیکە لە شوێنەکانی پەرستن و ناوەندە کولتوورییەکانیانەوە.<ref name="Baghdad Governorate" /> بەڵام چەوساندنەوەی مەندائییەکان لە دوای ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە.<ref name="Baghdad Governorate" /> ھەروەھا کۆمەڵگەیەکی بچووکی [[بەھایییەکان|بەھایی]] و [[سیخیزم لە عێراق|سیخ]] ھەن، کە لە بەغدا دەژین.<ref name="BWNS-2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Sacred site in Baghdad destroyed {{!}} BWNS |ناونیشان=https://news.bahai.org/story/961/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220131104128/https://news.bahai.org/story/961/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Baháʼí World News Service |زمان=en}}</ref> سیخەکان زۆربەیان ھیندین.<ref name="Baghdad2" /> پێش ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، بەغدا بە بەردەوامی لەلایەن زیارەتکارە سیخەکانی ھیندستانەوە سەردان دەکرا.<ref name="Baghdad2" /><gallery mode="packed"> File:Al- Saray Mosque جامع السراي.jpg|[[مزگەوتی سەرای]] File:جامع الخلاني.jpg|[[مزگەوتی خەلانی]] File:مندى ديانة الصابئة المندائية في بغداد 01.jpg|[[مەندیی سابیئەی مەندائیی بەغدا|مەندیی مەندائی]]ی بەغدا File:مبنى كنيسة الارمن.jpg|[[کڵێسای ئەرمەنیی سانت گریگۆری|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ئەرمەنیی بەغدا]] File:Assyrian Church.png|ناوەوەی [[کڵێسای خاتوون نەجات|کڵێسای گەورەی خاتوونی دڵتەنگییەکان]] (بارەگای سەرەکیی [[کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی]]) </gallery> == ئابووری == {{Panorama | image = File:View on Baghdad 2017.jpg | height = 150 | caption = دیمەنی ناوچەی بازرگانیی ناوەندی }} بەغدا وەک سەنتەری بازرگانی و دارایی خزمەت دەکات، کە شوێنی نیشتەجێبوونی <bdi>٢٢%</bdi>ی دانیشتووانە، و <bdi>٤٠%</bdi>ی بەرھەمی ناوخۆییی عێراق بەرھەم دەھێنێت.<ref name="sjsu-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Economic History of Baghdad |ناونیشان=https://www.sjsu.edu/faculty/watkins/baghdad2.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=sjsu.edu |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141203070731/https://www.sjsu.edu/faculty/watkins/baghdad2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕێگاکانی بازرگانی لە نێوان تورکیا، سووریا، ھیندستان، و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا بەیەکەوە دەبەستێتەوە.<ref name="rawabet-2025a">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Economy of the largest cities of Iraq "Baghdad" – rawabt center |ناونیشان=https://rawabetcenter.com/en/?p=6609 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=rawabetcenter.com}}</ref> وەک پایتەخت، دامەزراوەکانی حکومەت و کۆمپانیاکانی دەوڵەت لەخۆدەگرێت، کە سەرچاوەی سەرەکی ھەلی کارن.<ref name="rawabet-2025a" /> سیستەمی پەروەردەی گشتی پەیڕەوی لە [[سەددامیزم|ئایدۆلۆژیای سۆسیالیستیی بەعس]] دەکات، بۆ دامەزراندن لە کەرتی گشتیدا.<ref name="Equal Times-2023">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=A new era of opportunity is opening up in Iraq with the development of the private sector and the creation of start-ups |ناونیشان=https://www.equaltimes.org/a-new-era-of-opportunity-is?lang=en |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Equal Times |زمان=en}}</ref> لە دوای ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە، کەرتی گشتی کێشەی ھەیە لە دابینکردنی ھەلی کار، و کەرتی تایبەت بە پێی پێویست گەشەی نەکردووە، کە وایکردووە کۆمپانیاکان بە شێوەیەکی سەرەکی کەسانی بیانی دابمەزرێنن.<ref name="Equal Times-2023" /> بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، ڕێکخراوە ناحکومییەکان سەنتەری پێگەیاندن لە شارەکەدا دادەمەزرێنن.<ref name="equaltimes.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=A new era of opportunity is opening up in Iraq with the development of the private sector and the creation of start-ups |ناونیشان=https://www.equaltimes.org/a-new-era-of-opportunity-is?lang=en |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Equal Times |زمان=en}}</ref> بەغدا وەک بارەگای سەرەکی بۆ کۆمپانیا گرنگەکانی عێراق خزمەت دەکات، وەک [[کۆمپانیای نیشتمانیی نەوتی عێراق]]، [[کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق]] و [[ھێڵی ئاسمانیی عێراقی]].<ref name="rawabet-2025a" /> بەغدا شوێنی کۆمپانیا گەورەکانی دڵنیایی و بانکەکانە — [[بانکی ناوەندیی عێراق]]، [[بانکی ڕافیدەین]]، و [[بانکی ڕەشید]] و بارەگای ھەرێمی بۆ [[بانکی ئەبوزەبیی یەکەم]]، [[فرانسابانك|فرانسابانک]] و [[بانکی نیشتمانیی سعوودی]].<ref name="rawabet-2025b">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Economy of the largest cities of Iraq "Baghdad" – rawabt center |ناونیشان=https://rawabetcenter.com/en/?p=6609 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=rawabetcenter.com}}</ref> کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکانی وەک [[ھەنیوێڵ]]، [[شێڵ]]، [[جەنەراڵ ئێلەکتریک]]، [[سەلامئێر]] و [[بۆش]] بنکەی ھەرێمیی خۆیان دامەزراندووە.<ref name="rawabet-2025b" /> بەغدا ھەروەھا شوێنی بۆرسەی عێراقە، کە لە ساڵی <bdi>١٩٩٢</bdi> دامەزراوە. زۆربەی ئەم دامەزراوانە لە [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]]، [[کەڕادە]] و [[مەنسوور (بەغدا)|مەنسوور]] جێگیرن.<ref name="rawabet-2025a" /> سەردەمانێک یەکێک بوو لە مەبەستە سەرەکییەکان لە ناوچەکەدا بە ھەبوونی سەرنجڕاکێشییەکی زۆری کولتووری.<ref name="Lebanon-2022">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Lebanon: Iraqi tourists provide unlikely boost for failing economy |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63329846 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|زمان=en-GB}}</ref> گەشتیاری بەھۆی جەنگەکانەوە کەمی کردووە، بەڵام لە ساڵانی دواییدا شارەکە بوژانەوەی لە کەرتی گەشتیاریدا بەخۆیەوە بینیوە ھەرچەندە ھێشتا ڕووبەڕووی ئاستەنگ دەبێتەوە.<ref name="France 24-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=In a 'dangerous' land: tourists trickle back to Iraq |ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20220327-in-a-dangerous-land-tourists-trickle-back-to-iraq |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> چەندین مۆزەخانەی مێژوویی، زانستی و ھونەری لە بەغدادا ھەن.<ref name="Shane-2023">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shane |ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Is it safe to travel to Iraq as a tourist? |ناونیشان=https://www.rockyroadtravel.com/is-it-safe-to-travel-to-iraq-as-a-tourist/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Rocky Road Travel |زمان=en-US}}</ref><ref name="Travers-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Travers |یەکەم=Alannah |سەردێڕ=Mutanabbi Street: An intellectual haven overcomes Iraq's pain |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2023/3/17/mutannabi-street-slowly-re-emerges-20-years-on-from-iraq-war |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> گەشتیاری ئایینی لە بەغدا لە دوای ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە گەشەی کردووە، کە شوێنەکانی وەک [[مزگەوتی کازمییە]]، [[مزگەوتی ئەبوو حەنیفە]]، [[مەزارگەی عەبدولقادر گەیلانی]]، و [[مزگەوتی بوراثا]] سەردانکەران لە [[ئێران]]، [[پاکستان]]، و [[ھیندستان]]ەوە بۆ خۆیان ڕادەکێشن، لەکاتێکدا گەشتیارە نائایینییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[تورکیا]]، [[فەڕەنسا]]، و ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە دێن.<ref name="Al Arabiya -2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraq's holy cities enjoy boom in religious tourism |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/life-style/art-and-culture/2013/04/04/Iraq-s-holy-cities-enjoy-boom-in-religious-tourism |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}</ref> ساڵانە نزیکەی یەک ملیۆن کەس بۆ مەبەستی ئایینی سەردانی شارەکە دەکەن.<ref name="Al Arabiya -2013" /> زیارەتکارەکان بریتین لە موسڵمانانی ھەردوو مەزھەبی [[شیعە]] و [[سوننە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Religious tourism is failing Iraq's economy {{!}} Ahmed Twaij {{!}} AW |ناونیشان=https://thearabweekly.com/religious-tourism-failing-iraqs-economy |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221108173511/https://thearabweekly.com/religious-tourism-failing-iraqs-economy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=AW |زمان=en |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە کارگەکانی [[فەرش]]، [[چەرم]] و [[قوماش]]، کارگە بچووکەکان، کارگەکانی [[چیمەنتۆ]] و [[توتن]] لەخۆدەگرێت.<ref name="EB-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Baghdad - Mosques, Palaces, Gardens {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Baghdad/Architecture-and-monuments#ref24875 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> ناوچە پیشەسازییەکان لە سەنتەری شارەوە تا دەرەوە و دەوروبەری ناوچەی گەورەشارەکە درێژ دەبنەوە، وەک [[تاجی (شار)|تاجی]] و باکووری بەغدا.<ref name="EB-2024" /> لە ئەنجامدا، چەندین جۆری بەرفراوان لە کاڵای بەکارھێنەر و پیشەسازی بەرھەم دەھێنێت، لەوانە خۆراک و خواردنەوە لەقوتوونراوەکان، جلوبەرگ، پێڵاو، بەرھەمە دارینەکان، مۆبیلیات، کاغەز و ماددە چاپکراوەکان، خشت، ماددە کیمیایییەکان، پلاستیک، ئامێرە کارەبایییەکان، و بەرھەمە کانزایی و ناکانزایییەکان.<ref name="EB-2024" /> [[شاری نوێی بسمایە|بسمایە]]، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی بەغدا، شوێنی گەورەترین کارگەی دروستکردنی پارچەی پێشوەخت-دروستکراوە لە جیھاندا.<ref name="rawabet-2025b" /> لە ڕووی کشتوکاڵییەوە، باخی خورما لە شارەکەدا بڵاوبوونەتەوە، و زۆرێک لە دانیشتووانەکەی پشت بە چاندنی چەندین بەرھەمی جیاواز دەبەستن.<ref name="rawabet-2025b" /> بەغدا، ھاوشێوەی پارێزگاکانی تری وەک [[پارێزگای بابل|بابل]]، [[پارێزگای کەربەلا|کەربەلا]] و [[پارێزگای قادسییە|قادسییە]]، کانزاکانی وەک [[ئەلۆمینیۆم]]، [[سیرامیک]]، [[نیکڵ]]، [[مەنگەنیز]] و [[کڕۆم]] لەخۆدەگرێت، کە قەبارەیان تا ئێستا نەزانراوە، بەو پێیەی لەم دواییانەدا لەلایەن ستافی ناوخۆیی عێراقییەوە دۆزراونەتەوە کە شارەزایی و میکانیزمی پێویستیان نییە بۆ دیاریکردنی قەبارەی ئەم دۆزینەوانە.<ref name="rawabet-2025b" /> کێڵگەیەکی نەوت لە ڕۆژھەڵاتی بەغدایە.<ref name="孙汝-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=孙汝 |سەردێڕ=Huge oil reserves discovered in central Iraq |ناونیشان=https://www.chinadaily.com.cn/a/202501/21/WS678f5b34a310a2ab06ea85d0.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.chinadaily.com.cn}}</ref> پێدەچوو کە بڕی نەوتەکە کەم بێت، بەڵام ھەڵکەندنەکان ئاشکرایان کرد کە قەبارەکەی لە خەمڵاندنە سەرەتایییەکان زیاترە، و درێژبوونەوەی باکووری ھەیە لە پارێزگای [[پارێزگای سەلاحەدین|سەلاحەدین]]، و لە باشووریشەوە لە پارێزگای [[پارێزگای واست|واست]].<ref name="孙汝-2025" /> شارەکە ھەروەھا شوێنی پاڵاوگەی دۆرەیە، کە پاڵاوگەیەکی گەورەی نەوتە لە [[دۆرە، بەغدا|دۆرە]]، و سێیەم گەورەترینە لە عێراقدا لە ڕووی بەرھەمھێنانەوە.<ref name="rawabet-2025b" /> بەرھەمھێنانەکەی لە <bdi>٢٠٠,٠٠٠</bdi> بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا تێدەپەڕێت، لەکاتێکدا تێکڕای بەرھەمھێنانەکەی مەزەندە دەکرێت بگاتە تا <bdi>١٢٠,٠٠٠</bdi> بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا ئەگەر پەرەی پێبدرێت.<ref name="rawabet-2025b" /> زۆربەی ھەوڵەکانی [[ئاوەدانکردنەوەی عێراق|ئاوەدانکردنەوە]] تەرخان کراون بۆ نۆژەنکردنەوە و چاککردنەوەی ژێرخانی شاریی کە بە سەختی زیانیان بەرکەوتووە.<ref name="ARCADD-2008">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ARCADD |ناونیشان=http://www.arcadd.com/baghdad-cbd.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081220055610/http://www.arcadd.com/baghdad-cbd.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> ھەندێک لە پڕۆژە تایبەتەکان بریتین لە پلانى بوژانەوەی بەغدا، کۆمەڵگەی ھوتێل و ناوەندی کۆنفرانسی سندباد، و [[تاوەری بانکی ناوەندیی عێراق]]. پڕۆژە پێشنیارکراوەکانی تر بریتین لە دوورگەی ڕۆمانسی و دەروازەی بەغدا.<ref name="MSNBC/id/264259112">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yacoub |یەکەم=Sameer |سەردێڕ=Baghdad plans to build giant Ferris wheel |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/id/wbna26425911 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131211141049/http://www.nbcnews.com/id/26425911/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=NBC News}}</ref><ref name="Baghdad Governorate Website-2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Baghdad Investment: Creating (1824) housing units in Baghdad. |ناونیشان=http://www.baghdadgov.com/en/index.php?option=com_content&view=article&id=178:baghdad-investment-createing-of-1824-housing-units-in-baghdad&catid=25:the-project&Itemid=95 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100323164726/http://www.baghdadgov.com/en/index.php?option=com_content&view=article&id=178:baghdad-investment-createing-of-1824-housing-units-in-baghdad&catid=25:the-project&Itemid=95 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٠|ئیش=Baghdad Governorate Website}}</ref> ھەروەھا چەندین پڕۆژە بەھۆی گەندەڵییەوە کاریگەرییان لەسەر دروست بووە.<ref name="nytimes22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Mohammed |یەکەم١=Riyadh |دوایین٢=Leland |یەکەم٢=John |ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/12/30/world/middleeast/30baghdad.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006200141/http://www.nytimes.com/2009/12/30/world/middleeast/30baghdad.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|newspaper=The New York Times}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتێکی کە لەلایەن کۆمپانیای [[سی ئێن بی سی]]یەوە بڵاوکراوەتەوە، نزیکەی <bdi>١٥٠</bdi> پڕۆژەی کات بەسەربردن بۆ شارەکە پلانی بۆ دانراوە.<ref name="موقع نبض-2025">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الغد برس {{!}} شبكة |ناونیشان=https://nabd-com.translate.goog/s/116166814-da4f17/%D8%B4%D8%A8%D9%83%D8%A9-cnbc-%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%84%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84-2022-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%B9-%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D9%86-3-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%8A%D9%86?_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=موقع نبض |زمان=ar}}</ref> زۆرێکیان بەھۆی سیاسەتەکانی حکومەتەوە دواخراون.<ref name="موقع نبض-2025" /> ھەروەھا بەغدا ساڵانە شاھیدی کردنەوەی دەیان کۆمەڵگەی گەشتیارییە کە ڕووبەرەکانیان دەگاتە {{Convert|20000|m2|acre}} سەرباری ھەندێک پڕۆژەی گەورەی گەشتیاری کە ڕووبەرەکانیان لە {{Convert|50000|m2|acre}} تێدەپەڕێت بە ئامانجی وەبەرھێنان کە بازرگانی و گەشتیاری وەک مۆدێلێکی ئابووریی جیاواز کۆدەکاتەوە.<ref name="موقع نبض-2025" /> لە ساڵانی دواییدا، بەغدا ڕەوتە ئابوورییە مۆدێرنەکانیشی گرتووەتەبەر وەک، دامەزراندنی ناوەندەکانی دەستپێکردنی کار، شوێنی ئۆفیس و سەنتەرەکانی پێگەیاندن، ھەروەھا پەرەپێدانی مۆڵەکانی بازاڕکردن وەک [[مۆڵی بەغدا]] و گوندی دیجلە.<ref name="equaltimes.org"/> == گواستنەوە == [[File:Highway in Baghdad-2024.jpg|thumb|ڕێگایەکی خێرا لە بەغدا - <bdi>٢٠٢٤</bdi>]] بەغدا کەمیی ھەیە لە گواستنەوەی گشتیی گشتگیر، و [[تەکسی]] ھۆکاری سەرەکیی گواستنەوەیە لە شارەکەدا. ڕێگاکانی بەغدا لایەنی کەم لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە بەوە ناسراون کە بەتایبەتی قەرەباڵغن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pegasus |سەردێڕ=Public Transport in Baghdad |ناونیشان=https://www.flypgs.com//en/city-guide/public-transport-in-baghdad |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=flypgs.com |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230717172417/https://www.flypgs.com//en/city-guide/public-transport-in-baghdad}}</ref> بە وتەی پەرلەمانتار جاسم بوخاتی لە ساڵی <bdi>٢٠٢١</bdi>، "ڕێگاکانی بەغدا دیزاین کراون بۆ لەخۆگرتنی <bdi>٧٠٠,٠٠٠</bdi> ئۆتۆمبێل، لەکاتێکدا ئێستا لە نێوان <bdi>٢.٥</bdi> بۆ <bdi>٣</bdi> ملیۆن ئۆتۆمبێلیان لەسەرە".<ref name="web-archive-org.translate.goog-2021">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=العراق: معاناة الازدحام المروري |ناونیشان=https://web-archive-org.translate.goog/web/20210225054954/https://www.alaraby.co.uk/society/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%AD%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%8A?_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=web-archive-org.translate.goog}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ئەمە بەھۆی ئەوەیە کە، لە دوای <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە، ھاوردەی ئۆتۆمبێل زیادی کردووە.<ref name="web-archive-org.translate.goog-2021" /> لەو کاتەوە، گواستنەوەی ئاوی لە ڕێگەی ڕووبارەوە بووەتە شێوازێکی باوی گواستنەوە. بەکارھێنانی بەلەم بۆ پەڕینەوە بەسەر ڕووبارەکەدا کات بۆ گەشتیاران دەگەڕێنێتەوە کە لە قەرەباڵغی ھەڵدێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=- YouTube |ناونیشان=https://www-youtube-com.translate.goog/watch?v=M5rT5WO2hwM&_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www-youtube-com.translate.goog |ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> ڕێکخراوە تایبەتەکان کار دەکەن بۆ باشترکردنی سیستەمی گواستنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=TransitLab Aims To Transform Public Transport in Baghdad – Iraqi Innovators |ناونیشان=https://iraqtech.io/how-transitlab-aims-to-transform-public-transport-in-baghdad/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Mohamedmeki |یەکەم١=Mohammed Zuhair |دوایین٢=Al-Mumaiz |یەکەم٢=Maha |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Improving the transportation system in Baghdad city |journal=IOP Conference Series: Materials Science and Engineering |بەرگ=١٠٦٧|issue=1 |article-number=012087 |doi=10.1088/1757-899x/1067/1/012087 |issn=1757-8981|doi-access=free |bibcode=2021MS&E.1067a2087Z}}</ref> لەنێو پردە سەرەکییەکان کە [[کەرخ]] و [[ڕەسافە (عێراق)|ڕەسافە]] بەیەکەوە دەبەستنەوە بریتین لە [[پردی ١٤ی تەممووز]]، [[پردی ئیمە]] و [[پردی سەرافییە]].<ref name="Writer-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |سەردێڕ=Iraq to build 19 bridges in Baghdad |ناونیشان=https://www.zawya.com/en/projects/construction/iraq-to-build-19-bridges-in-baghdad-pd1siuyj |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=zawya.com |زمان=en}}</ref> لە ساڵی <bdi>٢٠٢٣</bdi>، دەسەڵاتداران پلانیان ڕاگەیاند بۆ دروستکردنی <bdi>١٩</bdi> پرد لە بەغدا.<ref name="Writer-2024" /> ئەمە بەشێکە لە ھەوڵەکانی ئاوەدانکردنەوەی دوای جەنگ، چونکە چەندین پرد زیانیان بەرکەوتبوو لە کاتی جەنگدا.<ref name="Writer-2024" /> شەقامەکان، ڕێگا سەرەکییەکان و کۆڵانەکان بەشێکی گرنگ لە تۆڕی گواستنەوە پێکدەھێنن.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> [[شەقامی سەعدوون]] لە [[گۆڕەپانی تەحریر (بەغدا)|گۆڕەپانی تەحریر]]ەوە درێژ دەبێتەوە بۆ مەسبەح.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> شەقامی ئەبوو نەواس بە درێژایی دیجلە لە پردی کۆمارییەوە بۆ پردی ھەڵواسراوی ١٤ی تەممووز دەڕوات.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> [[شەقامی دیمەشق]] لە گۆڕەپانی دیمەشقەوە دەچێت بۆ [[ڕێگای فڕۆکەخانەی بەغدا]].<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> [[ڕێگای حیللە]] لە باکوورەوە دەچێتە ناو بەغدا لە ڕێگەی [[یەرمووک (بەغدا)|یەرمووک]]ەوە.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> [[شەقامی موتەنەبی]] شەقامێکە کە چەندین کتێبفرۆشی تێدایە، و بە ناوی شاعیری عێراقیی سەدەی <bdi>١٠</bdi>ەم [[ئەبووتەییب موتەنەبی|ئەلموتەنەبی]]یەوە ناونراوە.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023" /> [[شەقامی خولەفا]] شوێنی مزگەوت و کڵێسا مێژووییەکانە.<ref name="ITCHY FEET TRAVELS-2023">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Streets of Baghdad |ناونیشان=https://itchyfeetravels.com/the-streets-of-baghdad/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ITCHY FEET TRAVELS |زمان=en}}</ref> === گواستنەوەی ئاسمانی === [[ھێڵی ئاسمانیی عێراقی]]، ھێڵی ئاسمانیی نیشتمانیی عێراق، لە [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەغدا]] لە بەغداوە گەشتەکانی ئەنجام دەدات.<ref name="AAC-2008">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aaco.org/airlines_iraqi.asp |سەردێڕ=Iraqi Airways. |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080518015038/http://www.aaco.org/airlines_iraqi.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٠٨|وێبگە=[[Arab Air Carriers Organization]]}}</ref> فڕۆکەخانەکە لەلایەن سەددام حوسێنەوە لە ساڵی <bdi>١٩٨٢</bdi> بە ناوی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەددام کرایەوە.<ref name="AAC-2008" /> بەھۆی جەنگی کەنداو و گەمارۆکانی دواترەوە داخرا.<ref name="Woznicki-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Saddam International Airport/Baghdad International Airport – springerin {{!}} Hefte für Gegenwartskunst |ناونیشان=https://www.springerin.at/en/2003/2/saddam-international-airportbagdad-international-airport/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=springerin.at}}</ref> فڕۆکەخانەکە لە ئابی <bdi>٢٠٠٠</bdi> دووبارە کرایەوە.<ref name="Woznicki-2024" /> فڕۆکەخانەکە ناوی ئێستای دوای لەشکرکێشیی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> وەرگرت.<ref name="Woznicki-2024" /> === میترۆی پێشنیارکراوی بەغدا === پڕۆژەی [[میترۆی بەغدا]] بۆ یەکەم جار لە ساڵانی <bdi>١٩٧٠</bdi>ەکاندا پێشنیار کرا بەڵام بەھۆی جەنگ و گەمارۆکانەوە جێبەجێ نەکرا. دوای جەنگی عێراق، دەسەڵاتدارانی عێراق ویستیان پڕۆژەکە زیندوو بکەنەوە، بەڵام جارێکی تر بەھۆی ناسەقامگیریی ناوخۆیییەوە دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/nov/18/iraq-baghdad-underground-train-network|سەردێڕ=Baghdad goes underground with $3bn metro plan|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|دوایین١=Chulov |یەکەم١=Martin}}</ref> لە ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>، ڕاگەیەندرا کە کۆمپانیای [[ھیۆندای ڕۆتێم|ھیۆندای]] کۆری و [[ئەلستۆم]]ی فەڕەنسی میترۆکە دروست دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--Not stated--> Writer |دوایین٢=Projects |یەکەم٢=Zawya |سەردێڕ=Iraq approves 2023 budget funds for Baghdad metro |ناونیشان=https://www.zawya.com/en/projects/construction/iraq-approves-2023-budget-funds-for-baghdad-metro-fzub7skp |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=zawya.com |زمان=en}}</ref> بەڵام، دروستکردنە پێشنیارکراوەکە ڕووینەدا. تا مانگی شوباتی <bdi>٢٠٢٤</bdi>، پلانی ئێستا پێکھاتووە لە شەمەندەفەری بەتەواوی کارەبایی و [[کارپێکردنی ئۆتۆماتیکیی شەمەندەفەر|ئۆتۆماتیکی]] (''بێ شۆفێر'') کە لەسەر تۆڕێکی فراوانی ھێڵی ئاسن کاردەکات کە بەشێکی ھێڵی ئاسنی ژێر زەوی و ھەروەھا ھێڵی ئاسنی بەرزکراوە لەخۆدەگرێت. سیستەمی پێشنیارکراوی میترۆی بەغدا حەوت ھێڵی سەرەکی لەخۆدەگرێت بە درێژیی گشتیی زیاتر لە <bdi>١٤٨</bdi> کیلۆمەتر، <bdi>٦٤</bdi> وێستگەی میترۆ، چوار وۆرکشۆپ و کۆگای شەمەندەفەرەکان، چەندین ناوەندی کۆنترۆڵکردنی کارپێکردن (<bdi>OCC</bdi>) و حەوت وێستگەی کارەبای سەرەکی (<bdi>MPS</bdi>) بە توانای <bdi>٢٥٠</bdi> مێگاوات، و چەندین تاوەری سیستەمی جیھانی بۆ پەیوەندییە مۆبایلەکان (<bdi>GSM</bdi>). میترۆکە بە کامێرای چاودێری و ئینتەرنێت و ھەروەھا دەرچەی <bdi>USB</bdi> بۆ بارگاویکردن تەیار دەکرێت. بەشێکی تایبەت بۆ ژنان و منداڵان تەرخان دەکرێت ھەروەھا کوشن بۆ کەسانی خاوەن پێداویستیی تایبەت، ژنانی دووگیان و بەساڵاچووان. وێستگەکانی میترۆ بە تۆڕەکانی تری گواستنەوەی گشتیی وەک پاس و تەکسییەوە دەبەسترێنەوە، و <bdi>١٠</bdi> شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێل بۆ سەرنشینان بەردەست دەبێت. خێراییی کارپێکردنی پێشنیارکراو <bdi>٨٠</bdi>–<bdi>١٤٠</bdi> کم/کاتژمێر دەبێت بە خەمڵاندنی <bdi>٣.٢٥</bdi> ملیۆن سەرنشین لە ڕۆژێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://investpromo.gov.iq/wp-content/uploads/2024/03/3.-RFI-English-%D9%86%D8%A8%D8%B0%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF-E-20.2.2024.pdf|سەردێڕ=Baghdad Metro Rail Project|بڵاوکەرەوە=Investpromo.gov.iq}}</ref> لە تەممووزی <bdi>٢٠٢٤</bdi>، ڕاگەیەندرا کە ھاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتی لە کۆمپانیاکانی ئەڵمانیا، فەڕەنسا، ئیسپانیا و تورکیا گرێبەستێکی <bdi>١٧.٥</bdi> ملیار دۆلاریان پێدراوە بۆ دروستکردنی میترۆی بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Muhsen |یەکەم١=Majda |دوایین٢=Projects |یەکەم٢=Zawya |سەردێڕ=Iraq's Ministry of Transport to include Baghdad Metro in 2023 budget |ناونیشان=https://metrorailtoday.com/news/iraq-appointed-a-consortium-for-construction-of-175-billion-baghdad-metro-rail-project |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=metrorailtoday.com/}}</ref> ھاوپەیمانییەکە پێکھاتووە لە ئەلستۆم، [[سیسترا]]، [[SNCF]]، [[تالگۆ]]، [[دۆیچە بانک]] و [[سێنێر]]. دواتر بڕیار بوو ھاوپەیمانییەکە دانوستان لەسەر وردەکارییە تەکنیکی، دارایی و ئۆپەراسیۆنییەکانی پڕۆژەکە بکات کە ئێستا مەزەندە دەکرێت لە ئایاری <bdi>٢٠٢٩</bdi> تەواو ببێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.railwaygazette.com/metros/baghdad-metro-project-consortium-selected/67035.article|سەردێڕ=Baghdad metro project consortium selected|بڵاوکەرەوە=Railwaygazette}}</ref> == دیمەنی شار == [[File:Bahallah path in Baghdad.jpg|left|thumb|گەڕەکێکی مێژوویی نۆژەنکراوەی بەغدا]] شاری بازنەیی کرۆکی شارەکە بوو لە کاتی دامەزراندنی بەغدادا. لە ئەنجامی گەمارۆی مەغۆلەکاندا لەناوچوو. تایبەتمەندییە شارستانییەکانی وەک شەقامەکان، ڕێگا سەرەکییەکان، کۆڵانەکان و گۆڕەپانەکان ژمارەیەکی زۆر لە شوێنەوارەکان لەخۆدەگرن، کە خۆیان ناسنامەیەک بۆ ناوەندە کولتووری یان ھزرییەکان دروست دەکەن و جوانیی بەغدا پێناسە دەکەن. [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]] یەکێکە لە گرنگترین شوێنەوارەکانی بەغدا. شەقامەکە کە لە ناوچەی ڕەسافە ھەڵکەوتووە، ناوەندێکی ھونەری، ھزری و کولتووری بوو بۆ زۆرێک لە بەغدادییەکان. ھەروەھا چەندین شانۆ و یانەی شەوانەی دیاری لەخۆگرتبوو وەک شانۆی کرێسێنت کە گۆرانیبێژی میسری [[ئوم کەلسووم]] لە سەردانەکەیدا لە ساڵی <bdi>١٩٣٢</bdi> تێیدا گۆرانیی گوت، ھەروەھا کۆمپانیای چەقمەقچی کە مۆسیقای چەندین گۆرانیبێژی عەرەبی تۆمار دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=جواد |یەکەم=قحطان جاسم |سەردێڕ=أم كلثوم ونجيب الريحاني وبديعة مصابني قدموا أبرز أعمالهم على مسارحه.. جولة في شارع الرشيد في بغداد في ذكرى تأسيسه |ئیش=الجزيرة نت |ناونیشان=https://www.aljazeera.net/arts/2021/7/23/%d9%81%d9%8a-%d8%b0%d9%83%d8%b1%d9%89-%d8%aa%d8%a3%d8%b3%d9%8a%d8%b3%d9%87-%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%b9-%d8%a7%d9%84%d8%b1%d8%b4%d9%8a%d8%af-%d8%a3%d9%8a%d9%82%d9%88%d9%86%d8%a9 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera |زمان=ar}}</ref> شەقامەکە ھەروەھا شوێنەواری بەناوبانگ لەخۆدەگرێت لەوانە [[مزگەوتی حەیدەرخانە]]ی دێرین ھەروەھا چەندین قاوەخانەی ناسراو وەک [[قاوەخانەی زەھاوی]] و [[قاوەخانەی بەڕازیلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الحيدر خانة تتكسر معالمه ووزارة الثقافة تعلّق بإحباط على إعمار محتضن قادة ثورة العشرين! » وكالة بغداد اليوم الاخبارية |ناونیشان=https://baghdadtoday.news/155095-.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=وكالة بغداد اليوم الاخبارية |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الگاردينيا – مجلة ثقافية عامة – مقاهي بغداد ... ذاكرة المكان وملتقى الثقافة |ناونیشان=https://www.algardenia.com/2015-09-17-21-42-52/35437-2018-05-15-08-52-14.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=algardenia.com}}</ref> [[شەقامی موتەنەبی]] دەکەوێتە نزیک گەڕەکە کۆنەکەی بەغدا؛ لە شەقامی ڕەشید. ناوەندی مێژوویی کتێبفرۆشیی بەغدایە، شەقامێکە پڕ لە کتێبخانە و دوکانی کتێبفرۆشیی دەرەوە. بە ناوی شاعیری کلاسیکی عێراقیی سەدەی <bdi>١٠</bdi>ەم [[ئەبووتەییب موتەنەبی|ئەلموتەنەبی]]یەوە ناونراوە.<ref name="NYTimes2008">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Owles |یەکەم=Eric |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Then and Now: A New Chapter for Baghdad Book Market |ناونیشان=http://baghdadbureau.blogs.nytimes.com/2008/12/18/then-and-now-a-new-chapter-for-baghdad-book-market/?hp |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081221035319/http://baghdadbureau.blogs.nytimes.com/2008/12/18/then-and-now-a-new-chapter-for-baghdad-book-market/?hp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٠|ئیش=The New York Times}}</ref> ئەم شەقامە بۆ کتێبفرۆشی زۆر ناسراوە و زۆرجار وەک دڵ و ڕۆحی کۆمەڵگەی خوێندەواری و ھزریی بەغدا ناوبراوە.<ref name="NYTimes2008" /> [[گۆڕەپانی فیردەوس]] گۆڕەپانێکی کراوەی گشتییە لە بەغدا و شوێنی دوو لە ناسراوترین ھوتێلەکانە، ھوتێلی فەلەستین و شێراتۆن عەشتار، کە ھەردووکیان بەرزترین بینان لە بەغدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Iraq: A Guide to the Green Zone |ناونیشان=http://www.newsweek.com/iraq-guide-green-zone-105823 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127084118/http://www.newsweek.com/iraq-guide-green-zone-105823 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|newspaper=Newsweek}}</ref> گۆڕەپانەکە شوێنی پەیکەرەکەی سەددام حوسێن بوو کە لەلایەن ھێزەکانی ھاوپەیمانانەوە ڕووخێنرا لە ڕووداوێکدا کە بە فراوانی لە تەلەڤیزیۆنەکان پەخش کرا لە کاتی لەشکرکێشیی <bdi>٢٠٠٣</bdi> بۆ سەر عێراق. [[قوشڵە]] یان قیشلە گۆڕەپانێکی گشتی و کۆمەڵگەیەکی مێژوویییە کە دەکەوێتە گەڕەکی [[ڕەسافە (عێراق)|ڕەسافە]] لەسەر کەناری ڕووباری [[دیجلە]].<ref name="Arraf-2018">[http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/12/al-qushla-iraq-oasis-free-expression-201412287593144958.html Al-Qushla: Iraq's oasis of free expression.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180116193419/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/12/al-qushla-iraq-oasis-free-expression-201412287593144958.html|date=16 January 2018}} ''Al-Jazeera''. Retrieved 16 January 2018.</ref> شوێنەکە و دەوروبەری ئەو جێگەیەیە کە تایبەتمەندییە مێژووییەکان و پایتەختە کولتوورییەکانی بەغدای تێدا کۆبووەتەوە، لە [[شەقامی موتەنەبی]]، کۆشک و پردەکانی سەردەمی عەبباسی، مزگەوتەکانی سەردەمی عوسمانییەوە تا دەگاتە [[قوتابخانەی موستەنسرییە]].<ref name="Arraf-2018" /> گۆڕەپانەکە لە سەردەمی عوسمانیدا وەک سەربازگەیەکی سەربازی گەشەی کرد.<ref name="Arraf-2018" /> بوو بە شوێنێک کە دانیشتووانی بەغدا کاتی تێدا بەسەر دەبەن وەک خوێندنەوەی شیعر لە کۆشکەکاندا.<ref name="Arraf-2018" /> تایبەتمەندە بە تاوەری کاتژمێرە ئایکۆنییەکەی کە لەلایەن [[جۆرجی پێنجەم]]ەوە بەخشرابوو.<ref name="Arraf-2018" /> تەواوی ناوچەکە پێشکەش بە [[پێڕستی شوێنەواری میراتی جیھانی لە عێراق|پێڕستی کاتیی]] [[شوێنەواری میراتی جیھانی]]ی [[یوونێسکۆ]] کراوە.<ref>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5880/ 5880] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180104073321/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5880/|date=4 January 2018}}. ''UNESCO''. Retrieved 16 January 2018.</ref> === تەلارسازی === لە ماوەی ساڵانی <bdi>١٩٧٠</bdi>ەکان و <bdi>١٩٨٠</bdi>ەکان، حکومەتەکەی [[سەددام حوسێن]] مۆنۆمێنت، مزگەوت، کۆشک و ھوتێلی نوێی دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ouroussoff |یەکەم=Nicolai |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Patron of fear |ناونیشان=https://www.latimes.com/la-et-ouroussoff15dec15-story.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> تەلارسازی و جوانیی شەقامەکە ئیلھامی لە [[تەلارسازیی ڕێنێسانس]] وەرگرتبوو و ھەروەھا [[شەناشیل]]ە بەناوبانگە عێراقییەکانی لەخۆدەگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=عراقٌ انا {{!}} الشـناشـيل ج2 |ناونیشان=https://iraqonana.com/2017/06/21/%d8%a7%d9%84%d8%b4%d9%80%d9%86%d8%a7%d8%b4%d9%80%d9%8a%d9%84-%d8%ac2/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230614022127/https://iraqonana.com/2017/06/21/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%80%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%80%D9%8A%D9%84-%D8%AC2/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=عراقٌ انا |زمان=ar}}</ref> ==== شوێنەوارە مۆدێرنەکان ==== [[File:Al-Faw palace on the Victory Base Complex in Baghdad, Iraq.jpg|thumb|[[کۆشکی فاو]] خزمەت دەکات وەک [[زانکۆی ئەمریکی لە عێراق - بەغدا]]|left]][[مۆزەخانەی نیشتمانیی عێراق]] کە کۆمەڵە شوێنەوارەکەی لە کاتی لەشکرکێشیدا تاڵان کرا، و کەوانە ئایکۆنییەکانی [[شمشێرەکانی قادسیە|شمشێرەکانی قادسیە (پەیکەری سەرکەوتن)]].<ref name="Burkeman-2003">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Burkeman |یەکەم=Oliver |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Ancient archive lost in Baghdad library blaze |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2003/apr/15/education.books |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> چەندین پارتی سیاسی لە گفتوگۆدان لەسەر ئەوەی ئایا کەوانەکان دەبێت وەک مۆنۆمێنتی مێژوویی بمێننەوە یان ھەڵبوەشێنرێنەوە.<ref name="Burkeman-2003" /> ھەزاران دەستنووسی دێرین لە [[کتێبخانە و ئەرشیفی نیشتمانیی عێراق|کتێبخانەی نیشتمانی]]دا لەژێر فەرمانی [[سەددام]]دا لەناوچوون.<ref name="Burkeman-2003" /> [[گۆڕەپانی ئاھەنگگێڕانی گەورە]] گۆڕەپانی سەرەکییە کە تێیدا ئاھەنگە گشتییەکان بەڕێوەدەچن و ھەروەھا شوێنی سێ مۆنۆمێنتی گرنگە بۆ یادکردنەوەی سەربازە کوژراوەکان و سەرکەوتنەکانی عێراق لە جەنگدا؛ ئەوانیش مۆنۆمێنتی شەھید، [[شمشێرەکانی قادسیە|کەوانەی سەرکەوتن]] و [[مۆنۆمێنتی سەربازی ونبوو]]ن.<ref name="Makiya">{{بیرخستنەوە|دوایین١=Makiya |یەکەم١=K. |سەردێڕ=The Monument: Art, Vulgarity, and Responsibility in Saddam Hussein's Iraq |پەڕە=٢٩|دوایین٢=Al-Khalilm |یەکەم٢=S.}}</ref> [[مۆنۆمێنتی شەھید]]، تەرخان کراوە بۆ ئەو سەربازە عێراقییانەی لە [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا گیانیان لەدەستدا.<ref name="Makiya" /> بەڵام، لەو کاتەوە بەگشتی لەلایەن عێراقییەکانەوە وا دادەنرێت کە بۆ ھەموو شەھیدانی عێراق بێت، بەتایبەتی ئەوانەی ھاوپەیمان بوون لەگەڵ ئێران و سووریا لە شەڕی دژی داعش، نەک تەنیا لە شەڕی ئێران-عێراق.<ref name="Makiya" /> مۆنۆمێنتەکە لە ساڵی <bdi>١٩٨٣</bdi> کرایەوە، و لەلایەن تەلارسازێکی عێراقی بە ناوی سامان کەمال و پەیکەرساز و ھونەرمەندی عێراقی [[ئیسماعیل فەتاح تورک]]ەوە دیزاین کرا.<ref name="Makiya" /> ھەرچەندە ئەم کارانە ھێما بۆ قەوارەی فەرمانڕەوا دەکەن.<ref name="Stanek-2020" /> سەرەڕای ئەوەش، وەک بەشێک لە میراتی تەلارسازی ماونەتەوە، کە بەغدایان جوانتر کردووە.<ref name="Stanek-2020" /> [[مزگەوتی کازمییە|مەزارگەی کازمییە]] مەزارگەیەکە کە دەکەوێتە ناوچەی دەوروبەری [[کازمییە]] لە بەغدا.<ref name="Al-Jawadain20092"/><ref name="dome">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ar:افتتاحية قبة الامام الجواد عليه السلام |ناونیشان=http://www.aljawadain.org/AKHBAR/news.php?action=view&id=5|سەردێڕ=افتتاحية قبة الامام الجواد عليه السلام - شبكة أخبار الكاظمية المقدسة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090813105435/http://www.aljawadain.org/AKHBAR/news.php?action=view&id=5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٩|ئیش=aljawadain.org |زمان=ar}}</ref> گۆڕی حەوتەم و نۆیەم [[ئیمامەت (عەقیدەی شیعە)|ئیمامی شیعە]]ی [[دوانزە ئیمام|دوانزە ئیمامی]] لەخۆگرتووە، کە بریتین لە [[مووسای کازم]] و [[محەممەد جەواد|محەممەدی تەقی]]، کە نازناوی ''کازمەین'' ("ئەو دووانەی توڕەیی خۆیان دەخۆنەوە")یان پێبەخشراوە.<ref name="KazemOmmolKitab">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاریخچه حرم کاظمین |ناونیشان=http://kazem.ommolketab.ir/تاريخچه-حرم-كاظمين/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180310210746/http://kazem.ommolketab.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%83%D8%A7%D8%B8%D9%85%D9%8A%D9%86/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=kazem.ommolketab.ir |زمان=fa}}</ref><ref name="dome" /><ref name="Al-Jawadain20092"/> زۆرێک لە شیعەکان لە ناوچە دوورەکانەوە گەشت دەکەن بۆ مزگەوتەکە بۆ یادکردنەوەی ئەو ئیمامانە.<ref name="Al-Jawadain20092"/><ref name="dome" /> [[ئەعزەمییە]] ناوچەیەکی زۆرینە سوننەیە و [[مزگەوتی ئەبوو حەنیفە|مزگەوتێک]]ی تێدایە کە پەیوەستە بە ئیمامی سوننە [[ئەبوو حەنیفە]]. ناوی ''ئەعزەمییە'' لە نازناوەکەی ئەبوو حەنیفەوە وەرگیراوە کە ''ئیمامی ئەعزەم'' (ئیمامی مەزن)ە.<ref name="al-Aadhamy – p.29">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=al-Aadhamy |سەردێڕ=History of the Great Imam mosque and al-Adhamiyah mosques 1 |پەڕە=٢٩}}</ref><ref name="History of the Mosque of Abu Hanifa and its school">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Al Shakir |یەکەم١=Osama S. |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=History of the Moof Abu Hanifa and its school |ناونیشان=http://abu-hanefa.blogspot.com/2013/10/blog-post_30.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170831083952/https://abu-hanefa.blogspot.com/2013/10/blog-post_30.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=Abu Hanifa An-Nu'man Mosque}} (in [[Arabic]])</ref> گەڕەکە مێژووییەکانی جوولەکە لە [[بتاوین]] و [[شۆرجە]] شوێنی چەندین پێگەن کە پەیوەستن بە جوولەکەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Mahmoud |یەکەم١=Sinan |دوایین٢=Al-Ameri |یەکەم٢=Aymen |سەردێڕ=Restoring Al Bataween – a symbol of Baghdad's lost diversity |ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2024/06/21/restoring-al-bataween-a-symbol-of-baghdads-lost-diversity/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The National |زمان=en}}</ref> ئەم شوێنانە لە سەردەمی ڕژێمی بەعسدا پارێزرابوون.<ref name="Al-Ahmed-2021">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Al-Ahmed |یەکەم=Zeyad |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Iraqi Jews share a deeply rooted heritage |ناونیشان=https://www.jns.org/iraqi-jews-share-a-deeply-rooted-heritage/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=JNS.org |زمان=en-US}}</ref> بەڵام، لە دوای ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>ەوە، زۆربەیان لە بارودۆخێکی خراپدان.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> [[کەنیسەی مێئیر تەوێگ]] تاکە کەنیسەی چالاکە لە عێراقدا، کە کۆمەڵگەیەکی گەورەی ھەیە و پێکھاتووە لە سەنتەرێکی کۆمەڵایەتی، قوتابخانەی جوولەکە و کتێبخانەیەک.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> بازاڕی دانیال لە [[شۆرجە]]، کە بە ناوی [[مەناحێم ساڵح دانیال]]ەوە ناونرابوو، ھێشتا ھەمان ناوی ھەیە. بازاڕەکە زۆر باوە بۆ قوماش و پێڵاو.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> [[کەنیسەی گەورەی بەغدا]]، کۆنترین کەنیسەی عێراق، وەک مۆزەخانەیەک نۆژەن کراوەتەوە.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> [[گۆڕستانی حەبیبییەی جوولەکەکان]] گەورەترین گۆڕستانی جوولەکەیە لە بەغدا، کە نزیکەی <bdi>١,٠٠٠</bdi> گۆڕ لەخۆدەگرێت.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> گۆڕی یەشوع بوو بە مەزارگەیەکی ئیسلامی، بەڵام بڕوا وایە شوێنی ناشتنی [[یەشوع]] بێت.<ref name="Al-Ahmed-2021" /> گۆڕ و کەنیسەی شێخ ئیسحاق تا ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> پارێزرابوو، بەڵام لەو کاتەوە فەرامۆش کراوە. شوێنەکانی تر بریتین لە ماڵی [[ساسۆن حەسقەیل]] و کتێبخانەی [[میر بەسری]].<ref name="Al-Ahmed-2021" /> [[مەندیی سابیئەی مەندائیی بەغدا]] پەرستگایەکی مەندائییە لە قادسییە.<ref name="Cese-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مندى الصابئة / الصابئة المندائية – بغداد |ناونیشان=https://www-cese-iq.translate.goog/churchesAndConvents/SabianCon/MandaAlSabaa-Baghdad/MandaAlSabaa-Baghdad.html?_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www-cese-iq.translate.goog |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260223095419/https://www-cese-iq.translate.goog/churchesAndConvents/SabianCon/MandaAlSabaa-Baghdad/MandaAlSabaa-Baghdad.html?_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc&_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەوە سەنتەری کۆمەڵایەتیی سەرەکییە بۆ مەندائییەکان لە عێراق.<ref name="Cese-2024"/> پلان ھەیە بۆ ڕووخاندن و دروستکردنی دانەیەکی گەورەتر بۆ ئەوەی جێگەی پەرستکارانی زیاتر ببێتەوە.<ref name="Cese-2024"/> پەیمانگایەکی کولتووریش بۆ مەندائییەکان لە بەغدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المندائيون يحتفلون بافتتاح أول صرح معرفي وثقافي لهم في بغداد |ناونیشان=https://aawsat-com.translate.goog/home/article/41856?_x_tr_sl=ar&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Asharq Al-Awsat |زمان=ar}}</ref> شارەکە شوێنی [[مەزارگەی بابا نانەک]]ە، کە شوێنێکی پیرۆزە لە سیخیزمدا.<ref name="Baghdad2"/> لە کاتی جەنگی عێراق لە ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi> وێران کرا.<ref name="Baghdad2"/> لە قەزای [[کازمییە]]ی بەغدا، ماڵی [[بەھائوڵڵا]] (پێغەمبەری دامەزرێنەری [[بەھایییەکان|ئایینی بەھایی]]) لێ بوو، کە بە "ماڵی زۆر مەزن" (بەیتولئەعزەم) و "ماڵی خوا"ش ناسراوە، کە بەھائوڵڵا زیاتر لە ساڵی <bdi>١٨٥٣</bdi> بۆ <bdi>١٨٦٣</bdi> تێیدا نیشتەجێ بووە. بە شوێنێکی پیرۆز و [[زیارەتی بەھایی|شوێنی زیارەت بۆ بەھایییەکان]] دادەنرێت بەپێی "[[کیتابی ئەقدەس|پیرۆزترین پەڕتووک]]"یان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smith |یەکەم=Peter |سەردێڕ="Baghdad: the House of Baháʼu'lláh" A concise encyclopedia of the Baháʼí Faith |بڵاوکەرەوە=Oxford: Oneworld Publications |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥١٦٨-١٨٤-٦|شوێن=Oxford |پەڕەکان=٦٦–٦٧|زمان=English}}</ref> لە <bdi>٢٣</bdi>ی حوزەیرانی <bdi>٢٠١٣</bdi>، ماڵەکە لەژێر بارودۆخێکی ناڕووندا وێران کرا.<ref name="BWNS-2013" /> [[باخچەی ئاژەڵانی بەغدا]] سەردەمانێک گەورەترین [[باخچەی ئاژەڵان]] بوو لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]]. لە ماوەی ھەشت ڕۆژدا دوای لەشکرکێشییەکەی ساڵی <bdi>٢٠٠٣</bdi>، تەنیا <bdi>٣٥</bdi> ئاژەڵ لە کۆی <bdi>٦٥٠</bdi> ئاژەڵی ناو باخچەکە ڕزگاریان بوو.<ref name="BBC radio 4, zoo">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=''The Choice'', featuring Lawrence Anthony |ناونیشان=http://genome.ch.bbc.co.uk/4a456893b10c4c55a2d0fbda730485c5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010055656/http://genome.ch.bbc.co.uk/4a456893b10c4c55a2d0fbda730485c5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[BBC Radio 4]]}}</ref> ئەمەش دەرئەنجامی دزینی ھەندێک لە ئاژەڵەکان بوو بۆ خۆراکی مرۆڤ، ھەروەھا برسییەتیی ئەو ئاژەڵانەی لە قەفەسدا بوون و ھیچ خۆراکێکیان نەبوو.<ref name="BBC radio 4, zoo" /> ژینگەپارێز [[لۆڕێنس ئەنتۆنی]] و ھەندێک لە پاسەوانەکانی باخچەکە چاودێریی ئاژەڵەکانیان دەکرد و گۆشتخۆرەکانیان بەو گوێدرێژانە دەژیاند کە لە ناوخۆدا کڕیبوویان.<ref name="BBC radio 4, zoo" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Anthony |یەکەم١=Lawrence |ناونیشان=https://archive.org/details/babylonsarkincre0000anth |سەردێڕ=Babylon's Ark; The Incredible Wartime Rescue of the Baghdad Zoo |نووسەر٢=Spence Grayham |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Thomas Dunne Books]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٢-٣٥٨٣٢-٧|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> لە کۆتاییدا [[پۆڵ برێمەر]]، بەڕێوەبەری [[دەسەڵاتی کاتیی ھاوپەیمانی]] لە عێراق دوای لەشکرکێشییەکە، فەرمانی پاراستنی بۆ باخچەکە دەرکرد و ئەندازیارانی ئەمریکی ڕاسپارد بۆ یارمەتیدان لە کردنەوەی باخچەکە.<ref name="BBC radio 4, zoo" /> پارکی زەوراش بەشێکە لە باخچەی ئاژەڵان، کە پارکێکی شاریی سەرەکییە لە شارەکەدا.<ref name="BBC radio 4, zoo" /><gallery mode="packed" heights="140"> File:Al Salam Palace Iraq.jpg|[[کۆشکی سەلام (عێراق)|کۆشکی سەلام]] File:بناية المتحف البغدادي.jpg|[[مۆزەخانەی بەغدادی]] File:المتحف الوطني العراقي 03.jpg|[[مۆزەخانەی نیشتمانیی عێراق]] File:تمثال رئيس الوزراء العراقي الأسبق عبد الكريم قاسم في شارع الرشيد بجانب الرصافة من بغداد.jpg|[[مۆزەخانەی عەبدولکەریم قاسم]] File:Mosque - panoramio (6).jpg|[[پارکی زەورا]] لەگەڵ [[مزگەوتی ڕەحمان، بەغدا|مزگەوتی ڕەحمان]] لە پاشبنەمادا </gallery> == پەروەردە == [[File:EISB School-Baghdad.jpg|thumb|قوتابخانەی نێودەوڵەتیی ئینگلیزی لە بەغدا، <bdi>٢٠٢٥</bdi>]] [[ماڵی دانایی]] ئەکادیمیا و سەنتەرێکی گشتیی سەرەکی بوو لە بەغدا. [[قوتابخانەی موستەنسرییە]] لە ساڵی <bdi>١٢٢٧</bdi> لەلایەن خەلیفەی عەبباسی مستەنسیرەوە دامەزرا. ناوەکەی گۆڕدرا بۆ [[زانکۆی موستەنسرییە]] لە ساڵی <bdi>١٩٦٣</bdi>. [[زانکۆی بەغدا]] گەورەترین زانکۆیە لە عێراق و دووەم گەورەترینە لە جیھانی عەرەبیدا. پێش جەنگی کەنداو، چەندین [[قوتابخانەی نێودەوڵەتی|قوتابخانەی نێودەوڵەتی]] لە بەغدادا کاریان دەکرد، لەوانە: * قوتابخانەی فەڕەنسیی بەغدا (École française de Bagdad)<ref>"[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do;jsessionid=48EBDAFC7537D1AC2D3A91935C198BBD.tpdila11v_2?cidTexte=JORFTEXT000000352605&dateTexte= Arrêté du 22 novembre 1990 complétant l'arrêté du 23 août 1990 fixant la liste des établissements d'enseignement prévue à l'article 1er du décret no 90-469 du 31 mai 1990]" ([https://web.archive.org/web/20160410154907/https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do;jsessionid=48EBDAFC7537D1AC2D3A91935C198BBD.tpdila11v_2?cidTexte=JORFTEXT000000352605&dateTexte= Archive]). Legislature of France. Retrieved on 12 March 2016.</ref> * قوتابخانەی ئەڵمانیی بەغدا (Deutsche Schule Bagdad)<ref>"[http://dipbt.bundestag.de/doc/btd/04/036/0403672.pdf Deutscher Bundestag 4. Wahlperiode Drucksache IV/3672]" ([https://web.archive.org/web/20160312191648/http://dipbt.bundestag.de/doc/btd/04/036/0403672.pdf Archive]). [[Bundestag]] (West Germany). 23 June 1965. Retrieved on 12 March 2016. p. 35/51.</ref> * قوتابخانەی ژاپۆنیی بەغدا (バグダッド日本人学校)، کە جۆرێکە لە [[نیھۆنجین گاککۆ]]<ref>"[https://web.archive.org/web/19990221170431/http://www.naec.go.jp/kaigai/jmideast.html 中近東の日本人学校一覧]" (). National Education Center (国立教育会館) of Japan. 21 February 1999. Retrieved on 12 March 2016. "バクダッド 休 校 中 " (means "Baghdad School Closed")</ref> === زانکۆکان === * [[زانکۆی بەغدا]] * [[زانکۆی موستەنسرییە]] * [[زانکۆی عێراقی]] * [[زانکۆی نەھرەین]] * [[زانکۆی بەیان]] * [[زانکۆی تەکنەلۆژیا، بەغدا|زانکۆی تەکنەلۆژیا]] * [[زانکۆی ئەمریکی لە عێراق - بەغدا]] * [[کۆلێژی زانکۆی توراس]] * [[کۆلێژی زانکۆی دیجلە]] == کولتوور == [[File:Iraqi National Orchestra.jpg|thumb|[[ئۆرکێسترای سەمفۆنیی نیشتمانیی عێراقی]] لە کاتی نمایشدا لە تەممووزی <bdi>٢٠٠٧</bdi>]] [[File:Iraq-National unity ballet2 600.jpg|thumb|بالێی نیشتمانی لە کاتی نمایشدا لە ساڵی <bdi>٢٠٠٧</bdi>]] [[File:Baghdad Convention Center inside.jpg|thumb|ناوەندی کۆنفرانسی بەغدا]] [[File:Al-Ma'mun's Telecommunication Center.jpg|thumb|سەنتەری پەیوەندییەکانی مەئموون لە سەنتەری شاری بەغدا]] بەغدا ھەمیشە ڕۆڵێکی گرنگی بینیوە لە [[کولتووری عەرەبی|کایەی کولتووریی عەرەبی]]ی فراوانتردا، و چەندین نووسەر، مۆسیقاژەن و ھونەرمەندی شێوەکاریی گرنگی بەرھەمھێناوە. لە ڕووی مێژوویییەوە، شارەکە خاوەنی کولتوور و شێوازی ژیانی مۆدێرنی چالاک بووە.<ref name="Iddon" /> شاعیران و گۆرانیبێژە ناسراوەکانی [[عەرەب]]ی وەک [[نزار قەبانی]]، [[ئوم کەلسووم]]، [[فەیرووز]]، [[سەڵاح حەمدانی]]، [[ئیلھام مەدفەعی]] و چەندین کەسی تر نمایشیان بۆ شارەکە کردووە. ئەو شێوەزارەی [[شێوەزاری بەغدادی|زمانی عەرەبی کە لە بەغدا قسەی پێدەکرێت]] جیاوازە لەوانەی ناوەندە گەورەکانی تری عێراق، و تایبەتمەندییەکانی زیاتر لە شێوەزارە عەرەبییە کۆچەرییەکان دەچێت (ڤێرستیغ، ''The Arabic Language''). پێدەچێت ھۆکاری ئەمە دووبارە نیشتەجێبوونەوەی خەڵکی گوندنشین بێت لە شارەکەدا دوای تاڵانکردنە یەک لەدوای یەکەکانی کۆتاییەکانی [[سەدەکانی ناوەڕاست]]. سەبارەت بەو شیعرانەی لەسەر بەغدا نووسراون، بڕوانە [[ڕیوڤێن سنیر]] (سەرنووسەر)، ''بەغدا: شارەکە لە شیعردا'' (ھارڤارد، <bdi>٢٠١٣</bdi>).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hup.harvard.edu/features/baghdad/ |سەردێڕ=Baghdad: The City in Verse, translated and edited by Reuven Snir |بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190819190324/https://www.hup.harvard.edu/features/baghdad/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەغدا لە کانوونی یەکەمی <bdi>٢٠١٥</bdi>دا وەک شاری ئەدەب چووە ناو [[تۆڕی شارە داھێنەرەکان]]ی یوونێسکۆوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baghdad celebrates selection as UNESCO City of Literature {{!}} Nermeen Mufti |ناونیشان=https://thearabweekly.com/baghdad-celebrates-selection-unesco-city-literature |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=AW|زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210130145309/https://thearabweekly.com/baghdad-celebrates-selection-unesco-city-literature |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەندێک لە دامەزراوە کولتوورییە گرنگەکانی شارەکە بریتین لە [[شانۆی نیشتمانیی عێراق]]، کە لە کاتی [[لەشکرکێشیی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ٢٠٠٣|لەشکرکێشیی ساڵی ٢٠٠٣ بۆ سەر عێراق]] تاڵان کرا، بەڵام ھەوڵەکان بەردەوامن بۆ نۆژەنکردنەوەی شانۆکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://csmonitor.com/2003/0716/p01s04b-woiq.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090828071929/http://csmonitor.com/2003/0716/p01s04b-woiq.htm |سەردێڕ=Five women confront a new Iraq &#124; csmonitor.com |وێبگە=[[The Christian Science Monitor]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> پیشەسازیی شانۆی ڕاستەوخۆ لە ساڵانی <bdi>١٩٩٠</bdi>ەکاندا گەشەیەکی بەخۆیەوە بینی، کاتێک [[گەمارۆ ئابوورییەکان]]ی نەتەوە یەکگرتووەکان ھاوردەکردنی فیلمی بیانییان سنووردار کرد. ڕاگەیەندراوە کە تا <bdi>٣٠</bdi> سینەما گۆڕدراون بۆ شانۆی ڕاستەوخۆ، کە کۆمەڵێک بەرھەمی فراوانی [[کۆمێدیا]] و درامایان پێشکەش دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.commondreams.org/headlines03/0102-04.htm |سەردێڕ=In Baghdad, Art Thrives As War Hovers |بڵاوکەرەوە=Commondreams.org |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100627162352/http://www.commondreams.org/headlines03/0102-04.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> ئەو دامەزراوانەی پەروەردەی کولتووری لە بەغدا پێشکەش دەکەن بریتین لە [[قوتابخانەی مۆسیقا و بالێی بەغدا]] و پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی بەغدا. [[ئۆرکێسترای سەمفۆنیی نیشتمانیی عێراقی]] ئۆرکێسترایەکی سەمفۆنییە لە بەغدا کە لەلایەن حکومەتەوە پارەی بۆ دابین دەکرێت. ئۆرکێستراکە بە شێوەیەکی سەرەکی مۆسیقای کلاسیکیی ئەورووپی دەژەنێت، لەگەڵ ئاوازە ڕەسەنەکان کە لەسەر بنەمای ئامێر و مۆسیقای عێراقی و عەرەبی دانراون. مەندائییەکان یانەیەکی کولتوورییان لە زەورا ھەبوو، کە تێیدا ئێوارە کۆڕی شیعر و سیمیناری کولتووری بەڕێوەدەچوون، و شاعیران، نووسەران، ھونەرمەندان، بەرپرسان، و کەسایەتییە دیارەکانی کۆمەڵگە ئامادەی دەبوون.<ref name="algardenia.com-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الگاردينيا – مجلة ثقافية عامة – "الصابئة المندائية عراقيون، منهم العلماء.. والشعراء والمهنيين والصاغة، كيف كانوا واين اصبحوا!؟" |ناونیشان=https://www.algardenia.com/2014-04-04-19-52-20/fereboaliraq/46580-2020-10-31-16-35-53.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=algardenia.com}}</ref> ھەروەھا سەنتەرێکی کولتووریی کۆمەڵایەتی بۆ مەندائییەکان لە قادسییە ھەیە.<ref name="algardenia.com-2024" /> [[سەنتەری کۆمەڵگەی جوولەکەکانی بەغدا]] دەکەوێتە [[شەقامی ڕەشید (عێراق)|شەقامی ڕەشید]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Muslims Rescue Baghdad's Jewish Community Center |ناونیشان=https://www.arabnews.com/node/230631 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Arab News |زمان=en}}</ref> بەغدا ھەروەھا شوێنی چەندین مۆزەخانەیە کە [[شوێنەوار|شوێنەوارەکان]] و پاشماوەکانی [[شارستانییەتی دێرین]]یان تێدابوو؛ زۆربەی ئەمانە دزران، و مۆزەخانەکان تاڵان کران، لە کاتی ئەو پشێوییە بەرفراوانەی کە ڕاستەوخۆ دوای چوونەناوەوەی ھێزەکانی ئەمریکا بۆ ناو شارەکە ڕوویدا. لە کاتی [[داگیرکردنی عێراق (٢٠٠٣–٢٠١١)|داگیرکردنی عێراقدا]]، [[AFN عێراق]] ("ڕادیۆی ئازادی") ھەواڵ و بەرنامەی کاتبەسەربردن لە ناو بەغدا و ناوچەکانی تر پەخش دەکرد. ھەروەھا وێستگەیەکی ڕادیۆیی تایبەت بە ناوی "دیجلە" (کە بە ناوی عەرەبیی ڕووباری دیجلەوە ناونراوە) لە ساڵی <bdi>٢٠٠٤</bdi> وەک یەکەم وێستگەی ڕادیۆیی گفتوگۆی سەربەخۆ لە عێراق دامەزرا. نووسینگەکانی ڕادیۆی دیجلە، لە گەڕەکی [[گەڕەکی جامیعە|جامیعە]] لە بەغدا، چەندین جار ھێرشیان کراوەتە سەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dinarrvnews.net/gunmen-iraq-media-attacked/ |سەردێڕ=Gunmen storm independent radio station in latest attack against media in Iraq |ئیش=International Herald Tribune |ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010060435/http://dinarrvnews.net/gunmen-iraq-media-attacked/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == وەرزش == {{See also||وەرزش لە عێراق}} بەغدا شوێنی ھەندێک لە سەرکەوتووترین یانەکانی [[تۆپی پێ]]یە لە عێراقدا، گەورەترینیان بریتین لە [[یانەی شورتە]] (پۆلیس)، [[یانەی قوە جەوییە]] (ھێزی ئاسمانی)، [[یانەی زەورا]]، و [[یانەی تەڵەبە]] (قوتابیان). گەورەترین یاریگا لە بەغدا [[یاریگای شەعب]]ە، کە لە ساڵی <bdi>١٩٦٦</bdi> کرایەوە. لە ساڵانی دواییدا، پایتەخت شاھیدی دروستکردنی چەندین یاریگای تۆپی پێ بووە کە بڕیارە لە داھاتوویەکی نزیکدا بکرێنەوە. شارەکە ھەروەھا نەریتێکی بەھێزی ھەبووە لە [[پێشبڕکێی ئەسپ سواری]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]ەوە، کە لای بەغدادییەکان تەنیا بە 'پێشبڕکێکان' ناسراوە. ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە پەستان ھەیە لەلایەن ئیسلامییەکانەوە بۆ ڕاگرتنی ئەم نەریتە بەھۆی ئەوەی پەیوەندی بە قومارکردنەوە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thomas |یەکەم=Claire |ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=And they're off! Iraqi Kurdistan holds first cash-betting horse race |ناونیشان=https://english.alaraby.co.uk/opinion/iraqi-kurdistans-first-professional-horse-race-betting |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=english.alaraby.co.uk |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229205823/https://english.alaraby.co.uk/opinion/iraqi-kurdistans-first-professional-horse-race-betting |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {|class="wikitable" |+ !یانە !دامەزراندن !خول |- |[[یانەی قوە جەوییە]] |<bdi>١٩٣١</bdi> |[[خولی ئەستێرەکانی عێراق]] |- |[[یانەی شورتە]] |<bdi>١٩٣٢</bdi> |[[خولی ئەستێرەکانی عێراق]] |- |[[یانەی زەورا]] |<bdi>١٩٦٩</bdi> |[[خولی ئەستێرەکانی عێراق]] |- |[[یانەی تەڵەبە]] |<bdi>١٩٦٩</bdi> |[[خولی ئەستێرەکانی عێراق]] |} == دەستەخوشکە شارەکان == * {{flagicon|EGY}} [[قاھیرە]]، میسر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brotherhood & Friendship Agreements|ناونیشان=http://www.cairo.gov.eg/en/Pages/agreements.aspx|وێبگە=cairo.gov.eg|بڵاوکەرەوە=Cairo|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210124123644/http://www.cairo.gov.eg/en/Pages/agreements.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flagicon|PRK}} [[پیۆنگیانگ]]، کۆریای باکوور<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Corfield|یەکەم=Justin|سەردێڕ=Historical Dictionary of Pyongyang|chapter-url=https://books.google.com/books?id=a46gFDWr3aMC&pg=PA196|ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Anthem Press|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٢٨-٢٣٤-٧|پەڕە=١٩٦|chapter=Sister Cities}}</ref> * {{flagicon|IRN}} [[تاران]]، ئێران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گذری بر خواهرخوانده تهران در شرق اروپا|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/96122915736/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7|بڵاوکەرەوە=Iranian Students' News Agency|زمان=fa|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> * {{Flagicon|Palestine}} [[قودس]] ([[قودسی ڕۆژھەڵات|ڕۆژھەڵات]])، فەلەستین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ١٩٨٨|سەردێڕ=Baghdad and East Jerusalem Called Sister Cities in 'the Cause of Peace' |ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-16-mn-42987-story.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> == تێبینییەکان == {{notelist}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == سەرچاوەکانی تر == * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Voyages d'Ibn Batoutah |بەرگ=٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=m-UHAAAAIAAJ |ساڵ=١٨٥٤|editor-last=Defrémery |editor-first=C. |شوێن=Paris |بڵاوکەرەوە=Société Asiatic |زمان=fr, ar |editor-last2=Sanguinetti |editor-first2=B. R.}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Dunn |یەکەم=Ross E. |سەردێڕ=The Adventures of Ibn Battuta |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٤٣٨٥-٩|بەستەری نووسەر=Ross E. Dunn}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Le Strange |یەکەم=Guy |بەستەری نووسەر=Guy Le Strange |سەردێڕ=Baghdad: During the Abbasid Caliphate |بڵاوکەرەوە=Cosimo, Inc. |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦٤٠-٥٣٢-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Levy |یەکەم=Reuben |سەردێڕ=A Baghdad Chronicle |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٦٠٠٥٤-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lmib1VzwNB4C}} == خوێندنەوەی زیاتر == === وتارەکان === * [https://web.archive.org/web/20050525231213/http://fax.libs.uga.edu/ds49x2xm465d/ A Dweller in Mesopotamia], being the adventures of an official artist in the [[Garden of Eden]], by Donald Maxwell, ١٩٢١ (a searchable facsimile at the [[University of Georgia]] Libraries; [[DjVu]] & {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xM465D/1f/dweller_in_mesopotamia.pdf |سەردێڕ=layered PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050906055955/http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xM465D/1f/dweller_in_mesopotamia.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥}}&nbsp;{{small|(7.53&nbsp;MB)}} format) * [https://web.archive.org/web/20050402090804/http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xW684B/ By Desert Ways to Baghdad], by Louisa Jebb (Mrs. Roland Wilkins), ١٩٠٨ (١٩٠٩ ed) (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; [[DjVu]] & {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xW684B/1f/desert_ways_to_baghdad.pdf |سەردێڕ=layered PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050906060015/http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xW684B/1f/desert_ways_to_baghdad.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥}}&nbsp;{{small|(11.3&nbsp;MB)}} format) * [http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13602365.2012.692603#preview/ Miastoprojekt goes abroad: the transfer of architectural labour from socialist Poland to Iraq (١٩٥٨–١٩٨٩)] by Lukasz Stanek, ''[[The Journal of Architecture]]'', Volume ١٧, Issue ٣, ٢٠١٢ === کتێبەکان === * Caecilia Pieri, Bagdad, la construction d'une capitale moderne, ١٩١٤–١٩٦٠, Presses de l'Ifpo, ٢٠١٥, ٤٤٠ pages, about ٨٠٠ illustrations (ISBN 978-2-35159-399-8) (ISSN ٢٢٢٥-٧٥٧٨). * Mina Marefat, Caecilia Pieri, Gilles Ragot, Le Corbusier's Gymnasium in Bagdad, ٢٠١٤, Éditions du patrimoine, collection Regards (French and English versions), Presses de l'Ifpo (Arabic version) (ISBN 2757703013). * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pieri |یەکەم=Caecilia |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Baghdad Arts Deco: Architectural Brickwork, 1920–1950 |بڵاوکەرەوە=The American University in Cairo Press |edition=1st |پەڕە=١٦٠|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٤١٦-٣٥٦-٢}} * "Travels in Asia and Africa ١٣٢٥-١٣٥" by Ibn Battuta. * "[[Gertrude Bell]]: The Arabian Diaries, ١٩١٣–١٩١٤." by Bell Gertrude Lowthian, and O'Brien, Rosemary. * "Historic Cities of the Islamic World". by Bosworth, Clifford Edmund. * "Ottoman administration of Iraq, ١٨٩٠–١٩٠٨." by Cetinsaya, Gokhan. * "Naked in Baghdad." by Garrels, Anne, and Lawrence, Vint. * "A memoir of Major-General Sir Henry Creswicke Rawlinson." by Rawlinson, George. * Stanek, Łukasz (٢٠٢٠). ''Architecture in Global Socialism: Eastern Europe, West Africa, and the Middle East in the Cold War''. Princeton. {{ISBN|978-0-691-19455-4}}. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons}} {{wikivoyage}} {{Wiktionary|Baghdad}} {{EB1911 poster|Bagdad (city)}} * [https://web.archive.org/web/20161011182836/http://www.amanatbaghdad.gov.iq/ ئەمیندارێتیی بەغدا] * [http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/iraq/baghdadmapb.jpg نەخشەی بەغدا] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090930101151/http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/iraq/baghdadmapb.jpg |date=30 September 2009 }} * [https://web.archive.org/web/20070911122606/http://www.iraqimage.com/pages/browse/Baghdad.html وێنەی عێراق – چاودێری سەتەلایتیی بەغدا] * [http://www.investpromo.gov.iq/ کۆمیسیۆنی نیشتمانیی وەبەرھێنان لە عێراق] * [http://memory.loc.gov/cgi-bin/map_item.pl?style=plnews&data=/gmtemp/news/ni000001.sid&title=Baghdad,+2003 نەخشەی کارلێکەر] * [http://countrystudies.us/iraq/42.htm عێراق – کۆمەڵگەی شارنشینی] * [http://vb.bagdady.com/bagdady551878/ – ماڵپەڕەکانی حکومەتی بەغدا] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20141022190928/http://vb.bagdady.com/bagdady551878/ |date=22 October 2014 }} * [https://www.usatoday.com/money/world/2004-03-01-hisham_x.htm پێشبینیکردنی ئاوەدانکردنەوە لە عێراق] * [https://web.archive.org/web/20060212064817/http://archnet.org/library/sites/one-site.tcl?site_id=7592 وەسفێکی نەخشەی ڕەسەنی بەغدا] * [http://healingiraq.blogspot.com/baghdadethno1.JPG نەخشەی نەتەوەیی و تائیفیی بەغدا – Healingiraq] * [https://web.archive.org/web/20060921050720/http://www.tufts.edu/home/feature/?p=ashkouri پیاوێک بە پلانێکەوە: ھوشام ئەشکوری] * [https://web.archive.org/web/20090828185553/http://www.globalpost.com/dispatch/iraq/090824/behind-baghdads-9-11 لە پشت ڕووداوەکانی ٩/١١ی بەغداوە] * [https://web.archive.org/web/20091219131236/http://www.iauiraq.org/ یەکەی زانیاری و شیکاریی نێوان ئاژانسەکانی عێراق] ڕاپۆرت، نەخشە و ھەڵسەنگاندنەکانی عێراق لە یەکەی زانیاری و شیکاریی نێوان ئاژانسەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان * {{OSM relation|5638803}} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق|بەغدا}} [[پۆل:Baghdad| ]] [[پۆل:762 establishments]] [[پۆل:Capital cities in Asia]] [[پۆل:Capitals of caliphates]] [[پۆل:Cities in Iraq]] [[پۆل:Assyrian communities in Iraq]] [[پۆل:Turkmen communities in Iraq]] [[پۆل:Populated places along the Silk Road]] [[پۆل:Populated places established in the 8th century]] [[پۆل:Populated places on the Tigris]] [[پۆل:8th-century establishments in Asia]] [[پۆل:Planned communities]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٧٦٢]] [[پۆل:بەغدا]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:پایتەختەکانی خەلافەتی ئیسلامی]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەم]] 0vntubvsczfjqgz5v47w0fto8225ldl 0 699 1684618 1588211 2026-10-09T22:37:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684618 wikitext text/x-wiki '''ولیەم یوحەننا''' (١٩٣٤<ref name=":0">ولیەم یوحەننا ژیان و کاری ھونەریی (کتێب)، شنە عبدوڵڵا محەممەد، لاپەڕە ٥٦-٥٧.</ref> - ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٥) [[مۆسیقار]] و [[ھونەرمەند]]ی بەناوبانگی سوریانی بوو.<ref>[http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/15023-2019-09-15-11-06-17 یاد و وەفایەک بۆ ھونەرمەندی موزیکژەن ولیەم یۆحەننا]{{بەستەری مردوو|url=http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/15023-2019-09-15-11-06-17 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی ڕۆژنامەی ھەولێر، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == ژیان == === سەرەتای ژیان === '''ولیەم یوحەننا''' لە ساڵی ١٩٣٤ لە گەڕەکی [[گۆیژە (ڕوونکردنەوە)|گۆیژەی]] شاری [[سلێمانی]] ھاتۆتە ژیانەوە. باوکی (یوخناخنانیشۆ) لە دایکبووی [[پارێزگای وان]] بووە لە [[باکووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=rezgartahir2|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=ولیه‌م یوحه‌ننا ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ى هه‌موو ژیانى به‌ هونه‌رى مۆسیقا به‌خشى ....!|ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/kurdistannasi/kesayeti/%C2%A0%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%85-%DB%8C%D9%88%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D9%86%D8%A7-%D8%A6%D9%87%E2%80%8C%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%89-%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%88%D9%88-%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%89-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1%D9%89-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%D8%AE%D8%B4%D9%89|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=ده‌زگای سه‌ته‌لایتی كوردستان|زمان=ku}}</ref> ئەوان بنەماڵەیەکی ئاشووریی بوون، لە دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانیی یەکەم]] بەهۆی مەترسی لەسەر ژیانیان ئەوا ماڵباتیان جێهێشت. دواجار یوخناخنانیشۆ لە ساڵی ١٩٣٢ هاتۆتە سلێمانی و لەگەڵ نەنجیبە هاوسەرگیری کردووە. دایکی ولیەم لە بنەماڵەیەکی مەسیحیی مووسڵ بوون، دایکی مامۆستا بوو.<ref name=":0" /> === ژیانی مۆسیقا === ساڵی ١٩٥٢ چووەتە پەیمانگەی ھونەرە جوانەکانی [[بەغدا|بەغدا،]] لە ساڵی ١٩٥٥ بڕواننامەی دبلۆمی لە مۆسیقا بەدەستهێنا،<ref name=":0" /> لە ساڵەکانی پەنجاکانەوە بۆتە [[مامۆستا]] و زۆر ھونەرمەندی ناسراوی ھونەری کوردیی، بەسەرپەرشتی ئەو فێری [[مۆسیقا]] بوون. دیارترینیان مامۆستایان [[ئەنوەر قەرەداغی]]، [[خالید سەرکار]]، [[محەممەد ئەمین حوسێن]] و [[فڕەنسیس داود]]ن. ھەر لەپەنجاکاندا، لەگەڵ ھونەرمەندان [[قادر دیلان]]، [[نەجاتی عەبدە]]، [[حاتەم سەعید]] و چەندینی دیکە [[تیپی مۆسیقای مەولەوی]]یان دامەزراندووە و بوونەتە دیارترین گروپی ئەو کاتەی مۆسیقای کوردی،<ref>[https://kurdistantv.net/ar/node/30872 ئەو دەنگەی ھەرگیز لە بیر ناکرێت]{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistantv.net/ar/node/30872 |date=ئایاری ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی [[کوردستان تیڤی]]، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.</ref> ساڵی [[١٩٥٦]] یەکێک بووە لە ئەندامانی دەستەی دامەزرێنەری [[کۆمەڵەی ھونەرە جوانەکانی کورد]] لە شاری [[سلێمانی]]. لەکۆتایی شەستەکانیشدا، یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی [[تیپی مۆسیقای سلێمانی]] و بەدرێژایی تەمەنی پڕ لە بە‌خشیشی ئەو تیپە، مامۆستا و ئاوازدانەر بووە و گەلێ لەگوڵە ئاوازەکانی وان بەبەرۆکی گۆرانیبێژە ھونەرمەندەکانی کوردەوە. دەیان ساڵ ڕاھێنەری ھونەریی بووە لە مەڵبەندی چالاکیی قوتابخانەکانی [[سلێمانی]] و ھەزاران ساتی بەرخی تەمە‌نی بەفێرکردنی قوتابیان بەسەربردووە، ھەروەھا ئاوازی بۆ دەیان کاری شانۆیی داناوە. ماوەی چەند ساڵێک بوو دەست و پەنجەی ئەو پیاوە بەھرەدارە بەھۆی نەخۆشییەوە لەژەنینی موزیک کەوتبوون، تەنانەت چاوە پڕ لەمیھرەکانی بەقورسی بۆ دەبردرانە دۆست و قوتابی و خۆشەویستانی، لەم دوو سێ ساڵەدا بەڕۆح بەرزەفڕ و جەستە ماندووە، شادو سەرفراز کرا، ئەویش بەڕێزلێنان لەم کەڵە ھونەرمەندە بەدروستکردنی پەیکەرێک لەلایەن ھونەرمەند «بەیان مانی» یەوە بۆی دروستکرا، ئەوەی بەردەم گەلەریی مۆزەخانەی سلێمانی ڕازاندۆتەوە. سەرلەبەیانی ڕۆژی ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ لە شاری [[سلێمانی]] '''ولیەم یوحەننا''' کۆچی دواییکرد == ئەمانەش ببینە == * [[مۆسیقار]] * [[مۆسیقا]] * [[سلێمانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٥]] a7kxzbxcfuvn056kn2h8aavonmux6mk 0 1288 1684869 1519740 2026-10-10T10:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684869 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ئەیالەتە یەکگرتووە پێکلکاوەکان''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Contiguous United States) ئاماژە دەدات بە ٤٨ ئەیالەتی ھەڵکەوتوو لە سەر [[ئەمریکای باکوور|کیشوەری ئامریکای باکوور]] و لە خوار سنووری [[کەنەدا|کاناداوە]]، زێدە [[واشینگتن دی سی|ناوچەی کۆلۆمبیاش]]. ئەم دەستەواژە ئەیالەتەکانی [[ئالاسکا]] و [[ھاوایی]] و ھەموو مەڵبەندەکانی دوور لە کەناری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وڵاتی ئەیالەتە یەکگرتووەکان]] ھەڵاوێر دەکا. {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|سیاسەت|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Contiguous United States}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکارییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] imxo795ezf8i4dm5861xo1oboq6cxal 0 1388 1684806 1549567 2026-10-10T07:57:14Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684806 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کاقولی''' یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری [[دیواندەرە]]یە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی [[٢٠٠٦]]، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٢٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٤٥ کەسە. == سەرچاوەکان == * [بەستەری%20مردووhttp://divandareh.gov.ir/Default.aspx?TabID=106%{{بەستەری مردوو|url=http://divandareh.gov.ir/Default.aspx?TabID=106% |date=ئابی ٢٠٢١ }} ماڵپەڕی فەرمانداریی شاری دیواندەرە] {{بەستەری مردوو|url=http://divandareh.gov.ir/Default.aspx?TabID=106% |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} {{کورت}} {{شارستانی دیواندەرە}} {{شریتی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە]] 16qtqtrvkpxurs11ofukwzsnmy4veo9 0 1771 1684509 1592378 2026-10-09T19:33:44Z Hamid Hassani 16501 /* چاند */ فیستیڤاڵ 1684509 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دھۆک | ناوی_فەرمی = Duhok | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = دھوک - Dihok - ܒܝܬ ܢܘܗܕܪܐ | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = City of Duhok.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دھۆک | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = '''<span style="color:#090;">دھۆکا داسنیا</span>''' | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=١٢ |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دھۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord| 36.86709 |N| 42.98845 |E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دھۆک|ناوەندی قەزای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەن - بەڕێوەبەرایەتی | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگاری دھۆک | ناوی_سەرۆک = [[عەلی تەتەر]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٥٧٧ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = ٤٤–٤٦ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩٧،٠٢٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110205092248/http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی شوباتی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = ٢٠١٢{{ھن}}(بەپێی Gol COSIT) | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]){{ھن}}کەمینە: [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]]){{ھن}}کەمینە: [[مەسیحییەت]]، [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = +٣ | جیاوازی١_لە_utc = تێبینی نەکراوە | کاتناوچە١_DST = +٣ | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵ کۆد | کۆدی_پۆستە = ٤٢٠٠١ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٦٢ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://duhok.gov.krd// پارێزگای دھۆک] | پەراوێزەکان = }} '''دھۆک''' (بە [[زمانی ئارامی|ئارامی]]: ܢܘܗܕܪܐ، خوێندنەوەی: نۆھەدرا) شارێکی [[باشووری کوردستان]] و ناوەندی [[پارێزگای دھۆک]]ە و لە [[ناوچەی بادینان]] ھەڵکەوتووە و سێیەم گەورەترین شاری ھەرێمە لەدوای [[سلێمانی]] و [[ھەولێر]]. خەڵکەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کورمانجی]] (بادینی) قسە دەکەن. دانیشتووانی ئەو پارێزگایە بە گشتی بە ١٬٦٤٨٬٦١١ کەس مەزەندە دەکرێت، و ھەروەھا خەڵکی شارەکە ژمارەی دانیشتووانی ٤٩٧،٠٢٩ ھەزار کەسە بەپێی ئەنجامی دووایین سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٥. == ناوی دھۆک == لە بارەی ناوی دھۆک بۆچوونی جیاواز ھەیە، بەڵام ئەوەی کە لە ھەموویان بەناوبانگترە ئەوەیە کە (دھۆک) بە مانای (دوو چیا، یان دوو ھێلکە) دێت. ناوی ئاشوری شارەکە نوھەدرایە. == چاند == [[چاند]]ی شاری دھۆک ڕەنگدانەوەی پێکھاتە نەتەوەیی و ئایینییە جۆراوجۆرەکانی شارەکەیە، لە پاڵ کۆمەڵگە گرنگەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] و [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American University of Kurdistan |ناونیشان=https://auk.edu.krd/about/life-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=auk.edu.krd |زمان=en-US}}</ref> === فیستیڤاڵ و ئاھەنگگێڕانەکان === ==== نەورۆز (سەری ساڵی کوردی) ==== [[نەورۆز]] ساڵانە لە ٢١ی ئازاردا پیرۆز دەکرێت و نیشانەی یەکەم ڕۆژی بەھارە. فیستیڤاڵی نەورۆز خاوەن گرنگییەکی کولتووری قووڵە بۆ [[کوردەکان|کورد]]، کە ھێمای ئازادی و بەرگرییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/830803/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Kurdistan24]]}}</ref> لە دھۆک، نەورۆز بە کۆبوونەوە جەماوەرییە گەورەکان، [[مۆسیقای کوردی]] نەریتی (بەتایبەت گۆرانییەکانی [[حەسەن زیرەک]])، سەما فۆلکلۆرییەکانی وەک [[ھەڵپەڕکێ]]، و گەشت و سەیرانی خێزانی پیرۆز دەکرێت. دانیشتووان [[جلوبەرگی کوردی]] دەپۆشن و ژەمە جەژنەکان بۆ دابەشکردن لەگەڵ خێزان و دراوسێیەکانیان ئامادە دەکەن.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring gatherings: Duhok celebrates Nowruz |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Spring-gatherings-Duhok-celebrates-Nowruz |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> ئاھەنگی نەورۆز بەستراوەتەوە بە مێژووی دھۆکەوە. لە کاتی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە کوردییەکانی ١٩٩١]]، خەڵکی دھۆک لەگەڵ [[پێشمەرگە]] شارەکەیان ڕزگار کرد و لە ١٤ی ئازاری ١٩٩١ بەسەر [[ڕژێمی بەعس]] سەرکەوتن. ئەم سەرکەوتنە ڕێگەی خۆش کرد بۆ داگیرساندنی مەشخەڵی نەورۆز حەوت ڕۆژ دواتر، لە ٢١ی ئازاری ١٩٩١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/900382/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |زمان=en}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران کەس لە دانیشتووان نەورۆزیان پیرۆز کرد دوای ئەوەی بەھۆی ھاوکاتبوونی لەگەڵ [[ڕەمەزان]] و [[جەژنی ڕەمەزان]] دواخرابوو. خێزانەکان خێوەتیان لە دۆڵ و چیاکانی سەرانسەری شارەکەدا ھەڵدا، و بەشدارییان لە سەما، مۆسیقا و ژەمە نەریتییەکاندا کرد. قەرەباڵغییەکی زۆر لە دھۆک و پارێزگاکەدا تۆمار کرا لەکاتێکدا خەڵکی ناوچەکە پێشوازییان لە کەشوھەوای بەھار دەکرد.<ref name=":2" /> ==== ئەکیتۆ (سەری ساڵی ئاشووری) ==== دھۆک میوانداریی ئاھەنگە سەرەکییەکانی فیستیڤاڵی [[ئەکیتۆ]] دەکات، کە نیشانەی [[سەری ساڵی ئاشووری]]یە. فیستیڤاڵەکە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ [[ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین]]، ساڵانە لە ١ی نیسان پیرۆز دەکرێت. ڕێپێوانی جەژنەکە لە بەردەم کڵێسای مریەمی پاکیزە لە دھۆک دەست پێ دەکات و بەشداربووان بەرەو شوێنی ئاھەنگەکە بەڕێ دەکەون. لە کاتی ڕێپێوانەکەدا، ئامادەبووان ئاڵا و پۆستەر بەرز دەکەنەوە، سەما فۆلکلۆرییەکان ئەنجام دەدەن و کەلەپوور و دابونەریتی ئاشووری نمایش دەکەن.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hanna |یەکەم=Fadi |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=A Vibrant and Defiant Start to the Assyrian New Year in Iraq |ناونیشان=https://hcef.org/790836386-a-vibrant-and-defiant-start-to-the-assyrian-new-year-in-iraq/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Holy Land Christian Ecumenical Foundation |زمان=en-US}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] لە عێراق و سەرانسەری [[ڕەوەندی ئاشووری|ڕەوەند]] بەشدارییان لە ئاھەنگەکانی دھۆکدا کرد. نینۆس ئۆدیشۆ، ئەندامی لێژنەی ڕێکخەر، ڕای گەیاند کە ئامانجی چالاکییەکە ناردنی پەیامێکی ڕوون بووە بۆ ئەو ئاشوورییانەی کە لە نیشتمانی خۆیاندا بە ڕەگ و ڕیشەوە ماونەتەوە.<ref name=":3" /> ==== فیستیڤاڵی پارێزگای دھۆک ==== لە ئایاری ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی ١١یەمین خولی فیستیڤاڵی ساڵانەی پارێزگاکەی کرد، کە ھەزاران کەسی لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]ەوە ڕاکێشا. فیستیڤاڵەکە شارەکەی گۆڕی بۆ نمایشگەیەکی کەلەپوور، چاند و شانازی. تیپە فۆلکلۆرییە ناوخۆیییەکان سەمای دەبکەی نەریتییان ئەنجام دا، لەکاتێکدا گۆرانیبێژان ئەو ئاوازانەیان دەگوتەوە کە لە میراتە فرەنەتەوەیییەکەی ناوچەکەوە سەرچاوەی گرتووە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=More than a party: Duhok festival reaffirms province's evolving identity |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/More-than-a-party-Duhok-festival-reaffirms-province-s-evolving-identity |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> فیستیڤاڵەکە ھەروەھا ڕێزی لە فۆلکلۆری دەوڵەمەندی ناوچەکە گرت، بە بەشداریی دەیان گرووپ کە دیمەنەکانی ژیانی ڕۆژانە، زەماوەند و ڕێوڕەسمەکانی کۆمەڵگە جیاوازەکانی دھۆکیان پێشکەش کرد. [[فەرمانگە حکوومییەکان]]، [[ڕێکخراوە ناحکوومییەکان]]، و کۆمپانیا تایبەتەکان لە گۆڕەپانی نەورۆزدا پەڤیلیۆنیان بۆ نمایشکردنی پڕۆژە و دەستپێشخەرییە ناوخۆیییەکان دانا.<ref name=":4" /> ==== فیستیڤاڵی خۆراکی کوردی ==== لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی فیستیڤاڵێکی کرد بۆ نمایشکردنی [[چێشتی کوردی]] نەریتی، کە ھاوکات بوو لەگەڵ [[ڕۆژی جیھانیی خۆراک]]. بەشداربووان لە سەرانسەری پارێزگای دھۆک کۆمەڵێکی بەرفراوان لە بەرھەمە خۆراکییە کوردییەکان و دەستکردەکانیان نمایش کرد کە ڕەنگدانەوەی ناسنامەی کولتووریی ناوچەکەیە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Duhok hosts Kurdish food festival |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Duhok-hosts-Kurdish-food-festival |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> خەلیل مەحموود، [[قایمقام]]ی [[قەزای سێمێل]]، ڕای گەیاند کە «ئامانجی فیستیڤاڵەکە ناساندنی نەوەی نوێ بووە بە چێشتی کوردی نەریتی و پاراستنی کولتووری ناوچەکە.» بەشداربووان خواردنە نەریتییەکانی وەک [[دۆڵمە]]، [[کوبەی ترش]]، [[کوبەی ماست]]، و [[برنج]] و [[نۆک]]یان ئامادە کرد.<ref name=":5" /> === مۆسیقا === دھۆک خاوەن میراتێکی دەوڵەمەندی مۆسیقایە کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی حەفتاکان. تیپی دھۆک بوو بە یەکێک لە بەناوبانگترین تیپەکان لە عێراقدا. گۆرانیی «نێرگز-نێرگز» لە سەرانسەری عێراقدا باو بوو.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What happened to "Nergiz-Nergiz" that charmed Iraqis' hearts |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/What-happened-to-Nergiz-Nergiz-that-charmed-Iraqis-hearts |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> تیپەکە تا ساڵی ٢٠١٤ بەردەوام بوو، کاتێک بەھۆی [[شەڕ لە عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|شەڕ دژی داعش]]، [[حکوومەتی عێراق]] ناچار بوو بودجەی کوردستان ببڕێت، بۆیە تیپەکە ناچار بوو کارەکانی ڕابگرێت.<ref name=":6" /> مۆسیقییە دیارەکانی دھۆک بریتین لە مۆسیقاژەن و ئاوازدانەری کورد [[دڵشاد سەعید]]، ھەروەھا دەستوور (محەممەد سەڵاح)، گۆرانیبێژێکی کورد کە بە کارەکانی لە مۆسیقای [[ڕاپ]] و [[پۆپ]]دا ناسراوە و زیاتر لە ١٠٠ تراکی بەرھەم ھێناوە.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/386981/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dastor |ناونیشان=https://genius.com/artists/Dastor |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Genius |زمان=en}}</ref> مۆسیقا لە دھۆک بە چەندین قۆناغدا تێپەڕیوە. ماوەی ساڵی ٢٠٠٣ بۆ ٢٠١٣ بە سەردەمی زێڕینی مۆسیقا بۆ دھۆک دادەنرێت. سەرھەڵدانی [[داعش]] و کێشە دارایییەکان لە [[ھەرێمی کوردستان]] کاریگەری نەرێنییان لەسەر پیشەسازیی مۆسیقا ھەبوو.<ref name=":7" /> === ھونەر و پێشانگاکان === پێشانگای دھۆک لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی [[چاند]] لە دھۆک کرایەوە. پێشانگاکە کە لە ناوەندی شارەکەدا ھەڵکەوتووە، لە کاتی کرانەوەیەوە چەندین پێشانگەی گشتی و تایبەتی نمایش کردووە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩، پێشانگاکە میوانداریی ١٤یەمین پێشانگەی ساڵانەی خۆی کرد، کە تێیدا زیاتر لە سەد پارچە ھونەری نوێ کە لەلایەن ھونەرمەندانی سەرانسەری ناوچەکە دروست کرابوون نمایش کران. ھونەرمەندان لە شارە کوردییەکانی وەک دھۆک، [[ھەولێر]]، [[سلێمانی]]، [[ھەڵەبجە]]، و [[کەرکووک]] بەشدارییان لە پێشانگەکەدا کرد. === مۆزەخانەکان === دھۆک چەندین مۆزەخانەی تێدایە کە کەلەپووری کولتووریی ناوچەکە دەپارێزن. یەکێک لەم مۆزەخانانە مۆزەخانەی کولتووریی دھۆکە، کە لە ناو تەلاری بەڕێوەبەرایەتیی کولتوور و ھونەری دھۆکدا ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن ڕەفعەت ڕەجەبەوە دامەزراوە، کە لە پشت سەرکەوتنی بوو تا کۆچی دوایی لە ٢٠١٩. مۆزەخانەکە چەندین پارچە شوێنەوار لەخۆ دەگرێت کە نوێنەرایەتی کولتووری پێکەوەژیان لە ناوچەکەدا دەکەن. [[کوردەکان|کورد]]، ئاشووری، مەسیحی، ئێزیدی، و عەرەب ھەموویان خاوەن مێژوویەکی کولتووری بێوێنەن کە لەم پارچە شوێنەوارانەدا نوێنەرایەتی دەکرێن.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/388403/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |زمان=en}}</ref> نمایشکراوەکانی ناو مۆزەخانەکە بە شێوەیەکی سەرەکی باس لە ژیانی کۆنی کشتوکاڵی دەکەن کە لەو کاتەدا لە ناوچەکەدا ھەبووە. گیای جۆراوجۆر ھەبوون کە بۆ دەرمان و خۆراک بەکار دەھێنران، جلوبەرگی نەریتی، گۆزەگەری، دارتاشی، و کەلوپەلی ناوماڵ کە بۆ ماوەیەکی درێژ بەکار دەھاتن. زۆرێک لە کۆکەرەوەکانی پارچە کۆنەکان بە بەخشینی کەلوپەلە پارێزراوەکانیان یارمەتی مۆزەخانەکەیان داوە. ھەندێک لە کەلوپەلەکان تەمەنیان لە ٥٠٠ ساڵ زیاترە.<ref name=":8" /> لە [[خانکێ]]، شارۆچکەیەک لە باشووری دھۆک، دانیشتوویەکی ناوخۆیی بە ناوی ئیڤان حاجی بە تەنھا مۆزەخانەیەکی دامەزراند، کە زیاتر لە شەش ساڵی بەسەر برد بۆ کۆکردنەوەی ھەزاران پارچەی بەنرخ کە چیرۆکی کەلەپووری کۆمەڵگەکەی دەگێڕنەوە. مۆزەخانەکە قوماشی کوردی، کامێرای کۆن، تەلەفۆنی کۆن، ئامێری چاپکردن، ئامێرە مۆسیقییە نەریتییەکان، جانتای چنین و ئامێرە کۆنەکانی [[کشتوکاڵ]] لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=In Khanke, One Man's Dream Preserves a Community's Past |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/867577/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=In Khanke, One Man’s Dream Preserves a Community’s Past |زمان=en}}</ref> == شوێنەوارناسی == حەوت کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژاوای دھۆک، [[ئەشکەوتی ھەلامەتا]] [[شوێنەوار|شوێنەوارێکی شوێنەوارناسییە]] کە [[نەخشەبەرجەستەکان|نەخشەبەرجەستە ئاشوورییەکانی]] تێدایە و بە نەخشەبەرجەستەکانی ماڵتای ناسراون، و بەستراونەتەوە بە سیستمی جۆگەی باکوور کە لەلایەن پاشای ئاشووری [[سەنحاریب]] (فەرمانڕەوایەتی: ٧٠٤–٦٨١ پ.ز) دروست کراوە بۆ گواستنەوەی ئاو بۆ پایتەختەکەی، شاری [[نەینەوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maltai Rock Reliefs {{!}} Mapping Mesopotamian Monuments|ناونیشان=https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=mcid.mcah.columbia.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221221143138/https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٠٢٠، توێژەران لە گردەکانی بالیۆز، دە کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای شاری دھۆک، تابلۆیەکی کۆنیان دۆزییەوە کە [[زمانی یۆنانی|نووسینی یۆنانی]] لەسەرە و مێژووەکەی بۆ ١٦٥ پ.ز دەگەڕێتەوە. نووسینەکان ئاماژە بە [[دیمیتریۆسی یەکەم|دیمیتریۆس]] دەکەن، کە فەرمانڕەوای ناوچەکە بووە لەو سەردەمەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/383310/Researchers-in-Kurdistan%27s-Duhok-find-artifact-over-2,000-years-old#:~:text=%22After%20careful%20study%2C%20we%20found,East%20and%20spread%20Greek%20influence|سەردێڕ=Researchers in Kurdistan's Duhok find artifact over 2,000 years old}}</ref> == ئاووھەوا == بەگوێرەی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن|سیستمی پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن-گایگەر]]، دھۆک وەک زۆربەی ناوچەکانی [[مێزۆپۆتامیای سەروو]]، خاوەن [[ئاووھەوای دەریای ناوەڕاست]]ی ھاوینە گەرمە (''Csa'') کە تێیدا ھاوینان زۆر گەرم و بێ بارانە و زستانانی فێنک بۆ سارد و تەڕە.<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hakgudener |یەکەم=Serhan Hakgudener, Siniša Prvanov, Dr Serhan Hakgudener, Serhan |سەردێڕ=Figure 2 - from Renewable Energy Potential of Duhok: A |ناونیشان=https://www.academia.edu/figures/41228503/figure-2-average-monthly-temperatures-and-weather-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Academia.edu}}</ref> [[دابارین]] لە مانگە ساردەکاندا دەبێت، و لە کۆتاییی [[زستان]] و سەرەتای [[بەھار]]دا زۆرترینە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate Dohuk: Temperature, climate graph, Climate table for Dohuk |ناونیشان=https://en.climate-data.org/asia/iraq/dohuk-2036/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> شارەکە ساڵانە نزیکەی دوو بۆ سێ ڕۆژی بەفراوی بەخۆوە دەبینێت، کە لە ناوچە بەرزەکاندا بەفرێکی زۆرتر دەبارێت. ھاوینان بە تەواوی بێ بارانن و باران لە کۆتاییی پاییزدا دەست پێ دەکاتەوە.<ref name=":11" /> {{Weather box|width=auto |metric first=yes |single line=yes |location=دھۆک، [[ھەرێمی کوردستان]] |Jan record high C=20 |Feb record high C=27 |Mar record high C=30 |Apr record high C=34 |May record high C=38 |Jun record high C=41 |Jul record high C=45 |Aug record high C=46 |Sep record high C=44 |Oct record high C=39 |Nov record high C=31 |Dec record high C=24 |Jan high C=11 |Feb high C=14 |Mar high C=19 |Apr high C=24 |May high C=32 |Jun high C=38 |Jul high C=42 |Aug high C=41 |Sep high C=37 |Oct high C=29 |Nov high C=20 |Dec high C=13 |Jan mean C=7 |Feb mean C=10 |Mar mean C=14 |Apr mean C=18 |May mean C=25 |Jun mean C=31 |Jul mean C=34 |Aug mean C=34 |Sep mean C=29 |Oct mean C=22 |Nov mean C=14 |Dec mean C=9 |Jan low C=3 |Feb low C=5 |Mar low C=9 |Apr low C=13 |May low C=18 |Jun low C=23 |Jul low C=27 |Aug low C=26 |Sep low C=21 |Oct low C=15 |Nov low C=8 |Dec low C=6 |Jan record low C=-4 |Feb record low C=-6 |Mar record low C=-1 |Apr record low C=3 |May record low C=6 |Jun record low C=10 |Jul record low C=13 |Aug record low C=17 |Sep record low C=11 |Oct record low C=4 |Nov record low C=-2 |Dec record low C=-2 |precipitation colour = green | Jan precipitation mm =92.2 | Feb precipitation mm =99.3 | Mar precipitation mm =105 | Apr precipitation mm =96.4 | May precipitation mm =44.3 | Jun precipitation mm =4.9 | Jul precipitation mm =0.1 | Aug precipitation mm =0.1 | Sep precipitation mm =2.1 | Oct precipitation mm =36 | Nov precipitation mm =68.9 | Dec precipitation mm =95.8 | year precipitation mm = | Jan precipitation days =13.1 | Feb precipitation days =11.5 | Mar precipitation days =12.2 | Apr precipitation days =12 | May precipitation days =7.6 | Jun precipitation days =2.5 | Jul precipitation days =3.3 | Aug precipitation days =3.6 | Sep precipitation days =3.1 | Oct precipitation days =6.1 | Nov precipitation days =8 | Dec precipitation days =10.2 | year precipitation days = |rain colour=green |Jan snow days=1 |Feb snow days=0 |Mar snow days=0 |Apr snow days=0 |May snow days=0 |Jun snow days=0 |Jul snow days=0 |Aug snow days=0 |Sep snow days=0 |Oct snow days=0 |Nov snow days=0 |Dec snow days=0 |Jan humidity=72.4 |Feb humidity=69.4 |Mar humidity=64.5 |Apr humidity=60.2 |May humidity=46 |Jun humidity=30.5 |Jul humidity=25.8 |Aug humidity=26.7 |Sep humidity=30.6 |Oct humidity=46.8 |Nov humidity=62.9 |Dec humidity=72.9 | Jan dew point C =-0.1 | Feb dew point C =1.0 | Mar dew point C =3.8 | Apr dew point C =7.5 | May dew point C =9.2 | Jun dew point C =8.2 | Jul dew point C =9.2 | Aug dew point C =9.1 | Sep dew point C =7.6 | Oct dew point C =7.6 | Nov dew point C =5.2 | Dec dew point C =2.0 | Jan percentsun =50.1 | Feb percentsun =53.2 | Mar percentsun =56.4 | Apr percentsun =57.8 | May percentsun =70.2 | Jun percentsun =89.8 | Jul percentsun =95.2 | Aug percentsun =94.4 | Sep percentsun =90.5 | Oct percentsun =71.8 | Nov percentsun =59.5 | Dec percentsun =50.1 | year percentsun = |source 1= ''My Forecast''<ref name="My Forecast">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.myforecast.com/bin/climate.m?city=66292&metric=true |سەردێڕ=Dahuk, Iraq Climate |بڵاوکەرەوە=My Forecast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> |source 2 = ''Weatherbase'' (دابارین-ڕۆژانی دابارین-شێ-خاڵی شەونم-خۆر)<ref name="weatherbase">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=602776&cityname=Dahuk%2C+Dahuk%2C+Iraq&units= |سەردێڕ=Dahuk, Iraq travel weather averages |بڵاوکەرەوە=CantyMedia |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240717170733/https://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=602776&cityname=Dahuk,+Dahuk,+Iraq&units= |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> }} == جوگرافیا == دھۆک و ناوچەکانی ژێر کارگێڕی دھۆک زیاتر لە ١٬٦٠٠٬٠٠٠ کەسە و لەو ڕێژەیەش ٩٠٪ [[موسڵمان]] و ٥٪ [[ئێزیدی]] و ٥٪ [[مەسیحی]]. دوو چەم بەناو شاری دھۆکدا دەڕژێن، یەکەمیان چەمی دھۆکی ناوە و لە خوارووی شاری دھۆکە و لە گوندی [[خازیاڤا]] ھەڵدەقوڵێت و لەسەر چەمەکەش پێش ئەوەی بگەیت بە دھۆک [[بەنداوی دھۆک]] دروست کراوە. دووەمیان کە بچووکترە و ناوی ھیشکەرووە، ئەمیشیان لە نێزیکی دھۆک لە دەوروبەری گوندی بەرێبوھارێ دەزێت. چواردەوری ھەردوو چەکەمە ڕازاوەتەوە بە باخچە و ڕەز و باغی: ھەنار و قەیسی و ئالوبالوو و سێو و ترێ و ھەرمێ و ھی تریش. === گەڕەکانی دھۆک === {| class="wikitable" |+پێڕستی گەڕەکەکان |نزارکێ |بەرۆشکێ |- |سەرھلدان |سەربەستی |- |مەھاباد |مازی |- |دیاری |ئاشتی |- |ڕەزا |گرێ باسێ |- |شۆڕش |برایەتی |- |گەلی |مەزار |- |ڕۆناھی |کانی محەممەدکێ |- |بازاڕ |شەھیدان |- |شاخکێ |بن تکە |- |ماسیکێ (زرکا) |بۆتان |- |کانی خشمەنا |شێلێ |- |نوھەدرا |سێ گرکا |- |مالتا ژۆر |مالتا ژێر |- |شندۆخا |ئازادی |- |گەڤەرکێ |خەبات |} == دەستە خوشکەکان == * {{ھێمای ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[گاینسڤایڵ]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/202255-دهۆک-دەبێتە-دەستەخوشکی-شاری-گاینسڤایڵ-لە-ویلایەتی-فلۆریدا دهۆک دەبێتە دەستەخوشکی شاری گاینسڤایڵ لە ویلایەتی فلۆریدا]</ref> == پێشانگا == <gallery> I love Duhok.jpg|ھێمای خۆشمدەوێی دھۆک لەناو بازاڕی دھۆک Newroz Cinema, Duhok.jpg|سینەما نەورۆز، یەکێک لە سینەما کۆنەکانی دھۆک کە ئێستا لەکار کەوتووە Dream City, Duhok.jpg|دریم ستی، یەکێک لەشوێنە گەشتیاری و خێزانییەکان لە دھۆک Iraqi Kurdistan, Duhok Dam.jpg|[[بەنداوی دھۆک]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی دھۆک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} {{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Dohuk}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:ئاشوور]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:دھۆک]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] 6bmpzdf9y9vgxll1so1jb72wom0s6rx 1684535 1684509 2026-10-09T19:37:17Z Hamid Hassani 16501 شائەمراز 1684535 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دھۆک | ناوی_فەرمی = Duhok | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = دھوک - Dihok - ܒܝܬ ܢܘܗܕܪܐ | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = City of Duhok.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دھۆک | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = '''<span style="color:#090;">دھۆکا داسنیا</span>''' | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=١٢ |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دھۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord| 36.86709 |N| 42.98845 |E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دھۆک|ناوەندی قەزای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەن - بەڕێوەبەرایەتی | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگاری دھۆک | ناوی_سەرۆک = [[عەلی تەتەر]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٥٧٧ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = ٤٤–٤٦ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩٧٬٠٢٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110205092248/http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی شوباتی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = ٢٠١٢{{ھن}}(بەپێی Gol COSIT) | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]){{ھن}}کەمینە: [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]]){{ھن}}کەمینە: [[مەسیحییەت]]، [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = +٣ | جیاوازی١_لە_utc = تێبینی نەکراوە | کاتناوچە١_DST = +٣ | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵ کۆد | کۆدی_پۆستە = ٤٢٠٠١ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٦٢ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://duhok.gov.krd// پارێزگای دھۆک] | پەراوێزەکان = }} '''دھۆک''' (بە [[زمانی ئارامی|ئارامی]]: ܢܘܗܕܪܐ، خوێندنەوەی: نۆھەدرا) شارێکی [[باشووری کوردستان]] و ناوەندی [[پارێزگای دھۆک]]ە و لە [[ناوچەی بادینان]] ھەڵکەوتووە و سێیەم گەورەترین شاری ھەرێمە لەدوای [[سلێمانی]] و [[ھەولێر]]. خەڵکەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کورمانجی]] (بادینی) قسە دەکەن. دانیشتووانی ئەو پارێزگایە بە گشتی بە ١٬٦٤٨٬٦١١ کەس مەزەندە دەکرێت، و ھەروەھا خەڵکی شارەکە ژمارەی دانیشتووانی ٤٩٧٬٠٢٩ ھەزار کەسە بەپێی ئەنجامی دووایین سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٥. == ناوی دھۆک == لە بارەی ناوی دھۆک بۆچوونی جیاواز ھەیە، بەڵام ئەوەی کە لە ھەموویان بەناوبانگترە ئەوەیە کە (دھۆک) بە مانای (دوو چیا، یان دوو ھێلکە) دێت. ناوی ئاشوری شارەکە نوھەدرایە. == چاند == [[چاند]]ی شاری دھۆک ڕەنگدانەوەی پێکھاتە نەتەوەیی و ئایینییە جۆراوجۆرەکانی شارەکەیە، لە پاڵ کۆمەڵگە گرنگەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] و [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American University of Kurdistan |ناونیشان=https://auk.edu.krd/about/life-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=auk.edu.krd |زمان=en-US}}</ref> === فیستیڤاڵ و ئاھەنگگێڕانەکان === ==== نەورۆز (سەری ساڵی کوردی) ==== [[نەورۆز]] ساڵانە لە ٢١ی ئازاردا پیرۆز دەکرێت و نیشانەی یەکەم ڕۆژی بەھارە. فیستیڤاڵی نەورۆز خاوەن گرنگییەکی کولتووری قووڵە بۆ [[کوردەکان|کورد]]، کە ھێمای ئازادی و بەرگرییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/830803/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Kurdistan24]]}}</ref> لە دھۆک، نەورۆز بە کۆبوونەوە جەماوەرییە گەورەکان، [[مۆسیقای کوردی]] نەریتی (بەتایبەت گۆرانییەکانی [[حەسەن زیرەک]])، سەما فۆلکلۆرییەکانی وەک [[ھەڵپەڕکێ]]، و گەشت و سەیرانی خێزانی پیرۆز دەکرێت. دانیشتووان [[جلوبەرگی کوردی]] دەپۆشن و ژەمە جەژنەکان بۆ دابەشکردن لەگەڵ خێزان و دراوسێیەکانیان ئامادە دەکەن.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring gatherings: Duhok celebrates Nowruz |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Spring-gatherings-Duhok-celebrates-Nowruz |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> ئاھەنگی نەورۆز بەستراوەتەوە بە مێژووی دھۆکەوە. لە کاتی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە کوردییەکانی ١٩٩١]]، خەڵکی دھۆک لەگەڵ [[پێشمەرگە]] شارەکەیان ڕزگار کرد و لە ١٤ی ئازاری ١٩٩١ بەسەر [[ڕژێمی بەعس]] سەرکەوتن. ئەم سەرکەوتنە ڕێگەی خۆش کرد بۆ داگیرساندنی مەشخەڵی نەورۆز حەوت ڕۆژ دواتر، لە ٢١ی ئازاری ١٩٩١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/900382/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |زمان=en}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران کەس لە دانیشتووان نەورۆزیان پیرۆز کرد دوای ئەوەی بەھۆی ھاوکاتبوونی لەگەڵ [[ڕەمەزان]] و [[جەژنی ڕەمەزان]] دواخرابوو. خێزانەکان خێوەتیان لە دۆڵ و چیاکانی سەرانسەری شارەکەدا ھەڵدا، و بەشدارییان لە سەما، مۆسیقا و ژەمە نەریتییەکاندا کرد. قەرەباڵغییەکی زۆر لە دھۆک و پارێزگاکەدا تۆمار کرا لەکاتێکدا خەڵکی ناوچەکە پێشوازییان لە کەشوھەوای بەھار دەکرد.<ref name=":2"/> ==== ئەکیتۆ (سەری ساڵی ئاشووری) ==== دھۆک میوانداریی ئاھەنگە سەرەکییەکانی فیستیڤاڵی [[ئەکیتۆ]] دەکات، کە نیشانەی [[سەری ساڵی ئاشووری]]یە. فیستیڤاڵەکە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ [[ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین]]، ساڵانە لە ١ی نیسان پیرۆز دەکرێت. ڕێپێوانی جەژنەکە لە بەردەم کڵێسای مریەمی پاکیزە لە دھۆک دەست پێ دەکات و بەشداربووان بەرەو شوێنی ئاھەنگەکە بەڕێ دەکەون. لە کاتی ڕێپێوانەکەدا، ئامادەبووان ئاڵا و پۆستەر بەرز دەکەنەوە، سەما فۆلکلۆرییەکان ئەنجام دەدەن و کەلەپوور و دابونەریتی ئاشووری نمایش دەکەن.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hanna |یەکەم=Fadi |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=A Vibrant and Defiant Start to the Assyrian New Year in Iraq |ناونیشان=https://hcef.org/790836386-a-vibrant-and-defiant-start-to-the-assyrian-new-year-in-iraq/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Holy Land Christian Ecumenical Foundation |زمان=en-US}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] لە عێراق و سەرانسەری [[ڕەوەندی ئاشووری|ڕەوەند]] بەشدارییان لە ئاھەنگەکانی دھۆکدا کرد. نینۆس ئۆدیشۆ، ئەندامی لێژنەی ڕێکخەر، ڕای گەیاند کە ئامانجی چالاکییەکە ناردنی پەیامێکی ڕوون بووە بۆ ئەو ئاشوورییانەی کە لە نیشتمانی خۆیاندا بە ڕەگ و ڕیشەوە ماونەتەوە.<ref name=":3"/> ==== فیستیڤاڵی پارێزگای دھۆک ==== لە ئایاری ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی ١١یەمین خولی فیستیڤاڵی ساڵانەی پارێزگاکەی کرد، کە ھەزاران کەسی لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]ەوە ڕاکێشا. فیستیڤاڵەکە شارەکەی گۆڕی بۆ نمایشگەیەکی کەلەپوور، چاند و شانازی. تیپە فۆلکلۆرییە ناوخۆیییەکان سەمای دەبکەی نەریتییان ئەنجام دا، لەکاتێکدا گۆرانیبێژان ئەو ئاوازانەیان دەگوتەوە کە لە میراتە فرەنەتەوەیییەکەی ناوچەکەوە سەرچاوەی گرتووە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=More than a party: Duhok festival reaffirms province's evolving identity |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/More-than-a-party-Duhok-festival-reaffirms-province-s-evolving-identity |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> فیستیڤاڵەکە ھەروەھا ڕێزی لە فۆلکلۆری دەوڵەمەندی ناوچەکە گرت، بە بەشداریی دەیان گرووپ کە دیمەنەکانی ژیانی ڕۆژانە، زەماوەند و ڕێوڕەسمەکانی کۆمەڵگە جیاوازەکانی دھۆکیان پێشکەش کرد. [[فەرمانگە حکوومییەکان]]، [[ڕێکخراوە ناحکوومییەکان]]، و کۆمپانیا تایبەتەکان لە گۆڕەپانی نەورۆزدا پەڤیلیۆنیان بۆ نمایشکردنی پڕۆژە و دەستپێشخەرییە ناوخۆیییەکان دانا.<ref name=":4"/> ==== فیستیڤاڵی خۆراکی کوردی ==== لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی فیستیڤاڵێکی کرد بۆ نمایشکردنی [[چێشتی کوردی]] نەریتی، کە ھاوکات بوو لەگەڵ [[ڕۆژی جیھانیی خۆراک]]. بەشداربووان لە سەرانسەری پارێزگای دھۆک کۆمەڵێکی بەرفراوان لە بەرھەمە خۆراکییە کوردییەکان و دەستکردەکانیان نمایش کرد کە ڕەنگدانەوەی ناسنامەی کولتووریی ناوچەکەیە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Duhok hosts Kurdish food festival |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Duhok-hosts-Kurdish-food-festival |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> خەلیل مەحموود، [[قایمقام]]ی [[قەزای سێمێل]]، ڕای گەیاند کە «ئامانجی فیستیڤاڵەکە ناساندنی نەوەی نوێ بووە بە چێشتی کوردی نەریتی و پاراستنی کولتووری ناوچەکە.» بەشداربووان خواردنە نەریتییەکانی وەک [[دۆڵمە]]، [[کوبەی ترش]]، [[کوبەی ماست]]، و [[برنج]] و [[نۆک]]یان ئامادە کرد.<ref name=":5"/> === مۆسیقا === دھۆک خاوەن میراتێکی دەوڵەمەندی مۆسیقایە کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی حەفتاکان. تیپی دھۆک بوو بە یەکێک لە بەناوبانگترین تیپەکان لە عێراقدا. گۆرانیی «نێرگز-نێرگز» لە سەرانسەری عێراقدا باو بوو.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What happened to "Nergiz-Nergiz" that charmed Iraqis' hearts |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/What-happened-to-Nergiz-Nergiz-that-charmed-Iraqis-hearts |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> تیپەکە تا ساڵی ٢٠١٤ بەردەوام بوو، کاتێک بەھۆی [[شەڕ لە عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|شەڕ دژی داعش]]، [[حکوومەتی عێراق]] ناچار بوو بوودجەی کوردستان ببڕێت، بۆیە تیپەکە ناچار بوو کارەکانی ڕابگرێت.<ref name=":6"/> مۆسیقییە دیارەکانی دھۆک بریتین لە مۆسیقاژەن و ئاوازدانەری کورد [[دڵشاد سەعید]]، ھەروەھا دەستوور (محەممەد سەڵاح)، گۆرانیبێژێکی کورد کە بە کارەکانی لە مۆسیقای [[ڕاپ]] و [[پۆپ]]دا ناسراوە و زیاتر لە ١٠٠ تراکی بەرھەم ھێناوە.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/386981/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dastor |ناونیشان=https://genius.com/artists/Dastor |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Genius |زمان=en}}</ref> مۆسیقا لە دھۆک بە چەندین قۆناغدا تێپەڕیوە. ماوەی ساڵی ٢٠٠٣ بۆ ٢٠١٣ بە سەردەمی زێڕینی مۆسیقا بۆ دھۆک دادەنرێت. سەرھەڵدانی [[داعش]] و کێشە دارایییەکان لە [[ھەرێمی کوردستان]] کاریگەری نەرێنییان لەسەر پیشەسازیی مۆسیقا ھەبوو.<ref name=":7"/> === ھونەر و پێشانگاکان === پێشانگای دھۆک لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی [[چاند]] لە دھۆک کرایەوە. پێشانگاکە کە لە ناوەندی شارەکەدا ھەڵکەوتووە، لە کاتی کرانەوەیەوە چەندین پێشانگەی گشتی و تایبەتی نمایش کردووە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩، پێشانگاکە میوانداریی ١٤یەمین پێشانگەی ساڵانەی خۆی کرد، کە تێیدا زیاتر لە سەد پارچە ھونەری نوێ کە لەلایەن ھونەرمەندانی سەرانسەری ناوچەکە دروست کرابوون نمایش کران. ھونەرمەندان لە شارە کوردییەکانی وەک دھۆک، [[ھەولێر]]، [[سلێمانی]]، [[ھەڵەبجە]]، و [[کەرکووک]] بەشدارییان لە پێشانگەکەدا کرد. === مۆزەخانەکان === دھۆک چەندین مۆزەخانەی تێدایە کە کەلەپووری کولتووریی ناوچەکە دەپارێزن. یەکێک لەم مۆزەخانانە مۆزەخانەی کولتووریی دھۆکە، کە لە ناو تەلاری بەڕێوەبەرایەتیی کولتوور و ھونەری دھۆکدا ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن ڕەفعەت ڕەجەبەوە دامەزراوە، کە لە پشت سەرکەوتنی بوو تا کۆچی دوایی لە ٢٠١٩. مۆزەخانەکە چەندین پارچە شوێنەوار لەخۆ دەگرێت کە نوێنەرایەتی کولتووری پێکەوەژیان لە ناوچەکەدا دەکەن. [[کوردەکان|کورد]]، ئاشووری، مەسیحی، ئێزیدی، و عەرەب ھەموویان خاوەن مێژوویەکی کولتووری بێوێنەن کە لەم پارچە شوێنەوارانەدا نوێنەرایەتی دەکرێن.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/388403/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |زمان=en}}</ref> نمایشکراوەکانی ناو مۆزەخانەکە بە شێوەیەکی سەرەکی باس لە ژیانی کۆنی کشتوکاڵی دەکەن کە لەو کاتەدا لە ناوچەکەدا ھەبووە. گیای جۆراوجۆر ھەبوون کە بۆ دەرمان و خۆراک بەکار دەھێنران، جلوبەرگی نەریتی، گۆزەگەری، دارتاشی، و کەلوپەلی ناوماڵ کە بۆ ماوەیەکی درێژ بەکار دەھاتن. زۆرێک لە کۆکەرەوەکانی پارچە کۆنەکان بە بەخشینی کەلوپەلە پارێزراوەکانیان یارمەتی مۆزەخانەکەیان داوە. ھەندێک لە کەلوپەلەکان تەمەنیان لە ٥٠٠ ساڵ زیاترە.<ref name=":8"/> لە [[خانکێ]]، شارۆچکەیەک لە باشووری دھۆک، دانیشتوویەکی ناوخۆیی بە ناوی ئیڤان حاجی بە تەنھا مۆزەخانەیەکی دامەزراند، کە زیاتر لە شەش ساڵی بەسەر برد بۆ کۆکردنەوەی ھەزاران پارچەی بەنرخ کە چیرۆکی کەلەپووری کۆمەڵگەکەی دەگێڕنەوە. مۆزەخانەکە قوماشی کوردی، کامێرای کۆن، تەلەفۆنی کۆن، ئامێری چاپکردن، ئامێرە مۆسیقییە نەریتییەکان، جانتای چنین و ئامێرە کۆنەکانی [[کشتوکاڵ]] لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=In Khanke, One Man's Dream Preserves a Community's Past |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/867577/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=In Khanke, One Man’s Dream Preserves a Community’s Past |زمان=en}}</ref> == شوێنەوارناسی == حەوت کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژاوای دھۆک، [[ئەشکەوتی ھەلامەتا]] [[شوێنەوار|شوێنەوارێکی شوێنەوارناسییە]] کە [[نەخشەبەرجەستەکان|نەخشەبەرجەستە ئاشوورییەکانی]] تێدایە و بە نەخشەبەرجەستەکانی ماڵتای ناسراون، و بەستراونەتەوە بە سیستمی جۆگەی باکوور کە لەلایەن پاشای ئاشووری [[سەنحاریب]] (فەرمانڕەوایەتی: ٧٠٤–٦٨١ پ. ز) دروست کراوە بۆ گواستنەوەی ئاو بۆ پایتەختەکەی، شاری [[نەینەوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maltai Rock Reliefs {{!}} Mapping Mesopotamian Monuments|ناونیشان=https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=mcid.mcah.columbia.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221221143138/https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٠٢٠، توێژەران لە گردەکانی بالیۆز، دە کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای شاری دھۆک، تابلۆیەکی کۆنیان دۆزییەوە کە [[زمانی یۆنانی|نووسینی یۆنانی]] لەسەرە و مێژووەکەی بۆ ١٦٥ پ. ز دەگەڕێتەوە. نووسینەکان ئاماژە بە [[دیمیتریۆسی یەکەم|دیمیتریۆس]] دەکەن، کە فەرمانڕەوای ناوچەکە بووە لەو سەردەمەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/383310/Researchers-in-Kurdistan%27s-Duhok-find-artifact-over-2,000-years-old#:~:text=%22After%20careful%20study%2C%20we%20found,East%20and%20spread%20Greek%20influence|سەردێڕ=Researchers in Kurdistan's Duhok find artifact over 2,000 years old}}</ref> == ئاووھەوا == بەگوێرەی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن|سیستمی پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن-گایگەر]]، دھۆک وەک زۆربەی ناوچەکانی [[مێزۆپۆتامیای سەروو]]، خاوەن [[ئاووھەوای دەریای ناوەڕاست]]ی ھاوینە گەرمە (''Csa'') کە تێیدا ھاوینان زۆر گەرم و بێ بارانە و زستانانی فێنک بۆ سارد و تەڕە.<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hakgudener |یەکەم=Serhan Hakgudener, Siniša Prvanov, Dr Serhan Hakgudener, Serhan |سەردێڕ=Figure 2 - from Renewable Energy Potential of Duhok: A |ناونیشان=https://www.academia.edu/figures/41228503/figure-2-average-monthly-temperatures-and-weather-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Academia.edu}}</ref> [[دابارین]] لە مانگە ساردەکاندا دەبێت، و لە کۆتاییی [[زستان]] و سەرەتای [[بەھار]]دا زۆرترینە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate Dohuk: Temperature, climate graph, Climate table for Dohuk |ناونیشان=https://en.climate-data.org/asia/iraq/dohuk-2036/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> شارەکە ساڵانە نزیکەی دوو بۆ سێ ڕۆژی بەفراوی بەخۆوە دەبینێت، کە لە ناوچە بەرزەکاندا بەفرێکی زۆرتر دەبارێت. ھاوینان بە تەواوی بێ بارانن و باران لە کۆتاییی پاییزدا دەست پێ دەکاتەوە.<ref name=":11"/> {{Weather box|width=auto |metric first=yes |single line=yes |location=دھۆک، [[ھەرێمی کوردستان]] |Jan record high C=٢٠ |Feb record high C=٢٧ |Mar record high C=٣٠ |Apr record high C=٣٤ |May record high C=٣٨ |Jun record high C=٤١ |Jul record high C=٤٥ |Aug record high C=٤٦ |Sep record high C=٤٤ |Oct record high C=٣٩ |Nov record high C=٣١ |Dec record high C=٢٤ |Jan high C=١١ |Feb high C=١٤ |Mar high C=١٩ |Apr high C=٢٤ |May high C=٣٢ |Jun high C=٣٨ |Jul high C=٤٢ |Aug high C=٤١ |Sep high C=٣٧ |Oct high C=٢٩ |Nov high C=٢٠ |Dec high C=١٣ |Jan mean C=٧ |Feb mean C=١٠ |Mar mean C=١٤ |Apr mean C=١٨ |May mean C=٢٥ |Jun mean C=٣١ |Jul mean C=٣٤ |Aug mean C=٣٤ |Sep mean C=٢٩ |Oct mean C=٢٢ |Nov mean C=١٤ |Dec mean C=٩ |Jan low C=٣ |Feb low C=٥ |Mar low C=٩ |Apr low C=١٣ |May low C=١٨ |Jun low C=٢٣ |Jul low C=٢٧ |Aug low C=٢٦ |Sep low C=٢١ |Oct low C=١٥ |Nov low C=٨ |Dec low C=٦ |Jan record low C=-٤ |Feb record low C=-٦ |Mar record low C=-١ |Apr record low C=٣ |May record low C=٦ |Jun record low C=١٠ |Jul record low C=١٣ |Aug record low C=١٧ |Sep record low C=١١ |Oct record low C=٤ |Nov record low C=-٢ |Dec record low C=-٢ |precipitation colour = green | Jan precipitation mm =٩٢٫٢ | Feb precipitation mm =٩٩٫٣ | Mar precipitation mm =١٠٥ | Apr precipitation mm =٩٦٫٤ | May precipitation mm =٤٤٫٣ | Jun precipitation mm =٤٫٩ | Jul precipitation mm =٠٫١ | Aug precipitation mm =٠٫١ | Sep precipitation mm =٢٫١ | Oct precipitation mm =٣٦ | Nov precipitation mm =٦٨٫٩ | Dec precipitation mm =٩٥٫٨ | year precipitation mm = | Jan precipitation days =١٣٫١ | Feb precipitation days =١١٫٥ | Mar precipitation days =١٢٫٢ | Apr precipitation days =١٢ | May precipitation days =٧٫٦ | Jun precipitation days =٢٫٥ | Jul precipitation days =٣٫٣ | Aug precipitation days =٣٫٦ | Sep precipitation days =٣٫١ | Oct precipitation days =٦٫١ | Nov precipitation days =٨ | Dec precipitation days =١٠٫٢ | year precipitation days = |rain colour=green |Jan snow days=١ |Feb snow days=٠ |Mar snow days=٠ |Apr snow days=٠ |May snow days=٠ |Jun snow days=٠ |Jul snow days=٠ |Aug snow days=٠ |Sep snow days=٠ |Oct snow days=٠ |Nov snow days=٠ |Dec snow days=٠ |Jan humidity=٧٢٫٤ |Feb humidity=٦٩٫٤ |Mar humidity=٦٤٫٥ |Apr humidity=٦٠٫٢ |May humidity=٤٦ |Jun humidity=٣٠٫٥ |Jul humidity=٢٥٫٨ |Aug humidity=٢٦٫٧ |Sep humidity=٣٠٫٦ |Oct humidity=٤٦٫٨ |Nov humidity=٦٢٫٩ |Dec humidity=٧٢٫٩ | Jan dew point C =-٠٫١ | Feb dew point C =١٫٠ | Mar dew point C =٣٫٨ | Apr dew point C =٧٫٥ | May dew point C =٩٫٢ | Jun dew point C =٨٫٢ | Jul dew point C =٩٫٢ | Aug dew point C =٩٫١ | Sep dew point C =٧٫٦ | Oct dew point C =٧٫٦ | Nov dew point C =٥٫٢ | Dec dew point C =٢٫٠ | Jan percentsun =٥٠٫١ | Feb percentsun =٥٣٫٢ | Mar percentsun =٥٦٫٤ | Apr percentsun =٥٧٫٨ | May percentsun =٧٠٫٢ | Jun percentsun =٨٩٫٨ | Jul percentsun =٩٥٫٢ | Aug percentsun =٩٤٫٤ | Sep percentsun =٩٠٫٥ | Oct percentsun =٧١٫٨ | Nov percentsun =٥٩٫٥ | Dec percentsun =٥٠٫١ | year percentsun = |source 1= ''My Forecast''<ref name="My Forecast">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.myforecast.com/bin/climate.m?city=66292&metric=true |سەردێڕ=Dahuk, Iraq Climate |بڵاوکەرەوە=My Forecast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> |source 2 = ''Weatherbase'' (دابارین-ڕۆژانی دابارین-شێ-خاڵی شەونم-خۆر)<ref name="weatherbase">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=602776&cityname=Dahuk%2C+Dahuk%2C+Iraq&units= |سەردێڕ=Dahuk, Iraq travel weather averages |بڵاوکەرەوە=CantyMedia |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240717170733/https://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=602776&cityname=Dahuk,+Dahuk,+Iraq&units= |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> }} == جوگرافیا == دھۆک و ناوچەکانی ژێر کارگێڕی دھۆک زیاتر لە ١٬٦٠٠٬٠٠٠ کەسە و لەو ڕێژەیەش ٩٠٪ [[موسڵمان]] و ٥٪ [[ئێزیدی]] و ٥٪ [[مەسیحی]]. دوو چەم بەناو شاری دھۆکدا دەڕژێن، یەکەمیان چەمی دھۆکی ناوە و لە خوارووی شاری دھۆکە و لە گوندی [[خازیاڤا]] ھەڵدەقوڵێت و لەسەر چەمەکەش پێش ئەوەی بگەیت بە دھۆک [[بەنداوی دھۆک]] دروست کراوە. دووەمیان کە بچووکترە و ناوی ھیشکەرووە، ئەمیشیان لە نێزیکی دھۆک لە دەوروبەری گوندی بەرێبوھارێ دەزێت. چواردەوری ھەردوو چەکەمە ڕازاوەتەوە بە باخچە و ڕەز و باغی: ھەنار و قەیسی و ئالوبالوو و سێو و ترێ و ھەرمێ و ھی تریش. === گەڕەکانی دھۆک === {| class="wikitable" |+پێڕستی گەڕەکەکان |نزارکێ |بەرۆشکێ |- |سەرھلدان |سەربەستی |- |مەھاباد |مازی |- |دیاری |ئاشتی |- |ڕەزا |گرێ باسێ |- |شۆڕش |برایەتی |- |گەلی |مەزار |- |ڕۆناھی |کانی محەممەدکێ |- |بازاڕ |شەھیدان |- |شاخکێ |بن تکە |- |ماسیکێ (زرکا) |بۆتان |- |کانی خشمەنا |شێلێ |- |نوھەدرا |سێ گرکا |- |مالتا ژۆر |مالتا ژێر |- |شندۆخا |ئازادی |- |گەڤەرکێ |خەبات |} == دەستە خوشکەکان == * {{ھێمای ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[گاینسڤایڵ]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/202255-دهۆک-دەبێتە-دەستەخوشکی-شاری-گاینسڤایڵ-لە-ویلایەتی-فلۆریدا دهۆک دەبێتە دەستەخوشکی شاری گاینسڤایڵ لە ویلایەتی فلۆریدا]</ref> == پێشانگا == <gallery> I love Duhok.jpg|ھێمای خۆشمدەوێی دھۆک لەناو بازاڕی دھۆک Newroz Cinema, Duhok.jpg|سینەما نەورۆز، یەکێک لە سینەما کۆنەکانی دھۆک کە ئێستا لەکار کەوتووە Dream City, Duhok.jpg|دریم ستی، یەکێک لەشوێنە گەشتیاری و خێزانییەکان لە دھۆک Iraqi Kurdistan, Duhok Dam.jpg|[[بەنداوی دھۆک]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی دھۆک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} {{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Dohuk}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:ئاشوور]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:دھۆک]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] e8jj0eaaeyf75572wprd3556mlqk63y 0 3674 1684608 1439128 2026-10-09T22:35:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1684608 wikitext text/x-wiki '''وشیاری''' یا '''ھۆشیاری''' یانی خاوەن ھۆش بوون، «ھۆش»یش یانی ئاگاداری لە حاڵ و وەزعی خۆ.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=[[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]] (بەرگی شەش)|ساڵ=٢٠٢٢|پەڕەکان=٤٥٧}}</ref> بە واتایەکی دی، وشیاری حاڵەت یا تواناییی ئاگادار بوونە لەو شتانەی لە دەرەوە یا لە ناو [[زەین|زەیندا]] ڕوو ئەدات. وشیاری تایبەتمەندیی خاوەنبوونە زیندووکانە و لە مرۆڤدا بە بەرزترین ڕادەی خۆی ئەگات. ھیچ بوونێکی زیندوو بە قەدەر مرۆڤ ئاگای لە خۆی و دەوروبەری نییە. وەکوو حاڵەت، وشیاری ھەمان [[ئاگایی|ئاگایییە]]، واتە ئەو بارودۆخەی کە خاوەنبوونی زیندوو لە کاتی ھەستپێکردن و دەرکپێکردن و ناسینەوە و جیاکردنەوەدا تێدایە. وەکوو توانایی، وشیاری بەو تایبەتمەندییە لە ھەندێ لە خاوەنبوونە زیندووکاندا ئاماژە ئەکا کە ڕێگەیان بۆ خۆش ئەکا لە «بوون»یان ئاگادار ببنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Branden|یەکەم=Nathaniel|سەردێڕ=The Psychology of Self-Esteem|ساڵ=١٩٦٩|پەڕەکان=٧, ٨|ناونیشان=https://archive.org/details/psychologyofselfbran}}</ref> == وشەڕەتناسی == وشەی ھۆش لە ڕیشەی ھیندوئەورووپاییی {{چەپ بۆ ڕاست|*ōus : əus- : us-}} و ڕیشەی ھیندوئێرانی و پرۆتۆئێرانیی {{چەپ بۆ ڕاست|*auš- : uš-}} بە مانای گوێ و گوێچکەکانەوە ھاتووە.<ref name=":0" /> == دیمەنی لە بوارەکانی زانستدا == [[پەڕگە:JohnLocke.png|alt=|وێنۆک|[[جۆن لۆک]] فەیلەسووفی ئینگلیزیی سەدەی حەڤدە ئاوەھا وشیاری ئەناسێنێ: «ئاگادار بوون لەوەی بە زەینی مرۆڤ خۆیدا تێ ئەپەڕێ».<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/133274/consciousness|title=Science & Technology: consciousness|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=August 20, 2010}}</ref>]] [[فەلسەفەی ڕۆژاوایی|فەیلەسووفانی ڕۆژاوایی]] لە [[دیکارت]] و [[جۆن لۆک|لۆک]] بەم لاوە ھەوڵیان داوە خۆیان لە سروشتی وشیاری و ئەوەی کە جێگەی لە ناو وێنەیەکی گەورەتری جیھان لە کوێیە تێبگەیێنن. بەتایبەت لە [[دیاردەناسی]] و لە [[فەلسەفەی زەین|فەلسەفەی زەیندا]] زۆربەی پرسیارەکان لە دەور مەسەلەی وشیاریدا ئەسووڕێنەوە. بۆ نموونە: ئاخۆ وشیاری ماددەیە؟ ئاخۆ ئەکرێ کۆمپیوتەر و ڕۆبۆت وشیار بن؟ چۆن وشیاری گرێ ئەخوا بە زمانەوە؟ چۆن وشیاری وەکوو بوون گرێ ئەخوا بە دنیای ئەزموونەوە؟ ڕۆڵی خۆ لە ئەزمووندا چییە؟ لەم دوایییە، لە بوارە جیاجیاکانی زانستی کۆگنیتیڤ وەکوو سایکۆلۆجی و نورۆسایکۆلۆجی و زمانەوانی و مرۆڤناسیدا، وشیاری بووە بە بابەتێکی گرنگی لێکۆڵینەوە. ھەوڵ و تەقالاش لە پلەی یەکەمدا بۆ تێگەیشتنە لەوەی کە لە باری بایۆلۆجی و سایکۆلۆجییەوە بوونی ئاگادارییەکان لە وشیاریدا بە چ مانایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/?id=PKCHAgAAQBAJ&pg=PP1&dq=Consciousness+in+anthropology|سەردێڕ=Questions of Consciousness|دوایین=Cohen A.P. , Rapport N.|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٨٠٤٦٩-٦|شوێن=London}}</ref> یا بە زمانێکی تر، بۆ دەسنیشانکردنی پێکەوەبەستراوییەکانی دەمار و دەروونە لە وشیاریدا. زۆرینەی لێکۆڵینەوەگەلی تەجروبی (ئەوانەی لە تاقیگەدا ئەکرێن) بۆ ھەڵسەنگاندنی وشیاری لە مرۆڤەکاندا داوایان لێ ئەکەن ئەزموونەکانیان بە قسە بۆ بگێڕنەوە (بۆ نموونە: «وەختێ من فڵان کار ئەکەم ئەگەر شتێکت بەدی کرد پێم بڵێ»). لە پزیشکیدا، وشیاری بە ڕوانین لە وریایی و وەڵامدەریی نەخۆشێک ھەڵدەسەنگێندرێت و دەکرێت وەکوو زنجیرەیەک لە دۆخەکان چاوی لێ بکرێت: وریا، بەئاگا لە کات و شوێن، ڕاگەیێنەر، لە گێژیدا و، پاشان وڕێنە، پاشان لەدەستدان و دۆڕانی ھەر چەشنە ڕاگەیێنییەکی مانادار و، کۆتایی دێت بە جووڵەنەکردن لە وەڵامی ھاندانی بەسوێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Güven Güzeldere |سەردێڕ=The Nature of Consciousness: Philosophical debates |ناونیشان=https://archive.org/details/natureconsciousn00bloc |ساڵ=١٩٩٧|editor=Ned Block |editor2=Owen Flanagan |editor3=Güven Güzeldere |پەڕەکان=[https://archive.org/details/natureconsciousn٠٠bloc/page/n٢٩ ١]–٦٧|شوێن=Cambridge, MA |بڵاوکەرەوە=MIT Press}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|فەلسەفە|پەرستاری|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Consciousness}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفەی زەین]] [[پۆل:ھۆشیاری|ھۆشیاری]] [[پۆل:نیرۆسایکۆلۆژی]] [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:ھەبوونناسی]] [[پۆل:دیاردەناسی]] [[پۆل:تیۆریی زەین]] bkmn2agaid5n4qwy49nm51htmsh7ovv 0 4828 1684609 1519565 2026-10-09T22:35:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە) 1684609 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وشە''' بریتییە لە کۆی چەند [[پیت]]ێک کە یەکەیەکی سەربەخۆی واتادار پێکدێنێن.<ref>[[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]]، فەرھەنگی فارسی بە کوردی</ref> == پەراوێزەکان == {{reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Words}} {{تووڵی دەروازە|زمان|زمانی عەرەبی|کۆمەڵگا}} {{زمان-کۆلکە}} [[پۆل:وشەکان]] k0xgon9bkugbjkcz67uze5lmwi1tbis 1 6074 1684586 1664406 2026-10-09T21:42:27Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684586 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == سڵاو ، بەڕێزان ئەم شارە ناوی ' بەغداد'ـە نەک 'بەغدا' ، چونکە ئەمە ناوە ناتوانرێ بگۆڕدرێت .[[بەکارھێنەر:Cwtiyar|جوتیار]] : سڵاو، منیش ھەر ئێستا ھاتم ئەمە بنووسم. دەبێت سەرجەم وشەکانی "بەغدا" بکرێت بە "بەغداد" چوونکە ناوە و لە گشت ویکییەکانی تریش ھەر وا نووسراوە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ٢٢ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) :: دەی ئەگەر وایە ھەولێریش دەبێ ببێتە ئەربیل چون ھەموو دونیا وا دەڵێ. گرنگ ئەوەیە کورد چی پێ دەڵێ. ئێرە ویکی کوردییە.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٨:١٥، ٢٣ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) ::: ھەرچەند حەزم نەئەکرد ئەمەش بڵێم، بەڵام کاک چالاک ئەمە بەئاشکرا کاریگەری پارێزگای سلێمانیی پێوەیە و ئەوناوەش پیتەکانی '''ب'''، '''د'''، '''پ'''، '''ت''' ئەگەر بزوێنی لەگەڵدا نەبوو، ئەگۆڕن بۆ '''و''' یان '''ی''' وە یان '''{{سوور|ھەر دەری نابڕن}}'''. بابەتی ئەربیلەکە جیاوازە و کورد بەگشتی ھەولێر دەڵێن. بەھەرحاڵ، ئەوەی لەسەر من بوو ئاماژەم پێدا. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٠١، ٢٣ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) ::::خۆ ئێمە لە ڕۆژھەڵات کاریگەری سلێمانیمان لەسەر نییە بەڵام ھەر دەڵێین بەغدا. بەڵێ منیش لەگەڵ بەغا نیم و دەڵێم قرتاندنی /د/ی یەکەم ھی شێوەزارەکانە بەڵام قرتاندنی دەنگی ئاخر لەم وشەیەدا ھەر ھی سلێمانی نییە و شێوەزارەکانی تریش دەی قرتێنن.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٥:٣٢، ٢٣ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) :::::لەگەڵ قسەکانی کاک چالاکم، زۆربەی کورد دەڵێ بەغدا، لە ھەولێریش ھەر وا دەڵێن. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٧:٠٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[بەغدا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1621989 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231210052459/https://www.newarab.com/analysis/baghdads-four-decades-conflict-and-strife بۆ https://www.newarab.com/analysis/baghdads-four-decades-conflict-and-strife زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xW684B/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٣٦، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[بەغدا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1664405 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240218185125/https://una-oic.org/en/culture-and-arts/2015/12/13/7e63d4ee-4ff2-4611-aa32-b4a3ea257972/ بۆ https://una-oic.org/en/culture-and-arts/2015/12/13/7e63d4ee-4ff2-4611-aa32-b4a3ea257972/ زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://fax.libs.uga.edu/DS49x2xW684B/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەغدا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684585 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260413154544/https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-irq.pdf بۆ https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-irq.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٤٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) k6tnu7p8sixjisvj1wwewf4u9htfyqx 0 7221 1684378 1482088 2026-10-09T13:32:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1684378 wikitext text/x-wiki '''واتا''' یا '''مانا''' بەگشتی بابەتی شیاوی [[تێگەیشتن|لێتێگەیشتنە]].<ref name=":0" /> لە بوارە جیاجیاکاندا بە شێوەی جیاجیا بە کار دەبردرێ. لە [[زمانناسی|زمانناسیدا]] واتا بریتییە لە چەمک یان شتانێک کە [[وشە]] یان دەستەوشەیەک ئاماژەیان پێ دەکات. ئەمە بۆ وشە و دەستەوشەیە. بۆ [[ڕستە]]، واتا ئەوەیە کە ڕستەکە دەیڵێت و مەبەستیەتی. لە [[فەلسەفە|فەلسەفەدا]]، واتا یا مانا نزیکایەتیی زۆرە لەگەڵ [[تێگەیشتە]] و [[میسداق]] و [[فاکت|فاکتدا]]. ھەندێ دەڵێن واتا و تێگەیشتە یەکێکن. ھەندێ واتا و میسداق و واقیعیان لێک جیا نەکردووەتەوە. ھەندێکیش دەڵێن واتا پەیوەندییەکە لە نێوان [[وشە]] و [[واقیع|واقیعدا]]. بەکورتی، دەکرێ بوترێ واتا ئەوەیە کە [[تێگەیشتە]] (یا چەمک) ئەیگێڕێتەوە و، [[میسداق]] ئەیبەستێتەوە و، [[واقیع]] [[عەینییەت|عەینییەتی]] پێ ئەبەخشێ و، [[وشە|وشەش]] لەبۆی دائەنرێ.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=فیاضی |یەکەم=غلامرضا |دوایین٢=ملک‌زادە |یەکەم٢=ھادی |دوایین٣=پاشایی |یەکەم٣=محمدجواد |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=چیستی معنا |ناونیشان=https://pwq.bou.ac.ir/article_10371.html |journal=آیین حکمت |زمان=fa |بەرگ=٥|issue=تابستان 92 - مسلسل 16 |پەڕەکان=١٢٥–١٦٠|issn=2008-9309}}</ref> == وشەڕەتناسی == وشەکانی «واتا» و «واتە» [[ھەورامی|ھەورامین]]. لە چاوگی «واتەی» کە ھەمان «وتن»ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=[[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]]|ساڵ=٢٠٢٢|بەرگ=٦|پەڕەکان=٣٤٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{پۆلی کۆمنز|Meaning (philosophy of language)}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|زمانی عەرەبی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفەی زمان]] b18i75khxy2gng85zre5fdu5ohu6lz9 0 8127 1684659 1415243 2026-10-10T01:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1684659 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وڵات''' (لە {{نووسەی عەرەبی|''ولاية''}} -ی عەرەبییەوە ھاتووە)<ref>[http://ku.wiktionary.org/wiki/welat http://ku.wiktionary.org/wiki/welat]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=[[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]]|بڵاوکەرەوە=نشر همصدا|ساڵ=٢٠٢٢|بەرگ=بەرگی شەش|پەڕەکان=٣٦٥}}</ref> ناوچەیەکی جوگرافیایییە کە وەکوو [[سەرزەوی (جوگرافیای سیاسی)|سەرزەویی]] [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتێکی فەرمانڕەوا]] سەیر دەکرێت. بەو خەڵکانەی لەو ناوچەیە نیشتەجێن [[نەتەوە]] دەڵێن. لە ڕوانگەی یاسای نێودەوڵەتییەوە سێ تێگەیشتەی «وڵات»، «نەتەوە» و «دەوڵەت» پێکەوە یەکەیەکی سیاسی پێک دێنن کە بوونی یەکیان ھەبوونی ئەو دوانەی دیکەی بەدواوەی خۆیدا دێنێت. کەواتە ھەرکام لەم سێ تێگەیشتەیە دەکرێت لە جیاتیی ئەو دوانەی دیکە بەکار بھێنرێت.<ref>شەبانی، ئەحمەد؛ فەرھەنگی زانستی سیاسی؛ ٢٠١٠؛ لاپەڕەی ٣٣٢.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[لیستی دەوڵەتانی جیھان]] * [[دەوڵەتی حاکم]]: دەسەڵاتی حاکم لەسەر وڵات. * [[نەتەوە]]: خەڵکی نیشتەجێی وڵات. ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|وڵاتەکان|مێژوو|کۆمەڵگا|کەشوھەوا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Countries}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتەکان| ]] [[پۆل:جوگرافیای مرۆیی]] [[پۆل:وڵاتان]] 8k8qy5ueijr81i8fui2ihx4otus7d48 0 8327 1684634 1504305 2026-10-09T23:50:22Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684634 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''زانکوا دھۆک''' (The University of Duhok) یەکێک لە زانکۆ گەورەکانی کوردستانە کە لە شاری دھۆکە. لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ بە دوو کۆلیژ و ١٤٩ قوتابییەوە دامەزراوە. ئەمڕۆ ئەم زانکۆیە لە ١٧ کۆلیژ پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.uod.ac/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەزانکۆ دهۆک بەشی پزیشکی و چاندن یەکەمین بەش بوون کەبکرێنەوە لەزانکۆکە، لەهەردوو ساڵی یەکەمیدا بەشی پزیشکی ٤٨ قوتابی، و بەشی چاندن ١٦٦ قوتابی. لەدوای نەمانی ئابلووقەی نەتەوەیەکگرتووەکان لەعێراق ،زانکۆکە چالاکییەکانی زۆرتربوو وەبەشەکانیشی زۆرتر لێکرایەوە کە بەشەکانی زۆرکرا بۆ ١١ فاکەلتی لەنێوان ئەمەشدا کۆلێژی ئاداب و ئەندازیاری لەساڵی ١٩٩٤ دامەزرا، پاشا لە ساڵی ١٩٩٦ڤێتێرنەری و کۆلێژی کارگێڕی و ئابووری کرایەوە. لەدوای ئەمە فاکەلتی دیکەشی لێکرایەوە تاکوو ژمارەیان گەیشتە ١١. == سەرچاوەکان == <references/> == بەستەری دەرەکی == [/https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030081948/https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ |date=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ }} زانکۆی دھۆک (ب کرمانجی)] {{کۆڵکە}} {{زانکۆکانی کوردستان}} {{زانکۆکانی عێراق}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ١٩٩٠|عێراق|زانکۆکان}} [[پۆل:زانکۆکانی عێراق]] [[پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:دھۆک]] [[پۆل:زانکۆ کوردییەکان]] eaw51b03bir9ty2gt6maqe5vant3w2o 0 9352 1684546 1564031 2026-10-09T19:38:35Z Hamid Hassani 16501 دانیشتوو+ان 1684546 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای دھۆک | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Duhok Governorate.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی قەزای دھۆک لە [[پارێزگای دھۆک]]دا ڕەنگی([[خۆڵەمێشی]]) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=8|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat= 36.95 |frame-long= 43 |frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای دھۆک''' | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 1,010 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = 1350-1400 | نزمترین_بەرزایی_بە_م = 430-480 <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩٧،٠٢٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٥]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = 492 | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = دھۆکی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]])، [[مەسیحی]] و [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠،٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +3:30 | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +4:30 <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای دھۆک''' یەکێک لە قەزاکانی [[پارێزگای دھۆک]]ە لە [[ھەرێمی کوردستان]] و ھەروەھا ناوەندی ئەم پارێزگایەیە. ناوەندی قەزاکە شاری [[دھۆک]]ە. لە ساڵی ٢٠٢٥دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم قەزایە ٤٩٧،٠٢٩ کەس بووە. قەزاکە لە سێ ناحیە پێکھاتووە: * [[دھۆک]] * [[ناحیەی زاویتە]] * [[ناحیەی مانگێشک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.krso.net/documents/130/pop_no_duhok_2010.pdf ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای دھۆک بۆ سالی ٢٠١٠]{{بەستەری مردوو|url=http://www.krso.net/documents/130/pop_no_duhok_2010.pdf |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}، دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان {{گوندەکانی قەزای دھۆک}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای دهۆک}} {{پارێزگای دھۆک}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Dohuk District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}} [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای دھۆک]] 8bojn7x953b96cesn7owwxt4f48u6a3 4 12966 1684554 761465 2026-10-09T19:45:32Z Hamid Hassani 16501 /* ستانداردەکانی خاوێنبوونی پەڕەکان */ ستاندارد+یان 1684554 wikitext text/x-wiki ھەندێک لە پەڕەکانی [[ویکیپیدیا]] لەوانەیە بە ھۆی ھەبوونی ھەڵەی زۆر لە ڕێنووس، ڕێزمان، شێوازی تایپکردن، لەحنی نووسین، شێوازی بەکارھێنانی سەرچاوەکان یان کۆدە تایبەتەکانی ویکی پێویستیان بە '''خاوێنکردن''' ھەبێت. تاگی {{tlx|خاوێنکردن}} لە سەرەتای پەڕەکە خوێنەران ئاگادار دەکاتەوە کە ئەمە وتارێکی ستاندارد و شیاوی ویکیپیدیا '''نییە''' و داوا لە شارەزایانی ویکیپیدیا دەکات وتارەکە خاوێن بکەنەوە. == ستانداردەکانی خاوێنبوونی پەڕەکان == بەشداربووانی ویکیپیدیای کوردی بە لەبەر چاو گرتنی سیاسەتە گشتییەکانی ویکیمیدیا و ستانداردەکانی زمانەکانی تر چەند ستانداردیان ئامادە کردووە و پەیڕەوییان لێدەکەن کە بریتین لە: * [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی ستانداری نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا]] * [[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|ستانداری تایپکردنی کوردی]] * [[ویکیپیدیا:ڕێنووسی زمانی کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]] * [[ویکیپیدیا:خاڵبەندی|خاڵبەندی]] == یارمەتیدانی ویکیپیدیا لە کاری خاوێنکردن == تکا لە ھەموو بەشداربووان دەکەین بۆ گەشەپێدانی ویکیپیدیای کوردی، لە خاوێنکردنی وتارە ناخاوێنەکان یارمەتی بدەن. * [[:پۆل:هەموو ئەو وتارانەی خاوێنکردنیان پێویستە|لیستی وتارە ناخاوێنەکان]] 4clr1y22ce5z4bu9j04asz4hu0648ws 0 18235 1684500 1370816 2026-10-09T18:20:36Z Bilalinfo 57400 /* پڕۆژە گەورەکان/کۆمەڵە پەیکەرەکان */ 1684500 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=شوبات ٢٠٢٠}} [[پەڕگە:Voa Jens Galschiot 18may09.jpg|وێنۆک|یەنس گەلسشیۆت، [[٢٠٠٩]]]] '''یەنس گەلسشیۆت''' (لەدایکبووی [[٤ی حوزەیران]]ی [[١٩٥٤]] لە فریدریکسوندی [[دانمارک]]) خوێندنی پلێت و نەخشەسازی ئاسنگەری لە خوێندنگای کارگەی پۆڵایینی کەشتیسازی شاری ئۆدێنس لە ساڵی ١٩٧٣دا تەواوکردووە. ئەو ھەر لەخۆیەوە لە پیشگەی خۆی لە شاری ئۆدێنس کە لە ساڵی ١٩٨٥دا دایمەزراندووە فێری ئاسنگەری زیو و پەیکەرتاشی بووە، پیشگەی کاری ھونەری گەلسشیۆت پێکدێت لە برۆنزداڕشتن، پێشانگای ناو ھۆڵ، پیشگە و باخێکی پڕ لە پەیکەر. یەنس گەلسشیۆت، ھونەرمەندێکی زۆر وردبینە کە لە ھەر دوو بواری ھونەری دامەزراندن (ھونەری بەستن و دانان) و ھونەری سەر شەقام کار دەکات، کە پەیوەستە بە پەیکەرتاشی کۆمەڵایەتی، سومبۆلیزم و ھونەری نوێ. یەنس گەلسشیۆت بەشێوەیەکی بنچینەیی کاردەکات لەپێناو ڕووبەڕووبوونەوەی نادادپەروەری جیھانی بەوەی کە پەیکەرەکانی لەو شوێن و گۆڕەپانانە لەناو شارە گەورەکان لە سەرانسەری جیھان دادەنێت. زۆربەی زۆری پەیکەرەکانی لە برۆنز و بە کەرەستە و سامانی خۆی دروست دەکات. یەنس گەلسشیۆت زۆر جار بەھۆی (AIDOH)ەوە بە جیھان ناسێنراوە بەھۆی خۆپیشاندانەکان کە لەکاتی بۆنە گەورەکان ئەنجام دەدرێن. لەکاتی بەستنی کۆبوونەوەی لوتکەی کەشوھەوا لە کۆپنھاون لە ساڵی ٢٠٠٩دا، یەنس گەلسشیۆت پەیکەرێکی دانا بەناوی '''مانەوە بۆ قەڵەوەکانە'''(Survival of the Fattest) کە لەتەنیشت پەیکەری پەری دەریا (پەرییە بچووکەکەی دەریا) داینا. گەلسشیۆت دامەزراوەی پەیکەری لە زۆر جێگادا دروست کردووە بۆ نموونە دامەزراندنی پەیکەری '''بۆگەنی ناخی ناوەوەم''' کە کێشەکەی ٢٢ تۆنە، لە ساڵی ١٩٩٣دا پەیکەری (ھونەری نایاسایی سەر شەقام)لە ئەورووپا پەیکەری '''ستوونی شەرمەزاری''' لە [[ھۆنگ کۆنگ]]، مەکسیکۆ و [[بەڕازیل]]، پەیکەری '''مارشی برسێتی''' لە ساڵی٢٠٠٢، پەیکەری '''بەناوی خوا''' لە ساڵی٢٠٠٦، پەیکەری '''ڕەنگی پرتەقاڵی''' لە ساڵی ٢٠٠٨، پەیکەری '''دەمارگیری ئایینی''' لە ساڵانی (٢٠١١-٢٠١٢). == پڕۆژە گەورەکان/کۆمەڵە پەیکەرەکان == * کۆکۆن (١٩٩٢): چوار مەتر بەرزە و دوانزە مەتر تیرەکەیەتی، پەیکەرەکە لە (٢٢) قەڵغانی ئاسنی ژەنگدار بە دەموچاوی برۆنزی کە لەناو پۆڵاکەدا دەردەکەون پێکھاتووە. ئەم پەیکەرە بۆ یەکەم جار لەناو ھۆڵی ھونەری نێودەوڵەتی لە پێشانگای نێودەوڵەتی (expo92) لە سیڤیلا لە ئیسپانیا پیشان درا..<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://skabelsen.ots.dk/Kunstnerne/Kunstnerne.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120929010712/http://skabelsen.ots.dk/Kunstnerne/Kunstnerne.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120929010712/http://skabelsen.ots.dk/Kunstnerne/Kunstnerne.htm |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢ }} Cocoon på teknisk skole</ref> * بۆگەنی ناخی ناوەوەم: (١٩٩٣): پەیکەرێکی چیمەنتۆیە و بەرزییەکەی (٢٣٠) سانتیمەترە. بیست و دوو پەیکەر بەشێوەیەکی نایاسایی لە ژووری فەرمی شارەکانی ئەوروپا لەماوەی دوو ڕۆژدا دانران، وەک خۆپیشاندانی ھونەری سەر شەقام کە جەخت دەکاتەوە لەسەر گەشەکردنی ناپاکی لە ئەوروپا.[//en.wikipedia.org/wiki/My_inner_beast My inner Beast].<ref>http://www.artguidedenmark.dk/artguidedenmark/gallery/detail.asp?id=23585.Artguidedenmark{{بەستەری مردوو|url=http://www.artguidedenmark.dk/artguidedenmark/gallery/detail.asp?id=23585.Artguidedenmark |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Foto of my inner beast</ref> * شازادەی بچووک (١٩٩٥). * بەھەشت، پەرستگای غەیبییەکان (Elysium, The Occult Temple) (1995): پەیکەرێکی (٥٠٠) مەتر دووجایە بەتەواوی داڕێژراوە و بۆ ئەوە بەکار ھاتووە تا شانۆ/مۆسیقا و ھەڵپەڕکێی ئەلیسیۆم-ی تێدا پێشکەش بکرێت..<ref>http://www.aidoh.dk/photos/comwork/photocom9.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010239/http://www.aidoh.dk/photos/comwork/photocom9.htm |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> * مردنێکی بێدەنگ (١٩٩٥): ھونەرێکی شانۆیی سەر شەقامە بە ھەڵواسینی (٧٥٠) بووکەڵە (بووکە شووشە) و دابەشکردنی (١٣٫٠٠٠٫٠٠٠) پارچە پارەی کاغەز لەکاتی کۆبوونەوەی لوتکەی کۆمەڵایەتی (سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان) لە شاری کۆپنھاون لە ساڵی (١٩٩٥).<ref>http://www.youtube.com/watch?v=fA-bnvndPuA ,Youtube video about the project.</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=57 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821151027/http://www.aidoh.dk/?categoryID=57 |date=٢١ی ئابی ٢٠١٦ }} , Den stille død, opsamlings webside</ref> * ستوونی شەرمەزاری (١٩٩٦-٢٠١?): پەیکەرێکی ھەشت مەتر بەرزی و بۆ دەستنیشان کردنی (دیاریکردنی) تاوانێک دادەنرێت. پەیکەرەکە بریتییە لە بەردێکی چوار لایی شاقووڵی لەشێوەی لەشی مرۆڤ و لە ھەریەک لە ھۆنگ کۆنگ، مەکسیکۆ و بەرازیل نیشاندراوە. [//en.wikipedia.org/wiki/Pillar_of_Shame Pillar of Shame] * لاوی ناو شووشە (١٩٩٧): پەیکەرێکە بەرزییەکەی (٣، ٥) مەتر و تیرەکەی (١٥) مەترە. دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە و لەبەردەم شارەوانی کۆپنھاون دانراوە، کە شەش پەرداخ ھەڵگری پڕ لە ئاو (وەکو جۆرێک لە کەمۆڵەی شووشەیی تاقیگە) کە تێکڕا شەش لاشەی مرۆڤ دەگرێتە خۆ (لە سلیکۆن دروست کراوە) – دامەزراندنەکە گڕوتینێکی دا بە بارودۆخی دەروونی گەنجان لە کۆپنھاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fagboginfo.dk/Ienen/ienenzl.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070612105130/http://www.fagboginfo.dk/Ienen/ienenzl.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612105130/http://www.fagboginfo.dk/Ienen/ienenzl.htm |date=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=82 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821111153/http://www.aidoh.dk/?categoryID=82 |date=٢١ی ئابی ٢٠١٦ }} , Young People in Glass Tubes, website</ref> * زەوی ژەھراوییە: (١٩٩٧): ٢٠٫٠٠٠ مەتر دووجایە. پەیکەرەکە دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە کە (٢٥٠٠) خاچی سپییە و لە شاری ئۆدەنسە دانراوە. وەکو وێنەیەکی کاتی (٥٠٠) خوێندکاری ئامادەیی بیروبۆچوونی خۆیان دەربڕیوە سەبارەت بە چۆنیەتی بەپیرەوە چوونیان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کێشە ژینگەییەکان..<ref>http://www.tornbjerg-gym.dk/page.asp?objectid=1053&zcs=2{{بەستەری مردوو|url=http://www.tornbjerg-gym.dk/page.asp?objectid=1053&zcs=2 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=52 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403125032/http://www.aidoh.dk/?categoryID=52 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} The Earth is Poisonous, website</ref> * پەیامبەر: (٢٠٠٠): پەیکەرەکە (٥) مەتر بەرزە و پەیکەرێکی کانزایی (مس) ە کە بریتییە لە پەیکەری ژنە پەیامبەرێک کە پاڵتۆیەکی بێقۆڵی لەبەرکردووە لە پشتیەوە تەختەیەکی پڕشنگدار کە بە کۆمپیوتەر کۆنترۆڵ کراوە دانراوە. پەیکەرەکە وەکو پەیکەرێکی سەرەکی لەژێر ناوی کەمپینی بەناو یۆبیلی (٢٠٠٠) لە دانمارک بەشداری کرد لە خۆپیشاندانەکانی بانکی جیھانی لە پراگ و لە بەردەم دەرگای سەرەکی کۆبوونەوەی لوتکەی کەشوھەوا لە کۆپنھاون (کۆپ ١٥) دانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fyens.dk/article/212795:Kerteminde--Budbringeren-er-paa-plads |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924040326/http://www.fyens.dk/article/212795:Kerteminde--Budbringeren-er-paa-plads |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924040326/http://www.fyens.dk/article/212795:Kerteminde--Budbringeren-er-paa-plads |date=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=54 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403055742/http://www.aidoh.dk/?categoryID=54 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} , The Messenger , website</ref> * چەند دەستێک لە بەرد: (٢٠٠٠): ٢٫٠٠٠ مەتر دووجایە. دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە بە ٣٫٠٠٠ دەستی منداڵی دەگمەنی لە چیمەنتۆ دروست کراو. ئەم دامەزراوە ھونەرییە بە ھاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوی لێبووردنی گشتیی سەبارەت بە منداڵە سەربازەکان ئەنجام دراوە.<ref>http://www.information.dk/47162, article information</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=68 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403103631/http://www.aidoh.dk/?categoryID=68 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} , Hands of Stone, website</ref> * بەڵای دەیەم: (٢٠٠١): ھونەرێکی پێشکەشکارییە کە پێکھاتووە لە پیشاندانی ھەزاران پارچە دۆلاری کاغەزی ڕاستەقینە کە بە تەختەی چەرمی (٢+١) مەتر لکێنراون و بە خوێنی مرۆڤ ڕەنگ کراون. ئەم ھونەرە ناڕەزایی دەربڕینێک بوو بە ھاوکاری پزیشکانی بێسنوور لەدژی داوای کارگەی دەرمانسازی کە سکاڵای لەسەر ئەفریقیای باشوور تۆمار کردبوو سەبارەت بەوەی کە دەرمان کۆپی دەکەن.<ref>http://musik.guide.dk/Ny_aktion_fra_Galschiøt_695570 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161012012132/http://musik.guide.dk/Ny_aktion_fra_Galschi%C3%B8t_695570 |date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=58 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403181028/http://www.aidoh.dk/?categoryID=58 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} , The Tenth Plague, website</ref> * دوایین بێدەنگی: (٢٠٠١)، ١٢×٦ مەتر کانزا و دار. سینۆگرافییەک بۆ شانۆگەرییەک لە شانۆی (بروتالیا) وە (جۆناسان پاول کوک) سەبارەت بە (تید کازچینسکی) ناسراو بە (ئۆنە بۆمبەر). ئێستا وەکو سەکۆیەکی شانۆ بەکاردێت لە پیشگەی گەلسشیۆت..<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fyens.dk/article/198369:Kunst--Kun-idioter-og-doede-tror-paa-fremtiden |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924040307/http://www.fyens.dk/article/198369:Kunst--Kun-idioter-og-doede-tror-paa-fremtiden |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924040307/http://www.fyens.dk/article/198369:Kunst--Kun-idioter-og-doede-tror-paa-fremtiden |date=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=40 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403141721/http://www.aidoh.dk/?categoryID=40 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} , Den yderste stilhed, webside</ref> * ئازادی بۆ پیسکردن: (٢٠٠٢). دامەزراندنی پەیکەرێکی ئازادی سیگار بەدەستە و بەرزییەکەی (٦) مەترە، کە گفتوگۆی ھێنایە ئاراوە سەبارەت بە تێگەیشتنی وڵاتانی ڕۆژئاوایی بۆ تێگەیشتن لە مانای ئازادی. ئەم دامەزراوە پەیکەرییە بەکار ھێنراوە لە دیاردەکانی ژینگەیی لە دانمارک، لۆکسمبۆرگ، ڕۆستۆک، سوید و ھەتا دوایی.<ref>http://www.freedomtopollute.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170626161048/http://freedomtopollute.com/ |date=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=48 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220173307/http://www.aidoh.dk/?categoryID=48 |date=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} , Freedom to Pollute, website</ref> * مانەوە بۆ قەڵەوەکانە (٢٠٠٢): پەیکەرێکی کانزاییە بەرزییەکەی (٣) مەتر و پێکھاتووە لە شێوەی ژنێکی قەڵەو (جوستیتیا) کە لەسەر شانی پیاوێک دانیشتووە.[//en.wikipedia.org/wiki/Survival_of_the_Fattest_(sculpture) Survival of the Fattest] * مارشی برسێتی، (٢٠٠٢): دامەزراوێکی ھونەرییە و پێکھاتووە لە (٢٧) منداڵی برسی کراو بە بەرزایی (١٧٠) سانتیمەتر لە کانزا، کە بەشداری پێکراوە لە دەربڕینی بیروڕا وە پێشانگاکان لە زۆر شوێنی جیھاندا.[//en.wikipedia.org/wiki/The_hunger_march The hunger march] * کابوس: (٢٠٠٢)، ٢٠×٢٠ مەترە. نمایشێکی ھونەری پێکھاتوو لە سەدان پەیکەر لە نێوانیادا کە (فینریسولڤە) کە گوللەی ئاگری بە بەرزی (٨) مەتر فڕێدەدا، کە بیرۆکەکەی لە نەخشەسازی ھیتلەر (ئالبێرت سپێر) و لە گوتاری (مارتن لۆسەر کینگ) بەناوی (من خەونێکم ھەیە) وەرگرتووە. ئەم کارە ھونەرییە لە فێستڤاڵی غۆسکیلە لە (٢٠٠٥) و لە شوێنەکانی دیکەی دانمارک پێشکەش کرا..<ref>http://i2u.dk/fotoweb/Preview2.fwx?search=(FQYFN%20contains(00025383))&title=Den%20Indre%20Svinehund&author=Lars%20Holst%20Bundgård {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161221023232/http://i2u.dk/fotoweb/Preview2.fwx?search=%28FQYFN%20contains%2800025383%29%29&title=Den%20Indre%20Svinehund&author=Lars%20Holst%20Bundg%C3%A5rd |date=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=65 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220172958/http://www.aidoh.dk/?categoryID=65 |date=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} , The Nightmare, website</ref> * چیڕۆکی چاڵەکە (٢٠٠٥): پەیکەرێکی گەورەی (ھۆ. سی. ئەندەرسن) ە، کە لە گۆڕەپانی شارەوانی ئۆدەنسە (٢٠٠٥-٢٠١١) دانرا. پەیکەرەکە لە لەنگەرگەی ئۆدەنسە لە ساڵی (٢٠١١)دا نقوم کرا وەکو ناڕەزایی دەربڕینێک دژی شارەوانی ئۆدەنسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hcandersen-homepage.dk/vandkunst.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101124135138/http://www.hcandersen-homepage.dk/vandkunst.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124135138/http://www.hcandersen-homepage.dk/vandkunst.htm |date=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=91 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403165529/http://www.aidoh.dk/?categoryID=91 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }}</ref> * ھارێتی مانگا: (٢٠٠٥). دامەزراوێکی ھونەری (١٢) مەتر بەرزە و پێکھاتووە لە تەرازوویەک کە تایەکی تەرازووەکە مانگایەکی وشک کراوەیە، تایەکەی دیکەی تەرازووەکە (٥) منداڵی برسی تێدایە کە لە گۆڕەپانی شارەوانی شاری کۆپنھاون و (ڕێکخراوی بازرگانی جیھانی) لە ھۆنگ کۆنک دانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv2fyn.dk/article/34374 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120913171910/http://www.tv2fyn.dk/article/34374 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120913171910/http://www.tv2fyn.dk/article/34374 |date=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=124، Mad Cow Disease, website</ref> * گوێرەکەی زێڕین: (٢٠٠٥)، پەیکەرێکی (٨) مەتر بەرزی لە کانزا دروست کراوی پێکھاتوو لە گوێرەکەیەکی زێڕە، کە بە کاغەزی زێڕی (٢٤) کیرات داپۆشراوە. ئەم پەیکەرە پێشتر لە شاری (گێنت) لە بەلجیکا و ئێستاش بەشێوەیەکی ھەمیشەیی لە گۆڕەپانی شارەوانی شاری فریدریسیا دانراوە.<ref>http://www.indymedia.be/index.html%3Fq=node%2F1382.html {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308054135/http://www.indymedia.be/index.html?q=node%2F1382.html |date= ٨ی ئازاری ٢٠١٦ }} , video om guldkalven i Gent</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=136 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220173532/http://www.aidoh.dk/?categoryID=136 |date=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} , golden calf , website</ref> * ژیانی منداڵان لە ساڵی (٢٠٠٥): کچە بچکۆڵە بە دەنکە شقارتەکەوە: (٢٠٠٥)، ١٠ پەیکەری ھاوشێوە پێکھاتوو لە کچێکی (٩) ساڵانە کە دانیشتووە لەگەڵ دەنکە شقارتەکانی و تەلەفۆنێکی دەستی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.datyl.dk/materialer/til-danskundervisning/h-c-andersen/92-hans-christian-andersen-den-lille-pige-med-svovlstikkerne-og-mobiltelefonen |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120723120110/http://www.datyl.dk/materialer/til-danskundervisning/h-c-andersen/92-hans-christian-andersen-den-lille-pige-med-svovlstikkerne-og-mobiltelefonen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120723120110/http://www.datyl.dk/materialer/til-danskundervisning/h-c-andersen/92-hans-christian-andersen-den-lille-pige-med-svovlstikkerne-og-mobiltelefonen |date=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢ }}</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=133 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403122754/http://www.aidoh.dk/?categoryID=133 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} , Børne liv, opsamlings website</ref> * بەناوی خودا (٢٠٠٦): دامەزراوێکی پەیکەری کانزاییە کە پێکھاتووە لە ژمارەیەک دیمەنی مۆمیاکراو لە کچێکی ھەرزەکاری سکپڕی لە خاچدراو. [//en.wikipedia.org/wiki/In_the_name_of_God_(sculpture) In the name of God] * ڕەنگی پرتەقاڵی، (٢٠٠٨): پڕۆژەیەکی ھونەرییە کە ڕەنگە پرتەقاڵییەکەی بەکارھاتووە وەکو ڕەنگی ئاماژە پێکردن بۆ پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لەژێر (OL) یارییەکانی ئۆڵۆمپی جیھانی لە ساڵی (٢٠٠٨) لە چین. [//en.wikipedia.org/wiki/The_Color_Orange The Color Orange] * حەوت مەتری: (٢٠٠٩)، ژمارەیەک لە دامەزراوی ھونەری پەیوەست بە کۆبوونەوەی لوتکەی ژینکە لە کۆپنھاون (کۆپ ١٥). بۆ نموونە گڵۆپێکی (٢٤) کیلۆمەتر درێژی پێکھاتوو لە گڵۆپی سووری درەوشاوە بە بەرزی (٧) مەتر تاڤگەی ئاو بەناو تەواوی کۆپنھاون و دەوروبەری (بیلاسەنتەر). پڕۆژەکە لەلایەن وەزارەتی دەرەوە یارمەتی دراوە.<ref>http://www.sevenmeters.net/،{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} projektet webside</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=280 , Seven meters opsamling, webside</ref> * کۆتایی پێھێنانی دەربەدەری: (٢٠١٠-٢٠١٣)، ١٣ پەیکەری کانزاییە کە ھەریەکەی بە ئەندازەی گەورەیی مرۆڤێکی دەربەدەر (مرۆڤە بێ ماڵەکان) ە، کە لە گەڕاندا بووینە لە بەریتانیا، ئێرلەندە، ئیتاڵیا، پورتوگاڵ، بەلجیکا، ئۆنگاریا، ڕۆمانیا، نەرویج و دانمارک، ھەروەھا لە بەرامبەر پەرلەمانی ئەوروپی دانراوە. بە ھاوکاری پڕۆژەکانی (ئوذنفۆ) (فیانتسا) ئەنجام دراون..<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.welcomehomeless.org/home.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110907085143/http://www.welcomehomeless.org/home.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئەیلوولی ٢٠١١}} , pojket webside</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=269 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220172738/http://www.aidoh.dk/?categoryID=269 |date=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} , Homelessness opsamling , webside</ref> * کەشتی پەنابەرەکان ANTON M/S: (2010-2013). دامەزراوێکی ھونەری شلە کە پێکھاتووە لە (٧٠) پەیکەری پەنابەران کە لە کانزا دروست کراون و لەسەر کەشتیە کۆنەکەی ماسی گری (M/S ANTON). ئەم دامەزراوە ھونەرییە لە گەڕاندا بووە لە زۆر شاری سەر دەریایی لە دانمارک و لە ساڵی (٢٠١٣)دا لە گەڕاندا دەبێت لە ئەسکەندەنافیا. بەھاوکاری لەگەڵ گروپی (دەریای زیندوو – Levende Hav). پڕۆژەکە لەلایەن (Danida) ھاوکاری کراوە..<ref>http://www.levendehav.dk/،{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} levende havs webside</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=320 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170617193723/http://www.aidoh.dk/?categoryID=320 |date=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }} , The refugee ship M/S ANTON, website</ref> * ھاوکێشە ڕاگرتن: (٢٠٠٥-٢٠١٥): پەیکەرێکی کانزاییە و بەشێوەیەکی ھاوکێش لەسەر بەرزایی (٦ تا ١٥) مەتر لەسەر شیشەی ئاسن ڕاگیراوە. ھەندێک لە پەیکەرەکان بەرزییەکەیان (٣) مەترە. وەکو نیشانەیەک (سومبلێک) بۆ یادی (١٠) ساڵەی پڕۆژەی (خوێندن لەپێناوی گەشەکردنێکی باشتر) ی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان کە پێی دەگوترێت (UBU)..<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thebalancingact.info/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150815113858/http://www.thebalancingact.info/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150815113858/http://www.thebalancingact.info/ |date=١٥ی ئابی ٢٠١٥ }} , projected website</ref><ref>http://www.aidoh.dk/?categoryID=66 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220172837/http://www.aidoh.dk/?categoryID=66 |date=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} , Balancing Act , website</ref> * دەمارگیری ئایینی (٢٠١١-٢٠١٢): پێکھاتوویەکی کانزاییە کە بەرزییەکەی (٤) مەتر و تیرەکەشی (٩) مەترە. دامەزراوە پەیکەرییەکە پێکھاتووە لە پەرتووکی ئایینی کە بەیەکەوە وشەی دەمارگیری ئایینی ([//en.wikipedia.org/wiki/Fundamentalism_(sculpture) FUNDAMENTALISM]) پێکدەھێنن. * ''[[تاعونی پرتەقاڵی]]'' ''٢٠٢٦ پێکهاتەی پلێتێکی زێڕی عەیار ٢٣قەبارەی ٢٫٦ مەتر لە [[پەرلەمانی ئەورووپا|پەرلەمانی ئەوروپا]] دانراوە.'' == Referencer == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Jens Galschiot}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:ھونەرمەندانی دانمارکی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی سەرشەقام]] [[پۆل:چالاکانی مافی مرۆڤی دانمارکی]] fqj8ibm70v59oo4hi7cdkinofi1ufaw 0 18276 1684392 1291330 2026-10-09T13:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، پۆڵەندا-کۆلکە) 1684392 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وارشۆ | ناوی_فەرمی = Warszawa | ناوی_خۆماڵی = Warsaw | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = شار ، پایەتخت <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Widok na krakowskie przedmiescie po remoncie.jpg | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = Coat of arms of Warsaw.svg | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = وێنەی شاری وارشۆ | دەرزیی_نەخشە = Poland | پۆتانەکان = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = وڵات | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|پۆڵەندا}} | جۆری_دابەشکراو١ = | ناوی_دابەشکراو١ = | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = 517.24 | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣,٢٧٣,٠٤٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = 1,726,581 | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = http://www.um.warszawa.pl/ | پەراوێزەکان = }} '''وارشۆ''' پایتەختی [[پۆڵەندا]]یە و گەورەترین شاریەتی. دەکەوێتە سەر ڕووباری ڤیستولا و نزیکەی ٢٦٠ کم لە [[دەریای باڵتیک]]ەوە دوورە و ٣٠٠ کم لە چیای کارپاتەوە دوورە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٤دا بە ١،٧٢٦،٥٨١ کەس خەمڵێندراوە و لەگەڵ ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی پایتەختە گەورەکە ٢،٦٣١،٩٠٢ کەسە، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە ١٠ گەورەترین شارەکانی [[یەکێتیی ئەورووپا]] لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە. ڕووبەری شارەکە ٥١٦.٩ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە، شارەکە لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا خراپ وێران بوو و زیاتر لە ٨٥٪ی بیناکانی وێران بوون.<ref>https://web.archive.org/web/20180705204106/http://www.emta.com/article.php3?id_article=43</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130531095416/http://www.urbanaudit.org/CityProfiles.aspx?CityCode=PL001C&CountryCode=PL</ref><ref>https://web.archive.org/web/20080603015458/http://www.goeuro2012.com/html/warsaw.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وارسا|جوگرافیا|پۆڵەندا}} {{پایتەختەکانی ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Warsaw}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:وارساو]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە پۆڵەندا]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٣یەم]] bepynqdkgtwwsbigzcauglll5nujaqu 0 19396 1684414 1649562 2026-10-09T13:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684414 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = واشانکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| واشانکة}}<br>{{lang-en| Washanka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.63611| 45.01717}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی واشانکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.63611| 45.01717 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی حاجی ئۆمەران|حاجی ئۆمەران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٤٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''واشانکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] [[پۆل:گوندەکانی حاجی ئۆمەران]] kmiybmhotb23ep1dsgqw74j2d06rolr 0 20483 1684399 1575257 2026-10-09T13:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684399 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = وارنەر برۆس ئینتەرتەینمەنت{{ھن}}Warner Bros. Entertainment, Inc. |لۆگۆ= [[پەڕگە:Warner Bros. logo 2023.svg|160px]] |جۆر=بەشێک لە [[وارنەر میدیا|تایم وارنەر]] |بازرگانی_لە = |پیشەسازی = |بوار= |جێگر = |دامەزراندن =١٩١٨ (بە ناوی وارنەر برۆس. ستودیۆز){{ھن}}١٩٢٣ (بە ناوی [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]) |دامەزرێنەر =[[جاک وارنەر]]{{ھن}}[[ھاری وارنەر]]{{ھن}}[[ئالبێرت وارنەر]]{{ھن}}[[سام وارنەر]] |ناونیشانی_شار = |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان =[[کالیفۆرنیا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = |بەڕێوەبەران =[[باری مایەر]] (خاوەن و بەڕێوەبەر) |بەرھەمەکان =[[ئەنیمەیشن|وێنەی جوڵاو]]، [[بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی]] |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = ١٢٫٦٣٨ میلیارد $ (٢٠١١) |مایە = ١٫٢٦٣ میلیارد $ (٢٠١١) |خاوەن = |ژ. کارمەند = |ماڵپەڕی سەرەکی =http://www.warnerbros.com |پەراوێزەکان = }} '''وارنەر برۆس. ئینتەرتەینمەنت''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros. Entertainment}}) یەکێکە لە ستۆدیۆکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بۆ بەرھەمھێنانی [[فیلم]] و کاری وێنەیی و [[ئەنیمەیشن|وێنەی جوڵاو]] و [[بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی]] و [[مۆسیقا]]. بەتایبەتی یەکێکە لە ستودیۆ سەرەکییە جیھانییەکانی بواری بەرھەمھێنانی فیلم، ھەروەھا بەشێکە لە کۆمپانیای [[وارنەر میدیا|تایم وارنەر]]، نووسینگەی ھەیە لە ویلایەتەکانی [[کالیفۆرنیا]] و [[نیویۆرک (ویلایەت)|نیویۆرک]].<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Warner_Bros.</ref> وارنەر برۆس. چەندین ستودیۆی تر لە خۆ دەگرێت لەوانە [[وارنەر برۆس ستودیۆز]]، [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]، [[نیو لاین سینەما]] … ھتد. وارنەر برۆس ھەروەھا بەشی جۆراوجۆری تایبەت بە بڵاوکردنەوە و بەرزکردنەوەی و موزیک و شانۆ و پارکەکان بە کار دەخات. بوگس بەنی، کارەکتەرێکی کارتۆنییە و وەک بەشێک لە زنجیرەی لونی تونس دروستکراوە، وەک بەختبەختێکی فەرمی کۆمپانیاکە خزمەت دەکات. == مێژوو == ناوی کۆمپانیاکە لە دامەزرێنەرانی برایانی وارنەرەوە پەیدابووە،<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|people=Warner Sperling, Cass (Director) |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.warnersisters.com/ourstore.html |سەردێڕ=The Brothers Warner (DVD film documentary) |بڵاوکەرەوە=Warner Sisters, Inc. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160217043304/http://www.warnersisters.com/ourstore.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.newspress.com/Top/Article/article.jsp?Section=LOCAL&ID=565517034704732185&Archive=true| سەردێڕ=Journey of discovery: Warner documentary the result of a twenty-year effort| ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=[[Santa Barbara News-Press]]| ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٠٨| دوایین=McMorris| یەکەم=Bill| دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.newspress.com/Top/Article/article.jsp?Section=LOCAL&ID=565517034704732185&Archive=true |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{Dead link|date=November 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> وەک: ھاری، ئەلبێرت، سام، جاک. ھاری و ئەلبێرت و سام وەک منداڵی بچووک لەگەڵ [[دایک و باوک]]ی جولەکە پۆڵەندییەکانیان<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://digitalcommons.chapman.edu/vocesnovae/vol10/iss1/2/ |سەردێڕ=The Warner Brothers Prove Their Patriotism |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨|دوایین=Jacobson |یەکەم=Lara | journal=Voces Novae |بەرگ=١٠| issue=1 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191030081340/https://digitalcommons.chapman.edu/vocesnovae/vol10/iss1/2/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hixson|یەکەم=Walter L.|سەردێڕ=The American Experience in World War II: The United States and the road to war in Europe|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CAEyh6EY9kYC&pg=PA28|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٤٠٢٩-٠|پەڕە=٢٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cocks|یەکەم=Geoffrey|سەردێڕ=The Wolf at the Door: Stanley Kubrick, History, & the Holocaust|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=nJ9h50sMkOMC&pg=PA41|ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Peter Lang|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٠٤-٧١١٥-٠|پەڕە=٤١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Meyer | یەکەم=Carla | سەردێڕ=California Hall of Fame to induct the four Warner brothers | وێبگە=California Museum | ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٣| ناونیشان=https://www.californiamuseum.org/museum-news/california-hall-fame-induct-four-warner-brothers | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191028052512/https://www.californiamuseum.org/museum-news/california-hall-fame-induct-four-warner-brothers | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کراسنۆسەلک و کۆنگرەی پۆڵەندا و پاشان بەشێک لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیاوە کۆچیان بۆ کەنەدا کرد، وەک لە زۆربەی خێزانە کۆچبەرەکانی تردا، ھەندێک منداڵ وردە وردە وەشانی ھەڵگەڕاندنەوەیان پەیدا کرد کە بە شێوەی ھەڵچوو دەردەکەون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bialczynski.pl/2016/04/22/wielcy-polacy-warner-bros-czyli-bracia-wytwornia-zostala-zalozona-przez-braci-warner-aaron-albert-szmul-sam-i-hirsz-harry-wonsal-oraz-jack-itzhak-wonsal/|سەردێڕ=Wielcy Polacy – Warner Bros czyli bracia Warner: Aaron (Albert), Szmul (Sam) i Hirsz (Harry) Wonsal oraz Jack (Itzhak) Wonsal – Białczyński|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190921214039/https://bialczynski.pl/2016/04/22/wielcy-polacy-warner-bros-czyli-bracia-wytwornia-zostala-zalozona-przez-braci-warner-aaron-albert-szmul-sam-i-hirsz-harry-wonsal-oraz-jack-itzhak-wonsal/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جاک، برا بچووکترە، لە شاری ئۆنتاریۆ لە دایک بووە، ئەو سێ برا بەتەمەنانە دەستیان کرد بە کارکردن لە سینەماکان، ئەوەش دوای ئەوەی کە فیلمێکی سینەمایییان پەیدا کرد، کە لە شارەکانی کانگەلەکان لە پەنسلڤانیا و ئۆھایۆ فیلمیان تێدا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین=Green| یەکەم=Fitzhugh| سەردێڕ=The Film Finds Its Toungue|شوێن=New York| پەڕە=٤١| بڵاوکەرەوە=G.P. Putnam's Sons| ساڵ=١٩٢٩| ناونیشان=https://books.google.com/?id=NipDAAAAIAAJ&dq=The+Film+Finds+Its+Tongue&q=warner|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> سەرەتا سام و ئەلبێرت وارنەر ١٥٠ دۆلاری ئەمریکیان وەبەرھێندا بۆ دابینکردنی ژیانی ئاگربڕی ئەمریکی و دزی شەمەندەفەری گەورە، یەکەم شانۆی خۆیان کردەوە، کاسکادێ لە نیوکاسڵ لە پەنسلڤانیا لە ساڵی ١٩٠٣. == زنجیرە بەرھەمەکانی وارنەر برۆس. == ئەمە لیستی ئەو زنجیرە بەرھەمانەن کە وارنەر برۆس. ئینتەرتەینمەنت بەرھەمی ھێناون تایبەتن تەنھا بە خۆی. واتە ئەو بەرھەمانەی کە پێکدێن لە چەند بەشێک بۆ نموونە: ([[تۆم و جێری]]) {| class="wikitable sortable" |- ! ناونیشان ! ساڵەکان ! تێبینی |- | ''Looney Tunes'' || ١٩٢٩–ئێستا || |- | ''[[تۆم و جێری]]'' || ١٩٤٠–ئێستا || ئەمە لەبنەڕەتدا خاوەندارییەتی لێکرابوو لەلایەن MGMCS |- | ''Dirty Harry'' || ١٩٧١–١٩٨٨ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ ماڵپاسۆ پرۆدەکشن |- | ''The Exorcist'' || ١٩٧٣–٢٠٠٥ || |- | ''Oh, God!'' || ١٩٧٧–١٩٨٤ || |- | ''Superman'' || ١٩٧٨–ئێستا || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ [[کۆمیکەکانی دی سی]] |- | ''Caddyshack'' || ١٩٨٠–١٩٨٨ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ [[ئۆریۆن پیکچەرز]] |- | ''Arthur '' || ١٩٨١–٢٠١١ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ ئۆریۆن پیکچەرز |- | ''National Lampoon's Vacation'' || ١٩٨٣–١٩٩٧ || |- | ''Police Academy'' || ١٩٨٤–١٩٩٤ || |- | ''Gremlins'' || ١٩٨٤–١٩٩٠ || |- | ''The NeverEnding Story'' || ١٩٨٤–١٩٩٦ || |- | ''Lethal Weapon'' || ١٩٨٧–١٩٩٨ || produced with [[Silver Pictures]] |- | ''The Lost Boys'' || ١٩٨٧-ئێستا || |- | ''Batman'' || ١٩٨٩–ئێستا || produced with [[DC Comics]] |- | ''Under Siege'' || ١٩٩٢–١٩٩٥ || |- | ''Free Willy'' || ١٩٩٣–٢٠١٠ || produced with [[Regency Enterprises]] |- | ''Grumpy Old Men'' || ١٩٩٣–١٩٩٥ || |- | ''Ace Ventura'' || ١٩٩٤–٢٠٠٩ || produced with [[Morgan Creek Productions]] |- | ''Analyze This'' || ١٩٩٩–٢٠٠٢ || |- | ''The Matrix'' || ١٩٩٩–٢٠٠٣ || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Silver Pictures]] |- | ''The Whole Nine Yards'' || ٢٠٠٠–٢٠٠٤ || |- | ''Miss Congeniality''|| ٢٠٠٠–٢٠٠٥ || |- | ''Cats & Dogs'' || ٢٠٠١–٢٠١٠ || produced with [[Village Roadshow Pictures]] |- | ''Harry Potter'' || ٢٠٠١–٢٠١١ || produced with [[Heyday Films]] |- | ''Ocean's Eleven'' || ٢٠٠١–٢٠٠٧ || also distributed the [[Ocean's Eleven (1960 film)|١٩٦٠ film]] |- | ''[[سکووبی دوو]]'' || ٢٠٠٢–٢٠٠٤ || |- | ''A Cinderella Story'' || ٢٠٠٤–٢٠١١ || |- | ''The Sisterhood of the Traveling Pants'' || ٢٠٠٥–٢٠٠٨ || |- | ''Happy Feet'' || ٢٠٠٦–ئێستا || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Kennedy Miller Mitchell]] |- | ''The Hangover'' || ٢٠٠٩–ئێستا || produced with [[Legendary Pictures]] And Green Hat Films |- | ''Sherlock Holmes'' || ٢٠٠٩–ئێستا || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Silver Pictures]] |- | ''Clash of the Titans'' || ٢٠١٠–ئێستا || produced with [[Legendary Pictures]] |} :'''[[نیو لاین سینەما]]''' {| class="wikitable sortable" |- ! ناونیشان ! ساڵەکان ! تێبینی |- | ''[[The Street Fighter]]'' || ١٩٧٤–١٩٧٦ || produced with [[Toei Company]] |- | ''[[A Nightmare on Elm Street (franchise)|A Nightmare on Elm Street]]'' || ١٩٨٤–٢٠١٢ || |- | ''[[Critters (film series)|Critters]]'' || ١٩٨٦–١٩٩٢ || |- | ''[[House Party (film)|House Party]]'' || ١٩٩٠–٢٠٠١ || |- | ''[[Teenage Mutant Ninja Turtles (film series)|Teenage Mutant Ninja Turtles]]'' || ١٩٩٠–١٩٩٣ || |- | ''[[The Lawnmower Man (film)|The Lawnmower Man]]'' || ١٩٩٢–١٩٩٦ || |- | ''[[The Mask (film)|The Mask]]'' || ١٩٩٤–٢٠٠٥ || produced with [[Dark Horse Entertainment]] |- | ''[[Dumb and Dumber]]'' || ١٩٩٤–٢٠٠٣ || |- | ''[[Friday (1995 film)|Friday]]'' || ١٩٩٥–٢٠٠٢ || |- | ''[[Mortal Kombat]]'' || ١٩٩٥–١٩٩٧ || |- | ''[[Austin Powers (film series)|Austin Powers]]'' || ١٩٩٧–٢٠٠٢ || |- | ''[[Blade (film series)|Blade]]'' || ١٩٩٨–٢٠٠٤ || produced with [[Marvel Entertainment]] |- | ''[[Rush Hour (film series)|Rush Hour]]'' || ١٩٩٨–٢٠٠٧ || |- | ''[[Final Destination (series)|Final Destination]]'' || ٢٠٠٠–٢٠١١ || |- | ''[[The Lord of the Rings film trilogy|The Lord of the Rings]]'' || ٢٠٠١–٢٠٠٣ || produced with [[WingNut Films]] |- | ''[[Harold & Kumar]]'' || ٢٠٠٤–٢٠١١ || |- | ''[[Sex and the City (film)|Sex and the City]]'' || ٢٠٠٨–٢٠١٠ || produced with [[ئێچ بی ئۆ فیلمز|HBO Films]] |- | ''[[Journey to the Center of the Earth (2008 film)|Journey to the Center of the Earth]]'' || ٢٠٠٨–ئێستا || produced with [[Walden Media]] |- | ''[[The Hobbit (film series)|The Hobbit]]'' || ٢٠١٢–ئێستا || produced with [[WingNut Films]] and [[Metro-Goldwyn-Mayer]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|کۆمپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Entertainment}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٢٣]] [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٨]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی فیلم]] melrctx1zre7wpms761hsol507k47xr 1684577 1684399 2026-10-09T21:11:31Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684577 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = وارنەر برۆس ئینتەرتەینمەنت{{ھن}}Warner Bros. Entertainment, Inc. |لۆگۆ= [[پەڕگە:Warner Bros. logo 2023.svg|160px]] |جۆر=بەشێک لە [[وارنەر میدیا|تایم وارنەر]] |بازرگانی_لە = |پیشەسازی = |بوار= |جێگر = |دامەزراندن =١٩١٨ (بە ناوی وارنەر برۆس. ستودیۆز){{ھن}}١٩٢٣ (بە ناوی [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]) |دامەزرێنەر =[[جاک وارنەر]]{{ھن}}[[ھاری وارنەر]]{{ھن}}[[ئالبێرت وارنەر]]{{ھن}}[[سام وارنەر]] |ناونیشانی_شار = |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان =[[کالیفۆرنیا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = |بەڕێوەبەران =[[باری مایەر]] (خاوەن و بەڕێوەبەر) |بەرھەمەکان =[[ئەنیمەیشن|وێنەی جوڵاو]]، [[بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی]] |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = ١٢٫٦٣٨ میلیارد $ (٢٠١١) |مایە = ١٫٢٦٣ میلیارد $ (٢٠١١) |خاوەن = |ژ. کارمەند = |ماڵپەڕی سەرەکی =http://www.warnerbros.com |پەراوێزەکان = }} '''وارنەر برۆس. ئینتەرتەینمەنت''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros. Entertainment}}) یەکێکە لە ستۆدیۆکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بۆ بەرھەمھێنانی [[فیلم]] و کاری وێنەیی و [[ئەنیمەیشن|وێنەی جوڵاو]] و [[بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی]] و [[مۆسیقا]]. بەتایبەتی یەکێکە لە ستودیۆ سەرەکییە جیھانییەکانی بواری بەرھەمھێنانی فیلم، ھەروەھا بەشێکە لە کۆمپانیای [[وارنەر میدیا|تایم وارنەر]]، نووسینگەی ھەیە لە ویلایەتەکانی [[کالیفۆرنیا]] و [[نیویۆرک (ویلایەت)|نیویۆرک]].<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Warner_Bros.</ref> وارنەر برۆس. چەندین ستودیۆی تر لە خۆ دەگرێت لەوانە [[وارنەر برۆس ستودیۆز]]، [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]، [[نیو لاین سینەما]] … ھتد. وارنەر برۆس ھەروەھا بەشی جۆراوجۆری تایبەت بە بڵاوکردنەوە و بەرزکردنەوەی و موزیک و شانۆ و پارکەکان بە کار دەخات. بوگس بەنی، کارەکتەرێکی کارتۆنییە و وەک بەشێک لە زنجیرەی لونی تونس دروستکراوە، وەک بەختبەختێکی فەرمی کۆمپانیاکە خزمەت دەکات. == مێژوو == ناوی کۆمپانیاکە لە دامەزرێنەرانی برایانی وارنەرەوە پەیدابووە،<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|people=Warner Sperling, Cass (Director) |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.warnersisters.com/ourstore.html |سەردێڕ=The Brothers Warner (DVD film documentary) |بڵاوکەرەوە=Warner Sisters, Inc. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160217043304/http://www.warnersisters.com/ourstore.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.newspress.com/Top/Article/article.jsp?Section=LOCAL&ID=565517034704732185&Archive=true| سەردێڕ=Journey of discovery: Warner documentary the result of a twenty-year effort| ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=[[Santa Barbara News-Press]]| ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٠٨| دوایین=McMorris| یەکەم=Bill| دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.newspress.com/Top/Article/article.jsp?Section=LOCAL&ID=565517034704732185&Archive=true |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{Dead link|date=November 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> وەک: ھاری، ئەلبێرت، سام، جاک. ھاری و ئەلبێرت و سام وەک منداڵی بچووک لەگەڵ [[دایک و باوک]]ی جولەکە پۆڵەندییەکانیان<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://digitalcommons.chapman.edu/vocesnovae/vol10/iss1/2/ |سەردێڕ=The Warner Brothers Prove Their Patriotism |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨|دوایین=Jacobson |یەکەم=Lara | journal=Voces Novae |بەرگ=١٠| issue=1 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191030081340/https://digitalcommons.chapman.edu/vocesnovae/vol10/iss1/2/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hixson|یەکەم=Walter L.|سەردێڕ=The American Experience in World War II: The United States and the road to war in Europe|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CAEyh6EY9kYC&pg=PA28|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٤٠٢٩-٠|پەڕە=٢٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cocks|یەکەم=Geoffrey|سەردێڕ=The Wolf at the Door: Stanley Kubrick, History, & the Holocaust|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=nJ9h50sMkOMC&pg=PA41|ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Peter Lang|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٠٤-٧١١٥-٠|پەڕە=٤١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Meyer | یەکەم=Carla | سەردێڕ=California Hall of Fame to induct the four Warner brothers | وێبگە=California Museum | ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٣| ناونیشان=https://www.californiamuseum.org/museum-news/california-hall-fame-induct-four-warner-brothers | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191028052512/https://www.californiamuseum.org/museum-news/california-hall-fame-induct-four-warner-brothers | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کراسنۆسەلک و کۆنگرەی پۆڵەندا و پاشان بەشێک لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیاوە کۆچیان بۆ کەنەدا کرد، وەک لە زۆربەی خێزانە کۆچبەرەکانی تردا، ھەندێک منداڵ وردە وردە وەشانی ھەڵگەڕاندنەوەیان پەیدا کرد کە بە شێوەی ھەڵچوو دەردەکەون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bialczynski.pl/2016/04/22/wielcy-polacy-warner-bros-czyli-bracia-wytwornia-zostala-zalozona-przez-braci-warner-aaron-albert-szmul-sam-i-hirsz-harry-wonsal-oraz-jack-itzhak-wonsal/|سەردێڕ=Wielcy Polacy – Warner Bros czyli bracia Warner: Aaron (Albert), Szmul (Sam) i Hirsz (Harry) Wonsal oraz Jack (Itzhak) Wonsal – Białczyński|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190921214039/https://bialczynski.pl/2016/04/22/wielcy-polacy-warner-bros-czyli-bracia-wytwornia-zostala-zalozona-przez-braci-warner-aaron-albert-szmul-sam-i-hirsz-harry-wonsal-oraz-jack-itzhak-wonsal/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جاک، برا بچووکترە، لە شاری ئۆنتاریۆ لە دایک بووە، ئەو سێ برا بەتەمەنانە دەستیان کرد بە کارکردن لە سینەماکان، ئەوەش دوای ئەوەی کە فیلمێکی سینەمایییان پەیدا کرد، کە لە شارەکانی کانگەلەکان لە پەنسلڤانیا و ئۆھایۆ فیلمیان تێدا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین=Green| یەکەم=Fitzhugh| سەردێڕ=The Film Finds Its Toungue|شوێن=New York| پەڕە=٤١| بڵاوکەرەوە=G.P. Putnam's Sons| ساڵ=١٩٢٩| ناونیشان=https://books.google.com/?id=NipDAAAAIAAJ&dq=The+Film+Finds+Its+Tongue&q=warner|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> سەرەتا سام و ئەلبێرت وارنەر ١٥٠ دۆلاری ئەمریکیان وەبەرھێندا بۆ دابینکردنی ژیانی ئاگربڕی ئەمریکی و دزی شەمەندەفەری گەورە، یەکەم شانۆی خۆیان کردەوە، کاسکادێ لە نیوکاسڵ لە پەنسلڤانیا لە ساڵی ١٩٠٣. == زنجیرە بەرھەمەکانی وارنەر برۆس. == ئەمە لیستی ئەو زنجیرە بەرھەمانەن کە وارنەر برۆس. ئینتەرتەینمەنت بەرھەمی ھێناون تایبەتن تەنھا بە خۆی. واتە ئەو بەرھەمانەی کە پێکدێن لە چەند بەشێک بۆ نموونە: ([[تۆم و جێری]]) {| class="wikitable sortable" |- ! ناونیشان ! ساڵەکان ! تێبینی |- | ''Looney Tunes'' || ١٩٢٩–ئێستا || |- | ''[[تۆم و جێری]]'' || ١٩٤٠–ئێستا || ئەمە لەبنەڕەتدا خاوەندارییەتی لێکرابوو لەلایەن MGMCS |- | ''Dirty Harry'' || ١٩٧١–١٩٨٨ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ ماڵپاسۆ پرۆدەکشن |- | ''The Exorcist'' || ١٩٧٣–٢٠٠٥ || |- | ''Oh, God!'' || ١٩٧٧–١٩٨٤ || |- | ''Superman'' || ١٩٧٨–ئێستا || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ [[کۆمیکەکانی دی سی]] |- | ''Caddyshack'' || ١٩٨٠–١٩٨٨ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ [[ئۆریۆن پیکچەرز]] |- | ''Arthur '' || ١٩٨١–٢٠١١ || بەرھەمھێنراوە لەگەڵ ئۆریۆن پیکچەرز |- | ''National Lampoon's Vacation'' || ١٩٨٣–١٩٩٧ || |- | ''Police Academy'' || ١٩٨٤–١٩٩٤ || |- | ''Gremlins'' || ١٩٨٤–١٩٩٠ || |- | ''The NeverEnding Story'' || ١٩٨٤–١٩٩٦ || |- | ''Lethal Weapon'' || ١٩٨٧–١٩٩٨ || produced with [[Silver Pictures]] |- | ''The Lost Boys'' || ١٩٨٧-ئێستا || |- | ''Batman'' || ١٩٨٩–ئێستا || produced with [[DC Comics]] |- | ''Under Siege'' || ١٩٩٢–١٩٩٥ || |- | ''Free Willy'' || ١٩٩٣–٢٠١٠ || produced with [[Regency Enterprises]] |- | ''Grumpy Old Men'' || ١٩٩٣–١٩٩٥ || |- | ''Ace Ventura'' || ١٩٩٤–٢٠٠٩ || produced with [[Morgan Creek Productions]] |- | ''Analyze This'' || ١٩٩٩–٢٠٠٢ || |- | ''The Matrix'' || ١٩٩٩–٢٠٠٣ || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Silver Pictures]] |- | ''The Whole Nine Yards'' || ٢٠٠٠–٢٠٠٤ || |- | ''Miss Congeniality''|| ٢٠٠٠–٢٠٠٥ || |- | ''Cats & Dogs'' || ٢٠٠١–٢٠١٠ || produced with [[Village Roadshow Pictures]] |- | ''Harry Potter'' || ٢٠٠١–٢٠١١ || produced with [[Heyday Films]] |- | ''Ocean's Eleven'' || ٢٠٠١–٢٠٠٧ || also distributed the [[Ocean's Eleven (1960 film)|١٩٦٠ film]] |- | ''[[سکووبی دوو]]'' || ٢٠٠٢–٢٠٠٤ || |- | ''A Cinderella Story'' || ٢٠٠٤–٢٠١١ || |- | ''The Sisterhood of the Traveling Pants'' || ٢٠٠٥–٢٠٠٨ || |- | ''Happy Feet'' || ٢٠٠٦–ئێستا || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Kennedy Miller Mitchell]] |- | ''The Hangover'' || ٢٠٠٩–ئێستا || produced with [[Legendary Pictures]] And Green Hat Films |- | ''Sherlock Holmes'' || ٢٠٠٩–ئێستا || produced with [[Village Roadshow Pictures]] and [[Silver Pictures]] |- | ''Clash of the Titans'' || ٢٠١٠–ئێستا || produced with [[Legendary Pictures]] |} :'''[[نیو لاین سینەما]]''' {| class="wikitable sortable" |- ! ناونیشان ! ساڵەکان ! تێبینی |- | ''[[The Street Fighter]]'' || ١٩٧٤–١٩٧٦ || produced with [[Toei Company]] |- | ''[[A Nightmare on Elm Street (franchise)|A Nightmare on Elm Street]]'' || ١٩٨٤–٢٠١٢ || |- | ''[[Critters (film series)|Critters]]'' || ١٩٨٦–١٩٩٢ || |- | ''[[House Party (film)|House Party]]'' || ١٩٩٠–٢٠٠١ || |- | ''[[Teenage Mutant Ninja Turtles (film series)|Teenage Mutant Ninja Turtles]]'' || ١٩٩٠–١٩٩٣ || |- | ''[[The Lawnmower Man (film)|The Lawnmower Man]]'' || ١٩٩٢–١٩٩٦ || |- | ''[[The Mask (film)|The Mask]]'' || ١٩٩٤–٢٠٠٥ || produced with [[Dark Horse Entertainment]] |- | ''[[Dumb and Dumber]]'' || ١٩٩٤–٢٠٠٣ || |- | ''[[Friday (1995 film)|Friday]]'' || ١٩٩٥–٢٠٠٢ || |- | ''[[Mortal Kombat]]'' || ١٩٩٥–١٩٩٧ || |- | ''[[Austin Powers (film series)|Austin Powers]]'' || ١٩٩٧–٢٠٠٢ || |- | ''[[Blade (film series)|Blade]]'' || ١٩٩٨–٢٠٠٤ || produced with [[Marvel Entertainment]] |- | ''[[Rush Hour (film series)|Rush Hour]]'' || ١٩٩٨–٢٠٠٧ || |- | ''[[Final Destination (series)|Final Destination]]'' || ٢٠٠٠–٢٠١١ || |- | ''[[The Lord of the Rings film trilogy|The Lord of the Rings]]'' || ٢٠٠١–٢٠٠٣ || produced with [[WingNut Films]] |- | ''[[Harold & Kumar]]'' || ٢٠٠٤–٢٠١١ || |- | ''[[Sex and the City (film)|Sex and the City]]'' || ٢٠٠٨–٢٠١٠ || produced with [[ئێچ بی ئۆ فیلمز|HBO Films]] |- | ''[[Journey to the Center of the Earth (2008 film)|Journey to the Center of the Earth]]'' || ٢٠٠٨–ئێستا || produced with [[Walden Media]] |- | ''[[The Hobbit (film series)|The Hobbit]]'' || ٢٠١٢–ئێستا || produced with [[WingNut Films]] and [[Metro-Goldwyn-Mayer]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|کۆمپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Entertainment}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٢٣]] [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٨]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی فیلم]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ٢٠٠٢ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٢ دامەزراون]] ci9lyqb0px358fagkfam54uiydzt8r8 4 25122 1684636 1684126 2026-10-10T00:03:16Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1684636 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٧٣٤٧ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٥٦٠ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٤٩٨٤٦ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٢ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٨٩ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٥ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٠٦ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠١ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣١٤ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧١ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٥٦ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١١٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٠ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦٢١ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٤٣ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٥٨٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٥٧ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٨٥ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٤ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٥٦ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧١ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] o2wklwcff3koqkspg24yhajjm68y0h4 4 25128 1684637 1684128 2026-10-10T00:03:26Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1684637 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٦٢ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٥ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٠٦ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠١ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٥٦ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١١٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٠ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٤٣ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٥٧ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٤ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٥٦ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧١ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١١٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٠٨٦ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] juezd8oe9sqemrvdrckoexa4xbmnt5s 0 27630 1684530 1519511 2026-10-09T19:36:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1684530 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:UWASocrates gobeirne cropped.jpg|thumb|پەیکەری سوقرات]] '''وتووێژەکانی سوقرات''' (بە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: Σωκρατικὸς λόγος یان Σωκρατικὸς διάλογος) ناوی ھەندێک نووسراوەی کۆنە کە لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن]]ەوە بە جێ ماوە و وتووێژەکانی [[سوقرات]] لەگەڵ قوتابییەکانی خۆی (بە تایبەت [[ئەفلاتوون]]) و خەڵکی تر لە خۆ دەگرێت. == دیالۆگەکانی ئەفلاتوون == [[ئەفلاتوون]] بەناوبانگترین قوتابیی سوقرات بووە و، سوقرات کاریگەریی زۆری بە سەر بۆچوونەکانی ئەودا بووە. ھەرچەندە ھاوڕێیەتییان تەنیا نۆ ساڵی خایاندووە، ئەفلاتوون نیوەی تەمەنی لە ژێر ئەم کاریگەرییە بەسەر بردووە. لە زۆربەی دیالۆگەکانی ئەفلاتووندا سوقرات پاڵەوانی سەرەکییە و بووە بە ناوەندی دەربڕینی بۆچوونە فەلسەفییەکانی. لە ھەندێ دیالۆگ، بە تایبەت دیالۆگەکانی قۆناغی سەرەتایی، ئەندێشە فەلسەفییەکانی سوقرات زاڵە. لە دیالۆگەکانی قۆناغەکانی دووەم و سێیەمدا ئەفلاتوون بۆچوونی خۆی لەسەر زاری سوقرات بە خوێنەر دەگەیەنێ. لە ھەر سێ قۆناغدا، بێجگە لە یەک دیالۆگ، سوقرات پاڵەوان و پێشەنگی مشتومڕە فەلسەفییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=کەمال|یەکەم=محەمەد|سەردێڕ=فەلسەفەی ئەفلاتوون|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم|ساڵ=٢٠١٠|شوێن=سلێمانی|پەڕەکان=١١}}</ref> سەرجەم سی و پێنج دیالۆگ دەدرێنە پاڵ ئەفلاتوون کە بە ڕەسەن دانراون. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} *[https://web.archive.org/web/20170219100835/https://en.wikipedia.org/wiki/Socratic_dialogue بەشداربووانی ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەفلاتوونیزم]] 92udx3a23i767tet67qoh9y9qcyrr6c 0 33801 1684492 1669481 2026-10-09T16:58:10Z خدری زینده 79270 /* بەربلاوی */ خاوێنکردن و ڕێکخستنەوە چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان 1684492 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} }} [[File:Gawerk Lords in iranian kurdistan - urmia - sardasht-آغایان ایل گورک در سردشت و مهاباد 1900 میلادی.jpg|thumb|ئاغاکانی خێڵی گەورک لە مەهاباد و سەردەشت و ورمێ]] [[File:Gawerk - mahabad- house of lord - osman agha مهاباد - سویناس -منزل عثمان آغا گورک.jpg|thumb|مەهاباد، سوێناس، ماڵی عوسمان ئاغای گەورک]] '''گەورک''' ناوی ھۆزێکی [[کورد]]ی [[پارێزگای ورمێ]]یە. دانیشتووانی ئەم ھۆزە لە شارەکانی [[میراوە]]، [[سەردەشت]]، [[ڕەبەت]]، [[مەھاباد]]، [[بۆکان]]، [[سەقز]]، دا دەژین. ھۆزێکی مەزنی کوردستان لە بەشی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە تایبەت لە مەڵبەندی موکریان لە بەینی سەردەشت و مەھاباد، سەقز، بۆکان نیشتەجێن. [[ھەژار|عەبدوڵڕەحمان شەرەفکەندی]] شاعیر و نووسەری بەناوبانگی کورد ناوی ھۆزی گەورەی کورد [[گۆران]] دەباتەوە بۆ وشەی گاور و «گاوران» و سەبارەت بۆ ھۆزی گەورکیش دەڵێ: «ھۆزێک لە مەڵبەندی [[موکریان|موکری]] لە [[سەردەشت]] و [[مەھاباد]] نیشتەجێن، ئەویش گەورکیان پێ دەڵێن؛ ئاخۆ ئەم دوو ناوە خزمن؟ ئەگەر خزمن ئەم ھەموو دەشت و کێوانە بۆچی کەوتۆتە نێوانیان؟ پرسێکە وەرامی دەوێ. == دەستپێک == باسێک لە سەر ناسینی پێکھێنان: لە شارەکانی: [[بۆکان]]، [[سەقز]]، [[میراوە]]، [[سەردەشت]]، [[مەھاباد]]، [[ڕەبەت]]. ناسینی مێژووی ھەر نەتەوەیەک کاریگەرییەکی ھەرە مەزنی ھەیە لە سەر جوانتر ناسینی پێکھاتەکانی کۆمەڵایەتی و کلتووری لە ناو جڤاک و کومەلگەدا. رێزدانان و یەکگرتوویی، بوێری، ھاودەنگی، لە تایبەتمەندیەکانی ھۆز یا عەشیرەتن. کە پێبەندبوون بە ئەم شتانە ھەوێن و بنەمای ھەست و سۆز و بیری تێکۆشەرانە و مرۆیی و لێبردوویی ئەوانە لە پێناو ناسنامە بەخشین بە ئەرک ھەڵوێست، خواست و پێویستییە نەتەوەییکانیان لە سەرەتای مێژووە ھەتاکو ئێستا بووە. ناسینی مێژو و پێکھاتەکانی ھەر کومەڵگایەک ئەرکی سەرشانی ئەندامانی ئەو کۆمەڵگایەیە و توێژینەوە لەم ئاستەدا دەتوانی ببێتە ھۆی ڕوونبوونەوەی تاکەکان و ھەروەها ئامرازێکی کاریگەرە بو نوێژندنەوە و پەرەپێدانی مرۆڤ و چین و پێکهاتەکانی ئەو کۆمەڵگایە. دوای مرۆڤ، بنەماڵە و خانەدان و ھۆز و عەشیرەتەکان بەرچاوترین و سەرەکی ترین بنەغەکانی پیکھێنەری ئەو کۆمەڵگایەن. جڤاکی کوردستان وەکی نەتەوە و کۆمەلگایەکانی تر بنەما و سەرچاوەی لە چەندین ھۆز و عەشیرەت دروست بووە. یەکێک لەو ھۆزە گەورانە ھۆزی بلباس یان بلباسی کە خۆی پێکدێت لە چەندین عەشیرەتی مەزن و بچووک کە بریتین لەمانە: مامەش، پیران، سن، کاخدری، عثمان آغایی، گەورک، مەنگور، ئاکۆ، زەرزا، شکاک، رەمەک، زودی، بالەک، ڤاسیلی نیکیتین دەبێژی ئەو دەم کە بنەمالەیێک پەرە دەدات و گەورە دەبێت ئێل یا عەشیرەتێک یا لە حالەتێک دا ھۆز پێکدێت. سەرچاوەی خاندانی گەورک عەشیرەتی گەورک خاوەن خەلکێکی ساکار و سانا بووە و ھاوکات بە ھۆی بەربڵاوی نەیتوانیوە بە شێوازیکی بەرچاو لە کێشە، ڕووداو و پڕۆسە سیاسی و مێژووییەکان ڕۆلی سەرەکی ھەبێت بەلام ھەر لە بەشی ڕۆژھەڵات تا ڕادەیێکی بەرچاو توانیویەتی لە نێوان ھەڵسوکەوتی دەسەڵات و جەماوەر خۆی نیشان بدات. سەرەتای مێژووی گەورک بەپێی ئەو بەلگە و باسانەی کە ھەن دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی عوسمانیەکان واتا سەردەمی سوڵتان سولەیمان قانونی[[File:Gawerk - Rabat- hasan agha.jpg|thumb|ڕەبەت مڵکی حەسەن ئاغای گەورک]] [[File:Gawerk- Kurdistan -Rabat house of rashid agha.jpg|thumb|Gawerk- ڕەبەت، ماڵی ڕەشید ئاغا]] == ناوچەی گەورکایەتی == وێرای ئەوەی کە عەشیرەتی گەورک لە تەواوی کوردستان سێ وەلاتی ئێران و تورکیا و ئێراق نیشتەجێیە بەلام بە ھۆی ئەوەی کە بەشی ھەرە زۆری عەشیرەتی گەورک لە کوردستانی ئێران ژیان بەسەر دەبەن، ناوچەی ژێر دەسەلاتی ئەو عەشیرەتە بە ناوچەی گەورک یا گەورکایەتی ناسراوە. لە ڕۆژگاری ئەورۆ دا سنووری دەڤەری گەورکایەتی لە کوردستانی ئێران لە رۆژھەلات رووباری زێی بچووک لە سەردەشت، لە رۆژئاوای شاری بۆکان واتا ناوچەی فەیزوللە بەگی و سەقز و لە باکور، شاری مەھاباد واتا ناوچە مەنگورایەتی (شاری خەلیفان) و لە باشور دەگاتە شاری رەبەت و دەشتی کەلوێ و شاری میراوە و سەردەشت. == ئەو شارانەی کە گووندی گەورک یا ناوچەی گەورکایەتیان ھەیە == * [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]: [[موکریان]]: * ناوەندی ھەرێمی گەورکایەتی: شارەکانی [[میراوە]] و [[ڕەبەت]] و کەنارەکانی رۆژھەلاتی رووباری [[زێی بچووک]] بە مالبەند و ناوەندی گەورکایەتی ناو دەبرێن. * پارێزگای ئازەربایجانی ڕوژئاوا ١.[[میراوە|شاری میراوە]] ٢.[[سەردەشت|شارستانی سەردەشت]]٣.[[ڕەبەت|شاری ڕەبەت]] ٤.[[مەھاباد|شارستانی مەھاباد]] ٥.[[بۆکان|شارستانی بۆکان]] ٦.[[ورمێ|شارستانی ورمێ]] ٧.[[سەڵماس|شارستانی سەلماس]] ٨.(شاھپور) [[پارێزگای کوردستان]] ٩.[[سەقز|شارستانی سەقز]] ١٠.(ناحیەی میرەدێ و تەمو‌غە) * [[باشووری کوردستان]]: پارێزگای سلێمانی: ٧. شارستانی دوکان ٨. شارستانی رانیە (شاری چوارقورنە – شاری حاجیاوا) ٩. شارستانی شارباژێر (ناوچەی سیوەیل) پارێزگای ھەولێر: ٩. شارستانی شەقلاوە کوردستانی تورکیا: پارێزگای وان ١١. شارستانی باشکالا و گۆرپینار === بەربڵاوی === {| class="wikitable" |- ! شار!! وەلات!! بەربلاوی |- | [[سەردەشت]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} || ناوچەو شاری [[ڕەبەت]] - شاری [[میراوە]] بە گشت ناوچەو گووندەکانیەوە |- | [[مەھاباد]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||باشوری مھاباد: رێگای سەردەشت - مەھاباد |- | [[بۆکان]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||رۆژئاوای بوکان |- | [[سەقز]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||ناوچەی گەورک لە رۆژئاوای سەقز |} == بنەمالەکانی عەشیرەتی گەورک == {| class="wikitable" |- ! شار!! وەلات!! بنەمالەکانی گەورک |- | [[سەردەشت]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||رەشیدی - ئیسحاقی - محەممەدزادە - قۆزان - بایزیدی - عەباسی - پیرۆتی -عوسمانی - موحە ممە دیان گە ورک - موحەممەدی - ئەحمەدی -خزری -جەھانگیری- ئیبراھیم‌زادە- مامەندی |- | [[مەھاباد]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||محەممەدپووری - محەممەد زادە - ئیسماعیلی - عەزیزی - موحەممەدی - رەحیمی - گەورک - رەشیدی- ئەحمدی |- | [[بۆکان]]|| {{ئاڵا|کوردستان}}{{ئاڵا|ئێران}} || شەھامت - ئیبراھیمی- جەوانمەردی -حەسنی-میکائیلی |- | [[سەقز]]|| {{ئاڵا|کوردستان}} ||خدری - جەوانمەردی - مەحموودی - عەزیزی-میکائیلی |} == سەرچاوەکان == * '''باسێک لە سەر ناسینی عەشیرەتی گەورک، نووسینی مۆحسین رەشیدی گەورک، کورستانی موکریان، سەردەشت، ٢٠١٣. ''' * خدرئا‌غا مامەندی، مێژووی ھۆزی گەورک * مروری بر تاریخ ایل گورک - خدرآغا مامندی (سردشت). ** [[ھەژار]]، ''[[ھەنبانە بۆرینە]]''، تاران، چاپەمەنی سرووش، ١٣٨٨، {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|موکریان|عێراق|تورکیا}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:ھۆزەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3b9uu869g7ty4olsf5xxd01mczuemdy 0 37941 1684745 1607936 2026-10-10T05:48:21Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684745 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = جۆرجیانا |official_name = Georgiana, Alabama |settlement_type = [[شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی بەتلەر، ئەلاباما|بەتلەر]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 16.15 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ١٬٧٣٨ |population_metro = |population_density_km2 = 107.62 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''جۆرجیانا''' ({{بە ئینگلیزی|Georgiana}}، {{IPA-en|ˌdʒɔr dʒiˈæn ə}}) شارۆچکەیەکە لە [[کەرتی بەتلەر، ئەلاباما|کەرتی بەتلەر]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ١٬٧٣٨ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ١٦٫١٥ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ١٠٧٫٦٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. ==جوگرافیا== جۆرجیانا لە باشووری شارستانی بەتلەر ھەڵکەوتووە. [[ڕێگەی نێوان ویلایەتەکانی ٦٥ لە ئەلاباما|ڕێگەی نێوان ویلایەتەکانی ٦٥]] بە باکووری ڕۆژاوای شارۆچکەکەدا تێدەپەڕێت، کە دەتوانرێت لە ڕێگەی دەرچووی ١١٤ەوە ([[ڕێگەی ویلایەتی ١٠٦ (ئەلاباما)|ڕێگەی ویلایەتی ١٠٦]]) پێی بگەیت. [[ڕێگەی ٣١ی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئەلاباما|ڕێگەی ٣١ی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (ڕێگەی مۆبایل) بە لای ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکەدا تێدەپەڕێت، کە بەرەو باکوور دەچێت بۆ ماوەی {{convert|١٦|mi}} بۆ [[گرینڤیل، ئەلاباما|گرینڤیل]]، کە ناوەندی شارستانییەکەیە. لە ڕێگەی I-65ەوە، {{convert|٥٨|mi}} بەرەو باکوورە بۆ [[مۆنتگۆمەری، ئەلاباما|مۆنتگۆمەری]]، پایتەختی ویلایەتەکە، و {{convert|١١٠|mi}} بەرەو باشووری ڕۆژاوایە بۆ [[مۆبایل، ئەلاباما|مۆبایل]]. بەپێی [[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، کۆی ڕووبەری شارۆچکەکە {{convert|٦.٣|sqmi|km2}}یە، کە ھەمووی وشکانییە. ==دانیشتووانناسی== ===سەرژمێریی ٢٠٢٠=== تاوەکو [[سەرژمێریی ٢٠٢٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرژمێریی ٢٠٢٠]]، جۆرجیانا خاوەنی دانیشتووانێکی ١٣٢٤ کەسی بووە. تەمەنی ناوەند ٤١.٥ ساڵ بووە. ٢٢.٥٪ی دانیشتووان تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵ بووە و ٢٠.٠٪ی دانیشتووان تەمەنیان ٦٥ ساڵ یان زیاتر بووە. بەرامبەر ھەر ١٠٠ مێینە ٧٧.٧ نێرینە ھەبووە، و بەرامبەر ھەر ١٠٠ مێینەی تەمەن ١٨ ساڵ و بەرەو سەر، ٦٧.٦ نێرینەی تەمەن ١٨ ساڵ و بەرەو سەر ھەبووە.<ref name="Census2020DP">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020 Decennial Census Demographic Profile (DP1)|ناونیشان=https://api.census.gov/data/2020/dec/dp?get=NAME,DP1_0021P,DP1_0024P,DP1_0025C,DP1_0049C,DP1_0045C,DP1_0069C,DP1_0073C,DP1_0125P,DP1_0126P,DP1_0129P,DP1_0133P,DP1_0137P,DP1_0138P,DP1_0139P,DP1_0141P,DP1_0142P,DP1_0143P,DP1_0145P,DP1_0146P,DP1_0147C,DP1_0148C,DP1_0149C,DP1_0156C,DP1_0157C,DP1_0158C,DP1_0159P,DP1_0160P&for=place%3A29560&in=state%3A01|وێبگە=United States Census Bureau|ساڵ=٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|df=mdy}}</ref><ref name="Census2020PL">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)|ناونیشان=https://api.census.gov/data/2020/dec/pl?get=NAME,P1_001N,P1_003N,P1_004N,P1_005N,P1_006N,P1_007N,P1_008N,P1_009N,P2_001N,P2_002N,H1_001N,H1_002N&for=place%3A29560&in=state%3A01|وێبگە=United States Census Bureau|ساڵ=٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|df=mdy}}</ref> ٠.٠٪ی دانیشتووان لە ناوچە شارنشینەکاندا دەژیان، لە کاتێکدا ١٠٠.٠٪ لە ناوچە گوندنشینەکاندا دەژیان.<ref name="Census2020DHC">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020 Decennial Census Demographic and Housing Characteristics (DHC)|ناونیشان=https://api.census.gov/data/2020/dec/dhc?get=NAME,P2_002N,P2_003N&for=place%3A29560&in=state%3A01|وێبگە=United States Census Bureau|ساڵ=٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|df=mdy}}</ref> لە جۆرجیانا ٦١٧ ماڵبات ھەبوون، لەوانە ٣١٩ ماڵباتی خێزانی. لە ھەموو ماڵباتەکان، ٢٧.٤٪ منداڵی تەمەن خوار ١٨ ساڵیان لەگەڵدا دەژیا. لە ماڵباتە خێزانییەکان، ٢١.٧٪یان ئەو ماڵباتانە بوون کە ھاوسەر بوون و پێکەوە دەژیان، ٢٣.٥٪یان ئەو ماڵباتانە بوون کە سەرۆک خێزانێکی نێرینەیان ھەبوو و ھیچ ھاوسەر یان ھاوبەشێکیان لەوێ نەبوو، و ٥١.٥٪یان ئەو ماڵباتانە بوون کە سەرۆک خێزانێکی مێینەیان ھەبوو و ھیچ ھاوسەر یان ھاوبەشێکیان لەوێ نەبوو. نزیکەی ٤٢.٠٪ی ھەموو ماڵباتەکان لە تاکەکان پێکھاتبوون و ١٩.٩٪یان کەسێکیان لەگەڵ دەژیا کە بە تەنھا دەژیا و تەمەنی ٦٥ ساڵ یان زیاتر بوو.<ref name="Census2020DP"/> ٧٦٨ یەکەی نیشتەجێبوون ھەبوون، کە ١٩.٧٪یان بەتاڵ بوون. ڕێژەی بەتاڵی خاوەن ماڵەکان ٠.٧٪ و ڕێژەی بەتاڵی کرێنشینەکان ١٩.٨٪ بوو.<ref name="Census2020DP"/> {| class="wikitable" |+ پێکھاتەی ڕەگەزی تاوەکو سەرژمێریی ٢٠٢٠<ref name="Census2020PL"/> ! ڕەگەز !! ژمارە !! ڕێژەی سەدی |- | [[ئەمریکییە سپی پێستەکان|سپی پێست]] || ٣٢٥ || ٢٤.٥٪ |- | [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەشپێست یان ئەفریقی-ئەمریکی]] || ٩٦٥ || ٧٢.٩٪ |- | [[ھیندییە سوورەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھیندیی ئەمریکی و ڕەسەنی ئالاسکا]] || ٣ || ٠.٢٪ |- | [[ئەمریکییە ئاسیایییەکان|ئاسیایی]] || ٠ || ٠.٠٪ |- | [[ڕەسەنەکانی ھاوایی|ڕەسەنی ھاوایی]] و [[دوورگەنشینەکانی پاسیفیک|دوورگەنشینەکانی تری پاسیفیک]] || ٠ || ٠.٠٪ |- | ھەندێک ڕەگەزی تر || ١ || ٠.١٪ |- | [[ئەمریکییە فرەڕەگەزەکان|دوو ڕەگەز یان زیاتر]] || ٣٠ || ٢.٣٪ |- | ''[[ئەمریکییە ھیسپانی و لاتینییەکان|ھیسپانی یان لاتینی]] (لە ھەر ڕەگەزێک)'' || ٩ || ٠.٧٪ |} ===سەرژمێریی ٢٠١٠=== تاوەکو سەرژمێریی<ref name="GR2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov |بڵاوکەرەوە=[[United States Census Bureau]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=U.S. Census website}}</ref> ٢٠١٠، ٧٣٨ کەس، ٢٤٩ ماڵبات، و ٢٢٠ خێزان لە شارۆچکەکەدا نیشتەجێ بوون. چڕی دانیشتووان {{convert|٢٧٩|PD/sqmi|PD/km2|sp=us|adj=off}} بوو. ٧٧٧ یەکەی نیشتەجێبوون بە تێکڕای چڕی {{convert|١٢٣.٣|/sqmi|/km2|sp=us|adj=off}} ھەبوون. پێکھاتەی ڕەگەزیی شارۆچکەکە ٦٥.٤٪ ڕەشپێست یان ئەفریقی-ئەمریکی، ٣٣.١٪ سپی پێست، ٠.٣٪ ڕەسەنی ئەمریکی، و ٠.٨٪ لە دوو ڕەگەز یان زیاتر بوو. ٠.٣٪ی دانیشتووان ھیسپانی یان لاتینی لە ھەر ڕەگەزێک بوون. ٢٤٩ ماڵبات ھەبوون، کە لەوانە ٢٥.٩٪ منداڵی تەمەن خوار ١٨ ساڵیان لەگەڵدا دەژیا، ٣٤.١٪ ھاوسەر بوون کە پێکەوە دەژیان، ٢٥.٠٪ سەرۆک خێزانێکی مێینەیان ھەبوو بەبێ ئەوەی مێردیان لەوێ بێت، و ٣٥.٩٪یان خێزان نەبوون. ٣٢.٧٪ی ھەموو ماڵباتەکان لە تاکەکان پێکھاتبوون، و ١٦.٢٪یان کەسێکیان لەگەڵ دەژیا کە بە تەنھا دەژیا و تەمەنی ٦٥ ساڵ یان زیاتر بوو. تێکڕای قەبارەی ماڵبات ٢.٤٢ و تێکڕای قەبارەی خێزان ٣.٠٦ بوو. لە شارۆچکەکەدا، دابەشبوونی تەمەنی دانیشتووان نیشانی دەدات کە ٢١.٣٪ لە خوار تەمەنی ١٨ ساڵ، ٨.٢٪ لە ١٨ بۆ ٢٤، ٢٢.١٪ لە ٢٥ بۆ ٤٤، ٢٤.٢٪ لە ٤٥ بۆ ٦٤، و ٢٤.١٪ کە تەمەنیان ٦٥ ساڵ یان زیاتر بوو. تەمەنی ناوەند ٤٣.٣ ساڵ بوو. بەرامبەر ھەر ١٠٠ مێینە، ٨٢.٢ نێرینە ھەبووە. بەرامبەر ھەر ١٠٠ ژنی تەمەن ١٨ ساڵ و بەرەو سەر، ٨٨.٨ پیاو ھەبووە. داھاتی ناوەند بۆ ماڵباتێک لە شارۆچکەکەدا ٣٨٦٩٤ دۆلار بووە، و داھاتی ناوەند بۆ خێزانێک ٤٠١٣٩ دۆلار بووە. نێرینەکان داھاتێکی ناوەندی ٣٠٦٢٥ دۆلاریان ھەبووە بەرامبەر ٢٨٥١٩ دۆلار بۆ مێینەکان. داھاتی ھەر کەسێک بۆ شارۆچکەکە ٣١١٨١ دۆلار بووە. نزیکەی ٣٩.٤٪ی خێزانەکان و ١٣.٦٪ی دانیشتووان لە خوار ھێڵی ھەژارییەوە بوون، لەوانە ٥٤.١٪ی ئەوانەی تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵە و ٣٢.٥٪ی ئەوانەی تەمەنیان ٦٥ ساڵ یان زیاترە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Georgiana, Alabama}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما]] l0d9ga0n9ow2ahg4x5osv1yw93ghefj 0 40934 1684415 1405076 2026-10-09T13:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684415 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Land on the Moon 7 21 1969-repair.jpg|thumb|کیژۆڵەیەک ڕؤژنامەی واشینگتن پۆست دەخوێنێتەوە، ساڵی ١٩٦٩، لە سەردێری ڕۆژنامەکە نووسراوە کە دوو پیاو چوونەتە سەر مانگ.]] '''واشینگتن پۆست''' ({{بە ئینگلیزی|The Washington Post}}) گەورەترین ڕۆژنامەی [[واشینگتن دی سی]]یە، و یەکێکە لە ڕۆژناممە کۆنەکان کە تاکوو ئیستاش بەردەوامە لە چاپکردن، ئەم ڕۆژنامەیە لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٨٧٧ دامەزرا. لە ئێستادا [[مارتن بارن]] سەرنووسەری ڕۆژنامەکەیە،<ref name="clabaugh2013">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bizjournals.com/washington/news/2013/10/01/jeff-bezos-completes-washington-post.html|سەردێڕ=Jeff Bezos Completes Washington Post Acquisition|دوایین=Clabaugh|یەکەم=Jeff|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|newspaper=Washington Business Journal|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=American City Business Journals}}</ref><ref name="fahri2013a">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/business/economy/washington-post-closes-sale-to-amazon-founder-jeff-bezos/2013/10/01/fca3b16a-2acf-11e3-97a3-ff2758228523_story.html|سەردێڕ=The Washington Post Closes Sale to Amazon Founder Jeff Bezos|دوایین=Fahri|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|newspaper=The Washington Post|issn=0190-8286}}</ref><ref name="fahri2013">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national/washington-post-to-be-sold-to-jeff-bezos/2013/08/05/ca537c9e-fe0c-11e2-9711-3708310f6f4d_story.html?hpid=z1#|سەردێڕ=Washington Post To Be Sold to Jeff Bezos, the Founder of Amazon|دوایین=Farhi|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٣|newspaper=The Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=The Washington Post Company|شوێن=Washington, D.C.|issn=0190-8286}}</ref> لەڕۆژی ٦ی ئابی ٢٠١٣ کۆمپانیای [[ماڵپەڕی ئەمازۆن|ئامازۆن]] ھەڵسا بەکڕینی ڕۆژنامەکە بەبڕی ٢٥٠ میلیۆن دۆلار<ref>کڕینی ڕۆژنامەی واشینگتن پۆست لەلایەن ئامازۆن - خەندان، http://xendan.org/dreja.aspx?=hewal&jmara=65439&Jor=3 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317103416/http://www.xendan.org/dreja.aspx?=hewal&jmara=65439&jor=3 |date=١٧ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref><ref>http://www.washingtonpost.com/business/technology/amazons-jeff-bezos-to-buy-the-washington-post-reactions-to-the-news/2013/08/05/10ca228a-fe18-11e2-96a8-d3b921c0924a_story.html</ref><ref>http://www.bbc.co.uk/news/business-23582797 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110032508/http://www.bbc.co.uk/news/business-23582797 |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> لەو ڕۆژەوە ڕۆژنامەکە بووە موڵکی ئامازۆن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://www.washingtonpost.com/ ماڵپەڕی فەرمی ڕۆژنامەکە] {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕۆژنامەوانی}} {{پۆلی کۆمنز|The Washington Post}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٧٧ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:بڵاڤۆکەکان، دامەزرانی ١٨٧٧]] [[پۆل:واشینگتن پۆست]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی]] rf4fwmtyy8lhdt7d0h937v61ktbex7h 0 42463 1684600 1614532 2026-10-09T22:34:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1684600 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وشترمر'''، [[ھێشترمە]] ، ( بە [[ئینگلیسی]] Ostrich )، ( بە عەرەبی: نعامە)، (بە فارسی: شترمرغ ) ، باڵندەیەکی نەفڕە، لە تیرەی وشترمران، خۆماڵی [[ئەفریقا]]یە. مل و لاقی وشترمر زۆر درێژە و دەتوانێ بە خێرایی 98کم لە کاتژمێردا ڕابکا. وشترمر گەورەترین باڵندەی جیھانە و باڵای تا ٢.٥ م. و کێشی تا١٧٠-١٤٠ کگ دەگات. ھێلکەی ئەم باڵندەیە ٢٠ سم و کێشەکەی ١.٥کگە. خۆراکی ئەم باڵندەیە دان و گیا و مێرووە. وشترمر بۆ بەرگری لە خۆی لاقە درێژەکانی بەکار دێنێ و لەقەیەکی دەتوانێ مرۆڤ یان شێرێک تەخت بکا. سالانه‌ ئه‌م بالنده‌یه‌ کێوێکانی 30 بۆ 40 هێلکه‌ ئه‌كه‌ن ئه‌وانه‌شی ماڵین 40 بۆ 50 هێلکه‌ ئه‌كه‌ن هه‌ندێک جۆری ره‌سه‌نی هه‌یه‌ نزیكه‌ی 80 بۆ 100 هێلکه‌ ئه‌که‌نجووچکی ئەم باڵندەیە لە ٤٠ڕۆژدا سەر لە ھێلکە دەردێنێ و لە سێ و چوار ساڵاندا واڕۆکە دەبێت. ئەم باڵندەیە کۆمەڵژییە و لە گەڵ [[کەرکێوی]] و [[گامێش]]اندا بەسەر دەبات. ==تایبەتمەندی== <gallery> Afrikanischer Strauss Portrait.jpg|Ser Ostrich, mouth open.jpg|Nikulê wê ya vekirî The Childrens Museum of Indianapolis - Ostrich skull.jpg|Ser Ostrich foot.jpg|Pê OstrichWing.jpg|Baskê wê pençik heye </gallery> کێشی وشترمری ڕەگەزی ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا، نێر:١١٥ کگ. و مێ:١٠٠کگ. ، بڕێجار کێشی مێکانیان تا ١٥٦.٨ کگ.یش دەگات. لە تافی پێگەیشتندا باڵای وشترمری نێر ٢ تا ٢.١ میتر ، بەڵام مێکانیان ١.٧ تا ٢ میتر ە. وشترمرەکان ٤٠ تا٤٥ساڵ دەژین. ==زاوزیچ== باڵندەی نێر لە کاتی جووتگیریدا بادەکاتە ملی و دەنەڕێنێ، بەڵام بێجگە لەم کاتپ باڵندەیەکی بێدەنگە. وشترمر ڕۆژە نە ڕۆژێک ھێلکە دەکا و ھەر جارە ١٤ تا ٢١ ھێلکە دەخاتەوە. ==وشترمری ماڵی== ماڵاتی وشترمر بە ھۆی میتابولیسمی بەرزەوە، خێرا گەشە دەکەن و بە ھۆی تەمەنی درێژ و زاوزیچی زۆرەوە لە باری ئابوورییەوە گرنگی تایبەتیان ھەیە. ئەم ماڵاتە بەھۆی ڕێک کەوتن لە گەڵ بارودۆخی جۆراوجۆری کەشوھەوا(لە ٣٠پلەک ژێر سفر تا ٥٠پلەک ژوور سفر) و کەم خەرج بوونی لە باری ڕاگرتن و دابەستنەوە، زۆر بەقازانجە. وشترمر بەھۆی گەشەی زۆرەوە، پاش یەک مانگان، ڕۆژێ ٢٠سم. باڵا دەکا و لە تەمەنی یەک ساڵاندا بۆ کوشتار ئامادەیە. ==جۆرەکان== ٥جۆر وشترمر ناسراوە: *'''وشترمری باشوور''' یان وشترمری ڕەش لە باشووری [[ئەفریقا]] *'''وشترمری باکوور''' یان وشترمری گەردن سوور، پڕ ھەژمارترین جۆری وشترمرە. *'''وشترمری ماسایی''' لە ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا *'''وشترمری عەرەبی'''، ئەم ڕەگەزە تایبەتی وڵاتانی عەرەبستانی سعوودی و عیراق و... بووە کە لە ساڵەکانی ١٩٦٦ بەملاوە بە تەواوەتی بنەبڕ بوون. *'''وشترمری سۆماڵی''' لە باکووری [[کینیا]] ، باشووری [[ئیتیۆپیا]] و [[سۆماڵیا]] ==بەرھەمەکانی وشترمر== *[[گۆشتی سوور]]ی کەم چەور و کەم [[کۆلیستڕۆڵ]] ، بە سروش تی گەرم و تژی لە [[ ئاسن]] . *[[پێست]]ی نەرم، ناسک و خۆڕاگری وشترمر لە بازاڕەکانی جیھانیدا تا ٤٠٠دۆڵار دەژی. *[[مێشک]]ی ئەم باڵندەیە بۆ چارەسەری [[ئالزایمێر]] زۆر بەسوودە. لە شانەکانی ئەژنۆی وشترمر بۆ ئامێر و کەرستەی ئەلەکترۆنیکی و دوورپێوەندی کەڵک وەردەگیرێت. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Struthio camelus}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|باڵندەکان|ژینناسی|گیانلەبەران}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:گیانلەبەران، وەسفکراوی ١٧٥٨]] [[پۆل:مەلەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:مەلەکانی ئەنگۆلا]] [[پۆل:مەلەکانی بۆتسوانا]] [[پۆل:مەلەکانی کامیروون]] [[پۆل:مەلەکانی چاد]] [[پۆل:مەلەکانی جیبووتی]] [[پۆل:مەلەکانی ئێریتریا]] [[پۆل:مەلەکانی ئیتیۆپیا]] [[پۆل:مەلەکانی کینیا]] [[پۆل:مەلەکانی مالی]] [[پۆل:مەلەکانی مۆریتانیا]] [[پۆل:مەلەکانی نامیبیا]] [[پۆل:مەلەکانی نیجەر]] [[پۆل:مەلەکانی سۆمالیا]] [[پۆل:مەلەکانی سوودان]] [[پۆل:مەلەکانی تانزانیا]] [[پۆل:مەلەکانی توونس]] [[پۆل:مەلەکانی ئووگاندا]] [[پۆل:مەلەکانی بیابانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:مەلەکانی زامبیا]] [[پۆل:مەلەکانی زیمبابوی]] [[پۆل:ئاژەڵەکان]] [[پۆل:ئەو باڵندانەی نافڕن]] [[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]] [[پۆل:مەلە نەفڕەکان]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] f042shhdjrdacxor16i5f4tkrnhl08z 0 42556 1684657 1519599 2026-10-10T01:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1684657 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وڕیمە''' ({{بە ئینگلیزی| Delusion}}) باوەڕێکی ھەڵەیە سەبارەت بە ڕاستییەکی دەرەکی کە ئەگەرچی بە ڕوونی دیارە ھەڵەیە بەڵام خاوەنی وڕیمە لەسەری ئەکاتەوە و ھێشتا پێی دروستە؛ ھەروەھا دەتوانرێت بوترێت کە وڕیمە لەگەڵ [[چاند]]ی ئەو کۆمەڵگایەی کە مرۆڤەکە تێیدا دەژیێت بە تەواوی دژە.<ref>American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth edition ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. 87–119, 181. ISBN 978-0-89042-555-8.</ref> ھەروەھا وڕیمە بەو وتانەی کەسێکی نەخۆش دەوترێت کە لە بەر خۆیەوە دەدوێت و زۆر جار [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تای]] ھەیە. == سەرچاوەکان == <references/> {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پزیشکی|فەلسەفە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:باوەڕ]] e6nbe0hbqkdn59ffe9uiz7ah5z6wdxj 1684836 1684657 2026-10-10T09:09:02Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684836 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وڕیمە''' ({{بە ئینگلیزی| Delusion}}) باوەڕێکی ھەڵەیە سەبارەت بە ڕاستییەکی دەرەکی کە ئەگەرچی بە ڕوونی دیارە ھەڵەیە بەڵام خاوەنی وڕیمە لەسەری ئەکاتەوە و ھێشتا پێی دروستە؛ ھەروەھا دەتوانرێت بوترێت کە وڕیمە لەگەڵ [[چاند]]ی ئەو کۆمەڵگایەی کە مرۆڤەکە تێیدا دەژیێت بە تەواوی دژە.<ref>American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth edition ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. 87–119, 181. ISBN 978-0-89042-555-8.</ref> ھەروەھا وڕیمە بەو وتانەی کەسێکی نەخۆش دەوترێت کە لە بەر خۆیەوە دەدوێت و زۆر جار [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تای]] ھەیە. == سەرچاوەکان == <references/> {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پزیشکی|فەلسەفە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:باوەڕ]] [[پۆل:فریودان]] ex1bs7yok71ca9aevsf4axq0hcr2lwb 0 74297 1684435 1665099 2026-10-09T15:04:02Z Hivja 64112 1684435 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماری روانێ''' ({{بە فەڕەنسی|Marie Rouanet}} – ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦)<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> [[نووسەر]] و [[گۆرانیبێژ]]ێکی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]یە. ئەو تۆماری لەگەڵ کۆمپانیای «ڤینتادۆن» بڵاو کردەوە و چەندین کتێبی بە زمانی فەڕەنسی نووسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Auteurs contemporains : rassembler le discours critique| ناونیشان = http://auteurs.contemporain.info| ڕێکەوتی سەردان = ٨ی ئابی ٢٠١٣| زمان = en}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی نووسەران بە زمانی فەڕەنسی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Marie Rouanet}} {{نووسەران و شاعیرانی سەدەی بیستەمی فەڕەنسا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا|وێژە|وێژەی فەڕەنسی|فەڕەنسا}} [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢١ەم]] 0ry43zgmj5a0zsjlct9g1tzao60vto4 1684436 1684435 2026-10-09T15:06:19Z Hivja 64112 /* */ 1684436 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماری روانێ''' ({{بە فەڕەنسی|Marie Rouanet}}؛ ٢٦ی ئایاری ١٩٣٦ – ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦)<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> [[گۆرانیبێژ]] و [[نووسەر]]ێکی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]یە. ئەو تۆماری لەگەڵ کۆمپانیای «ڤینتادۆن» بڵاو کردەوە و چەندین کتێبی بە زمانی فەڕەنسی نووسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Auteurs contemporains : rassembler le discours critique| ناونیشان = http://auteurs.contemporain.info| ڕێکەوتی سەردان = ٨ی ئابی ٢٠١٣| زمان = en}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی نووسەران بە زمانی فەڕەنسی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Marie Rouanet}} {{نووسەران و شاعیرانی سەدەی بیستەمی فەڕەنسا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا|وێژە|وێژەی فەڕەنسی|فەڕەنسا}} [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢١ەم]] lbbbb2bphv7bxjhb433m5bup3f9fq8z 1684437 1684436 2026-10-09T15:06:54Z Hivja 64112 1684437 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماری روانێ''' ({{بە فەڕەنسی|Marie Rouanet}}؛ ٢٦ی ئایاری ١٩٣٦ – ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦)<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> [[گۆرانیبێژ]] و [[نووسەر]]ێکی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]یە. ئەو تۆماری لەگەڵ کۆمپانیای «ڤینتادۆن» بڵاو کردەوە و چەندین کتێبی بە زمانی فەڕەنسی نووسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Auteurs contemporains : rassembler le discours critique| ناونیشان = http://auteurs.contemporain.info| ڕێکەوتی سەردان = ٨ی ئابی ٢٠١٣| زمان = en}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێرستی نووسەران بە زمانی فەڕەنسی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Marie Rouanet}} {{نووسەران و شاعیرانی سەدەی بیستەمی فەڕەنسا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا|وێژە|وێژەی فەڕەنسی|فەڕەنسا}} [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی فەڕەنسی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢١ەم]] 4zhsdwxn4kaq0dlwhtq1sesi7buua2t 4 90420 1684638 1684129 2026-10-10T00:04:41Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1684638 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٧ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> qx28mn16a0nwb7k26jundqidlqh77ha 4 90421 1684639 1684130 2026-10-10T00:04:51Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1684639 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ || ٠ || ٠ || ٧٤٨ || ١٠٥ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٢ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٠ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢١٣ || ٨ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢ || ٩٦ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧٩ || ٢٣ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٧ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> p0708psym5lgmzmo5uq4u0oeht9swk0 0 98812 1684541 1590027 2026-10-09T19:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684541 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ورووگڕ''' (به [[زمانی فارسی|فارسی]]: بروجرد؛ به [[لوڕی]]: ڤۆروویەرد) ناوەندی [[شارستانی ورووگڕ]] و یەکێک لە شارەکانی [[پارێزگای لوڕستان]] لە [[ئێران]]. ژمارەی دانیشتووانی ورووگڕ بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ی ئێران ٢٤٠،٦٥٤ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> خەڵکی ورووگڕ [[موسڵمان]] و [[شیعە]] مەزھەبن. خەڵکی ئەم شارە زمانی [[لوڕی]] بە ناوی شێوەزازی ورووگڕ دەدوێن.<ref>http://loor.ir/News.asp?nid=2943&ln=en{{بەستەری مردوو|url=http://loor.ir/News.asp?nid=2943&ln=en |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == مێژوو == تەنیا لە سەدەی ٩ھەمەوە ناوی «برووجەرد» لە مێژووە ئیسلامییەکاندا دەردەکەوێت. یەکەمجار لە «کیتابولبولدان»ی [[ئیبنولفەقێھ]] (ژیاوە لە ٩٠٣) دەردەکەوێت، و دواتر بە شێوەی جۆراوجۆر ڕاپۆرت کراوە، وەک «واروکیرد»، «واروگێرد»، «باروگێرد» و «باروجێرد». لە ساڵی ١٨٠٩دا، فەرمانڕەوایی لوڕستان و خووزستان بە شازادەی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] [[محەممەد تەقی میرزا]] بەخشرا. ئەو برووجەردی کردە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی و بۆ پاراستنی شارەکە، [[خەندەق]]ێکی لە دەوروبەری دروست کرد و قەڵا کۆنەکەی نۆژەن کردەوە. برووجەرد تا کۆتاییی سەدەی ١٨ بۆ شارێکی سەربازیی گەورە و ناوەندێکی سەربازیی گرینگ پەرەی سەند. لە لایەن قاجاڕەکانەوە وەک بنکەیەک بۆ ھەڵمەتەکان بە مەبەستی چەسپاندنی دەسەڵات بەسەر ناوچە ڕۆژاوایییەکاندا، بەتایبەتی دژی [[لوڕەکان|ھۆزە لوڕەکان]]، بەکارھێنرا.{{sfn|Mobayyen|2021}} دەزگا ئاینییە ڕێزدارەکان لە برووجەرد لە سەردەمی [[ئێرانی قاجاڕ|قاجاڕ]]دا کاریان دەکرد، کە دوو زانای نایابی شیعە، ئەسەدوڵڵا برووجەردی (کۆچی دوایی نزیکەی ١٨٥٤) و [[حوسێن برووجەردی]] (کۆچی دوایی ١٩٦١) لێ کەوتەوە.{{sfn|Mobayyen|2021}} ==دانیشتووانناسی== ===زمان=== پێکھاتەی زمانیی شارەکە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Language distribution: individual languages and language families |ناونیشان=http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.single_language#eyJ0IjoieCIsImkiOiJiNjBjOGY3OGMwYjI5MTAwYThhZjliNWVhNGQ5NDlhZSIsInMiOjE2OTQ4ODMyMTE4NDh9 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Iran Atlas}}</ref>{{bar box|title=«پێکھاتەی زمانیی برووجەرد (٢٠٢٢)»|titlebar=#ddd|left1=زمان|right1=ڕێژە|float=|bars={{bar percent|[[زمانی فارسی|فارسی]]|orange|45}} {{bar percent|[[زمانی لوڕی|لوڕی]]|blue|29}} {{bar percent|سیلاخۆری|darkred|15}} {{bar percent|لەکیی لوڕستان|green|10}} {{bar percent|[[جوولەکە-برووجەردی]]|gold|0.01}} {{bar percent|ئەوانی تر|black|0.99}}}} ===دانیشتووان=== برووجەرد ٣١ھەمین شاری گەورەی ئێران و ٢ھەمین شاری گەورەی لوڕستانە [https://web.archive.org/web/20071001105644/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=gamelan&dat=200&geo=-1921&srt=pnan&col=aohdqcfbeimg&geo=-106]. برووجەرد خاڵی پیشەسازیی لوڕستانە. پاشخانە مێژوویی و کلتوورییەکەی و ھەروەھا سروشتە سەرنجڕاکێشەکەی، گۆڕیویەتی بۆ شوێنێکی گەشتیاری. شارەکە بە «دارولسەروور» ناونراوە کە بە واتای ماڵی دڵخۆشی دێت. ژمارەی دانیشتووانی برووجەرد لە ناوەڕاستی ١٨٠٠کاندا نزیکەی ٢٠٬٠٠٠ کەس خەمڵێنرابوو. [[پەڕگە:Borujerd population growth en.png|center|thumb|400px|گۆڕانی دانیشتووانی برووجەرد بەپێی ئامارە نیشتمانییەکان.]] لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٣٣٤٬٤٩٧ کەس لە ٥٩٬٣٨٨ بنەماڵەدا بووە.<ref name="2006 Lorestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Lorestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/15.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920084728/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/15.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٤٠٬٦٥٤ کەسی لە ٧١٬٧٣٠ بنەماڵەدا بژاردووە.<ref name="2011 Lorestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Lorestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Lorestan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119153510/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Lorestan.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ٢٣٤٬٩٩٧ کەس لە ٧٤٬١٤٦ بنەماڵەدا پێوانە کردووە.<ref name="2016 Lorestan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Lorestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_15.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012230336/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_15.xlsx|format=Excel|archive-date=12 October 2020}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای لوڕستان]] * [[شارستانی ورووگڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای لوڕستان}} {{پۆلی کۆمنز|Borujerd}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای لوڕستان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] jaamztvomit8d1xspo5pl4tba5iqd50 0 99105 1684398 1519364 2026-10-09T13:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684398 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕێکخستن|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:Warner Baxter promo.jpg|thumb|چەپ|وارنەر باکستەر]] '''وارنەر لیرۆی باکستەر''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Leroy Baxter}}) ([[٢٩ی ئازار]]ی ١٨٨٩ - [[٧ی ئایار]]ی [[١٩٥١]]) ئەکتەرێکی [[ئەمریکی]] بوو. کە ناسراوە بەهۆی فیلی (In Old Arizona) و دووەم کەس بوو کە [[خەڵاتی ئۆسکار]]ی بۆ باشترین ئەکتەر لە ساڵی [[١٩٢٩]] وەرگرت. ==فیلمنامە== {| class=wikitable ! ساڵ ! فیلم ! ڕۆڵ ! تێبینییەکان |- |1914 | ''Her Own Money'' | | uncredited |- |1918 | ''[[All Woman (1918 film)|All Woman]]'' | | uncredited |- |1919 | ''Lombardi, Ltd.'' | | uncredited |- |rowspan=4|1921 | ''[[First Love (1921 film)|First Love]]'' | Donald Halliday | '''Incomplete'''; Museum of Modern Art(New York) |- | ''[[Cheated Hearts (film)|Cheated Hearts]]'' | Tom Gordon | |- | ''The Love Charm'' | Thomas Morgan | |- | ''Sheltered Daughters'' | Pep Mullins | |- |rowspan=5|1922 | ''If I Were Queen'' | Vladimir | |- | ''A Girl's Desire'' | Jones/Lord Dysart | |- | ''The Ninety and Nine'' | Tom Silverton/Phil Bradbury | |- | ''The Girl in His Room'' | Kirk Waring | |- | ''Her Own Money'' | Lew Alden | |- |rowspan=4|1923 | ''[[St. Elmo (1923 American film)|St. Elmo]]'' | Murray Hammond |'''Lost''' |- | ''Blow Your Own Horn'' | Jack Dunbar | |- | ''In Search of a Thrill'' | Adrian Torrens | |- | ''[[Those Who Dance (1924 film)|Those Who Dance]]'' | Bob Kane | '''Extant'''; Library of Congress(per Tave/IMDb review) |- |rowspan=5|1924 | ''Christine of the Hungry Heart'' | Stuart Knight | '''Extant'''; Library of Congress (per Tave/IMDb review) |- | ''The Female'' | Col. Valentia | |- | ''His Forgotten Wife'' | Donald Allen/John Rolfe |'''Extant'''; Library of Congress |- | ''Alimony'' | Jimmy Mason | |- | ''The Garden of Weeds'' | Douglas Crawford | |- |rowspan=8|1925 | ''The Best People'' | Henry Morgan |'''Lost''' |- | ''[[A Son of His Father]]'' | Big Boy Morgan | |- | ''Rugged Water'' | Calvin Horner | '''Lost''' |- | ''Welcome Home'' | Fred Prouty |'''Extant''' |- | ''[[The Awful Truth (1925 film)|The Awful Truth]]'' | Norman Satterlee |print preserved at UCLA Film and Television (''per IMDb'') |- | ''The Air Mail'' | Russ Kane | '''Incomplete''' |- | ''[[The Golden Bed]]'' | Bunny O'Neill |''''Extant'''' |- | ''[[Mismates]]'' | Ted Carroll | '''Lost''' |- |rowspan=5|1926 | ''[[Aloma of the South Seas (1926 film)|Aloma of the South Seas]]'' | Nuitane |'''Lost''' |- | '' [[The Runaway (1926 film)|The Runaway]]'' | Wade Murrell |'''Lost''' |- | ''[[Mannequin (1926 film)|Mannequin]]'' | John Herrick |'''Extant''' |- | ''[[The Great Gatsby (1926 film)|The Great Gatsby]]'' | [[Jay Gatsby]] | now a [[lost film]] |- | ''[[Miss Brewster's Million]]'' | Thomas B. Hancock Jr |'''Lost''' |- |rowspan=5|1927 | ''[[The Coward (1927 film)|The Coward]]'' | Clinton Philbrook | |- | ''[[Singed (1927 film)|Singed]]'' | Royce Wingate |'''Lost''' |- | ''Drums of the Desert'' | John Curry |'''Lost''' |- | ''The Telephone Girl'' | Matthew Standish | '''Lost''' |- | ''Craig's Wife'' | Walter Craig |'''Lost''' |- |rowspan=7|1928 | ''Danger Street'' | Rolly Sigsby | |- | ''[[Ramona (1928 film)|Ramona]]'' | Alessandro |'''Extant''' |- | ''[[Three Sinners]]'' | James Harris |'''Lost''' |- | ''The Tragedy of Youth'' | Frank Gordon |'''Lost''' |- | ''[[West of Zanzibar (1928 film)|West of Zanzibar]]'' | Doc | directed by [[Tod Browning]]; '''Extant''' |- | ''A Woman's Way'' | Tony |'''Lost''' |- | ''[[In Old Arizona]]'' | [[The Cisco Kid]] | [[Academy Award for Best Actor]] - '''Extant''' |- |rowspan=5|1929 | ''Romance of the Rio Grande'' | Pablo Wharton Cameron | |- | ''[[Behind That Curtain (film)|Behind That Curtain]]'' | Col. John Beetham |'''Extant''' |- | ''[[The Far Call]]'' | ? |'''Lost''' |- | ''Thru Different Eyes'' | Jack Winfield |'''Extant''' |- | ''Linda'' | Dr. Paul Randall |'''Extant''' |- |rowspan=4|1930 | ''[[Renegades (1930 film)|Renegades]]'' | Deucalion |'''Extant''' |- | ''Such Men Are Dangerous'' | Ludwig Kranz | '''Extant'''; Library of Congress |- | ''[[The Arizona Kid (1930 film)|The Arizona Kid]]'' | [[The Cisco Kid]] |'''Extant'''; Library of Congress |- | ''[[The Squaw Man (1931 film)|The Squaw Man]]'' | James 'Jim' Wingate, aka Jim Carston | '''Extant''' |- |rowspan=6|1931 | ''Their Mad Moment'' | Esteban Cristera | |- | ''[[Doctors' Wives (1931 film)|Doctors' Wives]]'' | Dr. Judson Penning | |- | ''[[The Stolen Jools]]'' | [[The Cisco Kid]] | |- | ''Daddy Long Legs'' | Jervis Pendleton | |- | ''[[The Cisco Kid]]'' | [[The Cisco Kid]] | |- | ''[[Surrender (1931 film)|Surrender]]'' | Sgt. Dumaine | |- |rowspan=3|1932 | ''Six Hours to Live'' | Capt. Paul Onslow | |- | ''Man About Town'' | Stephen Morrow | |- | ''Amateur Daddy'' | Jim Gladden | |- |rowspan=5|1933 | ''Dangerously Yours'' | Andrew Burke | |- | ''[[42nd Street (film)|42nd Street]]'' | Julian Marsh | |- | ''I Loved You Wednesday'' | Philip Fletcher | |- | ''[[Paddy the Next Best Thing (1933 film)|Paddy the Next Best Thing]]'' | Lawrence Blake | |- | ''[[Penthouse (film)|Penthouse]]'' | Jackson 'Jack' Durant | |- |rowspan=6|1934 | ''Hell in the Heavens'' | Lt. Steve Warner | |- | ''As Husbands Go'' | Charles Lingard | |- | ''[[Grand Canary (film)|Grand Canary]]'' | Dr. Harvey Leith | |- | ''[[Stand Up and Cheer!]]'' | Lawrence Cromwell | |- | ''Such Women Are Dangerous'' | Michael Shawn | |- | ''[[Broadway Bill]]'' | Dan Brooks | |- |rowspan=3|1935 | ''Under the Pampas Moon'' | Cesar Campo | |- | ''[[One More Spring]]'' | Jaret Otkar | |- | ''[[La Fiesta de Santa Barbara]]'' | | Short film |- |rowspan=6|1936 | ''White Hunter'' | Capt. Clark Rutledge | |- | ''To Mary – with Love'' | Jack Wallace | |- | ''[[The Road to Glory]]'' | Captain Paul La Roche | |- | ''[[The Prisoner of Shark Island]]'' | [[Samuel Mudd|Dr. Samuel Mudd]] | |- | ''[[King of Burlesque]]'' | Kerry Bolton | |- | ''[[Robin Hood of El Dorado (film)|The Robin Hood of El Dorado]]'' | [[Joaquin Murrieta]] | |- |rowspan=3|1937 | ''Wife, Doctor and Nurse'' | Dr. Judd Lewis | |- | ''[[Vogues of 1938]]'' | George Curson | |- | ''[[Slave Ship (1937 film)|Slave Ship]]'' | Jim Lovett | |- |rowspan=2|1938 | ''I'll Give a Million'' | Tony Newlander | |- | ''[[Kidnapped (1938 film)|Kidnapped]]'' | Alan Breck | |- |rowspan=3|1939 | ''[[Barricade (1939 film)|Barricade]]'' | Hank Topping | |- | ''Wife, Husband and Friend'' | Leonard Borland aka Logan Bennett | |- | ''Return of the [[The Cisco Kid|Cisco Kid]]'' | [[The Cisco Kid]] | |- |1940 | ''Earthbound'' | Nick Desborough | |- |1941 | ''[[Adam Had Four Sons]]'' | Adam Stoddard | |- |rowspan=2|1943 |''[[Crime Doctor (film)|Crime Doctor]]'' | Dr. Robert Ordway, formerly Phil Morgan | first of 10 films in the ''Crime Doctor'' B-film series |- | ''Crime Doctor's Strangest Case'' | Dr. Robert Ordway | |- |rowspan=2|1944 | ''Shadows in the Night'' | Dr. Robert Ordway | |- | ''[[Lady in the Dark (film)|Lady in the Dark]]'' | Kendall Nesbitt | |- |rowspan=2|1945 | ''[[Crime Doctor's Warning]]'' | Dr. Robert Ordway | |- | ''The Crime Doctor's Courage'' | Dr. Robert Ordway | |- |rowspan=2|1946 | ''Crime Doctor's Man Hunt'' | Dr. Robert Ordway | |- | ''[[Just Before Dawn (1946 film)|Just Before Dawn]]'' | Dr. Robert Ordway | |- |rowspan=2|1947 | ''Crime Doctor's Gamble'' | Dr. Robert Ordway | |- | ''[[The Millerson Case]]'' | Dr. Robert Ordway | |- |1948 | ''[[The Gentleman from Nowhere]]'' | Earl Donovan/Robert Ashton | |- |rowspan=3|1949 | ''The Crime Doctor's Diary'' | Dr. Robert Ordway | last of the ''Crime Doctor'' series |- | ''[[The Devil's Henchman]]'' | Jess Arno | |- | ''Prison Warden'' | Warden Victor Burnell | |- |1950 | ''[[State Penitentiary (1950 film)|State Penitentiary]]'' | Rodger Manners | |- |1952 | ''[[O. Henry's Full House]]'' | | clip of Baxter from ''The Cisco Kid'' |} ==پەراوێزەکان== {{پەراوێز}} ==سەرچاوەکان== [https://en.wikipedia.org/wiki/Warner_Baxter ویکی ئینگلیزی] {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Baxter}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥١]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی]] [[پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] my53ff5ahxilqpooqq4ngjbf3q1d3v1 0 99275 1684672 1519619 2026-10-10T01:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684672 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wallace Beery-publicity.JPG|thumb|چەپ|والاس بیری]] '''والاس بیری''' ({{بە ئینگلیزی|Wallace Beery}}) ([[١ی نیسان]]ی [[١٨٨٥]] - [[١٥ی نیسان]]ی [[١٩٤٩]]) ئەکتەرێکی ئەمریکی فیلمی بوو. لە ساڵی [[١٩٣٢]] [[خەڵاتی ئۆسکار]]ی بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرت. ==پەراوێزەکان== {{پەراوێز}} ==سەرچاوەکان== [https://en.wikipedia.org/wiki/Wallace_Beery ویکی ئینگلیزی] {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Wallace Beery}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:مردووان بەھۆی جەڵدەی دڵ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٩]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:بەخاک سپاردن لە پارکی یادگاری فۆڕێست لاون (گلێندەیل)]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]] mzyzxgspm06t17lu5t33f54mjf5c075 0 102408 1684746 1654995 2026-10-10T05:48:31Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684746 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = جۆردانۆ برونۆ | وێنە = Giordano_Bruno.jpg | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٥٤٨]] | ڕێکەوتی مردن = [[١٦٠٠]] | شوێنی مردن = [[ڕۆما]]، [[ئیتالیا]] | ھۆکاری مردن = [[سووتاندن]] | شوێنی دۆزینەوەی تەرم= | شوێنی لەدایکبوون = [[نۆلا]]، [[ئیتالیا]] | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[فەیلەسووف]]، [[قەشە|کشیش]]، [[بیرکار]]، [[شاعیر]] و [[ئەستێرەناس]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} '''جۆردانۆ برونۆ''' (بە [[زمانی ئیتالی|ئیتالی]]: ''Giordano Bruno''؛ ١٥٤٨–١٦٠٠) [[فەیلەسووف]]، [[قەشە|کشیش]]، [[بیرکار]]، [[شاعیر]] و [[ئەستێرەناسی]] [[ئیتالیا]]یی<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Giordano_Bruno ویکیپیدیای ئینگلیزی]</ref> بوو. == ژیان == ساڵی [[١٥٤٨]] لە شاری [[نۆلا]]ی [[ئیتالیا]] [[پاشایەتیی ناپڵز]]دا لەدایک بوو. ناوی فیلیپۆی لە سەر نرا، بەڵام لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا ناوەکەی گۆڕی بە جۆردانۆ. لە ١٥٧٦دا لە دوای یانزە ساڵ خزمەت لە [[کڵێسا]] و دەیرەکان ھەڵھات. لە دوای ئەوەی کە دەستی لە [[قەشە|قەشەیی]] و [[کڵێسا]] کێشا ڕۆشت بۆ [[پاریس]] و بوو بە باڵوێزی [[فەڕەنسا]] لە [[ئینگلستان]]دا. بە کەرەستە و پێوانە سەرەتایی‌یەکانی چوارسەد و پەنجا ساڵ لەمەوبەر، توانی ھەنگاوی گەورە لە زانستی ئەستێرەناسیدا بھاوێ و بناغەی پتەو بۆ دواڕۆژ دابڕێژێ. دوایین جار پێنج گریمانەی زانستی ھێنایە ئاراوە، کە بریتی بوون لە: # نە تەنیا زەوی بە دەوری ڕۆژدا دەسووڕێ، بەڵکوو ڕۆژیش خۆی لە خول و گەڕان دایە. # زوحەل دوایین گەڕۆکی دەوری ڕۆژ نییە، ئەشێ چەند گەڕۆکی تریش لە پشتی ئەو ھەبن. # ئەستێرەکان ھەر کام ڕۆژێکن لە چەشنی ڕۆژەکەی ئێمە. # ھەر کام لە ئەستێرەکان، بۆیان ھەیە چەند گەڕۆکێک بە دەوریانەوە بسووڕێتەوە. # ھەمووی ئەم کۆمەڵە گەڕۆکانە، دەسپێک و دوایی‌یان ھەیە و جیھانی ئێمە بەردەوام لە ئاڵوگۆڕ دایە. چونکە ھەر پێنج گریمانە، دژی زانیارییەکانی [[کڵێسا]] و [[کتێبی پیرۆز]] بوو، دادگای پشکنینی بیروڕا، بە پێی ١٣٠ خاڵ، برونۆی مەحکووم بە [[ئیعدام]] کرد و [[پاپ کلیمێنتی ھەشتەم]] حوکمەکەی سەلماند و فەرمانی جێبەجێ‌کردنی دا. بۆ گەمەی ڕۆژگار، ھەر پێنج گریمانەی برونۆ، ئێستا لە کتێبە دەرسییەکانی منداڵاندا، وەک زانیارییەکی سەرەتایی دەخوێندرێ. == کۆچی دوایی == لە ١٥٩٣دا لە دوای گەڕانەوە بۆ [[ئیتالیا]] لە زیندان کرا. برونۆ لە ساڵی ١٦٠٠دا بە حوکمی [[دەزگای ڕاپشکنین]]ی بیروڕای [[کڵێسەی کاتۆلیک]] سووتا.<ref> Durant, W. and Durant, A. (1989). “The Story of Civilization: Age of Reason Begins,” pp. 736- 746, World Library, Inc. , USA.</ref> ڕۆژی ١٧ی شوباتی ساڵی ١٦٠٠ی زایینی، ھەر لەو گۆڕەپانەی شاری [[ڕۆما|ڕۆم]]، کە ئێستا پەیکەرەی برونۆی لێیە، لە کاتێکدا شەبکەیەکی قووچی ڕەنگاوڕەنگیان نابووە سەری، ھەوەڵ زمانیان بڕی و پاشان بە زیندوویی سووتاندیان. لە ئەو کاتەدا پاپ [[کلێمەنتی ھەشتەم]] سەرۆکی [[ویلایەتە پاپییەکان]] بوو. == پەڕاوێز == <references/> == سەرچاوەکان == * بولتن درسی آموزشکدە اخترشناسی ایران، سرفراز غزنی، ص ٣٤و٣٥ * [[گۆڤاری مەھاباد]]، ساڵی دوازدەیەم، ژ: ١٣٥، جۆزەردانی ١٣٩١، ل:٩ * سەید عەبدوڵڵا سەمەدی {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|زانست|فەلسەفە|کتێب}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Giordano Bruno}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کتێب-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:گەردوونناسانی ئیتالی]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ئیتالی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٤٨]] [[پۆل:مردووانی ١٦٠٠]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:مێژووی فەلسەفە]] [[پۆل:مێژووی ئایین]] [[پۆل:مێژووی زانست]] [[پۆل:مێژووی بیرۆکەکان]] [[پۆل:تەلارسازە نووسەرە ئیتاڵییەکان]] [[پۆل:شاعیرانی ئیتالی]] [[پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زانست]] [[پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:کاروباری گالیلۆ]] [[پۆل:ئەستێرەناسانی ئیتالی]] [[پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست]] q8wb69tfedi6r9mvahrzqyzsc8ncjt3 0 103044 1684716 1519673 2026-10-10T04:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684716 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|8|7|19|N|63|33|0|W|source:euwiki_region:VE-F_type:adm1st|display=title}} {{Infobox settlement | name = ویلایەتی بۆلیڤار | native_name = Estado Bolívar | native_name_lang = | settlement_type = [[ویلایەت]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = Flag of Bolívar State.svg | flag_alt = | image_seal = Ve bolivar-escut.png | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Bolivar in Venezuela.svg | map_alt = | map_caption = شوێنی ویلایەتی بۆلیڤار|بۆلیڤار]] لە [[ڤەنزوێلا]] دا | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = |latm = |lats = |latNS = | longd = |longm = |longs = |longEW = | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{VEN}} | subdivision_type1 = پایتەخت | subdivision_name1 = سیوداد بۆلیڤار | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = دامەزران | established_date = ١٩٠١ | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = پارێزگار | leader_name = فرانسیسکۆ ڕانگێل | population_total = ١٬٥٣٤٬٨٠٠ | population_rank = ٧ەم | population_as_of = ٢٠٠٧ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = UTC | utc_offset1 = ٤:٣٠- | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = [[ئیزۆ ٣١٦٦|VE-F]] | website = [http://www.e-bolivar.gob.ve www.e-bolivar.gob.ve ] | footnotes =}} '''ویلایەتی بۆلیڤار''' ({{بە ئیسپانی|Estado Bolívar}}) یەکێکە لەو ٢٣ ویلایەتەکەی [[ڤێنیزوێلا]] کە لە بەشی رۆژھەڵات ھەڵکەوتووە. پایتەختی ئەم ویلایەتە شاری سیوداد بۆلیڤارە. == پانتایی == بۆلیڤار بە پانتایی ٢٣٨، ٠٠٠ کیلۆمەتر دووجار ٢٦، ٢٤ لە سەدی تەواوی پانتایی ڤێنزوێلای کردۆتە ھی خۆی و گەرەترین ویلایەتی ئەو وڵاتە ھەژمار دەکرێ. == گەلھە == خەڵکی بۆلیڤار لە ساڵی ٢٠٠٧ نزیکەی ١٬٥٣٤٬٨٠٠ کەس خەمڵێنراوە کە ٥، ٨٧ لە سەدی خەڵکی ولاتەکە دەگرێتەوە. ئەو ویلایەتە لەو ڕوویەوە، حەوتەمین ویلایەتی ئەو وڵاتە ھەژمار دەکرێ. == زانیاری زیاتر == بۆلیڤار لە ساڵی ١٩٠١ دامەزراوە و لە ڕووی کاتەوە ناوچەی کاتی، ٤ کات ژمێر و ٣٠ خولەکی لە گەڵ [[کاتی ھاوھەنگاوکراوی گەردوونی|گرینویچ]] جیاوازی ھەیە. == سیاسەت == «فرانسیسکو رانگل» لە ساڵی ٢٠٠٤ بە دواوە پارێزگار یان فەرمانداری ئەو ویلایەتەی بەستۆ گرتوە. == پەیوەندیدار == * [http://www.e-bolivar.gob.ve ماڵپەڕی ڕەسمی بۆلیڤار] == سەرچاوە == * [//fa.wikipedia.org/wiki/ایالت_بولیوار ویکی پێدیای فارسی ایالت بولیوار] {{پۆلی کۆمنز|Bolívar (state)}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٠١]] fd6591zog7pz125f7bqw6dxv0bherxa 0 103812 1684515 1614929 2026-10-09T19:34:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە) 1684515 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{coord|51|36|12|N|0|03|57|W|display=title}} [[File:Tottenham warm up.jpg|thumb|یاریگای تۆتنهام هاتسپێر]] '''وایت ھارت لەین''' ناوی یاریگای یانەی [[تۆتنھام ھۆتسپێر]]ە کە لە ساڵی ١٩٣٤ درووست کراوە و بڕی £١٠٠٬٥٠٠ی تێچووە. یاریگاکە ٣٦٬٣١٠ کەس لە خۆ دەگرێ. یانەی [[تۆتنھام ھۆتسپێر]] لە ساڵی ٢٠٠٨ی زاینیی بڕیاری دا یاریگایەکی نوێ بە ناوی '''NDP''' درووست بکا کە ٥٦٬٢٥٠ کەس لە خۆیدا جێ دەکاتەوە. {{-}} {{Wide image|White Hart Lane October 2006.jpg|900px|<center>وێنەیەکی پانۆڕاما لە لەی ڕۆژھەڵاتی یاریگاوە</center>}} == پێشانگای وێنە == <gallery> Image:White Hart Lane Aerial.jpg|<!-- Aerial view of the Lane--> Image:White Hart Lane Jan 2008 2.jpg|<!--View of the south-east corner of the ground--> Image:EastStandWHL.jpg|<!--View of the East Stand--> Image:WestStandWHL.jpg|<!--View of the West Stand--> </gallery> == سەرچاوە == * [//en.wikipedia.org/wiki/White_Hart_Lane ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|شانشینی یەکگرتوو|دەیەی ٢٠١٠|نژیاروانی|لەندەن}} {{پۆلی کۆمنز|White Hart Lane}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئۆڵمپیک]] [[پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی لەندەن]] [[پۆل:یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] kcmpk5m7dju7umn3bxqjh9upz8dei4h 0 104870 1684484 1519427 2026-10-09T16:38:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684484 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = واوان | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[سەردەشت (شارستان)|سەردەشت]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی وەزنێ|وەزنێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی مڵکاری|مڵکاری]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٦ کەس | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''واوان''' (Wawan، {{بە فارسی|واوان }}) دێیەکە لە [[گوندستانی مڵکاری]]، لە [[ناوچەی وەزنێ]]ی [[سەردەشت (شارستان)|شارستانی سەردەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ١٤٦ کەس لە ٨٤٢ بنەماڵەدا بووە. == ئەمانەش ببینە == * [[گوندستانی مڵکاری]] * [[ناوچەی وەزنێ]] * [[سەردەشت (شارستان)|شارستانی سەردەشت]] * [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] {{شارستانی سەردەشت}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت]] ow5t58ea9bqxlyv61ac6qep98nh0ayj 4 117863 1684451 1684301 2026-10-09T16:29:56Z Épine 19745 /* Intensity */ وەڵامدانەوە 1684451 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::ئەمە وا وتت ناو نییە ئاوەڵناوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: لەمە دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ڕاستە خۆڕسک بە واتای 'سروشتی'' دێت، بەڵام شتێک کە بە سروشتی لە شوێنێک بڕوێت ئەوە native/خۆڕسکیشە ـیشە بەو شوێنە، و لە هەر شوێنی دیکە دەستکردە لە زۆر حاڵەتدا، و بەم شێوەیە ''خۆڕسک'' زۆرجار واتای وشەی ''ڕەسەن'' دەگەیەنێت، کە ڕاستەوخۆ واتای ئەو شوێنە دەدات کە بۆ یەکەمجار تێیدا بە سروشتی بڵاوبووە (بە بێ گرنگیدان بە سنووری وڵاتان کە مرۆڤ بۆ مرۆڤ درووستی کردوون ئەگەر ناوی وڵات بەکارنەهاتبێت، و ئەگەر ناوی وڵات بەکارهاتبوو ئەوا ئەو وڵاتە ''ڕەسەنە'' کە سەرەتا لێیەوە تەشەنەی کرد). هەرچەندە دواتر بە شوێنی دیکەشدا بڵاوبووبێت بە سروشتی، تەنها یەکەم شوێن بە native/ڕەسەن دادەنرێت. وشەی native واتای دیاریکراوی هەیە لە ئینگلیزیدا کە دەکرێت هیچ وشەیەک ڕاستەوخۆ لە کوردیدا ئەو واتایەی نەبێت، بە پێی بەستێن (context) دەکرێت ''خۆڕسک''، ''ڕەسەن''، و/یان ''خۆجێ'' ڕاست بێت. :::::::- ئەم درەختە خۆجێیە لە ژاپۆن و گابۆن. (واتا لەم دوو شوێنە هەیە، بەڵام خۆجێ واتای سرووشتی/ڕەسەن دەدات؟) :::::::- ئەم درەختە ڕەسەنە بە ژاپۆن و گابۆن. (ئەم ڕستەیە ناکرێت ڕاست بێت چونکە ئەم دوو وڵاتە زۆر لێک دوورن و ئەگەری زۆر کەمە هەیە ڕووەکێک ڕەسەن بێت بەم دوو وڵاتە، و ‌هیچ وڵاتی دی نا (وشەی ''ڕەسەن'' ئەم واتایە زیاد دەکات چونکە هەر شوێنی دیکە باس نەکرابێت واتا ڕەسەن نییە)، بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ. خۆ ئەگەر هندستان و پاکستان بڵێت ئەکرێت چونکە هاوسنوورن.) :::::::- ئەم درەختە خۆڕسکە لە ژاپۆن و گابۆن. (کێشەی نییە ڕستەکە و واتا بە سرووشتی لەم دوو وڵاتە هەیە، بەڵام ئەشکرێت بە سرووشتی لە چەندین شوێنی دیکەش هەبێت). :::::::وشەی بووم ئێستا بە تەنها بەکارنایەت لە زۆر شوێن، زیاتر لە وشەی بومەلەرزە و بەروبووم ماوەتەوە (fossil word)، و پێم وانییە درووست بێت. :::::::بە گشتی دەکەوێتە سەر بەستێن لەو ڕستەی دەتەوێت ''ڕەسەن'' درووستترە یان ''خۆڕسک''. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٧:١٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟ The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو  ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.» :sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}}، دەستتان خۆش بێت [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٦:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Phloem == چی بە ئەمە ببێژین؟ شانەیەکی ڕوەکییە کە ماکەی خۆراکی دەگوازێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Function == بۆ نموونە، گەدە خۆراک تێک دەشکێنێ، ئەمە functionی گەدەیە. چی بۆ ئەمە گونجاوە؟ کار، فەرمان، ئەرک یان شتێکی دیکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] من خۆم ھەندێ جار functionم کردووە بە ئەرک، ھەندێ جاریش بە ئیشوکار. فرمان کارێکە کە ئەوەڵ و ئاخری دیارە و لە کەسێ داوا دەکرێ. «گەلێکم بە تۆ ھەیە فەرمانە، ئەو قاقەزەم بۆ بەرە شاری.» ئەمە بۆ task باشە. ئەرک یانی کاری زۆر، باری سەر شان، زەحمەت، پێویستیی سەر شان، وەزیفە. پێم وایە ئەرک بۆ duty باشە، بەڵام بۆ functionیش دەگونجێ. ئەرکی گەدە تێکشکاندنی خۆراکە. دیومە بە functionalismیش بڵێن ئەرکباوەڕی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Territorial == گیانلەبەرێک بەرگری لە ناوچەی خۆی بکا و نەھێڵێ گیانلەبەری دیکە (بە تایبەتی ھەمان جۆر) لێی نزیک بێ territorialی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سەرزەویپارێز، سەرزەویخواز. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''مەڵبەندی، مەڵبەندخواز.'' [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Bay laurel یان Laurus nobilis == ئەم دارە بە کوردی ناوی چییە؟ لە [https://aras.bradost.net/files/ferhengy_rueke_aburyekan.pdf کەڵەفەرھەنگی ڕوەکە ئابوورییەکانی] کەمال جەلال غەریب دا ''شاژاڵە'' ھاتووە (پ. ٢٧٢). فەرھەنگی زانستگای کوردستان دەڵێ ''تێروو'' و ''تیروێ'' (بەڵام فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی ئەمەی بۆ chaste tree داناوە[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/têrû]) و کوردستانیکایش دەڵێ ''تاجگەڵا''. بە ھۆی کاریگەریی عەرەبی، من ئەمەم ھەر بە ''غار'' بیستووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەم دارە بوومیی کوردستان نییە. ھەر «غار»ی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''تێروو'' دەبێ ناوی چ دارێ بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٧:٠٦، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نازانم. نەمبیستووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٩:٣١، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Slug == چی بە ئەمە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە فەرھەنگی وێنەداری گیاندارانی کەمال جەلال غەریب شەیتانۆکەی ڕووت و شەیتانۆکەی باخچە ھاتووە بۆ slug. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Intensity == چی بۆ ئەمە باشە؟ توندیەتی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:١٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تین، گوڕ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەمە زیاتر بۆ گەرما باشە بو نموونه لێرەدا ناگونجێت ::The intensity of the music was too much for the neighbors. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەهێزی؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٨:٠٤، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەوە ھەر یانی strength. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ڕاست دەکەی، بەڵام intensity هاوواتای strengthە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٦:٢٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Fast-growing == ''زووڕەس'' چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :'''''ڕەس-''''' کامە چاوگە؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٩:٠٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%DA%95%DB%95%D8%B3%DB%8C%D9%86&f=0 ڕەسین]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٣١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::ئەگەر وا بێ '''''زووڕسک''''' باشترە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٩:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::من زووڕەسم بە لاوە جوانترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''زووڕەس'' خۆی ھەیە، [https://lex.vejin.net/ck/search?t=زووڕەس&f=0&d=2&d=1 ببینن]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێشنیارەکەی کاک چالاک ڕەنگە چاکتر بێ، ئەو لە [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-,%DA%95%D9%88%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D9%87%DB%95%DA%B5%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86 ''ڕسکان''] دایڕشتووە کە بە مانای ''ڕوان'' دێ. وەکوو ''خۆڕسک'' دروست بووە. ::::::خۆڕسک = ئەوەی بە خۆ دەڕسکێ/دەڕوێ ::::::زووڕسک = ئەوەی زوو دەڕسکێ/دەڕوێ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بەڵێ وایە ''زووگەیشتن'' و ''زووڕسکان'' جیاوازن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:١٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Burgundy == شەرابی؟ ھەناری؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Variety == لە ڕوەکناسی دا variety لەخوار species (جۆر) و subspecies (ژێرجۆر)ەوەیە، چیی پێ ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Cedar یان Cedrus == ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە؟ عەرەب ''أرز'' (بە ڕێنووسی کوردی: ''ئەرز'') بە ئەمە دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Endemism و Endemic == چی بۆ ئەمانە چاکن؟ بۆ نموونە دەڵێن کە Lemurs are endemic to the island of Madagascar، ئەمە یانی لێموورەکان تەنیا لە دوورگەی ماداگاسکار دا ھەن. ئەمە لە خۆجێ (native)یە جیایە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 9t9mcduu119q1jgf0jnrd5jkxxiclxc 0 118056 1684676 1519626 2026-10-10T01:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684676 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو =وۆڵ-ئی | وێنە = Wall-e poster.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = ئاندرو ستانتەن | بەرھەمھێنەر = جيم مۆرەس | نووسین = | کاست = | موزیک = | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = [[واڵت دیزنی پیکچەرز]]، [[پیکسار|ستۆدیۆکانی پیکسار]] | چەشن = [[ئەنیمەیشن#جوڵان بە کۆمپیوتەر|ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەر ]]<br />ڕۆمانسی<br />[[زانستی خەیاڵی]] | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ | ماوەی فیلم = ٩٨ خولەک | وڵات = {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | زمان = [[ئینگلیزی]] | تێچوون = ١٨٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ٥٢١ ملیۆن دۆلار }} '''وۆڵ-ئی''' (بە [[ئینگلیزی]]: WALL-E: ''Waste Alloction Load Lifter Earth-Class'') فیلمێکی [[ئەنیمەیشن]]ی [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. [[کۆمیدی]] و [[خەیاڵی زانستی]]یە. لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە. ==چیرۆک== فیلمەکە باس لە نەمانی ژیان دەکات لەسەر زەوی، مرۆڤەکان ڕۆیشتوون بۆ ھەسارەیەکی تر و لەوێ ژیان بەسەردەبەن، زەوی ھەمووی وێران بووە، بەڵام ڕۆبۆتێک بەناوی «[[وۆڵ-ئی (کەسایەتی)|وۆڵ ئی]]» بەھۆی زیرەکی خۆیەوە ماوە و ھەر ئیشدەکات، ئەو ڕۆبۆتە ڕۆژانە زبڵ کۆدەکاتەوە و شێوەی چوارگۆشەیان لێ دروستدەکات و دەیانکاتە بینا. ئەم ڕۆبۆتە شوێنی پشووی خۆی ھەیە و، ھەر کە شەو دادێت دەچێتەوە شوێنەکەی خۆی، ڕۆبۆتەکە تەلەڤیزیۆنی ھەیە و گوێ لە گۆرانی دەگرێت و سەیری فیلم دەکات و ھەروەھا دەشخەوێت تا ڕۆژ دەبێتەوە، کە ڕۆژدەبێتەوە دەچێتە بەر خۆرەکە و خۆی بارگاوی دەکاتەوە، ئەوە ئیشی ڕۆژانەی خۆیەتی، ھەروەھا سیسرکەیەکیش ماوە لەگەلی. ڕۆژێک مرۆڤەکان کەشتییەکی ئاسمانی دەنێرنە سەر زەوی بۆ ئەوەی بزانن ھیچ شتێک ماوە تا دووبارە ژیان دروستبکەنەوە، کەشتییەکە ڕۆبۆتێک دەنێرێتە سەر زەوی کە کارەکەی پشکنینە، دواتر ئەم ڕۆبۆتە لەگەڵ «وۆڵ-ئی» یەکتر دەبینن، سەرەتا ڕۆبۆتەکە دەیەوێت «وۆڵ-ئی» بکوژێت بەڵام دواتر پێکەوەدەگونجێن و «وۆڵ-ئی» عاشقی ڕۆبۆتەکە دەبێت. دوای ئەوە ڕووەکێک دەدۆزنەوە کە «وۆڵ-ئی» ھەڵی گرتووە، ئەم ڕووەکە وا لە ڕۆبۆتەکەی تر کە لە کاربکەوێت و، دواتر کەشتییە ئاسمانییەکە کۆمەڵێک ڕۆبۆت دەنێرن بۆ ئەوەی ڕۆبۆتەکە لەگەڵ خۆیان ببەن و «وۆڵ-ئی»یش بەدوایان دەکەوێت و خۆی بە کەشتییەکەوە ھەڵدەواسێت و دەچن، لە شوێنی مرۆڤەکان کۆمەڵێک ڕووداوی تر ڕوودەدات،...، لەکۆتایییەکەیدا مرۆڤەکان دەگەڕێنەوە سەر زەوی. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}} {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|دیزنی|کارتۆن|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی }} {{پۆلی کۆمنز|WALL-E}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] [[پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی مناڵان لە ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی-کۆمپیوتەری ساڵی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕۆبۆتە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بۆشایی ئاسماندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆبۆتەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە شوێنەوارناسی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە پەرەسەندن]] [[پۆل:فیلمە ژینگەیییەکان]] rdxkyl8uv98by159qgwt87b0gxsvpd9 1684834 1684676 2026-10-10T09:08:00Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684834 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو =وۆڵ-ئی | وێنە = Wall-e poster.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = ئاندرو ستانتەن | بەرھەمھێنەر = جيم مۆرەس | نووسین = | کاست = | موزیک = | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = [[واڵت دیزنی پیکچەرز]]، [[پیکسار|ستۆدیۆکانی پیکسار]] | چەشن = [[ئەنیمەیشن#جوڵان بە کۆمپیوتەر|ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەر ]]<br />ڕۆمانسی<br />[[زانستی خەیاڵی]] | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ | ماوەی فیلم = ٩٨ خولەک | وڵات = {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | زمان = [[ئینگلیزی]] | تێچوون = ١٨٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ٥٢١ ملیۆن دۆلار }} '''وۆڵ-ئی''' (بە [[ئینگلیزی]]: WALL-E: ''Waste Alloction Load Lifter Earth-Class'') فیلمێکی [[ئەنیمەیشن]]ی [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. [[کۆمیدی]] و [[خەیاڵی زانستی]]یە. لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە. ==چیرۆک== فیلمەکە باس لە نەمانی ژیان دەکات لەسەر زەوی، مرۆڤەکان ڕۆیشتوون بۆ ھەسارەیەکی تر و لەوێ ژیان بەسەردەبەن، زەوی ھەمووی وێران بووە، بەڵام ڕۆبۆتێک بەناوی «[[وۆڵ-ئی (کەسایەتی)|وۆڵ ئی]]» بەھۆی زیرەکی خۆیەوە ماوە و ھەر ئیشدەکات، ئەو ڕۆبۆتە ڕۆژانە زبڵ کۆدەکاتەوە و شێوەی چوارگۆشەیان لێ دروستدەکات و دەیانکاتە بینا. ئەم ڕۆبۆتە شوێنی پشووی خۆی ھەیە و، ھەر کە شەو دادێت دەچێتەوە شوێنەکەی خۆی، ڕۆبۆتەکە تەلەڤیزیۆنی ھەیە و گوێ لە گۆرانی دەگرێت و سەیری فیلم دەکات و ھەروەھا دەشخەوێت تا ڕۆژ دەبێتەوە، کە ڕۆژدەبێتەوە دەچێتە بەر خۆرەکە و خۆی بارگاوی دەکاتەوە، ئەوە ئیشی ڕۆژانەی خۆیەتی، ھەروەھا سیسرکەیەکیش ماوە لەگەلی. ڕۆژێک مرۆڤەکان کەشتییەکی ئاسمانی دەنێرنە سەر زەوی بۆ ئەوەی بزانن ھیچ شتێک ماوە تا دووبارە ژیان دروستبکەنەوە، کەشتییەکە ڕۆبۆتێک دەنێرێتە سەر زەوی کە کارەکەی پشکنینە، دواتر ئەم ڕۆبۆتە لەگەڵ «وۆڵ-ئی» یەکتر دەبینن، سەرەتا ڕۆبۆتەکە دەیەوێت «وۆڵ-ئی» بکوژێت بەڵام دواتر پێکەوەدەگونجێن و «وۆڵ-ئی» عاشقی ڕۆبۆتەکە دەبێت. دوای ئەوە ڕووەکێک دەدۆزنەوە کە «وۆڵ-ئی» ھەڵی گرتووە، ئەم ڕووەکە وا لە ڕۆبۆتەکەی تر کە لە کاربکەوێت و، دواتر کەشتییە ئاسمانییەکە کۆمەڵێک ڕۆبۆت دەنێرن بۆ ئەوەی ڕۆبۆتەکە لەگەڵ خۆیان ببەن و «وۆڵ-ئی»یش بەدوایان دەکەوێت و خۆی بە کەشتییەکەوە ھەڵدەواسێت و دەچن، لە شوێنی مرۆڤەکان کۆمەڵێک ڕووداوی تر ڕوودەدات،...، لەکۆتایییەکەیدا مرۆڤەکان دەگەڕێنەوە سەر زەوی. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}} {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|دیزنی|کارتۆن|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی }} {{پۆلی کۆمنز|WALL-E}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] [[پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی مناڵان لە ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی-کۆمپیوتەری ساڵی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕۆبۆتە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بۆشایی ئاسماندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆبۆتەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە شوێنەوارناسی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە پەرەسەندن]] [[پۆل:فیلمە ژینگەیییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە تەکنۆلۆژیا]] 1f06n08ey6u582rmzlzglyfvx98gi5l 0 120334 1684620 1519575 2026-10-09T22:37:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1684620 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | show_name = ونبوو{{ھن}}Lost | image = <!-- include ALT text per [[WP:ALT]] guideline --> Lost main title.svg | caption = | show_name_2 = | genre = دراما{{ھن}}سەرکێشی{{ھن}}ئاڵۆز{{ھن}}خەیاڵی زانستی | format = | creator = [[جێڤری لیبەر]]{{ھن}}[[جەی. جەی. ئەبرامز]]{{ھن}}[[دایمۆن لیدلۆف]] | developer = | writer = | director = | creative_director = | presenter = | starring = [[ماثیۆ فۆکس]]{{ھن}}[[ئیڤانجلین لیلی]]{{ھن}}[[جۆرج گارسیا]]{{ھن}}[[جۆش ھۆڵۆوەی]]{{ھن}}[[تێری ئۆکوین]]{{ھن}}[[ناڤین ئەندریۆس]]{{ھن}}[[دانیاڵ دای کیم]]{{ھن}}[[یوجین کیم]] | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = | country = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | language = [[ئینگلیزی]] | num_seasons = <!-- or num_series --> ٦ | num_episodes = ١٢١ | list_episodes = | executive_producer = [[جەی. جەی. ئەبرامز]]{{ھن}}[[دایمۆن لیدلۆف]] | producer = | editor = | location = | cinematography = | camera = | runtime = ٤٠ – ٤٨ خولەک بۆ ھەر زنجیرەیەک | company = | distributor = | channel = <!-- or network --> [[ئەی بی سی]] | picture_format = | audio_format = | first_run = | first_aired = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ | last_aired = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ | preceded_by = | followed_by = | related = | website = https://web.archive.org/web/20120214034143/http://abc.go.com/shows/lost | website_title = | production_website =}} '''ونبوو''' ({{بە ئینگلیزی|Lost}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەرکێشی ئەمریکییە، لەلایەن جێڤری لیبەر و جەی جەی ئەبرامز و دایمۆن لیدلۆفەوە دروست کراوە. لە کەناڵی (ئەی بی سی)ی ئەمریکی پەخشکرا.{{ھن}} بۆ یەکەم جار زنجیرەکە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ پەخشکرا، و لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ بە کۆی ١٢١ زنجیرە لە ٦ وەرز کۆتایی پێھات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20120214034143/http://abc.go.com/shows/lost پێگەی فەرمی] * [http://www.imdb.com/title/tt0411008/ لاپەڕەی دراما لە پێگەی imdb] {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|شەڕ|مێژوو|کۆمەڵگا|تەلەڤیزیۆن|دیزنی}} {{پۆلی کۆمنز|Lost (television programme)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرەکان]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرە ئەمریکییەکان]] ly6yr39bl2iwp86a72y2f7xh8pad1x7 1684839 1684620 2026-10-10T09:10:43Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684839 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | show_name = ونبوو{{ھن}}Lost | image = <!-- include ALT text per [[WP:ALT]] guideline --> Lost main title.svg | caption = | show_name_2 = | genre = دراما{{ھن}}سەرکێشی{{ھن}}ئاڵۆز{{ھن}}خەیاڵی زانستی | format = | creator = [[جێڤری لیبەر]]{{ھن}}[[جەی. جەی. ئەبرامز]]{{ھن}}[[دایمۆن لیدلۆف]] | developer = | writer = | director = | creative_director = | presenter = | starring = [[ماثیۆ فۆکس]]{{ھن}}[[ئیڤانجلین لیلی]]{{ھن}}[[جۆرج گارسیا]]{{ھن}}[[جۆش ھۆڵۆوەی]]{{ھن}}[[تێری ئۆکوین]]{{ھن}}[[ناڤین ئەندریۆس]]{{ھن}}[[دانیاڵ دای کیم]]{{ھن}}[[یوجین کیم]] | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = | country = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | language = [[ئینگلیزی]] | num_seasons = <!-- or num_series --> ٦ | num_episodes = ١٢١ | list_episodes = | executive_producer = [[جەی. جەی. ئەبرامز]]{{ھن}}[[دایمۆن لیدلۆف]] | producer = | editor = | location = | cinematography = | camera = | runtime = ٤٠ – ٤٨ خولەک بۆ ھەر زنجیرەیەک | company = | distributor = | channel = <!-- or network --> [[ئەی بی سی]] | picture_format = | audio_format = | first_run = | first_aired = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ | last_aired = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ | preceded_by = | followed_by = | related = | website = https://web.archive.org/web/20120214034143/http://abc.go.com/shows/lost | website_title = | production_website =}} '''ونبوو''' ({{بە ئینگلیزی|Lost}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەرکێشی ئەمریکییە، لەلایەن جێڤری لیبەر و جەی جەی ئەبرامز و دایمۆن لیدلۆفەوە دروست کراوە. لە کەناڵی (ئەی بی سی)ی ئەمریکی پەخشکرا.{{ھن}} بۆ یەکەم جار زنجیرەکە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ پەخشکرا، و لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ بە کۆی ١٢١ زنجیرە لە ٦ وەرز کۆتایی پێھات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20120214034143/http://abc.go.com/shows/lost پێگەی فەرمی] * [http://www.imdb.com/title/tt0411008/ لاپەڕەی دراما لە پێگەی imdb] {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|شەڕ|مێژوو|کۆمەڵگا|تەلەڤیزیۆن|دیزنی}} {{پۆلی کۆمنز|Lost (television programme)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرەکان]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە براوەکانی خەڵاتی ساتورن]] kci956xvtqktthujk2nkfvw8ubd6k11 0 120416 1684547 1577920 2026-10-09T19:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1684547 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{Infobox football biography | name = وریا غەفووری | image = Voria Ghafouri in 2023.jpg | image_size = 240 | caption = وریا غەفووری لە ساڵی ٢٠٢۳ | fullname = وریا غەفووری | height = ١٫٧٨ مەتر | birth_date = {{birth date and age|١٩٨٧|٠٩|١٨|df=y}} | birth_place = [[سنە]]، [[ئێران]] | currentclub = | clubnumber = | position = [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ڕاست]]{{ھن}}[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندیکاری ڕاست]] | youthyears1 = | youthclubs1 = [[یانەی تۆپی پێی پاسی تاران|پاسی تاران]] | years1 = ٢٠٠٧–٢٠١٠ | clubs1 = [[یانەی تۆپی پێی پاسی ھەمەدان|پاسی ھەمەدان]] | caps1 = ٨١ | goals1 = ٥ | years2 = ٢٠١٠–٢٠١٢ | clubs2 = [[یانەی تۆپی پێی شەھرداریی تەورێز|شەھرداریی تەورێز]] | caps2 = ٥٠ | goals2 = ٣ | years3 = ٢٠١٢–٢٠١٤ | clubs3 = [[یانەی تۆپی پێی نەفتی تاران|نەفتی تاران]] | caps3 = ٦٢ | goals3 = ٣ | years4 = ٢٠١٤–٢٠١٦ | clubs4 = [[یانەی تۆپی پێی سپاھان|سپاھان]] | caps4 = ٤٥ | goals4 = ٢ | years5 = ٢٠١٦–٢٠٢٢ | clubs5 = [[یانەی تۆپی پێی ئیستقلالی تاران|ئیستقلال]] | caps5 = ١٣٥ | goals5 = ١٩ | years6 = ٢٠٢٢–٢٠٢٣ | clubs6 = [[یانەی تۆپی پێی فوولادی خووزستان|فوولاد]] | caps6 = ١٢ | goals6 = ٠ | totalcaps = ٣٨٥ | totalgoals = ٣٢ | nationalyears1 = ٢٠١٤–٢٠١٩ | nationalteam1 = [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران|ئێران]] | nationalcaps1 = ٢٨ | nationalgoals1 = ٠ | pcupdate = ٢٤ی کانونی دووەمی ٢٠٢٣ | ntupdate = ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ | manageryears1 = ٢٠١٩ | managerclubs1 = [[یانەی تۆپی پێی ئیستقلالی تاران|ئیستقلال]] (یاریزانی چاودێر–بەڕێوەبەر) }} '''وریا غەفووری''' (لەدایکبووی ١٨ی ئەیلوولی ١٩٨٧ لە [[سنە]]) یاریوان [[خانەنشینی|خانەنشین]] تۆپی پێی کوردە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وریا غەفووری ماڵئاواییکرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/sports/010620231|بڵاوکەرەوە=تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> ئەو لە تۆپی پێا فرەتر وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار ڕاس]] و بازە ڕایەکیش وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەنکار ڕاس]] یاری کردە == یانەکان و ژیانی وەرزشی == وریا غەفووری یاری پرۆفشناڵی خۆی بە یاری کردن لە یانەی پاسی [[ھەمەدان]] لە ساڵی ٢٠٠٧ دەسپێکرد و تا ساڵی ٢٠١٠، ٨١ یاری بۆ ئەو یانەیە ئەنجام داو، ٥ گۆڵیشی تۆمار کرد، کە ئەم ئامارە بە نیسبەت پۆستەکەی، کە ھافبەک و [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار]]ە زۆر باشە. پاش یاری لە یانەی پاسی [[ھەمەدان]]، لە ساڵی٢٠١٠ ئەچێتە ناو ڕیزی یاریزانانی یانەی شارەداری [[تەورێز]] و تا ساڵی ٢٠١٢، ٥٠یاری بۆ ئەو یانە ئەنجام ئەدات و ٣ گۆڵیش تۆمار ئەکات. بە ھاتنی وەرزی نوێ خولی نایابەکانی [[ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٢ ئەچێتە ناو ڕیزی یانەی نەفتی [[تاران]] و دەورانی زێڕینی ئەو بەم جۆرە دەسپێ ئەکات و تا کۆتایی وەرزی ٢٠١٤ لەم یانە ٤٩ یاری ئەنجام ئەدات و ٢ گۆڵیش تۆمار ئەکات. لە کاتی یاری کردن لە یانەی نەفتی [[تاران]]، لە لایان [[کارلۆس کەیرۆشی]] [[ڕاھێنەر]]ی ھەڵبژاردەی [[تۆپی پێ]] ی [[ئێران]] بۆ یاری کردن لە ھەڵبژاردەی نەتەوەیی [[ئێران]] بانگ ھێشت کرا. لە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیا]]، وریا غەفووری لە ھەمووی یاریەکاندا بەشدار بوو.پێشتر لە ئیستقلال تاران یاری دەکرد.<ref name="kardo-art.ir">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kardo-art.ir/%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%BA%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%8C/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200814234257/http://kardo-art.ir/%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%BA%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%8C/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دەستگیرکردن == وریا غەفووری لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ بە فەرمانی دادگا بە هۆی کاردانەوەی تیژ و ئیستفزازی و ناڕەزایەتییە سەرتاسەرییەکانی هاوڕێی، سووکایەتیکردن و لەناوبردنی هەڵبژاردەی تۆپی پێی نەتەوەیی ئێران و پڕوپاگەندە دژی سیستەمی کۆماری ئیسلامی ئێران، بە فەرمانی دادگا دەستبەسەر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=خبرگزاری فارس - وریا غفوری بازداشت شد|ناونیشان=https://www.farsnews.ir/news/14010903000562/وریا-غفوری-بازداشت-شد|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری فارس}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وریا غفوری بازداشت شد|ناونیشان=https://www.borna.news/بخش-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-7/1402991-%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری برنا|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-7/1402991-%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[یانەی تۆپی پێی ئیستقلالی تاران]] == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئێران|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Voria Ghafouri}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:خەڵکی سنە]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی]] [[پۆل:وەرزشکارانی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] 1ofb1vc5e9ycdzj48ydylhwaiddb6gb 0 121251 1684640 1626964 2026-10-10T01:00:54Z ~2026-54717-22 79614 /* */ 1684640 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = ئەڤین ئاسۆ | وێنە = | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٦|١٢|٢٤}} | شوێنی لەدایکبوون =گەڕەکی دەرگەزێن، [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[پێشکەشکار]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین =[[ئیسلام]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان =چێواز (خوشک){{هن}}لیناز (خوشک){{هن}}ئەرمەند (برا) | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''ئەڤین ئاسۆ''' (لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٦) خانمە [[پێشکەشکار]]ێکی [[کورد]]ە. پێشکەشکاری بەرنامەی تەلەڤزیۆنیی [[ئەڤین ژن و ژیان]]ە. == ژیان == لە ساڵی ١٩٨٦ لە گەڕەکی دەرگەزێنی شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە، لە خوێندنگەی سورکێو کە تێیدا خوێندکار بووە کاری شانۆیی کردووە. باوکی ئەڤین ئاسۆ بەر لەوەی کۆچی دوایی بکات، لە شاری سلێمانی دوکانی دارتاشی ھەبووە و بە «وەستا ئاسۆ» بەناوبانگ بووە.<ref>[https://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=3791&babet=40&relat=7038 بەوێنە.. بۆ یەکەمجار دایکی ئەڤین ئاسۆ ببینە]، [[ماڵپەڕی خەندان]]، ٨ی ئایاری ٢٠١٧.</ref> ئەڤین دوو خوشکی ھەیە بەناوەکانی چێواز و لیناز،<ref>[http://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=81279&Jor=25 بەوێنە.. خوشکی بچوکی ئەڤین ئاسۆ دەردەکەوێتەوە]، ماڵپەڕی سپیدمیدیا، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> چێواز ئێستا پێشکەشکارە لە کەناڵی [[نێت تیڤی]].<ref>[https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_586.html خانمە پێشکەشکاری کورد چێواز ئاسۆ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام ھەوادارانی سەرسام دەکات و ڤیدیۆیەکی خۆی بڵاوکردەوە بۆ یەکەم جار گۆرانی دەڵێت، ماڵپەڕی پرس میدیا]{{بەستەری مردوو|url=https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_586.html |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، نیسانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> چەند ساڵێک لەمەوبەر یەکەمین ئەزموونی پێشکەشکردنی لە ڕادیۆ و تەلەڤزیۆنی «پارێزگاران»ی [[پارتی پارێزگارانی کوردستان]]ەوە دەست پێکرد، پاشان چووەتە [[ڕادیۆی نەوا]] و بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک پێشکەشکاری سەرەکیی بەرنامەی «سروەی نەوا» و بەرپرسی ھاماھەنگیی بەرنامەکانی ئەو ڕادیۆیە بوو. دواتر دەچێتە کۆمپانیای ئارت، لە ڕێی کارەکانی ئەو کۆمپانیایە و دواتریش [[کەناڵ ٤]] و بەرنامەکەی «ئەڤین ژن و ژیان»ەوە ناوبانگێکی زۆری پەیداکرد. ئەو بەرنامانەی تاکوو ئێستا کار و پێشکەشکاری تێدا کردوون بریتین لە (میڤان شۆ، چەرخ و فەلەک، [[من جیاوازم]]، [[تۆ نموونەی]]، میلیۆنێر، ئارامۆ شۆ، [[ئەڤین ژن و ژیان]]، میوانی ئەڤین)، تا ئێستا لە ھەریەکە لە کەناڵە ئاسمانییەکانی ([[زاگرۆس تیڤی]]، [[کۆڕەک تیڤی|کۆڕەک]]، [[کەناڵ ٤]]، [[کوردماکس]] و [[نێت تیڤی]]) کاری کردووە.<ref>[https://web.archive.org/web/20150710223536/http://zhelamo.com/9-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C-%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%87-%D8%B1-%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A4%DB%8C%D9%86-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%DB%86/ 9 نھێنی لەسەر ژیانی ئەڤین ئاسۆ،]، ماڵپەڕی ژیلەمۆ، ٢٩ی ئازاری ٢٠١٥ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:پێشکەشکارە کوردەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] hn5a3a0jdfips4f0vaxkt0qzo86ungq 1684641 1684640 2026-10-10T01:05:13Z ~2026-54717-22 79614 /* */ 1684641 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = ئەڤین ئاسۆ | وێنە = | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٦|١٢|٢٤}} | شوێنی لەدایکبوون =گەڕەکی دەرگەزێن، [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[پێشکەشکار]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین =[[ئیسلام]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک =جوانە فایەق عەبدوڵڵا (دایک) | خزمەکان =چێواز (خوشک){{هن}}لینا (خوشک){{هن}}ئەرمەند (برا) | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = |mother=جوانە فایەق عەبدوڵڵا}} '''ئەڤین ئاسۆ''' (لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٦) خانمە [[پێشکەشکار]]ێکی [[کورد]]ە. پێشکەشکاری بەرنامەی تەلەڤزیۆنیی [[ئەڤین ژن و ژیان]]ە. == ژیان == لە ساڵی ١٩٨٦ لە گەڕەکی دەرگەزێنی شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە، لە خوێندنگەی سورکێو کە تێیدا خوێندکار بووە کاری شانۆیی کردووە. باوکی ئەڤین ئاسۆ بەر لەوەی کۆچی دوایی بکات، لە شاری سلێمانی دوکانی دارتاشی ھەبووە و بە «وەستا ئاسۆ» بەناوبانگ بووە.<ref>[https://www.xendan.org/life/detailnews.aspx?jimare=3791&babet=40&relat=7038 بەوێنە.. بۆ یەکەمجار دایکی ئەڤین ئاسۆ ببینە]، [[ماڵپەڕی خەندان]]، ٨ی ئایاری ٢٠١٧.</ref> ئەڤین دوو خوشکی ھەیە بەناوەکانی چێواز و لیناز،<ref>[http://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=81279&Jor=25 بەوێنە.. خوشکی بچوکی ئەڤین ئاسۆ دەردەکەوێتەوە]، ماڵپەڕی سپیدمیدیا، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> چێواز ئێستا پێشکەشکارە لە کەناڵی [[نێت تیڤی]].<ref>[https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_586.html خانمە پێشکەشکاری کورد چێواز ئاسۆ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام ھەوادارانی سەرسام دەکات و ڤیدیۆیەکی خۆی بڵاوکردەوە بۆ یەکەم جار گۆرانی دەڵێت، ماڵپەڕی پرس میدیا]{{بەستەری مردوو|url=https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_586.html |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، نیسانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> چەند ساڵێک لەمەوبەر یەکەمین ئەزموونی پێشکەشکردنی لە ڕادیۆ و تەلەڤزیۆنی «پارێزگاران»ی [[پارتی پارێزگارانی کوردستان]]ەوە دەست پێکرد، پاشان چووەتە [[ڕادیۆی نەوا]] و بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک پێشکەشکاری سەرەکیی بەرنامەی «سروەی نەوا» و بەرپرسی ھاماھەنگیی بەرنامەکانی ئەو ڕادیۆیە بوو. دواتر دەچێتە کۆمپانیای ئارت، لە ڕێی کارەکانی ئەو کۆمپانیایە و دواتریش [[کەناڵ ٤]] و بەرنامەکەی «ئەڤین ژن و ژیان»ەوە ناوبانگێکی زۆری پەیداکرد. ئەو بەرنامانەی تاکوو ئێستا کار و پێشکەشکاری تێدا کردوون بریتین لە (میڤان شۆ، چەرخ و فەلەک، [[من جیاوازم]]، [[تۆ نموونەی]]، میلیۆنێر، ئارامۆ شۆ، [[ئەڤین ژن و ژیان]]، میوانی ئەڤین)، تا ئێستا لە ھەریەکە لە کەناڵە ئاسمانییەکانی ([[زاگرۆس تیڤی]]، [[کۆڕەک تیڤی|کۆڕەک]]، [[کەناڵ ٤]]، [[کوردماکس]] و [[نێت تیڤی]]) کاری کردووە.<ref>[https://web.archive.org/web/20150710223536/http://zhelamo.com/9-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C-%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%87-%D8%B1-%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A4%DB%8C%D9%86-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%DB%86/ 9 نھێنی لەسەر ژیانی ئەڤین ئاسۆ،]، ماڵپەڕی ژیلەمۆ، ٢٩ی ئازاری ٢٠١٥ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:پێشکەشکارە کوردەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] fzsg23mdkra3xkj9zh2bvgguge8wngc 0 121434 1684703 1519666 2026-10-10T04:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684703 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Will Ferrell 2013.jpg|وێنۆک|ویل فیرێل]] '''جۆن ویلیام "ویل" فیرێل''' (لەدایکبووی ١٦ی تەمموزی [[١٩٦٧]]) [[ئەکتەر|ئەکتەری]] ئەمریکی، کۆمێدیاکار، بەرھەمھێنەر و [[نووسەر|نووسەرە]]. لەساڵی [[١٩٩٥]] بۆ یەکەمینجار لەفیلمی (A Bucket of Blood) بەشداریدەکات. سەرەتای سەرکەوتن و ناسراوی ئەو بۆ بەرنامەی تەلەفزیۆنی کۆمێدی (Saturday Night Live) دەگەڕێتەوە کە لەماوەی [[١٩٩٥]] تاکو [[٢٠٠٢]] پێشکەشکاری ئەو بەرنامەیە بووە.  == باشترین فیلمەکان == * Anchorman: The Legend of Ron Burgundy * Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby * Step Brothers * The Other Guys * Anchorman 2: The Legend Continues {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Will Ferrell}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:سەرۆکی تۆپی پێ و وەبەرهێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی یو ئانبێرگی ئێس سی بۆ پەیوەندییەکان و ڕۆژنامەوانی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:سەرۆکی تۆپی پێ و وەبەرھێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] e4bipqtg7slfbsr4v7205q59krcu2th 1684832 1684703 2026-10-10T09:06:27Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684832 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Will Ferrell 2013.jpg|وێنۆک|ویل فیرێل]] '''جۆن ویلیام "ویل" فیرێل''' (لەدایکبووی ١٦ی تەمموزی [[١٩٦٧]]) [[ئەکتەر|ئەکتەری]] ئەمریکی، کۆمێدیاکار، بەرھەمھێنەر و [[نووسەر|نووسەرە]]. لەساڵی [[١٩٩٥]] بۆ یەکەمینجار لەفیلمی (A Bucket of Blood) بەشداریدەکات. سەرەتای سەرکەوتن و ناسراوی ئەو بۆ بەرنامەی تەلەفزیۆنی کۆمێدی (Saturday Night Live) دەگەڕێتەوە کە لەماوەی [[١٩٩٥]] تاکو [[٢٠٠٢]] پێشکەشکاری ئەو بەرنامەیە بووە.  == باشترین فیلمەکان == * Anchorman: The Legend of Ron Burgundy * Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby * Step Brothers * The Other Guys * Anchorman 2: The Legend Continues {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Will Ferrell}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:سەرۆکی تۆپی پێ و وەبەرهێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی یو ئانبێرگی ئێس سی بۆ پەیوەندییەکان و ڕۆژنامەوانی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:سەرۆکی تۆپی پێ و وەبەرھێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] 49t8q7bv0oozda3f4001ts52x74dxqf 0 121794 1684426 1400673 2026-10-09T14:47:50Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684426 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Braveheart<br>دڵی ئازا | image = Braveheart poster imp.jpg | caption = پۆستەر بڵاوکراوەی شانۆیی | director = [[مێل گیبسۆن]] | producer = [[مێل گیبسۆن]]<br />ئاڵن لاد جونیۆر<br />بروس داڤی<br />ستیفن مەکئڤیتی | writer = ڕاندەل واڵاس | narrator = ئەنگوس مەکفادین<br />[[مێل گیبسۆن]] | starring = [[مێل گیبسۆن]]<br />سۆفی مارکیاو<br />پاتریک مەکگووهان<br />کاترین مەککۆرماک | music = جەیمز هەرنر | cinematography = جۆن تاڵ | editing = ستیڤن ڕۆسنبلوم | studio = ئایکۆن پرۆدەکشنز<br />زە لاد کۆمپەنی | distributor = [[پاراماونت پیکچەرز]]<br />{{small| (ئەمریکا و کەنەدا)}}<br />[[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]]<br />{{small| (نێودەوڵەتی)}} | released = ٢٤ی ئایاری ١٩٩٥ | runtime = ١٧٧ خولەک | country = {{flag|ویلایەتە یەکگرتووەکان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b7d6e9599|سەردێڕ=Braveheart (1995)|ئیش=[[British Film Institute]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> | language = [[ئینگلیزی]] | budget = ٧٢ ملیۆن دۆلار<ref name="Boxofficemojo">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Braveheart (1995) |ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=braveheart.htm |وێبگە=[[Box Office Mojo]] |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="GB">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/mel-gibson-once-threw-an-ashtray-a-wall-braveheart-budget-talks-994955|سەردێڕ=Mel Gibson Once Threw an Ashtray Through a Wall During 'Braveheart' Budget Talks|نووسەر=THR Staff|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٧}}</ref> | gross = ٢١٠،٤ ملیۆن دۆلار<ref name="Boxofficemojo"/> }} '''دڵی ئازا''' (بە [[ئینگلیزی]]: Braveheart)، فیلمێکی داستانی و خەیاڵی-مێژوییە کە لە ساڵی ١٩٩٥ دەرچوو، لەدەرهێنانی [[مێل گیبسۆن]]ـە. هەر خۆی مێڵ گیبسۆن ڕۆڵی سەرەکی بە [[ویلیام واڵاس]] ئەبینێ، شۆڕشگێڕێکی سەدەی ١٣ـیەمی [[سکۆتلاند]]ایە کە ڕابەرایەتی بۆ یەکەم جەنگی سەربەخۆیی [[سکۆتلاند]]ا ئەکات لە دژی پاشا [[ئێدواردی یەکەمی ئینگلتەرا]]. ئەم فیلمە پاڵێورا بۆ [[خەڵاتی ئۆسکار]] لە ٦٨مین[[خەڵاتی ئۆسکار]]، ٥ جار [[خەڵاتی ئۆسکار]]ـی بردۆتەوە. هەروەها لە فیلمەکە سۆفی مارکیاو، پاتریک مەکگووهان و کاترین مەککۆرماک بەڕۆڵی سەرەکی دەردەکەون. چیڕۆکی فیلمەکە لەسەر شیعرە داستانئامێزییەکانی بلیند هاری وەرگیراوە کە لە سەدەی ١٥ەم لەمەڕ ئەم ڕووداوانە نووسیبوونی، هەروەها ڕاندال واڵاس شیعرەکانی کردووە بە سیناریۆ بۆئەوەی لەفیلمەکە بەکاربێت. فیلمەکە لە ٢٤ی ئایاری ١٩٩٥ نمایشکرا، بەشێوەیەکی گشتی فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پەسەندکرا، بەتایبەتیش ستایشی ڕۆڵی ئەکتەرەکان، دەرهێنان، بەرهەمهێنان و بەهای بەرهەمەکە، دیمەنی جەنگەکان، میوزیکال سکۆر کرا لەبەرامبەریشدا ڕەخنە لەلایەنە مێژووییەکەی گیرا لە ڕوانگەی چیڕۆکە خۆشەویستییەکەی واڵاس و جلووبەرگەکانی.<ref name="white">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article6738785.ece|سەردێڕ=The 10 most historically inaccurate movies|دوایین=White|یەکەم=Caroline|newspaper=The Sunday Times|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110615070116/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article6738785.ece|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> فیلمەکە توانی ٧٥.٦ ملیۆن دۆلار لە ئەمریکا و ٢١٠.٤ ملیۆن دۆلاریش لە ئاستی جیهان کۆبکاتەوە. لە ٦٨ەمین دابەشکردنی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]]، فیلمەکە پاڵێوراوکرا بۆ دە خەڵاتی ئۆسکار، لەم نێوانەشدا توانی خەڵاتەکانی [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]]، باشترین دەرهێنەر، باشترین وێنەگرتنی سینەمایی، باشترین مەیکەئپ وە باشترین دەستکاری کاریگەری دەنگ بباتەوە. لە ساڵی ٢٠١٩، فیلمی (''Robert the Bruce)'' دەرچوو کە نزیکبوو لەم فیلمە بەڵام ناوبانگ و سەرکەوتنی هاوشێوەی فیلمی دلێری نەبوو.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/review/robert-bruce-1291592 'Robert the Bruce': Film Review]، ماڵپەڕی ''[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]''، ٢٣ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bfi.org.uk/sites/bfi.org.uk/files/downloads/bfi-weekend-box-office-report-28-30-06-2019-v2.xls|سەردێڕ=Weekend box office report: 28-30 June 2019|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=[[British Film Institute]]|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable" |- !align="left"|ساڵ !align="left"|فیستیڤاڵ/بۆنە !align="left"|پۆلین !align="left"|وەرگر !align="left"|ئەنجام |- | rowspan="25"|١٩٩٥ | rowspan="10"|٦٨ەمین [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]] |[[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] | [[Mel Gibson]], [[Alan Ladd Jr.]] and [[Bruce Davey]] | {{won}} |- | باشترین دەرهێنەر |[[مێل گیبسۆن]] | {{won}} |- | باشترین سیناریۆ کە بۆ فیلم نووسرابێت | [[Randall Wallace]] | {{nom}} |- | باشترین وێنەگری سینەمایی | [[John Toll]] | {{won}} |- | باشترین جلووبەرگ | [[Charles Knode]] | {{nom}} |- | باشترین دەنگ | [[Andy Nelson (sound engineer)|Andy Nelson]], [[Scott Millan]], [[Anna Behlmer]] and [[Brian Simmons (sound engineer)|Brian Simmons]] | {{nom}} |- | دەستکاری کاریگەری دەنگ | [[Lon Bender]] and [[Per Hallberg]] | {{won}} |- | باشترین دەستکاری | [[Steven Rosenblum]] | {{nom}} |- | باشترین مەیکئەپ | [[Peter Frampton (make-up artist)|Peter Frampton]], [[Paul Pattison]] and [[Lois Burwell]] | {{won}} |- | باشترین ئۆرجیناڵ سکۆر | [[James Horner]] | {{nom}} |- | rowspan="4"|٥٣ەمین [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتی گۆڵدن گلۆب]] | باشترین فیلمی دراما | ''Braveheart'' | {{nom}} |- | باشترین دەرهێنەر | مێل گیبسۆن | {{won}} |- | باشترین ئۆرجیناڵ سکۆر | [[James Horner]] | {{nom}} |- | باشترین سیناریۆ | [[Randall Wallace]] | {{nom}} |- | rowspan="7"|٤٩یەمین خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمی بەریتانی | باشترین دەرهێنان | مێل گیبسۆن | {{nom}} |- | باشترین فیلمی میوزیکی | [[James Horner]] | {{nom}} |- | باشترین پرۆدەکشن دیزاین | [[Thomas E. Sanders]] | {{nom}} |- | باشترین وێنەگرتنی سینەمایی | [[John Toll]] | {{won}} |- | باشترین دیزاینی جلووبەرگ | [[Charles Knode]] | {{won}} |- | باشترین مەیکئەپ | [[Peter Frampton (make-up artist)|Peter Frampton]], [[Paul Pattison]], and [[Lois Burwell]] | {{nom}} |- | باشترین دەنگ | [[Andy Nelson (sound engineer)|Andy Nelson]], [[Scott Millan]], [[Anna Behlmer]], and [[Brian Simmons (sound engineer)|Brian Simmons]] | {{won}} |- | rowspan="4"|خەڵاتەکانی ئێم تی ڤی موڤی ١٩٩٦ | باشترین فیلم | ''Braveheart'' | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نێر | rowspan="2"|مێل گیبسۆن | {{nom}} |- | دڵخوازترین ئەکتەری نێر | {{nom}} |- | باشترین دیمەنی [[ئەکشن]] | Battle of Stirling | {{nom}} |- |١٩٩٥ |٤٨ەمین خەڵاتەکانی نووسەرانی گیلدی ئەمریکی |باشترین سیناریۆی ڕەسەن |[[Randall Wallace]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Braveheart}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە مێژووییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٥]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم]] [[پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمە مێژووییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمە سکۆتلەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە نایابەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە]] [[پۆل:فیلمە نایابە جەنگییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئیدینبەرا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمە جەنگییەکان سەبارەت بە ڕووداوە ڕاستەقینەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن]] d3eg9kvx95shefy7m50qylt8bn56dsj 0 122860 1684693 1683621 2026-10-10T03:23:47Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684693 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | image = MahiSiah.jpg | author = سەمەد بێهڕەنگی | language = فارسی | country = {{IRN}} | published = ١٩٦٨ }} '''''ماسیی ڕەشی بچکۆلە''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''ماهی سیاه کوچولو'') یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. ئەم چیرۆکەی لە زستانی ساڵی ۱۹٦۸ نووسی و کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لە ساڵی [[1968]] بە وێنەکێشانی فەرشید مەسقالی بڵاو کردەوە. چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' سەبارەت بە ماسییەکی بچووکە کە بە هیوای دیداری دەریا سەرکێشی دەکات و سەفەرێکی دوورودرێژ بە ئەزموونی جیاوازەوە بۆ گەیشتن بە ڕزگاری دەست پێدەکات.<ref name="bbc.com">[http://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150829_l31_samad_behrang_exhibition یاخیبوون دژ بە لەبیرچوونەوە؛ گێڕانەوەی هونەرمەندانی سەردەم و گەنج لە سەمەد بێهڕەنگی]، بی‌بی‌سی فارسی</ref> ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بووە کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸. هەروەها خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵانی لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna">Bologna</ref> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] بۆ وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹ وەرگرتووە.<ref name="Brad Hanson - 1983">Brad Hanson - 1983</ref> == کێشە سیاسییەکان == چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' لە ساڵانی پێش [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹ی ئێران]]، وەک چیرۆکێک دژ بە دەسەڵات دەنێسرا و زۆر کەس ماسیی ڕەشی بچکۆلە بە هێمای نەوەی گەنجی شۆڕشگێڕ و ڕۆشنبیر دەزانی. زمانی [[هێما|هێمایی]] چیرۆکەکە، ئیلهامبەخشی زۆرێک لە نووسەران و شاعیرانی جیاواز بوو و شێعر و دەقی زۆر لە وەسفیدا هۆنرایەوە.<ref name="bbc.com"/> لە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنانەت وەک «بەیاننامەی ناڕەسمی و [[بەیاننامە|مانفیست]]ی [[ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران]]»یش ناوبراوە.<ref name="Guerilla Odyssey">{{cite book|last1=Vahabzadeh|first1=Peyman |title=سەرگوژشتەی گەریلایی: مۆدێرنیزاسیۆن، عەلمانیەت، دیموکراسی و سەردەمی فیدایی |date=2010|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|page=134}}</ref><ref>{{cite book|last1=Milani |first1=Abbas |title=ئێرانییە بەناوبانگەکان بەرگی ۲ |date=2008|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|pages=838–842}}</ref> بەم حاڵەشەوە لیلی ئەمیرئەرجومەند بەڕێوەبەری کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لەو بڕوایەدایە کە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنها چیرۆکێکی سادەی منداڵانە بووە و هیچ بارێکی سیاسیی نەبووە.<ref name="فردا ۱">[https://www.radiofarda.com/a/lili-amir-arjomand-interview-on-kanoon/31962704.html ڕادیۆ فەردا: ''یەکەم کتێبی کانوونی شەھبانوو وەریگێڕا و وێنەکێشانی بۆ کرد؛ گفتوگۆ لەگەڵ لیلی ئەمیرئەرجومەند''، نووسراو لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢؛] سەردانیکردن لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢.</ref> == دەق == ئەم چیرۆکە بۆ یەکەم جار ساڵی ۱۹٦۸ لە زنجیرە بڵاوکراوەکانی کتێبی منداڵانی کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان - کە دواتر کتێبانێکی لەوانە لە مەهدی ئەخەوان سالس و مێهرداد بەهار و بەهرام بەیزایی و سیاوەش کەسرایی و داریوش ئاشووری و غۆلامحوسێن ساعدی بۆ منداڵان بڵاو دەکردەوە - چاپ کرا.<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/kanun-e-parvares-e-fekri-e-kudakan-va-nowjavanan-book-publishing</ref> == وێنەکێشان == وێنەکێشانی کتێبی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بە دەستی فەرشید مەسقالی ئەنجام دراوە و بووەتە هۆی بردنەوەی خەڵاتی جۆراوجۆر، لەوانە خەڵاتی یەکەمی پێشانگای نێودەوڵەتیی کتێبی منداڵانی بۆلۆنیا و دیپلۆمی شانازی دووساڵانەی وێنەکێشانی براتیسلاڤا.<ref>{{پک/بن|2012|ک=ایبنا|ف= فەرشید مەسقالی ٦٩ ساڵە بوو}}</ref> == چیرۆک == ئەم چیرۆکە بەسەرھاتی ژیان و سه‌رگوذشتی ماسییە ڕەشە بچکۆلەیەکە کە وەڕەز بووە لە دووبارەبوونەوەیەکی بێسوود، ڕێگەی دەریا دەگرێتە بەر و تەواوی درێژایی جۆگەلەکە دوای ئامانجەکەی دەپێوێت، لەگەڵ ڕووداو و گرفتانێک کە لە درێژایی سەفەرەکەدادێنە پێشی. لە چیرۆکی هێرشی دراوسێکان بۆ سەری لەبەر ئەوەی بڕوایان وایە قسەی زۆر گەورە دەکات و منداڵانی تر لە ڕێگە لادەدات، و دژایەتی دایکی بۆ بڕیارێک کە داویەتی و بەسەرھاتی پەندوەرگرتن لە مارمێلکەی دانامەند کە لە مەترسییەکانی ڕێگە ئاگاداری دەکاتەوە و تا بڕی توانای ڕێگەچارەکان بۆ ڕزگاری پێشاندەدات تا فێڵبازییەکانی قرژاڵ، و مەترسییەکانی ماسیخۆرە، کە دوژمنی پلە یەکی ئەو و ماسییەکانی ترە. کەسایەتیی سەرەکی و پاڵەوانی، ماسییە ڕەشە بچکۆلەکەیە، تەواوی کەسایەتییەکانی تر تەنها بۆ گەیشتنی پاڵەوانی چیرۆکەکە بە ئامانجەکەی، داڕێژراون. پاڵەوانێکی پڕتێکۆشان، بیرکەرەوە، ژیر کە بە تەنیا، لە بەردەم تەواوی دژبەرانی خۆیدا، لەسەر بڕوایەک کە باوەڕی بە ڕاستییەکەی هەیە، تەنانەت ئەگەر دایکی بێت، دەوەستێتەوە. بەڵام بۆ هاوجنسەکانی خۆی لەو شوێنەی داوای یارمەتی دەکەن، وەک ماسییە بچووکەی لە سکی ماسیخۆردایە، گیانی خۆی فیدا دەکات.<ref>پێویستی بە ژێدەرە</ref> == خەڵاتەکان == * کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸ * خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵان لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna"/> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] لە وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹<ref name="Brad Hanson - 1983"/> == بە زمانەکانی تر == ئەم کتێبە بۆ زۆرێک لە زمانەکانی جیهان وەرگێڕدراوە. لەوانە بۆ [[زمانی پەشتۆ|زمانی پشتۆ]] بە قەڵەمی ئیحسانوڵڵا ئاریەنزەی لە کۆمەڵە سێ چیرۆکییەک بە ناوی «''دَ مَیَنی افسانه''».<ref>[http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 لراو بر افغانستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204111525/http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 |date=٤ی دیسەمبەری ۲۰۰۸}}، سەردانیکردن: نۆڤەمبەری ۲۰۰٨.</ref> عوزرا عەباجیچ نوایی و ئیبتیهاج نوایی کتێبەکەیان بۆ زمانی کرواتی لە کۆماری کرواتیا وەرگێڕاوە کە بە ھیممەتی بڵاوکراوەی Znanje ڕێگەی بۆ بازاڕی چیرۆکی کرواتیا دۆزیوەتەوە. هەروەها ئەم کتێبە بۆ [[زمانی ئەڵمانی]] Der kleine schwarze Fisch وەرگێڕدراوە. جگە لەمە بۆ زمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]،<ref name="طاقچه ۱">[https://taaghche.ir/book/27355/ماهی-سیاه-کوچولو-السّمکة-الصغیرة-السّوداء طاقچە: ''ماهی سیاه کوچولو (السّمکة الصغیرة السّوداء)''؛] سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی تورکی|تورکیی ئەستەمبوڵی]]،<ref name="آمازون ۱">[https://www.amazon.com/Kucuk-Behrengi-Deliorman-Ilknur-Ozdemir/dp/6055340542 ئامازۆن: ''وەرگێڕانی تورکیی ئەستەمبوڵیی «ماهی سیاه کوچولو»''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی ئازەربایجانی|تورکیی]] ئازەربایجانی،<ref name="راهک ۱">[http://raahak.com/?p=4467 ڕێنمایی کتێب (ڕاهەک): ''وەرگێڕانە تورکییەکان لە بەرهەمەکانی سەمەد بێهڕەنگی''، نووسینی عەباس جەوادی، نووسراو لە ۱۰ی ئابی ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ناوەندی|کوردیی]] [[کوردیی سۆرانی|سۆرانی]] (۲ وەرگێڕان)،<ref name="ایرنا ۱">[http://www.irna.ir/news/82667394/ ئاژانسی هەواڵی کۆماری ئیسلامی (ئیرنا): ''پەردەلادان لە وەرگێڕانی ۲ کتێبی بەپێز بۆ زمانی کوردیی سۆرانی''، نووسراو لە ۱۷ی ئەیلوولی ۲۰۱۷؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="کتاب‌سیتی ۱">[https://www.ketabcity.com/bookview.aspx?bookid=1849248 کتێب سیتی: ''ماسییە ڕەشه بووچکەلە''؛] سەردانیکردن لە ۲ی ئەیلوولی ۲۰۲۱.</ref> [[کوردیی باشووری]] (۳ وەرگێڕان)،<ref name="شفق ۱">[http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf شەفەق نیوز: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی باشووری''، وەرگێڕ موقەدەم خوسرەوی؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131040141/http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf |date=۳۱ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="هساره ۱">[http://hisare.com/fa/3575 ھەسارە: ''یەکەم کتێب بە ڕێنووسی کوردی لە شارستانی سونقوڕ و کولیایی بڵاوکرایەوە''، وەرگێڕ هادی حیشمەتی، نووسراو لە ۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۷؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190511094551/http://hisare.com/fa/3575 |date=۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی کورمانجی]]،<ref name="پرتوکاکردی ۱">[https://www.pirtukakurdi.com/index.php?route=product/product&product_id=540 کتێبی کوردی: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی کورمانجی''؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ھەورامی|کوردیی هەورامی]]،<ref name="کوردیپدیا ۱">[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q=20141227020106118528 کوردیپێدیا: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی هەورامی''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> تالشی، [[لوڕیی باکووری|لڕیی باکووری]]،<ref name="ایسنا ۱">[https://www.isna.ir/news/93122313044/ماهی-سیاه-کوچولو-به-لری-ترجمه-شد ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران (ایسنا): ''بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی بۆ لڕی وەرگێڕدرا''، نووسراو لە ۱۴ی ئاداری ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی بەلۆچی|بەلووچی]]<ref name="میکروفون ۱">[http://www.mikrofonnews.com/ترجمه-بلوچی-ماهی-سیاه-کوچولو-منتشر-ش/ میکڕۆفۆن نیوز: ''وەرگێڕانی بەلووچی «ماهی سیاه کوچولو» بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۲۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720224517/http://www.mikrofonnews.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8D%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%8 |date=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩ }} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> و [[ئێسپێرانتۆ|ئاسپیرانتۆ]]<ref name="اسپرانتو ۱">[http://perespero.ir/?p=1799 ئاسپیرانتۆ لە ئێران: ''ماهی سیاه کوچولو بۆ ئاسپیرانتۆ بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۱۲ی حوزەیرانی ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928050127/http://perespero.ir/?p=1799 |date=28ی ئەیلوولی 2020}} سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> وەرگێڕدراوە. == درێژەی جیرۆک == عەلی ئەکبەر خانجانی لە ساڵی 1981 درێژەی جیرۆکی ماسییە ڕەشەکەی سەمەد بێهڕەنگی لەژێر ناوی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە (بەشی دووەم-بەشەکەی تر) نووسیوە. == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان|۲}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cite web|title=کتێبی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە بەپێی وەشانی دەنگیی بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی|website=کافه کتاب|date=2013-07-19|year=2013|url=http://coffeeketab.com/books/277/ماهی-سیاه-کوچولو-به-همراه-نسخه-صوتی|language=fa|access-date=2014-12-14|archive-date=5ی ئایاری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505221904/http://coffeeketab.com/books/277/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%84%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C}} * [https://web.archive.org/web/20080208220315/http://www.radiozamaneh.org/music/2007/06/post_50.html پوئم سمفۆنیکی «ماهی سیاه کوچولو» لە لەندەن]، ڕادیۆ زەمانە * {{cite web|author = |url = http://audiolib.ir/343-ماهی-سیاه-کوچولو-به-زبان-آذری-صمد-بهرن |title = کتێبی دەنگیی ماهی سیاه کوچولو (بە زمانی تورکی) – سەمەد بێهڕەنگی| publisher = جێبەجێکردنی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دەنگ و ڕەنگی تەبرێز |date = ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲|access-date = ۲۳ی تەممووزی ۲۰۱۴}} [[پۆل:ڕۆمان]] plujaokuzykszjcab2enh9muh8fioei 0 122938 1684536 1519515 2026-10-09T19:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684536 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = وودی هاریلسن <br />Woody Harelson | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Woody Harrelson cropped by David Shankbone.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = وودڕۆو ترەیس "وودی" هاریلسن | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[23ی تەمووز]]ی [[١٩٦١]] | شوێنی لەدایکبوون = [[میدلاند]]، [[تێکساس]]، [[ئەمریکا]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[ئەکتەر]]، [[بەرهەمهێنەر]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩١-ئێستا | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | ھاوسەر = لاورا لوی (٢٠٠٨-ئێستا) | یار = | منداڵەکان = ٣ |خەڵاتەکان = خاوەنی ١ [[خەڵاتی ئێمئ]] (١٩٨٩}} '''وودڕۆو ترەیس "وودی" هاریلسن '''ئەکتەرێکی ئەمەریکی چالاکوانی نووسەر ، دوو چار بۆ [[خەڵاتی ئۆسکار]] پاڵێوراوە ، و حەوت جار بۆ [[خەڵاتی ئێمی]]<nowiki/>ش کە توانیویەتی جارێک بیباتەوە. دەرکەوتنی وودی لەساڵی ١٩٨٥ دا بوو ، کاتێک لە زنجیرەی تەلەڤزۆنی (Cheers)دا ڕۆڵی بینی ،کە بەم ڕۆڵەشی ٥ جار بۆ خەڵاتی ئێمی پالێورا و جارێکیش بردیەوە . جگە لەمەش لە فیلمە نوێکانیدا ڕۆڵی (هەیمیچ)ی گێڕا لە فیلمی (یاریەکانی برسیەتی -Hunger Games)دا. لەساڵی ٢٠١٤ دا بەشداری زنجیرەی (True Detective)ی کرد لەپاڵ ئەکتەری بەناوبانگ [[ماتیو مەکاونھی]] کە دواتر بەمهۆیەشوە بۆ خەڵاتێکی ئێمی پاڵیورا. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|شانۆ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Woody Harrelson}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕۆحی سەربەخۆ بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری پیاو]] czpfc2qgiflgrpalgtqhyj1s00k2in6 1684557 1684536 2026-10-09T21:02:44Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684557 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = وودی هاریلسن <br />Woody Harelson | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Woody Harrelson cropped by David Shankbone.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = وودڕۆو ترەیس "وودی" هاریلسن | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[23ی تەمووز]]ی [[١٩٦١]] | شوێنی لەدایکبوون = [[میدلاند]]، [[تێکساس]]، [[ئەمریکا]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[ئەکتەر]]، [[بەرهەمهێنەر]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩١-ئێستا | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | ھاوسەر = لاورا لوی (٢٠٠٨-ئێستا) | یار = | منداڵەکان = ٣ |خەڵاتەکان = خاوەنی ١ [[خەڵاتی ئێمئ]] (١٩٨٩}} '''وودڕۆو ترەیس "وودی" هاریلسن '''ئەکتەرێکی ئەمەریکی چالاکوانی نووسەر ، دوو چار بۆ [[خەڵاتی ئۆسکار]] پاڵێوراوە ، و حەوت جار بۆ [[خەڵاتی ئێمی]]<nowiki/>ش کە توانیویەتی جارێک بیباتەوە. دەرکەوتنی وودی لەساڵی ١٩٨٥ دا بوو ، کاتێک لە زنجیرەی تەلەڤزۆنی (Cheers)دا ڕۆڵی بینی ،کە بەم ڕۆڵەشی ٥ جار بۆ خەڵاتی ئێمی پالێورا و جارێکیش بردیەوە . جگە لەمەش لە فیلمە نوێکانیدا ڕۆڵی (هەیمیچ)ی گێڕا لە فیلمی (یاریەکانی برسیەتی -Hunger Games)دا. لەساڵی ٢٠١٤ دا بەشداری زنجیرەی (True Detective)ی کرد لەپاڵ ئەکتەری بەناوبانگ [[ماتیو مەکاونھی]] کە دواتر بەمهۆیەشوە بۆ خەڵاتێکی ئێمی پاڵیورا. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|شانۆ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Woody Harrelson}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕۆحی سەربەخۆ بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری پیاو]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تێکساس]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] 5n7f7anepg9j7ipr61w0fldpda4hma7 0 123156 1684697 1435718 2026-10-10T04:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684697 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Widad Akrawi<br/>ویداد ئاکرەیی | image = Dr Widad Akrawi UN BMS2010 DI.png | imagesize = 200px | alt = | caption = ویداد ئاکرەیی لە کۆنفرانسێکی UN دا ، ٢٠١٠ | pseudonym = | birth_name = ویداد ئاکرەیی | birth_date = {{birth year and age|1969}} | birth_place = {{flag|Kurdistan}} {{-}} [[باشووری کوردستان]] {{-}} [[ئاکرێ]] {{-}} لەسەردەمی حکوومەتی [[بەعسیزم|بەعس]] | death_date = | death_place = | residence = | nationality = [[کورد]] | citizenship = {{flag|Denmark}} | education = ماستەر لە جێنێتیک و نەخۆشیە ویراسیەکان و دوکتۆرا لە تەندرووستی جیھانی و ئێپیمیۆلۆجی شێرپەنجە | alma_mater = | Notable works = | known_for = بەرگریکاری مافی مرۆڤ، ئاشتەوایی و یەکسانی، نووسەر، دژی [[پەیمانی بازرگانی چەک]]، ڕاگەیەندراویی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کۆتایی ھێنان بە تووندوتیژیی ڕەگەزی لە جەنگدا، نووسراوی ٢١١٧ی ڕێکخراویی نەتەوە یەکگرتووەکان | title = سەرۆک | organization = [[بەرگری نێونەتەوەیی]] | awards = * [[خەلاتی ئاشتی پیفێفێر]] * خەڵاتی تایبەت بۆ پڕکردنەوەی کەڵێنی نێوان کلتوورەکان * شارۆمەندی شانازیی جیھانی | boards = | religion = | spouse = | partner = | children = | parents = | signature = | website = {{URL|http://widad.org/}} }} '''ویداد ئاکرەیی''' لە دایک بووی ١٩٦٩، بەرگریکارێکی مافی مرۆڤ و ئاشتی [[دانمارک]]ی-[[کورد]]یە، یەکەم کەسە تا ئێستا لە ھەموو ئەسکەندەناڤیا خەڵاتی فێفێری ئاشتی وەرگرتبێت.<ref name=" defend international.org ">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان= http://www.defendinternational.org/index.php?option=com_content&task=view&id=386&Itemid=73 |سەردێڕ= Dr. Widad Akrawi Awarded 2014 International Pfeffer Peace Prize |ڕێکەوتی سەردان= ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.defendinternational.org/index.php?option=com_content&task=view&id=386&Itemid=73 |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> ئەو شارەزای جیھانی سەلامەتی، نووسەر، وانەبێژ، بەڕێوەبەر، لابیست و ھەروەھا سەرۆکی [[بەرگری نێونەتەوەیی]]ە.<ref name=" defend international.org "/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ahewar.org/eng/show.art.asp?aid=1738 |سەردێڕ=Widad Akrawi: Turkey Must Not Waste This Historic Opportunity for Peace}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ahewar.org/eng/search.asp?U=1&Q=Widad+Akrawi |سەردێڕ= Widad Akrawi's Articles at Modern Discussion}}</ref><ref name="dr.dk">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.dr.dk/Regioner/Syd/DRSyd/Programmer/Fortaelletimen/Artikler/20061108082504.htm |سەردێڕ= Lobbyist Widad Akrawi interviewed for the Danish radio program "DR Syd/Fortælletimen" |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20120406094417/http://www.dr.dk/Regioner/Syd/DRSyd/Programmer/Fortaelletimen/Artikler/20061108082504.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120406094417/http://www.dr.dk/Regioner/Syd/DRSyd/Programmer/Fortaelletimen/Artikler/20061108082504.htm |date= ٦ی نیسانی ٢٠١٢ }}</ref><ref name=" Under Haabets Skygge ">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amazon.com/Under-H%C3%A5bets-Skygge-ebook/dp/B00DJWDXIM/ref=sr_1_1?s=digital-text&ie=UTF8&qid=1372438621&sr=1-1&keywords=widad+akrawi|سەردێڕ=Under Haabets Skygge|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=" bokelskere.no ">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://bokelskere.no/bok/taras-bok/23549/|سەردێڕ=Taras Book at Booklovers(bokelskere.no) |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> ئاکرەیی ماستەری لە جێنێتیک و نەخۆشیە گوێزەرەوەکان و دوکتۆرای لە تەندرووستی جیھانی و ئێپیمیۆلۆجی شێرپەنجە دا ھەیە.<ref>http://modkraft.dk/kalenderopslag/kurderne-og-menneskerettigheder-i-iran</ref> پێشێلکردنی مافی مرۆڤ کە لە درێژایی ھێرشی حکوومەتی [[عێراق]] بە سەرکردایەتی حزبی [[بەعسیزم|بەعسی]] عێراقی و لە سال ١٩٦٤ دا ڕوویدا و ھەروەھا لە درێژایی ساڵانی [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] دا وای لێ کرد کە ژیانی خۆی ئامانج پێ ببەخشێ و بە وردبوونەوەی لەسەر ئامانجەکانی توانی بەسەر سەختیەکانی ژیانی دا زاڵ بێت و ببێ بە کەسێکی کاریگەر بۆ نەتەوەکەی. ئاکرەیی بوو بە یەکەم ژنی گەنجی جیھان لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کە لە دژی بازرگانی چەکی بچووک و سارد و گرژی جنسی و داماڵێنی چەکی بایۆلۆجیکی و ھێمنی نێونەتەوەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://widad.org/widadwp/about-wa |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131104152858/http://widad.org/widadwp/about-wa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104152858/http://widad.org/widadwp/about-wa |date= ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ }}</ref> ئەم کارانەی بوو بە ھۆی ئەوەی بتوانێ خەڵاتی نێونەتەوەیی فێفری ساڵی ٢٠١٤ و خەلاتی تایبەتی ٢٠١٣ بۆ پڕکردنەوەی کەڵێنی نێوان کەلتوورانی جیھان لە ڕیگەی وەدیھێنانی فەرھەنگی ھاوژینی وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://forusa.org/blogs/meredith-nicolich/winners-are/13039 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419121529/http://forusa.org/blogs/meredith-nicolich/winners-are/13039 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160419121529/http://forusa.org/blogs/meredith-nicolich/winners-are/13039 |date=١٩ی نیسانی ٢٠١٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://defendinternational.org/?option=com_content&task=view&id=373&Itemid=73/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151119145456/http://defendinternational.org/?option=com_content&task=view&id=373&Itemid=73/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣ دا ئاکرەیی وەکوو ١٠ نەفەری یەکەمی کاندیدی وەرگرتنی [[خەڵاتی نۆبێل|خەڵاتی نۆبڵ]] بۆ ئاشتی بوو. [[پەڕگە:Dr. Widad Akrawi Awarded International Pfeffer Peace Prize.jpg|thumb|دوکتۆر ویداد ئاکرەیی لە کاتی وەرگرتنی خەڵاتی فێرر لە ئۆسلۆی نۆروێژ|centre|500px]] ==سەرچاوە== *، «[[:en:Widad Akrawi]]»، ویکی ئینگلیزی. {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|کوردستان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Widad Akrawi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی دانمارکی]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:چالاکانی کورد]] [[پۆل:چالاکانی مافی مرۆڤی دانمارکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێفر]] [[پۆل:ژنان بەپێی پیشە]] [[پۆل:ژنە نوسەرەکان بەپێی نەتەوە]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان]] [[پۆل:چالاکوانە عێراقییەکانی مافەکانی مرۆڤ]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:خەڵکی ئاکرێ]] [[پۆل:چالاکوانانە کوردەکانی مافی مرۆڤ]] sy8qu61rb9h1ixqiyd55ha3dd3okaic 0 123522 1684522 1405102 2026-10-09T19:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684522 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:James_J._Bulger_-_1959_mugshot.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی بەلگەر لە زیندانی ئەلکەتراز، ١٩٥٩]] [[پەڕگە:FBI_surveillance_photograph_of_James_J._Bulger_(r.)_and_Stephen_Flemmi_(l.).jpg|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی گیراوی بەلگەر کاتێ لەگەڵ پۆلیسی ئێف بی ئای (ستێفن فلێمی) دەدوێت، ١٩٨٠]] [[پەڕگە:James_Bulger_1994.jpg|چەپ|وێنۆک|بەلگەر لەساڵی ١٩٩٤]] '''جەیمس جۆسێپ "وایتی" بەلگەر جونیۆر''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: James Joseph "Whitey" Bulger, Jr.) (٣ی ئەیلوولی ١٩٢٩٠–٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨) تاوانبار و بکوژێکی ئەمریکییە. بەلگەر لە پێشوودا سەرۆکایەتی تاقمێکی چەتەیی کردووە بەناوی (وینتەر ھیڵ گانگ) لە شاری [[بۆستن]]،<ref name="NYT-2011-06-23-Nagorney">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/23/us/23bulger.html|سەردێڕ=Whitey Bulger Is Arrested in California|دوایین١=Nagorney|یەکەم١=Adam|یەکەم٢=Ian|دوایین٢=Lovett|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> دوای دەستگیرکردنی تاوانبار کرا بە تۆمەتی کوشتنی ١٩ کەسی جیا، بەلگەر برای سیناتۆری ویلایەتی ماساچووسیتس بووە لە پێشوودا. ھەروەھا لە پێشوودا بەلگەر ٩ ساڵ زیندانی کراوە لە بەندینخانەی ئەلکەتراز و یەکێکە لەو ٥ کەسە زیندووانەی کە پێشتر زیندانی ئەلکەتراز بوونە و ئێستاش لە ژیان ماون. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨دا، بەڵگەر گوازرایەوە بۆ بەندیخانەی ھازلتن. دوای چەند کاتژمێرێک و لە بێ ئاگایی پاسەوانان، بەڵگەر لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا و لە کاتژمێر ٨:٢٠ خولەک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thedailybeast.com/mob-boss-james-whitey-bulger-beaten-to-death-with-lock-in-a-sock|سەردێڕ=Mob Boss James 'Whitey' Bulger Beaten to Death With 'Lock-in-a-Sock'|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=The Daily Beast|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181101175934/https://www.thedailybeast.com/mob-boss-james-whitey-bulger-beaten-to-death-with-lock-in-a-sock|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە مردوویی دۆزرایەوە. لەکاتی دۆزینەوەی بەڵگەر لەسەر کورسیە پێچکدارەکەی کەوتبوو و دەرکەوت بە بەکارھێنانی گۆرەوی پڕکراو لە ئاسن لێیدرابوو تاکو گیانی لەدەستدابوو. بەڵگەر بەشێوەیەکی وا دەموچاوی شێوێنرابوو کە نەدەسرایەوە. چاوەکانی لەسەر ھاتنەدەرەوە بوون و زمانیشی نیوە بڕدراو کرابوو.<ref name="geas">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://nypost.com/2018/10/31/meet-the-mob-hitman-suspected-of-killing-whitey-bulger/|سەردێڕ=Meet the mob hitman suspected of killing Whitey Bulger|ئیش=[[New York Post]]|نووسەر=Lia Eustachewich|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190922144825/https://nypost.com/2018/10/31/meet-the-mob-hitman-suspected-of-killing-whitey-bulger/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="understaffing">[http://www.bostonherald.com/news/local_coverage/2018/11/prison_drops_visits_after_whitey_bulger_slaying Prison drops visits after Whitey Bulger slaying] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105054149/http://www.bostonherald.com/news/local_coverage/2018/11/prison_drops_visits_after_whitey_bulger_slaying |date= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}, ''[[Boston Herald]]'', Laurel J. Sweet, November 2, 2018. Retrieved November 6, 2018.</ref> لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ھەواڵی کوژرانی، خێزانی قوربانیانی دەستی بەڵگەر دەستیانکردبوو بە ئاھەنگێران. لەلایەکی دیکەوە، کۆنگرێس پاسەوانانی بەندینخانەکەی بە کەمتەرخەم لە قەڵەم دا بەھۆی بێ ئاگاییان لە کوشتنی بەڵگەر. پاڵنەری کوشتنی بەڵگەر نەزانراوە، بەڵام زۆربەی سەرچاوەکان لەسەر ئەوە کۆکن وەک تۆڵەسەندنەوەی ڕێکخراوە چەتەییەکانی تر بووە لەسەر دوژمنایەتیە کۆنەکانیان. لە ساڵی ٢٠١٥ فیلمێک لەسەر ژیانی بەلگەر دەرچوو بەناوی [[ڕێوڕەسمی ڕەش (فیلم)|ڕێوڕەسمی ڕەش]] لە دەرھێنانی [[سکۆت کووپەر (دەرھێنەر)|سکۆت کووپەر]]، کە تێیدا ئەکتەر [[جۆنی دێپ]] ڕۆلی چەتە بۆستنییەکە دەگێڕێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bostonmagazine.com/arts-entertainment/blog/2013/06/20/who-should-play-whitey-bulger-black-mass/|یەکەم=Bryanna|دوایین=Cappadona|سەردێڕ=Who Should Play Whitey Bulger in Black Mass?|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ئیش=[[Boston (magazine)|Boston]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417034511/http://www.bostonmagazine.com/arts-entertainment/blog/2013/06/20/who-should-play-whitey-bulger-black-mass/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|James Joseph Bulger}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٨]] nk77twmm7m9wgcd7qtxjsoegel4ly4r 0 123561 1684699 1519648 2026-10-10T04:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1684699 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pungnap_Toseong.jpg|300px|وێنۆک|پاشماوەی [[پونگناپوسیۆنگ]]، ئەکەوێتە [[ناوچەی سۆنگپاگو|سۆنگ-پاگو]]، [[سێئول]]. ]] '''ویریسیۆنگ''' (بە [[هانگۆل]]: 위례성؛ بە [[ھانجا]]: 慰禮城)، ناوی دوو لە پایتەختە زووەکانی [[بایکجی]] بوو، کە یەکێک بوو لە [[سێ شانشینەکەی کۆریا]]. وا باوەڕئەکرێ لە ڕۆژگاری ئیمڕۆ دا لە ناوچەی [[سێئول]] بێت. بەپێی [[سامگووک ساگی]]، [[ئۆنجۆی بایکجی|ئۆنجۆ]]، کوڕی [[دۆنگمیۆنگی گۆگۆریۆ|جومونگ]] دامەزرێنەری [[گۆگۆریۆ]]ـبوو. == سەرچاوە == *[https://web.archive.org/web/20170414045711/https://en.wikipedia.org/wiki/Wiryeseong ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Wiryeseong] {{تووڵی دەروازە|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:بایکجی]] [[پۆل:شارە دێرینەکانی کۆریا]] [[پۆل:مێژووی سێئول]] [[پۆل:پایتەختە پێشووەکانی کۆریا]] cjqox14222hdmxtcy3c3ofdhezb9s9v 0 123591 1684393 1519347 2026-10-09T13:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684393 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} }} [[پەڕگە:Warren Buffett KU Visit.jpg|وێنۆک|وارن بافێت]] '''وارێن ئیدوارد بوفێت'''، لەدایکبووی ٣٠ی ئابی ١٩٣٠یە، لە [[ئۆماھا]]، [[نێبراسکا]]. بازرگانێکی پیشەسازی ئەمریکیە، سەرمایەدار و خێرخوازیشە، سەرکەوتوترین وەبەرھێنەری سەدەی بیستەمە، بوفێت سەرۆک لێژنە و سەرۆکی کار و خاوەن بەشی Berkshire Hathawayیە، وە لەناو رێزبەندی دەولەمەندترین کەسانی جیھان دا ھەیە، لە سالی ٢٠٠٨ بە دەولەمەندترین کەس رێزبەندی کرا و لە پلەی یەکەم بوو، وە لە سالی ٢٠١٥ ھاتە پلەی سێیەم، لە سالی ٢٠١٢ ڕۆژنامەی تایم بە کاریگەرترین کەسی جیھانی دانا لەو ساڵە. ھەروەھا زۆر جار ئاماژەی بۆ دەکرێ بە جادوگەرەکەی ئۆماھا" یان "فالچیەکەی ئۆماھا"، ئەویش بەھۆی تێبینی کردنی لە بەردەوامی لەسەر ئەو وەبەرھێنانە زۆر بە نرخانەی کردویەتی و ھەروەھا دەستپێوەگرتنی بەو سەرمایە مەزنەی ھەیەتی، بوفێت خێرخوازێکی ناسراوە، وە بەلێنیشی داوە کە سەدا ٩٩ی سامانەکەی بۆ کاری خێرخوازی ببەخشێت، بە شێوەیەکی سەرەتایی لەرێێ دامەزراوەی گەیتس. لە ١١ی ئەپریلی سالی ٢٠١٢ دیاریکرا کە نەخۆشی شێرپەنجەی پرۆستاتی ھەیە، بەلام بە سەرکەوتویی ھەر لە سالی ٢٠١٢ چارەسەر کرا. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Warren Buffett}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]] [[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]] [[پۆل:پێدانی بەڵێندەر]] [[پۆل:وەبەرھێنەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] ifp3d156iymfaac4xnea2thgf6ggbo3 0 123830 1684669 1363132 2026-10-10T01:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1684669 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Commonwealth realms map.svg|وێنۆک|350px|وڵکەکانی کۆمۆنوێلت بە ڕەنگی شین و وڵکەکانی کۆمۆنوێلتی پێشوو بە ڕەنگی سوور نیشان دراون]] '''وڵکەی کۆمۆنوێلت''' ({{بە ئینگلیزی|Commonwealth Realm}}) لە خاک و موستەعمەرەکانی پێشووی [[ئیمپراتۆریەتیی بریتانی]] پێک ھاتووە<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/rolling_news/2012/03/120320_l03_rln_queen_jubilee-2.shtml ڕێوڕەسمی شەستەمین ساڵوەگەڕی تانج لەسەر نانی شاژنی بەریتانیا [[ئێلیزابێتی دووەم]]، بی بی سی فارسی]</ref> کە تێیدا [[چارڵسی سێیەم]] بە شێوەیەکی فەرمی وەکوو [[پاشا]] و سەرۆکی وڵات دەناسرێ. جگە لە [[بریتانیا]] کە [[چارڵسی سێیەم]] خۆی لەوێیە، وڵاتانی تر ''فەرمانداری گشتی''یان ھەیە کە زۆرتر بە پێشنیاری سەرۆکوەزیرانی ئەم وڵاتە و فەرمانی چارڵسی سێیەم ھەڵدەبژێردرێت، ئەرکەکانی سەرۆکی وڵات ڕایی دەکات. وڵاتانی ئەندامی وڵکەی کۆمۆنوێلت، ژێرلقی [[گەلانی کۆمۆنوێلت]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Realms and Commonwealth {{!}} Prince of Wales|ناونیشان=https://www.princeofwales.gov.uk/features/realms-and-commonwealth|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=www.princeofwales.gov.uk|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * «[[:fa:قلمرو همسود]]»، ویکی فارسی. {{پۆلی کۆمنز|Commonwealth realms}} {{تووڵی دەروازە|ئۆقیانووسیا|شانشینی یەکگرتوو|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:وڵکەی کۆمۆنوێلت|وڵکەی کۆمۆنوێلت]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بریتانی]] [[پۆل:پاشایەتی بەریتانیا]] [[پۆل:پاشایەتی لە ئوسترالیا]] [[پۆل:پاشایەتی لە بێلیز]] [[پۆل:پاشایەتی لە کەنەدا]] [[پۆل:پاشایەتی لە نیوزیلاند]] [[پۆل:شێوازی حوکمڕانی ئیمپڕاتۆریەتی بریتانیا]] [[پۆل:گەلانی کۆمۆنوێلت]] 61d80u3nkzcti6arnbbfjzsdzg6hzek 0 124432 1684505 1519438 2026-10-09T19:33:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1684505 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:WagnerMoura.jpg|thumb|واگنەر لەساڵی ٢٠١٣.]] '''واگنەر مانیسوبا دی مۆرا '''(لەدایکبووی ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٧٦) ئەکتەرێکی [[بەڕازیل|بەڕازیلیە]]. واگنەر لە وڵاتی بەڕازیل یەکێکە لە ناسراوترین ئەکتەرەکان و بەهۆی ڕۆڵی کاپتن ڕۆبێرت ناسکیمنتۆ لە لە هەردوو بەشەکەی فیلمی (Elite Squad)ەوە بەناوبانگ بووە.هەروەها سەرنجی ڕەخنەگرانی بەلای خۆیدا ڕاکێشا کاتێ لەفیلمی (Elysium)دا ڕۆڵی "سپایدەر"ی بینی لەپاڵ ئەکتەر [[مات دەیمن]].واگنەر لەئێستا بەشدارە لە زنجیرەی [[نارکۆس]] و تیایدا ڕۆڵی پاشای ماددە هۆشبەرەکان [[پابلۆ ئیسکۆبار]] دەبینێ و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە باشترین بەرجەستەکردنی ڕۆڵی پابلۆ ئیسکۆبار دادەنرێ.واگنەر بۆ یەکەمجار لەژیانی پیشەگەریدا پاڵێوراو کرا بۆ خەلاتی باشترین ئەکتەری گۆڵدن گڵۆب بۆ رۆلی پابلۆ ئێسکۆبار لەزنجیرەی نارکۆسدا.<ref>https://www.latimes.com/entertainment/envelope/la-en-st-wagner-moura-emmy-chat-20170608-story.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|بەڕازیل|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Wagner Moura}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:زیندووان]] eswo5sgew6bfc2gqepp7swugavmtfvf 1684562 1684505 2026-10-09T21:04:52Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684562 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:WagnerMoura.jpg|thumb|واگنەر لەساڵی ٢٠١٣.]] '''واگنەر مانیسوبا دی مۆرا '''(لەدایکبووی ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٧٦) ئەکتەرێکی [[بەڕازیل|بەڕازیلیە]]. واگنەر لە وڵاتی بەڕازیل یەکێکە لە ناسراوترین ئەکتەرەکان و بەهۆی ڕۆڵی کاپتن ڕۆبێرت ناسکیمنتۆ لە لە هەردوو بەشەکەی فیلمی (Elite Squad)ەوە بەناوبانگ بووە.هەروەها سەرنجی ڕەخنەگرانی بەلای خۆیدا ڕاکێشا کاتێ لەفیلمی (Elysium)دا ڕۆڵی "سپایدەر"ی بینی لەپاڵ ئەکتەر [[مات دەیمن]].واگنەر لەئێستا بەشدارە لە زنجیرەی [[نارکۆس]] و تیایدا ڕۆڵی پاشای ماددە هۆشبەرەکان [[پابلۆ ئیسکۆبار]] دەبینێ و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە باشترین بەرجەستەکردنی ڕۆڵی پابلۆ ئیسکۆبار دادەنرێ.واگنەر بۆ یەکەمجار لەژیانی پیشەگەریدا پاڵێوراو کرا بۆ خەلاتی باشترین ئەکتەری گۆڵدن گڵۆب بۆ رۆلی پابلۆ ئێسکۆبار لەزنجیرەی نارکۆسدا.<ref>https://www.latimes.com/entertainment/envelope/la-en-st-wagner-moura-emmy-chat-20170608-story.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|بەڕازیل|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Wagner Moura}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر]] isv0mbjcdl8cwiy4q1v5wzic4z59nb0 0 125581 1684410 1519371 2026-10-09T13:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1684410 wikitext text/x-wiki '''واز''' ئەو حاڵە ڕەوانییە زاڵەیە کە ئاسایی یان تا ڕادەیەک کاتییە.<ref>ڕەوانناسیی واز، [https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=1778 www.novapublishers.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061227193605/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=1778 |date=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref> لە چاو [[ھەستی دەروون|ھەست]] و [[کوڵوکۆی دەروون|کوڵوکۆی دەرووندا]]، واز نادیارتر، کەمتینتر و دێرجووڵترە. دەروونناسان لە گێڕانەوەیدا دەڵێن واز ھێزی ئەرێنی یا نەرێنیی ھەیە. بە زمانێکی تر، خەڵک زۆرتر قسە لە «لەسەر واز بوون» (وازی ئەرێنی یان پۆزیتیڤ) یان «بێواز بوون» (وازی نەرێنی یان نیگەتیڤ) دەکەن. == وشەڕەتناسی == [[جەمال نەبەز]] دەڵێ وازیش وەکوو حەز لە «خواز» -ەوە ھاتووە.<ref>جەمال نەبەز، وشەنامەکی ئێتیمۆلۆژیای زمانی کوردی، لاپەڕەی ١٧١.</ref> لە ھەنبانەبۆرینەشدا چاوگی ''وازتن'' ھەیە بە مانای خواستن.<ref>ھەنبانەبۆرینە، عەبدوڕڕەحمان شەرەفکەندی (ھەژار)، بڵاوگەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران (سروش)، چاپی یەکەم، تاران، ١٣٦٩، لاپەڕەی ٩٠٤.</ref> ئەم بۆچوونە لە ڕاست دەچێ، لەبەر ئەوەی کە لەگەڵ ھەموو شێوەکانی بەکارچوونی وشەی وازدا ئەگونجێ: لەسەر واز بوون واتە گەرەک بوونی شتێ، بێواز بوون واتە نەبوونی خواست و مەیل لەسەر شتێ، واز ھێنان واتە چیدی نەخواستنی شتێ، وازوازی بوونیش واتە ھەردەم شتێکی تر داواکردن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ھەستکردن]] torebzb96gub2q5zr1npwwmrn3xkszb 0 125594 1684416 1519381 2026-10-09T13:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684416 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} ''والتەر کریستالەر''(١٩٦٩-١٨٩٦)، جوگرافیناسی ئابووریی ئەڵمانی بووە. ئەو تیزی دکتوری خۆی لە ساڵی١٩٣٣ سەبارەت بە نیشتنگە شارییەکان و ڕۆڵێ کە ئەوان لە بەئامادەکردنی کاڵا و ڕاژەکان(خزمەتگوزارییەکان) بۆ ناوچە ناشارییەکانی دەوروبەریان دەگێڕن، نووسی. کریستالەر یەکەمین جوگرافیناس بووە کە بەگشتی گەشەی بەم چەمکە داوە؛ کەسانی دیکەش بە شێوەیەکی سەرەتایی لەسەر ئەم بابەتەی کاریان کردووە، بەڵام بەم پلەیە دیار و بەرچاو نەبوو. کریستالەر لە زاراوەی "شوێنی ناوەندی" بۆ نەخشەدانانی ئەم نیشتنگە شارییانە کەڵکی وەرگرتوە. ئەو دەستی کرد بە دروستکردنی بیردۆزێک بۆ لێکدانەوەی تەکووزی بینراو لە قەبارە و مەودای نیشتنگە شارییەکان لە باشووری ئەڵمانیا، کە بە [[بیردۆزی شوێنی ناوەندی]] ناوبانگی دەرکردووە. == سەرچاوە == Pitzl, Gerald R. (2004), Encyclopedia of Human Geography, Greenwood Press; USA. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|جوگرافیا|ئەڵمانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جوگرافیاناسان]] [[پۆل:جوگرافیاناسانی ئەڵمانی]] [[پۆل:جوگرافیای ئابووری]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:جوگرافیاناسانی ئاڵمانی]] gb1ercti85tonfbk1382yoa4m7q5r6e 0 125913 1684714 1519672 2026-10-10T04:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684714 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox German state |Name = ویلایەتی برێمن |German_name = Freie Hansestadt Bremen |state_coa = Grosses Wappen Bremen.png |coa_size = 110 |map = Deutschland Lage von Bremen.svg |image_photo = Bremen-rathaus.jpg |flag = Flag of Bremen.svg |flag_caption = [[Flag of Bremen|ئاڵا]] |flag2 = Flag of Bremen (middle arms).svg |capital = برێمن |area = ٤١٩٫٣٨ |area_source = |key = ٠٤ |population = ٦٦١٠٠٠ |pop_ref = |pop_date = ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |GDP = ٢٩٫٤ |GDP_year = ٢٠١٣ |GDP_ref = |GDP_per_capita = ٤٤٬٣٠٠ |GDP_per_capita_year = ٢٠١٣ |GDP_percent = |Website = [http://www.bremen.de/ bremen.de] |leader_title = [[Mayor of Bremen|Senate President]] |leader = Carsten Sieling |leader_party = [[SPD]] |ruling_party1 = SPD |ruling_party2 = Alliance '90/The Greens |votes = ٣ |NUTS = DE5 |Kfz = HB <small>(1906–1947; again since 1956){{ھن}}BM (1947), AE (1947–1956)</small> |divisions = 2 [[Urban districts of Germany|urban districts]] |iso region = DE-HB |latd=٥٣ |latm=٤ |lats=٣٣ |longd=٨ |longm=٤٨ |longs=٢٧ |date=August 2010 }} '''برێمن''' (بە [[ئەڵمانی]]: Freie Hansestadt Bremen) بچووکترین ویلایەتە لە کۆی شازدە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی ئەڵمانیا]]. ئەم ویلایەتە پێک دێت لە دوو شار ([[برێمن]] و [[برێماھاڤن]]) لە باکووری ئەڵمانیا. == سەرچاوەکان == * [[:en:Bremen (state)|ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Bremen, state]] {{ویلایەتەکانی کۆماری فیدڕاڵیی ئەڵمانیا}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا|ئەورووپا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Bremen (state)}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی برێمن]] [[پۆل:مێژووی برێمن]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئەڵمانیا]] 29u7jbt18qfwe2yf7bgmg2f96lh6wcy 0 125928 1684738 1654929 2026-10-10T05:46:56Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684738 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''جۆرج ودکاک''' (٨ی ئایاری ١٩١٢، وینیپەگ لە [[کەنەدا]] - ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥)، بە منداڵی خێزانەکەی دەچنە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]]، ساڵی ١٩٤٩ دەگەڕێنەوە بۆ کەنەدا و نیشتەجێی ئەم وڵاتە دەبنەوە. ئەو سەرەتا وەک شاعیر ھاتە مەیدانەوە و دەیەی١٩٣٠ کۆمەڵە گۆڤارێکی بچووکی بڵاو کردەوە. ئاشتیخوازی ودکاک ئەوی بەرەو [[ئەنارکیزم]] ھاندا، لەبەر دژایەتیکردنی توندوتیژی، دەستەبەری دژایەتی بەزۆر کارکردن و چەوساندنەوە. لەم نێوانەدا ھاوڕێیەتی لەگەڵ ماریە لویز بەرنەری، ڕۆڵێکی گرنگی لە ھاندانی ئەو بۆ چالاکی ئەنارکیستی لە ساڵانی ١٩٤٠ تا ١٩٤٩دا ھەبوو. ئەو مامۆستای زمانی ئینگلیزی [[زانکۆی واشینگتن]] و ھەروەھا مامۆستای زمانی ئینگلیزی و توێژینەوەی ئاسیایی لە زانکۆی بریتیش کۆڵۆمبیا بوو، بەڵام ساڵی١٩٦٣ لە وانەگوتنەوەی زانکۆ دەستی ھەڵگرت و ھەموو کاتی خۆی بۆ نووسین تەرخان کرد. ودکاک یەکێک لە سەرنووسەرانی بڵاوکراوەکانی لێدوانی جەنگ و ئازادی بوو. ھەروەھا سەرنووسەری بڵاوکراوەی ئەدەبیاتی کەنەدا بوو. کتێبەکانی چەندین خەڵاتی وێژەیی بردووەتەوە و ساڵی ١٩٧٣ بەھۆی دەستکەوتەکانی لە نووسینی کتێبی ھونەری و زانستی مرۆڤی [[خەڵاتی مۆلسۆنی]] پێ بەخشرا. نزیک چل کتێبی نووسیوە، زۆرتر بریتین لە گەشتنامە، مێژوو، شیعر، ڕەخنەی وێژەیی و ژیاننامەی پێشەنگان و بژاردەکانی ئەنارکیزم. ئەم ژیاننامانە لەبارەی [[پیتەر کرۆپۆتکین]]، [[پڕۆدۆن]]، [[ئۆسکار وایڵد]] و لایەنگرانی ئەنارکیزم وەک [[ئاڵدوس ھاکسلی]] و [[جۆرج ئۆروێڵ]]ە. == سەرچاوەکان == * Woodcock, George (1975), Anarchism, U.S.A. {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|سیاسەت|شیعر|فەلسەفە|کەنەدا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٥]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]] 0io03uzj69r68zc4295c2vmontsyl8p 0 127060 1684549 1451995 2026-10-09T19:39:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1684549 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Water Wheel - geograph.org.uk - 392337.jpg|500px|وێنۆک|پەروانەیەکی بەرھەمھێنی وزەی کارەبا بەھۆی وزەی ئاو لە بەریتانیا]] '''وزەی ئاو''' بەو وزەیە دەوترێت کە لە بزووتنی ئاو وەردەگیرێت. وشەی Hydro وشەیەکی [[زمانی یۆنانی|یۆنانییە]] و بە مانای [[ئاو]] دێت. ئاو جگە لەوەی سەرچاوەیەکی گرنگە بۆ ژیانی مرۆڤ و گیانەوەر و ژیانەوەی زەوی، لە ھەمان کاتدا سەرچاوەیەکی سەرەکیشە بۆ بەرھەمھێنانی وزەی پاک. وزەی ئاو بەیەکێک لە وزە نوێبووەکان دادەنرێت کە بڵاوترین جۆریانە. لە دێر زەمانەوە ئاو سەرچاوەیەکی گرنگی بەرھەمھێنانی وزە و ھێز بووە. ھەروەھا بۆ جووڵاندنەوەی ئامێرە [[میکانیک]]یەکان و ھاڕینی دانەوێڵە بەکار ھاتووە، لە ئێستاشدا بەھۆی دروستکردنی بەست و بەنداوەوە توانراوە سوود لە وزەی ئاو وەربگیرێت، یەکەمین بەکارھێنانی کرداریی و زانستی ئاو بۆ مەبەستی بەرھەمھێنانی وزەی کارەبا دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٨٢. ھاوکات لە ئێستادا وزەی ئاو بەڕێژەی ٢٠٪ بەشدارە لە دابینکردنی پێداویستییەکانی وزە لە جیھاندا. لەم سۆنگەیەشەوە کیشوەری ئاسیا خێراترین ناوچەی گەشەسەندنی وزەی ئاوە، بە جۆرێک کە لە وڵاتی چین گەورەترین وێستگەی وزەی ئاو دامەزراوە. سوودە ژینگەیییەکانی وزەی ئاو خۆی دەبینێتەوە لەوەی کە (دەبێتە ھۆی کەم بەکارھێنان و پاشەکەوتکردنی سووتەمەنی پاشماوە بەبەردبووەکان، نابێتە ھۆی پیسکردنی ژینگە چونکە ھیچ جۆرە گازێکی ژەھراوی لێناکەوێتەوە و چەندان سوودی تر).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hydropower Basics|ناونیشان=https://www.energy.gov/eere/water/hydropower-basics|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Energy.gov|زمان=en}}</ref> وزەی ھەڵکشان و داکشانی ئاوی دەریا ('''Wave Energy''')ئەمیش شێوەیەکی تری سوودوەرگرتنە لە وزەی ئاو ئەم جۆرە وزەیە لە ئەنجامی ھەڵچوون و داچوونی ئاوی دەریا و زەریاکانەوە پەیدا دەبێت. ئەمەش بەھۆی ھێزی کێشکردنی خۆر و مانگەوە دروست دەبێت، کاتێک کە مانگ لەزەوی نزیک دەبێتەوە کاریگەری گەورە دەکاتە سەر ھەڵچوون و داچوونی ئاوی دەریاکان، لەبەرئەوەی ٧١ ٪ی ڕووبەری گۆی زەوی ئاو دای پۆشیوە. بە مەبەستی دەستکەوتنی ئەم جۆرە وزەیەش گونجاوترین شوێن نزیک ڕێژگەی دەریاکان و کەنارەکانیانە، چونکە ھێزی ھەڵکشان و داکشانیان زۆرە. لەم سۆنگەیەوە زانا بەریتانییەکانی بواری وزە نوێبووەکان لەباکوری ڕۆژاوای بەریتانیا و باکووری سکۆتلەندا توانیان وزەیەکی زۆر لەم ڕێگەیەوە بەدەست بھێنن و بەمەبەستی بەرھەمھێنانی وزەی کارەبا سوودی لێوەربگرن، ئەمەش لەڕێگەی دوستکردنی دیوار یاخود ڕاگرێک بە درێژایی کەنارەکان و کاتێک ئاستی ئاوی دەریاکە بەرز دەبێتەوە (ھەڵدەکشێت) بەو تۆڕباینانەدا تێپەڕدەبێت کە لە ناو دیوارەکەدا دانراوە، و کاتێکیش ئاستی ئاوەکە نزم دەبێتەوە دووبارە بەو [[تۆرباینی ھەڵمی|تۆڕباینەدا]] تێپەڕ دەبێتەوە، [[کارەبا|وزەی کارەبا]] بەرھەم دێت. ئەم جۆرە وزەیە سەرچاوەیەکی پاکە و ژینگەپارێزە، چونکە ھیچ جۆرە پاشماوە و گازرێکی مەترسیداری نییە و، ھەروەھا جێگەی [[سووتەمەنی شل]] دەگرێتەوە، و لە ھەمان کاتیشدا بڕی تێچوون و کارپێکردن و چاککردنەوەی لە کاتی لەکارکەوتنیدا کەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hydroelectric Energy|ناونیشان=https://education.nationalgeographic.org/resource/hydroelectric-energy|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=education.nationalgeographic.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Types of Hydropower Plants|ناونیشان=https://www.energy.gov/eere/water/types-hydropower-plants|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Energy.gov|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *[http://http-zzhinga-blogspot-com.0.freebasics.com/p/0027.html?m=1&iorg_service_id_internal=1108509189190201%3BAfq8XM_SKRVksFyQ ماڵپەڕی ژینگە]{{بەستەری مردوو|url=http://http-zzhinga-blogspot-com.0.freebasics.com/p/0027.html?m=1&iorg_service_id_internal=1108509189190201%3BAfq8XM_SKRVksFyQ |date=حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{تووڵی دەروازە|وزە|زانست|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Hydropower}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:وزە]] [[پۆل:گۆڕانی وزە]] [[پۆل:ئەندازیاریی ئاو]] bsnjoo08gmy6gya2c1rp1ugwfagla76 0 128137 1684449 1627813 2026-10-09T15:41:06Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684449 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = دۆناڵد ترامپ |image = Official_Presidential_Portrait_of_President_Donald_J._Trump_(2025).jpg |alt = | office = [[پێڕستی سەرۆککۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|٤٥ەمین و ٤٧ەمین]] [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | vicepresident = [[جەی. دی. ڤانس]] | term_start = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ | term_end = | predecessor = [[جۆ بایدن]] | successor = | vicepresident1 = [[مایک پێنس]] | term_start1 = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor1 = [[باراک ئۆباما]] | successor1 = جۆ بایدن |birth_name = دۆناڵد جۆن ترامپ |birth_date = {{birth date and age|١٩٤٦|٦|١٤}} |birth_place = [[نیویۆرک (شار)|شاری نیویۆرک]]<!-- DO NOT CHANGE without prior consensus, see [[Talk:Donald Trump#Current consensuses and RfCs]]. --> |death_date = |death_place = |party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆماری]] (٢٠١٢–ئێستا) |otherparty = {{plainlist| * [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆماری]] (١٩٨٧–٩٩، ٢٠٠٩–١١) * [[پارتی چاکسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|چاکسازی]] (١٩٩٩–٢٠٠١) * [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکرات]] (٢٠٠١–٠٩) * [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] (٢٠١١–١٢)}} |spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[ئیڤانا ترامپ|ئیڤانا زاڵنیکۆڤا]]{{ھن}}|April 7, 1977|١٩٩٢|reason=divorced}} * {{marriage|[[مارڵا مەیپلز]]{{ھن}}|December 20, 1993|١٩٩٩|reason=divorced}} * {{marriage|[[مێلانیا ترامپ]]{{ھن}}|January 22, 2005}}}} |children = {{plainlist| * [[دۆناڵد ترامپ جونیۆر|دۆناڵد جونیۆر]] * [[ئیڤانکا ترامپ|ئیڤانکا]] * [[ئیرێک ترامپ|ئیرێک]] * [[تیفانی ترامپ|تیفانی]] * [[بارۆن ترامپ]]<!-- DO NOT CHANGE without prior consensus, see [[Talk:Donald Trump#Current consensuses and RfCs]]. -->}} |relatives = [[خێزانی ترامپ]] |residence = {{plainlist| * [[کۆشکی سپی]]}} |education = {{plainlist| * [[زانکۆی فۆردام]] * [[زانکۆی پێنسیلڤانیا]] ([[کارناسی لە زانست|BS]])}} |occupation = {{plainlist| * {{ubl|[[گەشەسەندنی خانووبەرە]]|([[ڕێکخراوی ترامپ]])}} * {{ubl|''[[Television producer]]|([[The Apprentice (U.S. TV series)|The Apprentice]]'')}}}} |net_worth = $4.5 billion<!-- DO NOT CHANGE without prior consensus, see [[Talk:Donald Trump#Current consensuses and RfCs]]. --><ref name="forbes-2016-billionaires"/> |signature = Donald Trump Signature.svg |signature_alt = Donald J Trump stylized autograph, in ink |website = {{plainlist| * {{url|https://whitehouse.gov|ماڵپەری کۆشکی سپی}} * {{url|https://greatagain.gov|Transition website}} <!-- hide pending further discussion * {{url|https://donaldjtrump.com|ماڵپەری کەمپین}} --> * {{url|https://twitter.com/POTUS|تویتەری تایبەتی سەرۆک}} * {{url|https://twitter.com/realDonaldTrump|تویتەری کەسی}}}}}} '''دۆناڵد جۆن ترامپ''' ({{بە ئینگلیزی|Donald John Trump}}؛ لەدایکبووی ١٤ی حوزەیرانی ١٩٤٦ لە [[نیویۆرک]]) سەرمایەدار، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان]]ێکی [[ئەمریکی]]یە کە لە ئێستادا وەک [[پێرستی سەرۆککۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|٤٧ەمین]] [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کار دەکات. ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠١٧ ھەتا ٢٠٢١، وەک ٤٥ەمین سەرۆک کۆماری ئەمریکا لەسەر کار بوو و ئێستا ٤٧ھەمین سەرۆکی ئەمریکایە. ترامپ ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی کۆماری]]یە. ئەو لە [[کوینز]]، [[نیویۆرک (شار)|شاری نیویۆرک]]دا لەدایکبووە و گەورەبووە. لە ١٩٦٨ دا بڕوانامەی ئابووری لە [[زانکۆی پێنسیلڤانیا]] بەدەستھێناوە، ھاوکات لەگەڵ خوێندنەکەیدا لە کۆمپانیاکەی باوکیدا کاری کردووە. ترامپ سەرۆک و بەڕێوبەری گشتی [[ڕێکخراوی ترامپ]]ە، تاوەر و وەبەرھەمھێنانەکانی ترامپ لەچەندین ناوچەی [[ئەمریکا]] دیارە لەسەرووی ھەموویانەوە [[نیویۆرک (شار)|شاری نیویۆرک]] و [[لاس ڤێگاس]] و [[ئەتلەنیک سیتی، نیوجێرسی|ئەتلەنیک سیتی]]. دۆناڵد ترامپ لەدەیان فیلمدا وەکوو کەسێتییە سەرمایەدارییەکەی دەرکەوتووە لەوانە (Home Alone 2: Lost in New York). ھاوکات دۆناڵد سێ جار ھاوسەرگیری کردووە لەگەڵ ([[ئیڤانا ترامپ|ئیڤانا زاڵنیکۆڤا]] ١٩٧٧–١٩٩٢) و ([[مارڵا مەیپلز]] ١٩٩٣–١٩٩٢) و ([[مەڵانیا کناوس]] ٢٠٠٥- ئێستا). لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٤ لە [[ھەوڵی تیرۆرکردنی دۆناڵد ترەمپ|ھەوڵێکی تیرۆرکردن]] لە گردبوونەوەیەکی بانگەشەی ھەڵبژاردن ڕزگاری بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=FBI names ‘subject involved’ in Trump rally shooting – as it happened|ناونیشان=https://www.theguardian.com/us-news/live/2024/jul/13/trump-rally-gun-shots-pennsylvania-latest-updates|newspaper=the Guardian|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Yohannes|دوایین=Lowe|یەکەم٢=Lili|دوایین٢=Bayer|یەکەم٣=Yang|دوایین٣=Tian|یەکەم٤=Chris|دوایین٤=Stein|یەکەم٥=Fran|دوایین٥=Lawther|یەکەم٦=Yohannes|دوایین٦=Lowe (now)|یەکەم٧=Fran|دوایین٧=Lawther (earlier)}}</ref> == ژیان == '''ترامپ''' لەدایکبووی ١٤ی حوزەیرانی ١٩٤٦. کەسێکی سەرمایەدار و بازرگانێکی [[ئەمریکی]]یە لە [[کوینز]]، [[نیویۆرک (شار)|شاری نیویۆرک]]دا لەدایکبووە و گەورەبووە. لە ١٩٦٨ دا بڕوانامەی ئابووری لە [[زانکۆی پێنسیلڤانیا]] بەدەستھێناوە؛ و چوارەم کوڕی [[فرێد ترامپ]]ە. ڕەچەڵەکیان لە باوکیانەوە دەگەڕێتەوە بۆ [[ئەڵمانی]] و لە دایکیانەوە بۆ [[سکۆتلەندی]]. دوای ئەوەی برا گەورەکەی بڕیاردەدات ببێتە فڕۆکەوان، ئەمیش دەبێتە جێگرەوەی باوکی و کۆمپانیاکانی بەڕێوەئەبات. برا گەورەکەی لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا بەھۆی زۆر خواردنەوەی کحول گیان لەدەستدەدات، ئەمەش دەبێتە ھۆکارێک بۆ ئەوەی تەرمپ واز لە خواردنەوەی کحول و کێشانی جگەرەش بھێنێت. ترامپ لە سەرەتادا یەک ملیۆن دۆلاری لە باوکی وەرگرت و کاری پێوەکرد و لە پاشاندا بووە جێگرەوەی باوکی و دەبێتە بەڕێوەبەری [[ڕێکخراوی ترامپ]] لە ساڵی ١٩٧١. کارەکانی ترامپ زیاتر لە نیویۆرکن و لە دروستکردنی باڵەخانەی ھەوربڕ و ھۆتێل و یانەی قومار خۆیان دەبیننەوە و بەناوبانگترین باڵەخانەشی لە مانھاتن دروست کردوە کە ٦٨ نھۆمە. ترامپ لەگەڵ کاری بازرگانیدا، لە بواری ڕاگەیاندن و بەرنامەی کاتبەسەربردنی تەلەڤیزیۆنیشدا ناوبانگی زۆری پەیدا کردوە و لە ساڵی ١٩٩٦ تا ٢٠١٥ چەندین بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی بەرھەمھێناوە و بەناوبانگترینیان پڕۆگرامی (ئەبرانتیس) بوو کە لەسەر شاشەی تۆڕی ھەواڵی [[ئێن بی سی]] پەخشەکرا، ھەروەھا پڕۆگرامەکانی شاجوانی گەردوون و پێشبڕکێی شاجوانی کچانی ئەمریکای بەرھەمھێناوە، زنجیرەیەک فرۆشگای بە ناوەکانی ترامپ ھەیە کە کاری فرۆشتنی کەلوپەلە جۆراوجۆرەکان دەکەن، گۆڤاری [[فۆربیس]] ترامپی دیاری کرد وەک ٣٢٤ەین ملیاردێر لە جیھاندا و ١١٣ەمینیش لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کە سامانەکەی بە ٤٫٥ ملیارد دۆلار ەخەمڵێنرێت. == کاری میدیایی == === کتێب === ترامپ وەک نووسەری شاراوە، ١٩ کتێبی لەژێر ناوی خۆیدا بڵاوکردووەتەوە. یەکەم کتێبی بەناوی «ھونەری گرێبەست» لە ساڵی ١٩٨٧ بڵاوکرایەوە و بە خێرایی بووە پڕفرۆشترین کتێبی [[نیویۆرک تایمز]]. ھەرچەندە ناوی ترەمپ وەک ھاوکارێکی نووسەر دانرا، بەڵام کتێبەکە بە تەواوی لەلایەن تۆنی شوارتزەوە نووسراوە. بەگوێرەی ڕۆژنامەی نیویۆرکەر، ئەم کتێبە یارمەتیدەر بووە لە دامەزراندنی وێنەی ترەمپ وەک بازرگانێکی سەرکەوتوو و ھێمای تەماح.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-books-tweet-ghostwriter-tim-o-brien-tony-schwartz-writer-response-a8431271.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704182756/https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-books-tweet-ghostwriter-tim-o-brien-tony-schwartz-writer-response-a8431271.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2016/07/25/donald-trumps-ghostwriter-tells-all |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160718044518/https://www.newyorker.com/magazine/2016/07/25/donald-trumps-ghostwriter-tells-all |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === فیلم و تەلەڤیزیۆن === [[پەڕگە:Donald Trump with model of Television City.jpg|وێنۆک|ترەمپ لە ساڵی ١٩٨٥ لەگەڵ نموونەی یەکێک لە پڕۆژەکانی پەرەپێدانی [[مانھاتن]] کە ھەڵوەشێندرایەوە.]] ترەمپ لە نێوان ساڵانی ١٩٨٥ بۆ ٢٠٠١ لە چەندین فیلم و بەرنامەی تەلەڤیزیۆنیدا بەشداری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/12/three-decades-of-donald-trump-film-and-tv-cameos/421257/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203171542/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/12/three-decades-of-donald-trump-film-and-tv-cameos/421257/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵانی نەوەدەکاندا دەستی بە کاری ھونەری کردووە و نزیکەی ٢٤ جار لە بەرنامەی «The Howard Stern Show-نمایشی ھاوارد ستیرن» دەرکەوتووە. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٨ میوانداری بەرنامەی ڕادیۆیی تایبەتی خۆی کردووە کە تەمەنی کورت بووە بە ناوی Trumped!. لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠١٥ وەک شرۆڤەکاری میوان لە فۆکس ئاند فرێندز کاری کردووە.<ref>https://web.archive.org/web/20241203171542/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/12/three-decades-of-donald-trump-film-and-tv-cameos/421257/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://people.com/celebrity/the-donald-to-get-new-wife-radio-show/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241204053307/https://people.com/celebrity/the-donald-to-get-new-wife-radio-show/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/02/06/technology/now-for-sale-online-the-art-of-the-vacation.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241204161304/https://www.nytimes.com/2006/02/06/technology/now-for-sale-online-the-art-of-the-vacation.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/donald-trump-gets-regular-fox-news-spot/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241123043232/https://www.cbsnews.com/news/donald-trump-gets-regular-fox-news-spot/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/09/09/how-the-conservative-media-is-taking-over-the-republican-party/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160909115750/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/09/09/how-the-conservative-media-is-taking-over-the-republican-party/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ترەمپ لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠١٥ ھاوکار و پێشکەشکاری بەرنامەکانی The Apprentice و The Celebrity Apprentice بووە. لەم بەرنامانەدا، ڕۆڵی بەڕێوەبەرێکی کارگێڕی دەوڵەمەند و سەرکەوتووی گێڕاوە کە بە دەستەواژە بەناوبانگەکەی «تۆ دەرکراوی» پێشبڕکێکارانی لەناوبردووە. ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز کەسایەتییەکە ئەو لە بەرنامەکەدا بە «ڕوخسارێکی زۆر ترامپی» وەسف کردووە. ئەم نمایشانە وێنەکەیان لە قاڵب گۆڕی و وایان لێکرد لەلای ملیۆنان بینەر لە سەرانسەری [[ئەمریکا]] بناسرێتەوە. زیاتر لە ٤٠٠ ملیۆن [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]]ی لە گرێبەستەکانی پەیوەست بەم نمایشانە بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/07/17/business/media/donald-trump-apprentice.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241208101935/https://www.nytimes.com/2016/07/17/business/media/donald-trump-apprentice.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2017/07/31/the-tv-that-created-donald-trump |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231014222304/https://www.newyorker.com/magazine/2017/07/31/the-tv-that-created-donald-trump |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/09/28/arts/television/trump-taxes-apprentice.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220065818/https://www.nytimes.com/2020/09/28/arts/television/trump-taxes-apprentice.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە شوباتی ٢٠٢١، ترەمپ دەستی لە ئەندامێتی SAG AFTRA کێشایەوە، کە لە ساڵی ١٩٨٩ەوە ئەندامی بوو، بۆ ئەوەی لە دانیشتنێکی دیسپلینیی پەیوەست بە ئاژاوەگێڕییەکانی ٦ی کانوونی دووەمی ھەڵکووتانی کاپیتووڵەوە دوور بکەوێتەوە. دوای دوو ڕۆژ سەندیکاکە بڕیاریدا بۆ ھەمیشە قەدەغەی بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2021/02/04/trump-resigns-screen-actors-guild/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی شوباتی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204200816/https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2021/02/04/trump-resigns-screen-actors-guild/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://people.com/tv/sag-aftra-bans-donald-trump-future-readmission/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی نیسانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230401154258/https://people.com/tv/sag-aftra-bans-donald-trump-future-readmission/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەماحی سیاسی سەرەتایی == لە ساڵی ١٩٨٧ وەک ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی کۆماری]] دەستی بە کاری سیاسی کردووە و لە ساڵی ١٩٩٩ پەیوەندی بە پارتی سەربەخۆیی، لقی نیویۆرکی پارتی چاکسازییەوە کردووە. ساڵی ٢٠٠١ پەیوەندی بە [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکراتەوە]] کرد، لە ساڵی ٢٠٠٩ گەڕایەوە بۆ پارتی کۆماری، دواتر لە ساڵی ٢٠١١ لە پارتە سیاسییەکان جیابووەوە و لە ساڵی ٢٠١٢ گەڕایەوە بۆ پارتی کۆماری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.politifact.com/factchecks/2015/aug/24/jeb-bush/bush-says-trump-was-democrat-longer-republican-las/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002172128/https://www.politifact.com/factchecks/2015/aug/24/jeb-bush/bush-says-trump-was-democrat-longer-republican-las/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1999/10/25/trump.cnn/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230115195544/https://edition.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1999/10/25/trump.cnn/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٧ دۆناڵد ترەمپ ڕیکلامی لە سێ ڕۆژنامەی گەورەدا دەرکرد و تێدا بۆچوونی خۆی لەبارەی سیاسەتی دەرەوە و چۆنییەتی نەھێشتنی کورتھێنانی [[بوودجە]]ی فیدراڵی دەربڕی. لە ساڵی ١٩٨٨ پەیوەندی بە ڕاوێژکاری سیاسی لی ئاتواتەرەوە کرد و داوای کرد وەک ھاوڕێی خۆی بۆ کاندیدی کۆمارییەکان جۆرج ئێچ. بوش بێت کە داواکارییەکەی بە ناعەقڵانی زانی.<ref>https://web.archive.org/web/20241222010916/https://www.nytimes.com/1987/09/02/nyregion/trump-gives-a-vague-hint-of-candidacy.html</ref><ref>Jon Meacham, Jon (2016). "Destiny and Power: The American Odyssey of George Herbert Walker Bush". Random House. ISBN 978-0-8129-7947-3.</ref> == ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠١٦ == {{سەرەکی|ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ لە ساڵی ٢٠١٦}} ترەمپ بۆ ماوەی سێ مانگ لە ھەڵبژاردنە سەرەتایییەکانی سەرۆکایەتی پارتی چاکسازی ساڵی ٢٠٠٠ وەک کاندید کاندید بوو بەڵام لە شوباتی ٢٠٠٠ وازی لە کێبڕکێکە ھێنا، لە ساڵی ٢٠١١دا ترەمپ ئەگەری خۆکاندیدکردنی لە دژی سەرۆک [[باراک ئۆباما]] لە ھەڵبژاردنەکانی ٢٠١٢ دەربڕی و یەکەم دەرکەوتنی لە کۆنفرانسی کردەوەی سیاسی پارێزەران لە شوباتی ٢٠١١ ئەنجامدا و وتارەکانی لە ویلایەتە سەرەکییە سەرەکییەکان پێشکەش کرد. لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١١ ڕای گەیاند کە خۆی کاندید ناکات. لەو کاتەدا، تەماحەکانی ترەمپ بۆ پۆستی سەرۆکایەتی بە جددی لەبەرچاو نەگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.thedailybeast.com/the-last-time-trump-wrecked-a-party |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927234121/https://www.thedailybeast.com/the-last-time-trump-wrecked-a-party |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241204082946/https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/library/politics/camp/021400wh-ref-trump.html</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.theguardian.com/world/2011/may/16/donald-trump-us-presidential-race |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130930084839/http://www.theguardian.com/world/2011/may/16/donald-trump-us-presidential-race |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/donald-trump-cpac-president-act_n_821923 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241111171755/https://www.huffpost.com/entry/donald-trump-cpac-president-act_n_821923 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ترەمپ لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥ لە [[تاوەری ترامپ]] لە نیویۆرکەوە بە فەرمی کاندیدبوونی خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی ئەمریکا ڕاگەیاند. لە میانەی وتارەکەیدا لە ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکاندا باسی لە چەندین بابەتی کرد، لەوانە کۆچی نایاسایی، [[ئابووری]]، [[بێکاری]]، قەرزی نیشتمانیی ئەمریکا و [[تیرۆر]]. دروشمی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکانی بە ناوی «دیسانەوە ئەمریکا مەزن بکەرەوە» ڕاگەیاند.<ref>https://web.archive.org/web/20200519014055/https://time.com/3923128/donald-trump-announcement-speech/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/storyline/data-points/poll-clinton-trump-now-tied-gop-convention-kicks-n611936 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241123042825/https://www.nbcnews.com/storyline/data-points/poll-clinton-trump-now-tied-gop-convention-kicks-n611936 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.bbc.com/news/election-us-2016-37706499 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161020190643/http://www.bbc.com/news/election-us-2016-37706499 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھیلاری کلینتۆن سەرکردایەتی ترەمپی کرد لە تێکڕای ڕاپرسییە نیشتمانییەکان بە درێژایی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکان، بەڵام لە سەرەتای مانگی تەممووزدا جیاوازی نێوانیان کەم بووەوە. ترەمپ [[مایک پێنس]]، پارێزگاری ویلایەتی [[ئیندیانا]] وەک ھاوڕێی کاندیدکردنی ھەڵبژارد و ئەو جووتە لە کۆنفرانسی نیشتمانیی کۆمارییەکانی ساڵی ٢٠١٦دا کاندید کران. ترەمپ و [[بیڵ کڵینتن|کلینتۆن]] لە سێ دیبەیتی سەرۆکایەتیدا لە مانگی ئەیلوول و تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ڕووبەڕووی یەکتر بوونەتەوە، ترەمپ دووجار ڕەتیکردەوە بڵێت ئایا ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان قبووڵ دەکات یان نا. === ھەڵبژاردنی سەرەتایی کۆمارییەکان === ترامپ کاندیدبوونی خۆی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار ڕاگەیاند و ھاتە نێو کێبڕکێی کاندیدکردنی پارتی کۆمارییەکان. ئەو یەکێک بوو لەو ١٧ کاندیدە کە کێبڕکێیان دەکرد بۆ نوێنەرایەتیکردنی پارتەکە لە ھەڵبژاردنە گشتییەکاندا، کە زۆرترین ژمارەی کاندیدەکانی یەک پارتە لە مێژووی ئەمریکادا. ترەمپ لە کۆی ١٢ دیبەیتی کۆمارییەکان لە ١١ [[دیبەیت]]دا بەشداری کرد و دیبەیتەکان لە تەلەڤیزیۆنەکاندا زۆر بینران، ئەمەش بووە ھۆی بەرزبوونەوەی جەماوەری ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکانی. تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٦، ترەمپ لەنێو ئەو کەسانەدا بوو کە دڵخواز بووە، لەگەڵ سیناتۆر تێد کروز و جۆن کاسیچ، پارێزگاری [[ئۆھایۆ]]. لە سەرەتای مانگی ئازاردا، وا دیار بوو کە ترەمپ کاندیدکردنی کۆمارییەکان مسۆگەر دەکات، چونکە لە ھەڵبژاردنی سەرەتایی پارتەکەدا بەسەر کاندیدەکانی دیکەدا سەرکەوتنی بەدەستھێنا.<ref>https://web.archive.org/web/20191126142628/https://time.com/3948922/jim-gilmore-virginia-2016/</ref> پارتی کۆمارییەکان لە ٣ی ئایاری ٢٠١٦ بە فەرمی ترەمپیان بە براوەی کاندیدکردنەکە ڕاگەیاند و بە سەرکەوتنێکی گەورە. پارتەکە ڕای گەیاند، ترەمپ ١٤٬٠١٥٬٩٩٤ دەنگی بەدەستھێناوە، ئەمەش بووەتە زۆرترین دەنگی یەک کاندید لە ھەڵبژاردنی سەرەتایی پارتەکەدا. لە کۆتاییدا پارتەکە ڕای گەیاند کە ترەمپ ٥٨٫٣٪ی دەنگەکانی بەدەستھێناوە و [[تێد کروز]] بە ٢٥٫١١٪ی دەنگەکانی کۆمارییەکان پلەی دووەمی بەدەستھێناوە. [[پەڕگە:Donald Trump and Bill Clinton.jpg|وێنۆک|ترامپ و سەرۆک [[بیڵ کڵینتن|بێل کلینتن]] لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٠]] دوای ئەوەی لە ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکانی ترەمپ کاندیدی کۆمارییەکان مسۆگەر کرد، سەرنجیان بۆ ڕکابەرەکەی لە ھەڵبژاردنە گشتییەکانیدا، [[ھیلاری کلینتۆن]] بوو، کە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیرانی ٢٠١٦دا کاندیدی دیموکراتەکانی مسۆگەر کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20191217170517/https://www.cnn.com/2016/07/19/politics/live-updates-republican-national-convention/index.html</ref> دۆناڵد ترەمپ لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ ھەڵبژاردنی مایک پێنس، پارێزگاری ویلایەتی [[ئیندیانا]]ی وەک ھاوڕێی کاندیدکردنی ڕاگەیاند، یەکەم دیبەیتی سەرۆکایەتی لە نێوان ترەمپ و کلینتۆن لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦، لە [[زانکۆی ھۆفسترا]] لە [[نیویۆرک]] بەڕێوەچوو. ئەم مشتومڕە ژمارەیەکی پێوانەیی بۆ ژمارەی بینەرەکانی ئەمریکا تۆمارکرد، بە مەزەندەکردنی ٨٤ ملیۆن بینەر، ئەوانەی کە بە شێوەی ئۆنلاین سەیری دیبەیتەکەیان کردووە و ئەوانەی بەکۆمەڵ لە ئاھەنگ و [[باڕ]] و [[چێشتخانە]] و نووسینگەکاندا سەیری دەکەن. دووەم دیبەیتی نێوان ھەردوو کاندیدەکە لە زانکۆی واشنتۆن لە شاری [[سانت لویس]] لە ویلایەتی [[میزوری|میزۆری]] لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ بەڕێوەچوو، دیبەیتی سێیەم و کۆتایی لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لە ویلایەتی [[نیڤادا]] بەڕێوەچوو. === وتاری ھەڵمەتی ھەڵبژاردن و ھەڵوێستی سیاسی === گرنگترین بابەتی سیاسی کە ترامپ پێداگری لەسەر کرد، [[پەیوەندییەکانی ئەمریکا و چین]]، پێداچوونەوە بە ڕێککەوتنە ئابوورییە نێونەتەوەیییەکانی وەک نافتا و ھاوبەشی تێپەڕ بەسەر زەریای ھێمن، بەرەنگاربوونەوەی کۆچی نایاسایی بۆ ئەمریکا، بەھێزکردنی سیستمی وزە و مۆدێرنکردنی ژێرخانی وڵاتەکە بوو. بەڵێنیدا قسە لەگەڵ وەزارەتی کاروباری شەڕکەرە دێرینەکان بکات و ڕێکخراوی چاودێری تەندروستی ئەمریکی «ئۆباما کەیر» بگۆڕێت بە باشتر و [[باج]] بۆ چینی ناوەند کەم بکاتەوە و خەرجییە ناوخۆیییەکان بۆ کاروباری سەربازی زیاد بکات و بەرەنگاربوونەوەی داعش بێت.<ref>https://web.archive.org/web/20200518064624/https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2016/08/08/a-shortlist-of-economic-issues-on-which-donald-trump-sounds-more-like-a-democrat-than-a-republican/</ref> ھەڵوێستەکانی ترامپ بە سروشتی پۆپۆلیستی خۆیان دەناسرایەوە، بەو پێیەی پۆستی یەکگرتووی لەگەڵ پارتی کۆمارییەکان ھەبوو، وەک کەمکردنەوەی باج و پۆستی دیکەی تایبەتمەندی پارتی دیموکرات، وەک زیادکردنی خەرجییەکان بۆ ژێرخانی ئابووری، ئەمەش بووە ھۆی زیادبوونی جەماوەرییەکەی لەنێو دەنگدەراندا.<ref>https://www.nytimes.com/2016/03/27/magazine/how-can-donald-trump-and-bernie-sanders-both-be-populist.html</ref> === ئاشکراکردنی دارایی === ڕاپۆرتەکانی ترامپ، وەکو ئەوەی لیژنەی فیدراڵی ھەڵبژاردنەکان داوایان کردووە، ئاماژەیان بەوە کردووە کە سەروەت و سامانی ترامپ زیاتر لە یەک ملیار و ٤٠٠ ملیۆن دۆلار و قەرزی نەدراو بەلایەنی کەمەوە ٣١٥ ملیۆن دۆلارە. ترەمپ بەپێچەوانەی ھەموو کاندیدێکی سەرەکی لە ساڵی ١٩٧٦ەوە تائێستا فۆڕمی باجەکانی بڵاونەکردووەتەوە، سەرەڕای ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠١٥ بەڵێنیدابوو ئەگەر بڕیاریدا خۆی کاندید بکات، باجەکەی بڵاوبکاتەوە. ھەڵوێستی خۆی بەو شێوەیە ڕوون کردەوە کە فۆڕمی باجەکانی لەژێر چاودێریدایە و ڕاوێژکارە یاسایییەکانی ئامۆژگارییان کردووە کە دەرینەخات. دوای شەڕێکی یاسایی درێژخایەن بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوکردنەوەی تۆمارەکانی باج و تۆمارەکانی دیکە بۆ داواکاری گشتی ناوچەی مانھاتن وەک بەشێک لە لێکۆڵینەوەیەکی تاوانکاری، کە دوو تانە لە دادگای باڵای ئەمریکا لەخۆگرتبوو، دادگای باڵا لە شوباتی ٢٠٢١ ڕێگەی دا تۆمارەکان بڵاوبکرێنەوە بۆ داواکاری گشتی بۆ ئەوەی لەلایەن دەستەی سوێندخواردنی گەورەوە پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2015/07/22/politics/donald-trump-personal-financial-disclosure/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241110032428/https://edition.cnn.com/2015/07/22/politics/donald-trump-personal-financial-disclosure/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.politifact.com/factchecks/2016/oct/05/mike-pence/pences-false-claim-trump-hasnt-broken-tax-return-p/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241110131758/https://www.politifact.com/factchecks/2016/oct/05/mike-pence/pences-false-claim-trump-hasnt-broken-tax-return-p/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2021/02/22/politics/supreme-court-trump-taxes-vance/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241204142424/https://edition.cnn.com/2021/02/22/politics/supreme-court-trump-taxes-vance/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ھەڵبژاردنی بۆ سەرۆکایەتی کۆمار === {{سەرەکی|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٦)}} یەکەم شوێنی دەنگدان لە کاتژمێر ٥:٠٠ بەیانی بە کاتی ناوخۆ (10:00 GMT) لە سێشەممە ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، لە ویلایەتی [[ڤێرمۆنت]] کرایەوە. دوایین شوێنەکانی دەنگدان لە ڕۆژاوای ئەمریکا و لە [[ئالاسکا]] لە کاتژمێر ٦:٠٠ی بەیانی بە کاتی جیھانی کرایەوە. دۆناڵد ترامپ کاندیدی کۆمارییەکان لە ئەنجومەنی ھەڵبژاردنەکاندا سەرکردایەتی [[ھیلاری کلینتۆن]]ی دیموکراتەکانی کرد، کە بۆ بەدەستھێنانی پۆستی سەرۆکایەتی ئەمریکا پێویستی بە ٢٧٠ دەنگی لە کۆی ٥٣٨ دەنگی ھەڵبژاردن ھەیە. ترامپ ٣٠٦ دەنگی بەدەستھێناوە لەکاتێکدا کلینتۆن ٢٣٢ دەنگی بەدەستھێناوە، لە بەرامبەردا لایەنی کەم ٢٧٠ دەنگ پێویستە بۆ سەرکەوتن، ئەمەش بەپێی ئەنجامە فەرمییەکانی زۆربەی ویلایەتەکانی ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ئەمریکا. دۆناڵد ترەمپی کۆماریی لە ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکادا سەرکەوتنی بەدەستھێنا و بووە ٤٥ھەمین سەرۆکی ئەمریکا، لەدوای باراک ئۆبامای دیموکراتەکانی پێش خۆی و سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە ویلایەتی [[ئۆھایۆ]]، [[کنتاکی]]، [[ئیندیانا]]، [[ڤێرجینیای ڕۆژاوا]]، [[کارۆلینای باکوور]] و [[کارۆلینای باشوور|باشوور]]، [[میسیسیپی]]، [[تێنێسی]]، [[ئەلاباما]]، [[وایۆمینگ]]، [[تەکساس]]، [[داکۆتای باشوور]]، [[داکۆتای باکوور]]، [[نێبراسکا]]، [[ئارکانساس]]، [[مۆنتانا]]، [[فلۆریدا]] و [[ئایۆوا]]. ھیلاری کلینتۆن سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە ویلایەتی [[ڤێرجینیا]]، [[ماساچووسیتس]]، [[میریلاند]]، [[نیوجێرسی]]، [[دێلاوێر]]، [[ڕۆد ئایلەند]]، [[ئیلینۆی]]، [[نیویۆرک]]، [[کۆنتێکتیکۆت]]، [[نیڤادا]] و [[کالیفۆرنیا]]. == یەکەم سەرۆکایەتی (٢٠١٧–٢٠٢١) == دەستبەکاربوونی لە ٢٠ی ١ی ٢٠١٧ دەستیپێکرد و سیاسەتی ناوخۆیی و دەرەوەی مشتومڕاوی تێدابوو. سیاسەتی دەرەوەی «سەرەتا ئەمریکا»ی گرتەبەر و لە ڕێککەوتنی کەشوھەوای پاریس و ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران و ھاوبەشی زەریای ھێمن کشایەوە. لە ناوخۆدا قەدەغەکردنی گەشتکردن بەسەر ھاووڵایتیانی ئەو وڵاتانەی کە زۆرینە [[موسڵمان]]ن، دەستیکرد بە دروستکردنی دیوارێک لەسەر سنووری [[مەکسیک]]، پڕۆژە یاسای کەمکردنەوەی باجی بەرفراوانی واژووکرد و زیاتر لە ٢٠٠ دادوەری فیدراڵی دامەزراند، کە سێ دادوەری فیدراڵییان بۆ دادگای باڵا دەستنیشانکرد. ھەروەھا پرۆگرامی کردەوەی دواخراو بۆ ھاتنی منداڵی (DACA)ی ھەڵوەشاندەوە و [[ئورشەلیم]]ی وەک پایتەختی [[ئیسرائیل]] ناساند، ئەمەش گرژیی نێونەتەوەیی بەدوای خۆیدا ھێنا. سەرۆکایەتییەکەی شایەتی ناڕەزایەتی بەرفراوان بوو، دیارترینیان ڕێپێوانی ژنان بوو، ڕۆژێک دوای دەستبەکاربوونی.<ref>https://www.swissinfo.ch/ara/أبرز-الأحداث-التي-طبعت-عام-ترامب-الأول-في-البيت-الأبيض/43646580</ref> == دووەم سەرۆکایەتی (٢٠٢٥–٢٠٢٩) == دووەم سەرۆکایەتی دۆناڵد ترامپ لە ٢٠ی ١ی ٢٠٢٥ دەستیپێکرد و خێراتربوونی لە دەرکردنی فەرمانی جێبەجێکردندا بەخۆیەوە بینی. لە یەکەم ڕۆژیدا ٢٦ فەرمانی واژووکرد، لەوانە کشانەوەی لە ڕێکخراوی تەندروستی جیھانیی و لێخۆشبوونی ئەو ئاژاوەگێڕانەی کە لە ساڵی ٢٠٢١دا ھێرشیان کردە سەر کاپیتووڵ، ترامپ ھەڵوێستێکی توندتری لە سیاسەتی دەرەوەی گرتەبەر، لەگەڵ پلانی دووبارە ئاوەدانکردنەوەی [[کەرتی غەززە|غەززە]] لەژێر کۆنترۆڵی ئەمریکا و گواستنەوەی دانیشتووانەکەی، ئەمەش ئیدانەکردنی عەرەبی و نێونەتەوەییی لێکەوتەوە. ھەروەھا سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکای ھەڵوەشاندەوە و گرژییەکانی لەگەڵ [[چین]] و [[ئەورووپا]] پەرەی سەند و بەردەوام بوو لە گرتنەبەری سیاسەتی «سەرەتا ئەمریکا» زیاتر جەختکردنەوە، گرنگی بە بەھێزکردنی کاریگەریی ئەمریکا لەسەر ئاستی جیھانی و دووبارە داڕشتنی ھاوپەیمانییەکانی دا.<ref>https://www.bbc.com/arabic/articles/c9d5j6257ylo</ref><ref>https://www.swissinfo.ch/ara/10-محطات-أساسية-في-١٠٠-يوم-من-رئاسة-ترامب/89195123</ref><ref>https://al-ain.com/article/donald-trump-week-1-white-house-america</ref><ref>https://www.skynewsarabia.com/world/١٧٩١٣٥١-ولاية-ترامب-الثانية-١٠٠-يوم-الصدمة</ref> === بڕیاری مشتوومڕاوی سەپاندنی باج === دۆناڵد ترامپ باجی نوێی گەورەی بەسەر ھاوردەکردنی ئەمریکا لە زیاتر لە ١٨٠ وڵات و ناوچە سەپاند، ئامانجی پاراستنی پیشەسازی ئەمریکا و بەرزکردنەوەی ئابووری نیشتمانی بوو لە چوارچێوەی سیاسەتی «سەرەتا ئەمریکا» دا. باجەکان ڕێژەی جیاوازیان لەخۆگرتبوو، کە ٣٤٪ لەسەر [[چین]]، ٢٤٪ لەسەر [[ژاپۆن]]، ٣١٪ لەسەر [[سویسرا]]، ٤٦٪ لەسەر [[ڤیێتنام]]، ٣٢٪ لەسەر [[تایوان]]، ٢٦٪ لەسەر وڵاتانی دیکە.<ref>https://www.alarabiya.net/aswaq/economy/2025/04/03/رسوم-جمركية-جديدة-من-ترامب-تبدأ-من-10-وترتفع-لـ46-لبعض-الدول</ref> ئەم باجانە لە مانگی نیسانی ساڵی ٢٠٢٥ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، دوای ئەوەی بەھۆی کورتھێنانی گەورەی بازرگانی ئەمریکاوە باری نائاسایی نیشتمانی ڕاگەیاند. ئەمەش وای کرد ترامپ لە یاسای دەسەڵاتە ئابوورییە فریاگوزارییەکان کەڵک وەربگرێت بۆ سەپاندنی باجی ١٠٪ لەسەر ھەموو ھاوردەکردنەکان، ئەمە جگە لەوەی باجی زیاتر لەسەر ٥٧ وڵات دادەنرێت، بەمەش ڕێژەی [[باج]] لەسەر کاڵا چینییەکان بۆ ٥٤٪ بەرزبووەتەوە. لە مانگی شوباتی ٢٠٢٥دا ترامپ ٢٥٪ باجی بەسەر ھاوردەکردنی [[ئۆتۆمبێل]] و نیمچە گواستنەوەکان و [[دەرمان]]دا سەپاند، بەو ئامانجەی کە بە شێوازێکی بازرگانی نادادپەروەرانە دەزانی کە کاریگەرییان لەسەر پیشەسازی ئەمریکا ھەیە. ھەروەھا باجی بەسەر پۆڵا و ئەلەمنیۆمدا، بە ئاماژەدان بە نیگەرانییەکانی ئاسایشی نیشتمانیی و پشتیوانی لە بەرھەمھێنانی ناوخۆیی.<ref>https://www.arrajol.com/content/374813/تكنولوجيا/كيف-غيّرت-رسوم-ترامب-الجمركية-خريطة-التجارة-العالمية-في-2025؟</ref> سەپاندنی ئەو باجانە بووە ھۆی دروستبوونی گرژیی بازرگانی لەگەڵ چەند وڵاتێک و ھەندێک وڵاتیش بە پێچەوانەی گومرگی وەڵامیان دایەوە، ئەمەش کاریگەری لەسەر بازاڕە جیھانییەکان ھەبوو و بووە ھۆی ڕاگرتنی کاتی ھەندێک باج بۆ ماوەی ٩٠ ڕۆژ لە ھەوڵێک بۆ ھێورکردنەوەی دۆخەکە. لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠٢٥دا دادگایەکی ئەمریکا بەشێک لەو باجانەی ھەڵوەشاندەوە و بڕیاریدا کە ترامپ دەسەڵاتی دەستووری خۆی تێپەڕاندووە بە سەپاندنی ئەو باجانە بەبێ ڕەزامەندی [[کۆنگرێس]]، ئەمەش مشتومڕی یاسایی و سیاسیی بەرفراوانی لێکەوتەوە.<ref>https://www.markets.com/ar/news/trump-new-tariffs-2025</ref> == پراکتیکی سیاسی و گوتاری سیاسی == {{سەرەکی|وێنەی گشتیی دۆناڵد ترامپ}} ترامپ بەپێی ڕاپرسییەکان ڕێژەی قبووڵکردنی نزمی ھەیە، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە کەمترین سەرۆکەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ڕووی جەماوەرییەوە لە ماوەی دە مانگی یەکەمی وەرگرتنی پۆستەکەیدا. ترامپ دوای وەرگرتنی سەرۆکایەتی، بە شێوەیەکی بەردەوام لە وتارەکانیدا لێدوانی ھەڵە و دژی ڕاستییەکانی دەدا. بەپێی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز، ترامپ لە ماوەی ٩٩ ڕۆژی یەکەمی دەستبەکاربوونیدا، لە ٩١ ڕۆژدا لایەنی کەم ڕۆژانە یەک ئیدیعای ھەڵە یان چەواشەکارانەی کردووە، و ژمارەی ئیدیعا ھەڵە یان چەواشەکارانەکانی گەیشتە ١٬٣١٨ تا ڕۆژی ٢٦٣ی سەرۆکایەتییەکەی بەپێی بەشی «دڵنیابوونەوە لە ڕاستییەکان»ی شیکاری سیاسی لە ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆستدا. === بڵاوکردنەوەی تیۆرییەکانی پیلانگێڕی === پێش و لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا، ترامپ چەندین تیۆریی پیلانگێڕی بڵاوکردەوە، لەوانە تیۆریی پیلانگێڕی دەربارەی ڕەگەزنامەی ئۆباما، تیۆریی ژمارەی قوربانییەکانی کلینتۆن، بزووتنەوەی کیو ئانۆن یان دەوڵەتی قووڵ و تیۆریی فێڵی گەرمبوونی زەوی، ئیدیعای سیخوڕیکردن بەسەر تاوەری ترەمپ، و تیۆرییەک دەربارەی تیرۆرکردنی جۆن ئێف. کێنێدی کە پەیوەندی بە وەزیری کوبایی ڕافائێل کروزەوە ھەیە و ئیدیعای دەستکاریکردنی مردنی دادوەر ئەنتۆنین سکالیا، و ئیدیعای دەستوەردانی ئوکراینا لە ھەڵبژاردنەکانی ئەمریکا، و ئیدیعای ئەوەی کە ئوسامە بن لادن ھێشتا لە ژیاندایە و ئیدیعای ئەوەی کە ئۆباما و بایدن پلانی کوشتنی ئەندامانی تیمی ھێزە تایبەتەکانی دەریایی ٦یان داڕشتووە و پێشکەشکاری بەرنامە جۆ سکاربۆرۆی بە مردنی یەکێک لە یاریدەدەرەکانی تۆمەتبار کرد. لایەنی کەم لە دوو بۆنەدا، ترەمپ بۆ ڕۆژنامەنووسانی ڕوونکردەوە کە باوەڕی بە تیۆرییەکانی پیلانگێڕی ھەیە. لەکاتی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ٢٠٢٠ و دوای ئەوە، ترامپ چەندین تیۆریی پیلانگێڕی دەربارەی دۆڕاندنەکەی بڵاوکردەوە، لەوانە دەنگدانی مردووەکان، گۆڕین یان سڕینەوەی دەنگەکانی ترەمپ لە ڕێگەی ئامێرەکانی دەنگدانەوە، ساختەکاری لە دەنگدانی پۆستەیی، دوورخستنەوەی دەنگەکانی ترامپ، و «دۆزینەوەی» جانتاکانی پڕ لە دەنگی بایدن. === ھاندانی توندوتیژی === توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە گوتاری ترەمپ بووەتە ھۆی زیادبوونی حاڵەتەکانی تاوانی ڕق و کینە. لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١٦دا، ترەمپ داوای ھێرشی جەستەیی دەکرد یان ستایشی دەکرد دژی خۆپیشاندەران یان ڕۆژنامەنووسان. زۆرێک لە تۆمەتبارانی کردەوەی توندوتیژی و تاوانی ڕق و کینە، لەوانەش بەشداربووانی ھەڵکوتانە سەر باڵەخانەی کۆنگرێسی ئەمریکا لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، گوتاری ترەمپیان وەک پاساوێک بۆ بێتاوانی خۆیان یان داواکارییەک بۆ سووککردنی سزاکانیان بەکارھێناوە. پێداچوونەوەیەکی نیشتمانی کە لەلایەن تۆڕی ئەی بی سیمنیوز لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠ ئەنجامدرا، دەرکەوت کە لایەنی کەم ٥٤ دۆسیەی تاوانکاری لە نێوان ئابی ٢٠١٥ تا نیسانی ٢٠٢٠ ھەبووە کە تێیدا ڕاستەوخۆ ئاماژە بە ترامپ کراوە لە پەیوەندی لەگەڵ کردەوەی توندوتیژی یان ھەڕەشەی توندوتیژی، کە زۆربەیان لەلایەن پیاوانی سپی پێستەوە دژی کەمینەکان بوون. === تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان === {{سەرەکی|دۆناڵد ترامپ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا}} کارلێکی ترەمپ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا گرنگییەکی جیھانیی بەدەستھێنا دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٩ پەیوەندی بە تویتەرەوە کرد. لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکەی لە ساڵی ٢٠١٦ و لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا بە بەردەوامی توویتی دەکرد تاوەکو تویتەر لە ڕۆژانی کۆتایی ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا دوای ڕووداوەکانی ٦ی کانوونی دووەم قەدەغەی کرد. ترەمپ توویتەری بەکاردەھێنا بۆ پەیوەندی ڕاستەوخۆ لەگەڵ خەڵک و تێپەڕاندنی میدیا. لە حوزەیرانی ٢٠١٧، وتەبێژی کۆشکی سپی ڕای گەیاند کە تویتەکانی ترەمپ بە لێدوانی فەرمی دادەنرێن. تویتەر لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠ دەستی کرد بە دانانی ئاگاداری بۆ پشتڕاستکردنەوەی ڕاستییەکان لەسەر ھەندێک لە تویتەکانی. ترەمپ لە وەڵامدا وتی کە پلاتفۆرمە کۆمەڵایەتییەکان "کۆنسەرڤاتیڤەکان بێدەنگ دەکەن" و ھەڕەشەی "سەپاندنی سنووردارکردنی توند یان داخستنیان" کرد. دوای ھەڵکوتانە سەر کۆنگرێسی ئەمریکا، پلاتفۆرمەکانی وەک فەیسبووک، ئینستاگرام و تویتەر ھەژمارەکانی ترەمپیان قەدەغە کرد. نەبوونی ئامادەیی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا توانای کاریگەریی لەسەر ڕووداوەکانی لێسەندەوە، و بووە ھۆی کەمبوونەوەیەکی بەرچاو لە بڵاوبوونەوەی زانیاریی چەواشەکارانە لە تویتەردا. ھەوڵە سەرەتایییەکانی ترەمپ بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی ئامادەیی خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا سەرکەوتوو نەبوون. لە شوباتی ٢٠٢٢، پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای "تروس سۆشەڵ"ی (Truth Social) خستەگەڕ. دوای کڕینی تویتەر لەلایەن ئیلۆن ماسکەوە، ماسک لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ ھەژمارەکەی ترەمپی گەڕاندەوە. ھەروەھا قەدەغەی فەیسبووک و ئینستاگرام لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ کۆتایی ھات، کە ڕێگەی بە ترەمپ دا بگەڕێتەوە بۆ ئەم پلاتفۆرمانە، ھەرچەندە لە ساڵی ٢٠٢٤ بەردەوام بوو لە وەسفکردنی کۆمپانیاکە بە "دووژمنی گەل". === چاندی باو === {{سەرەکی|دۆناڵد ترامپ لە چاندی باودا}} ترەمپ بابەتی گاڵتەجاڕی و کاریکاتێر بووە لە تەلەڤیزیۆن، فیلم و وێنە جووڵاوەکاندا. ناوی لە سەدان گۆرانی مۆسیقای ھیپ ھۆپدا لە ساڵی ١٩٨٩ تا ٢٠١٥ ھاتووە؛ زۆربەی ئەم گۆرانیانە ترەمپیان بە شێوەیەکی ئەرێنی نیشان دەدا، بەڵام دوای ئەوەی دەستی بە ھەڵمەتی خۆھەڵبژاردن بۆ سەرۆکایەتی کرد، زۆر نەرێنی بوون. == ژیانی کەسی == === خێزان === {{سەرەکی|خێزانی دۆناڵد ترەمپ}} لە ساڵی ١٩٧٧، دۆناڵد ترەمپ ھاوسەرگیری لەگەڵ نمایشکاری جلوبەرگی چیکی، ئیڤانا زێلنیچکۆڤا کرد، و سێ منداڵی لێی بوو: دۆناڵد جونیۆر (لەدایکبووی ١٩٧٧)، ئیڤانکا (لەدایکبووی ١٩٨١)، و ئیریک (لەدایکبووی ١٩٨٤). ئیڤانا لە ساڵی ١٩٨٨ ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت؛ بەڵام دوو ھاوسەرەکە لە ساڵی ١٩٩٠ جیابوونەوە بەھۆی تێوەگلانی ترەمپ لە پەیوەندی لەگەڵ ئەکتەر مارلا مەیپڵز. لە ساڵی ١٩٩٣ ترەمپ و مەیپڵز ھاوسەرگیریان کرد بەڵام لە ساڵی ١٩٩٩ جیابوونەوە، ترەمپ لە مارلا کچێکی ھەیە: تیفانی (لەدایکبووی ١٩٩٣) کە لەگەڵ دایکی مەیپڵز مایەوە و لە کالیفۆرنیا پەروەردە و چاودێری کرد. لە ساڵی ٢٠٠٥، ترەمپ ھاوسەرگیری لەگەڵ نمایشکاری جلوبەرگی سلۆڤینی، میلانیا کناوس کرد و کوڕێکی لێی بوو: بارۆن (لەدایکبووی ٢٠٠٦)، میلانیا لە ساڵی ٢٠٠٦ ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت. === خوو و تەندروستی === ترەمپ دەڵێت کە ھەرگیز کحولی نەخواردووەتەوە، جگەرەی نەکێشاوە، و ماددەی ھۆشبەری بەکارنەھێناوە. ڕۆژانە نزیکەی چوار بۆ پێنج کاتژمێر دەخەوێت. یاری گۆڵفی بە «چالاکی سەرەکی بۆ وەرزشکردن» وەسف کردووە بەڵام بە گشتی عەرەبانە بەکاردەھێنێت و بە پێ ناڕوات. ترەمپ وەرزشکردن بە بەفیڕۆدانی وزە دادەنێت چونکە باوەڕی وایە کە جەستە وەک «پاترییەکە، بە بڕێکی سنووردار لە وزە» کە بە وەرزشکردن بەکاردەھێنرێت. لە ساڵی ٢٠١٥، ھەڵمەتی ترەمپ نامەیەکی لە پزیشکی تایبەتی خۆی بۆ ماوەیەکی درێژ، ھارۆڵد بۆرنستاین، بڵاوکردەوە کە تێیدا ھاتبوو ترەمپ «تەندروسترین کەسە کە بۆ سەرۆکایەتی ھەڵبژێردرابێت.» لە ساڵی ٢٠١٨، بۆرنستاین ڕای گەیاند کە ترەمپ خۆی ناوەڕۆکی نامەکەی پێ وتووە کە باری تەندروستی بە شێوەیەکی ئەرێنی وەسف دەکات، ھەروەھا ئاماژەی بەوەدا کە سێ لە نوێنەرانی ترەمپ دەستیان بەسەر تۆمارە پزیشکییەکانیدا گرتووە دوای ھەڵکوتانە سەر نووسینگەی پزیشکەکە لە شوباتی ٢٠١٧. === ئایین === لە ساڵانی حەفتاکاندا، دایک و باوکی ترەمپ چوونە ناو کڵێسای ماربڵ کۆلیجییەیت (Marble Collegiate Church) کە بەشێکە لە کڵێسای چاکسازیخواز لە ئەمریکا. ترەمپ بەشداری لە قوتابخانەی یەکشەممەدا کرد و لە ساڵی ١٩٥٩ لە کڵێسای پرێسبیتێری یەکەم لە جامایکا (First Presbyterian Church in Jamaica) پشتڕاستکرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٥، ڕای گەیاند کە پرێسبیتێرییە و لە کڵێسای ماربڵ کۆلیجییەیت نوێژ دەکات؛ کڵێساکە ڕوونیکردەوە کە ئەو ئەندامێکی چالاک نییە. لە ساڵی ٢٠١٩، ترەمپ قەشەی تایبەتی خۆی، بانگخوازی تەلەڤیزیۆنی پاولا وایتی لە نووسینگەی پەیوەندییە گشتییەکانی کۆشکی سپی دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٢٠، وتی کە خۆی وەک مەسیحییەکی ناتایفی دەناسێنێت. === سامان === لە ساڵی ١٩٨٢، ترەمپ بۆ یەکەمجار لە لیستی دەوڵەمەندانی گۆڤاری فۆربس دەرکەوت بەھۆی ئەو پشکەی کە لە سامانی خاوێنی خێزانەکەی ھەیبوو کە بە نزیکەی ٢٠٠ ملیۆن دۆلار مەزەندە دەکرا، بەڵام زیانەکانی لە ھەشتاکاندا لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠ و ١٩٩٥ لە لیستەکە دووریخستەوە. دوای پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی دارایی ناچاری بە کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنی فیدراڵی لە تەممووزی ٢٠١٥، سامانی خاوێنی خۆی بە نزیکەی ١٠ ملیار دۆلار ڕاگەیاند. ئەو تۆمارانەی کە کۆمیسیۆن بڵاویکردنەوە نیشانیان دا کە سەروەت و سامانی لایەنی کەم ١٫٤ ملیار دۆلار و قەرزی ٢٦٥ ملیۆن دۆلارە. فۆربس مەزەندەی کرد کە سامانی خاوێنی بە بڕی ١٫٤ ملیار دۆلار لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ و ٢٠١٨ دابەزیوە. لە پۆلێنکردنی ملیاردێرەکانی ساڵی ٢٠٢٤دا، سامانی ترەمپ بە نزیکەی ٢٫٣ ملیار دۆلار مەزەندە کرا (لە پلەی ١٬٤٣٨ی جیھانیدا). لە ساڵی ٢٠١٨، ڕۆژنامەنووس جۆناسان گرینبێرگ باسی لەوە کرد کە ترەمپ لە ساڵی ١٩٨٤ پەیوەندی پێوە کردووە و خۆی وەک بەرپرسێکی خەیاڵی لە دامەزراوەی ترەمپ بە ناوی «جۆن بارۆن» ناساندووە. گرینبێرگ ئاماژەی بەوەدا کە ترەمپ، بەناوی «بارۆن»ەوە، بە درۆ ئیدیعای کردووە کە خاوەنی زیاتر لە ٩٠٪ی کارەکانی باوکییەتی، بۆ ئەوەی پلەیەکی بەرزتر لە لیستی فۆربس ٤٠٠ی دەوڵەمەندترین ئەمریکییەکان بەدەست بھێنێت. ھەروەھا گرینبێرگ نووسیوویەتی کە فۆربس زۆر زیادەڕەوی لە خەمڵاندنی سامانی ترەمپدا کردووە و بە ھەڵە لە پۆلێنکردنەکانی ساڵانی ١٩٨٢ و ١٩٨٣ و ١٩٨٤دا ناوی ھێناوە. زۆرجار ترەمپ دەیوت کە کارەکەی بە قەرزێکی «بچووکی یەک ملیۆن دۆلاری» لە باوکی دەستپێکردووە و ناچار بووە بە سوودەوە بیداتەوە؛ بەڵام لە ڕاستیدا، لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا ملیۆنێر بووە، و لانیکەم ٦٠ ملیۆن دۆلاری لە باوکی قەرز کردووە، و تا ڕادەیەکی زۆر لە دانەوەی ئەو قەرزانەدا سەرکەوتوو نەبووە، ھەروەھا ٤١٣ ملیۆن دۆلاری دیکەی لە کۆمپانیای باوکی وەرگرتووە. لە ساڵی ٢٠١٨، ڕاگەیەندرا کە ترەمپ و خێزانەکەی ساختەکاری باجیان ئەنجامداوە و بەڕێوەبەرایەتی باج و دارایی ویلایەتی نیویۆرک دەستی بە لێکۆڵینەوە لەم بابەتە کردووە. ھەروەھا داھاتی وەبەرھێنانەکانی کەمتر بووە لە داھاتی بازاڕەکانی پشک و خانووبەرە لە نیویۆرک. فۆربس لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ مەزەندەی کرد کە سامانی خاوێنی لە ٤٫٥ ملیار دۆلار لە ساڵی ٢٠١٥ەوە بۆ ٣٫١ ملیار دۆلار لە ساڵی ٢٠١٧ دابەزیوە، ھەروەھا داھاتی لە مۆڵەتی بەرھەمەکانەوە لە ٢٣ ملیۆن دۆلارەوە بۆ ٣ ملیۆن دۆلار کەمبووەتەوە. دانپێدانانە باجییەکانی ترەمپ لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩٤ کۆی زیانەکانیان بە ١٫١٧ ملیار دۆلار نیشان دەدات. ئەم زیانانە بەرزتر بوون لە زیانەکانی نزیکەی ھەر باجدەرێکی تری ئەمریکی. لە ساڵانی ١٩٩٠ و ١٩٩١دا، زیانەکانی ساڵانە ٢٥٠ ملیۆن دۆلاری تێپەڕاندووە کە زیاترە لە دوو ھێندەی زیانەکانی نزیکترین باجدەران. لە ساڵی ١٩٩٥، زیانە ڕاگەیەندراوەکانی گەیشتە ٩١٥٫٧ ملیۆن دۆلار (کە ھاوتایە بە ١٫٥٦ ملیار دۆلار لە ساڵی ٢٠٢٠دا). لە ساڵی ٢٠٢٠، ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز زانیاری باجی دەربارەی ترەمپ بەدەستھێنا کە زیاتر لە دوو دەیەی دەگرتەوە. پەیامنێرەکانیان بۆیان دەرکەوت کە ترەمپ بە سەدان ملیۆن دۆلار زیانی تۆمارکردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، ھەروەھا نەیتوانیوە ٢٨٧ ملیۆن دۆلار لە قەرزەکان بداتەوە. لە ماوەی ١٥ ساڵ پێش ٢٠٢٠، ترەمپ لە ١٠ ساڵ لەو ساڵانەدا باجی داھاتی نەداوە، و سوودی لە داشکاندنی باجی لەسەر زیانە بازرگانییەکان وەرگرتووە و تەنھا ٧٥٠ دۆلاری لە ساڵانی ٢٠١٦ و ٢٠١٧دا داوە. زیانە بازرگانییەکانی بە فرۆشتن و بارمتەکردنی سەروەت و سامانەکانی قەرەبوو کردووەتەوە، لەوانە بارمتەیەکی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری لەسەر تاوەری ترەمپ (کە لە ٢٠٢٢ دووبارە دارایی بۆ کرایەوە) و فرۆشتنی زیاتر لە ٢٠٠ ملیۆن دۆلار لە پشک و بۆندەکان. ھەروەھا بە شێوەیەکی کەسی گەرەنتی قەرزێکی ٤٢١ ملیۆن دۆلاری کردووە کە دەبێت زۆربەی تا ساڵی ٢٠٢٤ بدرێتەوە. تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، قەرزەکانی ترامپ زیاتر لە یەک ملیار و ٣٠٠ ملیۆن دۆلار بووە، کە زۆربەیان بە سەروەت و سامانەکەی مسۆگەر کراوە. لە ساڵی ٢٠٢٠دا ٦٤٠ ملیۆن دۆلار قەرزاری بانکەکان و دامەزراوە قەرزییەکان بووە، لەوانە بانکی چین و دۆیچە بانک و یوو بی ئێس، ھەروەھا نزیکەی ٤٥٠ ملیۆن دۆلار قەرزدار بووە بە قەرزدەرەکانی نەناسراو؛ بەڵام بەھای سەروەت و سامانەکەی لە بەھای قەرزەکەی زیاترە. == ڕەخنە و مشتومڕ == ترامپ کەسایەتییەکی مشتومڕسازە و بەتایبەت لە ساڵی ٢٠١٥ەوە ڕووبەڕووی ڕەخنەی زۆر بووەتەوە. زۆربەی ڕەخنەکان لەسەر بانگەشەی ھەڵە و بەکارھێنانی زانیاریی ھەڵە وەک [[فاکت]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/graphics/politics/trump-claims-database/|سەردێڕ=In four years, President Trump made 30,573 false or misleading claims}}</ref> بڕێکی تر لە ڕەخنەکان لەبەر دژەژنی، دژەپەنابەری و دژەموسڵمانێتی تووشی بوون. لەلایەن چەند ژنەوە تۆمەتی [[دەستدرێژیی سێکسی]]ی لێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Judge tosses Trump's counterclaim against E. Jean Carroll, finding rape claim is 'substantially true' |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/judge-tosses-trumps-counterclaim-e-jean-carroll-finding-rape-claim-sub-rcna98577 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> ھەروەھا بۆچوونی دەربارەی [[گۆڕانی ئاووھەوا]] مشتومڕساز بووە. لە ساڵانی ٢٠٢٠ تا ٢٠٢٤دا ڕووبەڕووی چەند دادگایی بووە. یەکێک لەو لایەنانەی زیاتر مشتومڕسازی دەکات ھێرشی بەردەوامییەتی بۆ سەر ئەو میدیایانە یان تۆڕە کۆمەڵایەتییانەی لەگەڵیان ناکۆکە. بۆ نموونە بە فەیسبووکی گوتووە «دوژمنی خەڵک»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rosen |یەکەم=Jacob |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Trump, in reversal, opposes TikTok ban, calls Facebook "enemy of the people" - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/trump-reversal-tiktok-ban-says-facebook-enemy-of-people/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> و بە زۆرێک بنکەی میدیایی گوتووە ھەواڵی درۆ و ساختە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lind |یەکەم=Dara |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Trump finally admits that “fake news” just means news he doesn’t like |ناونیشان=https://www.vox.com/policy-and-politics/2018/5/9/17335306/trump-tweet-twitter-latest-fake-news-credentials |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Vox |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{سەرۆکەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{خێزانی ترامپ}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|ھۆڵیوود|فیلم|ئابووری|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Donald Trump}} [[پۆل:دۆناڵد ترامپ|*]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:ڕزگاربووان لە ھەوڵی تیرۆرکردن]] [[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خوێندکارێکی پێشووی قوتابخانەی وارتۆن لە زانکۆی پێنسلڤانیا]] [[پۆل:خێزانی ترامپ]] [[پۆل:دەسەڵاتخوازی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]] [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی مارکسیزم]] [[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی خولی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:خەڵکی شاری پاڵم بیچ لە ویلایەتی فلۆریدا]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەفزیۆنییەکانی فلۆریدا]] 2wt4gsgxec3533vrzwtk83vlrr8zvut 0 128421 1684814 1618494 2026-10-10T08:59:17Z PJ Geest 70289 Replace raster graph with SVG reconstruction: Integral Riemann sum.svg 1684814 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Integral.svg|وێنۆک|350px|چەپ]] '''تەواوکاری''' یان '''ئینتێگراڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Integral}}) یەکێکە لە دوو چەمکی سەرەکیی [[ماتماتیک]] و لەگەڵ [[گرتە]] بنەمای ھەژماری [[جیاکاری و تەواوکاری]] پێک دێنێت. یەکەمین کەس کە [[ھێما]]یەکی ستانداردی بۆ تەواوکاری پێناسە کرد [[گۆتفرید لایبنیتس|لایبنیتس]] بوو. ئەگەر <math>f</math> [[فانکشنی بەردەوام|فانکشنێکی بەردەوام]] بێت و <math>a</math> و <math>b</math> دوو بەھای [[بواری فانکشن|بوارەکەی]] بن ئەوا تەواوکاریی سنووردار بۆ فانکشنی <math>f</math> لە نێوان <math>a</math> و <math>b</math> بە شێوەی خوارەوە دەنووسرێت: <center><math>\int_{a}^{b} f(x)\, dx</math></center> بە <math>a</math> دەوترێت نزمترین ڕادەی تەواوکاری و <math>b</math> بەرزترین ڕادەی تەواوکاری، <math>f(x)</math> فانکشنی بابەتی تەواوکارییە و <math>dx</math> ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی [[گۆڕەک]]ی تەواوکاری. == تەواوکاریی بێسنوور == دۆزینەوەی فانکشنی بنەڕەت بۆ فانکشنێکی دیاریکراو وەکوو <math>f(x)</math> کردارێکە کە پێچەوانەی [[گرتە]]یە، بە واتایەکی تر تەواوکاریی بێسنوور بۆ فانکشنی <math>f(x)</math> دەبێتە فانکشنی بنەڕەتی ئەو فانکشنە. ھەر بۆیە ھەندێک جار تەواوکاری بە [[دژەگرتە]] ناو دەبەن. لە ئەنجامی ئەم پەیوەندییە زۆرێک لە ڕێساکانی تەواوکاریی بێسنوور لە ڕێساکانی گرتە وەرگیراون. ماتماتیکزانان ھێمای <math>\int{f(x)}.dx</math> بەکاردەھێنن کە ئەنجامەکەی یەکسانە بە <math>F(x)+c</math>. لێرەدا بە<math>F(x)</math> کە توانای گرتەی ھەیە دەوترێت فانکشنی بنەڕەتی فانکشنی <math>f(x)</math> <center><math>\int{f(x)}.dx=F(x)+c</math></center> کەواتە <center><math>F'(x)=f(x)\Leftrightarrow\int{f(x)}.dx=F(x)+c </math> </center> <div style="background-color:#fafafa; border:1px solid #aaaaaa; padding:1em;"> <big>'''نموونە:'''</big> بەھای تەواوکاریی فانکشنی <math>f(x)=\sqrt{x} + 2x^2 - 8</math> دەکاتە: <math>\int{f(x)}.dx=\int{(x^{ \frac{1}{2}}+2x^2-8)}.dx = \int{ x^{\frac{1}{2}}}.dx + 2 \int{x^2}.dx - 8 \int{dx} = \frac{2}{3}x^{\frac{3}{2}}+ \frac{2}{3}x^3-8x+C</math> :::<math>\Rightarrow \int{f(x)}.dx=\frac{2}{3}x\sqrt{x}+ \frac{2}{3}x^3-8x+C</math> </div> == تەواوکاریی سنووردار == [[پەڕگە:Integral example.svg|وێنۆک|300px|تەواوکاری سنوورداری فانکشنی f.]] بەپێی پێناسەی تەواوکاری ھێمای <math>\int_a^b f(x).dx</math> بۆ تەواوکاریی سنووردار بەکاردەھێنرێت و ئەنجامەکەی بۆ ھەر <math>a<x<b</math> ژمارەیەکە بەم شێوە: <math>\int_a^b f(x).dx=F(x)|_a^b=F(b)-F(a)</math> == تایبەتمەندییەکانی تەواوکاری == * ئەگەر <math>n</math> [[ژمارەی ڕاستەقینە|ژمارەیەکی ڕاستەقینە]] بێت و <math>f</math> لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکاری ھەبێت ئەوا {{Ltr}} :: <math>\int_a^b {\color{red}n} f(x) dx = {\color{red}n} \int_a^b f(x) dx</math> {{Ltr/end}} * ئەگەر فانکشنی <math>f</math> لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکاری ھەبێت ئەوا: {{Ltr}} :: <math>\int_a^b f(x) dx \,= {\color{red}-} \,\int_b^a f(x) dx</math> {{Ltr/end}} : و ئەگەر <math>b > a</math> ئەوا: {{Ltr}} :: <math>|\int_a^b f(x) \, dx \, | \ge \, \int_a^b | f(x) | \, dx</math> {{Ltr/end}} * ئەگەر <math>c \in [a,b]</math> و فانکشنی <math>f</math> لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکاری ھەبێت ئەوا {{Ltr}} :: <math>\int_a^b f(x) dx \,= \int_a^c f(x) dx \, + \, \int_c^b f(x) dx</math> {{Ltr/end}} * ئەگەر f لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکاری ھەبێت و<math>f(x) \ge 0</math> ئەوا: {{Ltr}} :: <math>\int_a^b f(x) dx \,\ge \, 0</math> {{Ltr/end}} * ئەگەر دوو فانکشنی <math>f_1 , f_2</math> لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکارییان ھەبێت و فانکشنی <math>f_1 \pm f_2</math> لە ماوەی <math>[a,b]</math> توانای تەواوکارییان ھەبێت ئەوا {{Ltr}} :: <math>\int_a^b (f_1\pm f_2)(x)\, dx = \int_a^b f_1(x) \, dx \, \pm \int_a^b f_2(x)\, dx</math> {{Ltr/end}} == لێکدانەوەی ئەندازەیی تەواوکاری == لە ڕوانگەی ئەندازەیییەوە تەواوکاری بریتییە لە ھەژمارکردنی [[ڕووبەر]]ی ناوچەی سنووردراو بە ڕوونکردنەوەی فانکشن و تەوەری <math>x</math> و دوو ھێڵی <math>a</math> =<math>x</math> و <math>b</math> =<math>x</math>. === نموونە === تەواوکاریی فانکشنێکی ئەرێنی [[فانکشنی بەردەوام|بەردەوام]] لە ماوەی (٠٬١٠) یەکسانە بە ھەژمارکردنی ڕووبەری سنووردراو نێوان ھێڵی x=0 و x=١٠ و کەوانەی چەماوەی <math>f_x</math>. a و b خاڵی سەرەتا و کۆتایی ماوەکەنە و f فانکشنێکە توانای تەواوکاری ھەیە و dx ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی گۆڕەکی تەواوکاری. [[پەڕگە:Integral.svg|وێنۆک]] == گرینگترین پێناسەکانی تەواوکاری == {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = ٢٠٠ | image1 = Integral Riemann sum.svg | alt1 = Riemann integral approximation example | caption1 = <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">Integral example with irregular partitions (largest marked in red)</div> | image2 = Riemann sum convergence.png | alt2 = Riemann sum convergence | caption2 = <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">Riemann sums converging</div> }} [[تەواوکاریی ڕیمان]] و [[تەواوکاریی لێبێگ]] دوو لە گرینگترین پێناسەکانی تەواوکارین. [[بێرنارد ڕیمان]] لە ساڵی ١٨٥٤ پێناسەی تەواوکاریی ڕیمانی پێشکەش کرد و بە وردی ڕوونی کردەوە. دواتر [[ھێنری لێبێگ]] پێناسەیەکی گشتیتری خستەڕوو کە ئەمڕۆ بە تەواوکاریی لێبێگ ناسراوە. جگە لەمانە، [[تەواوکاریی ڕیمان-ئێستیلتێس]] یەکێکی ترە لە پێناسە گرینگەکانی تەواوکاری، کە لە بوارە جیاوازەکانی [[شیکاریی ماتماتیکی]]دا بەکار دێت. == ھەژمارکردنی تەواوکاری == [[پەڕگە:Integral approximations.svg|وێنۆک|چەپ|بەھای نزیکراوەی تەواوکاریی فانکشنی √''x'' لە نێوان ٠ و ١,ڕووبەری ناوچەکە نزیکدەکەینەوە بە بەکارھێنانی دوو کۆمەڵە [[لاکێشە]]، ٥ <span style="color:#fec200">■</span>&nbsp; (زەرد) و 12 <span style="color:#009246">■</span>&nbsp; (سەوز) یەکەمیان بە ڕوونکردنەوەکە دەوردراوە و دووەمیان بە دەوری ڕوونکردنەوەکەی.|alt=Integral approximation examp ]] [[تیۆرمی بنەڕەتی ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری]] بنچینەی زۆربەی ڕێگاکانی شیکاریی تەواوکارییە، بۆ ھەژمارکردنی تەواوکاریی فانکشنێک، بە گشتی ئەم ھەنگاوانە پەیڕەو دەکرێن: # وا دادەنرێت f فانکشنێک بێت لە ماوەی کراوەی (a,b). # دژگرتەی f دەدۆزینەوە کە فانکشنێکە وەکوو f. # بە پشتبەستن بە تیۆرمی بنەڕەتی ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری بەھای تەواوکاری ھەژمار دەکرێت. گرینگە ئاماژە بەوە بکرێت کە تەواوکاری لە بنەڕەتدا بە [[دژەگرتە]] پێناسە ناکرێت. بەڵام تیۆرمی بنەڕەتی جیاکاری و تەواوکاری ئەوەمان بۆ دەسەلمێنێت کە ئەگەر دژگرتەی فانکشنێک بزانین، دەتوانین لە ڕێگەی ئەوەوە بەھای تەواوکاریی سنوورداری ھەژمار بکەین. بە ھەمان شێوە، دۆزینەوەی دژگرتە، یان فانکشنی بنەڕەت، ھەمیشە کارێکی ئاسان نییە. بۆ ئاسانکردنی ئەم پرۆسەیە، ژمارەیەک ڕێگا و تەکنیکی جیاواز بۆ ھەژمارکردنی تەواوکاری پەرەیان پێدراوە. لە خوارەوە چەندین تکنیک بۆ ئاسانکردنەوەی ھەژماری تەواوکاری پێناسە کراون: * {{سەرەکی|تەواوکاری بە بەشکردن}} {{ltr}} :<math>\int u\, dv=uv - \int v\, du</math> {{ltr/end}} * تەواوکاری بە [[گۆڕینی گۆڕەک]] بۆ بەکارھێنانی [[ڕێسا]]ی تەواوکاری بە لەجیاتیدانانی گۆڕەک سوود لە [[گرتە]]ی [[فانکشنی ئاوێتە]] وەردەگرین، بە بەکارھێنانی ڕێگای [[گۆتفرید لایبنیتس|لایبنیتس]] ئەگەر <math>u =g(x)</math>، ئەوا <math>du = g'(x)dx</math> لەمەوە دەردەچێت {{ltr}} :<math>\int f(g(x))g'(x)\,dx = \int f(u)du\,</math> {{ltr/end}} * تەواوکاری بە گۆڕینی گۆڕەکی سێگۆشەیی == شێوەی نزیکراوی ھەژمارکردنی تەواوکاری سنووردار == یەکێک لە ڕێگاکانی ھەژمارکردنی تەواوکاری شێوەی لاکێشەییە. سەرجەمی ڕووبەری [[لاکێشە]]کان دەکاتە بەھای نزیکەیی [[ڕووبەر]]ی ناوچەکە، ھەر چەند ژمارەی لاکێشەکان زیاد بکات، سەرجەمی ڕووبەرەکانیان لە ڕووبەری ناوچەکە زیاتر نزیک دەبێتەوە. چونکە ڕووبەری ئەو ناوچەیە کەوتۆتە نێوان ڕوونکردنەوەی فانکشنەکە و لاکێشەکان تا دێت بچووک دەبێتەوە. بە دەستەواژەیەکی تر بە زیادبوونی ژمارەی لاکێشەکان، سەرجەمی ڕووبەرەکان نیزیک دەبێتەوە لە ڕووبەری سنووردراو بە ڕوونکردنەوەی فانکشن و تەوەری <math>x</math> و دوو ھێڵی <math>a</math>= <math>x</math> و <math>b</math>=<math>x</math>. بۆ دەستکەوتنی ڕووبەری ناوچەکە پێویستە [[ڕادە (ماتماتیک)|ڕادەی]] سەرجەمی ڕووبەری لاکێشەکان بدۆزینەوە کاتێک ژمارەی لاکێشەکان بە بەردەوامی زیاد دەکات. {{multiple image <!-- Essential parameters --> | align = center | direction = horizontal | width = ٣٠٠ <!-- Extra parameters --> | header = Darboux sums | header_align = center | header_background = | footer = | footer_align = | footer_background = | background color = |image1=Riemann Integration and Darboux Upper Sums.gif |width1=٣٠٠ |caption1=<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">Darboux upper sums of the function y = x^٢</div> |alt1=Upper Darboux sum example |image2=Riemann Integration and Darboux Lower Sums.gif |width2=٣٠٠ |caption2=<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">Darboux lower sums of the function y = x^٢</div> |alt2=Lower Darboux sum example}} == تەواوکاریی ھێڵی == {{وتاری سەرەکی|تەواوکاریی ھێڵی}} [[پەڕگە:Line integral of scalar field.gif|250px|وێنۆک]] '''تەواوکاریی ھێڵی''' بە تەواوکاریی فانکشنێک لە درێژایی [[چەماوە]]یەکدا دەوترێت. == جێبەجێکردنەکانی تەواوکاری == تەواوکاریی بریتییە لە ھەژمارکردنی ڕووبەری سنووردراوی ژێر چەماوە و لە زانستی فیزیکدا گرنگی و جێبەجێکردنی زۆری ھەیە، بۆ نموونە لە ھەژمارکردنی کار لە [[داینامیکە گەرمی]]دا، بە کەلکوەرگرتن لە تەواوکاری دەتوانرێت پەیوەندیی [[پەستان]] و [[قەبارە]] بدۆزرێتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[تەواوکاریی چەندجارە]] {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی|زانست}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/انتگرال|سەردێڕ = انتگرال|زمان = فارسی|سەردان = ١١ی ئازاری ٢٠١٨}} * بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس {{پۆلی کۆمنز|Integration (mathematics)|تەواوکاری}} {{شیکاری-پێپەڕە}} [[پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری]] [[پۆل:شیکاریی ماتماتیکی]] [[پۆل:فانکشن و نەخشەکان]] 9ztblfrr7r4uh98nwt7xe8f24g1wfub 0 129779 1684695 1519643 2026-10-10T04:33:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1684695 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = ویتن تێمپتەیشن | image = Within Temptation 2011.jpg | caption = ویتن تێمپتەیشن لە ٢٠١١ لە پەرادیسۆ، ئەمستەردام. | image_size = 270 | landscape = Yes | background = group_or_band | alias = | genre = {{hlist|[[سیمفۆنیک مێتاڵ]]|[[سیمفۆنیک ڕۆک]]|[[گۆتیک مێتاڵ]]|[[ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ]]|[[کێڵتیک مێتاڵ]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hydra Review|ناونیشان=https://www.ultimate-guitar.com/reviews/compact_discs/within_temptation/hydra/index.html|بڵاوکەرەوە=[[Ultimate Guitar]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>}} | origin = [[ھۆڵەندا]] | years_active = ١٩٩٦–ئێستا | label = {{hlist||BMG|{{nowrap|نوکلێر بلاست}}}} | associated_acts = {{hlist|[[دیلەین]]|دە گازەرین}} | website = {{URL|http://www.within-temptation.com}} | current_members = * [[Sharon den Adel]] * [[Robert Westerholt]] * [[Jeroen van Veen]] * [[Ruud Jolie]] * [[Martijn Spierenburg]] * [[Mike Coolen]] * [[Stefan Helleblad]] | past_members = * [[Michiel Papenhove]] * [[Martijn Westerholt]] * [[Dennis Leeflang]] * [[Richard Willemse]] * [[Ivar de Graaf]] * [[Marius van Pyreen]] * [[Ciro Palma]] * [[Jelle Bakker]] * [[Stephen van Haestregt]] }} '''ویتن تێمپتەیشن''' (بە [[ئینگلیزی]]: Within Temptation) گرووپێکی [[سیمفۆنیک مێتاڵ]]ی [[ھۆڵەندا|ھۆڵەندییە]] کە لە ساڵی ١٩٩٦ لەلایەن گۆرانیبێژی سەرەکی گرووپەکە شارۆن دێن ئادێڵ و گیتارژەنی پێشوو ڕۆبێرت ڤێستەرھۆڵت دۆزرایەوە. ئەوان بەردەوام وەک [[گۆتیک مێتاڵ]] پێناسەکراون، ھەرچەندە دەنگیشیان دەگۆڕێت لەگەڵ ھەر ئەلبومێکی نوێدا. باشتر ناسراون بە گرووپێکی سیمفۆنیک مێتاڵ ھەرچەندە کارەکانی پێشویان، وەک یەکەم ئەلبومی ستودیۆیان بەناوی ''ئینتەر'' گۆتیک مێتاڵ بوو، دەنگێکی [[دووم مێتاڵ]]یشی ھەبوو. لە چاوپێکەوتنێکدا دێن ئادێڵ ڕایگەیاند «ھەست دەکەم ئێمە زیاتر گرووپێکی ''سیمفۆنیک ڕۆک''ین، وە بەڕای من، ئێمە گرووپێکی گۆتیکی نین.» == دیسکۆگرافی == * [[ئینتەر (ئەلبومی ویتن تێمپتەیشن)|ئینتەر]] * [[مەدەر ئێرت]] * [[دە سایلێنت فۆرس]] * [[دە ھارت ئۆف ئێڤریتینگ]] * [[دە ئەنفۆرگیڤینگ]] * [[ھایدرا (ئەلبوم)]] * [[ڕیزیست]] == پەراوێزەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == *[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Within_Temptation&action=edit ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Within Temptation}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە سیمفۆنیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ویتن تێمپتەیشن]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی]] qwx9vh6jbuw502pcza3vp8dldrri1dj 0 130005 1684815 1548496 2026-10-10T08:59:27Z PJ Geest 70289 Replace raster graph with SVG reconstruction: Quadratic equation coefficients.svg 1684815 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Quadratic root.svg|وێنۆک|چەپ|240px]] لە [[بیرکاری]]دا '''ھاوکێشەی دووجا'''<ref>بیرکاری ۱۰ - کتێبی قوتابی</ref> ({{بە ئینگلیزی|Quadratic equation}}) [[ھاوکێشە]]یەکە ڕێساکەی بەشێوەی [[دەربڕە (ماتماتیک)|دەربڕەیەکی]] دووجا بە یەک [[گۆڕەک]]ەوە دەنووسرێت، بەم شێوە: {{ltr}} :<math>ax^2+bx+c=0\,</math> {{ltr/end}} لێرەدا <math>x\,</math> گۆڕەک، <math>a , b , c\,</math> ژمارەی نەگۆڕ و [[ژمارەی ڕاستەقینە|ڕاستەقینە]]ن، بەو مەرجەی <span style="font-size: large;">0≠</span> <math>a\,</math>. (کاتێک <math>a=0\,</math> ھاوکێشەکە بریتییە لە [[ھاوکێشەی ھێڵی]].) بە <math>a , b , c\,</math> دەوترێت ھاوکۆلکەکانی ھاوکێشە دووجاکە. بە بڕی <math>\Delta = b^2 - 4ac</math> دەوترێت، بڕی جیاکەرەوەی ھاوکێشەی دووجا. == شیکاریی ھاوکێشە دووجاکان == [[پەڕگە:Quadratic equation coefficients.svg|وێنۆک|چەپ|300px|{{nowrap|''y'' {{=}} ''ax''² + ''bx'' + ''c''}}]] ھاوکێشە دووجاکان لە چەندین ڕێگەی جیاواز شیکاری دەکرێن، وەکوو تاقیکردنەوە، شیتەڵکردن، تەواوکردنی دووجا، بەکارھێنانی وێنەی ڕوونکردنەوە، لە ڕێگەی ئەندازەیی، ڕێگەی خواڕەزمی، دێلتا و نیوتۆن و... === شیتەڵکردن === شیتەڵکردن لە کاتێکدا کارایە کە بتوانین بە شێوەیەک بە دابەشکردنی ھاوکێشەکە بە ھاوکۆلکەی <math>x^2\,</math> دوو نەگۆڕی <math>b\,</math> و <math>c\,</math> بەدەست بھێنین کە پەیوەندی <math>b=m+n\,</math> و <math>c=mn\,</math> پاسادان بکەن. بیرۆکەی شیتەڵکردن لەم ڕێگایە دەگەڕێتەوە سەر ھاوئەنجامی ڕادەی ھاوبەش، کە لە ھاوئەنجامە تایبەتەکانە. بە پێی ئەم ھاوئەنجامە ھاوکێشەکە بە شێوەی <math>(x+m)(x+n)=0\,</math> دەنووسرێت لێرەدا ھەر یەک لە کەوانەکان یەکسان دەبێت بە سیفر (ئەگەر ئەنجامی لێکدانی دوو ژمارە سیفر بێت ئەوا بە لایەنی کەمەوە یەکێکیان سیفر دەبێت) و ھاوکێشەکە دوو شیکاری بە شێوەی <math>x=-m , x=-n\,</math> دەبێت. نموونە: ھاوکێشەی <math>2x^2-8x+6=0\,</math> شیکاری دەکەین. سەرەتا دوو لای ھاوکێشەکە بەسەر دوو دابەش دەکەین تا ھاوکۆلکەی <math>x^2\,</math> ببێت بە یەک. ئینجا m و n دەدۆزینەوە. <math>x^2-4x+3=0\,</math> ھەر وەک دیارە <math>-4=(-1)+(-3) , 3=(-1)(-3)\,</math> واتە دەبێت دوو ژمارە بدۆزینەوە سەرجەمیان ٤- و ئەنجامی لێکدانیان ٣ بێت کەوایە شیکارییەکە بریتییە لە <math>x=1 , x=3\,</math>. === تەواوکردنی دووجا === [[پەڕگە:Completing the square.ogv|thumb|400px|ئەنیمەیشنی ڕێسای تەواوکردنی دووجا. ([[:پەڕگە:Completing the square.ogv|Details]], [[:پەڕگە:Completing the square.gif|animated GIF version]])]] ڕێسای تەواوکردنی دووجا دەگەڕێتەوە سەر دوو [[ھاوئەنجام و شیتەڵکردن|ھاوئەنجامی]] سەرەکی دووجای سەرجەم و دووجای جیاوازی، بۆ ھەر دوو بڕی A و B دووجای سەرجەم بەم شێوەیە: <math>(A+B)^2=(A)^2+2(A)(B)+(B)^2\,</math> نموونە: ھاوکێشەی <math>4x^2+12x+5=0\,</math> بە دووجای تەواو شیکاری بکە. <math>(\sqrt {4}x+3)^2+5-9=0\,</math> لەمەوە دەردەچێت: <math>(2x+3)^2=4\,</math> و <math>(2x+3)=+2 , (2x+3)=-2\,</math> دوو شیکارەکە بریتیین لە: <math>x=-0.5 , x=-2.5\,</math> === شێوەی گشتی شیکاری ھاوکێشەی دووجا=== [[پەڕگە:Ecuación cuadrática.svg|وێنۆک|250px|چەپ]] ئەگەر ھاوکێشەیەکی دووجامان ھەبێت وەکوو: {{ltr}} :<math>ax^2+bx+c=0\,</math> {{ltr/end}} شێوەی گشتی شیکاریی ئەم ھاوکێشە بریتییە لە: {{ltr}} :<math>x=\frac{-b \pm \sqrt {b^2-4ac}}{2a}</math> {{ltr/end}} ھێمای "±" واتە ھەم [[کۆکردنەوە|کۆبکەوە]] و ھەم [[لێدەرکردن|لێدەربکە]] {{ltr}} :{| |- |<math>x=\frac{-b + \sqrt {b^2-4ac}}{2a}</math> | style="width:100px" align="center"| و |<math>x=\frac{-b - \sqrt {b^2-4ac}}{2a}</math> |} {{ltr/end}} ئەگەر لە ھاوکێشەیەکی دووجادا بەم شێوە {{ltr}} ::<math>ax^2+bx+c=0\,</math> {{ltr/end}} b، جووت بێت ئەوا: {{ltr}} <math>b'=\frac{b}{2}</math> {{ltr/end}} و شیکارییەکانی ھاوکێشە دووجاکە بریتین لە: {{ltr}} :<math>x=\frac{-b' \pm \sqrt {(b')^2-ac}}{a}</math> {{ltr/end}} [[پەڕگە:Quadratic eq discriminant.svg|چەپ|وێنۆک]] ئەگەر <math>b^2-4ac</math> بچووکتر بێت لە سیفر، ئەوا ھاوکێشەکە ڕەگی نییە لە ژمارە ڕاستەقینەکاندا، ئەگەر <math>b^2-4ac</math> یەکسان بێت بە سیفر ھاوکێشەکە دوو ڕەگی ڕاستەقینەی یەکسانی ھەیە و ئەگەر <math>b^2-4ac</math> گەورەتر لە سیفر بێت ئەوا ھاوکێشەکە دوو ڕەگی ڕاستەقینەی جیاوازی ھەیە. === سەرجەم و ئەنجامی لێکدانی ڕەگەکانی ھاوکێشەیەکی دووجا === سەرجەم و ئەنجامی لێکدانی ڕەگەکانی ھاوکێشەیەکی دووجا لەڕێگەی دوو ھاوکێشەی خوارەوە دەدۆزرێتەوە، سەرجەمی ڕەگەکان زۆرتر بە پیتی S ھێما دەکرێت و لێکدانی ڕەگەکان ھێما دەکرێت بە P. {{ltr}} <math>s=x_1+x_2=-b/a </math> <math>p=x_1\times x_2=c/a </math> {{ltr/end}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/معادلە_درجە_دو|سەردێڕ = معادلە درجە دو|زمان = فارسی|سەردان = ٣ی نیسانی ٢٠١٨}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|جەبر}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Quadratic equation}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ھاوکێشەکان]] [[پۆل:جەبری سەرەتایی]] i29qx65x6cuqb73sdhaw2uw50wjhncj 0 131816 1684735 1654923 2026-10-10T05:46:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684735 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = | name =جۆرج مایکڵ | honorific_suffix = | image = George Michael.jpeg | image_upright = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = مایکل لەسەر ستەیجی شانۆی ''Faith World Tour'' لە ساڵی ١٩٨٨ | background = solo_singer | native_name = | native_name_lang = | birth_name =جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو <!-- leave empty if the same "name" --> | alias = | birth_date = {{Birth date |١٩٦٣|٦|٢٥}} | birth_place =ڕۆژهەڵاتی فینچلی باکووری لەندەن، {{ئاڵا|ئینگلتەرا}} | origin = | death_date = {{Death date and age|2016|12|25|1963|6|25}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جۆرج مایکل ماڵاوایی لە ژیان کرد|ناونیشان=http://zagrosn.com/29151-6|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Zagros News Agancy|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607004752/http://zagrosn.com/29151-6|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۲٦ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱٦|سەردێڕ=جۆرج مایکڵ لە شەوی کریسمسدا ماڵاوایی لە ژیان کرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/261220161-amp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=۲٤ی کانوونی یەکەمی ۲۰۲۰|وێبگە=ماڵپەڕی ڕووداو}}</ref> | death_place = جۆرجینگ ئۆن تاماس,ئۆکسفۆردشایر, [[ئینگلتەرا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆرانیبێژی بەریتانی جۆرج مایكڵ كۆچی دوایی كرد|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ks/سەردێری-رۆژ/گۆرانیبێژی-بەریتانی-جۆرج-مایكڵ-كۆچی-دوایی-كرد/714100|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref> | genre = {{hlist|میوزیکی پۆپ|دیسکل|پۆپی دانس|blue-eyed soul}} | occupation = گۆرانیبێژ{{ھن}}گۆرانینووس{{ھن}} بەرھەمھێنی دەنگی | instrument = | years_active = ١٩٨١–٢٠١٦ | label = {{hlist|Columbia Records|Columbia|Sony}} | associated_acts = | website = {{URL| georgemichael.com}} | module = | module2 = | module3 = }} '''جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو''' (٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣ – ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) ناسراوە بە '''جۆرج مایکڵ''' گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و تۆمارکەری دەنگی بەناوبانگی وڵاتی ئینگلتەرا و جیھان بوو. ناوبانگێکی زۆۆری بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بەدەست ھێناوە و ھاوکات لەشەوی کریسمسدا کۆچی دوایی کردووە. جۆرج بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بووە خاوەن ھەوادارێکی زۆۆر کە تەنانەت ھەندێکجار نازناوی گۆرانیێژی کریسمسیان لێنابوو و لە وڵاتانی ڕۆژھەڵات لەکاتی کریسمسدا پڕفرۆشترین گۆرانی بووە. لە تەواوی ژیانیدا توانیویەتی زیاد لە ١٠ ملیۆن کاسێت لەگۆرانییەکانی بفرۆشێت. == کارە ھونەرییەکان == یەکەم ئانگی خۆی ''مایکل'' لەنزیک ئەو قوتابخانەیە ئەنجامداوە کە پێشتر لێی خوێندبوو کە تێیدا چەند سەد کەسێک ئامادەی ئاھەنگەکە بوون. لەو ڕۆژەوە تاکو کۆتا ئاھەنگی گشتیان نە ئاھەنگی زۆۆر سەرکەوت و دانراوون و لەگشتیان ناوبانگێکی نوێی بەدەست ھێناوە. یەکەم دەستپێکی گۆرانی وتنی لەگەڵ گۆرانی بێژی ھاوڕێی ''ئەندرێ ڕیچڵی'' بووە. لە ساڵی ١٩٨١ تاکو ١٩٨٦ بەردەوام بوون. لەدرێژایی ٣٠ ساڵی تەمەنیدا ٥ ئەلبوومی نێو ستۆدیۆ و ٣٨ گۆرانی جۆری کلیپ و ٤٠ گۆرانی بەشێوەی تاک وتوەتەوە و لەگەڵ کۆمەڵێک ھونەرمەندی بەناوبانگ گۆرانی وتوە وەک ھونەرمەندان (ڕیھام فڕانکلین، ئاڵتن جۆنز، ماری جێپڵێی، مۆتیا(. == خەڵاتەکان == ''جۆرج'' خاوەن کۆمەڵێک خەڵاتە ئەوانیش ٣ خەڵاتی ''برێد'' ٢ خەڵاتی باشترین گۆرانیبێژی پیاوی بەریتانیا. ٤ خەڵاتی ''ئێم تی ڤی'' ٤ خەڵاتی ''ئیڤڵ نۆڤێڵۆ'' ٣ خەڵاتی ''ئەمەریکان میوزیک'' ٨ جار کاندیدکراو بۆ خەڵاتی ''گرامی'' کە توانیویەتی ٢ جار بیباتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ویکیپیدیای ئینگلیزی. {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|لەندەن}} {{پۆلی کۆمنز|George Michael}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ئینگلیز]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]] [[پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان]] e43y34phlugxgi9rk6e10mfqw2q6k0n 0 132663 1684660 1674041 2026-10-10T01:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684660 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=وڵات بۆ پیرەمێردان نییە|image=No Country for Old Men poster.jpg|caption=پۆستەری سینەمایی فیلمەکە|director=برایانی کۆھن|producer=سکۆت ڕودن، ئیزان کۆھن، جۆڵ کۆھن|screenplay=برایانی کۆھن|based on=ڕۆمانی وڵات بۆ پیرەمێردان نییە نوسینی: کۆرماک ماککارسی|starring=جۆش برۆلن، خاڤیەر باردم، تۆمی لی جۆنس|music=کارتەر بوروڵ|cinematography=ڕۆجەر دیکنز|editing=ڕۆدریک جەینس|released=١٩ی ٥ی ٢٠٠٧ لە فێستیڤاڵی کان ٩ی ١١ی ٢٠٠٧ لە ویلایەتە یەکگرتوەکان|runtime=١٢٢ خولەک|country=ویلایەتە یەکگرتوەکان|language=[[ئینگلیزی]]|budget=٢٥ ملیۆن دۆلار|gross=١٧١. ٦ ملیۆن دۆلار}} '''وڵات بۆ پیرەمێردان نییە''' (بە [[ئینگلیزی]]: No Country for Old Men) ناونیشانی فیلمێکی ساڵی ٢٠٠٧ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە لە ژانەری ھەستبزوێن و ڕۆژئاوایی، لە دەرھێنان و نوسینی جۆڵ کۆھن و ئیزان کۆھنە (برایانی کۆھنە)، بنەمانی فیلمەکە لە ڕۆمانێکەوە وەرگیراوە بە ھەمان ناو لە نوسینی کۆرماک ماککارسی،<ref>[http://ew.com/article/2007/11/07/no-country-old-men-2/ وڵات بۆ پیرەمێردان نییە، لیزا شوارزبام] - ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> فیلمەکە لە ڕۆڵگێڕانی جۆش برۆلن و خاڤیەر باردم و تۆم لی جۆنس و کێلی ماکدۆناڵدە. وڵات نییە بۆ پیاوی پیر سەرەتا لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] نمایشکرا لە ڕێکەوتی ١٩ی ٥ی<ref>[http://variety.com/2007/film/columns/cannes-great-divide-1117965767/ کان، ڤارێتی] - ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> ٢٠٠٧، لە دەورەی ھەشتاھەمینی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]] توانی چوار خەڵات دەستەبەر بکات<ref>[http://observer.com/2008/02/emno-countryem-takes-4-at-oscars/ وڵات نییە ٤ خەڵاتی ئۆسکار دەباتەوە] - ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> ناونیشانەکە لە ھۆنراوەیەکی ھۆنراوەوانی [[ئیرلەند|ئیرلەندی]] ویلیام بەتلەر یێتسە وەرگیراوە بە نێوی سەوڵ لێدان بەرەو بێزەنتیە<ref>[[:en:No Country for Old Men (film)|ویکیپیدیای ئینگلیزی، وڵات بۆ پیرەمێردان نییە]] ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> == چیرۆک == لێولن ماس (جۆش برۆلن) کاتێک خەریکی ڕاوە بە ڕێکەوت کۆمەڵێک جەستەی مردوو دەدۆزێتەوە کە پاشماوەی مامەڵەیەکی ناسەرکەوتوی مادە ھۆشبەرەکانە، کاتێک لێولن نزیک دەکەوێتەوە دەبینێت ھەموان مردون جگە لە یەک کەس کە بە سەختی بریندارە و داوای ئاو لە لێولن دەکات بەڵام لێولن دەڵێت ئاوم پێنییە و لەدوای سەیارەکە جانتایەکی پڕ لە پارە دەدۆزێتەوە لەگەڵ بڕێکی زۆر مادەی ھۆشبەر، لێولن جانتا پارەکە دەباتەوە ماڵەوە بەڵام شەو ناتوانێت بخەوێت و دەگەڕێتەوە تا ئا بۆ بریندارەکە ببات بەڵام کۆمەڵێک لە مامەڵەکەرەکان چاودێری دەکەن و دوای دەکەون و برینداری دەکەن، پاش ئەوەی لێولن دەگەڕێتەوە ماڵەوە و دەزانێت کارەکە مەترسیدارە ژنەکەی دەنێرێتە ماڵی دایکی و خۆشی دەچێتە ھۆتێلێکی نزیک. ئانتوان چیگور (خاڤیەر باردم) کە مرۆڤکوژێکی لێھاتو و نا میھرەبانە دانراوە تا پارەکان بگەڕێنێتەوە و شوێنی لیۆلن ماس ھەڵدەگرێت و بە تێپەڕبونی کات چەندین کەس دەکوژێت لە لایەکی دیکەشەوە ئەفسەرێک دیاریکراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە کەیسەکە و بریکارێکیش دانراوە بۆ گرتنی ئانتوان == کاست == * جۆش برۆلن ڕۆڵی لیۆلن ماس * خاڤیەر باردم ڕۆڵی ئانتوان چیگور * تۆم لی جۆنس ڕۆڵی رۆم بێڵ * کێلی ماکدۆناڵد ڕۆڵی کارلا (ھاوسەری لیۆلن) * ودی ھارلسن ڕۆڵی کارسن وێڵز<ref name=":0">[[imdbtitle:0477348|ئای ئێم دی بی]] ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !خەڵاتەکان !ئەنجام !بەش !کەسایەتی |- | rowspan="8" |خەڵاتی ئۆسکار<ref>[http://oscars.org/oscars/ceremonies/2008 خەڵاتەکانی ئۆسکار ٢٠٠٨] ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> | {{won}} |باشترین دەرھێنان |برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین فیلم |سکۆت ڕودن، برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین سیناریۆی وەرگیراو |برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو |خاڤیەر باردم |- | {{nom}} |باشترین وێنەگرتن |ڕۆجەر دیکنز |- | {{nom}} |باشترین مۆنتاژ |ڕۆدریک جەینس |- | {{nom}} |باشترین دەنگھەڵگری |سکیپ لیوزای |- | {{nom}} |باشترین میکسی دەنگ |سکیپ لیوزای |- | rowspan="2" |ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی بۆستن | {{won}} |باشترین فیلم |سکۆت ڕودن، برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی |خاڤیەر باردم |- | rowspan="3" |ھەیئەی ناوخۆیی ڕەخنەی فیلم | {{won}} |باشترین فیلم |سکۆت ڕودن، برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین سیناریۆی وەرگیراو |برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشترین ڕۆڵگێڕانی ھەرەوەزی |تەواوی ڕۆڵگێڕان |- | rowspan="4" |خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب<ref>[https://web.archive.org/web/20100304143659/http://www.goldenglobes.org/nominations/year/2007 پاڵێوراو و براوەکانی گۆڵدن گڵۆب] ئینگلیزی - دواین سەردان ٣١ی ١ی ٢٠١٧</ref> | {{won}} |باشترین سیناریۆ |برایانی کۆھن |- | {{nom}} |باشترین دەرھێنان |برایانی کۆھن |- | {{won}} |باشرین ئەکتەری پاڵپشتی |خاڤیەر باردم |- | {{nom}} |باشترین فیلمی مۆشن پیکچەر |برایانی کۆھن |} سەد و حەفتاو پێنج خەڵاتی دیکەش<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|No Country for Old Men (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک گیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تەکساس لە ئەمریکا نمایش دەکرێن]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە مەکسیکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٨٠ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە نووسەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سیناریۆی گونجاوی بەدەستھێناوە]] [[پۆل:فیلمەکان بە چەشنی ڕۆژاوایی نوێ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تێکساس، ئەمریکا نمایش کراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو مەکسیکۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کوشتنی گرێبەست]] mekdfsl1ffgbwr830ta3fapzr9p5bvc 0 134747 1684785 1479952 2026-10-10T07:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1684785 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی مووسڵ |common_name = |subdivision = ویلایەت |nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٨ |year_end = ١٩١٨ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ئاگربەستی مودرۆس |p1 = ویلایەتی بەغدا |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = ئینتیدابی عێراق |flag_s1 = Flag of Iraq 1924.svg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = CUINET(1892) 2.800 Mosul Vilayet.jpg |image_map_caption = ویلایەتی مووسڵ لە ساڵی ١٨٩٢ |capital = [[مووسڵ]] |today = [[عێراق]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٨٩٧<ref name=lopied>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mutlu|یەکەم=Servet|سەردێڕ=Late Ottoman population and its ethnic distribution|ناونیشان=http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|پەڕەکان=٢٩–٣١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150918193153/http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} Corrected population for Mortality Level=8.</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٤٧٥٬٤١٥ |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی مووسڵ''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ولایة الموصل''، [[زمانی تورکیی عوسمانی|عوسمانی]]: ''ولایت موصل'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Musul'') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. لە سنجاقەکانی باکووری ویلایەتی بەغدا لە ساڵی ١٨٧٨ دروست کراوە. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٢٩٢٢٠ میل چوارگۆشە بووە (٧٥٧٠٠ کم٢)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ٣٠٠ ھەزار و ٢٨٠ کەس داوە. وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە «نزیکەیی»ەوە تا «تەنھا گریمانەیی» دەگۆڕێت بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە. شاری [[مووسڵ]] و ناوچەی باشووری [[زێی بچووک]] لە [[ڕێکەوتنامەی سایکس–پیکۆ]] ساڵی ١٩١٦ی [[جەنگی جیھانی یەکەم]]دا بۆ [[فەرەنسا]] تەرخانکرا، دواتر دوای کێشەی مووسڵ گواسترایەوە بۆ عێراقی ئینتیدابی.<ref>https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclopædia_Britannica/Bagdad_(vilayet)</ref> == بەشی کارگێڕی == [[پەڕگە:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|وێنۆک| نەخشەیەک کە دابەشبوونە ئیدارییەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ی زایینی، بە ویلایەتی مووسڵ و سنجاقەکانییەوە نیشان دەدات.]] سنجاقەکانی ویلایەتەکە.<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/musul-vilayeti/ Musul Vilayeti | Tarih ve Medeniyet]</ref> # [[پارێزگای نەینەوا|سنجاقی مووسڵ]] # [[پارێزگای کەرکووک|سنجاقی کەرکووک]] # [[پارێزگای سلێمانی|سنجاقی سلێمانی]] * سنجاقی مووسڵ، سنجاقی ناوەندی ویلایەتی مووسڵ. ئەو قەزایانەی بە سنجاقەکەوە بەستراونەتەوە بریتین لە [[مووسڵ]]، [[ئامێدی]] (عیمادییە)، [[زاخۆ]]، [[دھۆک]]، [[ئاکرێ]]، [[شنگال]]،زێبار، [[کەرکووک]]، [[ڕەواندوز]]، [[کۆیە]] (کۆیسنجاق)، [[ڕانیە]]، [[ھەولێر]] و سەڵاحیە. * سنجاقی سلێمانی، سنجاقێکی سەر بە ویلایەتی مووسڵ. ئەم قەزایانە دەگرێتەوە بریتین لە [[سلێمانی]]، [[خورماڵ]] (گوڵعەنبەر)، [[قەڵادزێ]] (معمورالحمیدیة)، [[بازیان]] و [[قەزای شارباژێڕ|شارباژێڕ]]. == دانیشتووان == {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" ! colspan=3; style="background-color:#ccccff;" | دانیشتووان |- ! colspan=3 | مووسڵ |- | '''ساڵ''' || '''دانیشتووان''' |- | ١٨٨٤ || ٢٣٥٫٠٠٠ |- | ١٨٩٠ || ٣٠٠٫٣٠٠ |- | ١٨٩١ || ٣٠٢٫٥٠٠ |- | ١٩٠٠ || ٣٥١٫٢٠٠ |- | ١٩١٠ || ٢٣٦٫١٠٠ |- | ١٩٢٠ || ٤٩٦٫٥٠٠ |- | colspan=7 | <small>'''Y & G''' </small> |} {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" |- bgcolor=#fBBAAB | colspan=12 align="center" | '''دانیشتووانی ویلایەتی مووسڵ لە ١٩٠٦-١٩٠٧''' |- ! سنجاق !! ئیسلام !! ئەرمەنی!! کلدانی!! یاقوبی ||جوو !!ئێزیدی !!باشکا!!سەرجەم |- | [[مووسڵ]] || ٤٣٫٧٧٥ ||٣٬٩٢٧ || ٧١٩||١٬٠٢٤ ||٢٬٠٧١ ||٢٬٨٣٠ || ٧٥ ||٥٤٫٤٢١ |- | [[کەرکووک]]||٦٧٫٤٥٨ || ٧٨٨ ||- ||- || ١٬٧٥٨ ||- ||٢ || ٧٠٫٠٠٦ |- | [[سلێمانی]]||٣٦٫٩٢٩ ||٥٦ ||- ||- || ٣٣٦ || - ||- ||٣٧٬٣٢١ |- |-align="center" |- bgcolor=#fBBAAB align="center" | '''ویلایەتی مووسڵ''' ||'''١٤٨٫١٦٢'''|| '''٤٬٧٧١''' || '''٧١٩'''|| '''١٬٠٢٤''' || '''٤٬١٦٥'''|| '''٢٬٨٣٠'''|| '''٧٧'''||'''١٦١٫٧٤٨''' |- |colspan=12 | تێبینی: تەنھا نێرەکان ئەژمارکران، ئەگەری زۆرە ژمارەی دانیشتووانی ڕاستەقینە دوو ھێندە بێت. ئەرمەنییەکان: ٤٧٢٦ کاسۆلیک و ٤٥ گریگۆری (قەزای مووسڵ). ئەوانی تر: ٧٤ پرۆتستانت و ٣ یۆنانی. |- |} == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Mosul Vilayet}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی مووسڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|مووسڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] 60avhx24hu5dflrm06rm6dsi7fh44vn 0 134777 1684377 1674538 2026-10-09T12:58:11Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684377 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The 13th Warrior|image=13thwarriorposter.jpg|caption=Theatrical release poster|director=[[John McTiernan]]|producer={{plainlist| * John McTiernan * [[Michael Crichton]] * [[Ned Dowd]]}}|screenplay={{plainlist| * [[William Wisher, Jr.]] * [[Warren Lewis (screenwriter)|Warren Lewis]]}}|based on={{Based on|''[[Eaters of the Dead]]''|Michael Crichton}}|starring={{plainlist| * [[Antonio Banderas]] * [[Diane Venora]] * [[Omar Sharif]]}}|music=[[Jerry Goldsmith]]|cinematography=[[Peter Menzies Jr.]]|editing=[[John Wright (film editor)|John Wright]]|studio=[[Touchstone Pictures]]|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Pictures]]|released={{Film date|١٩٩٩|٠٨|٢٧}}|runtime=۱۰۳ خوولەک<!--Theatrical runtime: 102:38--><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''THE 13TH WARRIOR'' (15)|ناونیشان=http://www.bbfc.co.uk/AFF158649/|ئیش=[[British Board of Film Classification]]|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF158649/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref>|country= ویلایەتە یەکگرتووەکان|language=ئینگلیزی|budget={{USD}}85–160 million<ref name="Dirks (2010)"></ref><ref name="Company Town (1999)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Company Town Film Profit Report |ئیش=[[Los Angeles Times]] |ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ١٩٩٩|ناونیشان=http://articles.latimes.com/1999/sep/08/business/fi-7832 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sklar |یەکەم=Elizabeth S. |سەردێڕ=The Vikings on Film: Essays on Depictions of the Nordic Middle Ages |بڵاوکەرەوە=[[McFarland & Company]] |ساڵ=٢٠١١ |ژپنک=٩٧٨٠٧٨٦٤٦٠٤٤١ |پەڕە=[https://books.google.com/books?id=NgJTucLZauYC&pg=PA١٢١&lpg=PA١٢١&dq=production+budget+١٣th+warrior&source=bl&ots=MdSOT-٣HoS&sig=bw٢fCir_WvC٦LE٤٤nfnld٦bbsaI&hl=en&sa=X&ei=I٥ftUZftHIfy٨ATprYGABw&ved=٠CDQQ٦AEwAQ#v=onepage&q=Despite%٢٠a%٢٠lavish%٢٠production%٢٠budget%٢٠١٣th%٢٠warrior&f=false ١٢٢]|وتەگێڕانەوە=Despite a lavish production budget for which estimates range from $100,000,000 to $160,000,000...}}</ref>|gross=$61.7 million<ref name="Dirks (2010)"></ref>}} '''جەنگاوەری سێزدەیەم''' فیلمێکی خەیاڵی مێژووییە، لە ساڵی ١٩٩٩ بەرھەم ھاتووە، لەبنچینەدا لە ڕۆمانی خواردنی مردوەکان ەوە وەرگیراوە کە میکایل کریچتۆن نووسیویەتی، باس لەنەواکانی بۆوۆڵڤ دەکات، ھەریەکە لە ئەنتۆنیۆ باندێراس ودیانا ڤێنۆرا و ھومەر شەریف ڕۆڵیان تێدا بینیوە. جۆن مەک تێرنان کاری دەرھێنانی بۆکردوە، جۆن مەک تێرنان و کریچتۆن ونێد داود کاری بەرھەم ھێنانیان گرتۆتە ئەستۆ. ئەم فیلمە لە ڕووی داھاتەوە دەستکەوتێکی ئەوتۆی بەدەست نەھێنا، کە بەبڕی ١٦٠میلیۆن دۆلار بەرھەم ھات بەڵام لەکۆی ھەموو پسولە فڕۆشراوەکانی لەسەرانسەری جیھان تەنھا ٦٠ملیۆنی لێ فڕۆشرا، بەیەکێک لە گەورەترێن لەدەستدانە ئابوریەکانی بواری سینەما دادەنرێت. == چیرۆکەکەی == == بەشداربوان == == بەرھەم ھێنان == === بودجە و بۆکس ئۆفیس === === پێشوازیەکانی === == دەنگسازیەکان == {{Album ratings | rev1 = [[AllMusic]] | rev1score = {{rating|٢٫٥|٥}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.allmusic.com/album/the-13th-warrior-mw0000245009|سەردێڕ=Jerry Goldsmith, The 13th Warrior | بڵاوکەرەوە=[[AllMusic.com]] | یەکەم=Jason | دوایین= Ankeny | ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref>}}دەنگە ڕەسەن و بنەڕەتیەکەی لەلایەن مۆسیقاژەن گرایم ریڤێڵ پوختەکراوە، کە دەنگ بێژ لیزا گیرارد گۆرانیەکانی بۆ چریوە بەناوی مردوەکان دەتوانن سەما بکەن، بەڵام لەلایەن میکایل کریچتۆن ڕەت کرایەوە، لەبڕی ئەو جێری گۆڵدسمیس بەکارھاتوە. == ئەمانەش ببینە == * دواھەمین ڕێزبەندی فیلمە مێژووییەکان * ڕێزبەندی فیلمە مایە پووچەکانی بۆکس ئۆفیس. == سەرچاوەکان == {{reflist|30em}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|ڕووسیا|فیلم|دەیەی ١٩٩٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بەغدا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە بریتیش کۆلومبیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە فانتازییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن]] du41jgalw2rob5v2t1euhxrbsx61bmx 0 135580 1684531 1296386 2026-10-09T19:36:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1684531 wikitext text/x-wiki {{کەمبەستەر|date=حوزەیران ٢٠١٧}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} [[پەڕگە:Pieter_Brueghel_the_Younger_-_Proverbs_(detail)_-_WGA03627.jpg|وێنۆک|ئەوەی تەشی ئەیڕێسێ ئەوەیە کەسێتر بایداوە (هەردولا وتی وتی ئەکەن (تابلۆی پیتەر بروگلی گەورە).]] '''وتی وتی'''، '''زەمکردن''' یان '''باسکردن'''، بەتایبەتی کەسی و کاروباری تایبەتی کەسانی تر کە جۆرەها وشە هەیە بۆی لە زمانی کوردیشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب}}</ref> وتی وتی توێژینەوەی لەسەر کراوە لە بواری سەرەتاکانی شۆڕشی دەرونناسیدا.<ref name="science">{{Cite news}}</ref> ئەوترێ کەوا وتی وتی بناغەی هەرەوەزیکردنی مرۆڤەکان و هاریکارە لە سودگەیاندن بەیەکتردا.<ref>Sommerfeld RD, Krambeck HJ, Semmann D, Milinski M. (2007).</ref> ڕۆبین دەنبار، زانای [[پەرەسەندن|پەرەسەندنی]] زیندەوەرزانی، بە یارمەتیدەری پەیوەندی کۆمەڵایەتی لە گروپی گەورەدا ئەزانێت. <ref>Dunbar RI. (2004).</ref> == پەراوێز == {{Reflist|2}} {{پۆلی کۆمنز|Gossip}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:جۆشی گرووپ]] [[پۆل:سایکۆلۆژیای پەرەسەندن]] [[پۆل:پەیوەندیی مرۆیی]] [[پۆل:سایکۆلۆژیای ڕەوشت]] [[پۆل:باری کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانیی تابلۆید]] nasagg8uphruhgi2drof2pq3ad27gws 0 136268 1684456 1553532 2026-10-09T16:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1684456 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = ژنی سەرسووڕھێنەر{{ھن}}Wonder Woman | وێنە = Wonder-woman-final-poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = پۆستەری سینەما | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = پاتی جنکینز | بەرھەمھێنەر = چارڵز ڕوفن، زاک سنایدەر{{ھن}}دیبرا سنایدەر{{ھن}}ڕیچارد سووکل | نووسین = ئالان ھاینبێرگ | سەرچاوەی چیڕۆک= [[ژنی سەرسووڕھێنەر]] ھی [[ویلیام موڵتۆن مارستۆن]] | چەشن = [[فیلمی سووپەر پاڵەوان]]، و [[ئەکشن|فیلمی جووڵە]]، و [[فیلمی سەرکێشی]]، و [[فیلمی دراما]] | کاست = | موزیک = ڕۆبێرت گریگسۆن ویلیامز | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[وارنەر برەدرز]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٠١٧ | ماوەی فیلم = ١٤١ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = [[جیھانی سینەمای دی سی]] (ڕیزبەندی: ٤) | تێچوون = ١٤٩ ملیۆن دۆلار | داھات = ٨٢٢ ملیۆن دۆلار | بەشی پێشوو = [[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]] | بەشی دواتر = [[تیمی دادپەروەری (فیلم)|تیمی دادپەروەری]]}} '''ژنی سەرسووڕھێن''' یان '''پەرچوو''' یان '''وۆندەر ومان''' ({{بە ئینگلیزی|Wonder Woman}}) فیلمێکی [[پاڵەوانی سوپەر|سوپەر پاڵەوانانی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٧یە. فیلمەکە لەسەر کەسایەتی [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] دروست کراوە، بە ھەمان [[ژنی سەرسووڕھێنەر|ناو]]. فیلمەکە چوارەم دەرچوونە لە بڵاو کراوەکانی [[جیھانی سینەمای دی سی|جیھانی دی سی سینەمای]] و لە دەرھێنانی [[پاتی جنکیز]]ە، و سیناریۆکە لە نووسینی ئالان ھاینبێرگە، لەسەر چیرۆکێک کە نووسراوە لەلایەن ھاینبێرگ و زاک سنایدەر و جاسون فوکس. [[گاڵ گەدۆت]] ھەڵ دەستێ بەڕۆڵ گێڕانی [[ژنی سەرسووڕھێنەر]]، و لەگەڵیا ھەر یەکێک لە [[کریس پاین]] و [[ڕۆبین ڕایت]] و [[دانی ھوستن]] و [[کونی نێلسن]] ڕۆڵ دەگێڕن. پێش خستنی فیلمەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی پێکرد، و لە ساڵی ٢٠١٥ ڕێکەوتن لەگەڵ باتی جنکینز کرا. تۆمارکردنی سەرەکی لە ٢١ تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە شانشینی یەکگرتوو و فەڕەنسا و ئیتاڵیا دەستی پێکرد، لە پێش کۆتایی ھاتن لە ٩ ئایاری ٢٠١٦، و تۆمارکردنێکی زیادە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ کراوە. فیلمەکە دەرچووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ڕێکەوتی ٢ حوزەیرانی ٢٠١٧ بە IMAX. فیلمەکە چەندین ستایشی پۆزەتیڤانەی وەرگرتووە لە ڕەخنەگرانەوە کە ستایشی دەرھێنانی جنکینزیان کردووە لەگەڵ ڕۆڵ گێڕانەکەی ھەر یەکێک لە گادۆت و پاین و مۆسیقا و سیناریۆ و دیمەنی جووڵەکان. == چیرۆک == ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩١٨ ڕوو دەدات، و چیرۆکی دیانا پرێنس کە لەسەر دوورگەی سمسکیرا دەژی دەگێڕێتەوە. دیانا چاوی بە فڕۆکەوانی ئەمریکی ستیڤ تریفۆر دەکەوێت کاتێک کە فڕۆکەکەی تێک دەشکێت لە نزیک لێوارەکانی دوورگەکە و باسی [[شەڕی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی]] سووڕاوی بۆ دەکات. دواتر لەگەڵ ستیڤ نیشتیمانەکەی جێ دەھێڵێت ھیوای کۆتایی ھێنان بە جەنگ، و دەبێت بە [[ژنی سەرسووڕھێنەر|ژنی پەرچوو]] لە کاتی ئەنجامدانی ئەوەدا. == سەرچاوەکان == * [http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/wonder-woman-review-roundup-critics-dc-superman-batman-a7762471.html "Wonder Woman review roundup – Critics conclude Patty Jenkins' film better than Batman v Superman"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170530111818/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/wonder-woman-review-roundup-critics-dc-superman-batman-a7762471.html |date=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧}}. * [http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/wonder-woman-critics-roundup-1008407 "'Wonder Woman': What the Critics Are Saying"]. ''[[The Hollywood Reporter]]. '' {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیک|ھۆڵیوود|ژن|خەیاڵی زانستی|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئەڵمانیا|پاریس|بەلجیکا|چاند|لەندەن}} {{پۆلی کۆمنز|Wonder Woman (2017 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]] [[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دانراون لە ٢٠١٧]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا]] [[پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن]] [[پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکانی بەرەی ڕۆژاوا (جەنگی جیھانی یەکەم)]] [[پۆل:فیلمە فێمینیستییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ماتێرا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ژنی سەرسووڕھێنەر]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە لوبنان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە خەیاڵییە زانستییەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی زاک سنایدەر]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی زاک سنایدەر]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆن کواری]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] h9bj98llc8vuww7707qixfy35x3pgu5 1684573 1684456 2026-10-09T21:08:00Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684573 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = ژنی سەرسووڕھێنەر{{ھن}}Wonder Woman | وێنە = Wonder-woman-final-poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = پۆستەری سینەما | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = پاتی جنکینز | بەرھەمھێنەر = چارڵز ڕوفن، زاک سنایدەر{{ھن}}دیبرا سنایدەر{{ھن}}ڕیچارد سووکل | نووسین = ئالان ھاینبێرگ | سەرچاوەی چیڕۆک= [[ژنی سەرسووڕھێنەر]] ھی [[ویلیام موڵتۆن مارستۆن]] | چەشن = [[فیلمی سووپەر پاڵەوان]]، و [[ئەکشن|فیلمی جووڵە]]، و [[فیلمی سەرکێشی]]، و [[فیلمی دراما]] | کاست = | موزیک = ڕۆبێرت گریگسۆن ویلیامز | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[وارنەر برەدرز]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٠١٧ | ماوەی فیلم = ١٤١ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = [[جیھانی سینەمای دی سی]] (ڕیزبەندی: ٤) | تێچوون = ١٤٩ ملیۆن دۆلار | داھات = ٨٢٢ ملیۆن دۆلار | بەشی پێشوو = [[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]] | بەشی دواتر = [[تیمی دادپەروەری (فیلم)|تیمی دادپەروەری]]}} '''ژنی سەرسووڕھێن''' یان '''پەرچوو''' یان '''وۆندەر ومان''' ({{بە ئینگلیزی|Wonder Woman}}) فیلمێکی [[پاڵەوانی سوپەر|سوپەر پاڵەوانانی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٧یە. فیلمەکە لەسەر کەسایەتی [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] دروست کراوە، بە ھەمان [[ژنی سەرسووڕھێنەر|ناو]]. فیلمەکە چوارەم دەرچوونە لە بڵاو کراوەکانی [[جیھانی سینەمای دی سی|جیھانی دی سی سینەمای]] و لە دەرھێنانی [[پاتی جنکیز]]ە، و سیناریۆکە لە نووسینی ئالان ھاینبێرگە، لەسەر چیرۆکێک کە نووسراوە لەلایەن ھاینبێرگ و زاک سنایدەر و جاسون فوکس. [[گاڵ گەدۆت]] ھەڵ دەستێ بەڕۆڵ گێڕانی [[ژنی سەرسووڕھێنەر]]، و لەگەڵیا ھەر یەکێک لە [[کریس پاین]] و [[ڕۆبین ڕایت]] و [[دانی ھوستن]] و [[کونی نێلسن]] ڕۆڵ دەگێڕن. پێش خستنی فیلمەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی پێکرد، و لە ساڵی ٢٠١٥ ڕێکەوتن لەگەڵ باتی جنکینز کرا. تۆمارکردنی سەرەکی لە ٢١ تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە شانشینی یەکگرتوو و فەڕەنسا و ئیتاڵیا دەستی پێکرد، لە پێش کۆتایی ھاتن لە ٩ ئایاری ٢٠١٦، و تۆمارکردنێکی زیادە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ کراوە. فیلمەکە دەرچووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ڕێکەوتی ٢ حوزەیرانی ٢٠١٧ بە IMAX. فیلمەکە چەندین ستایشی پۆزەتیڤانەی وەرگرتووە لە ڕەخنەگرانەوە کە ستایشی دەرھێنانی جنکینزیان کردووە لەگەڵ ڕۆڵ گێڕانەکەی ھەر یەکێک لە گادۆت و پاین و مۆسیقا و سیناریۆ و دیمەنی جووڵەکان. == چیرۆک == ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩١٨ ڕوو دەدات، و چیرۆکی دیانا پرێنس کە لەسەر دوورگەی سمسکیرا دەژی دەگێڕێتەوە. دیانا چاوی بە فڕۆکەوانی ئەمریکی ستیڤ تریفۆر دەکەوێت کاتێک کە فڕۆکەکەی تێک دەشکێت لە نزیک لێوارەکانی دوورگەکە و باسی [[شەڕی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی]] سووڕاوی بۆ دەکات. دواتر لەگەڵ ستیڤ نیشتیمانەکەی جێ دەھێڵێت ھیوای کۆتایی ھێنان بە جەنگ، و دەبێت بە [[ژنی سەرسووڕھێنەر|ژنی پەرچوو]] لە کاتی ئەنجامدانی ئەوەدا. == سەرچاوەکان == * [http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/wonder-woman-review-roundup-critics-dc-superman-batman-a7762471.html "Wonder Woman review roundup – Critics conclude Patty Jenkins' film better than Batman v Superman"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170530111818/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/wonder-woman-review-roundup-critics-dc-superman-batman-a7762471.html |date=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧}}. * [http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/wonder-woman-critics-roundup-1008407 "'Wonder Woman': What the Critics Are Saying"]. ''[[The Hollywood Reporter]]. '' {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیک|ھۆڵیوود|ژن|خەیاڵی زانستی|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئەڵمانیا|پاریس|بەلجیکا|چاند|لەندەن}} {{پۆلی کۆمنز|Wonder Woman (2017 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]] [[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دانراون لە ٢٠١٧]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا]] [[پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن]] [[پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکانی بەرەی ڕۆژاوا (جەنگی جیھانی یەکەم)]] [[پۆل:فیلمە فێمینیستییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ماتێرا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ژنی سەرسووڕھێنەر]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە لوبنان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە خەیاڵییە زانستییەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی زاک سنایدەر]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی زاک سنایدەر]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆن کواری]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە لایڤ ئەکشنەکان لەسەر بنەمای دی-سی کۆمیکس]] n3kc7thkxese79r3y78ouaiqugxmryl 0 137076 1684590 1519544 2026-10-09T22:33:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1684590 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=ئاب ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:Earth horizon and International Space Station solar panel array (Expedition 17 crew, August 2008).jpg|وێنۆک|وێنەی وزەی خۆرێکی بۆشایی لە [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی]] لە سالی 2008 ]] '''[[وزەی خۆری]] بۆشایی''' هەر ئامێرێک بنێردرێتە هەر هەسارەیەک یان دەرەوەی زەوی، بۆ کۆمەڵەی خۆر ئەوا پێویستە ئامێرێکی وزەی خۆر جێگیر بکرێ بۆ ئەوە بەردەوام بێت لەسەر کار کردن، ئەو ئامێرە سوود لە تیشکی خۆر وەردەگرێ و دەیداتە ئامێرەکە و کارەبای لێ دروست دەکات. ==مێژووی بەکار‌هێنان== بەکارهێنانی دەگەرێتەوە بۆ مانگی دەسکردنی ڤانجارد یەکەمین کەشتی ئاسمانی بوو کە تایبەتمەندی وزەی خۆری تێدابی کە بەردەامی بداتە ئامێرەکە ئەوەش لە سالی 1958 بوو، وە ئەو گەورەیەش دەگەرێتەوە بۆ زانای بلیمەت [[هانز تسیجلەر]] کە ئاشکرایە یەکەمە لە بەکارهێنانی وزەی خۆر بۆ بەردەوامی مانگی دەسکرد ==بەکارهێنانی== بەکارهێنانی ئەو وزەی خۆر بۆ دوو ئامانجی سەرەکی دەگەرێتەوە # بۆ بەرهەم هێنانی وزەیەکی زیاتر بۆ پاتری و پەیوەندیەکان # بۆ بەهێز کردن و راگرتنی تەمەنی زیاتری مووشەک و هێزی ئامێرەکان ==وێنە== <gallery> File:Illumination test on one of Juno's solar panels.jpg|ئەوە وزەی خۆری کەشتی ئاسمانی جونۆ یە File:Vanguard 1.jpg|یەکەمین وزەی خۆری سەتەلایت File:Juno spacecraft model 1.png|کەشتی ئاسمانی جونۆ داپۆشرایە بە ئامێری وزەی خۆر File:ROSSA.jpg|وێستگەی بۆشایی نێودەولەتی لەگەل ئامێرە وزەی خۆرەکەی File:Philae lander (transparent bg).png|کەشتی ئاسمانی رۆسیتا بە ئامێری وزەی خۆر داپۆشرایە </gallery> ==سەرچاوە== [https://solarsystem.nasa.gov/basics/ وزەی خۆر لە مالپەری فەرمی ناسا] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|وزە|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Solar panels of spacecraft}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:مانگە دەستکردەکان]] [[پۆل:ناسا]] [[پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان]] [[پۆل:توانای خۆری]] maonfei79hawvcsmv0yj6q0d2f4dysf 0 138138 1684656 1542219 2026-10-10T01:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684656 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = ووڵاغلو | ناوی_خۆماڵی = Wlaghlu | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٨٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''ووڵاغلو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گاپیڵۆن]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == ووڵاغلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قامیش]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باڵخ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دۆڵبێشکی مام خۆشی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەڕەدێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] f1uii5rd49qazbp8r8wo57tyk6i4i2q 0 139326 1684491 1429134 2026-10-09T16:39:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684491 wikitext text/x-wiki {{وەسف|ئەکتەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکی}} {{Infobox person | name = واکین فینیکس | image = Joaquin Phoenix-1325.jpg (cropped).jpg | caption = واکین لە ٦٨ەم فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین لە ٢٠١٨ | birth_name = واکین ڕافایەڵ بۆتەم | birth_date = {{Birth date and age|١٩٧٤|١٠|٢٨}} | birth_place = سان خوان، پوێرتۆ ڕیکۆ | alias = لیف فینیکس | nationality = ئەمریکی | occupation = ئەکتەر، بەرھەم ھێنەر | years_active = ١٩٨٢–ئێستا | partner = ڕونی مارا (٢٠١٦–ئێستا، مارەی کردووە) | mother = ئارلین فینیکس | father = جۆن لی بۆتەم | relatives = ڕیڤەر فینیکس (برا){{ھن}}ڕەین فینیکس (خوشک){{ھن}}ڵایبێرتی فینیکس (خوشک){{ھن}}سەمەر فینیکس (خوشک) }} '''واکین ڕافایەڵ فینیکس'''{{efn|لە منداڵیدا ناوی «لیف ڕافایەڵ فینیکس» بوو لە ١٩٧٩وە تا ١٩٨٩. لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، ناوی خۆی گۆڕی بۆ «واکین ڕافایەڵ فینیکس».<ref name="aleka_phoeni53">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aleka.org/phoenix/zines/phoeni53.html |سەردێڕ=PREMIERE April 1988 |بڵاوکەرەوە=Aleka.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170712150810/http://www.aleka.org/phoenix/zines/phoeni53.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="hellomagazine.com">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.hellomagazine.com/profiles/joaquin-phoenix/|سەردێڕ=Joaquin Phoenix|magazine=[[Hello! (magazine)|Hello!]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404143516/https://www.hellomagazine.com/profiles/joaquin-phoenix/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} ({{IPAc-en|hw|ɑː|ˈ|k|iː|n}}؛ né<!--Only his surname was changed. --> '''بۆتەم'''؛ لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤) ئەکتەر، ژینگەپارێز، [[بزووتنەوەی مافی ئاژەڵان|چالاکوانی مافی ئاژەڵان]]، وە بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو زۆر خەڵاتی وەرگرتووە و بۆ زۆر خەڵات پاڵێوراوە، وەک [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتێکی ئۆسکار]]، [[خەڵاتی گرامی|خەڵاتێکی گرامی]]، وە دوو [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]]. لە منداڵیدا، واکین دەستی کرد بە ڕۆڵ گێڕان لە تەلەڤزیۆندا لەگەڵ براکەی ڕیڤەر وە خوشکەکەی سەمەر. یەکەم ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمدا لە ''SpaceCamp'' (١٩٨٦) دا بوو. لەو ماوەیەدا، بە لیف فینیکس ناسرابوو، ناوێک کە خۆی دابووی بە خۆی. دواتر گەڕایەوە بۆ ناوە ڕاستییەکەی وە دەنگۆی پۆسەتیڤی لێکەوتەوە بۆ ڕۆڵی یاریدەدەری لە فیلمی [[کۆمیدی]]-درامی ''To Die For'' (١٩٩٥) وە فیلمی مێژووی ''Quills'' (٢٠٠٠). سەرنجی زیاتری خرایە سەر بۆ ڕۆڵی کۆمۆدەس لە فیلمی مێژووی درامی ''[[جەنگاوەر (فیلم)|Gladiator]]'' (٢٠٠٠)، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی ئەکادیمی بۆ باشترین ڕۆڵی یاریدەدەر. ئەو دوابەدوا پاڵێورا بۆ باشترین ئەکتەر بۆ ڕۆڵی وەک موزیکژەن [[جۆنی کاش]] لە ''Walk the Line'' (٢٠٠٥)، جەنگاوەرێکی کۆنی سەرخۆش لە ''The Master'' (٢٠١٢)، وە [[جۆکەر (کەسایەتی نەخشێندراو)|کارەکتەری سەرەکی]] لە فیلمی ''[[جۆکەر (فیلم)|Joker]]'' (٢٠١٩)، کە بەھۆیەوە خەڵاتەکەی بردەوە. فیلمەکانی تری بریتین لە فیلمە ترسناکەکانی ''[[ئاماژەکان (فیلم)|Signs]]'' (٢٠٠٢)، وە ''[[گووند (فیلم)|The Village]]'' (٢٠٠٤)، فیلمی مێژووی درامی ''[[ھۆتێلی رواندا (فیلم)|Hotel Rwanda]]'' (٢٠٠٤)، فیلمی ڕۆمانسی درامی ''[[ئەو (فیلم)|Her]]'' (٢٠١٣)، فیلمی سووکایەتی تاوانی ''Inherent Vice'' (٢٠١٤)، وە فیلمی دەروونی ھەستبزوێن ''You Were Never Really Here'' (٢٠١٧)، کە بەھۆیەوە خەڵاتی فیستیڤاڵی کانسی بردەوە بۆ باشترین ئەکتەر. واکین پڕۆژەی موزیک ڤیدیۆیشی کردووە، ھەروەھا بەرھەم ھێنانی فیلم و زنجیرەی تەلەڤزیۆنی. بۆ ڕیکۆردکردنی ساوندتراکی ''Walk the Line''، خەڵاتێکی گرامی بردەوە بۆ باشترین کۆکراوەی ساوندتراک لە ھونەرێکی بینراو. ئەو چالاکوانێکی کۆمەڵایەتییە وە یارمەتی زۆربەی کۆمەڵگە خێرخوازی و مافی مرۆڤی داوە. ئەو لە لیستی دەرھێنەرەکان دایە لە The Lunchbox Fund، کۆمەڵەیەکی نەکەدکار کە خواردنی ڕۆژانە دابین ئەکات بۆ قوتابییەکانی قوتابخانەکانی شاری سۆوێتۆی باشووری ئەفریقا. ئەو ناسراوە بۆ لایەنگری لە مافی ئاژەڵان؛ ئەو [[ڤیگنیزم|ڕووەکی]] بووە لە تەمەنی سێ ساڵییەوە وە زۆرجار کامپەین لەگەڵ [[پیتا (ڕیکخراو)|PETA]] و In Defense of Animals ئەکات.<ref name="stars">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.looktothestars.org/celebrity/115-joaquin-phoenix| سەردێڕ=Joaquin Phoenix's Charity Work| بڵاوکەرەوە=Look to the Stars| ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070920194803/http://www.looktothestars.org/celebrity/115-joaquin-phoenix| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Fake leather please!">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_fake-leather-please_1064075 |سەردێڕ=Fake leather please! |newspaper=[[Daily News and Analysis]] |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130214003425/http://www.dnaindia.com/entertainment/report_fake-leather-please_1064075 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Joaquin Phoenix|واکین فینیکس}} * {{IMDb name|1618}} * {{tcmdb name|id=152012|name=Joaquin Phoenix}} {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر}} {{خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی کەن}} {{خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەری فیلمی دراما}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەڕەنسا|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ژن|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ھەنگاری-جولەکە]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری بافتا]] [[پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری میوزیک یان کۆمیدیای گۆڵدن گڵۆب (فیلم)]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری پیاو لە ڕۆڵێکی پێشەنگی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]] [[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی]] 5pflbqbtmh2tba1dzeduy2o1bzoau56 1684564 1684491 2026-10-09T21:05:52Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684564 wikitext text/x-wiki {{وەسف|ئەکتەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکی}} {{Infobox person | name = واکین فینیکس | image = Joaquin Phoenix-1325.jpg (cropped).jpg | caption = واکین لە ٦٨ەم فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین لە ٢٠١٨ | birth_name = واکین ڕافایەڵ بۆتەم | birth_date = {{Birth date and age|١٩٧٤|١٠|٢٨}} | birth_place = سان خوان، پوێرتۆ ڕیکۆ | alias = لیف فینیکس | nationality = ئەمریکی | occupation = ئەکتەر، بەرھەم ھێنەر | years_active = ١٩٨٢–ئێستا | partner = ڕونی مارا (٢٠١٦–ئێستا، مارەی کردووە) | mother = ئارلین فینیکس | father = جۆن لی بۆتەم | relatives = ڕیڤەر فینیکس (برا){{ھن}}ڕەین فینیکس (خوشک){{ھن}}ڵایبێرتی فینیکس (خوشک){{ھن}}سەمەر فینیکس (خوشک) }} '''واکین ڕافایەڵ فینیکس'''{{efn|لە منداڵیدا ناوی «لیف ڕافایەڵ فینیکس» بوو لە ١٩٧٩وە تا ١٩٨٩. لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، ناوی خۆی گۆڕی بۆ «واکین ڕافایەڵ فینیکس».<ref name="aleka_phoeni53">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aleka.org/phoenix/zines/phoeni53.html |سەردێڕ=PREMIERE April 1988 |بڵاوکەرەوە=Aleka.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170712150810/http://www.aleka.org/phoenix/zines/phoeni53.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="hellomagazine.com">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.hellomagazine.com/profiles/joaquin-phoenix/|سەردێڕ=Joaquin Phoenix|magazine=[[Hello! (magazine)|Hello!]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404143516/https://www.hellomagazine.com/profiles/joaquin-phoenix/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} ({{IPAc-en|hw|ɑː|ˈ|k|iː|n}}؛ né<!--Only his surname was changed. --> '''بۆتەم'''؛ لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤) ئەکتەر، ژینگەپارێز، [[بزووتنەوەی مافی ئاژەڵان|چالاکوانی مافی ئاژەڵان]]، وە بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو زۆر خەڵاتی وەرگرتووە و بۆ زۆر خەڵات پاڵێوراوە، وەک [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتێکی ئۆسکار]]، [[خەڵاتی گرامی|خەڵاتێکی گرامی]]، وە دوو [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]]. لە منداڵیدا، واکین دەستی کرد بە ڕۆڵ گێڕان لە تەلەڤزیۆندا لەگەڵ براکەی ڕیڤەر وە خوشکەکەی سەمەر. یەکەم ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمدا لە ''SpaceCamp'' (١٩٨٦) دا بوو. لەو ماوەیەدا، بە لیف فینیکس ناسرابوو، ناوێک کە خۆی دابووی بە خۆی. دواتر گەڕایەوە بۆ ناوە ڕاستییەکەی وە دەنگۆی پۆسەتیڤی لێکەوتەوە بۆ ڕۆڵی یاریدەدەری لە فیلمی [[کۆمیدی]]-درامی ''To Die For'' (١٩٩٥) وە فیلمی مێژووی ''Quills'' (٢٠٠٠). سەرنجی زیاتری خرایە سەر بۆ ڕۆڵی کۆمۆدەس لە فیلمی مێژووی درامی ''[[جەنگاوەر (فیلم)|Gladiator]]'' (٢٠٠٠)، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی ئەکادیمی بۆ باشترین ڕۆڵی یاریدەدەر. ئەو دوابەدوا پاڵێورا بۆ باشترین ئەکتەر بۆ ڕۆڵی وەک موزیکژەن [[جۆنی کاش]] لە ''Walk the Line'' (٢٠٠٥)، جەنگاوەرێکی کۆنی سەرخۆش لە ''The Master'' (٢٠١٢)، وە [[جۆکەر (کەسایەتی نەخشێندراو)|کارەکتەری سەرەکی]] لە فیلمی ''[[جۆکەر (فیلم)|Joker]]'' (٢٠١٩)، کە بەھۆیەوە خەڵاتەکەی بردەوە. فیلمەکانی تری بریتین لە فیلمە ترسناکەکانی ''[[ئاماژەکان (فیلم)|Signs]]'' (٢٠٠٢)، وە ''[[گووند (فیلم)|The Village]]'' (٢٠٠٤)، فیلمی مێژووی درامی ''[[ھۆتێلی رواندا (فیلم)|Hotel Rwanda]]'' (٢٠٠٤)، فیلمی ڕۆمانسی درامی ''[[ئەو (فیلم)|Her]]'' (٢٠١٣)، فیلمی سووکایەتی تاوانی ''Inherent Vice'' (٢٠١٤)، وە فیلمی دەروونی ھەستبزوێن ''You Were Never Really Here'' (٢٠١٧)، کە بەھۆیەوە خەڵاتی فیستیڤاڵی کانسی بردەوە بۆ باشترین ئەکتەر. واکین پڕۆژەی موزیک ڤیدیۆیشی کردووە، ھەروەھا بەرھەم ھێنانی فیلم و زنجیرەی تەلەڤزیۆنی. بۆ ڕیکۆردکردنی ساوندتراکی ''Walk the Line''، خەڵاتێکی گرامی بردەوە بۆ باشترین کۆکراوەی ساوندتراک لە ھونەرێکی بینراو. ئەو چالاکوانێکی کۆمەڵایەتییە وە یارمەتی زۆربەی کۆمەڵگە خێرخوازی و مافی مرۆڤی داوە. ئەو لە لیستی دەرھێنەرەکان دایە لە The Lunchbox Fund، کۆمەڵەیەکی نەکەدکار کە خواردنی ڕۆژانە دابین ئەکات بۆ قوتابییەکانی قوتابخانەکانی شاری سۆوێتۆی باشووری ئەفریقا. ئەو ناسراوە بۆ لایەنگری لە مافی ئاژەڵان؛ ئەو [[ڤیگنیزم|ڕووەکی]] بووە لە تەمەنی سێ ساڵییەوە وە زۆرجار کامپەین لەگەڵ [[پیتا (ڕیکخراو)|PETA]] و In Defense of Animals ئەکات.<ref name="stars">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.looktothestars.org/celebrity/115-joaquin-phoenix| سەردێڕ=Joaquin Phoenix's Charity Work| بڵاوکەرەوە=Look to the Stars| ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070920194803/http://www.looktothestars.org/celebrity/115-joaquin-phoenix| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Fake leather please!">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_fake-leather-please_1064075 |سەردێڕ=Fake leather please! |newspaper=[[Daily News and Analysis]] |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130214003425/http://www.dnaindia.com/entertainment/report_fake-leather-please_1064075 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Joaquin Phoenix|واکین فینیکس}} * {{IMDb name|1618}} * {{tcmdb name|id=152012|name=Joaquin Phoenix}} {{خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر}} {{خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی کەن}} {{خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەری فیلمی دراما}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەڕەنسا|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ژن|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ھەنگاری-جولەکە]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری بافتا]] [[پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری میوزیک یان کۆمیدیای گۆڵدن گڵۆب (فیلم)]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:ڕێبازەکانی ئەکتەران]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری پیاو لە ڕۆڵێکی پێشەنگی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]] [[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس]] ipybzcp12p3f31huu2te4jypx8wdxe9 0 140508 1684379 575600 2026-10-09T13:33:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1684379 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} {{Infobox animanga character | name = واتارو تاکاجی | series = [[لێکۆڵەر کۆنان]] | image = [[پەڕگە:Takaacoar.png|250px]] | caption = | first = مانگا: ژمارەی ۱۷۱ <br/> ئەنیمێ: زنجیرەی ۲۱ | creator = [[گۆشۆ ئۆیاما]] | voiced by = [[واتارو تاکاگی]] | nickname = | alias = | gender = نێر | species = | nationality = {{ئاڵا|ژاپۆن}}ی | title = | relatives = }} '''واتارو تاکاجی''' (高木 渉, Wataru Takagi) ئەو یەکێکە لە کەسایەتییەکانی زنجیرەی [[لێکۆڵەر کۆنان]] و لە ناو ڕیزی پۆلیس کار دەکات، زۆر لەگەڵ [[پشکنەر میگۆری|پشکنەر میگۆریدا]] دەردەکەوێت، ئەو زۆر زیرەک نییە بەڵام کەسێکی چالاکە و هەوڵی تەواوی خۆی دەدات بۆ کارەکەی، کەسێکی خۆ بە بچووک زانە و زۆر باوەڕی بە خۆی نییە، کار دەکات لە پۆلیسی تۆکیۆی پایتەخت لەگەڵ خاتوو [[میواکۆ ساتۆ|ساتۆ]] وە هەڵگری هەستە بەرامبەری و ئەویش هەروەها هەمان هەستی هەیە، چەند دۆسییەکی لەگەڵ کۆناندا شیکار کردووە و هەموو کات گوێڕایەڵی فەرمانەکانی خاتوو [[میواکۆ ساتۆ|ساتۆیە]]، و هەندێک جار گوومان لە کۆنان دەکات. == چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیس == ئەندامەکانی پۆلیسی تۆکیۆ بە سەرۆکایەتی شیراتۆری زۆر ڕقیان لە تاکاجی بوو بە هۆی خۆشەویسیتی ساتۆ بۆی، شیراتۆری کە وادیارە لە بنەماڵەیەکی خانەدانە دەیویست دڵی ساتۆ بە دەست بێنێت لە بەرامبەرشدا تاکاجی بێ هیوا بوو بوو لە نزیک کەوتنەوە لە ساتۆ و تەنانەت ئەو خەیاڵی منداڵی داهاتووی لەگەڵ شیراتۆریدا کرد. ڕووداوەکان بەردەوام دەبێت تا لە ئەڵقەی ٥۳٥ تاکاجی دان بە خۆشەویستییەکەی بۆ ساتۆ دەنێت ... وە شیراتۆری ئەو کچە دەدۆزێتەوە کە بە دوایدا دەگەڕا، کە بریتییە لە مامۆستاکەی کۆنان لە قوتابخانەی سەرەتایی "[[کۆبایاشی]]". === چیرۆکی خۆشەویستی لەگەڵ ساتۆ === * ۱٤٦ چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۱٤۷ چیرۆکی خۆشەویستی لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ۱٥٦ چیرۆکی خۆشەویستیی دووەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۱٥۷ چیرۆکی خۆشەویستیی دووەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ۲۰٥ چیرۆکی خۆشەویستیی سێیەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۲۰٦ چیرۆکی خۆشەویستیی سێیەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ۲٤۰ ڕووداوی شەمەندەفەر فیشەکە خێراکە (بەشی یەکەم) * ۲٤۱ ڕووداوی شەمەندەفەر فیشەکە خێراکە (بەشی دووەم) * ۲٥۳ چیرۆکی خۆشەویستیی چوارەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۲٥٤ چیرۆکی خۆشەویستیی چوارەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ۳۰۱ نمایشکردنی خراپە و پیرۆزی (بەشی یەکەم) * ۳۰۲ نمایشکردنی خراپە و پیرۆزی (بەشی دووەم) * ۳۰٤ بنکەی پۆلیسی شارەکە لە ئاژاوەدایە: ۱۲ ملیۆن بارمتە * ۳٥٨ چیرۆکی خۆشەویستیی پێنجەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۳٥۹ چیرۆکی خۆشەویستیی پێنجەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ۳۹۰ چیرۆکی خۆشەویستیی شەشەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ۳۹۱ چیرۆکی خۆشەویستیی شەشەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ٤۳۱ چیرۆکی خۆشەویستیی حەوتەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی یەکەم) * ٤۳۲ چیرۆکی خۆشەویستیی حەوتەم لە بنکەی پۆلیسی شارەکە (بەشی دووەم) * ٤٤۹ ئاهەنگی هاوسەرگیری ساخە * ٤٨۷ چیرۆکی خۆشەویستیی هەشتەم لە نێوان ئەندامانی پۆلیسی شارەکە - پەنجە تووتەی دەستی چەپ * ٥۳۰ ڕاستییەکی بڵاوی شارەکە - ناسنامەی ڕاستەقینەی پیاوی چەکوشەکە (بەشی یەکەم) * ٥۳۱ ڕاستییەکی بڵاوی شارەکە - ناسنامەی داستەقینەی پیاۆی چەکوشەکە (بەشی دووەم) * ٥۳۲ برینی خۆشەویستی یەکەم (بەشی یەکەم) * ٥۳۳ برینی خۆشەویستی دووەم (بەشی دووەم) * ٥۳٤ نیشانە نوێکە و پیاوە بچووکەکە * ٥۳٥ نیشانە کۆنەکە و ڕۆحی ئەفسەرەکە * ٦٨۱ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (دەسپێکی پەخش) بەشی یەکەم * ٦٨۲ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (حاڵەتی بێ هیوایی) بەشی دووەم * ۲٨۳ پەخشکردنی ژیانە هەڵواسراوەکە بە خۆشەویستی (هاتنە ناوەوەی شانۆ) بەشی سێیەم {{Div col end}} {{لێکۆڵەر کۆنان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان]] [[پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا]] qw6xnxmjmtzgftvc4c13mrjbch0kcq1 0 140616 1684617 1542218 2026-10-09T22:37:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684617 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = ولیاوا | ناوی_خۆماڵی = Wliawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی ولیاوا.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی ولیاوا | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١١٨١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''ولیاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == ولیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مامەخەلان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھەرمێلەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی مردوان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[پڵنگە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] f39fq22fi51glrhp4lnbtg9afcs4hvr 0 141167 1684540 1542212 2026-10-09T19:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684540 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = ورمزیار | ناوی_خۆماڵی = Warmizyar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی ورمزیار.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی ورمزیار | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٣١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''ورمزیار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == ورمزیار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەپەڕەش، بەرانان|تەپەڕەش]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گاوانی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قازان، بەرانان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زییەکە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mbywbdr2ddyt7fwesba2zgh9tzdmz1x 0 141432 1684548 1542215 2026-10-09T19:38:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684548 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وریاوا | ناوی_خۆماڵی = Wriawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی وریاوا.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی وریاوا | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٥٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وریاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == وریاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی میرانی بابەعەلی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[میرمام، پێنجوێن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەنگەژاڵ، گەرمک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ساڵیاوای تازە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] i552o9o5h5wd5x4zshkh331uatds8ok 0 142041 1684616 1542217 2026-10-09T22:36:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684616 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = ولیان | ناوی_خۆماڵی = Wlyan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی ولیان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی ولیان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٤٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''ولیان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''ولیان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەلیاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زەیدعومەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سۆڵیاوا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەرەویانی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 6tcgwfg12hz6ku5moxvy2myp4wo2ar8 0 142438 1684411 1542210 2026-10-09T13:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684411 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وازۆڵ | ناوی_خۆماڵی = Wazoll | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی وازۆڵ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٣٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وازۆڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''وازۆڵ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەق، وارماوا|دەق]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[گوڵانی حاجی فەرەج]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عازەبان، دەربەندیخان|عازەبان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ko0mnacjx0khso1ovnm7gk0fl5jx7o2 0 142439 1684668 1542221 2026-10-10T01:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684668 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وڵوەر | ناوی_خۆماڵی = Wllwar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی وڵوەر | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥١٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وڵوەر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''وڵوەر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[زمناکۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[دەنگەوەرە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەنداوی دەربەندیخان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fdk23rq9gltemisi4q53kwtzsq65eex 0 143807 1684381 1649569 2026-10-09T13:33:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684381 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = واتێ | ناوی_خۆماڵی = Wate | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی واتێ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی واتێ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بنگرد]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥١٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''واتێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بنگرد]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''واتێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەنگژە]] و لە باشوور لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کونەمارە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] rrko7gjejvtlcrdiqei7gewx0lnuno1 0 147867 1684663 1519603 2026-10-10T01:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684663 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:وڵاتانی دواکەوتوو.jpg|250px|وێنۆک|ئەو وڵاتانەی دواکەوتوون لە ھەموو ڕووێکەوە]] وڵاتانی دواکەوتوو ({{بە ئینگلیزی|Least Developed Countries}})، پێناسەیەکی ترە بۆ ئەو وڵاتانەی کە لە پەرەسەندن دواکەوتن. نیشانەکانی ئەم جۆرە وڵاتانە بریتییە لە: * ئاستی نزمی تەندروستی و خواردن و خۆراک. * نەخوێندەواری. * کەمبوونی [[سەرمایە (کتێب)|سەرمایە]] و دارایی. * جیاوازی چینایەتی. * دووفاقی و چەند فاقی ئابوور. * زاڵبوونی [[کشت و کاڵ]] بە سەر [[پیشەسازی]]. * نالەباری سیستەمی پارەو دراو. * بێ متمانەیی بە سەرمایەدانان. * نەبوونی شێوازی پێشکەوتووی [[تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژی]] و بێ موبالاتی [کەمتەر خەمی] بۆ پەرەسەندن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=فەرھەنگی زانستی سیاسی|دوایین=شەبانی|یەکەم=ئەحمەد|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٢٧٩٧-٢١-٩|شوێن=زانکۆی سنە|پەڕەکان=٣٣٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|جوگرافیا|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:فەرھەنگی زانستی سیاسی]] [[پۆل:قەرز]] [[پۆل:وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن]] [[پۆل:گەشەپێدانی ئابووری]] [[پۆل:گەشەپێدانی ناونەتەوەیی]] tkww4q1lm5b72j0llp1sx9odasqc0qt 0 149192 1684658 1649551 2026-10-10T01:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684658 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وڕێڵە | ناوی_خۆماڵی = Wrella | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێباز]](باوەنور) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 618 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وڕێڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێباز]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وڕێڵە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ترشاکەی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حەمەی قادر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[یارمەند]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سۆفی وەن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref><ref>https://books.google.iq/books?</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jzlyjpnmq1f9fy04s9vv9uwqbc68yuc 0 149557 1684389 1649567 2026-10-09T13:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684389 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وارانی بان غاز | ناوی_خۆماڵی = Warany Ban Ghaz | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی نەوجول]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 337 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وارانی بان غاز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی نەوجول]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وارانی بان غاز''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حەیدەرەسوورە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[وارانی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەرمک، نەوجول|گەرمک]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چنارە، نەوجول|چنارە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[وارانی خواروو]] * [[وارانی سەروو]] {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mf54ydm9re2z3hoi7n0gltkqelqe4en 0 149558 1684390 1649565 2026-10-09T13:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684390 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وارانی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Warany Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی نەوجول]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 322 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وارانی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی نەوجول]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وارانی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[وارانی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی [[زینانەی گەورە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵاچەڕمەڵە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کۆشکی بەرەومنارە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[وارانی سەروو]] * [[وارانی بان غاز]] {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] cqz6feykjk2fhvl0keposycahfxpiyu 0 149559 1684391 1649564 2026-10-09T13:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684391 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = وارانی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Warany Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی نەوجول]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 324 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''وارانی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی نەوجول]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وارانی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حەیدەرەسوورە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[وارانی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەرمک، نەوجول|گەرمک]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کۆشکی بەرەومنارە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[وارانی خواروو]] * [[وارانی بان غاز]] {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] nn3vjb405s15azvqm8ld2bra6z3ysqq 0 150972 1684610 1363103 2026-10-09T22:35:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1684610 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}} '''وشەکان و یاساکان: کەرەستەکانی زمان''' کتێبێکی باوی زمانەوانی ساڵی ١٩٩٥ ی نووسەر ستیڤن پینکەرە دەربارەی کرداری ڕێک و ناڕێک. == کتێبەکە == لە دەمی پینکەرەوە کتێبەکە «ھەوڵ دەدات سروشتی زمان و مێشک ڕۆشن بکاتەوە لە ڕێگەی ھەڵبژاردنی دیاردەیەکەوە و لێکۆڵینەوەی لە ھەموو گۆشەیەکەوە کە دەکرێت وێنە بکرێت.» شیکارییەکەی ڕەنگ دانەوەی بۆچوونەکانییەتی لەسەر زمان و چەندەھا ڕووی تری سروشتی مرۆڤ کە ھەردووکیان خۆگونجاندنی زکماکانەی ساکۆلۆژیای پەرەسەندنن. زۆرینەی کتێبەکە تاوتوێکردنە لەسەر شێواز و دووبارەبوونەوەی ھەڵە ڕێزمانەیییەکانی زمانی [[ئینگلیزی]] (و بە ڕادەیەکی زۆر کەمتریش لە زمانی ئەڵمانی دا) ھەروەھا دووانی کەسە مێشک زیان پێگەیشتووەکان کە ڕێگرە بتوانن بە پاراوی بدوێن و بە دیاردەی «زمان بەستران»یان «ئافازی» ناسراوە. ناونیشانی کتێبەکە " وشەکان و یاساکان" ئاماژەیە بۆ نموونەکەی پینکەر کە باوەڕی وایە باشترین پیشاندەرە کە وشە چۆن لە مێشک دا بەرجەستە دەبێت. ئەو دەڵێت کە وشە یا ئەوەتا ڕاستەوخۆ ھەڵدەگیرێت لەگەڵ واتا ھاوبەشەکانیان لە "فەرھەنگی ھۆشیی" یان ئەوەتا وشەکان لە مێشک بەرھەم دەھێنرێن بەھۆی یاسای مۆرفۆلۆجییەوە. بۆ نموونە "Leak and Rose" ھەڵدەگیرێن وەکو وشەی سەرەتایی/سەرواژە/وشەی بنچینەی/ لە فەرھەنگی ھۆشیی دا؛ بەڵام وشەکانی " Leaking" و " Roses" پێویست ناکات وەکو دوو وشەی جیا ھەڵبگیرێن چونکە مێشکی مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی دوو وشەی سەرەتایی/سەرواژە/وشەی بنچینەی/ بھێنێتەوە بە زیادکردنی پاشگر لە کۆتای وشەکانی "Leak and rose" و بەدەستھێنانی دوو وشەی نوێ. دوای تاوتوێکردنی ھەڵەکانی زمانی ئینگلیزی کە منداڵان دەیکەن لە گشتاندنی یاسای مۆرفۆلۆژیی (وەکو ئەوەی کە بۆ کۆی "Mouse" وشەی "Mouses" بەکاردێنن لە جیاتی ئەوەی "Mice" بەکاربێنن) کتێبەکە دەگاتە ئەو دەرئەنجامەی کە کردارە ناڕێکەکان نایەنەوەیاد لەڕێی یاسای گۆڕینی کردارەکانەوە (وەکو ئەو یاسایەی کە "Sleep/Slept", "Weep/Wept" و "Keep/Kept" دروست دەکات) بەڵکو لەڕێی ڕاستەوخۆ لەبەرکردنی ھەر دەمێکی تایبەتی کردارێک بە جودا.<ref name="WRessay">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://pinker.wjh.harvard.edu/articles/papers/Edinburgh.pdf | سەردێڕ=Words and rules (essay) | بڵاوکەرەوە=Harvard University | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤| نووسەر=Pinker, Steven | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150519092731/http://pinker.wjh.harvard.edu/articles/papers/Edinburgh.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830145603/http://pinker.wjh.harvard.edu/articles/papers/Edinburgh.pdf |date=٣٠ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> == توێژینەوە == نموونەی کتێبی «وشە و زمان» ناڕێکە لەگەڵ بیروڕاکانی پێشووتردا و گریمانەی ئەوە دادەنێت کە کردارە ڕابردووە شازەکان دەرئەنجامی جێبەجێکردنی یاساکانن کە بەندە لەسەر لێکچووە دەنگییەکان ([[فۆنۆلۆجی]]). پینکەر شێوەیەکی لاوازی نموونەی بەستنەوە پەسەند دەکات بۆ شرۆڤەکردنی بنچینەی ژمارەیەکی کەم لە کردارە شازە تازەکان کە دەمە ڕابردووەکانیان پەیداکردووە بەھۆی ڕووکەش لێکچوونی ئەو کردارانەی کە خۆیان شازن؛ و بەراوردی ئەم چەشنە گشتاندنە زیاد لەپێویست دەگمەنە لە کردارە ڕابردووە ئاسایییەکان (بە زیادکردنی "ed" بۆ کردارە ڕابردووە شازەکان). توێژینەوەکەی بەھەمان شێوە تاوتوێی دەمی ڕابردوو دەکات لەسەر قسەکەرانی زمانی [[ئەڵمانی]] بۆ زیاتر پشتگیریکردنی دەرئەنجامی نووسینەکەی. ھەروەھا «وشە و زمان» ناونیشانی وتارێکی پینکەرە کە وتووێژ دەکات لەسەر کۆمەڵێک بابەت کە لە کتێبەکەی دا باس کراون.<ref name="WRessay"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب}} {{کارەکانی ستیڤن پینکەر}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی]] q4t8ch72eh715pvkm30j85z7nxl8u2c 0 157599 1684593 1519549 2026-10-09T22:33:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1684593 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وزەی ڕەھای گیبس''' ({{بە ئینگلیزی|Gibbs free energy}}) ھێندێکی [[داینامیکە گەرمی|داینامیکە گەرمیە]] کە بریتیە لەو ئیشەی کە سیستەمێک لە پڕۆسەیەک دا ئەنجامی دەدات، کاتێک [[پەستان]] و [[پلەی گەرمی]] جێگیر بن. لەبەر ئەوی ئەم ھێندە وزەیە، کەواتە یەکەکەشی یەکسانە بە جوڵ (J). ئەم ھێندە بە (<math>\Delta G </math><math>\Delta G</math>) ھێما دەکرێ و یەکسانیشە بە: <math>\Delta G^{\circ} = \Delta H^{\circ} - T \Delta S^{\circ}</math><math>{\displaystyle \Delta G^{\circ }=\Delta H^{\circ }-T\Delta S^{\circ }}</math> لێرەدا (<math>\Delta H </math><math>\Delta H</math>) بریتیە لە [[ئێنتالپی]]،<math>T </math><math>T</math> <math>T</math>بریتیە لە پلەی گەرمی، و <math>\Delta S </math><math>\Delta S</math>بریتیە لە [[ئینتڕۆپی]] سیستەمەکە. <math>\Delta G</math><math>\Delta G </math>بریتیە لە بەرزتری بڕی وزە کە لە سیستەمێکی داخراوی داینامیکە گەرمی دا بەدەست دێت بە جێگیر بوونی قەبارە. کاتێک سیستەمێک لە دۆخی یەکەمەوە دەچێ بۆ دۆخی دووەم، <math>\Delta G</math>یەکسان دەبێ بەو ئیشەی لە لایەن سیستەمەوە ئەنجام دەدرێ لەسەر دەوروبەر. <math>\Delta G</math>لە سەرەتادا پێی وتراوە '''''وزەی بەنرخ'''''، کە لە ساڵانی ١٨٧٠یەکان لایەن زانای ئەمریکی [[جۆزێف ویلارد گیبس]] پەرەی پێدراوە. وەسفی گیبس بۆ ئەم ھێندە بەم شێوەیە بوو: بەرزترین بڕی [[وزەی میکانیکی]] کە دەکرێ لە سیستەمێک بەدەست بێت بە جێگیر بوونی قەبارە و پلەی گەرمی لە سیستەمێکی داخراو لە دۆخی سەرەتاییدا.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Gibbs_free_energy</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|کیمیا|زانستی ماددە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:چەمکە فیزیکییەکان]] [[پۆل:زانستی ماددە]] [[پۆل:کارەکانی دەوڵەت]] [[پۆل:ڕێژە فیزیکییەکان]] [[پۆل:چەندێتییە فیزیکییەکان]] jm6pss2agi4fp3yk1ss54yo21c4z6ub 0 160000 1684504 1519437 2026-10-09T19:33:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە) 1684504 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Waagashi.jpg|وێنۆک|واگاسی]] '''واگاسی''' [[پەنیر|پەنیرێکی]] بێنینییە کە لە [[شیر]]ی [[مانگا]] بەرھەمدەھێنرێت. خواردنەکە تایبەتمەندیێکی بێنینی باکوورە لە [[ئەفریقا]] وە زۆر جار لەلایەن خەڵکی فولانی درووستدەکرێت. خواردنەکە بە زۆری لە شاری پاراکاو، لە بێنینی ناوەندی بەرھەمدەھێنرێت. پێکھاتەی واگاسی نەرمە وە چێژێکی سووکی ھەیە و زۆرجار لە چێشتلێنان بەکاردێت.<ref name="Tourism">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.benintourism.com/en/interne.php?idrub=2&id=12|سەردێڕ=Parakou|بڵاوکەرەوە=Benintourism.com|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071020014125/http://www.benintourism.com/en/interne.php?idrub=2&id=12|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20140726003259/http://www.celtnet.org.uk/recipes/miscellaneous/fetch-recipe.php?rid=misc-wagasi-sauce Wagasi in sauce] *[http://www.pulaku.com/archives/752 Wagasi production] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200105071710/http://www.pulaku.com/archives/752 |date= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ }} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|ئەفریقا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خۆراک-کۆلکە}} od0zcd30zdy1u3m9wz3lfsdu2kd5vyg 0 160152 1684595 1397254 2026-10-09T22:33:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1684595 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Hot_metalwork.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hot_metalwork.jpg|وێنۆک|تیشکدانەوەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AHot_metalwork.jpg%7Cوێنۆک%7Cتیشکدانەوەی |date=ئابی ٢٠٢١}} گەرمی دەتوانرێت دەربکەوێت لەسەر ئەم ماددەیە]] '''وزەی گەرمی''' کۆمەڵێک یاسای ثێرمۆداینامیکی دەگرێتەوە، وەک و [[وزەی ناوەکی]] سیستەمێک. گەرمی یاخود گەرمی ھەستپێ کراو، کە وەکو یەکێک لەشێوازەکانی گواستنەوەی وزەی گەرمی ناسراوە. یانیش وەکو یەکێک لە تایبەت مەندییەکانی وزەی سەربەخۆی سیستەمی گەرمی ناسراوە. کاتێک(T) پلەی گەرمییەو (K) وەکوو نەگۆڕی پۆلێتزمان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is thermal energy? (article)|ناونیشان=https://www.khanacademy.org/science/physics/work-and-energy/work-and-energy-tutorial/a/what-is-thermal-energy|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Khan Academy|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Energy|یەکەم=Just|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Thermal Energy {{!}} A Beginner’s Guide|ناونیشان=https://justenergy.com/blog/thermal-energy-what-it-is-how-it-works-environmental-impact/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Just Energy|زمان=en-US}}</ref> == پەیوەندی نیوان گەرمی و وزەی ناوەکی. == گەرمی بریتییە لە وزەی گوێزەرەوە بەشێوەیەکی ھەڕەمەکی لە سیستەمێکی گەرمەوە بۆ سیستەمێکی سارد. گەرمی وزەیە لە کاتی گواستنەوەدا نەوەک تایبەت مەندی ئەم سیستەمە، یاخور بەشێک لە سیستەمەکە بەشێوەیەکی تر وزەی ناوەکی بریتییە لە تایبەت مەندی سیستەمێک. لەگازە نموونەیییەکاندا وزەی ناوەکی بریتییە لە کۆی جووڵە وزەی تەنۆلکەکانی گاز، و ھەرئەم جووڵەوزەیەشە کە دەبێتە ھۆی گواستنەوەی گەرمی لەناو سیستەمێک لەبەر ئەم ھۆکارە دەستەواژەی وزەی گەرمی پێشی ئەوترێ وزەی ناوەکی وزەی گەرمی بەھەمان شێوە بەکاردەھێندرێت بۆ گواستنەوەی گەرمی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Thermal Energy - Knowledge Bank - Solar Schools|ناونیشان=https://www.solarschools.net/knowledge-bank/energy/types/thermal|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.solarschools.net}}</ref> == بەشی مێژوویی == لە ساڵی ١٨٤٧ مامۆستای زانکۆ جەیمس پرێسکۆت جووڵ' لە بابەتێکیدا بەناوی 'ژیانی ھێز و گەرمی سەر ماددەکان' چەند تایبەتمەندییەکی نزیک لە دەستەواژەی وزەی گەرمی یان گەرمی خستەڕوو و شیکردەوە، ئەو دۆزییەوە کە دەستەواژەی گەرمی گواستراوە و گەرمی ھەستپێکراو وەکو شێوازێک لە گەرمی دەتوانن کارێگەری بخەنە سەر پێکھاتەی فیزیایی ماددەکان، بەھەمان شێوە وتیشی ئەو وزەیە لەکاتی ڕێکخستنی تەنۆلکەکاندا دروست دەبێت، شێوازێکی ماتەوزە و وزەی ھەستپێکراو کە کاریگەری دەکاتە سەر [[پلەی گەرمی]] بە ثێرمۆمیتەر پێوانەدەکرێت. == وزەی گەرمی بەفیڕۆچوو == ئەگەر نزمترین پلەی گەرمی سیستەمێک بریتیبێت لە Te و وزەی بەفیرۆچوو بریتیبێت لە S ئەوکاتە وزەی ناوەکی ئەم سیستەمە S*Te ناتوانرێت بگۆردرێت بۆ ئیش یاخود سودی لێوەربگیرێت. ئەمەش جیاوازی نێوان وزەی ناوەکی و وزەی سەربەخۆمان بۆ ڕوون دەکاتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وزە|زانست|فیزیک}} {{پۆلی کۆمنز|Thermal energy}} {{وزە-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:تایبەتمەندی گەرمی داینامیکی]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] [[پۆل:فیزیک]] eubr8xivjtbxsphgs6bfksxy05ujipx 0 160962 1684527 1519507 2026-10-09T19:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1684527 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} وتارێک دەرباری لۆژیک-فەلسەفە یان بە ئینگلیزی (Tractatus Logico-Philosophicus و کورتکراوەتەوە بۆ TLP) بریتیە لە تەنھا کتێبی درێژ کە فەیلەسوفی نەمسایی [[لودڤیگ ڤیتگنشتاین|لەدویگ ویتینگشتاین]] نوسیبێتی و لە تەمەنی خۆیدا بڵاوکرابێتەوە. پرۆژەکە ئامانجێکی فراوانی ھەبوو: دیاریکردنی پەیوەندی نێوان [[زمان]] و [[واقیع|واقع]] و دیاریکردنی سنورەکانی زانست.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=TLP|پەڕەکان=٤.١١٣}}</ref> == تێزە سەرەکیەکان == حەوت تێزی سەرەکی تێدایە لەم دەقەدا کە ئەمانەن: <br /> # جیھان بریتیە لەوەی حاڵەتە. # ئەوەشی کە حاڵەتە ([[ڕاستی]]ە) بریتیە لە بوون و دۆخی ھەبوون. # وێنەیەکی [[ژیربێژی (مەنتیق)|ژیربێژی]] ڕاستیەکان بریتیە لە فیکر. # فیکر بریتیە لە گریمانەیەک بەمانایەک. # [[گریمانە]]یەک بریتیە لە [[نەخشە (ماتماتیک)|نەخشەیەکی]]-ڕاستی گریمانەی سادەترە. (گریمانەی سادەتر بریتین لە نەخشەی-ڕاستیی خۆی). # شێوازی گشتی گریمانەیەک بریتیە لە شێوازی گشتی نەخشەیەکی-ڕاستی، کە ئەکاتە:<math>[\bar p,\bar\xi, N(\bar\xi)]</math> . ئەمە خۆی بریتیە لە شێوازی گشتی گریمانەیەک. # کاتێ کەسێک نەتوانێ قسە بکات، پێویستە بێدەنگ بێت. <br /> === گریمانەی 1 === بەشی یەکەم زۆر کورتە: {| class="wikitable" |+وەرگێڕان لە ئینگلیزیەوە !کوردی !ئینگلیزی |- |1. جیھان بریتییە لە ھەموو حاڵەتەکان. 1.1 جیھان کۆی ھەموو حاڵەتەکانە، نەک شتەکان. 1.11 جیھان بە ڕاستیەکان جیا ئەکرێتەوە، وە بەوەی ھەموو ڕاستیەکان بێت. 1.12 چونکە کۆی ڕاستیەکان ئەوە دیاری ئەکات کە حاڵەتەکە چیە، ھەروەھا ئەوەش کە حاڵەت نیە. 1.13 جیھان بریتیە لە ڕاستیەکانی پانتایی [[ژیربێژی (مەنتیق)|ژیربێژی]]. 1.2 جیھان دابەش ئەبێت بەسەر ڕاستیەکاندا. 1.21 ھەر دانەیەکیان ئەکرێ حاڵەت بێ یان حاڵەت نەبێ لە کاتێکدا شتەکانی تر ھەموو وەک خۆیان بمێننەوە. | * 1 The world is all that is the case. * 1.1 The world is the totality of facts, not of things. * 1.11 The world is determined by the facts, and by their being all the facts. * 1.12 For the totality of facts determines what is the case, and also whatever is not the case. * 1.13 The facts in logical space are the world. * 1.2 The world divides into facts. * 1.21 Each item can be the case or not the case while everything else remains the same. |} <br /> == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tractatus Logico-Philosophicus}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە فەلسەفییەکان]] [[پۆل:لۆژیکی فەلسەفی]] [[پۆل:فەلسەفەی ھاوچەرخ]] [[پۆل:فەلسەفەی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسراوەکانی زیندان]] [[پۆل:کتێبەکانی فەلسەفە]] 065k9bcpqe6hffs064gldreubml2ll7 0 161128 1684619 1519574 2026-10-09T22:37:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1684619 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێواز}} }} [[پەڕگە:Umbriel (moon).jpg|وێنۆک|مانگی ومبریێل]] '''مانگی ومبریێل''' یەکەک لە مانگەکانی ھەسارەی [[یۆرانۆس]] ئەو مانگە دیتراوە لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٨٥١ لەسەر دەستی [[ویلیام ھێرشل]]. دیتنەوەی ئەو مانگە ھاوکات بوو لەگەڵ دیتنەوەی مانگی [[ئێریەل (مانگ)|ئێریەل]]. == سەرچاوەکان == * [https://solarsystem.nasa.gov/moons/uranus-moons/umbriel/in-depth/ مانگی ومبریێل لە ماڵپەری ناسا] * [http://solarviews.com/eng/umbriel.htm ومبریێل مانگ] {{کۆمەڵەی خۆر}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Umbriel (moon)}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] azz8d9xo0qubryp0b1nkur06ij50l2d 0 161282 1684550 1405118 2026-10-09T19:39:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1684550 wikitext text/x-wiki {{ڕەوانەکەر|ھێزی با}} [[پەڕگە:Wind power plants in Xinjiang, China.jpg|وێنۆک|وێستگەی بەرھەمھێنانی کارەبا لە با لە شاری شینژیانگ، چین.]] '''وزەی با''' یان '''ھێزی با''' بەکارھێنانی بایە بۆ پەیداکردنی [[وزەی میکانیکی]] لەناو توربینەکانی با بۆ سوڕاندنەوەی بەرھەمھێنەری [[کارەبا]]. وزەی با بە وزەیەکی خاوێن و نوێبووەوە دادەنرێت و کاریگەری کەمتری ھەیە لەسەر ژینگە بە بەراورد بە سووتاندنی [[خەڵووز]]ی بەردین بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا. وێستگەی با پێکدێت لە چەندەھا توربینی با کە بەستراون بە گۆڕەڕی ھێزی کارەبایی. با لە وشکاییدا سەرچاوەیەکی ھەرزانی وزەی کارەبایە، بە بەراورد لەگەڵ خەڵووز و کێڵگە گازییەکان.<ref>{{cite article |title=Levelized Cost of Energy and Levelized Cost of Storage 2018 |date=November 8, 2018 |url=https://www.lazard.com/perspective/levelized-cost-of-energy-and-levelized-cost-of-storage-2018/ |accessdate=November 11, 2018}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.theguardian.com/environment/2014/oct/13/wind-power-is-cheapest-energy-unpublished-eu-analysis-finds |سەردێڕ=Wind power is cheapest energy, EU analysis finds|بڵاوکەرەوە=the guardian|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1016/j.rser.2014.08.049 |سەردێڕ=Renewable energy gathers steam in South Africa|journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews|بەرگ=٤١|پەڕە=٣٩٠|ساڵ=٢٠١٥|دوایین١=Walwyn|یەکەم١=David Richard|دوایین٢=Brent|یەکەم٢=Alan Colin|hdl=2263/49731}}</ref><ref>Gasch, Robert and Twele, Jochen (ed.) (2013) ''Windkraftanlagen. Grundlagen, Entwurf, Planung und Betrieb''. Springer, Wiesbaden 2013, p. 569 (German).</ref> بەکارھێنانی وزەی با لەسەر وشکانی کاریگەریش دەکاتە سەر دەشت و لەوەڕگاکان بەوەی کە ڕووبەرێکی زیاتر داگیر دەکات بە بەراورد لەگەڵ وێستەگەکانی دیکەی کارەبا،<ref name="grantham">[http://www.lse.ac.uk/GranthamInstitute/faqs/what-are-the-pros-and-cons-of-onshore-wind-energy/ What are the pros and cons of onshore wind energy?]. [[Grantham Research Institute on Climate Change and the Environment]]. January 2018.</ref><ref name="energyfootprint">Nathan F. Jones, Liba Pejchar, Joseph M. Kiesecker. "[https://doi.org/10.1093/biosci/biu224 The Energy Footprint: How Oil, Natural Gas, and Wind Energy Affect Land for Biodiversity and the Flow of Ecosystem Services]". ''[[BioScience]]'', Volume 65, Issue 3, March 2015. pp.290–301</ref> چونکە دەبێ ڕێژەیەکی زۆر دابنرێت و لە شوێنی جیاجیاش. بەڵام بەکارھێنانی وزەی با لەناو ئاودا باشتر و بەھێزترە وەک لە وشکانی بەوەی کە کاریگەریان کەمترە لەسەر ژینگە، بەڵام تێچووی دروست کردن و بەردەوامی خزتمەتگوزاری زیاتر. لە ساڵی ٢٠١٨ قەبارەی وزەی با لە سەرتاسەری جیھاندا بە ڕێژەی ٩٫٦٪ لە سەدا زیادی کردوو بوو بە ٥٩١ گێگاوات و بەرھەمھێانی وزەی کارەبا بەھۆی با گەیشتە ٤٫٨٪ لە سەدای تەواوی وزەی کارەبای جیھان و ھەروەھا ١٤٪ لە سەدی یەکێتی ئەورووپا. [[دانمارک|دانیمارک]] وڵاتێکە کە زۆرترین ڕێژەی بەکارھێنانی وزەی بای ھەیە کە لە ساڵی ٢٠١٧ ڕێژەی ٤٣٫٤٪ی کارەباکەی لە با وەردەگرت. بە لایەنی کەمەوە ٨٣ وڵاتی دیکە وزەی با بەکاردەھێنن بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا. == مێژوو == وزەی با بەکارھێنراوە ھەر لەو کاتەوەی مرۆڤەکان چارۆگەکانیان خستە بەر با. ئەو مەکینانەی کە بە با کاریان دەکرد بەکاردەھێنران بۆ دوورینەوەی گەنم و پەمپدانی ئاو. ئاشی ھەوایی و پەمپی با، لە وڵاتەکانی ئیران و ئەفغانستان و پاکستان پەرەیان پێدرا لە سەدەی نۆیەم.<ref>[[Ahmad Y Hassan]], [[Donald Routledge Hill]] (1986). ''Islamic Technology: An illustrated history'', p. 54. [[Cambridge University Press]]. {{ISBN|0-521-42239-6}}.</ref><ref>{{بیرخستنەوە|یەکەم=Adam |دوایین=Lucas |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Wind, Water, Work: Ancient and Medieval Milling Technology |بڵاوکەرەوە=Brill Publishers |ژپنک=٩٠-٠٤-١٤٦٤٩-٠|پەڕە=٦٥}}</ref> [[پەڕگە:Wind turbine 1888 Charles Brush.jpg|وێنۆک|توربینی بای چارڵز برەش لە ١٨٨٨]] یەکەم ئاشی ھەوایی کە بەکارھات بۆ دروستکردنی وزەی کارەبا لە سکۆتلەندا درووست کرا لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٨٨٧ لە لەیان پرۆفیسۆر جەیمس بلیت لە کۆلێژی ئەندەرسۆن.<ref name="Price">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Price |یەکەم=Trevor J |سەردێڕ=James Blyth – Britain's First Modern Wind Power Engineer |journal=Wind Engineering |بەرگ=٢٩|issue=3 |پەڕەکان=١٩١–٢٠٠|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٥|doi=10.1260/030952405774354921}}</ref> توربینەکەی ١٠ مەتریەکەی بلیت لە ناو باخچەیەک لە خانوەیەکی لە ڕۆژێکی پشوودا دانا بۆ ئەوەی خانووەیەکی بۆ ڕوناک بکاتەوە کە دەبێتە یەکەم خانوو کە سەرچاوەی ڕوناککەرەوەکەی وزەی با بێت. == وزەی با == وزەی با وزەیەکی جوڵاوەی ھەوایە لە جوڵەدا، و پێشی دەوترێت با. بڕی تەواوی رۆشتنی وزەی با بەناو ڕوێکی خەیاڵی بە ڕووبەری A لە ماوەیەکی کاتدا t: :<math>E = \frac{1}{2}mv^2 = \frac{1}{2}(Avt\rho)v^2 = \frac{1}{2}At\rho v^3,</math><ref name=physics>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.ewp.rpi.edu/hartford/~ernesto/S2010/EP/Materials4Students/Valentine/Grogg.pdf | سەردێڕ=Harvesting the Wind: The Physics of Wind Turbines | ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150824064326/http://www.ewp.rpi.edu/hartford/~ernesto/S2010/EP/Materials4Students/Valentine/Grogg.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٥ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە ''ρ'' چری ھەوایە؛ v خێرایی بایە؛ Avt قەبارەی ھەوایە کە تێپەڕ دەبێ بەناو A(کە وا دادەنرێت ئەستوون بێت لەگەڵ ئاڕاستەی با)؛ Avt''ρ'' ھەورھا بارستاییە m کە بەناو A تێپەڕ دەبێت؛ ½ ''ρv''² وزەی جوڵاوەی جوڵەیی ھەوایە بەپێت یەکەی قەبارە. ھێز، وزەیە لەسەر کات، کەواتە وزەی با لەسەر ڕووبەر A (بۆ نموونە: یەکسانە بە ڕووبەری خولانەوەی توربینی با) ئەوەیە: :<math>P = \frac{E}{t} = \frac{1}{2}A\rho v^3.</math><ref name=physics /> == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Wind_power|سەردێڕ = Wind power|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} {{Uncategorized|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|وزە|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Wind power}} {{وزە-کۆلکە}} p2tr74bnx3xgmmmvfpdddg8lnzyajqq 0 163183 1684489 1666780 2026-10-09T16:39:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەفغانستان-کۆلکە) 1684489 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wazhma Frogh (Afghanistan) with Secretary of State Hillary Rodham Clinton and First Lady Michelle Obama.png|وێنۆک|فروغ لەگەڵ [[میشێل ئۆباما]] و [[ھیلاری کلینتۆن]]، ئازاری ٢٠٠٩، لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی.]] '''واژما فروغ''' ژنە چالاکوانی مافەکانی ژنانە لە [[ئەفغانستان]].<ref name="autogenerated4">[https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2009/03/120070.htm The Secretary of State's 2009 International Women of Courage Awards<!-- Bot generated title -->]</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩، لەبەرامبەر چالاکییەکانی، خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا.<ref name="autogenerated3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/biography/wazhma-frogh |سەردێڕ=Wazhma Frogh - The Independent<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925025327/http://www.independent.co.uk/biography/wazhma-frogh |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیان == کاتێک لە پۆلی ٨دابوو، ئەوا فروغ وانەی بە منداڵی خاوەن ماڵەکەیان دەدایەوە، ھەربۆیە خاوەن ماڵەکەش کرێی خانووی لەسەر کەمکردنەوە، بەمەش خۆی و خووشکەکەی توانیان بچنە قوتابخانە.<ref name="autogenerated5">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://blogs.state.gov/stories/2009/03/09/wazhma-frogh-opening-doors-women-afghanistan |سەردێڕ=Wazhma Frogh: Opening the Doors for Women in Afghanistan {{!}} DipNote<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان= ١ی نیسانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826114759/https://blogs.state.gov/stories/2009/03/09/wazhma-frogh-opening-doors-women-afghanistan |url-status=dead }}</ref> لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، باروودۆخی ناھەمواری ھەژاری و بێزارکردنی ژنان لە کەمپەکانی ئەفغان لە پاکستان ئاشکراکرد.<ref name="autogenerated5"/> لە ساڵانی ١٩٩٢ بۆ ٢٠٠١، پڕۆگرامێکی بەھێزکردنی ژنانی لە ئەفغانستان کردەوە لەوکاتەی خۆشی لە پیشاوەر (پاکستان) بوو، دواتر لە ٢٠٠١ گەڕایەوە وڵاتەکەی.<ref name="autogenerated2">[http://www.inclusivesecurity.org/network-bio/wazhma-frogh/ Institute for Inclusive Security Wazhma Frogh " Institute for Inclusive Security<!-- Bot generated title -->]</ref> فروغ پشتگیری لە سەنتەری گەشەپێدانی ژنان دەکرد، لە شارەکانی قەندەھار، غازنی، ھیرەت و ھەرێمی پەروان لە ئەفغانستان.<ref name="autogenerated2"/> فروغ لە ساڵی ٢٠١٣، بوو بە دامەزرێنەر و بەڕێوبەری پەیمانگای تووێژینەوە بۆ ژنان، ئاشتی و ئاسایش.<ref name="autogenerated3"/> فروغ بۆ گاردیان دەینووسی لەسەر بابەتەکانی ئەفغانستان. لە ساڵی ٢٠١٠، نووسی لێرە مافەکانی ژنان بوونەتە قوربانی و تاوانبارەکان ئازاددەکرێن.<ref name="bitmore">[https://www.theguardian.com/profile/wazhma-frogh Wazhma Frogh | The Guardian<!-- Bot generated title -->]</ref> واژما پشتگیری ئەمریکای کرد لە ڕێککەوتننامەی کۆتایی ھێنان بەھەموو جۆرە توندوتیژییەکان دژ بەژنان کرد، کە ئەفغانستان لە ساڵی ٢٠٠٣ ئەفغانستانیش بەڕێکەوتنەکە ڕازیبوو. فروغ لە ساڵی ٢٠٠٩، خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|ئەفغانستان}} {{پۆلی کۆمنز|Wazhma Frogh}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی ئەفغانی]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] ocfl7vmgj6xwjlj70v0rdep6kkqo220 0 164020 1684532 1551814 2026-10-09T19:36:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1684532 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} لە [[لۆژیک|لۆژیکدا]]، '''وتە''' [[ڕستەی ھەواڵی|ڕستەیەکی ھەواڵییە]] کە ئەتوانێ [[دروستی|دروست]] (یا ڕاست) بێ، ئەشتوانێ [[زڕ (لۆژیک)|زڕ]] (یا ھەڵە یا درۆ) بێ. ئەوەی کە ئەوترێ وتە ئەتوانێ دروست یا زڕ بێ بەو مانایە نییە کە مرۆڤ دڵنیایە و جوان بۆی ڕوونە کە ڕستەکە دروستە یا زڕە، ھەر ئەوەندەیە کە جگە لەم دوو بارە بارێکی تری ناتوانێ بێ. == نموونە == ئەم ڕستانەی خوارەوە ھەموو وتەن: * خەریکە باران ئەبارێ * برسیمە * ٢ + ٢ = ٤ * خوا ھەیە لەو لاوە، ئەمانەی خوارەوە ڕستە ھەن بەڵام وتە نین (لەبەر ئەوەی کە دروستی و زڕی ھەڵناگرن): * ئایا برسیتە؟ * تکایە دەرگاکە داخە * ئای لە دەست تۆ! == وتە لە بەرامبەر قەزییەدا == وتە (statement) ڕستەیەکە. وەکوو وشە سەربە زمانە. بەرھەمی لە پاڵ یەک نرانی دەنگەکان (زمانی قسە) یا سیمبۆلەکانە (زمانی نووسین). [[قەزییە (لۆژیک)|قەزییە]] (proposition) ئەوەیە کە وتە ئەیدرکێنێت. ئەو مەبەستەیە کە بەو وتەیە ئاشکرا بووە. وتە بۆ قەزییە وەکوو ناوە بۆ شتەکان. وەک چۆن وشەی سێ پیتیی «ئاو» ماکێکی تراوی بەبێ ڕەنگ و تام و بۆ دەسنیشان ئەکا، ڕستەی «ئاو لە پلەی سیفری سانتیگراددا ئەڕچێ»ش ئەوە دەسنیشان ئەکا کە ئاو لە پلەی سیفری سانتیگراددا ئەڕچێ. واتە ڕستەکە وەزعی ڕچانی ئاو لە پلەی سیفری سانتیگرادمان پێ ئەناسێنێ. جیاوازیی نێوان وشەی ئاو و ماکە تراوە بێ ڕەنگ و بۆنەکە ئاشکرایە: وشەی ئاو لە سێ پیتی «ئ» و «ا» و «و» پێک ھاتووە، لە حاڵێکا ئاو بۆ خۆی لە دوو بەش ھیدرۆجین و بەشێک ئۆکسیجن پێک دێت. وتە و قەزییە جیاوازییەکی تریشیان ھەیە: وتە ھەمیشە سەر بە زمانێکی دیارە (بۆ نموونە کوردی)، بەڵام قەزییە تایبەت بەو زمانە نییە کە پێی دەر بڕاوە. بۆ نموونە ئەمانەی خوارەوە چەن وتەیەکی جیاجیان لە زمانگەلی جیاجیادا کە ھەموویان یەک قەزییە دەر ئەبڕن: * بەفر سپییە * برف سفید است * snow is white لێرەدا ڕستەگەلی جیاواز بۆ دەربڕینی یەک قەزییە بە کار ھاتوون. == سەرچاوەکان == * [https://courses.umass.edu/phil110-gmh/text/c01.pdf BASIC CONCEPTS OF LOGIC] * [https://web.archive.org/web/20200702113619/https://www.iep.utm.edu/prop-log/#H1 پێشەکیی وتاری Propositional Logic لە Internet Encyclopedia of Philosophy] {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|فەلسەفە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:لۆژیک]] [[پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک]] jjpdnpo08ub49s5pj827vulgkj4hqiu 0 164909 1684652 1673001 2026-10-10T01:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1684652 wikitext text/x-wiki {{وەسف|دەرھێنەری ئەمریکی، ئەکتەر، نووسەر و کۆمێدیکار}} {{Infobox person | name = وودی ئاڵن | image = Woody Allen Cannes 2016.jpg | caption = ئاڵن لە [[فیستیڤاڵی فیلمی كان]]، ساڵی ٢٠١٦. | birth_name = ئاڵن ستیوارت کۆنسبێرگ | birth_date = {{birth date and age|١٩٣٥|١٢|١}} | birth_place = [[نیویۆرک سیتی]]، نیویۆرک، ئەمریکا.<!--No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine. --> | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|دەرهێنەر|نووسەر|ئەکتەر|کۆمێدیکار|موزیکژەن}} | years_active = ١٩٥٠-ئیستا | spouse = {{Plainlist| * {{marriage|هارلین سوزان ڕۆزن{{ھن}}|1956|1962|reason=divorced}} * {{marriage|[[لویزی لاسەر]]{{ھن}}|1966|1970|reason=divorced}} * {{marriage|[[سوون-یی پریڤن]]{{ھن}}|١٩٩٧}} }} | partner = {{Plainlist| * [[دیان کیتن]] (١٩٧٠–١٩٧١) * [[میا فارۆو]] (١٩٨٠–١٩٩٢) }} | children =٥ |religion =[[بێخوایی]]<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.quotationspage.com/quotes/Woody_Allen/ |başlık=Woody Allen Quotes |erişimtarihi=13 Kasım 2012 |arşivurl=http://arquivo.pt/wayback/20090707123909/http%3A//www.quotationspage.com/quotes/Woody_Allen/ |arşivtarihi=7 Temmuz 2009 |ölüurl=evet }}</ref> | relatives = [[لێتی ئارۆنسن]] (خووشک) | known for = <!--Hard to tell since almost all Allen's films are remarkable!--> <!--Since he is a prolific director, We should limit the titles to 10, Please do not alter this list---> ''[[ئانی هال]]'' (١٩٧٧){{ھن}}''[[Manhattan (1979 film)|Manhattan]]'' (١٩٧٩){{ھن}}''[[The Purple Rose of Cairo]]'' (١٩٨٥){{ھن}}''[[Hannah and Her Sisters]]'' (١٩٨٦){{ھن}}''[[Crimes & Misdemeanors]]'' (١٩٨٩){{ھن}}''[[Match Point]]'' (٢٠٠٥){{ھن}}''[[Vicky Cristina Barcelona]]'' (٢٠٠٨){{ھن}}''[[Midnight in Paris]]'' (٢٠١١){{ھن}}''[[Blue Jasmine]]'' (٢٠١٣) | signature = Woody Allen signature.svg | website = {{URL|woodyallen.com}} | works = | awards = }} '''وودی ئاڵن''' (لە دایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٥) دەرھێنەری ئەمریکی، ئەکتەر، نووسەر و کۆمێدیکارە کە ماوەی زیاتر لە ٦ دەیەیە کاردەکات و فیلمەکانی براوەی چەندین [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]]ن. ئاڵن دەستی بەکارەکانی کرد کاتێک وەک نووسەر لەبەرنامەی (''Your Show of Shows'') بەشداریکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://time.com/collection-post/3111988/your-show-of-shows/|سەردێڕ=Your Show of Shows|وێبگە=[[Time (Magazine)|TIME Magazine]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200713224649/https://time.com/collection-post/3111988/your-show-of-shows/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا وەک نووسەر چەندین بابەتی تەلەفزیۆنی، بڵاوکراوەی جۆراوجۆری وەک کتێب و کورتە چیڕۆک، پارچە نووسینی کۆمێدی لە گۆڤاری ''زە نیو یۆرکەر'' بڵاوکردۆتەوە. لە شەستەکان، ئاڵن لەپاڵ چەند ئەکتەرێکی کۆمێدی دیکە بەشداربوون لە پێشکەشکرندی ستاند ئەپ کۆمێدی لە ناوچەی گرینوچ ڤیلج لە [[نیویۆرک]]. لەوێ ئاڵن بەشێوازێکی جیاواز و دوور لە کۆمێدیا باوەکان چالاکی پێشکەشدەکرد، ودی ئاڵن بەو شێوازەی کارە کۆمێدییەکانی لە کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی جیاکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|authorlink=Terry Gross|دوایین=Gross|یەکەم=Terry|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.npr.org/2012/01/27/145760095/woody-allen-blending-real-life-with-fiction|سەردێڕ=Woody Allen: Blending Real Life With Fiction|ئیش=[[Fresh Air]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120911075355/http://www.npr.org/2012/01/27/145760095/woody-allen-blending-real-life-with-fiction|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ناوەڕاستی شەستەکان، سێ ئەلبوومی کۆمێدی بڵاوکردەوە، لە ساڵی ١٩٦٤ بووبە پاڵێوراوی خەڵاتی گرامی بۆ ئەلبوومە کۆمێدییەکەی کە ناونیشانی ئەلبوومەکە ھەربەناوی خۆیەوە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.grammy.com/grammys/artists/woody-allen|سەردێڕ=Woody Allen - Artist|وێبگە=grammys.com|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621075627/https://www.grammy.com/grammys/artists/woody-allen|url-status=dead}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤، کەناڵی کۆمێدی سێنترال پلەی چوارەمی بە ئاڵن بەخشی وەک ١٠٠ باشترین ستاند ئەپ کۆمێدی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://everything2.com/title/Comedy+Central%2527s+100+Greatest+Stand-Ups+of+all+Time|سەردێڕ=Comedy Central's 100 Greatest Stand-Ups of All Time|بڵاوکەرەوە=Everything2.com|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120715055609/http://everything2.com/title/Comedy+Central%2527s+100+Greatest+Stand-Ups+of+all+Time|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|سەردێڕ=100 Greatest Stand-Ups of All Time [Part 5]|medium=YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=5Fc6zalL3Iw|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|کات=٣٣:٠٣|بڵاوکەرەوە=Comedy Central via Goofy Cartoon}}</ref> ھاوکات لە ڕاپرسییەکی بەریتانی ئاڵن ناوی لە پلەی سێیەمی گەورە کۆمێدییەکانی جیھاندا ھات.<ref name="Thorpe">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/uk/2005/jan/02/arts.artsnews|شوێن=London|ئیش=[[The Guardian]]|یەکەم=Vanessa|دوایین=Thorpe|سەردێڕ=Cook tops poll of comedy greats|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20180119151857/https://www.theguardian.com/uk/2005/jan/02/arts.artsnews|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان|d=Q25089|c=Category:Woody Allen|q=Woody Allen|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}} * {{وێبگەی فەرمی}} * {{AllMovie name|79388}} * {{Tcmdb name}} * {{IMDb name|0000095}} * {{IBDB name}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ژیاننامە|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|کۆمیدیا|شانۆ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرهێنەر]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر]] [[پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:مۆسیقاژەنی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە]] [[پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا]] [[پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی جوو]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] [[پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ]] [[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] 8ubg156kay7p7bsp2gazh5mpyu6ayqg 0 167015 1684736 1674512 2026-10-10T05:46:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684736 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''جۆرج واشینتگتن کارڤەر''' (١٨٦٠ەکان<ref name =nn>The [[Notable Names Database]] states around 1860 citing a census report from 1870: "1864 is frequently cited as his birth year, but in the 1870 census form filed by Moses and Susan Carver he is listed as being ten years old." [http://www.nndb.com/people/582/000030492/ "George Washington Carver], NNDB.</ref><ref name="gwcnps">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |سەردێڕ=About GWC: A Tour of His Life |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]] |ئیش=[[George Washington Carver National Monument]] |وتەگێڕانەوە=George Washington Carver did not know the exact date of his birth, but he thought it was in January 1864 (some evidence indicates July 1861, but not conclusively). He knew it was sometime before slavery was abolished in Missouri, which occurred in January 1865.}}</ref> – ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٤٣) داھێنەر و زانایەکی کشتوکاڵیی ئەمریکی بوو. کارڤەر ھانی چاندنی جۆری دانەوێڵەی دیکەی دا لە بری لۆکە و شێوازی نوێی پەرەپێدا بۆ پاراستنی خۆڵ لە بێپیتبوون. کارڤەر دیارترین زانای [[ڕەشپێست]]ی سەرەتاکانی سەدەی بیستەم بوو. لەو کاتەی کە وەک پرۆفیسۆر کاری دەکرد لە پەیمانگای تەسکیجی (Tuskegee Institute)، کارڤەر پەرەی دا بە چەند تەکنیکێکی چاککردنەوەی خاکی بێپیتبوو بەھۆی چاندنی لۆکە بە بەردەوامیی. کارڤەر ھانی جووتیارە ھەژارەکانی دا کە دانەوێڵە جێگرەوەکانی وەک پاقلەی سوودانی و پەتاتەی شیرین بچێنن وەک سەرچاوەی خواردنی خۆیان و بۆ بەرەوپێشبردنی بارودۆخی ژیانیان. ٤٤ بڵاوکراوەی کرداریی بۆ جووتیاران ئامادە کرد کە پێکھاتبوو لە ١٠٥ ڕەچەتەی خواردن بەبەکارھێنانی پاقلەی سودانیی. ھەرچەندە چەندەھا ساڵی بەسەربرد لە پەرەپێدان و برەوپێدانی ژمارەیەک بەرھەم کە لە پاقلەی سوودانی دروست کرابوون، ھیچ یەکێک لە بەرھەمەکان لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو نەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm|سەردێڕ=About GWC: A Tour of His Life|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]|ئیش=[[George Washington Carver National Monument]]|وتەگێڕانەوە=George Washington Carver did not know the exact date of his birth, but he thought it was in January 1864 (some evidence indicates July 1861, but not conclusively). He knew it was sometime before slavery was abolished in Missouri, which occurred in January 1865.}}</ref> جیا لە کارەکانی بۆ بەرەو پێش بردنی ژیانی جووتیاران، ھەروەھا کارڤەر سەرکردەیەک بوو لەبواری پەرەپێدانی ژینگەپارێزیی. کارڤەر ژمارەیەک خەڵاتی ڕێزلێنانی پێبەخشرا بۆ کارەکانی، لەوانە مەدالیای سپینگەرن (Spingarn Medal) لەلایەن (NAACP). لە سەردەمێکدا کە [[ڕەگەزپەرستی]] زۆر بڵاو بوو، ناوبانگی کارڤەر کومەڵگای ڕەشپێستەکانی تێپەڕاندو لەنێو ڕەگەزە جیاوازەکان ناسراوبوو، ھەروەک بەشێوەیەکی بەربڵاو لە ناو کومەڵگای سپیپێستەکانیشدا ناسراو بوو و ستایش دەکرا بۆ دەسکەوتە زۆرەکانی و تواناکانی. لە ساڵی ١٩٤١ گوڤاری تایم (time magazine) نازناوی لییوناردۆی ڕەش (Black Leonardo)ی لە کارڤەر نا.<ref name="GW Carver">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.livescience.com/41780-george-washington-carver.html|سەردێڕ=George Washington Carver}}</ref> == سەرەتای ژیان == کارڤەر لە کۆیلایەتی دا لەدایک بوو لە نێوان سەرەتاو ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی نوزدەھەم لە شاری دایمۆند گرۆڤ (Diamond Grove) لە ناوچەی نیوتن (Newton) لە نزیک کڕیستاڵ پلەیس (Crystal Place) کە ئێستا بە شاری دایمند میسوری (Diamond Missouri) ناسراوە. ڕۆژی لەدایکبوونی کارڤەر نادیارە و تەنانەت خودی کارڤەریش نەیدەزانی. ھەرچۆنێک بێت لەدایکبوونی کارڤەر پێش کۆتایی ھاتنی کوێلایەتی بوو لە شاری میسوری (Missouri) لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٦٥ دوای شەڕی ناوخویی ئەمریکا. گەورە (خاوەن)ی کارڤەر، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) کوچەرێکی ئەمریکی بەڕەچەڵەک ئەڵمانی بوو. موسس کارڤەر دایک و باوکی جۆرج (کە ناویان ماری و جایڵس (Mary and Giles) بوون)ی لە ٩ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٥٥ بە ٧٠٠ دولار لە کەسێک بە ناوی ویڵیام پ. مکجینیس (William P. McGinnis) کڕی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Linda O. McMurry|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hlMkIgwg9KEC&pg=PA196|سەردێڕ=George Washington Carver: Scientist and Symbol|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٨٢|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٣٢٠٥-٥|شوێن=New York|پەڕە=١٩٦}}</ref> کاتێک جۆرج تەنھا تەمەنی یەک ھەفتە بوو، خوی و خوشکی و دایکی لەلایەن چەند چەتەیەک (ڕێگر)ی شەو ڕفێندران لە ویلایەتی ئەرکەنساوە (Arkansas). برای جۆرج، جەیمس، لە دەست ڕێگرەکان ڕزگار کراو بردرایە شوێنێکی سەلامەت. چەتەکانکوێلەکانیان فرۆشت لە ویلایەتی کێنتاکی (Kentucky). مۆزس کارڤەر (Moses Carver) جۆن بێنتڵی (John Bentley) بە کرێ گرت بۆ دۆزینەوەیان بەڵام ئەو تەنھا جۆرجی دوزییەوە کە لەوکاتە شیرەخۆرە بوو. مۆزس (Moses) وتووێژی لەگەڵ ڕێگرەکان کرد بۆ دووبارە بەدەست ھێنانەوەی کوڕەکە و ھەروەھا بێنتڵی (Bentley) خەڵات کرد. دوای ھەڵوەشانەوەی سیستەمی کوێلایەتی، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) و خێزانەکەی کە ناوی سوزان (Sozan) بوو، جۆرج (George) و براکەیان وەک منداڵی خۆیان بەخێوکرد. ئەوان جۆرجیان ھاندا کە بەردەوام بێت لە بەدواداچوونە ڕوشنبیرییەکانی ھەروەھا فێری خوێندن و نووسینێکی سەرەتایی بوو لە لای پورە سوزان (Aunt Susan). ڕەشپێستەکان ڕێگەیان پێنەدرابوو کە بچن بۆ قوتابخانەی گشتی لە شاری دایامۆند گرۆڤ (Diamond Grove). بۆیە جۆرج بڕیاریدا کە بچێت بۆ قوتابخانەیەکی ڕەشپێستەکان لە باشووری شاری نیوشو (Neosho) کە ١٠ میل (١٦کیلومەتر) دوور بوو. کاتێک جۆرج گەیشتە شارەکە، بینی کە دەرگای قوتابخانە داخراوە لە شەودا؛ بۆیە شەوەکەی لە تەوێڵەیەکی نزیک خەوت. بەپێی قسەی خۆی لە بەیانی ڕوژی دواتر ژنێکی میھرەبانی بینی کە ماریا واتکینس (Maria Watkins) بوو. جۆرج ویستی ژورێکی خانووەکەی ئەو بە کرێ بگرێت. کاتێک جۆرج وەک ھەمیشە خۆی بە ماریا ناساند، خۆی بە بەندەی کارڤەر ناساند، بۆیە ماریاش وەڵامی دایەوە کە لە مەودوا ناوی ئەو جۆرج کارڤەرە (واتە کوڕی کارڤەر) نەک کوێلەی کارڤەر. جۆرج ماریا و وتەکانی لا پەسەند بوون، کاتێک وتی تۆ دەبێ ھەموو ئەو شتانە فێر ببی کە لە توانات دایە و دواتر بگەڕێوە و ئەو شتانەی کە فێربوویت بە خەڵکی بگەیەنە. ئەم ئاموژگارییە کاریگەرییەکی زووری لەسەر جۆرج دروست کرد.<ref>Mark D. Hersey, ''My Work Is That of Conservation: An Environmental Biography of George Washington Carver'' (2011) [https://www.questia.com/library/120080065/my-work-is-that-of-conservation-an-environmental online]</ref> لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا، بەھۆی ئەو حەزەی کە ھەیبوو بوو بەشداریکردن لە ئەکادیمیا، جۆرج گواستییەوە بوو ماڵێکی تری پەروەردەکردن لە شاری فۆرت سکۆت (Fort Scott) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام دوای ئەوەی کە بە چاوی خۆی بینی کەسێکی ڕەش پێست لەلایەن گرووپێکی سپی پێستەوە کوژرا، شارەکەی بەجێ ھێشت. جۆرج لە ژمارەیەک قوتابخانە خوێندی بەر لە بەدەست ھێنانی بڕوانامەی دیبلۆم لە قوتابخانەی دواناوەندی مینیاپوڵس (Minneapolis High School) لە شاری مینیاپۆڵس (Minneapolis) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas).<ref>McMurry (1982), ''George Washington Carver'', pp. 9–10.</ref> == خوێندنی زانکۆ == کارڤەر داواکاری پێشکەشی چەندین کوڵێژ کرد پێش ئەوەی قبوڵ بکرێت لە زانکۆی ھایڵەند (Highland University) لە شاری ھایلەند (Highland) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام کاتێک کارڤەر گەیشتە ئەوێ بۆ دەستپێکردنی خوێندن، ڕێگەی پێ نەدرا بەشداری بکات بەھۆی ڕەگەزەکەیەوە کە ڕەشپێست بوو. لە ئابی ١٨٨٦ کارڤەر گەشتی کرد بە شەمەندەفەری بارھەڵگرەوە لەگەڵ جەی. ئێف. بیلەر (J. F. Beeler) لە شاری ھایلەند (Highland) بۆ شاروچکەی ئێدێن (Eden Township) لە ناوچەی نێس (NessCounty) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). کارڤەر کێلگەیەکی حکومی وەرگرت کە داوای کردبوو لە نزیک ناوچەی بیلەر (Beeler) و لەوێ پەیمانگەیەکی بچووکی ڕوەک و گوڵ و شوێنی کۆکردنەوەی زانیاری و کەلوپەلی زەویناسی دامەزراند. کارڤەر بە دەست ١٧ دونم (٦٩٠٠٠ مەتر دووجا)ی لە زەوییەکەی کێڵاو چاندنی تێدا کرد، وەک چاندنی برنج و گەنمەشامی و گەنمەشامی ھیندی و ھەروەھا باخچەیەکی سەوزەشی دروست کرد. ھەروەھا جۆرەھا داری میوەو دارەکانی دارستان و دەوەنەکانی ڕواند. لەو کاتەشدا، پارەی بە دەست دەھێنا لە ڕێگەی ھەندێ کاری تایبەتی وەک گاوانی کردن لەو شارۆچکەیەی کە لێی دەژیا. لە سەرەتای ساڵی ١٨٨٨ کارڤەر ٣٠٠ دولاری بەدەست ھێنا وەک قەرز لە بانکەکەی شاری نیس (Ness City) بوو مەبەستی خوێندن. لە حوزەیراندا کارڤەر ناوچەکەی بەجێ ھێشت. لە ١٨٩٠ کارڤەر دەستی بە خوێندنی ھونەرو پیانۆ کرد لە کوڵێژی سیمپسون (Simpsoncollege) لە شاری ئیندیانوڵا (Indianola)ی سەر بە ویلایەتی ئایەوا (Iowa). مامۆستای وانەی ھونەری کارڤەر کە ناوی ئێتتا بود (Etta Budd) بوو، تواناکانی کارڤەری ناسی بۆ وێنەکێشانی گوڵ و ڕوەکەکان؛ بۆیە پشتگیری کارڤەری کرد بوو خوێندنی ڕوەکزانی (Botany) لە کولێژی کشتوکاڵی ویلایەتی ئایەوا (Iowa State Agricultural College) کە ئێستا ناسراوە بە ئایەوا ستەیت یونیڤێرسیتی (Iowa State University) لە شاری ئەیمس (Ames).<ref name="Pioneers">{{بیرخستنەوە|editor1-first=Richard|editor1-last=Rennert|ئەوانی تر=[[Coretta Scott King]] (introduction)|سەردێڕ=Profiles of Great Black Americans: Pioneers of Discovery|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Chelsea House Publishers|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-٢٠٦٧-٨|پەڕەکان=[https://archive.org/details/pioneersofdiscov٠٠renn/page/٢٦ ٢٦–٣٢]|ناونیشان=https://archive.org/details/pioneersofdiscov00renn/page/26}}</ref> کارڤەر یەکەم قوتابی ڕەشپێست بوو لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa State) کاتیک لە ساڵی ١٨٩١ دەستی بە خوێندن کرد. نامەی بەکالۆریۆسی کارڤەر بوو بەدەست ھێنانی بڕوانامەی کشتوکاڵ بە ناونیشانی «ڕوەکەکان دوای گوڕینیان لەلایەن مروڤەوە» بوو، لە ساڵی ١٨٩٤. ھەردووک پرۆفیسۆرانی زانکۆی ئایەوا (Iowa State University) کە ناویان جۆسێف بەد (Joseph Budd) و لوویس پامیل (Louis Pammel) بوون، کارڤەریان ڕازی کرد کە لە ھەمان زانکۆ درێژە بە خوێندنەکەی بدات بۆ بەدەست ھێنانی بڕوانامەی ماستەر؛ بۆیە کارڤەر لێکوڵینەوە زانستییەکانی خۆی ئەنجام دا لە وێستگەی تاقیکردنەوەی زانستی ئایەوا (Iowa Experiment Station) لەژێر چاودێری پامێڵ (Pammel) لە ماوەی دوو ساڵەکانی داھاتوودا. کارەکانی کارڤەر لە وێستگەی تاقیکردنەوە زانستییەکان لە بواری زانستی نەخوشییەکانی ڕوەک و زانستی کەڕووەکان سەرەتا بووە ھۆکاری بەدەست ھێنانی ناوو ناوبانگێکی بەرفراوان لەسەر ئاستی نیشتمانی و ھەروەھا ڕێزلێنانی وەک زانایەکی ڕوەکناسیی. کارڤەر بڕوانامەی ماستەری زانستی بەدەست ھێنا لە ساڵی ١٨٩٦. دواتر کارڤەر وانەی وتەوە وەک یەکەم ئەندامی ڕەشپێستی دەستەی زانستی لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=George Washington Carver: In His Own Words, Second Edition|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Missouri Press|editor1-last=Kremer|editor1-first=Gary|شوێن=Columbia, MO}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە جارجار بەدکتۆر ناوی دەھێنرا، لە ڕاستیدا ئەو ھەرگیز بە شێوەیەکی فەرمی بڕوانامەی دکتۆرای بەدەست نەھێناو لە میانەی گفتۆگۆی کەسیی تایبەتی نێوان خۆی و لوویس چ. پامیل (Luis H. Pammel)، ئاماژەی بەوە دابوو کە ئەو نازناوەی کە پێی دراوە تەنھا ھەڵە تێگەیشتنێک بووە بەھۆی تواناکانی و لێکدانەوەی ئەوان لەسەر بڕوانامەکانی کارڤەر. لەگەڵ ئەوەشدا، ھەردوو کولێژی سیمپسۆن (Simpson College) و زانکۆی سێلما (Selma university) دکتۆرای فەخریان پێبەخشی لە ماوەی ژیانیدا. دواتر لە ساڵی ١٩٩٤ لەلایەن ویلایەتی ئایەوا (Iowa) خەڵاتی دکتۆرای پێبەخشی بەرامبەر میھرەبانی (doctorate of humane letters) لە دوای مردنی.<ref>[http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm "The first Jesup Wagon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128200833/http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm |date=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}, George Washington Carver Museum, Tuskegee University Historic Site, National Park Service website.</ref> == پەیمانگای تەسکیجی == لە ساڵی ١٨٩٦ بووکەر تی. واشینتگتن (Booker T. Washington) کە یەکەم سەرۆکی پەیمانگای تەسکیجی (کە ئێستا بووەتە زانکۆی تەسکیجی) بوو، کارڤەری بانگھێشت کرد تاکو ببێتە سەرۆکی بەشی کشتوکاڵی پەیمانگاکە. کارڤەر بۆ ماوەی ٤٧ ساڵ لە پەیمانگاکە وانەی وتەوە و پەرەی بە بەشی کشتوکاڵی دا و کردی بە ناوەندێکی لێکوڵینەوەی زانستی بەھێز و ھەروەھا لەگەڵ دوو سەرۆکی دیکەی کۆلیژەکە لە ماوەی خزمەتکردنەکەی بەردەوام بوو. کارڤەر وانەی ڕێگاکانی چاندنی دانەوێلە بەشێوەی خوڵانەوە یاخود وەرزی دوای یەک (چاندنی زنجیرەیەک لە جۆری جیاوازی دانەوێڵە بە شێوەی وەرزی لە دوای یەک و لە ھەمان شوێن) دەوتەوە و چەندەھا جۆری دانەوێڵەی بازرگانی (کە تایبەت بٶ بەدەست ھێنانی پارە یاخود فروشتن دەچێنرێت) بە جووتیاران ناساند، کە ئەم جۆرە لە دانەوێڵەی بازرگانییە دەبێتە ھۆی بەھێزکردنی خاکی ئەو ناوچانەی کە بە شێوەیەکی بەردەوام کێڵدراون و لۆکەیان تێدا چێندراوە. کارڤەر دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لەسەر بەرھەمە دانەوێڵەیییەکان (chemurgy، بەشێکی کیمیا بوو ئامادەکردنی بەرھەمە دەستکردەکان) و ھەروەھا چەندین نەوەی قوتابییە ڕەشپێستەکانی فێری ڕێگاکانی چاندن کرد بۆ پشتبەستن بە خۆیان لە بەدەست ھێنانی پێداویستییەکانیان بە دەستی خۆیان.<ref>[http://www.pbs1914.org/notable_sigmas/education_science/P21/ Education & Science - Notable Sigmas], Phi Beta Sigma Fraternity, Inc. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723220545/http://www.pbs1914.org/notable_sigmas/education_science/P21/|date=July 23, 2012}}</ref> کارڤەر پۆلی خوێندنی مۆبایلی (ئەو پۆلانەی دەتوانرێ بگوازرێنەوە بۆ شوێنی تر) دانا بۆ ئەوەی پەروەردەو خوێندن بۆ جووتیارانیش دابین بکات لە کێڵگەدا. کارڤەر ناوی لەم پۆلە نا جیسەپ واگن (Jesup Wagon) کە ناوی چاکەخوازو پسپۆڕێکی دارایی نیۆیۆرک بوو. ئەم خێرخوازە ناوی تەواوی مۆریس کێچەم جیسەپ (Morris Ketchum Jesup) بوو کە ھاوکاری دارایی بۆ پڕۆژەی پۆلی مۆبایلی بۆ کارڤەر دابین کردبوو.<ref name="Special_History_Study">[http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf Special History Study<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060616092214/http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf |date=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ }} from the [[National Park Service]] website</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} === بەستەرە دەرەکییەکان === {{پۆلی کۆمنز|George Washington Carver|جۆرج واشینتگتن کارڤەر}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانست|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕوەک}} [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨٦٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٣]] [[پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی]] [[پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی]] 6pc3tu2spolq4ad5urxo75tve5462mc 0 169327 1684402 1575019 2026-10-09T13:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684402 wikitext text/x-wiki '''وارنەر برۆس پیکچەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros Pictures}}) ستۆدیۆیەکی بەرھەمھێنانی فیلم و دابەشکردنی ئەمریکییە، و خاوەنی ستۆدیۆکانی وارنەرمیدیا و نیتوۆڕکس گروپە. بارەگای سەرەکی لە کۆمپانیای [[وارنەر برۆس]]ە لە ستۆدیۆکانی لە بوربانک لە [[کالیفۆرنیا]]. گرووپی وارنەر برۆس پیکچەرز ئینتەرتەیمێنت خۆی لە خۆیدا دابەشکاریی میدیایی AT&T Warner. لە ساڵی ١٩٢٣ لەلایەن ھاری وارنەر، ئەلبێرت وارنەر، سام وارنەر و جاک ئێڵ وارنەر دامەزراوە، جگە لە بەرھەمھێنانی فیلمەکانی خۆی، لە فیلمسازی، دابەشکردنی شانۆیی، بازاڕکردن و بەرزکردنەوەی فیلمەکان کە لەلایەن وارنەر برۆسەوە بەرھەم دەھێنرێن، بەشدارە. براندەکان، لەوانە وارنەر برۆس ئەنیمەیشن، گروپی [[ئەنیمەیشن]]ی وارنەر، سینەمای ھێڵی نوێ، دی سی فیلمس و کاستڵ ڕۆک ئینتەرتێمێنت، ھەروەھا چەند بەرھەمھێنەرێکی دەرەکی. [[پەڕگە:Warner Bros. Pictures 2023 (Alt, with wordmark).svg|وێنۆک|150px|لۆگۆی کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرز]] == مێژوو == لە ساڵی ١٩٢٧ وارنەر برۆس پیکچەرز شۆڕشی پیشەسازی فیلمیان کرد کاتێک یەکەم فیلمیTalkie The Jazz Singer بە ئەستێرەی ئەل گۆلسۆنی بڵاو کرد. بەداخەوە ئەندامی دەستەی دامەدەست سام وارنەر پێش دەستپێکردنی فیلمەکە کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Warner, Movie Magnate, Dies: Sam Warner, Former Youngstown Man, Rose from Obscurity to Leader in Field|ئیش= The Youngstown Daily Vindicator| ڕێکەوت = ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٧}}</ref> لە ساڵەکانی ١٩٢٣ تا ١٩٦٧ وارنەر برۆس بە وارنەر برۆس پیکچەرز ناسراو بوو، کە تێیدا بەتەواوی بایەخە سەرەکییەکەی لەسەر پیشەسازی فیلم بوو. کاتێک کۆمپانیاکە لەو چەند ساڵە جیاواز بوو، دواجار براندەکەی بە ناوی گشتی ئێستاوە دووبارە بوویەوە، بەڵام وارنەر برۆس پیکچەرز بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی وەک ئارمی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆمپانیاکە. وارنەر برۆس پیکچەرز لە ٣ی ئازاری ٢٠٠٣ دا تێکەڵ کران بۆ جۆراوجۆرکردنی بابەتی فیلم و فراوانکردنی بینەران بۆ بڵاوبوونەوەی فیلمەکانیان.<ref name=cabs>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Business Entity Detail: Warner Bros. Pictures (search on Entity Number: C2502930)|ناونیشان=https://businesssearch.sos.ca.gov/|وێبگە=California Business Search|بڵاوکەرەوە=California Secretary of State|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمپانیاکە بووە بەشێک لە گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە، جێف ڕوبینۆف وەک یەکەم سەرۆکی کۆمپانیاکە دەستنیشان کراوە.<ref name="JeffNYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|سەردێڕ=Warner's Production Chief to Also Oversee Distribution|دوایین=HALBFINGER|یەکەم=David|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191219155719/https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧دا تۆبی ئیمریش، بەڕێوەبەری گشتی ھێڵی نوێ چووە ناو پۆستی سەرۆک کۆمارەوە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|دوایین=Lang|یەکەم=Brent|دوایین٢=Lang|یەکەم٢=Brent|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Variety|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|بڵاوکەرەوە=[[Variety (magazine)|Variety]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ سەرۆک کۆمار بەرزکرایەوە، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ دا ڕاگەیەندرا، کە لین فرانک، سەرۆکی گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، کۆمپانیاکە بەجێدەھێڵێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Warner Bros International Marketing President Lynne Frank To Exit|بڵاوکەرەوە=Deadline|ناونیشان=https://deadline.com/2018/10/warner-bros-international-marketing-president-lynne-frank-leaves-studio-1202488028/|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ بەدواداچونی ھەلی نوێ وارنەر برۆس پیکچەرز لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ لەگەڵ ستۆدیۆکانی SF ڕێکەوتنێکیان واژوو کرد بۆ دابەشکردنی فیلمەکانی لە سوید، دانیمارک، نەرویژ و فینلاند. == کتێبخانەی فیلم == یەکگرتن و دەستکەوتن یارمەتی وارنەر برۆسیدا بۆ کۆکردنەوەی چەندین فیلم و ئەنیمەیشن و بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی تا ساڵی ٢٠١٩ وارنەر برۆس خاوەنی زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کاتژمێر بەرنامەی کارییە، کە لە نێویاندا ٨٦٠٠ فیلمی تایبەت و ٥٠٠٠ بەرنامەی تەلەفزیۆنی ھەیە، کە دەیان ھەزار ئەڵقەی تاکەکەسی لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |سەردێڕ=WarnerBros.com – Company Overview |وێبگە=Warner Bros. |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190929152113/https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای قاتی دژە متمانە لە ساڵی ١٩٤٨، کاتەکانی نادڵنیا بووە ھۆی ئەوەی وارنەر برۆس لە ساڵی ١٩٥٦ دا زۆربەی فیلم و [[کارتۆن]]ەکانی پێش ساڵی ١٩٥٠ بە بەرھەمە ھونەرمەندەکانی پەیوەندیدار (a.a.p. بفرۆشێت).<ref name="ymrt">{{harvnb|Schickel|Perry|2008|p=255}}</ref><ref name="aap exceptions">WB retained a pair of features from 1949 that they merely distributed, and all short subjects released on or after September 1, 1948; in addition to all cartoons released in August 1948</ref><ref name="archive.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.org/details/mediahistory&tab=collection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |سەردێڕ=Media History Digital Library |ئیش=archive.org |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325121444/https://archive.org/details/mediahistory%26tab%3Dcollection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا، (A.) ستۆدیۆی فلیشەر و وێنەی وێنەی کۆمیک بۆ ستۆدیۆکانی ڤۆمس پۆپیی پەیدا کرد، لە بنەڕەتدا لە [[پاراماونت پیکچەرز]] دوای دوو ساڵ، ئەی فرۆشرا بە ھونەرمەندانی یەکگرتوو، کە خاوەنی کۆمپانیاکە بوون تا ساڵی ١٩٨١، کە میترۆ-گۆڵدوین-مایر ھونەرمەندانی یەکگرتووی بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.warnerbros.com/company/divisions/motion-pictures/}} * {{کۆمپانیای بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|0456097}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Pictures}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:براندە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] 2cy2lda4eg63v08tbqj0owbnqo6mzyz 1684576 1684402 2026-10-09T21:11:16Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684576 wikitext text/x-wiki '''وارنەر برۆس پیکچەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros Pictures}}) ستۆدیۆیەکی بەرھەمھێنانی فیلم و دابەشکردنی ئەمریکییە، و خاوەنی ستۆدیۆکانی وارنەرمیدیا و نیتوۆڕکس گروپە. بارەگای سەرەکی لە کۆمپانیای [[وارنەر برۆس]]ە لە ستۆدیۆکانی لە بوربانک لە [[کالیفۆرنیا]]. گرووپی وارنەر برۆس پیکچەرز ئینتەرتەیمێنت خۆی لە خۆیدا دابەشکاریی میدیایی AT&T Warner. لە ساڵی ١٩٢٣ لەلایەن ھاری وارنەر، ئەلبێرت وارنەر، سام وارنەر و جاک ئێڵ وارنەر دامەزراوە، جگە لە بەرھەمھێنانی فیلمەکانی خۆی، لە فیلمسازی، دابەشکردنی شانۆیی، بازاڕکردن و بەرزکردنەوەی فیلمەکان کە لەلایەن وارنەر برۆسەوە بەرھەم دەھێنرێن، بەشدارە. براندەکان، لەوانە وارنەر برۆس ئەنیمەیشن، گروپی [[ئەنیمەیشن]]ی وارنەر، سینەمای ھێڵی نوێ، دی سی فیلمس و کاستڵ ڕۆک ئینتەرتێمێنت، ھەروەھا چەند بەرھەمھێنەرێکی دەرەکی. [[پەڕگە:Warner Bros. Pictures 2023 (Alt, with wordmark).svg|وێنۆک|150px|لۆگۆی کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرز]] == مێژوو == لە ساڵی ١٩٢٧ وارنەر برۆس پیکچەرز شۆڕشی پیشەسازی فیلمیان کرد کاتێک یەکەم فیلمیTalkie The Jazz Singer بە ئەستێرەی ئەل گۆلسۆنی بڵاو کرد. بەداخەوە ئەندامی دەستەی دامەدەست سام وارنەر پێش دەستپێکردنی فیلمەکە کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Warner, Movie Magnate, Dies: Sam Warner, Former Youngstown Man, Rose from Obscurity to Leader in Field|ئیش= The Youngstown Daily Vindicator| ڕێکەوت = ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٧}}</ref> لە ساڵەکانی ١٩٢٣ تا ١٩٦٧ وارنەر برۆس بە وارنەر برۆس پیکچەرز ناسراو بوو، کە تێیدا بەتەواوی بایەخە سەرەکییەکەی لەسەر پیشەسازی فیلم بوو. کاتێک کۆمپانیاکە لەو چەند ساڵە جیاواز بوو، دواجار براندەکەی بە ناوی گشتی ئێستاوە دووبارە بوویەوە، بەڵام وارنەر برۆس پیکچەرز بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی وەک ئارمی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆمپانیاکە. وارنەر برۆس پیکچەرز لە ٣ی ئازاری ٢٠٠٣ دا تێکەڵ کران بۆ جۆراوجۆرکردنی بابەتی فیلم و فراوانکردنی بینەران بۆ بڵاوبوونەوەی فیلمەکانیان.<ref name=cabs>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Business Entity Detail: Warner Bros. Pictures (search on Entity Number: C2502930)|ناونیشان=https://businesssearch.sos.ca.gov/|وێبگە=California Business Search|بڵاوکەرەوە=California Secretary of State|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمپانیاکە بووە بەشێک لە گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە، جێف ڕوبینۆف وەک یەکەم سەرۆکی کۆمپانیاکە دەستنیشان کراوە.<ref name="JeffNYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|سەردێڕ=Warner's Production Chief to Also Oversee Distribution|دوایین=HALBFINGER|یەکەم=David|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191219155719/https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧دا تۆبی ئیمریش، بەڕێوەبەری گشتی ھێڵی نوێ چووە ناو پۆستی سەرۆک کۆمارەوە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|دوایین=Lang|یەکەم=Brent|دوایین٢=Lang|یەکەم٢=Brent|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Variety|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|بڵاوکەرەوە=[[Variety (magazine)|Variety]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ سەرۆک کۆمار بەرزکرایەوە، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ دا ڕاگەیەندرا، کە لین فرانک، سەرۆکی گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، کۆمپانیاکە بەجێدەھێڵێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Warner Bros International Marketing President Lynne Frank To Exit|بڵاوکەرەوە=Deadline|ناونیشان=https://deadline.com/2018/10/warner-bros-international-marketing-president-lynne-frank-leaves-studio-1202488028/|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ بەدواداچونی ھەلی نوێ وارنەر برۆس پیکچەرز لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ لەگەڵ ستۆدیۆکانی SF ڕێکەوتنێکیان واژوو کرد بۆ دابەشکردنی فیلمەکانی لە سوید، دانیمارک، نەرویژ و فینلاند. == کتێبخانەی فیلم == یەکگرتن و دەستکەوتن یارمەتی وارنەر برۆسیدا بۆ کۆکردنەوەی چەندین فیلم و ئەنیمەیشن و بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی تا ساڵی ٢٠١٩ وارنەر برۆس خاوەنی زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کاتژمێر بەرنامەی کارییە، کە لە نێویاندا ٨٦٠٠ فیلمی تایبەت و ٥٠٠٠ بەرنامەی تەلەفزیۆنی ھەیە، کە دەیان ھەزار ئەڵقەی تاکەکەسی لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |سەردێڕ=WarnerBros.com – Company Overview |وێبگە=Warner Bros. |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190929152113/https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای قاتی دژە متمانە لە ساڵی ١٩٤٨، کاتەکانی نادڵنیا بووە ھۆی ئەوەی وارنەر برۆس لە ساڵی ١٩٥٦ دا زۆربەی فیلم و [[کارتۆن]]ەکانی پێش ساڵی ١٩٥٠ بە بەرھەمە ھونەرمەندەکانی پەیوەندیدار (a.a.p. بفرۆشێت).<ref name="ymrt">{{harvnb|Schickel|Perry|2008|p=255}}</ref><ref name="aap exceptions">WB retained a pair of features from 1949 that they merely distributed, and all short subjects released on or after September 1, 1948; in addition to all cartoons released in August 1948</ref><ref name="archive.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.org/details/mediahistory&tab=collection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |سەردێڕ=Media History Digital Library |ئیش=archive.org |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325121444/https://archive.org/details/mediahistory%26tab%3Dcollection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا، (A.) ستۆدیۆی فلیشەر و وێنەی وێنەی کۆمیک بۆ ستۆدیۆکانی ڤۆمس پۆپیی پەیدا کرد، لە بنەڕەتدا لە [[پاراماونت پیکچەرز]] دوای دوو ساڵ، ئەی فرۆشرا بە ھونەرمەندانی یەکگرتوو، کە خاوەنی کۆمپانیاکە بوون تا ساڵی ١٩٨١، کە میترۆ-گۆڵدوین-مایر ھونەرمەندانی یەکگرتووی بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.warnerbros.com/company/divisions/motion-pictures/}} * {{کۆمپانیای بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|0456097}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Pictures}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:براندە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ]] 4zr8r7egvvy2n5oe88492ip9ik5eg0l 1684840 1684576 2026-10-10T09:12:30Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684840 wikitext text/x-wiki '''وارنەر برۆس پیکچەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros Pictures}}) ستۆدیۆیەکی بەرھەمھێنانی فیلم و دابەشکردنی ئەمریکییە، و خاوەنی ستۆدیۆکانی وارنەرمیدیا و نیتوۆڕکس گروپە. بارەگای سەرەکی لە کۆمپانیای [[وارنەر برۆس]]ە لە ستۆدیۆکانی لە بوربانک لە [[کالیفۆرنیا]]. گرووپی وارنەر برۆس پیکچەرز ئینتەرتەیمێنت خۆی لە خۆیدا دابەشکاریی میدیایی AT&T Warner. لە ساڵی ١٩٢٣ لەلایەن ھاری وارنەر، ئەلبێرت وارنەر، سام وارنەر و جاک ئێڵ وارنەر دامەزراوە، جگە لە بەرھەمھێنانی فیلمەکانی خۆی، لە فیلمسازی، دابەشکردنی شانۆیی، بازاڕکردن و بەرزکردنەوەی فیلمەکان کە لەلایەن وارنەر برۆسەوە بەرھەم دەھێنرێن، بەشدارە. براندەکان، لەوانە وارنەر برۆس ئەنیمەیشن، گروپی [[ئەنیمەیشن]]ی وارنەر، سینەمای ھێڵی نوێ، دی سی فیلمس و کاستڵ ڕۆک ئینتەرتێمێنت، ھەروەھا چەند بەرھەمھێنەرێکی دەرەکی. [[پەڕگە:Warner Bros. Pictures 2023 (Alt, with wordmark).svg|وێنۆک|150px|لۆگۆی کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرز]] == مێژوو == لە ساڵی ١٩٢٧ وارنەر برۆس پیکچەرز شۆڕشی پیشەسازی فیلمیان کرد کاتێک یەکەم فیلمیTalkie The Jazz Singer بە ئەستێرەی ئەل گۆلسۆنی بڵاو کرد. بەداخەوە ئەندامی دەستەی دامەدەست سام وارنەر پێش دەستپێکردنی فیلمەکە کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Warner, Movie Magnate, Dies: Sam Warner, Former Youngstown Man, Rose from Obscurity to Leader in Field|ئیش= The Youngstown Daily Vindicator| ڕێکەوت = ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٧}}</ref> لە ساڵەکانی ١٩٢٣ تا ١٩٦٧ وارنەر برۆس بە وارنەر برۆس پیکچەرز ناسراو بوو، کە تێیدا بەتەواوی بایەخە سەرەکییەکەی لەسەر پیشەسازی فیلم بوو. کاتێک کۆمپانیاکە لەو چەند ساڵە جیاواز بوو، دواجار براندەکەی بە ناوی گشتی ئێستاوە دووبارە بوویەوە، بەڵام وارنەر برۆس پیکچەرز بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی وەک ئارمی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆمپانیاکە. وارنەر برۆس پیکچەرز لە ٣ی ئازاری ٢٠٠٣ دا تێکەڵ کران بۆ جۆراوجۆرکردنی بابەتی فیلم و فراوانکردنی بینەران بۆ بڵاوبوونەوەی فیلمەکانیان.<ref name=cabs>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Business Entity Detail: Warner Bros. Pictures (search on Entity Number: C2502930)|ناونیشان=https://businesssearch.sos.ca.gov/|وێبگە=California Business Search|بڵاوکەرەوە=California Secretary of State|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمپانیاکە بووە بەشێک لە گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە، جێف ڕوبینۆف وەک یەکەم سەرۆکی کۆمپانیاکە دەستنیشان کراوە.<ref name="JeffNYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|سەردێڕ=Warner's Production Chief to Also Oversee Distribution|دوایین=HALBFINGER|یەکەم=David|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191219155719/https://www.nytimes.com/2007/11/27/business/media/27studio.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧دا تۆبی ئیمریش، بەڕێوەبەری گشتی ھێڵی نوێ چووە ناو پۆستی سەرۆک کۆمارەوە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|دوایین=Lang|یەکەم=Brent|دوایین٢=Lang|یەکەم٢=Brent|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Variety|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2018/film/news/warner-bros-shakeup-toby-emmerich-sue-kroll-1202658430/|سەردێڕ=Warner Bros. Shake-Up: Toby Emmerich Named Film Chairman, Sue Kroll Out|بڵاوکەرەوە=[[Variety (magazine)|Variety]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ سەرۆک کۆمار بەرزکرایەوە، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ دا ڕاگەیەندرا، کە لین فرانک، سەرۆکی گروپی وارنەر برۆس پیکچەرز، کۆمپانیاکە بەجێدەھێڵێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Warner Bros International Marketing President Lynne Frank To Exit|بڵاوکەرەوە=Deadline|ناونیشان=https://deadline.com/2018/10/warner-bros-international-marketing-president-lynne-frank-leaves-studio-1202488028/|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> بۆ بەدواداچونی ھەلی نوێ وارنەر برۆس پیکچەرز لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ لەگەڵ ستۆدیۆکانی SF ڕێکەوتنێکیان واژوو کرد بۆ دابەشکردنی فیلمەکانی لە سوید، دانیمارک، نەرویژ و فینلاند. == کتێبخانەی فیلم == یەکگرتن و دەستکەوتن یارمەتی وارنەر برۆسیدا بۆ کۆکردنەوەی چەندین فیلم و ئەنیمەیشن و بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی تا ساڵی ٢٠١٩ وارنەر برۆس خاوەنی زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کاتژمێر بەرنامەی کارییە، کە لە نێویاندا ٨٦٠٠ فیلمی تایبەت و ٥٠٠٠ بەرنامەی تەلەفزیۆنی ھەیە، کە دەیان ھەزار ئەڵقەی تاکەکەسی لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |سەردێڕ=WarnerBros.com – Company Overview |وێبگە=Warner Bros. |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190929152113/https://www.warnerbros.com/studio/about/company-overview |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای قاتی دژە متمانە لە ساڵی ١٩٤٨، کاتەکانی نادڵنیا بووە ھۆی ئەوەی وارنەر برۆس لە ساڵی ١٩٥٦ دا زۆربەی فیلم و [[کارتۆن]]ەکانی پێش ساڵی ١٩٥٠ بە بەرھەمە ھونەرمەندەکانی پەیوەندیدار (a.a.p. بفرۆشێت).<ref name="ymrt">{{harvnb|Schickel|Perry|2008|p=255}}</ref><ref name="aap exceptions">WB retained a pair of features from 1949 that they merely distributed, and all short subjects released on or after September 1, 1948; in addition to all cartoons released in August 1948</ref><ref name="archive.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.org/details/mediahistory&tab=collection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |سەردێڕ=Media History Digital Library |ئیش=archive.org |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325121444/https://archive.org/details/mediahistory%26tab%3Dcollection?and%5B%5D=subject%3A%22Motion%20pictures%20--%20Catalogues%22 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا، (A.) ستۆدیۆی فلیشەر و وێنەی وێنەی کۆمیک بۆ ستۆدیۆکانی ڤۆمس پۆپیی پەیدا کرد، لە بنەڕەتدا لە [[پاراماونت پیکچەرز]] دوای دوو ساڵ، ئەی فرۆشرا بە ھونەرمەندانی یەکگرتوو، کە خاوەنی کۆمپانیاکە بوون تا ساڵی ١٩٨١، کە میترۆ-گۆڵدوین-مایر ھونەرمەندانی یەکگرتووی بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.warnerbros.com/company/divisions/motion-pictures/}} * {{کۆمپانیای بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|0456097}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Pictures}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:براندە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکان کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزراون]] [[پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان]] hhfizoc21m7bser7z7rqeu4yh83as2g 0 170354 1684513 1445907 2026-10-09T19:34:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، سویس-کۆلکە) 1684513 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''واڵتەر ڕۆدۆڵف ھس''' (بە [[ئینگلیزی]] : Walter Rudolf Hess؛ ١٧ی ئازاری ١٨٨١ – ١٢ی ئابی ١٩٧٣)<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1949/hess/facts/ Walter Hess Facts]</ref> زانا و توێژەرێکی خەڵکی [[سویسڕا]] بوو. ساڵی ١٩٤٩ [[خەڵاتی نۆبڵ]]ی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی ڕێکخراوی کاری بەشێک لە [[مێشک]] وەک ڕێخەری چالاکییەکانی ئەندامی ناوەوە بە ھاوبەشی لەگەڵ زانای پورتوگالی [[ئەنتۆنیۆ ئیگاس مۆنیز]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1949/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1949]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|سویس}} {{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Walter Rudolf Hess}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] ft9sj9hxqskbf1dvbd9unzg0knzfpal 0 170407 1684406 1291356 2026-10-09T13:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1684406 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''وارنەر فریسمان ''' (بە [[ئەڵمانی]] :Werner Forssmann؛ لەدایک بووی٢٩ی ئابی ١٩٠٤ –مردووی ١ی پووشپەڕ ١٩٧٩)<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1956/forssmann/facts/ Werner Forssmann Facts]</ref> زانا و توێژەرێکی خەڵکی [[ئەڵمانیا]] بوو. ساڵی ١٩٥٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی تایبەت بە قەستەرەی دڵەوە و گۆرانی زانستی نەخۆشی لە کۆئەندامی سوڕان بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەردوو زانای ئەمریکی [[ئاندری فریدریک کۆرناند]] و [[دیکینسۆن وودروف ڕیچاردس]].<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1956/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1956]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەڵمانیا|سیاسەت}} {{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Werner Forßmann}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٤]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی]] 0dityr2ju9n0ajnlcn8i5hd9u81wlsa 0 170615 1684408 1519368 2026-10-09T13:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1684408 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = وارینا حوسێن | وێنە = Warina Hussain graces Lux Golden Rose Awards 2018 (25).jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٣ی شوباتی ١٩٩٩ | شوێنی لەدایکبوون = [[کابول]]، [[ئەفغانستان]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | نیشتەجێ = [[مومبای]]، [[ھیندستان]] | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = کورد-ئەفغانی | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = پەیمانگای ئەکادیمی فیلم لە نیویۆرک | پیشە = ئەکتەر، نمایشکاری جلووبەرگ | ساڵانی چالاکی = ٢٠١٨ - ئێستا (وەک ئەکتەر) | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = دەرکەوتنی لە گۆرانییەکی فیلمی دەبەنگ ٣ | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | باوان = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = | ڕەنگی پرچ = | ڕەنگی چاو = سەوز }} '''وارینا حوسێن''' (لە دایکبووی ٢٣ی شوباتی ١٩٩٩ لە [[کابول]]، [[ئەفغانستان]]) خانمەکتەری [[بۆلیوود]] و نمایشکارێکی جلوبەرگە. وارینا لە خیزانێکی [[کورد]]ی [[عێراق]]ی-[[ئەفغانستان|ئەفغانی]] لەدایکبووە. لە ساڵی ٢٠١٨، بۆیەکەمینجار لە فیلمی (''Loveyatri'') لەپاڵ ئەیوش شارما دەرکەوت. لە کۆتایییەکانی ٢٠١٩، لە فیلمی دەبەنگ ٣، لە گۆرانی (''Munna Badnaam Hua'') لەپاڵ [[سەلمان خان]] دەرکەوت. == سەرەتای ژیان == وارینا لە ساڵی ١٩٩٩ لە باوکێکی کوردی عێراقی و دایکێکی ئەفغانی لە دایکبووە. ئەو لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] گەورەبووە، تاکوو تەمەنی ١٢–١٣ ساڵی لەگەڵ دایکی ڕوو دەکەنە [[ھیندستان]]. وارینا لە پەیمانگای ئەکادیمی فیلم لە نیویۆرک خوێندوویەتی. دواتر لە ھیندستان ڕووی کردووەتە کاری نمایشکردنی جلووبەرگ.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/warina-hussain-interesting-facts-about-the-loveratri-actress/photostory/63036345.cms Warina Hussain: Interesting facts about the 'Loveratri' actress]، ماڵپەڕی تایمز ئۆف ئیندیا، ڕۆژی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> لە ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠، وارینا ڤیدیۆیەکی لەگەڵ باوکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک بڵاوکردەوە، لە ڤیدیۆیەکەدا باوکی چەند ڕستەیەکی کوردی فێری وارینا دەکات بۆ پیرۆزباییکردن لە ساڵی نوێ.<ref>[https://www.facebook.com/watch/?v=613696012714975 some #kurdish lesson from dad]، پەڕەی فەیسبووکی وارینا حوسێن لە فەیسبووک، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=15206 خانمە ھونەرمەندێکی ھیندستان: من کوردم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220326034802/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=15206 |date=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی زەمەن، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == ژیانی ئەکتەری == وارینا بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەر لە فیلمی ڕێگای خۆشەویستی ''(Loveyatri)'' دەرکەوت لەپاڵ [[ئەیوش شارما]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Salman Khan Changes Warina Hussain And Aayush Sharma's Loveratri Title. It's Loveyatri Now|ناونیشان=https://www.ndtv.com/entertainment/salman-khan-changes-warina-hussain-and-aayush-sharmas-loveratri-title-its-loveyatri-now-1918660|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=ndtv.com}}</ref> ھەردووکیان یەکەمجاریان بوو وەک ئەکتەر دەربکەون، فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی [[سەلمان خان]]، ئەکتەری سەرەکی فیلمەکە واتە ئەیوش شارما زاوای سەلمان خانە. فیلمەکە لە ڕۆژی ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە سینەماکان نمایشکرا، فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس تەنیا ١١٫٢٤ کرۆری کۆکردەوە<ref>[https://www.bollywoodhungama.com/movie/loveratri/box-office/ داھاتی فیلمی لۆڤیاتری]، ماڵپەڕی [[بۆلیوود ھەنگاما|بۆلیوودھەنگاما]]، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> کە دەکاتە کەمتر لە ٢ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی، لەلایەن ڕەخنەگرانیشەوە فیلمەکە پێشوازییەکی ناوەندی لێکرا.<ref>[https://www.bollywoodhungama.com/movie/loveratri/critic-review/loveratri-movie-review/ پێداچوونەوەی فیلمی لەڤیاتری]، ماڵپەڕی [[بۆلیوود ھەنگاما]]، ڕۆژی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.</ref> دواتر لە فیلمی دەبەنگ ٣، وارینا لە گۆرانی (''Munna Badnaam Hua'') دەرکەوت لەپاڵ سەلمان خان، گۆرانییەکە دەنگدانەوەی ھەبوو لە ناو میدیاکانی بۆلیوود و ھیندستان.<ref>[https://www.news18.com/news/movies/zarina-wahab-went-on-a-keto-diet-for-salman-khans-dabangg-3-song-munna-badnaam-hua-2406571.html Warina Hussain Went on a Keto Diet for Salman Khan's Dabangg 3 Song Munna Badnaam Hua]، ماڵپەڕی نیوز١٨، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/dabangg-3-song-munna-badnaam-hua-salman-khan-dances-like-theres-no-tomorrow-with-prabhudheva-and-warina-hussain/articleshow/72311419.cms 'Dabangg 3' song 'Munna Badnaam Hua': Salman Khan dances like there's no tomorrow with Prabhudheva and Warina Hussain]، ماڵپەڕی تایمز ئۆف ئیندیا، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>[https://www.hindustantimes.com/bollywood/dabangg-3-new-song-munna-badnaam-hua-salman-khan-matches-steps-with-prabhudeva-warina-hussain-makes-a-surprise-appearance-watch-video/story-6qjemUSYXOZ5dW8broURrL.html Dabangg 3 new song Munna Badnaam Hua: Salman Khan matches steps with Prabhudeva, Warina Hussain makes a surprise appearance. Watch video]، ماڵپەڕی ھیندوستان تایمز، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێکراوەتەوە.</ref> بەگوێرەی ھەواڵێکی ماڵپەڕی [[بۆلیوود ھەنگاما]]، وارینا لە داھاتوودا لە فیلمێکی دیکەی ھیندی لەپاڵ کاران دیۆل (کوڕی [[سەنی دیۆل]]) بەڕۆڵی سەرەکی دەردەکەوێت.<ref>[https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-karan-deol-warina-hussain-pair-indra-kumars-next/ EXCLUSIVE: Karan Deol and Warina Hussain to pair up for Indra Kumar’s next]، ماڵپەڕی [[بۆلیوود ھەنگاما]]، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|بۆڵیوود|ھیندستان|ئەفغانستان|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Warina Hussain}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]] rqpbr5heqp4ul4q5ofp5fjbqlf3ifd7 0 170697 1684397 1405073 2026-10-09T13:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684397 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''وارنەر ئاربیر''' (بە [[ئینگلیزی]] :Werner Arber؛ لە دایکبووی ٣ی حوزەیرانی ١٩٢٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Werner Arber Facts|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1978/arber/facts/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> زانا و توێژەرێکی خەڵکی [[سویسرا]] بوو. ساڵی ١٩٧٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی ئەنزیم بۆ چارەسەرکردنی زانستی جینی خانە بە ھاوبەشی لەگەڵ [[دانیل ناسانس]] و [[ھامیڵتۆن سمس]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1978|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1978/summary/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سویس}} {{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Werner Arber}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] sbjjv0gun3wscphfiz6ekq6umnzokek 0 171799 1684603 1657114 2026-10-09T22:35:10Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684603 wikitext text/x-wiki {{وەسف|ئەکتەر، ڕاپەر، گۆرانیبێژ و گۆرانینووسی ئەمریکی}} {{Infobox person | name = جەیدن سمیت | image = 2019 - Opening Night SM1 0368 (49015104751).jpg | image_size = | caption = سمیت لە وێب سەمیت لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩ | birth_name = جەیدن کریستۆفەر سایر سمیت | other_names = جەیدن | nationality = ئەمریکی | birth_date = {{Birth date and age|١٩٩٨|٧|٨}}<ref name=bio/> | birth_place = مالیبو، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان | occupation = {{hlist|ئەکتەر|ڕاپەر|گۆرانیبێژ|گۆرانینووس}} | net_worth = | years_active = ٢٠٠٢–ئێستا | parents = [[ویڵ سمیت]] {{small|(باوک)}} {{ھن}}جەیدا پینکیت سمیت {{small|(دایک)}} | relations = ویڵۆو سمیت {{small|(خوشک)}}{{ھن}}ترێی سمیت {{small|(برا)}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | instrument = ڤۆکاڵەکان | genre = {{hlist|ھیپ ھۆپی ئەلتەرناتیڤ<ref>{{allmusic|artist|jaden-smith-mn0003834073/biography|author= Neil Z. Yeung|accessdate=5 June 2020}}</ref>|ئیمۆ ڕاپ<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/|سەردێڕ= JADEN SMITH DROPS THE SADDEST SAD SONG OF ALL TIME|یەکەم= Rob|دوایین= Markman|ڕێکەوت= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش= [[MTV]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201112030030/http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} | label = {{hlist|کۆڵومبیا|ڕۆک نەیشن|MSFTSMusic<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.xxlmag.com/news/2017/07/jaden-smith-collective-msftsrep-partners-roc-nation/|سەردێڕ=Jaden Smith's Art Collective MSFTSrep Partners With Roc Nation|ئیش=[[XXL (magazine)|XXL]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170715031611/http://www.xxlmag.com/news/2017/07/jaden-smith-collective-msftsrep-partners-roc-nation/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} | associated_acts = {{flatlist| * ویڵۆو * [[جەستن بیبەر]] * چایڵدیش گامبینۆ * تایلەر * ئەیساپ ڕۆکی * کید کودی * ڕاوری}} }} | website = {{URL|erysiscoming.com/}} }} '''جەیدن کریستۆفەر سایر سمیت''' (لەدایکبووی ٨ی تەممووزی ١٩٩٨)، ھەندێک جار بە '''جەیدن''' دەناسرێت، ئەکتەر، ڕاپەر، گۆرانیبێژ، و گۆرانینووسی ئەمریکییە. یەکەم ڕۆڵی جەیدن لەگەڵ [[ویڵ سمیت]]ی باوکیدا بووە لە فیلمی ٢٠٠٦ی ''The Pursuit of Happyness'' و دواتر دەرکەوتووەتەوە لەگەڵ باوکیدا لە فیلمی ٢٠١٣ی ''After Earth''دا. ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمە ڕیمەیکەکانی ''The Day the Earth Stood Still'' (٢٠٠٨) و ''[[مناڵی کاراتێ (فیلمی ٢٠١٠)|منداڵە کاراتییەکە]]'' (٢٠١٠)دا بینیوە. ئەو ''CTV2''، دووەم میکستەیپی، لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤دا بڵاوکردەوە. دوای ماندووبوونی سێ ساڵ کارکردنی، یەکەم ئەلبومی ستودیۆی، بە ناوی ''Syre''، لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧دا بڵاوکردەوە. دووەم ئەلبومی ستودیۆی، ''Erys''، لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٩دا بڵاوکرایەوە. سێیەم ئەلبومی ستودیۆی، CTV3: Cool Tape Vol. 3، لە ٢٨ی ئابی ٢٠٢٠دا بڵاوکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jaden Smith Reveals 'Cool Tape Vol. 3' Tracklist|ناونیشان=https://www.rap-up.com/2020/08/14/jaden-smith-cool-tape-vol-3-tracklist/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=Rap-Up|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231130052940/https://www.rap-up.com/2020/08/14/jaden-smith-cool-tape-vol-3-tracklist/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|url-status=dead}}</ref> سمیت گەڕاوەتە سەر کاری نواندن {{as of|2017|lc=y}}، کە ڕۆڵدەگێڕێت لە زنجیرەی دوو بەشیی ''The Get Down''ی نێتفلیکس و ڕۆڵێکی دەنگیش لە ئەنیمێی ''Neo Yokio''ی ڕەسەنی نێتفلیکسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.polygon.com/2017/9/19/16330214/neo-yokio-jaden-smith-vampire-weekend-netflix|سەردێڕ=Neo Yokio is a bad, attempted homage to Jaden Smith's strange Twitter persona|ئیش=Polygon|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229040608/https://www.polygon.com/2017/9/19/16330214/neo-yokio-jaden-smith-vampire-weekend-netflix|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.gq.com/story/neo-yokio-jaden-smith-ezra-koenig-netflix-premiere|سەردێڕ=Exclusive: Jaden Smith Talks 'Neo Yokio' With Ezra Koenig|دوایین=Sklar|یەکەم=Samuel Hine, Ben|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=GQ|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180902220548/https://www.gq.com/story/neo-yokio-jaden-smith-ezra-koenig-netflix-premiere|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theverge.com/2017/9/22/16333006/neo-yokio-anime-jaden-smith-ezra-koenig-review-netflix|سەردێڕ=Netflix's Neo Yokio has the makings of a brilliant anime, but fails the execution|ئیش=The Verge|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180927063547/https://www.theverge.com/2017/9/22/16333006/neo-yokio-anime-jaden-smith-ezra-koenig-review-netflix|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{twitter|jaden}} * {{IMDb name|1535523}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود}} {{پۆلی کۆمنز|Jaden Smith}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سەماکەرە ئەمریکییە کوڕەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس]] bxcdzqu8owhr9vje03y9rwlly2cv0vf 0 173045 1684614 1405130 2026-10-09T22:36:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684614 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = CIA Director Burns.jpg | office = بەڕێوبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی | status = کاندید | president = [[جۆو بایدن]] | term_start = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | succeeding = جینا ھاسپڵ | office1 = ١٧ھەمین وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری سیاسی | president1 = [[باراک ئۆباما]] | term_start1 = ١٧ی تەممووزی ٢٠١١ | term_end1 = ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ | predecessor1 = جەیمس ستەینبێرگ | successor1 = [[تۆنی بلینکن]] | office2 = وەزیری کاربەڕێکەری دەرەوەی ئەمریکا | president2 = [[جۆرج بووش]]<br>[[باراک ئۆباما]] | term_start2 = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ | term_end2 = ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ | predecessor2 = کۆندۆلیزا ڕایس | successor2 = [[ھیلاری کلینتۆن]] | office3 = وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری سیاسی | president3 = [[جۆرج بووش]]<br>[[باراک ئۆباما]] | term_start3 = ١٣ی ئایاری ٢٠٠٨ | term_end3 = ٢٨ی تەممووزی ٢٠١١ | predecessor3 = نیکۆلاس بێرنز | successor3 = ویندی شێرمان | office4 = ٥ھەم باڵیۆزی ئەمریکا بۆ ڕووسیا | president4 = [[جۆرج بووش]] | term_start4 = ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ | term_end4 = ١٣ی ئایاری ٢٠٠٨ | predecessor4 = ئەلێکساندەر ڤێرشۆوڵ | successor4 = جۆن بێرلی | office5 = یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری ڕۆژھەڵاتی نزیک | president5 = [[جۆرج بووش]] | term_start5 = ٤ی حوزەیرانی ٢٠٠١ | term_end5 = ٢ی ئازاری ٢٠٠٥ | predecessor5 = ئێدوارد واکەر | successor5 = دەیڤد وێلچ | office6 = باڵیۆزی ئەمریکا لە [[ئوردن]] | president6 = [[بیڵ کڵینتن]]<br>[[جۆرج بووش]] | term_start6 = ٩ی ئابی ١٩٩٨ | term_end6 = ٤ی حوزەیرانی ٢٠٠١ | predecessor6 = ویسلی ئیگان | successor6 = ئێدوارد نێم | office7 = بەڕێوبەری کاروباری وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا | president7 = [[بیڵ کڵینتن]] | term_start7 = ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦ | term_end7 = ٢٧ی شوباتی ١٩٩٨ | predecessor7 = کێنس بریڵ | successor7 = کریستی کێنی | birth_date = {{birth date and age|1956|4|4}} | birth_place = فۆرت براگ, [[کارۆلینای باکوور]], ئەمریکا | death_date = | death_place = | spouse = | children = | education = | module = | embed=yes | thesis_title = | thesis_year = }} '''ویلیام جۆزێف بێرنز''' (لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٥٦) سیاسەتوانێکی ئەمریکییە و سەرۆکی ڕێکخراوی کارنگییە بۆ ئاشتی نێودەوڵەتی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ned.org/experts/ambassador-william-j-burns/ |سەردێڕ=Ambassador William J. Burns Named Next Carnegie President |بڵاوکەرەوە=National Endowment for Democracy (NEFD) |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210111153914/https://www.ned.org/experts/ambassador-william-j-burns/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و پێشتر جێگری وەزیری دەرەوەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بووە لە ساڵانی ٢٠١١ - ٢٠١٤دا. دوای دووجار دواخستنی خانەنشین بوونی، جارێک لەسەر داوای [[جۆن کێری]] و جارێک [[باراک ئۆباما]]، ساڵی ٢٠١٤ و پاش ٣٣ ساڵ لە کاری دیپلۆماسی لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا، ولیام خانەنشین بوو، ولیام پێشتر خزمەتی کردووە وەک باڵیۆزی ئەمریکا لە [[ئوردن]] لە ساڵانی ١٩٩٨ تا ٢٠٠١، یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری ڕۆژھەڵاتی نزیک لە ساڵانی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٥، باڵیۆزی ئەمریکا لە وڵاتی [[ڕووسیا]] لە ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٨، ھەروەھا وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری سیاسی لە ساڵانی ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.politico.com/story/2014/04/william-burns-retire-department-of-state-105648.html|سەردێڕ=William Burns to retire|agency=Associated Press|وێبگە=POLITICO|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210111153835/https://www.politico.com/story/2014/04/william-burns-retire-department-of-state-105648|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١١ی کانونی دووەمی ٢٠٢١ [[جۆو بایدن]]ی سەرۆکی ھەڵبژێدراوی ئەمریکا ولیام بێرنزی کاندید کرد بۆ سەرۆکایەتی [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (سی ئای ئەی).<ref name="cia">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/biden-names-william-burns-cia-director_n_5ffc34b7c5b66f3f795f7bef?ncid=tweetlnkushpmg00000067|سەردێڕ=Biden Names Career Diplomat William J. Burns As Nominee For CIA Director|وێبگە=Huffington Post|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210111153911/https://www.huffpost.com/entry/biden-names-william-burns-cia-director_n_5ffc34b7c5b66f3f795f7bef?ncid=tweetlnkushpmg00000067|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|William Joseph Burns}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦]] 9sgav86a547pwvbgjbhuewhwbfe2uzf 0 174334 1684552 1519542 2026-10-09T19:39:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، وزە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە) 1684552 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ووزەی جیڕی''' (بە ئینگلیزی: Elastic energy) بریتیە لە پەستانە ووزەیەکی میکانیکی کە لە ماددەیەک دا هەڵدەگیرێت وە یەکسانیشە بەو ئیشی کە پێویستە ئەنجام بدرێ تا شێوەی گۆڕاوی ماددەکە بگەڕێنێتەوە سەر شێوەی یەکەم. ئەم بابەتە لە زانستی ماددە تاوتوێ دەکرێ بۆ دیاری کردنی تایبەتمەندی میکانیکی ماددە. و با Ug انرا نشان میدهند دانش مکانیک جامدات . هاوکێشەکەی لە شێوەی خوارەوەیە:{{Ltr}} :<math> U = \frac{1}{2}k x^2\, </math> {{کۆتایی}}لێرەدا هاوکۆلکەی ڕەقی=k (یەکەکەشی بە نیوتن لەسەر مەترە N/m ) و x بریتیە لە گۆڕانکاری لە درێژی (یەکەکەی بریتیە لە مەتر m)<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=انرژی کشسانی|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C_%DA%A9%D8%B4%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=31159135|ئیش=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانستی ماددە|فیزیک|وزە|گەردوون}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:میکانیکی کلاسیکی]] [[پۆل:زانستی ماددە]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] nes5c04yn0zwkkhjor4h4lnpe4kjks7 0 174977 1684596 1519551 2026-10-09T22:34:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1684596 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Calefon solar termosifonico compacto.jpg|وێنۆک|ئامێری سێرمۆسیفۆن کە بەبەرھەمھێنانی وزەی گەرمی یارمەتی گەرمکردنی ئاو ئەدات.]] [[پەڕگە:Flipped MIT Solar One house.png|وێنۆک|ئامێری خەزەنەکردنی وزە، خانوویەک ١٩٣٩، کە وزەی گەرم یان سارد خەزەنە ئەکات و ھەرکاتێک بویسترایە بەکار ئەھێنرا]] '''وزەی گەرمی خۆر''' (STE) شێوەی وزە و تەکنەلۆژیایەکە بۆ ھەڵمژینی وزەی خۆر و بەرھەمھێنانی [[وزەی گەرمی]] بۆ مەبەستی بەکارھێنان لە پیشەسازیدا، ھەروەھا لە کەرتەکانی نیشتەجێبوون و بازرگانیدا. کۆکەرەوەی گەرمی خۆر لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی زانیاری وزەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە پۆلێن کراون وەک کۆکەرەوەی پلەی گەرمای نزم، مامناوەند، یان بەرز کۆکەرەوەکانی پلەی نزم بەشێوەیەکی گشتی ونبوون و بۆ گەرمکردنی مەلەوانگە یان گەرمکردنی ھەوا بەکاردەھێنرێن. کۆکەرەوەی پلەی مامناوەندیش بە زۆری پلێتەکانی تەختن بەڵام بۆ گەرمکردنی ئاو یان ھەوا بۆ نیشتەجێبوون و بەکارھێنانی بازرگانی بەکار دەھێنرێ. کۆکەرەوەکانی پلەی بەرز [[تیشکی خۆر]] بە بەکارھێنانی ئاوێنە یان لێنز چڕ دەکاتەوە و بە گشتی بۆ جێبەجێکردنی پێداویستی گەرما تا ٣٠٠ deg C / ٢٠ بۆ دەستکەوتنی ھێز لە پیشەسازییەکان و بۆ بەرھەمھێنانی ھێزی کارەبا بەکار دەھێنرێ. دوو پۆلێن بریتین لە چڕکردنەوەی گەرمیی وزەی خۆر (CST) بۆ جێبەجێکردنی پێداویستی گەرمی لە پیشەسازییەکان، و [[وزەی خۆری]] چڕکراو (CSP) کاتێک ئەو گەرمایە بەکار دەھێنرێت بۆ نەوەی ھێز CST و CSP. گەورەترین ئاسانکاری لە بیابانی مۆجاڤی ئەمریکی لە کالیفۆرنیا و نیڤادا کراوە. ئەم کارگانە چەندین تەکنەلۆژیای جیاواز بەکار دەھێنن گەورەترین نموونەش بریتین لە؛ ئیڤانپا وزەی خۆر ئاسانکاری (٣٧٧ میو) و دامەزراندنی سیستەمەکانی وزەی خۆر (٣٥٤ میو) و (١١٠ میو) ی کریسسنت دەنز لە ئیسپانیا کە گەشەپێدەری سەرەکیترین [[وزەی گەرمی]] خۆرە و گەورەترین نموونەش بریتین لە: وێستگەی سۆڵنۆڤا بۆ وزەی خۆر (١٥٠ میو) و وێستگەی [[وزەی خۆری]] (١٥٠) و وێستگەی کارەبای خۆری ئێکسترۆلی (١٠٠ میو). == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی |سەردان = ٨ی ئازاری ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|زانست|مێژوو|تەکنۆلۆژیا|وزە}} {{پۆلی کۆمنز|Solar thermal energy}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:گۆڕانی وزە]] 3bvvfljj8yqp83l895t6nics91kmh64 0 175398 1684481 1559070 2026-10-09T16:37:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1684481 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q46795|پێڕستی ڕەش=زمانی زگماکی، زمانی زگماکی، Described at URL, Hair color,Eye color، زمانەکانی ئاخاوتن، خێزان، خزمەکان، Candidacy in election، حاڵەتی مافەکانی لەبەرگرتنەوە، کارە کۆکراوەکان|وێنە=Wangari Maathai in 2001.jpg}} '''وانگاری موتا ماتای''' ({{بە ئینگلیزی|Wangari Maathai}}؛ ١ی نیسانی ١٩٤٠–٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١١) چالاکوانێکی سیاسی، ژینگەدۆست و کۆمەڵایەتی کینیایی بوو، کە یەکەم ژنە ئەفریقییە خەڵاتی نۆبێلی وەرگرتبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2011/sep/26/wangari-maathai-nobel-winner-dies|سەردێڕ=Wangari Maathai, Nobel Peace Prize Winner Dies|دوایین=Rice|یەکەم=Xan|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Maxouris|یەکەم=Christina|سەردێڕ=Black History Month: 10 black women you should know about|ناونیشان=https://www.cnn.com/2019/02/23/us/african-american-women-in-history/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=CNN}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٧، ماتای بزووتنەوەی پشتێنەی سەوزی دامەزراند،<ref name="greenbelt obit2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.greenbeltmovement.org/wangari-maathai|سەردێڕ=Wangari Maathai, Nobel peace prize winner, dies at 71|دوایین=Rice|یەکەم=Xan|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref name="greenbelt bio2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=http://www.cstraight.com|یەکەم=Cstraight Media -|سەردێڕ=Biography {{!}} The Green Belt Movement|ناونیشان=http://www.greenbeltmovement.org/wangari-maathai/biography|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.greenbeltmovement.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180524004349/http://www.greenbeltmovement.org/wangari-maathai/biography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم ڕێکخراوە ناحکومییە زیاتر کاری لەسەر چاندنی دار، گرنگیدان و پارێزگاریکردن لە ژینگە و پاراستنی مافەکانی ژنان دەکرد. لە ساڵی ١٩٨٤، خەڵاتی ڵیڤڵھوود ڕایتی پێدرا. دواتر وانگاری ماتای بە ئەندام پەرلەمانی کینیا ھەڵبژێردرا، ھەروەھا لە ماوەی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣ بۆ تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ وەک یاریدەدەری وەزیری ژینگە و سەرچاوە سرووشتییەکان خزمەتی کردبوو. لە ساڵی ٢٠٠٤، خەڵاتی نۆبێلی لە ئاشتی پێدرا، ئەمەش بۆ «بەشدارییەکانی لەپێناو گەشەپێدانی جێگیریی، دێموکراسی و ئاشتی.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Peace Prize 2004|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2004/maathai/26050-wangari-maathai-nobel-lecture-2004/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=NobelPrize.org|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa's Nobel Prize winners: A list|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2019/11/africa-nobel-prize-winners-list-191116072848445.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=www.aljazeera.com}}</ref> ماتای لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١١ بەنەخۆشی [[شێرپەنجە]] لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. == خوێندن == لەڕێی پڕۆگرامی زە کێنەدی ئێرلیفت چووە ئەمریکا بۆ خوێندن، لەوێ بەکالۆریۆسی لە زانکۆی ماونت سەنت سکۆلاستیکا بەدەستھێنا، ھەروەھا ماستەریشی لەزانکۆی پیتسبێرگ وەرگرت. ئەو یەکەم ژنە لە ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا، بڕواننامەی دکتۆر بەدەستبھێنێت، دکتۆراکەی لە زانکۆی نایرۆبی لە کیننیا وەرگرت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|ژینناسی|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Wangari Maathai}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١١]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]] [[پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل]] 5wo8t2mbi0fica4x1r5f9n8avkhmakw 4 177584 1684423 1684360 2026-10-09T14:02:17Z Saad Goran 41181 /* شۆفێری تاکسی (فیلم) */ کرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1684423 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٣٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە لە چەشنی تاوانکاری و داستاننھێنی. لە نووسین و دەرھێنانی ھومەن سەیدیی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Frog_(series).png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Frog (series).png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٥٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری پۆلیسی- مەتەڵاوی کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cankel_(2025_TV_series).jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Cankel (2025 TV series).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[براوڵ ستارس]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٨:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brawl_Stars_logo_2025.svg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Brawl Stars logo 2025.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئاکسێل مۆلەر]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٠٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = تاقیکردنەوە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = تاقیکردنەوە | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] {{نەکرا}} تەنیا بۆ تاقیکردنەوە بوو [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٥، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[سەنتووری (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٢٩، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە چەشنی دراما. لە دەرهێنراوی داریوش مهرجویییە لە ساڵی ۲۰۰٦ | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Santori.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Santori.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٦، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ژن و منداڵ (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دوژمنی ژن (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨٢٢٧٥٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢١، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٩٠٤٩٠٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} sxa67wb8fq5nffi98zrxlc6gv7yafy0 1684424 1684423 2026-10-09T14:09:18Z Saad Goran 41181 /* تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩ */ نەکرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1684424 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٣٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە لە چەشنی تاوانکاری و داستاننھێنی. لە نووسین و دەرھێنانی ھومەن سەیدیی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Frog_(series).png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Frog (series).png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٥٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری پۆلیسی- مەتەڵاوی کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cankel_(2025_TV_series).jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Cankel (2025 TV series).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[براوڵ ستارس]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٨:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brawl_Stars_logo_2025.svg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Brawl Stars logo 2025.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئاکسێل مۆلەر]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٠٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = تاقیکردنەوە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = تاقیکردنەوە | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] {{نەکرا}} تەنیا بۆ تاقیکردنەوە بوو [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٥، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[سەنتووری (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٢٩، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە چەشنی دراما. لە دەرهێنراوی داریوش مهرجویییە لە ساڵی ۲۰۰٦ | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Santori.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Santori.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٦، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ژن و منداڵ (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دوژمنی ژن (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨٢٢٧٥٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لە کۆمنز بارکراوەو ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} 3n8fcvylshe4e441uf9tm9e05e70lda 1684684 1684424 2026-10-10T01:51:04Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 5 بابەت (کۆنتر لە ٤٨ کاتژمێر) بۆ [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی 1]] 1684684 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ژن و منداڵ (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دوژمنی ژن (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٦٨٢٢٧٥٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لە کۆمنز بارکراوەو ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} g6318d2aynwhmu52uqo66hag6kz8chx 1684808 1684684 2026-10-10T07:58:56Z -Haryad 40333 /* ماسیی ڕەشی بچکۆلە */ کرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1684808 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ژن و منداڵ (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی سەعید ڕۆستایییە، و ئەکتەران پەریناز ئێزدیار، پەیمان مەعادی، حەسەن پورشیرازی، فرشتە سەدرعورەفایی و سەحەر گوڵدووست ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Woman_and_Child_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Woman and Child poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دۆڕاو (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە ژانەری درامای تاوانکاری لە دەرهێنان و نووسینی ئەمین حسێنپوور | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Loser1403.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Loser1403.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[دوژمنی ژن (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی کۆمیدیی ئێرانییە لە دەرھێنانی کەریم ئەمینی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Doshman_Zan_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Doshman Zan Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٥، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Award-winning illustration on original cover of The Little Black Fish.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لە کۆمنز بارکراوەو ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} 0wxays97nshnnbdndngf40md4cntdx2 0 177763 1684388 1519340 2026-10-09T13:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684388 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''واران''' ناو [[گوند|گوندێکە]] لە [[ناوچە]]ی ناوەندی [[دێلیجان]] لە [[پارێزگا]]ی [[پارێزگای مەرکەزی|مەرکەزی]] [[وڵات]]ی [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیایی و کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=٤٥}}</ref> {{داتابۆکس-جوگرافیا}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارستانی دێلیجان]] qxsk1wfgw9t0i1yhhxtmxowheuvjijx 0 178208 1684472 1519412 2026-10-09T16:36:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1684472 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} '''وانگ مانگ''' (بە چینی: 王莽) دامەزرێنەر و تاکە ئیمپراتۆری ئیمپراتۆرییەتێکی کورت خایەن بوو بەناوی ئیمپراتۆریەتی سین، پێشووتر فەرمانبەرێکی حکوومەتی ھان بوو، دواتر توانی دەست بەسەر تەختی ئیمپراتۆرییەتەکە دابگرێت لە ٩ی زایینی، دواتر ئیمپراتۆڕیەتی ھان توانی خۆی ڕێکبخاتەوە و ئیمپراتۆرییەتی سینیش ھەڵبوەشێنێتەوە، بەڵام بە دامەزراندنی ئیمپراتۆریەتی سین، ئیمپراتۆرییەتی ھان بوو بە دوو بەش، بەشی ڕۆژھەڵات و بەشی ڕۆژاوای لێ بوویەوە دوای ھەڵوەشاندنەوەی سین، == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}} === ئاماژە بە سەرچاوە === {{refbegin}} * Steven S. Drachman, "The Ghosts of Watt O'Hugh", Chickadee Prince Books, 2011. {{ISBN|978-0-578-08590-6}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Loewe|یەکەم=Michael|سەردێڕ=A Biographical Dictionary of the Qin, Former Han and Xin Periods (221 BC – AD 24)|بڵاوکەرەوە=Brill|شوێن=Leiden|پەڕەکان=٥٣٦–٤٥|chapter=Wang Mang 王莽 (2)|بەستەری نووسەر=Michael Loewe}} * Rudi Thomsen, ''Ambition and confucianism : a biography of Wang Mang'', Aarhus University Press, 1988. {{ISBN|87-7288-155-0}}. * Yap, Joseph P. "Wars with the Xiongnu, A Translation From Zizhi tongjian" Chapters 13–17, AuthorHouse (2009) {{ISBN|978-1-4490-0604-4}} {{refend}}{{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|سیاسەت}}{{ئیمپراتۆرەکانی ھان}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Mang}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٤٥ی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١ەمی زایینی]] [[پۆل:ھەڵگەڕاوە دێریینەکان]] [[پۆل:ئیمپڕاتۆرە چینییەکان]] [[پۆل:ڕاسپێردراوەکانی چین]] [[پۆل:شانشینی سین]] [[پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ھان]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ھان]] lds6nzlcpor9lg4uujebg4hphnu3suf 0 178214 1684477 903319 2026-10-09T16:37:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684477 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''وانگ ژێنگجون''' (بە چینی:王政君 لەدایکبووی ٧١ی پێش زاین تا ١٣ی زاینی) بە فەرمی وەک خانمەئیمپراتۆر '''سیاۆ یوان (孝元皇后)''' ناسراوە. دواتر بە فەرمی وەک خانمەئیمپراتۆر [[داوەگر|داوەگری]] مەزن ناسرا، لە یوانگ چێنگ لە دایکبووە (لە جیھانی مۆدێرنی ئەمرۆ ئەکەوێتە ھاندان، ھێبێی) خانمەئیمپراتۆر بوو لەساتی ئیمپراتۆریەتی ھان لە چین. کە ڕۆلێکی گرنگی بینیوە لە ساتی پێنج ئیمپراتۆرەکەی چین. == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژن|چین}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ژنە چینییەکان لە سەدەی یەکەمی زایینی]] [[پۆل:ڕاسپێردراوەکانی چین]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی یەکەمی زایینی]] [[پۆل:خانمەئیمپراتۆرەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان]] [[پۆل:ژنە چینییەکان لە سەدەی یەکەمی پێش زایین]] [[پۆل:خانمەئیمپراتۆرە داوەگرە مەزنە چینییەکان]] [[پۆل:خانمەئیمپراتۆرە داوەگرەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی یەکەمی پێش زایین]] 17ulbqc06zlny2ivtvmmtvgrhjr5b2y 0 178278 1684800 1519709 2026-10-10T07:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684800 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EN-QI260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی چی لەسەر نەخشە، بە خاڵیکی سوور دیاریکراوە کە لە خوارەوەشی [[ڕووباری زەرد]] ھەیە.]] '''ویلایەتی چی''' (چینی: 齊) چی ویلایەتێک بوو لە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] ویلایەتەکە لەلایەن دوک و فەرمانڕەواکان بەڕێوە ئەچوو. پایتەخەتەکەی (ینگچیو) بوو لە جیھانی مۆدێرینی ئەمرۆ پێی ئەوترێت (لینزی) لە [[شاندۆنگ]]، شانشینەکە بە ماوەیەکی کورت دوای ئەوەی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] سەرکەوت بەسەر [[شانشینی شانگ]] لە ١١ی پێش زاین.<ref>Burton Watson 2003 p.1. Xunzi: Basic Writings. https://books.google.com/books?id=0SE2AAAAQBAJ&pg=PA1</ref> == ئەمانەش بببینە == * [[شه‌ڕی حه‌وت شانشینه‌كه‌|شەڕی حەوت شانشینەکە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Qi (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 00ffd397taflhb8bcxmc7ybrl7vlvpd 1684818 1684800 2026-10-10T09:01:55Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684818 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EN-QI260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی چی لەسەر نەخشە، بە خاڵیکی سوور دیاریکراوە کە لە خوارەوەشی [[ڕووباری زەرد]] ھەیە.]] '''ویلایەتی چی''' (چینی: 齊) چی ویلایەتێک بوو لە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] ویلایەتەکە لەلایەن دوک و فەرمانڕەواکان بەڕێوە ئەچوو. پایتەخەتەکەی (ینگچیو) بوو لە جیھانی مۆدێرینی ئەمرۆ پێی ئەوترێت (لینزی) لە [[شاندۆنگ]]، شانشینەکە بە ماوەیەکی کورت دوای ئەوەی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] سەرکەوت بەسەر [[شانشینی شانگ]] لە ١١ی پێش زاین.<ref>Burton Watson 2003 p.1. Xunzi: Basic Writings. https://books.google.com/books?id=0SE2AAAAQBAJ&pg=PA1</ref> == ئەمانەش بببینە == * [[شه‌ڕی حه‌وت شانشینه‌كه‌|شەڕی حەوت شانشینەکە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Qi (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] kkkkzye4b0u1cq92x3rs2pfy8upfjx0 0 178281 1684799 1363163 2026-10-10T07:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684799 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:States of Zhou Dynasty.png|وێنۆک|نەخشەی ویلایەتەکانی ناو [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]]] '''ویلایەتی چوو''' (بە چینی:楚, خوێندنەوە: چوو) ویلایەتێکی ناو ئیمپراتۆرییەتی ژۆو بوو یەکەم پاشای ویلایەتەکە [[پاشا ووی ویلایەتی چوو|پاشا وو بوو]] لە سەرەتای ٨ی پێش زاین، ویلایەتی چوو دەکەوێتە باشووری ئیمپراتۆرییەتی ژۆو وە تەمەنی ویلایەتەکە مایەوە تا سەردەمی بەھار و پایز، لە کۆتا [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] ویلایەتەکە لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتی چین]] ڕووخێنرا لە ٢٢٣ی پێش زاین لەو کاتەی چین خەریکی یەکخستنەوەی ویلایەتەکان بوو وە خەریکی بە ئیمپراتۆرییەت کردنی شانشینەکەی بوو بە فەرمی. ھەروەھا ویلایەتی چوو بە ناوی تریش ناسراوە وەک جینگ(荆) جینگچو (荆楚) لە سەردەمی مۆدێرن ئەمرۆدا دەکەوێتە [[ھوبێی]] و [[ھونان]]، [[چۆنگچینگ]]، [[گویژۆو]]، [[ھێنان]]، [[ئانھوی]]، [[جیانگسی]]، [[جیانگسو]]، [[ژێیجیانگ]] و [[شانگھای]] بۆ ماوەی زیاتر لە ٤٠٠ ساڵ پایتەختی ویلایەتی چوو بەناوی [[دانیانگ (پایتەختی چوو)|دانیانگ]] دەکەوتە نزیک ڕووباری دان و ڕووبارەکانی سی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=河南库区发掘工作圆满结束，出土文物已通过验收|ناونیشان=http://epaper.hf365.com/hfwb/html/2011-01/25/content_376376.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110711164216/http://epaper.hf365.com/hfwb/html/2011-01/25/content_376376.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=合肥晚报|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=科大考古队觅宝千余件|ناونیشان=http://news.ifeng.com/gundong/detail_2011_01/25/4440732_0.shtml|بڵاوکەرەوە=凤凰网|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930160433/http://news.ifeng.com/gundong/detail_2011_01/25/4440732_0.shtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چین|پاشایەتی|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Chu (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەتی چوو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] qgu9wex53mx8lliljx8c5danndweeas 0 178318 1684466 1519407 2026-10-09T16:35:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684466 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وانگ سیانژی''' سەرکردەی کودەتایەک بۆ سەر [[شانشینی تانگ|ئیمپراتۆریەتی تانگ]] لە سەردەمی [[ئیمپراتۆر سیزۆنگی تانگ]]، بە ھاوکاری [[ھوانگ چائۆ]] ھەرچۆنێک بێت ئەمە یەکەم جار نییە کودەتا ڕوودەدات پێشوو تریش کودەتایەکی تر لەلایەن [[پانگ سون]] لە دژی ئیمپراتۆری پێشوو ئیمپراتۆر یزۆنگ سەری ھەڵدا و شکستی ھێنا.<ref name="ZZTJ252">''[[Zizhi Tongjian]]'', [[:zh:s:資治通鑑/卷252|vol. 252]].</ref><ref name="ZZTJ253">''Zizhi Tongjian'', [[:zh:s:資治通鑑/卷253|vol. 253]].</ref><ref name="ZZTJ251">''[[Zizhi Tongjian]]'', [[:zh:s:資治通鑑/卷251|vol. 251]].</ref><ref name="ZZTJ250">''Zizhi Tongjian'', [[:zh:s:資治通鑑/卷250|vol. 250]].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٨٧٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٩یەم]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ھێنان]] mfla0hhpvvrrj6i8tyynxmrh4k9ic81 0 178878 1684591 1519546 2026-10-09T22:33:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینگە-کۆلکە، وزە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1684591 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وزەی نوێبووەوە''' ({{بە ئینگلیزی|Renewable energy}}) [[وزەی بەسوود|وزەیەکی بەسوودە]]، لە [[سەرچاوە نوێبووەوەکان]] کۆدەکرێتەوە، کە بەسروشتی پڕدەبنەوە، لەوانە [[ھەتاو]]، [[با]]، [[باران]]، [[شەپۆڵ]]ەکان، [[ھەستان و دابەزین]]ەکان، و [[گەرمیی جیۆتێرماڵ]] کە سەرچاوەی [[کاربۆن-یەکسان]]ن. ئەم جۆرەی سەرچاوەی وزە لە بەرانبەر [[سووتەمەنیی فۆسیل|سووتەمەنییە فۆسیلەکان]] دەوەستێت، کە زۆر خێراتر بەکاردێن بەراورد بە ماوەی پڕبوونەوەیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ٢٤ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[چنینەوەی وزە]] * [[پاشەکەوتکردنی وزە]] * [[وزەی نوێبووەوە بەپێی وڵات]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژینگە|وزە|تەکنۆلۆژیا|ئاو|کۆمەڵگا}} {{پۆلی کۆمنز|Renewable energy}} {{ژینگە-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:وزەی نوێبووەوە]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای وزەی نوێبووەوە]] alkihgzzkh12lz6hlbsjbz3larpmy6k 0 179586 1684455 1405080 2026-10-09T16:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684455 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{Infobox television | name = WandaVision | image =WandaVision logo.png | caption = | genre = {{Plainlist| * [[دراما]] * [[ئەفوسونای]] * [[سۆزداری]] * [[سێتکۆم]] * [[پاڵەوان]] }} | creator = [[Jac Schaeffer]] | based_on = {{based on|[[Marvel Comics]]}}<!--'Scarlet Witch' and/or 'Vision' not included per credits and [[Talk:The Avengers (2012 film)#Based on]]--> | director = [[Matt Shakman]] | starring = {{Plainlist|<!-- Actors who appear in the main on-end billing credits. Order per episode 101, with new actors in subsequent episodes appended to the bottom per MOS:TVCAST. See talk page for more. --> * [[Elizabeth Olsen]] * [[Paul Bettany]] * [[Debra Jo Rupp]] * [[Fred Melamed]] * [[Kathryn Hahn]] * [[Teyonah Parris]] * [[Randall Park]] * [[Kat Dennings]] * [[Evan Peters]] }} | theme_music_composer = {{Plainlist| * [[Kristen Anderson-Lopez]] * [[Robert Lopez]] }} | composer = [[Christophe Beck]] | budget = | country = United States | location = {{Plainlist| * [[Atlanta, Georgia]] * [[Los Angeles]] }} | language = English | num_seasons = <includeonly>1</includeonly><!-- Needed to pull the single season number for [[List of Marvel Cinematic Universe television series]] infobox --> | num_episodes = ٩ | executive_producer = {{Plainlist| * [[Kevin Feige]] * Louis D'Esposito * Victoria Alonso * Matt Shakman * Jac Schaeffer }} | producer = Chuck Hayward | editor = {{Plainlist| * Tim Roche * Zene Baker * Nona Khodai * Michael A. Webber }} | cinematography = [[Jess Hall]] | camera = {{Plainlist| * [[Single-camera setup|Single-camera]] * [[Multiple-camera setup|Multi-camera]] }} | runtime = 29–49 minutes | company = [[Marvel Studios]] | distributor = [[Disney Platform Distribution]] | channel = [[Disney+]] | picture_format = | audio_format = | released = {{Start date|2021|1|15}} | last_aired = {{End date|2021|3|5}} | preceded_by = | followed_by = | related = [[List of Marvel Cinematic Universe television series|Marvel Cinematic Universe television series]] | website = https://www.disneyplus.com/series/wandavision/4SrN28ZjDLwH | production_website = https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision }} '''واندا ڤیژن''' ({{بە ئینگلیزی|WandaVision‏}}) [[کورتەزنجیرە]]یەکی ئەمریکییە کە لەلایەن جاک شێفەر بۆ [[دیزنی+]] دروست کراوە، لەسەر کەسایەتییەکانی [[جادووگەرە سوورەکە|واندا]] و [[ڤیژن]]ی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ|ماڕڤڵ کۆمێکس]] بنیات نراوە. زنجیرەکە ڕووداوەکانی دەکەوێتە [[جیھانی سینەماییی ماڕڤڵ]]ەوە (MCU) و دوای واندا ماکسیمۆف و ڤیژن دوای ڕووداوەکانی [[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە]] (٢٠١٩) دەکەوێت، کاتێک ھەردووکیان بەدڵخۆشی لە شارێکی [[نیوجێرزی]] دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ = WandaVision (TV Mini-Series 2021) – IMDb|ناونیشان =https://www.imdb.com/title/tt9140560/|ڕێکەوتی سەردان=۹ی ٥ی ۲۰۲۱|زمان=en| ناونیشانی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20201009083705/https://www.imdb.com/title/tt9140560/ | ڕێکەوتی ئەرشیف = 9 أکتوبر 2020}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.marvel.com/tv-shows/wandavision/1 | سەردێڕ = WandaVision (2021) {{!}} Cast, Characters, Release Date {{!}} Marvel | شوێن = Marvel Entertainment | زمان = en | ڕێکەوتی سەردان = ۹ی ٥ی ۲۰۲۱ |مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20210305104029/https://www.marvel.com/tv-shows/wandavision/1|ڕێکەوتی ئەرشیف =2021-03-05}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WandaVision|ناونیشان = https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision|ڕێکەوتی سەردان=۹ی ٥ی ۲۰۲۱|زمان=en-US| ناونیشانی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20210228190347/https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision | ڕێکەوتی ئەرشیف = 28 فبرایر 2021}}</ref> زنجیرەکە لە پاڵەوانێتی [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] بە ڕۆڵی واندا ماکسیمۆف و [[پۆڵ بێتانی]] بە ڕۆڵی ڤیژنە. ھەروەھا [[دێبرا جۆ ڕوپ]] و [[فرێد مێلامێد]] و [[کاسرین ھان]] و [[تیۆنا پاریس]] و [[ڕانداڵ پاڕک]] و [[کات دێنینگز]] و [[ئیڤان پیتەرز]] بەژدارن. بە فەرمی واندا ڤیژن لە نیسانی ٢٠١٩دا ڕاگەیەندرا. زنجیرەکە وا تۆمارکراوە تا لاسای زنجیرەکانی [[کۆمێدیای دۆخی (سیتکەم)|کۆمێدیای دۆخی]] بکاتەوە، کە واندا و ڤیژن لە ڕاستییەکدا دەژین کە بە دەیە جیاوازەکانی سەدە دەیانبات و لە پەنجاکانی سەدەی بیستەم دەست پێ دەکات. تۆمارکردن لە [[ئەتڵانتا]] لە نێوان مانگی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ دەستی پێکرد و لە ئازاری ٢٠٢٠ بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠]] وەستا. بەرھەمھێنان لە [[لۆس ئانجلەس]] لە ئەیلوول دەستی پێکردەوە و لە تشرینی دووەم تەواو بوو. واندا ڤیژن بۆ یەکەم جار لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ پەخشکرا و ٥ی ئازار بە ٩ ئەڵقە کۆتایی ھات. زنجیرەکە یەکەم کاری قۆناغی چوارەمی جیھانی سینەماییی ماڕڤڵە. == شوێنێک == سێ ھەفتە دوای ڕووداوەکانی فیلمی ([[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە|تۆڵەسەنەرەوەکان: کۆتا یاری]])٢٠١٩،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mancuso|یەکەم=Vinnie|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Here's Exactly When 'WandaVision' Takes Place in the MCU Timeline|ناونیشان=https://collider.com/when-is-wandavision-set-marvel-cinematic-universe-timeline/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref>واندا ماکسیمۆف و ڤیژن ژیانێکی ئیدیل لە شارۆچکەی وێستڤیۆ لە ویلایەتی نیوجرسی دەژین، ھەوڵدەدەن سروشتی ڕاستەقینەی خۆیان بشارنەوە. لەگەڵ دەستپێکردنی جووڵەی دەوروبەریان بە دەیەکانی جیاوازدا و ڕووبەڕووی تروپی جۆراوجۆری تەلەڤیزیۆنی دەبنەوە، ئەو دوو ھاوسەرە گومانیان ھەیە کە شتەکان وەک خۆیان نین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=November 10|یەکەم=Devan Coggan|دوایین٢=EST|یەکەم٢=2020 at 09:00 AM|سەردێڕ=Honey, I'm Chrome: Marvel prepares to take over TV with 'WandaVision'|ناونیشان=https://ew.com/tv/wandavision-marvel-cover-story/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=EW.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی}} * {{IMDb title}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئینتەرنێت|تەلەڤیزیۆن|دیزنی|کۆمیک}} {{پۆلی کۆمنز|WandaVision}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی جیھانی سینەمایی ماڕڤڵ]] [[پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان]] [[پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١]] [[پۆل:نەفرەتلێکراوەکان لە خەیاڵ]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:جادوو لە تەلەڤیزیۆندا]] [[پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان]] svk2qrv4iil96rxg6gkyix0p14b0b3v 1684574 1684455 2026-10-09T21:08:16Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684574 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{Infobox television | name = WandaVision | image =WandaVision logo.png | caption = | genre = {{Plainlist| * [[دراما]] * [[ئەفوسونای]] * [[سۆزداری]] * [[سێتکۆم]] * [[پاڵەوان]] }} | creator = [[Jac Schaeffer]] | based_on = {{based on|[[Marvel Comics]]}}<!--'Scarlet Witch' and/or 'Vision' not included per credits and [[Talk:The Avengers (2012 film)#Based on]]--> | director = [[Matt Shakman]] | starring = {{Plainlist|<!-- Actors who appear in the main on-end billing credits. Order per episode 101, with new actors in subsequent episodes appended to the bottom per MOS:TVCAST. See talk page for more. --> * [[Elizabeth Olsen]] * [[Paul Bettany]] * [[Debra Jo Rupp]] * [[Fred Melamed]] * [[Kathryn Hahn]] * [[Teyonah Parris]] * [[Randall Park]] * [[Kat Dennings]] * [[Evan Peters]] }} | theme_music_composer = {{Plainlist| * [[Kristen Anderson-Lopez]] * [[Robert Lopez]] }} | composer = [[Christophe Beck]] | budget = | country = United States | location = {{Plainlist| * [[Atlanta, Georgia]] * [[Los Angeles]] }} | language = English | num_seasons = <includeonly>1</includeonly><!-- Needed to pull the single season number for [[List of Marvel Cinematic Universe television series]] infobox --> | num_episodes = ٩ | executive_producer = {{Plainlist| * [[Kevin Feige]] * Louis D'Esposito * Victoria Alonso * Matt Shakman * Jac Schaeffer }} | producer = Chuck Hayward | editor = {{Plainlist| * Tim Roche * Zene Baker * Nona Khodai * Michael A. Webber }} | cinematography = [[Jess Hall]] | camera = {{Plainlist| * [[Single-camera setup|Single-camera]] * [[Multiple-camera setup|Multi-camera]] }} | runtime = 29–49 minutes | company = [[Marvel Studios]] | distributor = [[Disney Platform Distribution]] | channel = [[Disney+]] | picture_format = | audio_format = | released = {{Start date|2021|1|15}} | last_aired = {{End date|2021|3|5}} | preceded_by = | followed_by = | related = [[List of Marvel Cinematic Universe television series|Marvel Cinematic Universe television series]] | website = https://www.disneyplus.com/series/wandavision/4SrN28ZjDLwH | production_website = https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision }} '''واندا ڤیژن''' ({{بە ئینگلیزی|WandaVision‏}}) [[کورتەزنجیرە]]یەکی ئەمریکییە کە لەلایەن جاک شێفەر بۆ [[دیزنی+]] دروست کراوە، لەسەر کەسایەتییەکانی [[جادووگەرە سوورەکە|واندا]] و [[ڤیژن]]ی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ|ماڕڤڵ کۆمێکس]] بنیات نراوە. زنجیرەکە ڕووداوەکانی دەکەوێتە [[جیھانی سینەماییی ماڕڤڵ]]ەوە (MCU) و دوای واندا ماکسیمۆف و ڤیژن دوای ڕووداوەکانی [[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە]] (٢٠١٩) دەکەوێت، کاتێک ھەردووکیان بەدڵخۆشی لە شارێکی [[نیوجێرزی]] دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ = WandaVision (TV Mini-Series 2021) – IMDb|ناونیشان =https://www.imdb.com/title/tt9140560/|ڕێکەوتی سەردان=۹ی ٥ی ۲۰۲۱|زمان=en| ناونیشانی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20201009083705/https://www.imdb.com/title/tt9140560/ | ڕێکەوتی ئەرشیف = 9 أکتوبر 2020}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.marvel.com/tv-shows/wandavision/1 | سەردێڕ = WandaVision (2021) {{!}} Cast, Characters, Release Date {{!}} Marvel | شوێن = Marvel Entertainment | زمان = en | ڕێکەوتی سەردان = ۹ی ٥ی ۲۰۲۱ |مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20210305104029/https://www.marvel.com/tv-shows/wandavision/1|ڕێکەوتی ئەرشیف =2021-03-05}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WandaVision|ناونیشان = https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision|ڕێکەوتی سەردان=۹ی ٥ی ۲۰۲۱|زمان=en-US| ناونیشانی ئەرشیف = https://web.archive.org/web/20210228190347/https://disneyplusoriginals.disney.com/show/wandavision | ڕێکەوتی ئەرشیف = 28 فبرایر 2021}}</ref> زنجیرەکە لە پاڵەوانێتی [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] بە ڕۆڵی واندا ماکسیمۆف و [[پۆڵ بێتانی]] بە ڕۆڵی ڤیژنە. ھەروەھا [[دێبرا جۆ ڕوپ]] و [[فرێد مێلامێد]] و [[کاسرین ھان]] و [[تیۆنا پاریس]] و [[ڕانداڵ پاڕک]] و [[کات دێنینگز]] و [[ئیڤان پیتەرز]] بەژدارن. بە فەرمی واندا ڤیژن لە نیسانی ٢٠١٩دا ڕاگەیەندرا. زنجیرەکە وا تۆمارکراوە تا لاسای زنجیرەکانی [[کۆمێدیای دۆخی (سیتکەم)|کۆمێدیای دۆخی]] بکاتەوە، کە واندا و ڤیژن لە ڕاستییەکدا دەژین کە بە دەیە جیاوازەکانی سەدە دەیانبات و لە پەنجاکانی سەدەی بیستەم دەست پێ دەکات. تۆمارکردن لە [[ئەتڵانتا]] لە نێوان مانگی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ دەستی پێکرد و لە ئازاری ٢٠٢٠ بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠]] وەستا. بەرھەمھێنان لە [[لۆس ئانجلەس]] لە ئەیلوول دەستی پێکردەوە و لە تشرینی دووەم تەواو بوو. واندا ڤیژن بۆ یەکەم جار لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ پەخشکرا و ٥ی ئازار بە ٩ ئەڵقە کۆتایی ھات. زنجیرەکە یەکەم کاری قۆناغی چوارەمی جیھانی سینەماییی ماڕڤڵە. == شوێنێک == سێ ھەفتە دوای ڕووداوەکانی فیلمی ([[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە|تۆڵەسەنەرەوەکان: کۆتا یاری]])٢٠١٩،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mancuso|یەکەم=Vinnie|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Here's Exactly When 'WandaVision' Takes Place in the MCU Timeline|ناونیشان=https://collider.com/when-is-wandavision-set-marvel-cinematic-universe-timeline/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref>واندا ماکسیمۆف و ڤیژن ژیانێکی ئیدیل لە شارۆچکەی وێستڤیۆ لە ویلایەتی نیوجرسی دەژین، ھەوڵدەدەن سروشتی ڕاستەقینەی خۆیان بشارنەوە. لەگەڵ دەستپێکردنی جووڵەی دەوروبەریان بە دەیەکانی جیاوازدا و ڕووبەڕووی تروپی جۆراوجۆری تەلەڤیزیۆنی دەبنەوە، ئەو دوو ھاوسەرە گومانیان ھەیە کە شتەکان وەک خۆیان نین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=November 10|یەکەم=Devan Coggan|دوایین٢=EST|یەکەم٢=2020 at 09:00 AM|سەردێڕ=Honey, I'm Chrome: Marvel prepares to take over TV with 'WandaVision'|ناونیشان=https://ew.com/tv/wandavision-marvel-cover-story/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=EW.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی}} * {{IMDb title}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئینتەرنێت|تەلەڤیزیۆن|دیزنی|کۆمیک}} {{پۆلی کۆمنز|WandaVision}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی جیھانی سینەمایی ماڕڤڵ]] [[پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان]] [[پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١]] [[پۆل:نەفرەتلێکراوەکان لە خەیاڵ]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:جادوو لە تەلەڤیزیۆندا]] [[پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە نھێنیئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە سووپەرھیرۆییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە تەلەکینێسیس]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە وێنەگیراوەکان لە ئەتڵانتا]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە وێنەگیراوەکان لە جۆرجیا (ویلایەت)]] 7oo1b1iurq4rausa8ahxmwgp1v091yl 0 179624 1684792 1519703 2026-10-10T07:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684792 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:EN-WEI260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی وێی لەسەر نەخشەی ئەوسات.]] '''وێی''' (بە چینی: 魏) ویلایەتێکی دێرینی چین بوو، یەکێک بوو لە حەوت ویلایەتە سەرەکییەکان لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە]] لە مێژووی دێرینی چین لە بەشێکی شانشینی جینەوە دروست بووە بەیەکەوە لەگەڵ ھان و ژاۆ شوێنەکەی لەلای [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] و [[ویلایەتی چی]]. لە سەردەمی مۆدێرینی ئەمرۆ ئەکەوێتە [[ھێنان]] و [[ھێبی]] و [[شانسی]] و [[شاندۆنگ]]. == ئەمانەش ببینە == * [[سەردەمی بەھار و پایز]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١‏}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چین}} {{پۆلی کۆمنز|Warring States Period}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:جین (ویلایەتێکی چین)]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتانەی لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین دامەزراون]] g7pu09eua6fps47gfb1lx5mdkkludqn 1684822 1684792 2026-10-10T09:02:25Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684822 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:EN-WEI260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی وێی لەسەر نەخشەی ئەوسات.]] '''وێی''' (بە چینی: 魏) ویلایەتێکی دێرینی چین بوو، یەکێک بوو لە حەوت ویلایەتە سەرەکییەکان لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە]] لە مێژووی دێرینی چین لە بەشێکی شانشینی جینەوە دروست بووە بەیەکەوە لەگەڵ ھان و ژاۆ شوێنەکەی لەلای [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] و [[ویلایەتی چی]]. لە سەردەمی مۆدێرینی ئەمرۆ ئەکەوێتە [[ھێنان]] و [[ھێبی]] و [[شانسی]] و [[شاندۆنگ]]. == ئەمانەش ببینە == * [[سەردەمی بەھار و پایز]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١‏}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چین}} {{پۆلی کۆمنز|Warring States Period}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:جین (ویلایەتێکی چین)]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتانەی لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] qsb95qf0x9sxmgcosvnbjl30lnba6ii 0 179627 1684860 1612489 2026-10-10T10:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684860 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} [[پەڕگە:EN-YAN260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی یان لەسەر نەخشە لە ٢٦٠ی پێش زایین.]] '''ویلایه‌تی یان''' (به‌ [[زمانی چینی|چینی]]: 燕) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایه‌تێكی]] دێرینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی چین بوو. پایتەختەکەی [[جیچێنگ (بێیجینگ)|جیچێنگ]] بوو (دواتر وەک [[جیچێنگ (بێیجینگ)|یانجینگ]] ناسرا) وە ئێستا [[پەکین|پەکینە]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The History of Yanshan|ناونیشان=http://www.bjys.gov.cn/export/sites/ys/fs3/f/a/1181695783593.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707031753/http://www.bjys.gov.cn/export/sites/ys/fs3/f/a/1181695783593.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|ئیش=Yanshan Central Information Office|بڵاوکەرەوە=Beijing Municipal Government|زمان=zh}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Chen Zhi|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|script-title=zh:從王國維|ناونیشان=http://www.confucius2000.com/admin/list.asp?id=4593|سەردێڕ=www.confucius2000·孔子2000·21世纪孔子-官网首页|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|journal=学灯|زمان=zh|بڵاوکەرەوە=Confucius 2000|issue=16|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110726065454/http://www.confucius2000.com/admin/list.asp?id=4593|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|df=mdy-all}}</ref> مێژووی یان لە سەرەتای ھەزارەی یەکەمی پێش زاین دەستی پێکرد لە سەردەمی [[ڕۆژاوای ژۆو]]، دوای ئەوەی فەرمانرەوایەتی پاشایەتی ژۆو بەرەو ھەڵوەشانەوە چوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] لە سەدەی ھەشتەمی پێش زایین، یان توانی بمێنێتەوە و ببێتە یەکێک لە بەھێزترین ویلایەتەکانی ئەوکات لە مێژووی چین، لە ساتی [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەڕی ویلایەتەکان]] لە پێنج تا ٣ی پێش زایین یان یەکێک بوو لە دوایین ئەو ویلایەتانەی کە [[چین شی ھوانگ]] بیخاتە ژێر [[ئیمپراتۆریەتی چین]] لە ساڵی ٢٢٢ی پێش زایین لەدوای ھەڵوەشانەوەی [[ئیمپراتۆریەتی چین]] (٢٠٧ی پێش زایین) یان دووبارە لە ھەڵسانەوە و سەربەخۆ بوونەوە دابوو بەڵام دوبارە دوای گەشەسەندنی [[ئیمپراتۆریەتی ھان]] چوویەوە ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ھان|ئیمپراتۆریەتێکی تر]]. == سه‌رچاوه‌کان == <references />* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|state=ویلایەتی یان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چین|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Yan (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:یان (ویلایەت)]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی پەکین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین]] cs7l3cy251vexgpaqthb2oxfas0h97m 0 179628 1684856 1547947 2026-10-10T10:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684856 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EN-HAN260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی ھان لە سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە لە ٢٦٠ ی پێش زاین]] '''ولایەتی ھان''' (بە چینی:韓) ویلایەتێکی دێرینی [[مێژووی چین]] بوو لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە]] لە مێژووی دێرینی چین وەکوو ویلایەتی ھان لەگەل [[شانشینی ھان|ئیمپراتۆرییەتی ھان]] جیاکراوەتەوە بە شێوازێکی خوێندنەوەی چینی بۆ تێکەل نەبوون لەگەل یەکتر (ویلایەتی ھان (韓)، ئیمپراتۆرییەتی ھان (漢)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Loewe|یەکەم=Michael|سەردێڕ=The Cambridge history of ancient China: from the origins of civilization to 221 B.C.|ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ئەوانی تر=Co-edited by Edward L. Shaughnessy|ژپنک=٠-٥٢١-٤٧٠٣٠-٧|پەڕەکان=xxv|oclc=٣٧٣٦١٧٧٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی ھێنان]] [[پۆل:جین (ویلایەتێکی چین)]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتانەی لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەتی ژێنگ]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] lpj2c8xwfu95cr7ervz2qjs66qcna0h 0 179629 1684847 1519715 2026-10-10T10:33:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684847 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} [[پەڕگە:EN-ZHAO260BCE.jpg|وێنۆک|ویلایەتی ژاوۆ لەسەر نەخشەی سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە لە ساتی ٢٦٠ی پێش زاین]] '''ویلایەتی ژاوۆ''' ({{بە چینی|趙}}) یەکێکە لە ویلایەتە سەرەکییەکانی [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|سەردەمی شەڕی حەوت ویلایەتەکە]] لە سەردەمی دێرینی چین.<ref>Huang Kejian 2010 p.185. From Destiny to Dao: A Survey of Pre-Qin Philosophy in China. https://books.google.com/books?id=bATIDgAAQBAJ&pg=PA185</ref> ویلایەتەکە لە کاتی دابەشبوونی چین دامەزرا بەیەکەوە لەگەڵ ویلایەتەکانی [[ویلایەتی ھان|ھان]] و [[ویلایەتی وێی|وێی]]. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Zhao (state)|ویلایەتی ژاوۆ}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:جین (ویلایەتێکی چین)]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ژاوۆ (ویلایەت)]] hdes7919m72g0aabj0cc54sbvjpsok4 0 180565 1684514 1405100 2026-10-09T19:34:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684514 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|image=|name=وای ڕێن<br/>外壬|family_name=زی(子)|clan_name=|given_name=فا (發)|title=پاشای [[ئیمپراتۆریەتیی شانگ|ئیمپراتۆریەتی شانگ]]|reign=|temple name=|posthumous name=وای رێن}}'''وای ڕێن''' (بە چینی:外壬) یان بو ڕێن (بە چینی:卜壬) ناوی کەسی: زی فا، پپاشای ئیمپراتۆریەتی شانگ بوو لە مێژووی دێرینی چین، بە گوێرەی شیجی کە لەلایەن سیما چیانەوە نوسراوە یانزەم پاشای ئیمپراتۆرەکە بوو، کە شوێنی براکەی [[ژۆنگ دینگ|ژۆنگ دینگی]] (仲丁) گرتەوە.<ref name="BaiShouyi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bai|یەکەم=Shouyi|سەردێڕ=An Outline History of China|ناونیشان=https://archive.org/details/outlinehistoryof00unse_0|بڵاوکەرەوە=Foreign Language Press|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٧-١١٩-٠٢٣٤٧-٠|شوێن=Beijing}}</ref><ref name="chinaKnowledge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Shang Dynasty Rulers|ناونیشان=http://chinaknowledge.de/History/Myth/shang-rulers.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=China Knowledge}}</ref><ref name="uniIndiana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Shang Kingship And Shang Kinship|ناونیشان=http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409215121/http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Indiana University]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] 8nythdqs5poxbzwee82fxg06aeb26k2 0 180938 1684670 1405144 2026-10-10T01:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684670 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|image=|name=ۆ جیا<br/>沃甲|family_name=زی (子)|clan_name=|given_name=یوو (逾)|title=پاشای [[ئیمپراتۆریەتیی شانگ|ئیمپراتۆریەتی شانگ]]|reign=|temple name=|posthumous name=ۆ جیا (沃甲)}}'''ۆ جیا''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:沃甲) چیانگ جیا (بە [[زمانی چینی|چینی]]:羌甲) ناوی کەسی زو یوو، پاشایەکی ئیمپراتۆریەتی شانگ بوو لە مێژووی دێرینی چین، بە گوێرەی شیجی کە لەلایەن سیما چیانەوە نوسراوە پانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتەکە بوو، کە شوینی براکەی [[زو سین|زو سینی]](祖辛) گرتەوە بە گوێرەی شیجی ٢٥ ساڵ فەرمانرەوایی کرد (ھەرچۆنێک بێت بە گوێرەی سەرچاوەکانی تر ٢٠ ساڵ) و لەلایەن برازاکەی [[زو دینگ|زو دینگەوە]] (祖丁) شوێنی گیرایەوە.<ref name="BaiShouyi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bai|یەکەم=Shouyi|سەردێڕ=An Outline History of China|ناونیشان=https://archive.org/details/outlinehistoryof00unse_0|بڵاوکەرەوە=Foreign Language Press|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٧-١١٩-٠٢٣٤٧-٠|شوێن=Beijing}}</ref><ref name="chinaKnowledge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Shang Dynasty Rulers|ناونیشان=http://chinaknowledge.de/History/Myth/shang-rulers.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=China Knowledge}}</ref><ref name="uniIndiana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Shang Kingship And Shang Kinship|ناونیشان=http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409215121/http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Indiana University]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] b0sif5dnrpqd7t0ie2xo9qpu74jmft4 0 180953 1684459 1405082 2026-10-09T16:34:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1684459 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=وانگ ئانشی|image=Wang Anshi.jpg|full name=[[Chinese surname|Family name]]: وانگ 王<br>[[Chinese given name|Given name]]: ئانشی安石<br>[[Courtesy name]]: جێیفو 介甫<br>[[ناوی ھونەری]]: بانشان لاۆرێن 半山老人|posthumous name=وێن文<ref>hence referred to as Wáng Wéngōng'' 王文公</ref>|title=[[دووک|دوکی]] جینگ (جینگۆگۆنگ) ''荊國公''<ref>دواتر وەک وانگ ئاماژەی پێکرا جینگۆنگ'' 王荊公</ref>|birth_date=٨ی کانونی یەکەمی ١٠٢١|birth_place=[[Linchuan District|لینچوان]], [[ئیمپراتۆریەتی سۆنگ|سۆنگ]]|death_date={{death date and age|1086|5|21|1021|12|8|df=y}}|death_place=[[نانجینگ|جیانگنین]]|succession=شالیاری ئیمپراتۆریەتی سۆنگ|reign=١٠٧٦ تا ١٠٧٥ یان ١٠٧٠ تا ١٠٧٤|reign-type=لە پۆستدابوون|regent=[[Emperor Shenzong of Song|Emperor Shenzong]]|reg-type=فەرمانڕەوا|father=وانگ یی}} '''وانگ ئانشی''' (بە چینی:王安石 ) (لەدایکبووی ٨ی کانونی یەکەمی ١٠٢١ تا ٢١ی ئایاری ١٠٨٦ی زاینی) سیاسەتمەدار و شاعیر و نووسەر و شالیار و خۆشنووسی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ بوو لە مێژووی دێرینی چین وەک شالیار لە ئیمپراتۆریەتەکە خزمەتکردووە و بەشداری لە چەندین ریفۆرمی ئابوری کۆمەڵایەتی کردووە وەک سیاسەت و ڕێسای نوێی ئیمپراتۆریەتەکە<ref name="Boulger1881">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=D.B. Boulger|ناونیشان=https://archive.org/details/historyofchina01bouluoft|سەردێڕ=History of China|ساڵ=١٨٨١|پەڕەکان=[https://archive.org/details/historyofchina٠١bouluoft/page/٣٨٨ ٣٨٨]–}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=anBKAQAAMAAJ&pg=PA771|سەردێڕ=Man and the universe. Japan. Siberia. China|بڵاوکەرەوە=Carmelite House|ساڵ=١٩٠٧|پەڕەکان=٧٧١–}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Librivox author|id=8232}} {{Wikiquote}}{{Authority control}}{{Wikisource|Author:Wang Anshi}}{{پۆلی کۆمنز|Wang Anshi|وانگ ئانشی}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|شیعر|ئابووریزانی|فەلسەفە|وێژە|سیاسەت|نووسین}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٠٢١]] [[پۆل:مردووانی ١٠٨٦]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی]] [[پۆل:ئابووریزانەکان لە جیانگسی]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسی]] [[پۆل:شالیارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ لە جیانگسیەوە]] [[پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ئابووریزانی]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە]] [[پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:ئابووریزانانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] 79ddd7axpydrobm0yvbw2jl8gi25c69 0 181087 1684629 1439970 2026-10-09T22:39:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684629 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=وو دینگ <br/>武丁|full name=[[ناوی خێزانی]]: زی (子)<br>[[ناوی پێدراو]]: ژاۆ(昭)|succession=پاشای [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]]|predecessor=[[سیاۆ یی]]|successor=[[Zu Geng of Shang|Zu Geng]]|reign=١٢٥٠ تا ١١٩٢ی پێش زاین (٥٨ ساڵ)|spouse=[[فو جینگ]]<br>[[فوو ھاۆ]]<br>[[Fu Gui]]|temple name=Gaozong (高宗)|posthumous name=وو دینگ (武丁)|issue=زو جی<br>[[زو گێنگ]]<br>[[زو جیا]]<br> [[Xiao Chen Tao]]|death_date=١١٩٢ی پێش زاین|father=[[سیاۆ یی]]}}'''وو دینگ''' ( بە چینی:武丁) ناوی کەسی: زی ژیاۆ، پاشایەکی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، کە سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی بۆ ماوەی ١٢٥٠ تا ١١٩٢ی پێش زاین مایەوە، بە گوێرەی لێکۆلینەوە دێرینەکان فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ١٣٢٤ تا ١٢٦٦ی پێش زاین بوو، == تۆمارەکان == وو دینگ سەرەتا ترین کەسە کە مێژووەکەی لە زنجیرە فەرمانڕەوایی چین سەلمێنرا بێت لە تۆماری مێژوویی، بە گوێرەی شیجی کە لەلایەن [[سیما چیان|سیما چیانەوە]] تۆمار کراوە وو دینگ بیست و دووەمین پاشای ئیمپراتۆریەتەکە بوو، کە شوێنی باوکی [[سیاۆ یی]] گرتەوە، وە یەکەم پاشا بوو کە زانیاریەکەی لە وێرانبووی ینسوو دۆزرابێتەوە و تۆماری مێژوویی بەبەردبوو ئەوە ئەسەلمێنێت کە ئەو بیست و یەکەمین پاشای ئیمپراتۆریەتەکەیە،<ref name="chinaKnowledge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Shang Dynasty Rulers|ناونیشان=http://chinaknowledge.de/History/Myth/shang-rulers.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=China Knowledge}}</ref><ref name="uniIndiana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Shang Kingship And Shang Kinship|ناونیشان=http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409215121/http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Indiana University]]}}</ref> لە پەنجاو نۆیەمین ساڵی فەرمانڕەوایەتییەکەی کۆچی دوایی کرد  و دواتر لەلایەن کوڕەکەی [[زو گێنگ|زو گێنگەوە]] (祖庚) شوێنی گیرایەوە == سەرچاوەکان == <references />{{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Ding (Shang dynasty)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٣ی پێش زاین]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ١١٩٢ی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین]] foleif1fh8611sigmbakx5aikd71mz4 0 181379 1684850 1519718 2026-10-10T10:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684850 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} '''ویلایەتی ژۆو''' ({{بە چینی|先周}}) ئاماژەیە بۆ ژۆو کە بوونی ھەبووە لە گوانژۆنگ لە مۆدێرنی ئەمرۆ دەکەوێتە پارێزگای [[شێنسی]]، کە لەسەردەمی ئیمپراتۆرییەتی شانگ بوونی ھەبووە، پێش [[جەنگی موو یێ|جەنگەکەی لەگەل شانگ]] لە ١٠٤٦ی پێش زایین، کە بە دامەزراندنی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] یەکلایی بوویەوە، پێشوو تر ولایەتی ژۆو لەلایەن ھۆزی جی فەرمانڕەوایەتی ئەکرا. == ئەمانەش ببینە == * [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Predynastic_Zhou|سەردێڕ=Predynastic Zhou|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] frdp9w2i07dbddiltzxda5d4abqz2ar 0 181553 1684866 1519733 2026-10-10T10:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684866 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|نەخشەیەک ویلایەت و ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] نیشان ئەدات.]] '''ویلایەتە دێرینەکانی چین''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]:诸侯国 چینی دێرین:諸侯國 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژوھۆو گوۆ) ویلایەت و ئیمپراتۆریەتەکانی چین بوون کە لەسەردەمی دێرینی چین بوونیان ھەبووە، کە بە شێوە و دەسەڵات و جوگرافیا لەیەکتر جیاواز تر بوون، ھەرچۆنێک بێت پێش ئەوەی [[چین شی ھوانگ|ئیمپراتۆر چین شی]] دەست بکات بە [[شەڕەکانی یەکخستنەوەی چین|یەکخستنەوەی چین لە ٢٢١ی پێش زاین]] لە زۆربەی حاڵەتەکان ئەم ویلایەت و دەرەبەگانە لەسەر سیستەمی [[فێنگجیان]] دامەزرابوون بەم شێوەیە (ئەوانەی ژێر دەسەڵات دەبوایە باج بدەن بە سەرووی خۆیان) وەک ئەوانەی ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] (تەمەنی ئیمپراتۆریەت: ١٠٤٦ تا ٢٥٦ی پێش زاین) == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Chinese_states|زمان=ئینگلیزی|سەردێڕ=Ancient Chinese states|سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:بەشە بەڕێوەبەرایەتییەکانی دێرینی چین]] [[پۆل:مێژووی شاھانەی چین]] [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:جوگرافیای سیاسی]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:بەشە بەڕێوەبەرییەکانی پێشووی چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] jhb7bbhhuryq6c0lsdvcqevog1kuuxw 0 181572 1684461 1519399 2026-10-09T16:34:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684461 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} وانگ بێن (王賁) ژەنەڕالێکی [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] بوو لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] کوڕی ژەنەرال [[وانگ جیان (چین)|وانگ جیان]] بوو، ژەنەڕال بێن ڕۆلێکی سەرەکی ھەبوو لە [[شەڕەکانی یەکخستنەوەی چین|یەکخستنەوەی چین]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/بەستەر|سەردێڕ=سوون یی|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی چینی دێرین]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی چین]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی سێیەم]] [[پۆل:خەڵکی وێینان]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی شێنسی]] [[پۆل:چین (ویلایەت)]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ٣ی پێش زایین]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ویلایەتی ژاوۆ]] 8oa46un0ysii0boh2rqkmq2hcpm2r4p 0 181579 1684463 1519402 2026-10-09T16:34:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684463 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} }} {{Chinese|pic=秦大将军王翦.jpg|picsize=|piccap=وێنەیەکی وانگ جیان لەلایەن وینەکێشێکی [[ئیمپراتۆریەتی چین]]|c=王翦|p=Wáng Jiǎn|w=Wang Chien}}'''وانگ جیان''' ژەنەڕاڵێکی سەربازی بوو لە ویلایەتی چین لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]]، لەژێر فەرمانی ئەو سوپای [[چین (ویلایەت)|چین]] دەستی بەسەر [[ویلایەتی ژاۆ]]، [[ویلایەتی یان|یان]]، [[ویلایەتی چوو|چوو]] گرت، ئەو وەک یەکێک لە چوار ژەنەڕالەکەی [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] دادەنرا بەیەکەوە لەگەل [[بای چی]]، [[لیان پۆ]]، [[لی موو]]<ref>کلاسیکی ھەزار کارەکتەرەکە.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wang_Jian_(Qin)|سەردێڕ=Wang_Jian_(Qin)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Jian (Qin)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی چین]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی شێنسی]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ٣ی پێش زایین]] [[پۆل:خەڵکی وێینان]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ویلایەتی ژاوۆ]] 4xy1txlb02n5von1b4gy4q1e9n4aclf 0 181603 1684649 1173058 2026-10-10T01:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684649 wikitext text/x-wiki '''وو یی''' (武乙) ناوی کەسی زو چی (子瞿) پاشایەکی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو لە مێژووی دێرینی چین مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ١١٤٧ی پێش زاین تا ١١١٢ی پێش زایین بووە.<ref>[http://www.indiana.edu/~g380/3.4-Kings-2010.pdf SHANG KINGSHIP AND SHANG KINSHIP]</ref><ref>[[The Cambridge History of Ancient China]]</ref><ref>Bai, Shouyi (2002). ''An Outline History of China''</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Yi of Shang}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین]] 5jwatq4u0x442mdizw20n3ckklnanuu 0 181632 1684742 1654941 2026-10-10T05:47:51Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684742 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:CHARPAK_Georges-24x50-2005_cropped.JPG|وێنۆک]] '''جۆرجس چارپاک''' (لەدایکبووی ١ی ئابی ١٩٢٤ تا ٢٩ی ئەیلولی ٢٠١٠) لەدایکبووێکی پۆڵەندی بە ڕەگەز بە [[فەرەنسی]]، فیزیکزانێکی فەرەنسی بوو لە خێزانێکی جوو [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|کە خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک بردەوە]] لە ١٩٩٢.<ref>[http://www.earthtimes.org/articles/news/346490,georges-charpak-dies-86.html French Nobel physics laureate Georges Charpak dies at 86 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210213630/http://www.earthtimes.org/articles/news/346490,georges-charpak-dies-86.html |date=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} Earthtimes. 30 September 2010. Retrieved 30 September 2010</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Giomataris|یەکەم١=I.|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Georges Charpak (1924–2010)|journal=Nature|بەرگ=٤٦٧|issue=7319|پەڕەکان=١٠٤٨|bibcode=2010Natur.467.1048G|doi=10.1038/4671048a|pmid=٢٠٩٨١٠٨٤|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=Georges Charpak: Nobel Physics Prize 1992|ناونیشان=http://cds.cern.ch/record/1731985?ln=el|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|journal=CERN Courier|بەرگ=٣٢|issue=10|پەڕەکان=١–٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20150310002943/http://cds.cern.ch/record/1731985?ln=el|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> == ژیان == جۆجس پارک لە خێزانێکی جوو لە دایکبووە، ئان (زاپیرۆ) و ماورس چارپاک، لە گوند (Dąbrowica) لە ھۆڵەند ( ئێستا لە (Dubrovytsia ) لە [[ئوکراینا]]) خێزانەکەی لە پۆلەندا گواستیانەوە بۆ پاریز کاتێک ئەو تەمەینی حەوت ساڵان بوو، دەستی بە خوێندنی ماتماتیک کرد لە ١٩٤١ لە لیس [[سەینت لووسیا|سەینت لویس]]، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلم [[ئەندرێ چارپاک]] برایەتی ،لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانی دووم]] لە [[بەرگری فەڕەنسی]] خزمەتی دەکرد و دواتریش لەلایەن حکومەتی [[فەڕەنسای ڤیشی]] زیندانی کرا لە ١٩٤٣،  لە ١٩٤٤ ڕەوانەکرا بۆ کەمپی نازی لە (Dachau) لەوێ مایەوە تا ئەوکاتەی ئازاد بوو لە ١٩٤٥. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Wikiquote}} * {{Nobelprize}} * {{INSPIRE-HEP author}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پۆڵەندا|فیزیک|زانست|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Georges Charpak}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی]] [[پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:جووە فەڕەنسییەکان]] [[پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی]] [[پۆل:فیزیکزانانی جوو]] [[پۆل:ئەندامانی بەرگری فەڕەنسی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست]] [[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]] [[پۆل:ئەندامە بیانییەکانی ئەکادیمیایی ڕووسی بۆ زانست]] [[پۆل:کۆچبەرە پۆڵەندییەکان بۆ فەڕەنسا]] fq1hnniulv43hkx6efz40rr21l91ttz 0 181707 1684482 1519422 2026-10-09T16:37:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684482 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وێنچینگ''' شارێکی دێرینی چین بوو کە کەوتبۆوە پایتەختی ڕۆژھەڵاتی [[لوۆیانگ|لوۆیی]] لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Considering Chengzhou ("Completion of Zhou") and Wangcheng ("City of the King")|دوایین=Xu|یەکەم=Zhaofeng|ناونیشان=http://www.kaogu.cn/uploads/soft/Chinese%20Archaeology/8/Considering%20Chengzhou%20%28%27Completion%20of%20Zhou%27%29%20and%20Wangcheng%20%28%27City%20of%20the%20King%27%29.pdf}}</ref> لە ١٠٢١ی پێش زاین دروستکراوە بە شێوەیەک فراوانترە لە [[لوۆیانگ]]، بە شێوەیەکی سەرەکی پایتەختی [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو]] بوو لە نێوانی ٧٧١ی پێش زاین تا ٥١٠ی پێش زایین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=وانگچێنگ (ژۆو)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:شارە دێرینەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی لوۆیانگ]] sd394emu3disn6mjs7sx6ezr1l9087y 1684568 1684482 2026-10-09T21:06:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684568 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وێنچینگ''' شارێکی دێرینی چین بوو کە کەوتبۆوە پایتەختی ڕۆژھەڵاتی [[لوۆیانگ|لوۆیی]] لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Considering Chengzhou ("Completion of Zhou") and Wangcheng ("City of the King")|دوایین=Xu|یەکەم=Zhaofeng|ناونیشان=http://www.kaogu.cn/uploads/soft/Chinese%20Archaeology/8/Considering%20Chengzhou%20%28%27Completion%20of%20Zhou%27%29%20and%20Wangcheng%20%28%27City%20of%20the%20King%27%29.pdf}}</ref> لە ١٠٢١ی پێش زاین دروستکراوە بە شێوەیەک فراوانترە لە [[لوۆیانگ]]، بە شێوەیەکی سەرەکی پایتەختی [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو]] بوو لە نێوانی ٧٧١ی پێش زاین تا ٥١٠ی پێش زایین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=وانگچێنگ (ژۆو)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:شارە دێرینەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی لوۆیانگ]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] tbpqu4d7xop9xfk5f52ahvma642qwb2 0 181746 1684772 1519689 2026-10-10T07:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684772 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشەیەک ویلایەتەکانی ژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو نیشان ئەدات.]] '''سۆنگ''' (بە چینی: 宋) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێک]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە مێژووی دێرینی چین. پایتەختەکەی بریتی بوو لە [[شانگچیو]]. ھەربە زوویی ویلایەتەکە لە دوای ئەوەی پاشا وو شکستی بە ئیمپراتۆریەتی شانگ ھێنا بۆ دامەزراندنی ژۆو، ھەرچۆنێ: بێت ویلایەتەکە داگیرکرا لەلایەنی [[ویلایەتی چی]] لە ٢٨٦ی پێش زاین لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Song_(state)|سەردێڕ=سۆنگ|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Song (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] ry542f25jwd2i2500epw9m3caul95zm 1684825 1684772 2026-10-10T09:02:55Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684825 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشەیەک ویلایەتەکانی ژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو نیشان ئەدات.]] '''سۆنگ''' (بە چینی: 宋) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێک]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە مێژووی دێرینی چین. پایتەختەکەی بریتی بوو لە [[شانگچیو]]. ھەربە زوویی ویلایەتەکە لە دوای ئەوەی پاشا وو شکستی بە ئیمپراتۆریەتی شانگ ھێنا بۆ دامەزراندنی ژۆو، ھەرچۆنێ: بێت ویلایەتەکە داگیرکرا لەلایەنی [[ویلایەتی چی]] لە ٢٨٦ی پێش زاین لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Song_(state)|سەردێڕ=سۆنگ|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Song (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] 84fuhiv5eon69q5qxsbxqxatu80gzkd 0 181770 1684777 1550463 2026-10-10T07:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684777 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''شوو''' (بە چینی:蜀) یەکێک بوو لە [[ویلایەتە دێرینەکانی چین]] کە  ئەمرۆ دەکەوێتە [[پارێزگای سیچوان]] کە دەکەوێتە [[بانی چێنگدو]]، لە رۆژاوا [[سیچوان بەیسن]] بە کەمێک درێژبوونەوەی بۆ باکووری ڕۆژھەڵاتی سەرەوەی [[ڕووباری ھان]] لە ڕۆژھەڵات [[ویلایەتی با|ھۆزی کۆنفیدرالی (با)]]، زیاتر بەرەو ڕۆژھەڵات خوارووی رووبارەکانی ھان و یانگتزی ویلایەتی چوو بوو. لە باکووریش لەسەر [[چیاکانی چینلینگ]] ویلایەتی چین ھەبوو، لە رۆژاوا و باشوور ھەنێک خەڵکی ھۆزەکی ھەبوون بە ھەبوونی کەمێک سووپا. سەربەخۆیی [[ویلایەتی شوو]] لەلایەن [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] لە ٣١٦ی پێش زاین داگیر کرا، بە گوێرەی دۆزینەوە شوێنەوارناسییەکانی پێشوو لە [[سانسینگدویی]] و  [[جینشا]]  وا بیرکراوەتەوە شوێنی کلتووری شوو بوبێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Shu_(state)|سەردێڕ=ویلایەتەکانی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Shu (ancient kingdom)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەتی شوو]] [[پۆل:مێژووی سیچوان]] [[پۆل:ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] 1662vmg1g0zoyus5mu7pmrnw0pujhy8 0 181775 1684796 1519706 2026-10-10T07:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684796 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی چاوۆ''' (بە چینی سادەکراو:曹国 چینی دێرین: 曹國; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: چاۆگوۆ) ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە سەردەمی دێرینی چین (لە ١٠٤٦ تا ٢٢١ی پێش زاین) ویلایەتەکە لە سەدەی ١١می پێش زاین دامەزرابوو لەلایەن چاۆ ژوو ژێندوۆ (曹叔振鐸 ١٠٥٣ی پێش زاین) کوڕی [[پاشا وێنی ژۆو|پاشا وێن]] و برا بچووکی [[پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا وو]]، وە پایتەختی ویلایەتی چاۆ بریتی بوو لە تاۆچیو (陶丘)، ویلایەتی چاۆ لە سەردەمی ئەمرۆدا دەکەوێتە وڵاتی دینگتاۆ، پارێزگای [[شاندۆنگ]]. ویلایەتەکە لە سەدەی ١١ی پێش زاین تا ٤٨٧ی پێ} زاین بەردەوام بوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Cao_(state)|سەردێڕ=چاۆ|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا|وڵاتەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین]] 9mq21bc6fhia3sqt21utuwt5q1ij3re 1684821 1684796 2026-10-10T09:02:15Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684821 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی چاوۆ''' (بە چینی سادەکراو:曹国 چینی دێرین: 曹國; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: چاۆگوۆ) ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە سەردەمی دێرینی چین (لە ١٠٤٦ تا ٢٢١ی پێش زاین) ویلایەتەکە لە سەدەی ١١می پێش زاین دامەزرابوو لەلایەن چاۆ ژوو ژێندوۆ (曹叔振鐸 ١٠٥٣ی پێش زاین) کوڕی [[پاشا وێنی ژۆو|پاشا وێن]] و برا بچووکی [[پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا وو]]، وە پایتەختی ویلایەتی چاۆ بریتی بوو لە تاۆچیو (陶丘)، ویلایەتی چاۆ لە سەردەمی ئەمرۆدا دەکەوێتە وڵاتی دینگتاۆ، پارێزگای [[شاندۆنگ]]. ویلایەتەکە لە سەدەی ١١ی پێش زاین تا ٤٨٧ی پێ} زاین بەردەوام بوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Cao_(state)|سەردێڕ=چاۆ|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا|وڵاتەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] f760ydes2yat7xivzb99ismumb9i24v 0 181814 1684790 1553585 2026-10-10T07:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684790 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وو''' (بە چینی:吳 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: وو) یەکێک بوو لە [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتەکانی چین]] لە سەردەمی [[رۆژھەڵاتی ژۆو]] وە [[سەردەمی بەھار و پایز]] ھەروەھا وەک گۆو وو (句吳 ) ناسراوە یان  گۆنگ وو (工/攻吳 ) بە شێوازی خوێندنەوەی سەردەمی ئەوکاتی ویلایەتەکە وو پێشوو تر دەکەوتە پێش [[ڕووباری یانگتسی|ڕووباری یانگتزی]] واتا ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتی چوو]]، یەکەم پایتەختیشی بریتی بوو لە مێی لی (لەمرۆدا: لەوانەیە [[وو سی]]: بێت) وە دواتر گواسترایەوە بۆ گوسوو (姑蘇، لەمرۆدا [[سوژۆو]]) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wu_(state)|سەردێڕ=Wu State|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Wu (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:مێژووی شانگھای]] [[پۆل:ویلایەتی وو]] [[پۆل:مێژووی جیانگسو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] scl017za0jno0ac0xsks11vjij2p17b 0 181945 1684739 1280730 2026-10-10T05:47:06Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684739 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name =جۆرج پۆلیا | image = George Pólya ca 1973.jpg | image_size = 200px | caption = جۆرج پۆلیا لە ١٩٧٣ | birth_date = {{Birth date|1887|12|13}} | birth_place = [[بووداپێست]]، [[مەجارستان]] | death_date = {{Death date and age|1985|09|07|1887|12|13}} | death_place = [[Palo Alto]], [[کالیفۆرنیا]]، [[U.S.]] | nationality = مەجارستانی{{ھن}}سویسرا (1918–1947){{ھن}}ئەمریکی (since 1947)<ref>[http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F31613.php George Polya in the Swiss historic lexicon.]</ref> | fields = [[ماتماتیک]] | workplaces = [[ETH Zürich]]{{ھن}}[[زانکۆی ستانفۆرد]] | alma_mater = [[Eötvös Loránd University]] | doctoral_advisor = [[Lipót Fejér]] | doctoral_students = | known_for = | influenced = | influences = | awards = }} '''جۆرج پۆلیا''' (لەدایکبووی ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٨٨٧ – ٧ی ئەیلوولی ١٩٨٥) [[ماتماتیکزان]]ێکی [[مەجارستان]]ی-[[ئەمریکی]] بوو. == ژیان و کار == جۆرج پۆلیا بە ڕەچەڵەک جولەکە بوو و لە [[بووداپێست]] لە ھەنگاریا لە دایک بووە. لە ساڵی ١٩١٤ تا ١٩٤٠ مامۆستای ماتماتیک بوو لە زانکۆی تەکنەلۆژیای زوریخ لە [[سویسرا]] و لە ساڵی ١٩٤٠ تا ١٩٥٣ لە زانکۆی ستانفۆرد، باقی ژیانیشی مامۆستای زانکۆ بوو لە [[زانکۆی ستانفۆرد]]. جۆرج پۆلیا لە بوارە جۆراوجۆرەکانی ماتماتیکدا کاری کردووە، لەوانە [[زنجیرە (ماتماتیک)|زنجیرەکان]]، [[تیۆریی ژمارەکان]]، [[شیکاریی ماتماتیکی]]، [[ئەندازە]]، [[جەبر]] و … بەرەو کۆتایی ژیانی ھەوڵێکی زۆری دا تا ئەو ڕێکارانەی خەڵک بەکاری دەھێنێت بۆ شیکاریی کێشەکان و چۆنییەتی فێرکردنی شیکاریی کێشەکان وەسف بکات. لە کتێبی چۆن کێشەکە شی بکەینەوە، مامەڵە لەگەڵ میتۆدەکانی فێرکردنی ماتماتیک و شیکاریی کێشەکاندا دەکات. لە ساڵی ١٩٧٦ەوە خەڵاتێک بەناوی جۆرج پۆلیا دەبەخشرا بە نووسەری ئەو وتارە ھەڵبژێردراوانەی لە گۆڤاری The College Mathematics Journal بڵاو دەبوویەوە.<ref>http://www.maa.org/Awards/polya.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990910010333/http://www.maa.org/awards/polya.html |date=١٠ی ئەیلوولی ١٩٩٩ }}</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/George_Pólya| سەردێڕ= George Pólya| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٨ی ئایاری ٢٠٢١}} {{ماتماتیکزان-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ماتماتیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|George Pólya}} [[پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ماتماتیکزانانی سویسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:جووە مەجارییەکان]] [[پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ھەنگاری-جولەکە]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] l2colrrrsxffinlqiu7o1e2r33t53vu 0 181960 1684717 1519674 2026-10-10T04:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684717 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی بێی''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:邶國، [[پین-ین|خوێندنەوە]]: بێی گوۆ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی دێرینی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە سەردەمی سەرەتایی ئیمپراتۆریەتەکە، لە باشوور و ڕۆژھەڵاتی ولاتی تانگینگ بوو (ئەمرۆ: [[ھێنان|پارێزگای ھێنان]]) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%B6%E5%9C%8B|سەردێڕ=邶國|زمان=چینی|سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:وڵاتی تانگ ین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] 4jkktffcxdq7b9ss3vpyk4b9spic4yb 0 182079 1684630 1429109 2026-10-09T22:39:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684630 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} {{Orphan|date=حوزەیران ٢٠٢١}} {{Chinese|pic=File:Suzhou - Statue of Wu Zixu at Pan Men.jpg|p3=شێنسو|s5=涛神|t5=濤神|altname5=God of Waves{{ھن}}(as a river deity)|p4=ینگ لیێ وانگ|c4=英烈王|altname4=قارەمان و فەرمانرەوایەکی ڕاسترەو{{ھن}}(ناونیشانی ئیمپراتۆرییەتی تانگ)|c3=申胥|piccap=پەیکەری وو زیسو لە زوشۆو|altname3=شێن سوو{{ھن}}(ناونیشانی شانشینی وو)|p2=Wǔ Yún{{efn|The character {{lang|zh|{{linktext|員}}}} or {{lang|zh|{{linktext|员}}}} can also be read ''yuán'' but Wu's name uses the pronunciation ''yún''.<ref>[http://140.111.34.46/cgi-bin/dict/GetContent.cgi?Database=dict&DocNum=153299&GraphicWord=yes&QueryString=¥î­û 1]{{dead link|date=September 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref><ref>[http://www.zdic.net/zd/zi/ZdicE5Zdic91Zdic98.htm 2].</ref>}}|s2=伍员|t2=伍員|altname=وو یون|p=Wǔ Zǐxū|c=伍子胥|p5=تاوۆ شێن}}'''وو زیسوو''' ژەنەڕالێکی سەربازی و سیاسەتوانێکی [[ویلایەتی وو|شانشینی وو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{commons category-inline|Wu Zixu}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Zixu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی وو]] [[پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ٥ی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتی چوو]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ویلایەتی ژاوۆ]] h9zo3mehbvh7qz5i59vqfsd4dukpo9w 0 182114 1684863 1519730 2026-10-10T10:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684863 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''یوو وێ''' (بە چینی:越) ویلایەتێکی دێرینی چین بوو کە لە یەکەم ھەزارەی پێش زاین بوونی ھەبوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز|سەردەمی بەھار و پایزی]] [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەڕی ویلایەتەکان]] لە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] (ئەمرۆ: ژێجیانگ، [[شانگھای]]، جیانگسو) پایتەختە سەرەکییەکەی بریتی بوو لە کوایجی (ئەمرۆ: شاۆسینگ) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Yue_(state)|سەردێڕ=Yue_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Yue (state)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی چین لە سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:مێژووی جیانگسو]] [[پۆل:مێژووی شانگھای]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٤ەمی پ.ز]] [[پۆل:ویلایەتی وو وێ]] h3ii5o1aibz77kqjyzwql57mlcrpfid 0 182118 1684852 1519720 2026-10-10T10:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684852 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] '''ویلایەتی ژێنگ''' (بە چینی:鄭) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە سەردەمی دێرینی چین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zheng_(state)|سەردێڕ=Zheng_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Zheng (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:سەدەی ٩یەمی پ.ز]] [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی چین لە سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:مێژووی ھێنان]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە ٩ی پێش زاین دامەزراون]] [[پۆل:ژێنگژۆو]] [[پۆل:ویلایەتی ژێنگ]] ev8axa6705dkajxiq7isknvocms809m 0 182122 1684723 1519677 2026-10-10T04:37:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684723 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]]]] '''ویلایەتی چاوۆ''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:巢) ویلایەتێکی سادەی [[سەردەمی برۆنز|سەردەمی برۆنزی]] چین بوو کە خەڵکەکەی دەگەڕانەوە بۆ ڕەگەزی ھۆزی شوو کە لە باشووری دەریاچەی ھوایی دەژیان. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Chao_(state)|سەردێڕ=Chao_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچە ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 0196hrayyznh881gcc95teqjop2kggp 0 182125 1684733 1519682 2026-10-10T04:39:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684733 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی داوۆ''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]: 道 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: داوۆ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، دەکەوتە باشووری بەشی وڵاتی رونان، لە [[ھێنان]]، دوۆ لەژێر سێبەری ویلایەتێکی [[ویلایەتی چوو|ھاوسێی]] خۆی بوونی ھەبوو کە وەک ویلایەتێکی بەھێز یەکسان بە [[ویلایەتی چی]] دەناسرا. [[دووک ھوانی چی|دووک ھوان]] وەک یەکێک لە [[پێنج سەرکردەکە|پێج سەرکردەکە]] مایەوە  ویلایەتی چی پەیوەندی ھاوڕێیانەی لەگەل دوۆ و ویلایەتە سادەکانی تر دەھێشتەوە وەک جیانگ (江国)، ھوانگ و بای (柏国)، لەنێوان ئەوانی تر، == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Dao_(state)|سەردێڕ=Dao_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] i0uyj88d4bhfm32pnuzmsyunfqz7w8i 0 182127 1684763 1519683 2026-10-10T07:33:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684763 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی دێنگ''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]:邓国 چینی دێرین: [[پین-ین|خوێندنەوە]]: دێنگ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرین بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]] و [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] کە لەلاەین خێزانی مانەوە فەرمانرەوایی کراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_(state)|سەردێڕ=Deng_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی ١٢یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] jqnkv8d7gchkwfibap7aqbs03zqmp1m 1684827 1684763 2026-10-10T09:03:15Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684827 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی دێنگ''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]:邓国 چینی دێرین: [[پین-ین|خوێندنەوە]]: دێنگ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرین بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]] و [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] کە لەلاەین خێزانی مانەوە فەرمانرەوایی کراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_(state)|سەردێڕ=Deng_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی ١٢یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] g60bdi796cbfautp792lii3fycfe5ic 0 182131 1684706 1519670 2026-10-10T04:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684706 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ویلایەتی ئێ [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو کە لە سەردەمی ئەمرۆ: [[ھێنان]] و [[ھوبێی]] لە چین، لە نێوان سەدەی ١٢ ی پێش زایین تا ھەڵوەشانەوە و ڕووخانی لە ٨٦٣ی پێش زایین پێشوو تر ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو. وە فەرمانرەواکانی بریتی بوون لە لۆردە یان وەزیرەکانی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/E_(state)|سەردێڕ=/E_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] r9pcsvcqqc01g964jz37q7vn89phny3 1684830 1684706 2026-10-10T09:06:06Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684830 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ویلایەتی ئێ [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو کە لە سەردەمی ئەمرۆ: [[ھێنان]] و [[ھوبێی]] لە چین، لە نێوان سەدەی ١٢ ی پێش زایین تا ھەڵوەشانەوە و ڕووخانی لە ٨٦٣ی پێش زایین پێشوو تر ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو. وە فەرمانرەواکانی بریتی بوون لە لۆردە یان وەزیرەکانی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/E_(state)|سەردێڕ=/E_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:مێژووی ھێنان]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی ١٢یەمی پێش زایین دامەزراون]] god7g7s2cn9jgegdtgmapzdhbfk0hdy 0 182138 1684857 1519726 2026-10-10T10:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684857 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی ھوا''' (بە چینی:滑) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە سەردەمی ئەمرۆدا: یانشی، پارێزگای [[ھێنان]]، لە ٦٢٧ی پێش زاین لەلایەن ویلایەتی [[چین (ویلایەت)|چین]] دەستی بەسەرداگیرا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Hua_(state)|سەردێڕ=Hua_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:سەردەمی بەھار و پایز]] [[پۆل:مێژووی ھێنان]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 3zlfwumoui721bvprwov1wjw9q24yd8 0 182139 1684858 1547948 2026-10-10T10:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684858 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ویلایەتی ھوانگ (بە چینی:) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێک]] بوو سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوونی ھەبوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] لە ھاوینی ٦٤٨ی پێش زاین لەلایەن [[ویلایەتی چوو]] دەستی بەسەرداگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=zh:5.僖公|trans-title=BOOK V. DUKE XI.|ناونیشان=http://www2.iath.virginia.edu/saxon/servlet/SaxonServlet?source=xwomen/texts/chunqiu.xml&style=xwomen/xsl/dynaxml.xsl&chunk.id=d2.11&toc.depth=1&toc.id=0&doc.lang=bilingual|سەردێڕ=XWomen CONTENT|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=The Institute for Advanced Technology in the Humanities|بڵاوکەرەوە=The Institute for Advanced Technology in the Humanities|زمان=zh-hans|وتەگێڕانەوە="from [[Zuo zhuan]], twelfth year of [[Duke Xi of Lu]]: {{lang|zh-hant|《左傳·僖公十二年》: "黃人恃諸侯之睦于齊也，不共楚職，曰，自郢及我，九百里，焉能害我。夏，楚滅黃。}} ['The people of Huang, relying on the friendship of the States with Qi, did not render the tribute which was due from them to Chu, saying "From Ying [the capital of Chu] to us is 900 li; what harm can Chu do to us?" This summer, Chu extinguished Huang."]"|translator=[[James Legge]] (with modifications from Andrew Miller)}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_(state)|سەردێڕ=Huang_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references />{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی ھێنان]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] 7ftsmcvwk5qwewncpjgkeokgbqa6n3b 0 182154 1684859 1519728 2026-10-10T10:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684859 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی ھوۆ''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو کە تا [[سەردەمی بەھار و پایز]] مایەوە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Huo_(state)|سەردێڕ=Huo_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] t4v4q430vqmzxjuflcw7mx2j64ppu3e 0 182159 1684727 1519681 2026-10-10T04:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684727 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EN-YAN260BCE.jpg|وێنۆک|جی لە [[ویلایەتی یان]]]] '''ویلایەتی جی''' ([[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 蓟 چینی دێرین: 薊 خوێندنەوە:جی) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی باکووری چین بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]] و [[ڕۆژاوای ژۆو|رۆژاوای ژۆو]] لە سەدەی ١١ی پێش زایین تا سەدەی ٧ی پێش زایین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ji_(state)|سەردێڕ=ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:یان (ویلایەت)]] [[پۆل:مێژووی پەکین]] cka68sg30t6azpaas0tbiu46g5vj3vf 1684828 1684727 2026-10-10T09:05:14Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684828 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EN-YAN260BCE.jpg|وێنۆک|جی لە [[ویلایەتی یان]]]] '''ویلایەتی جی''' ([[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 蓟 چینی دێرین: 薊 خوێندنەوە:جی) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی باکووری چین بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]] و [[ڕۆژاوای ژۆو|رۆژاوای ژۆو]] لە سەدەی ١١ی پێش زایین تا سەدەی ٧ی پێش زایین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ji_(state)|سەردێڕ=ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:یان (ویلایەت)]] [[پۆل:مێژووی پەکین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] mlwxz73j6vm68dntgu6thfqps477x72 0 182461 1684784 1363159 2026-10-10T07:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684784 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک]] '''لیانگ''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]: [[پین-ین|خوێندنەوە]]:لیانگ) ویلایەتێکی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە سەردەمی بەھار و پایز لە مێژووی دێرینی چین، کە سنووردار بوو لەگەل ویلایەتی چین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sxtvs.com/content/2007-05/21/content_534369.htm |سەردێڕ=陕西韩城梁代村两周墓群考古 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110723124501/http://www.sxtvs.com/content/2007-05/21/content_534369.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/80/105/20010726/520988.html |سەردێڕ=陕西韩城的三座古长城 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121019222936/http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/80/105/20010726/520988.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Liang_(state)|سەردێڕ=Liang_(state)|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references />{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 87kxqmxn1zype8kti482mjss5ga6reo 0 182465 1684783 1519699 2026-10-10T07:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684783 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States of Zhou Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو]] '''ویلایەتی لوۆ''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێک]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوونی ھەبوو، دواتر بووبە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 420fq2c9zxr9ncavb0ttt0dg62zz8ty 1684824 1684783 2026-10-10T09:02:45Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684824 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States of Zhou Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو]] '''ویلایەتی لوۆ''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێک]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوونی ھەبوو، دواتر بووبە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] 7i5qgmakf0rzfiiuo9p0uw7mlqkl5ed 0 182467 1684773 1519690 2026-10-10T07:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684773 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سی''' (بە چینی: 息 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: سی) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرین بوو لە نێوان [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]] و [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]]، دوای سەردەمی شانگ بوو بە ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Xi_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] 4yq4qvz5nfey7yoozrnt0muaoy2ofc4 0 182469 1684774 1519692 2026-10-10T07:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684774 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی سیانگ''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] کە لەلایەن خێزانی جی فەرمانرەوایەتی ئەکرا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] 69p5zur2uqid56srkpmqpb9piodphnv 0 182472 1684768 1519686 2026-10-10T07:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684768 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Map of Xu (8th century BC).png|وێنۆک|ویلایەتی سوو لەسەرەوەشی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو لە خوارەوەشی ھەردوو ھاوپەیمانی وو و یویێ]] '''ویلایەتی سوو''' ({{بە چینی|徐国}}) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربەخۆی سەربە خەڵکی ھوایی (دۆنگ یی) بوون لە [[سەردەمی برۆنز|سەردەمی برۆنزی چین]]، کە لەلایەن خێزانی ینگەوە فەرمانرەوایی ئەکرا و ڕووباری ھوایی کەوتبۆوە ژێر ویلایەتەکە بۆ ماوەی دوو سەدە، ویلایەتێکی بەھێز بوو بەشێوەیەک کە بتوانێت دژی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوەستێتەوە. ویلایەتی سوو ویلایەتێکی دێرینی سادەی چین بوو لە کۆتا سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]]، دواتر سوو لەلایەن [[ڕۆژاوای ژۆو]] چەوسێنرایەوە ھەرچۆنێک بێت دواتر بە تێپەربوونی کات توانی سەربەخۆیی و خۆبەڕێوەبەری لە ژۆو وەرگرێتەوە و سیستەمی کۆنفیدرالی لە ٣٦ ویلایەت پێکبێنێت و ببێت بە شانشینێک، و بە شێوەیەک کە توانی دژی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو بوەستێتەوە و خۆی بپارێزێت، سوو بە بەھێزی مایەوە تا سەرەتای سەردەمی بەھار و پایز، ھەرچۆنێک بێت ویلایەتەکە سەرکەوتنێکی باشی لە ناوەندی سەدەی ھەشتەمی پێش زایین تۆمارکرد == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:مێژووی جیانگسو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچە ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] ol7mcsypx2ixkjts1tjt0tuze461una 1684826 1684768 2026-10-10T09:03:05Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684826 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Map of Xu (8th century BC).png|وێنۆک|ویلایەتی سوو لەسەرەوەشی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو لە خوارەوەشی ھەردوو ھاوپەیمانی وو و یویێ]] '''ویلایەتی سوو''' ({{بە چینی|徐国}}) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربەخۆی سەربە خەڵکی ھوایی (دۆنگ یی) بوون لە [[سەردەمی برۆنز|سەردەمی برۆنزی چین]]، کە لەلایەن خێزانی ینگەوە فەرمانرەوایی ئەکرا و ڕووباری ھوایی کەوتبۆوە ژێر ویلایەتەکە بۆ ماوەی دوو سەدە، ویلایەتێکی بەھێز بوو بەشێوەیەک کە بتوانێت دژی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوەستێتەوە. ویلایەتی سوو ویلایەتێکی دێرینی سادەی چین بوو لە کۆتا سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|شانگ]]، دواتر سوو لەلایەن [[ڕۆژاوای ژۆو]] چەوسێنرایەوە ھەرچۆنێک بێت دواتر بە تێپەربوونی کات توانی سەربەخۆیی و خۆبەڕێوەبەری لە ژۆو وەرگرێتەوە و سیستەمی کۆنفیدرالی لە ٣٦ ویلایەت پێکبێنێت و ببێت بە شانشینێک، و بە شێوەیەک کە توانی دژی ئیمپراتۆرییەتی ژۆو بوەستێتەوە و خۆی بپارێزێت، سوو بە بەھێزی مایەوە تا سەرەتای سەردەمی بەھار و پایز، ھەرچۆنێک بێت ویلایەتەکە سەرکەوتنێکی باشی لە ناوەندی سەدەی ھەشتەمی پێش زایین تۆمارکرد == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:مێژووی جیانگسو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچە ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] dwp6ftzdx3m3k8gypacifk3pl1g3pb9 0 182497 1684766 1519685 2026-10-10T07:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684766 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک]] '''ویلایەتی زێنگ''' (曾国; زێنگ گوۆ) ویلایەتێکی مێژووی بوو لە چین کە سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو بە پێی سەرچاوەیەکی مێژووی زێنگ دامەزرا لە سەردەمی ڕۆژاوای ژۆو (١٠٤٥-٧٧١ی پێش زایین) وە دەستی بە کارە سیاسیەکانی کرد لە سەردەمی [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو]] (٧٧٠ تا ٢٥٦ی پێش زایین) ، زێنگ مایەوە تا سەرەتای [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەڕی ویلایەتەکان]] لە دەستپێکی سەدەی پێنجەمی پێش زاین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 7bndu1gcskgkqmojxwgytpah9ui2v52 0 182498 1684849 1519717 2026-10-10T10:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684849 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی ژۆنگلی''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:鍾離, بە شێوەیەکی ڕەسەن بە 童麗 دەنوسرێت) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، ویلایەتی ژۆنگلی یەکێک بوو لە ویلایەتە بەھێزەکانی سەردەمی خۆی کە بتوانێت بەرگری لەخۆی بکات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zhongli_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:مێژووی جیانگسو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] tj34pij0g5hsjbqp98isbt97rf4w7de 0 182499 1684848 1519716 2026-10-10T10:33:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684848 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ژۆنگشان''' (بە چینی: 中山; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆنگشان) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] بچووکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] بوو کە لە [[سەردەمی بەھار و پایز|سەردەمی بەھار و پایزدا]] بوونی ھەبوو کە بۆ ماوەی ١٢٠ ساڵ مایەوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zhongshan_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Zhongshan}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە و ویلایەتانەی لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ٤ەمی پ.ز]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] fkfzprzjsefvnhh2j148ufh4cff47xy 0 182500 1684851 1519719 2026-10-10T10:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684851 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Zhoulai_(state).png|وێنۆک|لە ناوەراست ویلایەتی ژۆولای، لە ڕۆژھەڵات ، لە ڕۆژاوا [[ویلایەتی چوو]]، لە باکووری [[ویلایەتی سوو]]، لە پاشان ھەردوو ویلایەتی [[ویلایەتی چای|چای]] و [[ویلایەتی چێن|چێن]] ئەکەونە سەر [[ویلایەتی شوو|ویلایەتی چوو]]]] '''ویلایەتی ژۆولای''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]: 中山;) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] بچووک بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] کە فەرمانرەوایەتی بەشێکی ناوەندی ڕووباری ھوایی دەکرد، پایتەختەکەی ھەمان ناوی ویلایەتەکەی ھەبوو، دواتر بەھۆی فراوانخوازی  چوو، چوو فراوانخوازیەکەی تا ڕۆژھەڵات برد و ویلایەتی ژۆولای گرتەوە بەڵام چوو ھێشتی ویلایەتی ژۆولای بەشێوەیەکی ناو خۆبەڕێوەبەری بکات لەژێر ئیمپراتۆریەتەکەی، ویلایەتی ژۆولای مایەوە تا ٥٢٩ی پێش زاین، دواتر ویلایەتی وو پایتەختەکەی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆی و خێزانی فەرمانرەوایی ژۆولای دەسەڵاتیان لەدەستدا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zhoulai|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ٤ەمی پ.ز]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی سێیەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] ml5q4i5ese6jkr8sdai9uh5p4qmkwnd 0 182503 1684797 1519707 2026-10-10T07:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684797 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک]] '''ویلایەتی چای''' (بە چینی: 蔡) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] بوو کە لە سەرەتای سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] دامەزرابوو مایەوە تا [[سەردەمی بەھار و پایز]] و لە سەرەتای سەردەمی [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەری ویلایەتەکان]] ھەڵوەشێنرایەوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Cai_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|وڵاتەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] 5n29g2k7sggs7or2vwxlv4460z5s8h5 1684819 1684797 2026-10-10T09:02:05Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684819 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک]] '''ویلایەتی چای''' (بە چینی: 蔡) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] بوو کە لە سەرەتای سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] دامەزرابوو مایەوە تا [[سەردەمی بەھار و پایز]] و لە سەرەتای سەردەمی [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەری ویلایەتەکان]] ھەڵوەشێنرایەوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Cai_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|وڵاتەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجی پێش زایین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] 8uwkaiwalo605uu2m02yg29m8fmv3rf 0 182506 1684802 1519712 2026-10-10T07:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684802 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Chinese_plain_5c._BC-en.svg|وێنۆک]] '''ویلایەتی چێن''' (بە چینی: 陈国 [[پین-ین|خوێندنەوە]] چێن گوۆ) ویلایەتێک بوو لەلایەن [[دووک ھووی چێن|دووک ھوو]] دامەزرابوو ھەر زوو لەدوای دامەزرانی [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لەلایەن [[پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا وو]] لە سەردەمی دێرینی چین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Chen_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:سەدەی ١١یەمی پ.ز]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە لە سەدەی پێنجی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] a186ddjot94bn9bg31z785b703a306l 0 182507 1684798 1519708 2026-10-10T07:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684798 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی چوان''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 权国; چینی دێرین:權國 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: چوان گوۆ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، فەرمانرەواکانی بە ڕەسەن خەڵکی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوون ویلایەتی چوان لەلایەن [[وێن دینگ]] دامەزراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Wangcheng_(Zhou_dynasty)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی شانگ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] a5gpr27ulzbll8gr8yesvkcenutktjl 0 182508 1684846 1519714 2026-10-10T10:33:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684846 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''رویی''' (بە چینی:芮) ویلایەتێکی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] لە مێژووی دێرینی چین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Rui_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] hh8cxmt8qq4oj4mxwcvl9lsys4tlht5 0 182509 1684845 1519713 2026-10-10T10:33:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684845 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی روۆ''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]]، فەرمانرەواکانی ناونیشانی زی (子) بەکاردێنا، ویلایەتەکە دەکەوتە نێوان ھەردوو ویلایەتی [[چین (ویلایەت)|چین]] و [[ویلایەتی چوو|چوو]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ruo_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] e8b1vmsvjm51oagmlj5se17catt8oma 0 182511 1684724 1519678 2026-10-10T04:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684724 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]]] '''ویلایەتی تێنگ''' (بە چینی:滕國 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: تێنگ گوۆ، ١٠٤٦ تا ٤١٤ی پێش زاین) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] بچووک سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] و [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان|شەری ویلایەتەکان]] (ئەمرۆ [[شاندۆنگ]]) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Teng_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] dvmvl3wk3ktdk4z2jmjwcbf1jwzer0w 0 182512 1684769 1519687 2026-10-10T07:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684769 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سوو''' (بە چینی: 許 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: سوو) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، لە سەرەتای سەردەمی رۆژاوای ژۆو. ئەم ویلایەتە دەکەوێتە ناوچەیەک لە جیھانی ئەمرۆدا پێی ئەوترێت ھێنان، لێت تێک نەچێت لەگەل ویلایەتەکەی تر بەھەمان ناوە ([[ویلایەتی سوو]]) بەڵام ئەو دەکەوتە نزیک ڕووباری ھوویی وە جیاوازی نێوان ھەردووکیان (ویلایەتی سووی ناوچەی ھێنان 許، [[ویلایەتی سوو|ویلایەتی سووی]] ڕووباری ھویی 徐). == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/X%C7%94_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 08g1b29eo1u7as0wbuvc39mbjstl26e 0 182513 1684765 1519684 2026-10-10T07:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684765 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] '''ویلایەتی زۆو''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 邹; چینی دێرین:鄒) بە ڕەسەن: '''ژوو''' (邾) یان '''ژوولۆو''' (邾婁)، [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سادەی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zou_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی چین لە سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٤ەمی پ.ز]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 4b0xjxatn3bs11yj1j91jitkedxpxub 0 182516 1684778 1519695 2026-10-10T07:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684778 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ژێر ژۆو]] '''ویلایەتی شێن''' (بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 申国; چینی دێرین: 申國 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: شێن گوۆ) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، لە سەرەتای [[سەردەمی بەھار و پایز]] و دواتر [[ویلایەتی چوو]] خستیەوە ژێر دەسەڵاتی خۆی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Shen_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 5iih1c4ask3kfx145zr9vuvei4tgeve 0 182517 1684779 1519696 2026-10-10T07:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684779 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|ویلایەتی شێن}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ویلایەتی شێن''' ([[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 沈国; چینی دێرین:沈國: [[پین-ین|خوێندنەوە]]: شێن گوۆ) یەکێک بوو لە [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتەکانی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] لە جیھانی مۆدێرنیی ئەمرۆدا ئەکەوێتە [[ھێنان]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Sh%C4%9Bn_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی دێرینی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] i99mkxxzhbll1h3yerk5c6f2hl8omdy 0 182518 1684771 1519688 2026-10-10T07:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684771 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سوی''' (بە چینی سادەکراو: 随 چینی دێرین:隨 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: سوی) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو ئەکەوتە نزیک دەریای ھان، لە جیھانی مۆدێرنی ئەمڕۆ ئەکەوێتە [[ھوبێی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Sui_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 815qk6kj4cdkhdvxkxmv4gq3bjn5iay 0 182519 1684721 1519676 2026-10-10T04:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684721 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]]]] '''تان''' (بە چینی: خوێندنەوە: تان) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو کە لە ئەمرۆدا ئەکەوێتە [[شاندۆنگ]] لە سەردەمی دێرینی چینی [[سەردەمی بەھار و پایز]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Tan_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Tan (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] nkq5r06dw8oozic0bt7k7ajh9of8b96 0 182520 1684726 1519679 2026-10-10T04:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684726 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی ژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] '''ویلایەتی جوو''' [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، فەرمانرەواکانی نازناوی جی (己)ـیان ھەڵدەگرت لە ئەمرۆدا ئەکەوێتە [[شاندۆنگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ju_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] bqbnf5os1m2gvb9tdn6bqtswdp0htfn 0 182521 1684782 1519697 2026-10-10T07:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684782 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:States_of_Zhou_Dynasty.png|وێنۆک|ویلایەتەکانی سەربە ژۆو]] '''لای''' ([[نووسەکانی چینیی سادەکراو|چینی سادەکراو]]: 莱 چینی دێرین: 萊 [[پین-ین|خوێندنەوە]]:لای) ھەروەھاش وەک لای یی (萊夷) ناسراوە، لای [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە خەڵکی دۆنگ یی بوو کە ئەمرۆ ئەکەوێتە شاندۆنگ لەژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو، ویلایەتەکە لە [[کتێبی بەڵگەنامەکان]] تۆمارکراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Lai_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] mwxim7ovucu1pinn9x56ifkkbey048b 0 182522 1684795 1519705 2026-10-10T07:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684795 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پێنگ''' ( بە چینی:倗) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو سەربە [[رۆژاوای ژۆو]] بوو، لە ئەمرۆدا ئەکەوێتە پارێزگای شانسی.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=KHAYUTINA |یەکەم=Maria |سەردێڕ=The Tombs of the Rulers of Peng and Relationships between Zhou and Northern Non-Zhou Lineages (Until the Early Ninth Century B.C.) |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=Imprints of Kinship |پەڕەکان=٧١–١٣٢|ناونیشان=https://doi.org/10.2307/j.ctv2n7r6s.9 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Chinese Uniersity Press}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%80%97%E5%9C%8B|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=چینی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] dsn7rxdtg7yx3mze0kptjuargy2in3g 0 182523 1684794 1519704 2026-10-10T07:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684794 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پی''' (بە چینی:邳) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو کە لەلایەن خێزانی ڕێن (任) فەرمانرەوایی ئەکرا == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Pi_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] n70cmhiala91b51cszsesku77r2bk4t 0 182528 1684801 1519710 2026-10-10T07:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684801 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''چی''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:杞) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو (لە سەدەی ١٦ی پێش زایین) دوای کەوتنی شانگ کەوت، چووە ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بەردەوام بوو تا سەرەتای [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|شەری ویلایەتەکان]]. == مێژوو == ویلایەتی چی دامەزرا کاتێک یەکەم پاشای شانگ خاکێکی دابە کەسێکی راستەوخۆی سەربە خێزانی سیا، کە ئەم ناوچەیە ئێستا پێی ئەوترێ ئەمرۆ: وڵاتی چی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Qi_(Henan)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی سیا]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 6i2e6ibz9bp15kvokmdcco00w0cy828 1684817 1684801 2026-10-10T09:01:45Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684817 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''چی''' (بە [[زمانی چینی|چینی]]:杞) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو (لە سەدەی ١٦ی پێش زایین) دوای کەوتنی شانگ کەوت، چووە ژێر [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بەردەوام بوو تا سەرەتای [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|شەری ویلایەتەکان]]. == مێژوو == ویلایەتی چی دامەزرا کاتێک یەکەم پاشای شانگ خاکێکی دابە کەسێکی راستەوخۆی سەربە خێزانی سیا، کە ئەم ناوچەیە ئێستا پێی ئەوترێ ئەمرۆ: وڵاتی چی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Qi_(Henan)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی سیا]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] nn4ban147smhl0jjtakbpmaobzam0cp 0 182535 1684712 1519671 2026-10-10T04:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684712 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''با''' (بە چینی:巴 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: با) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو کە دەکەوتە ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای سیچوان|سیچوان]] لە [[چین]]، پایتەختەکەی بریتی بوو لە یی چێنگ (ئەمڕۆ شاری ئێنشی) لە [[ھوبێی]]، دواتر لە ٣١٦ی پێش زایین با خرایە ژێر ویلایەتی چین، [[خەڵکی بۆ (چین)|خەڵکی مێژوویی بۆ]] و [[خەڵکی توجیا|خەڵکی مۆدێرنی توجیا]] بەشێوەی ڕەسەن ھەنێک لە ناوچەکانیان ئەگەڕێتەوە بۆ خەڵکی ویلایەتی با. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ba_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Ba (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی چۆنگچینگ]] [[پۆل:مێژووی سیچوان]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] 6uz5gonj5mf868yslbv27fughd9zvic 1684829 1684712 2026-10-10T09:05:52Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684829 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''با''' (بە چینی:巴 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: با) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی چین بوو کە دەکەوتە ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای سیچوان|سیچوان]] لە [[چین]]، پایتەختەکەی بریتی بوو لە یی چێنگ (ئەمڕۆ شاری ئێنشی) لە [[ھوبێی]]، دواتر لە ٣١٦ی پێش زایین با خرایە ژێر ویلایەتی چین، [[خەڵکی بۆ (چین)|خەڵکی مێژوویی بۆ]] و [[خەڵکی توجیا|خەڵکی مۆدێرنی توجیا]] بەشێوەی ڕەسەن ھەنێک لە ناوچەکانیان ئەگەڕێتەوە بۆ خەڵکی ویلایەتی با. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ba_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Ba (state)}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی چۆنگچینگ]] [[پۆل:مێژووی سیچوان]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی چین لە سەدەی چوارەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٤ەمی پ.ز]] 9xx2vt0wejyxbw6z2d81pr4aopr9i4z 0 182540 1684861 1519729 2026-10-10T10:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684861 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''یانگ''' (بە چینی سادەکراو:杨; چینی دێرین:楊) [[ویلایەتە دێرینەکانی چین|ویلایەتێکی]] دێرینی سەربە [[رۆژاوای ژۆو]] بوو لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] لە مێژووی دێرینی چین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Yang_(state)|سەردێڕ=مێژووی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{بابەتەکانی ئیمپراتۆریەتی ژۆو}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچانەی کە سەدەی حەوتەمی پێش زایین ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی حەوتەمی پێش زایین لە چین]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] nnq14bz333pt4jbu44d7pc9ke4ubfvt 0 183677 1684460 1405083 2026-10-09T16:34:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1684460 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=Wang Bit-na in Feb 2019.png|name=وانگ بیت نا|birth_date={{birth date and age|1981|4|15}}|birth_place=[[کۆریای باشوور]]|occupation=خانمەکتەر|education=[[زانکۆی چونگ-ئانگ|زانکۆی چونگ ئانگ]] - شانۆ و فیلم|agent=Will Entertainment|spouse=Jung Seung-woo<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Career on hold as actress lets baby take center stage|ناونیشان=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2903959|ئیش=[[Korea JoongAng Daily]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٩}}</ref> <!--professional golf player--> (2007 to 2018, separated by [[divorce in South Korea|divorce]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2018/04/688_247548.html | سەردێڕ=Actress Wang Bitna files divorce suit| ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref>|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 왕빛나 | rr = وانگ بیت نا | mr = وانگ پیننا }}}}'''وانگ بیت نا''' (لەدایکبووی ١٥ی نیسانی ١٩٨١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، بەھۆی ڕۆلەکەی لە درامای مێژوویی ھوانگ جینی ناسراوە<ref name="Broadcasters Award">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chung|یەکەم=Ah-young|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Broadcasters Award Top-Rated Dramas|ناونیشان=http://times.hankooki.com/lpage/culture/200701/kt2007010119430011700.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070109175008/http://times.hankooki.com/lpage/culture/200701/kt2007010119430011700.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Hankook Ilbo]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070109175008/http://times.hankooki.com/lpage/culture/200701/kt2007010119430011700.htm |date= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ }}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.willent.co.kr/#content12 Wang Bit-na] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128164854/http://www.willent.co.kr/#content12 |date=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }} at Will Entertainment {{in lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{IMDb name|3843766|Wang Bit-na}} * {{instagram|bitnawang}}{{in lang|ko}} {{authority control}}{{Korea Drama Awards Top Excellence Award, Actress}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Bit-na}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] cxm686ghq2uapicjil9ehkjjm8u4m06 0 185309 1684673 1519620 2026-10-10T01:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684673 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=وۆن می-کیونگ|birth_date={{Birth date and age|1960|04|24}}|birth_place=[[چونچیۆن]], [[ھەرێمی کانگوۆن (کۆریای باشوور)|گانگوۆن]] کۆریای باشوور|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=١٩٧٨ بۆ ئێستا|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 원미경 | hanja = {{linktext|元|美|京|}} | rr = وۆن می-گیۆنگ | mr = وۆن میگیۆنگ }}}}'''وۆن می-کیونگ''' (لەدایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٦٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، لەدایکبووی چونچیۆن لە پارێزگای [[ھەرێمی کانگوۆن (کۆریای باشوور)|گانگوۆنی]] کۆریای باشوور، لە قوتابخانەی ئامادەیی کچانی سێئول دەرچووە، == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{kmdb person|00000816}} * {{IMDb name|1082715}} {{Nva|list={{Blue Dragon Film Award Best Actress}} {{Paeksang Arts Award Best Actress Film}} {{Paeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Paeksang Arts Award Best Actress Television}} {{Grand Bell Awards for Best New Actress}}|title=خەڵات}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Won Mi-kyung}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زیندووان]] sk3f6p8ks382nlmbawkcju3gnggbpcr 0 185521 1684680 1519639 2026-10-10T01:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684680 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox dot-com company|name=وی ڤیدیۆ|logo=File:WeVideo logo.svg|company_type=[[کۆمپانیای تایبەت|تایبەت]]|foundation={{Start date|2011|04}}|location=[[Mountain View, California]]:: کالیفۆرنیا|key_people=کریشنا مێنن|type=[[دەستکاری ڤیدیۆ]] [[نەرمامێر وەک خزمەتگوزاری]]|url={{URL|wevideo.com}}|language=ئینگلیزی|launch_date={{Start date|2011|09}}|current_status=چالاک}}'''وی ڤیدیۆ''' پلاتفۆرمێکی دەستکاریکردنی ڤیدیۆی ئۆنلاینە کە بۆ کۆمپیوتەر و موبایل ([[ئەندرۆید]]، ئای ئۆ ئێس) بەردەستە کۆمپانیاکە لە ٢٠١١ لە [[ئەورووپا]] دامەزراوە، بنکە سەرەکییەکەی ئەکەویتە کالیفۆرنیا، تیمە تەکنیکیەکەی لە [[ڕۆمانیا]] نیشتەجێن == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.wevideo.com/}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|ئینتەرنێت}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی ماونت ڤیوو، کالیفۆرنیا]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرەکان کە لە ٢٠١١ دامەزراون]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١١ لە کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ئەپلیکەیشنەکانی تۆڕی ھەوری]] [[پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرانەی ئەکەونە قەراخ دەریای سان فرانسیسکۆ]] [[پۆل:نەرمامێری دەستکاریکردنی ڤیدیۆ]] d4r8fd96cd9758xvmh2sf35cz5n9pur 0 186776 1684611 1649557 2026-10-09T22:36:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684611 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وقاسلی ئەڤراز | ناوی_فەرمی = وقاصلوی علیا - Vaqasluy-e Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Veqaslûyê jorîn | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7739|frame-long=45.0981|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی نازی|نازی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا ئەڤراز|نازیا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1285 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 670 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وقاسلی ئەڤراز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا ئەڤراز]]، [[ناوچەی نازی]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وقاسلی ئەڤراز''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وقاسلی نشیو]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیشلاقا شوکور]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قاراقۆیونلوو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەریماباد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٧٠) کەس و (١٧٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی [[ئیسلام]]([[شیعە]]) دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزم‌آرا|سەرتیپ حاجعلی رزم‌آرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 4j8wc224sj3fo2kc1shqvr6qbiqkkgl 0 186777 1684612 1649555 2026-10-09T22:36:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684612 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وقاسلی نشیو | ناوی_فەرمی = وقاصلوی سفلی - Vaqasluy-e Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Veqaslûyê jêrîn | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7843|frame-long=45.0963|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی نازی|نازی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا ئەڤراز|نازیا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1283 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 516 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وقاسلی نشیو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا ئەڤراز]]، [[ناوچەی نازی]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''وقاسلی نشیو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وقاسلی ئەڤراز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باشلان بەشلی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خرابە، نازی|خرابە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥١٦) کەس و (١١٦) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی [[ئیسلام]]([[شیعە]]) دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزم‌آرا|سەرتیپ حاجعلی رزم‌آرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] fyeljvgxfe7mk2dh3pe4bkbx413w9hy 0 187845 1684383 1460057 2026-10-09T13:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1684383 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''واجب''' ({{بە عەرەبی|واجب}}) زاراوەیەکی ئیسلامییە، کاتێک بەکاردێت شتێک فەرمان بەکردنی کرابێت، لەسەرکردنی پاداشت وەردەگرێت و لەسەر نەکردنی گوناھبار دەبێت. وەک ئەنجامدانی [[حەج]] بۆ کەسێک توانای ھەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=من أقسام الحکم التکلیفی: الواجب|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/86828/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=واجب شرعی|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=واجب_شرعی&oldid=53603104|ئیش=ویکیبیدیا|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Q & A: Difference between Fard, Wajib and Sunnah |ناونیشان=https://www.albalagh.net/qa/fard_wajib_sunnah.shtml |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.albalagh.net}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] jqtyscna072to01v2m1elwvulutc8fw 0 188059 1684537 1519516 2026-10-09T19:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1684537 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Big_crunch.png|وێنۆک]] '''وردبوونە گەورەکە''' بە ئەنجامی ڕاستەوخۆی [[تەقینەوە گەورەکە]] ناسراوە. ئەم پیردۆزەیە پێی وانییە کە فراوانبوونەکەی گەردوون بەردەوام دەبێت بۆ ھەتاھەتایە، بەڵکو پێیوایە دوای کتێکی دیاری نەکراو (لەوانەیە چەند تریلیۆن ساڵێکی تر)، چڕییە مامناوەندییەکەی گەردوون فراوانبوونەکە دەوەستێنێت و گەردوونیش پڕۆسەی تەقینەوە بەسەر خۆیدا دەست پێ دەکات. دوای تێپەڕبوونی ھەندێک کات، ھەموو ماددە و تەنۆچکەکانی کە لەناو گەردووندا ھەن ڕادەکێشرێن بەرە و یەک و دەبێت بە تەنێکی پڕی زۆر گەورە، وەک چاڵێکی ڕەش. پێدەچێت ڕووداوێکی لەم شێوەیە پێشووتر ڕوویدابێت، زاناکان وای بۆ دەچن کە ئەم گەردوونەی ئێمە دەیبینین ئەنجامی سووڕی تەقینەوەی گەورەیە، دوترێت کە پێش ئەم گەردوونەی ئێمە ئێستا تێیداین دانەیەکی تر ھەبووە. بە پێچەوانەی دوو بیردۆزەکەی ترەوە، ئەم سیناریۆیە پشت بە داخراویی جیۆمێتری گەردوون دەبەستێت. ڕووداوێکی وەک ئەمە تەنھا لە ماوەی ھەناسەدانێکدا ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Big Crunch|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Big_Crunch|وێبگە=Wikipedia|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=en|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|فیزیک|زانست|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Big Crunch}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:گەردوونناسی فیزیایی]] c7jed9qzixi98nh2lsa71valyoiilac 0 188168 1684631 1519580 2026-10-09T22:39:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684631 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} }} '''وو شوانگ پوو''' (بە چینی:無雙譜; مانا: مێزی قارەمانە بێ ھاوتاکان) کتێبێکی مێژوویی <abbr title="لە ڕێگەی دار">لەچاپدراو</abbr> کە تێیدا وێنە و ژیاننامەی ٤٠ کەسایەتی بەناوبانگی [[ئیمپراتۆریەتی ھان]] و [[ئیمپراتۆریەتی سۆنگ|سۆنگی]] تێدایە. == ژیاننامەکانی ناوی == [[پەڕگە:Nanling Wushuang Pu - Li Qinglian.jpg|وێنۆک|[[لی بای]]]] [[پەڕگە:Ban Zhao - Wushuang Pu (pref 1690, 1961).jpg|وێنۆک|[[بان ژاوۆ]]]] [[پەڕگە:Ban Chao (32-102) on Chinese porcelain, Xianfeng period (M&P).jpg|وێنۆک|[[بانچاوۆ|بان چاوۆ]]]] {| class="wikitable" !<abbr title="ژمارە">ژ</abbr> !ناو !وەرگێران ([[پین-ین|پین ین]]) |- |١ |张良 |ژانگ لیانگ (c. 250-189 پێش زایین) |- |٢ |項籍 |سیانگ جی (٢٣٢–٢٠٢ پێش زایین) |- |٣ |伏生 |فو شێنگ (c. 268-178 پێش زایین), |- |٤ |东方朔 |دۆنگفانگ شوۆ (١٥٤–٩٣ پێش زایین), |- |٥ |张骞 |ژانگ چیان (١٦٤–١١٤ پێش زایین), |- |٦ |苏武 |سو وو (١٤٠–٦٠ پێش زایین) |- |٧ |司马迁 |[[سیما چیان]] (c. 145-86 پێش زایین), |- |٨ |董贤 |دۆنگ سیان (٢٣–١ پێش زایین), |- |٩ |严子陵 |یان زی لینگ (c. 0-75), |- |١٠ |曹娥 |چاوۆ ئێ (c. 130-143), |- |١١ |班超 |[[بانچاوۆ|بان چاوۆ]] (٣٢–١٠٢), |- |١٢ |班昭 |[[بان ژاوۆ]] (٤٥–١١٦), |- |١٣ |赵娥 |[[ژاوۆ ئێ]] (c. 25-220), |- |١٤ |孙策 |[[سوون سێ]] (١٧٥–٢٠٠), |- |١٥ |诸葛亮 |[[ژوگێ لیانگ]] (١٨١–٢٣٤), |- |١٦ |焦孝然 |[[جیاوۆ سیاوۆ ڕان]] (c. 481-221 پێش زایین), |- |١٧ |刘谌 |لیو چێن (شوھان) (c. 220-263), |- |١٨ |羊祜 |یانگ ھو (٢٢١–٢٧٨), |- |١٩ |周处 |ژۆو چو (٢٣٦–٢٩٧), |- |٢٠ |绿珠 |لوژو (c. 250-300), |- |٢١ |陶渊明 |تاوۆ یوانمینگ (٣٦٥–٤٢٧), |- |٢٢ |王猛 |وانگ مێنگ (چینی پێشوو) (٣٢٥–٣٧٥), |- |٢٣ |謝安 |سیێ ئان (٣٢٠–٣٨٥), |- |٢٤ |苏蕙 |سو ھویی (شاعیر) (٣٥١–٣٨١), |- |٢٥ |花木兰 |ھوا مولان (c. 400-500), |- |٢٦ |冼夫人 |سیان فو ڕێن (c. 512-602), |- |٢٧ |武则天 |[[وو زێتیان]] (٦٢٤–٧٠٥), |- |٢٨ |狄仁杰 |دی ڕێنجیێ (٦٣٠–٧٠٠), |- |٢٩ |安金藏 |ئان جینچانگ (c. 600-800), |- |٣٠ |郭子仪 |گوۆ زییی (٦٩٧–٧٨١), |- |٣١ |李白 |[[لی بای]] (٧٠١–٧٦٢), |- |٣٢ |李畢 |[[لی بی]] (٧٢٢–٧٨٩), |- |٣٣ |张承业 |ژانگ چێنگیێ (٨٤٦–٩٢٢), |- |٣٤ |冯道 |فێنگ داوۆ (٨٨٢–٩٥٤), |- |٣٥ |陳摶 |چێن توان (٨٧١–٩٨٩), |- |٣٦ |钱镠 |چیان لیو (٨٥٢–٩٣٢), |- |٣٧ |安民 |ئان مین (c. 1050 -1125), |- |٣٨ |陈东 |چێن دۆنگ (ئیمپراتۆرییەتی سۆنگ) (١٠٨٦–١١٢٧), |- |٣٩ |岳飞 |یوێ فێی (١١٠٣–١١٤٢), |- |٤٠ |文天祥 |وێن تیانسیانگ (١٢٣٦–١٢٨٣), |} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١}} {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Shuang Pu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپڕاتۆرە چینییەکان]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفەکانی ئیمپڕاتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:زانا چینییەکان]] [[پۆل:مێژووناسانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:چانسلەرە چینییەکان]] [[پۆل:لۆردە جەنگییەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:شالیارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ]] [[پۆل:ھونەری چینی]] [[پۆل:داھێنەرە چینییەکان]] [[پۆل:خانەدانیی چینی]] [[پۆل:شازادە چینییەکان]] [[پۆل:مێژووی چین]] [[پۆل:چینییە ئەفسانەییەکان]] [[پۆل:کوڕە خۆشەویستەکانی کۆمەڵگەی شاھانە]] mjj0sfu4ws36wwkrhjjd8uanj63a81z 1684838 1684631 2026-10-10T09:10:13Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684838 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} }} '''وو شوانگ پوو''' (بە چینی:無雙譜; مانا: مێزی قارەمانە بێ ھاوتاکان) کتێبێکی مێژوویی <abbr title="لە ڕێگەی دار">لەچاپدراو</abbr> کە تێیدا وێنە و ژیاننامەی ٤٠ کەسایەتی بەناوبانگی [[ئیمپراتۆریەتی ھان]] و [[ئیمپراتۆریەتی سۆنگ|سۆنگی]] تێدایە. == ژیاننامەکانی ناوی == [[پەڕگە:Nanling Wushuang Pu - Li Qinglian.jpg|وێنۆک|[[لی بای]]]] [[پەڕگە:Ban Zhao - Wushuang Pu (pref 1690, 1961).jpg|وێنۆک|[[بان ژاوۆ]]]] [[پەڕگە:Ban Chao (32-102) on Chinese porcelain, Xianfeng period (M&P).jpg|وێنۆک|[[بانچاوۆ|بان چاوۆ]]]] {| class="wikitable" !<abbr title="ژمارە">ژ</abbr> !ناو !وەرگێران ([[پین-ین|پین ین]]) |- |١ |张良 |ژانگ لیانگ (c. 250-189 پێش زایین) |- |٢ |項籍 |سیانگ جی (٢٣٢–٢٠٢ پێش زایین) |- |٣ |伏生 |فو شێنگ (c. 268-178 پێش زایین), |- |٤ |东方朔 |دۆنگفانگ شوۆ (١٥٤–٩٣ پێش زایین), |- |٥ |张骞 |ژانگ چیان (١٦٤–١١٤ پێش زایین), |- |٦ |苏武 |سو وو (١٤٠–٦٠ پێش زایین) |- |٧ |司马迁 |[[سیما چیان]] (c. 145-86 پێش زایین), |- |٨ |董贤 |دۆنگ سیان (٢٣–١ پێش زایین), |- |٩ |严子陵 |یان زی لینگ (c. 0-75), |- |١٠ |曹娥 |چاوۆ ئێ (c. 130-143), |- |١١ |班超 |[[بانچاوۆ|بان چاوۆ]] (٣٢–١٠٢), |- |١٢ |班昭 |[[بان ژاوۆ]] (٤٥–١١٦), |- |١٣ |赵娥 |[[ژاوۆ ئێ]] (c. 25-220), |- |١٤ |孙策 |[[سوون سێ]] (١٧٥–٢٠٠), |- |١٥ |诸葛亮 |[[ژوگێ لیانگ]] (١٨١–٢٣٤), |- |١٦ |焦孝然 |[[جیاوۆ سیاوۆ ڕان]] (c. 481-221 پێش زایین), |- |١٧ |刘谌 |لیو چێن (شوھان) (c. 220-263), |- |١٨ |羊祜 |یانگ ھو (٢٢١–٢٧٨), |- |١٩ |周处 |ژۆو چو (٢٣٦–٢٩٧), |- |٢٠ |绿珠 |لوژو (c. 250-300), |- |٢١ |陶渊明 |تاوۆ یوانمینگ (٣٦٥–٤٢٧), |- |٢٢ |王猛 |وانگ مێنگ (چینی پێشوو) (٣٢٥–٣٧٥), |- |٢٣ |謝安 |سیێ ئان (٣٢٠–٣٨٥), |- |٢٤ |苏蕙 |سو ھویی (شاعیر) (٣٥١–٣٨١), |- |٢٥ |花木兰 |ھوا مولان (c. 400-500), |- |٢٦ |冼夫人 |سیان فو ڕێن (c. 512-602), |- |٢٧ |武则天 |[[وو زێتیان]] (٦٢٤–٧٠٥), |- |٢٨ |狄仁杰 |دی ڕێنجیێ (٦٣٠–٧٠٠), |- |٢٩ |安金藏 |ئان جینچانگ (c. 600-800), |- |٣٠ |郭子仪 |گوۆ زییی (٦٩٧–٧٨١), |- |٣١ |李白 |[[لی بای]] (٧٠١–٧٦٢), |- |٣٢ |李畢 |[[لی بی]] (٧٢٢–٧٨٩), |- |٣٣ |张承业 |ژانگ چێنگیێ (٨٤٦–٩٢٢), |- |٣٤ |冯道 |فێنگ داوۆ (٨٨٢–٩٥٤), |- |٣٥ |陳摶 |چێن توان (٨٧١–٩٨٩), |- |٣٦ |钱镠 |چیان لیو (٨٥٢–٩٣٢), |- |٣٧ |安民 |ئان مین (c. 1050 -1125), |- |٣٨ |陈东 |چێن دۆنگ (ئیمپراتۆرییەتی سۆنگ) (١٠٨٦–١١٢٧), |- |٣٩ |岳飞 |یوێ فێی (١١٠٣–١١٤٢), |- |٤٠ |文天祥 |وێن تیانسیانگ (١٢٣٦–١٢٨٣), |} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١}} {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Shuang Pu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپڕاتۆرە چینییەکان]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفەکانی ئیمپڕاتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:زانا چینییەکان]] [[پۆل:مێژووناسانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:چانسلەرە چینییەکان]] [[پۆل:لۆردە جەنگییەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان]] [[پۆل:شالیارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ]] [[پۆل:ھونەری چینی]] [[پۆل:داھێنەرە چینییەکان]] [[پۆل:خانەدانیی چینی]] [[پۆل:شازادە چینییەکان]] [[پۆل:مێژووی چین]] [[پۆل:چینییە ئەفسانەییەکان]] [[پۆل:کوڕە خۆشەویستەکانی کۆمەڵگەی شاھانە]] [[پۆل:وێژەی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] 9ypgbggu6er9ta6bxcozqa0sv6btnts 0 188297 1684666 1519607 2026-10-10T01:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1684666 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو =وڵاتی زستان {{ھن}} Vinterland | وێنە =وڵاتی زستان.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = [[ھیشام زەمان]] | بەرھەمھێنەر = | نووسین =ھیشام زەمان {{ھن}} کیەل ئۆلا داڵ | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن =[[دراما]] | کاست =ڕەئووف سەراج {{ھن}} شلێر ڕەھنوما {{ھن}} کاوە گیلی {{ھن}} عەلیبەگ سەلیمی | موزیک = | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون =٢٠٠٧ | ماوەی فیلم =٥٢ خولەک | وڵات =[[نەرویژ]] | زمان =[[کوردیی ناوەندی]] {{ھن}} [[زمانی نەرویژی|نەرویژی]] | زنجیرە = | تێچوون = | داھات = | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''وڵاتی زستان''' ({{بە ئینگلیزی|Vinterland}}) [[فیلم]]ێکی [[دراما|درامی]] [[کوردی]]یە، لە دەرھێنانی [[ھیشام زەمان]]؛ ساڵی ٢٠٠٧ بڵاو بووەتەوە. == چیرۆک == ڕێناس پیاوێکی [[کورد]]ی پەنابەرە لە نەرویژ کە لە خانوویەکی دوورکەوتوو لە باکووری ئەو وڵاتە دەژی. کەسوکاری لە کوردستان، کچێکی بەناوی فرمێسک بۆ نیشانە دەکەن و ھەر لەوێش شاییەکیان بۆ ساز دەکەن. تاوەکوو کاری نیشتەجێبوونی فرمێسک جوور دەبێت ئەو جووتە بە تەلەفۆن لەگەڵ یەکتر لە پەیوەندیدان و بە وێنەی یەکترەوە شەو ڕۆژ دەکەنەوە. بەڵام کاتێک یەکتر دەبینن و دوای ماوەیەک کە لەگەڵ یەک ژیان بەسەر دەبەن، بۆیان دەردەکەوێت کە لەگەڵ یەک ڕاست نەبوون و زۆریان درۆ بە یەکتر وتووە. == ڕۆڵەکان == * ڕەئووف سەراج: ڕێناس * شلێر ڕەھنوما: فرمێسک * کاوە گیلی:شێرکۆ * عەلیبەگ سەلیمی:میرزا == تێبینییەکان == * ساڵی ٢٠٠٦ یەک و نیو ملیۆن کرۆن بەو فیلمە بەخشرا و وەکوو دەستپێکانەی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ترۆمسە دەستنیشان کرا. == خەڵاتەکان == * خەڵاتی ئاماندا بۆ باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو: ڕەئووف سەراج، نەرویژ ساڵی ٢٠٠٧ * خەڵاتی گەورەی خۆزێ جووانی، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلم لە [[فەڕانسە]]، ساڵی ٢٠٠٧ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی |بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Vinterland_(film) |سەردێڕ = Vinterland (film) |زمان = ئینگلیزی |سەردان = ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢١ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.imdb.com/title/tt0947095/ وڵاتی زستان] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] {{فیلمی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کوردییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧]] h9tja7mluntdv4wt7rw4r0pzb7dck5m 0 188622 1684647 1519585 2026-10-10T01:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1684647 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:吳偉業.jpg|وێنۆک]] [[پەڕگە:Wu_Weiye.jpg|وێنۆک]] '''وو وێی یێ''' (چینی دێرین:吳偉業، سادەکراو:吴伟业، لەدایکبووی ١٦٠٩ بۆ ١٦٧١) شاعیر و سیاسەتوانی چینی بوو، شاعیری شیعری کلاسیکی چینی بوو، وە لە سەردەمێکی سەخت ژیانی بەڕیکرد سەردەمی گواستنەوەی حوکمڕانی لە مینگەوە بۆ چینگ وە بە یەکێک لە سێ مامۆستاکەی جیانگدۆنگ ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١}} * Zhang, Hongsheng (2002). "Gong Dingzi and the Courtesan Gu Mei: Their Romance and the Revival of the Song Lyric in the Ming-Qing Transition", in ''Hsiang Lectures on Chinese Poetry, Volume 2'', Grace S. Fong, editor. (Montreal: Center for East Asian Research, McGill University). * {{cite ECCP|title=Wu Wei-yeh}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|شیعر|وێژە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Weiye}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٩]] [[پۆل:مردووانی ١٦٧١]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:نووسەرانی سوژۆو]] 3a16d4oas1427uae2873vvf32rxnx23 0 188649 1684476 1519416 2026-10-09T16:36:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684476 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox writer|name=وانگ وێی|native_name=王微|native_name_lang=چینی|image=|caption=|pseudonym=Caoyi daoren 草衣道人 ([[Taoist]] in the straw coat)|birth_name=|birth_date=1597|birth_place=[[یانگژۆو]], [[ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]]:چین|death_date={{Death year and age |1647 |1597}}|death_place=[[ئیمپڕاتۆریەتی چینگ]]:چین|occupation=شاعیر، گەشتیار|language=چینی|spouse=سو یوچینگ}}'''وانگ وێی''' (بە چینی:王微، لەدایکبووی ١٥٩٧ بۆ ١٦٤٦),{{sfnp|Xu|1909}}{{sfnp|Lowry|2005|p=318}} [[شاعیر]] و [[گەشتیاری|گەشتیارێکی]] چینی بوو لە دواین سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://digital.library.mcgill.ca/mingqing/search/details-poet.php?poetID=1000&showworks=&showanth=&showshihuaon=&showpoems=&language=eng وانگ وێی] لە بنکەدراوەی نووسەرە ژنەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ژن|شیعر|ھونەرەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٧]] [[پۆل:مردووانی ١٦٤٧]] [[پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:نووسەرانی گەشتیاری چینی]] [[پۆل:ژنە چینییە نووسەرەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:نووسەرانی یۆنگژۆو]] t3p7va4i0r3k1mlcit3hvlpl668ehx9 1684569 1684476 2026-10-09T21:06:32Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684569 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox writer|name=وانگ وێی|native_name=王微|native_name_lang=چینی|image=|caption=|pseudonym=Caoyi daoren 草衣道人 ([[Taoist]] in the straw coat)|birth_name=|birth_date=1597|birth_place=[[یانگژۆو]], [[ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]]:چین|death_date={{Death year and age |1647 |1597}}|death_place=[[ئیمپڕاتۆریەتی چینگ]]:چین|occupation=شاعیر، گەشتیار|language=چینی|spouse=سو یوچینگ}}'''وانگ وێی''' (بە چینی:王微، لەدایکبووی ١٥٩٧ بۆ ١٦٤٦),{{sfnp|Xu|1909}}{{sfnp|Lowry|2005|p=318}} [[شاعیر]] و [[گەشتیاری|گەشتیارێکی]] چینی بوو لە دواین سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://digital.library.mcgill.ca/mingqing/search/details-poet.php?poetID=1000&showworks=&showanth=&showshihuaon=&showpoems=&language=eng وانگ وێی] لە بنکەدراوەی نووسەرە ژنەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ژن|شیعر|ھونەرەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٧]] [[پۆل:مردووانی ١٦٤٧]] [[پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:نووسەرانی گەشتیاری چینی]] [[پۆل:ژنە چینییە نووسەرەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:نووسەرانی یۆنگژۆو]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] 853026x5tj4hf1o64ctlud8gifmus2v 0 188807 1684475 1519415 2026-10-09T16:36:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1684475 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox writer|name=وانگ وێی|image=Wang Wei.jpg|imagesize=185px|alt=|caption=|birth_date=699|birth_place=وڵاتی چی , [[جینژۆنگ]], [[شانسی]]|death_date={{death year and age|759|699}}|death_place=[[سیان]], [[شێنسی]]|occupation=سیاسەتوان, وێنەکێش, مۆسیقاژەن, شاعیر|genre=|movement=|period=[[ئیمپراتۆریەتی تانگ]]|influences=|influenced=|module=}}'''وانگ وێی''' (ئیمپڕاتۆریەتی تانگ) شاعیر، مۆسیقاژەن، وێنەکێش، سیاسەتوان بوو لەسەسردەمی ئیمپڕاتۆریەتی تانگ، وە کەسێکی بەناوبانگی بواری ھونەرەکان بوو لە سەردەمی خۆیدا، زۆربەی شیعرەکانی ھێشتراونەتەوە وە ٢٩ دانە لە شیعرەکانی لە تۆماری [[٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ تۆمار]] کراون == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> {{Wikiquote}}{{commons category|Wang Wei}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Librivox author|id=3145}} ** [http://ctext.org/quantangshi/125 Book 125] ** [http://ctext.org/quantangshi/126 Book 126] ** [http://ctext.org/quantangshi/127 Book 127] ** [http://ctext.org/quantangshi/128 Book 128] {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|مۆسیقا|ھونەرەکان|شیعر|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٦٩٩]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ]] [[پۆل:مۆسیقاژەنەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ]] [[پۆل:چینییە تابلۆکێشەکان]] [[پۆل:مۆسیقاژەنەکانی شانسی]] [[پۆل:شاعیرانی شانسی]] [[پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ لە شانسی]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی شانسی]] [[پۆل:چینییە وێنەکێشەکانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی یونچێنگ]] tgxsp6gvq0q4ixf4yos3xxd952xp18n 0 188875 1684628 1519579 2026-10-09T22:38:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684628 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''وو جیاجی''' (بە چینی:吳嘉紀;، لەدایکبووی ١٦١٨ بۆ ١٦٨٤) شاعیرێکی چینی بووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> * Carpenter, Bruce E., ‘Wu Chia-chi and Life at the Bottom’, ''Tezukayama University Review'' (Tezukayama Daigaku ronshu), Nara, Japan, 1989, pp.&nbsp;15–30. * Luo, Dongsheng, [http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=65041 "Wu Jiaji"]{{بەستەری مردوو|url=http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=65041 |date=ئابی ٢٠٢١ }}. ''[[:en:Encyclopedia_of_China|Encyclopedia of China]]'', 1st ed. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|شیعر|}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦١٨]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:نووسەرانی تایژۆو، جیانگسو]] 4yjp5t0iq65mqtrka5yi8898hvythfa 0 188880 1684464 1519404 2026-10-09T16:34:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684464 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:王铎.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E7%8E%8B%E9%93%8E.jpg|وێنۆک|282x282پیکسڵ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3A%E7%8E%8B%E9%93%8E.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C282x282%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] '''وانگ دوۆ''' (سادەکراو:王铎;، دێرین:王鐸; لەدایکبووی ١٥٩٢ بۆ ١٦٥٢) خۆشنووس، وێنەکێش، شاعیر بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{China-painter-stub}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|شیعر|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Duo}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٦٥٢]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ھێنان]] [[پۆل:شاعیرانی ھێنان]] [[پۆل:نووسەرەکانی لوۆیانگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی چینگ]] q4s1bu7309gz1g9eeolkoncxa4gfmv7 1684571 1684464 2026-10-09T21:06:58Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684571 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:王铎.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E7%8E%8B%E9%93%8E.jpg|وێنۆک|282x282پیکسڵ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3A%E7%8E%8B%E9%93%8E.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C282x282%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] '''وانگ دوۆ''' (سادەکراو:王铎;، دێرین:王鐸; لەدایکبووی ١٥٩٢ بۆ ١٦٥٢) خۆشنووس، وێنەکێش، شاعیر بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{China-painter-stub}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|شیعر|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Duo}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٦٥٢]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ھێنان]] [[پۆل:شاعیرانی ھێنان]] [[پۆل:نووسەرەکانی لوۆیانگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی چینگ]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] tpboujcsx4nx47c3fml2vjz9ag2ijr5 0 188884 1684469 1550501 2026-10-09T16:35:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684469 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Wang_Fu-Ink_Bamboo.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wang_Fu-Ink_Bamboo.jpg|وێنۆک|436x436پیکسڵ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AWang_Fu-Ink_Bamboo.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C436x436%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] '''وانگ فو''' (سادەکراو:王绂;، دێرین:王紱;، لەدایکبووی ١٣٦٢ بۆ ١٤١٦) [[وێنەکێشی سروشت]]، [[خۆشنووس]]، [[شاعیر]] بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. {{پۆلی کۆمنز|Wang Fu (painter)}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١}} * Ci hai bian ji wei yuan hui ({{lang|zh|辞海编辑委员会}}). Ci hai ({{lang|zh|辞海}}). Shanghai: Shanghai ci shu chu ban she ({{lang|zh|上海辞书出版社}}), 1979. * Jonathan Chaves “Painter-Poet Wang Fu (1362-1416),” (essay with translations), Oriental Art, Vol. XLV, No. 4, 1999/2000. <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|ھونەرەکان|شیعر|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٦٢]] [[پۆل:مردووانی ١٤١٦]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ووسی]] [[پۆل:نووسەرانی ووسی]] kkk10587d5wp42an7vrqoz5rva8biac 0 188959 1684646 1519584 2026-10-10T01:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684646 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|date=ئاب ٢٠٢١}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Wu_Wei_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wu_Wei_001.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وو{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AWu_Wei_001.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C300x300%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D9%88%D9%88 |date=ئابی ٢٠٢١ }} ویێ، ئاھەنگ گێران]] '''وو وێی<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wu Wei Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1070.php|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200129174358/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1070.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>''' ([[چینی سادەکراو]]:吴伟;، دێرین:吳偉; لەدایکبووی ١٤٥٩ بۆ ١٥٠٨) [[وێنەکێشی سروشت]] بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Wu Wei}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان}}{{China-painter-stub}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٥٩]] [[پۆل:مردووانی ١٥٠٨]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] f14qkfoy06mp6rktszeam55ys60hcy3 0 188960 1684627 1519578 2026-10-09T22:38:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684627 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Detail_of_landscape_by_Wu_Pin_(Wu_Bin),_ink_and_color_on_paper,_1610.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detail_of_landscape_by_Wu_Pin_(Wu_Bin),_ink_and_color_on_paper,_1610.JPG|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3ADetail_of_landscape_by_Wu_Pin_%28Wu_Bin%29%2C_ink_and_color_on_paper%2C_1610.JPG%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C300x300%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} سروشت، ١٦١٠]] '''وو بین''' (چینی سادەکراو:吴彬;، چینی دێرین:吳彬;) [[وێنەکێشی سروشت]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[File:500_arhats_Wu_Bin_Cleveland.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:500_arhats_Wu_Bin_Cleveland.jpg|وێنۆک|200x200پیکسڵ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3A500_arhats_Wu_Bin_Cleveland.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C200x200%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] [[File:Wu_Bin_San_Francisco.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wu_Bin_San_Francisco.jpg|وێنۆک|216x216پیکسڵ|وێنەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AWu_Bin_San_Francisco.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C216x216%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} سروشت]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}}{{China-painter-stub}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Bin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی فوجیان]] [[پۆل:خەڵکی پوتیان]] 6bpd6lon7k3u0lxwozsrpz8wnqbnauk 0 188967 1684468 1519408 2026-10-09T16:35:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684468 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} }} {{Infobox artist | name = وانگ شیمین | field = [[وێنەی سروشت]] | elected = | awards = | influenced = | influenced by = | patrons = | works = | movement = | training = | spouse = | image = 王时敏.jpg | death_place = | death_date = {{d-da|1680|1592}} | birth_place = [[تیچانگ]], [[جیانگسو]], [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]] | birth_date = ١٥٩٢ | birth_name = | caption = وانگ شیمین لە تەمەنی ٢٠ لەلایەن [[زێنگ جینگ]] | alt = | image_size = | bgcolour = }} '''وانگ شیمین''' (بە چینی سادەکراو:王时敏;، دێرین:王時敏;لەدایکبووی ١٥٩٢ بۆ ١٦٨٠) وێنەکێشی سروشت بوو لە کۆتا سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ و سەرەتای چینگ.. [[File:Wang_Shimin-After_Wang_Wei's_Snow_Over_Rivers_and_Mountains.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wang_Shimin-After_Wang_Wei's_Snow_Over_Rivers_and_Mountains.jpg|وێنۆک|وانگ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AWang_Shimin-After_Wang_Wei%27s_Snow_Over_Rivers_and_Mountains.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF |date=ئابی ٢٠٢١ }} شیمین، بەفر لەسەر چیا و ڕووبارەکان ١٦٦٨]] {{Commons category|Wang Shih-min|Wang Shimin}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}}{{China-painter-stub}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٠]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو]] [[پۆل:خەڵکی تایچانگ]] [[پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ]] tgz73npldj95mxlhtlq6zkbmv00jwro 0 188980 1684474 1519414 2026-10-09T16:36:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684474 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Ge_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ge_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg|وێنۆک{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AGe_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] وانگ مێنگ (بە چینی:王蒙,لەدایکبووی ١٠٣٨ بۆ ١٣٨٥) [[وێنەکێشی سروشت]] بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی یوان]]{{commons category|Wang Mêng}} == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Wang Meng Writing Books under the Pine Trees 1279-1368 Кливленд МИ.jpg|''نوسینی کتێب لە ژێر دارەکان'' پەڕگە:Wang Meng. Forest Grotto in Juqu. 1378. 68,8x42,5 National Palace Museum Taipei.jpg پەڕگە:Wang Meng Dwelling in the Qingbian Mountains. ink on paper. 1366. 141x42,2 cm. Shanghai Museum.jpg پەڕگە:Wang Meng The Simple Retreat Yuan dynasty 136x45 cm, ca 1370 Metmuseum N-Y.jpg </gallery> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٠٨]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:مردووانی ١٣٨٥]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] rdb36hb1fdi199xay8y9hexzbtx68qk 1684570 1684474 2026-10-09T21:06:42Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684570 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Ge_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ge_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg|وێنۆک{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AGe_Zhichuan_Relocating_by_Wang_Meng.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9 |date=ئابی ٢٠٢١ }}]] وانگ مێنگ (بە چینی:王蒙,لەدایکبووی ١٠٣٨ بۆ ١٣٨٥) [[وێنەکێشی سروشت]] بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی یوان]]{{commons category|Wang Mêng}} == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Wang Meng Writing Books under the Pine Trees 1279-1368 Кливленд МИ.jpg|''نوسینی کتێب لە ژێر دارەکان'' پەڕگە:Wang Meng. Forest Grotto in Juqu. 1378. 68,8x42,5 National Palace Museum Taipei.jpg پەڕگە:Wang Meng Dwelling in the Qingbian Mountains. ink on paper. 1366. 141x42,2 cm. Shanghai Museum.jpg پەڕگە:Wang Meng The Simple Retreat Yuan dynasty 136x45 cm, ca 1370 Metmuseum N-Y.jpg </gallery> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٠٨]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:مردووانی ١٣٨٥]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم]] h68sn4s1mmpv8ogb1e8jguu5vyfqnyw 0 189007 1684648 1405136 2026-10-10T01:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684648 wikitext text/x-wiki '''وو ژێن''' (بە چینی سادەکراو:吴镇، دێرین:吳鎮، لەدایکبووی ١٢٨٠ بۆ ١٣٥٤) وێنەکێش بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی یوان، وە بە یەکێک لە [[چوار مامۆستاکەی ئیمپراتۆریەتی یوان]] ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wu Zhen {{!}} Chinese painter|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Wu-Zhen|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Encyclopedia Britannica]]|زمان=en}}</ref> == کارە ھونەرییەکان == کارە ھونەرییەکانی بریتین لە وێنەی سروشت و وێنەی داری بامبو<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Li|یەکەم١=Chu-Tsing|دوایین٢=Lu|یەکەم٢=Yun-Chen|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Wu Zhen|ناونیشان=https://www.oxfordartonline.com/groveart/view/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000092447|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Grove Art Online]]|زمان=en|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.T092447|ژپنک=٩٧٨١٨٨٤٤٤٦٠٥٤}}</ref><gallery mode="packed" heights="500"> پەڕگە:Wu Zhen, Hermit Fisherman on Lake Dongting.jpg پەڕگە:Wu Zhen - Fisherman.jpg </gallery>{{پۆلی کۆمنز|Wu Zhen|وو ژێن (وێنەکێش)}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/88271/rec/1 وێنەی سروشت] لەلایەن وو ژێن {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|4=ژیاننامە|5=ھونەرەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٨٠]] [[پۆل:مردووانی ١٣٥٤]] [[پۆل:ھونەرمەندانی جیاسینگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی یوان]] iua2dwmqj928pvf3e35wkuxnr667jk6 0 189055 1684645 1519583 2026-10-10T01:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1684645 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Orphan|date=ئاب ٢٠٢١}} }} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} [[پەڕگە:Wu Lien-teh - c. 1910–1915.jpg|وێنۆک]] '''وو لیێن-تێھ''' (بە چینی:伍連德; خوێندنەوە: وو لیاندێ، لەدایکبووی ١٠ی ئایاری ١٨٧٩ بۆ ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠) ھەروەھا وەک گۆھ لیان تەک و نگ لین تەک ناسراوە) پزیشکێکی چینییە بەھۆی کارەکانی لە تەندروستی گشتی ناسراوە. و یەکەم قوتابی چینی بوو کە لە [[زانکۆی کامبریج]] بخوێنێت، و یەکەم مالایی بوو کە بپاڵێورێت بۆ [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل لە فیزیۆلۆژی و پزیشکی]] لە ١٩٣٥<ref>Wu Lien-Teh, 2014. Plague Fighter: The Autobiography of a Modern Chinese Physician. Penang: Areca Books.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Wu Lien-teh|وو لیێن-تێھ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|پزیشکی|}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:چینییە پزیشکەکانی تایبەت بە نەخۆشیە گوێزراوەکان]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێژی ئێمانوێل، کامبریج]] orw06xj96zcyeb0dbx2mqwpr262srq5 0 189060 1684644 1519582 2026-10-10T01:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684644 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:WuLi-SpringComesToTheLake-ShanghaiMuseum-May27-08.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:WuLi-SpringComesToTheLake-ShanghaiMuseum-May27-08.jpg|وێنۆک]] '''وو لی''' (سادەکراو:吴历، دێرین:吳歷;) [[وێنەکێشی سروشت]] و [[شاعیر]] و [[خۆشنووس]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی چینگ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}} * Chaves, Jonathan, Singing of the Source: Nature and God in the Poetry of the Chinese Painter Wu Li (University of Hawaii Press, 1993). * Chen Yuan, "Wu-Yu-shan: In Commemoration of the 250th Anniversary of His Ordination to the Priesthood in the Society of Jesus," Monumenta Serica, Vol. 3 (1938). * Chou Kang-hsieh, ed., Wu Yu-shan (Li) yen-chiu lun-chi (reprint of 11 articles on Wu Li plus three new articles) (1971). * Lippe, A., "A Christian Chinese Painter: Wu Li (1632-1718)," Metropolitan Museum of Art Bulletin, Vol. 11 (1952). * Tchang, M., and P. de Prunele, Le Pere Siomon a Cunha, S.J. (Ou Li Yu-chan), L'homme et l'oevre artistique (1914). * Weststeijn, T., "‘Intoxicated, we listened to warblers and swallows chattering in the spring wind’. Art in the friendship between François de Rougemont and Wu Li," Netherlands yearbook for history of art, Vol. 70 (2021), pp. 294-309. https://doi.org/10.1163/22145966-07001013 * {{cite ECCP|title=Wu Li}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|شیعر|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Li}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی چانگشو]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٢]] [[پۆل:مردووانی ١٧١٨]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو]] [[پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ]] grsg9n8t1j1l9lxbu6p4kfxedhwu2of 0 189061 1684462 1519401 2026-10-09T16:34:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684462 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox artist | name = وانگ جیان | field = [[شان شوی]] | elected = | awards = | influenced = | influenced by = | patrons = | works = | movement = [[شەش مامۆستاکەی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی چینگ]] | training = | spouse = | image = 王鑑.jpg | death_place = | death_date = {{d-da|1677|1598}} | birth_place = [[تایچانگ]], [[جیانگسو]] | birth_date = ١٥٩٨ | birth_name = | caption = | alt = | image_size = | bgcolour = }} '''وانگ جیان''' (بەچینی سادەکراو:王鉴;، دێرین:王鑒، لەدایکبووی ١٥٩٨ بۆ ١٦٧٧) وێنەکێشی سروشت بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]] و [[ئیمپراتۆریەتی چینگ|چینگ]]. {{Four Wangs}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}} * Ci hai bian ji wei yuan hui ({{lang|zh-Hans|辞海编辑委员会}}). Ci hai ({{lang|zh|辞海}}). Shanghai: Shanghai ci shu chu ban she ({{lang|zh|上海辞书出版社}}), 1979. * {{cite ECCP|title=Wang Chien}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{China-painter-stub}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Jian (painter)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٨]] [[پۆل:مردووانی ١٦٧٧]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو]] [[پۆل:خەڵکی تایچانگ]] [[پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ]] mez4yofl5hacnjdrav10mi74uegrkjs 0 189062 1684479 1519419 2026-10-09T16:37:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684479 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox artist | name = وانگ یوانچی | image = 王原祁.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = 1642 | birth_place = [[تایچانگ]], [[جیانگسو]] | death_date = {{d-da|1715|1642}} | death_place = | spouse = | field = [[شان شوی]] | training = | movement = [[شەش مامۆستاکەی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی چینگ]], [[چوار وانگەکە]] | works = | patrons = }} '''وانگ یوانچی''' (بە چینی:王原祁;، خوێندنەوە:وانگ یوانچی، لەدایکبووی ١٦٤٢ بۆ ١٧١٥) وێنەکێش بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی چینگ]]، == پێشانگا == <gallery> File:Wang Yuanqi, after Wang Meng's Mountain Dwelling on a Summer Day.jpg|Wang Yuanqi's ''Mountain Dwelling on a Summer Day'' </gallery>{{commons category|Wang Yuanqi}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{Four Wangs}}{{China-painter-stub}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|ھونەرەکان|}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٧١٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٤٢]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو]] [[پۆل:خەڵکی تایچانگ]] [[پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ]] 94dh53fixu52g3d42a9nfucp31l56t3 0 189220 1684478 1519418 2026-10-09T16:37:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684478 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|date=ئاب ٢٠٢١}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:王榖祥.jpg|وێنۆک]] '''وانگ گوسیانگ''' (بە چینی دێرین:王谷祥، سادەکراو:王谷祥، لەدایکبووی ١٥٠١ بۆ ١٥٦٨)<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wang Guxiang Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1065.php|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200129072918/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1065.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[وێنەکێشی سروشت]] بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ھونەرەکان|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Guxiang}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠١]] [[پۆل:مردووانی ١٥٦٨]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی چانگژۆو]] [[پۆل:سیاسەتمەدارەکانی چانگژۆو]] ddugvhy70weqv3snkv1eg7lwkhvttlp 0 189531 1684480 1519420 2026-10-09T16:37:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684480 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Wang_Yi_1363.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wang_Yi_1363.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AWang_Yi_1363.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C300x300%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} وانگ یی و [[نی زان]]، ساڵی ١٣٦٣]] وانگ یی( بە چینی سادەکراو:王绎;، دێرین:王繹)<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wang Yi Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1023.php|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303174923/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1023.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[وێنەکێشی]] مرۆڤ بوو لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی یوان]]<ref name="CiHai">Cihai: Page 1194.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Wang Yi (painter)}}{{China-painter-stub}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ھونەرەکان|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٣٠]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی یوان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی ھۆنگژۆو]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ]] baittzr22w6cm2859cv9u4o7udbl94h 0 191839 1684867 1363171 2026-10-10T10:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1684867 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا]]''' یەکێک بوو لە ولاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]'''ی [[تۆکیۆ]]. ٣ وەرزشوان (٢ پیاو، ١ خانم) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان کرد لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵۆمپیادە لە ٢٤تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی [[ڤایرۆسی کۆڕۆنا]] یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee - Olympic News|ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=International Olympic Committee|زمان=en}}</ref>ئەمە شەشەم بەشداربووی ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا بوو لە ئۆڵۆمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی٢٠٠٠ . لەم ئۆڵۆمپیادە وەرزشوانانی ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا نەیانتوانی هیچ مەدالیایەک بەدەست بهێنن .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Team Federated States of Micronesia - Profile - Olympics|ناونیشان=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/all-sports/noc-profile-micronesia.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210811161458/https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/all-sports/noc-profile-micronesia.htm}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Road To {{!}} World Athletics|ناونیشان=https://www.worldathletics.org/stats-zone/road-to/7132391?eventId=10229630&qualificationType=q5|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.worldathletics.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆلۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا}} {{improve categories|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{پۆلی کۆمنز|Federated States of Micronesia at the 2020 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]] 2r609grljnv2bnhrn42cggm0owy909h 3 193066 1684686 1681037 2026-10-10T01:51:07Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٦٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی 1]] 1684686 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٢٨، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٥٤، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٠:٤٦، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> ١٨:٤٩، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 --> 3hj0myvfl9iapescjxeap19ad6bfwe6 0 194009 1684681 1429283 2026-10-10T01:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684681 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=وی ھا جون|image=20210923—Wi Ha-joon 위하준, Squid Game promo, ELLE Taiwan screenshot (05m43s).jpg|image_upright=1.15|caption=وی لە ئەیلوولی ٢٠٢١|birth_date={{Birth date and age|1991|08|05}}|birth_place=[[باشووری پارێزگای جیۆلا]], کۆریای باشوور|occupation={{flatlist| * ئەکتەر * مۆدێل }}|years_active=٢٠١٢ بۆ ئێستا|agent=MSTeam Entertainment<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.msteam.co.kr/artist/wihajun.php|سەردێڕ=위하준 Wi Ha-Jun|وێبگە=엠에스팀엔터테인먼트|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref>|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent|headercolor=transparent | hangul = {{Linktext|위|하|준}} | hanja = {{Linktext|魏|嘏|雋}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://star.ettoday.net/news/2086424|سەردێڕ=韓網熱議「沒看就是邊緣人」！4戲劇、2綜藝引爆話題榜|بڵاوکەرەوە=ETtoday|نووسەر=吳孟庭|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> | rr = Wi Ha-jun | mr = Wi Hachun | hangulborn = {{Linktext|위|현|이}} | hanjaborn = ! | rrborn = Wi Hyeon-i | mrborn = Wi Hyŏni }}}}'''وی ھا-جون''' ({{بە کۆری|위하준}} لەدایکبووی ٥ی ئابی ١٩٩١) مۆدێل و [[ئەکتەر|ئەکتەری]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] بەھۆی ڕۆلەکانی لە [[فیلم]] و [[دراما|دراماکان]]، ناسراوە لە [[یاریی سکوێد]] لە ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=[단독] 위하준, 넷플릭스 오리지널 '오징어 게임' 합류…이정재와 호흡|ناونیشان=https://www.news1.kr/articles/?3952988|وێبگە=News1language=ko}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=609&aid=0000477957|نووسەر=Bae Hyo-joo|سەردێڕ=이정재, 456억 향한 질주” 넷플릭스 ‘오징어 게임’ 9월17일 공개[공식]|trans-title=Lee Jung-jae, sprinting towards 45.6 billion” Netflix ‘Squid Game’ released on September 17th [Official]|ئیش=Newsen|بڵاوکەرەوە=Naver|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢١|زمان=ko}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official|http://www.msteam.co.kr/artist/wihajun.php}} * {{Instagram|wi__wi__wi|Wi Ha-jun}} * {{HanCinema person|Wi_Ha-joon}} * {{IMDb name|9665672|Wi Ha-joon}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Wi Ha-joon}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خەڵکی باشووری پارێزگای جیۆلا]] 4t1dt9xz1phh465b193j1zgchln91nh 0 194158 1684470 1392046 2026-10-09T16:35:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چیاکان-کۆلکە) 1684470 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وانگ فوژوو''' (چینی: 王富洲)(١٩٣٥–١٨ی تەممووزی ٢٠١٥) شاخەوانێکی چینی بوو، لە ناوچەی شیھوا لە ھێنان لەدایکبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=中国首登珠峰名宿王富洲逝世--体育--人民网|ناونیشان=http://sports.people.com.cn/n/2015/0720/c22155-27332864.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=sports.people.com.cn}}</ref> ئەو و قو یێنھوا یەکەم چینی بوون کە لە ڕێگای [[کۆلی باکوور]]ی ڕۆژھەڵاتدا بەسەر [[چیای ئیڤرست]] کەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wang Fuzhou, one of first Chinese to scale Mt. Qomolangma, dies at 80 {{!}} Shanghai Daily|ناونیشان=https://archive.shine.cn/article/article_xinhua.aspx?id=293598|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=archive.shine.cn|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211030042302/https://archive.shine.cn/article/article_xinhua.aspx?id=293598|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وانگ ساڵی ١٩٥٨ لە پەیمانگای زەویناسی پەکین دەرچوو ئەو ھەڵبژێردرا بۆ دەستەی شاخەوانی چین لە ٢٥ی ئایاری ١٩٦٠، وانگ فۆچوو، قو ینھوا و گۆنگبو بوون بە یەکەم کەس کە لە ڕێگای ڕووی باکوورەوە گەیشتنە لووتکەی چیای ئیڤرست. وانگ لە ١٨ی تەممووزی ٢٠١٥ لە پەکین کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=How High Is Everest? Climbers Seek Answer|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1987/05/18/us/how-high-is-everest-climbers-seek-answer.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ١٩٨٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Special to the New York|دوایین=Times}}</ref> == دەستکەوتەکان == ١٩٥٨— لووتکەی ئیبن سینا ١٩٥٩— موزتاغ ئاتا ١٩٦٠— چیای ئیڤرست (یەکەم بەرزبوونەوە لە ڕێگەی ڕووی باکوورەوە) ١٩٦٤— شیشاپەنگما (یەکەم بەرزبوونەوە) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چیاکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چیاکان-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]] [[پۆل:شاخەوانە چینییەکان]] [[پۆل:وەرزشوانەکانی ھێنان]] 0q4wpxiaf5d5j6mkcf87mor0he8ivmf 0 194832 1684606 1458105 2026-10-09T22:35:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684606 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو=وشیار ئیسماعیل |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٧٦ |شوێنی لەدایکبوون = کەوباک، [[باشووری کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |شوێنی مردن = [[ھەولێر]] |پیشە = [[مەلا]]، وتاربێژ، بانگخواز |نەتەوە = [[کورد]] |ئایین = [[ئیسلام]] |منداڵەکان = ئیسرا، نزا، سەنا، ئەحمەد، مریەم<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=29347&Jor=1|سەردێڕ=ئەگەر بکوژانی دکتۆر ھۆشیار ئاشکرانەکران دەسەڵات خۆی تۆمەتبارە|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=westganews.net}}</ref> }} '''وشیار ئیسماعیل مستەفا''' مامۆستای ئایینیی، وتاربێژ و بانگخوازێکی کوردیی [[باشووری کوردستان]] بوو. == ژیان == لە ساڵی ١٩٧٦ لە گوندی کەوباک لە نزیک [[بەردەڕەش]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٩ ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە. لە ساڵی ٢٠٠٣ کۆلێژی شەریعەی تەواو کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ ماستەری لە تەفسیر وەرگرتووە، و لە ساڵی ٢٠١٣ەش پلەی دکتۆرای لە تەفسیر وەرگرتووە. بۆ ماوەی ١٣ ساڵ وتاربێژ بووە لە گوندی بێستانە، دواتریش لە مزگەوتی خدر سوارە بۆ ماوەی دە ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=8206|سەردێڕ=ژیاننامەی شەھید دکتۆر ھوشیار ئیسماعیلی تیرۆر کراو|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=shanpress.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211123215131/http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=8206|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گوتاربێژی مزگەوتی عومەر بندیان بوو لە شاری [[ھەولێر]] و بانگخوازێکی ناسراو بوو. یەکێکیش بوو لە دامەزرێنەرانی [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] لە [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/2311201629|سەردێڕ=شایەتحاڵانی ڕووداوەکە باسی کوشتنی مەلا وشیار ئیسماعیل دەکەن|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=rudaw.net}}</ref> ھاوکات بەرپرسی لقی ھەولێری مەکتەبی زانایانی یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=9161|سەردێڕ=بەوێنە بیبینە … چەند چرکەیەک پێش تیرۆرکردنی، دکتۆر ھوشیار خەریکی چی بووە !|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=shanpress.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211123213631/http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=9161|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مردن == شەوی سێشەممە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لە بەردەم ماڵەکەی خۆی بە گوللە کوژرا. ڕۆژی چوارشەممە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ بە ئامادەبوونی بەرپرسانی حیزبیی و جەماوەرێکی زۆر، تەرمی مامۆستا وشیار ئیسماعیل بە خاک سپێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive2016.xelk.org/detailnews.aspx?jimare=27029&babet=tech&relat=1024|سەردێڕ=بەوێنە.. وشیار ئیسماعیل 10 خولەک پێش شەھیدبوونی چیدەکر|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=xelk.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211123221525/https://archive2016.xelk.org/detailnews.aspx?jimare=27029&babet=tech&relat=1024|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hivaykurd.com/2016/12/%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%DA%BE%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1-%D8%A8%DB%95%DA%B5%DA%AF%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%B1-%D9%84%DB%95-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DB%86/|سەردێڕ=ئاسایشی ھەولێر بەڵگەیەکی سەیر لە تیرۆرکردنی مەلا وشیارئاشکرا دەکات|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=hivaykurd.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211124060556/http://www.hivaykurd.com/2016/12/%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%DA%BE%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1-%D8%A8%DB%95%DA%B5%DA%AF%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%B1-%D9%84%DB%95-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DB%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلامییەکانی کورد]] [[پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان]] [[پۆل:زانایانی ئیسلام]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:موسڵمانانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکان]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق]] n01u1n310epf2c7y0ssvnba81qjksho 0 195397 1684696 1363146 2026-10-10T04:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684696 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=Wijdan al-Naqib, Dijlah TV - 22 July 2016.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٣٠ی ئەیلوولی ١٩٩١|ڕێکەوتی مردن=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦ (٢٤ ساڵ)|پیشە=شاعیر}} '''ویجدان عەبدولئیلاھ نەقیب''' ({{بە عەرەبی|وجدان عبد الإله النقيب}}، لەدایکبووی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٩١ بۆ ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦) ژنە شاعیرێکی عێراقی بوو، کە لە بەغدا لەدایکبووە و لەوێش وەک بێ دایکێک گەورە بووە، ویجدان لە پەیمانگای ھونەرە کارپێکراوەکان لە بەغدا خوێندوویەتی، ویجدان لە سەرەتاکانی دەیەی ٢٠١٠ دژی نەخۆشی شێرپەنجە جەنگاوە، شێرپەنجەیەک بەناوی (lymphoma) و شێرپەنجەیەکی تریش کە تووشی قژ دەبێت، یەکەم کۆمەڵە شیعرێکی خۆی بەناوی (حجل وأحلام و طفولة) پێش نۆ مانگ لە دوای مردنی بلاو کردەوە شیعرەکانی بە شێوەزاری عێراقی و فوسحە نووسیووە، پشتگری لەلایەن باوکی و ھاندانی لەلایەن شاعیر عریان السید خلف دا بووە کە وەک مامۆستاییەکی رووحی بووە بۆی، بەھۆی نەخۆشییەکەی بە نزیکەیی ٢٤ ساڵی مردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وفاة محاربة السرطان بالشعر.. وجدان النقيب حزن عراقي آخر|ناونیشان=https://alkhaleejonline.net/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D9%8A%D8%A8-%D8%AD%D8%B2%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D8%A2%D8%AE%D8%B1|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=الخليج أونلاين|زمان=ar}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=في اليوم العالمي للسرطان: وجدان النقيب رحلة كفاح لا تُنسى|ناونیشان=https://bushra.annabaa.org/psychology/741|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=bushra.annabaa.org|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=وفاة الشاعرة وجدان النقيب بعد صراع مع المرض|ناونیشان=http://pressiraq.net/p=49174|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=وكالة صدى الاعلام للانباء|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170915034012/http://pressiraq.net/p=49174|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مُحارِبة السرطان.. رحيل مبكر لشاعرة أعطت دروساً في الأمل|ناونیشان=https://www.sotaliraq.com/newsitem.php?id=349052|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.sotaliraq.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الراحلة التي لا تفارق وجدان القصيدة|ناونیشان=https://waha.imamhussain.org/28315|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=واحة المرأة {{!}} العتبة الحسينية المقدسة|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الموت يغيب وجدان النقيب بعد صراع مرير مع السرطان|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ar/story/4116-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA-%D9%8A%D8%BA%D9%8A%D8%A8-%D9%88%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D9%8A%D8%A8-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%B1%D9%8A%D8%B1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net|زمان=ar}}</ref> == شیعرەکانی == لە تەمەنێکی زۆر گەنجیەوە دەستی بە نووسینی شیعر کردووە، وە یەکەم ھاندان بۆ شیعرەکانی باوکی بووە، سەرەتای نووسینی شیعرەکانی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی خوێندنی لە کۆلێژ کە وەک خولیایەک شیعری دەنووسی، وە باوکی بەبەردەوامی پشتگیری بوو بۆ خولیاکەی، بەمەش باوکی ئاداب، شێواز، ستایلەکانی شیعری بۆ ڕووندەکردەوە، یەکەم سەرکەوتنی لە سەکۆی شیعردا لە ئاھەنگێکی تایبەتی ئەو پەیمانگایە بوو کە ئەوکاتە ئاھەنگی دەرچوونی بوو.<ref name=":0" /> یەکەم کتێبی خۆی بەناوی (''حجل وأحلام وطفولة)'' لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بڵاوکردەوە، ئەگەرچیش چەندین ساڵ پێش ئێستا شیعرەکانی خۆی لە ڕیگەی ڕۆژنامەوە بڵاو کردبۆوە. بەردەوام بوو لە شیعرەکانی وە بووە شاعیرێکی ناسراوی عێراقی لە سەرەتاکانی دەیەی ٢٠١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coming Soon! - intelligentsia|ناونیشان=https://www.intelligentsia.tn/%D8%B1%D8%AD%D9%8A%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.intelligentsia.tn|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927061559/http://www.intelligentsia.tn/%D8%B1%D8%AD%D9%8A%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|عێراق|شیعر|ژیاننامە|ژن|وێژە|بەغدا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] gmzedhit1ccxdpidf8u43a6sl81edtn 0 198897 1684473 1519413 2026-10-09T16:36:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684473 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{multiple image|align=left|image1=Wang Mian, Plum Blossoms in Early Spring.jpg|width1={{#expr: (490 * 188 / 550) round 0}}|alt1=|caption1=|image2=Wang Mian, Blossoming Plum.jpg|width2={{#expr: (490 * 252 / 689) round 0}}|alt2=|caption2=|footer=''Plum Blossoms in Early Spring'' and ''Blossoming plum'' by Wang Mian.}} '''.وانگ میان''' (بە چینی:王冕 لەدایکبووی ١٢٨ بۆ ١٣٥٩) ھەروەھا وەک ژوشی شانۆنگ ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=故宮書畫數位典藏資料檢索|ناونیشان=http://painting.npm.gov.tw/npm_public/System/View.jsp?type=1&ObjectID=20798|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120331110830/http://painting.npm.gov.tw/npm_public/System/View.jsp?type=1&ObjectID=20798|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=National Palace Museum|زمان=zh}}</ref> وێنەکێش و شاعیرێکی چینی بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی یوان|ئیمپڕاتۆرییەتی یوان]]{{Sfn|Barnhart|1997|pp=192–193}} دواتر بە سەرکەوتوویی دەبێت بە فەرمانبەری حکوومەت، وانگ دواتر بەھۆی وێنەکێشانی خوونچەی ھەڵووژە دەناسرێت، == سەرچاوەکان == <references /> ==== کتێبناسی ==== * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barnhart|یەکەم=Richard M.|ناونیشان=https://archive.org/details/threethousandyea0000unse|سەردێڕ=Three thousand years of Chinese painting|بڵاوکەرەوە=[[Yale University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٠٣٠٠٠٧٠١٣٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cahill|یەکەم=James|سەردێڕ=Hills Beyond a River|بڵاوکەرەوە=John Weatherhill|ساڵ=١٩٧٦|ژپنک=٠٨٣٤٨٠١٢٠٥|edition=1st}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{commons category-inline|Wang Mian}} {{Authority control}}{{Portal bar|چین|ھونەرەکان|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Mian}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٣٥٩]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی یوان]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ]] [[پۆل:ھونەرمەندانی شاوۆسینگ]] qe0brkft06af1yfpd9yerjkmwxnwjay 0 198920 1684643 1519581 2026-10-10T01:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684643 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Wu_Shixian_Temple.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wu_Shixian_Temple.jpg|وێنۆک]] '''وو شیسیان''' (چینی دێرین:吳石仙، سادەکراو:吴石仙) ھەروەھا وەک وو چینگیون ناسراوە<ref name="brown2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Brown|یەکەم=Claudia|ڕێکەوت=نیسانی ١٩٩٣|سەردێڕ=Transcending Turmoil: Painting at the Close of China's Empire, 1796- 191 1|ناونیشان=http://www.battle-of-qurman.com.cn/literature/Brown-Orientations-1993.pdf|journal=Orientations|شوێن=[[Hong Kong]]|بڵاوکەرەوە=Orientations Magazine Ltd|بەرگ=٢٤|issue=4|پەڕەکان=٦٦–٧١|issn=0030-5448}}</ref> [[وێنەکێشانی سروشت|وێنەکێشێکی سروشت]] بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی چینگ کاتی لەدایکبوونی نەزانراوە، لە نانجینگ لە پارێزگای جیانگسو لەدایکبووە، دواتر لە شانگھای و ژاپۆن ژیاوە<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wu Shixian Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1132.php|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131102142611/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1132.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commonscat|Wu Shixian}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|ھونەرەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩١٦]] [[پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ]] 5lbg6gwk8lobbl7xv8b79hytyk6f3n4 0 199662 1684380 1519330 2026-10-09T13:33:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1684380 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = واتاری　 | population_as_of = May 31, 2021 | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | timezone1_DST = | utc_offset1 = +9 | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | population_note = <!-- time zone(s) --> | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | pop_est_as_of = | population_est = | population_density_km2 = auto | population_total = 7928 | postal_code = | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | elevation_m = <!-- population --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | area_note = <!-- elevation --> | area_water_percent = | area_water_km2 = | area_land_km2 = | area_total_km2 = 134.97 | area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | postal_code_type = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| blank5_info_sec1 = | website = {{Official website|www.town.watarai.lg.jp/}} | blank1_info_sec2 = 1215-1 Tanahashi, Watarai-chō, Watarai-gun, Mie-ken 516-2103 <!-- website, footnotes -->| blank1_name_sec2 = Address | blank_info_sec2 = 0596-52-7111 | blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank7_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank5_name_sec1 = | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank4_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = | blank_name_sec1 = | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | official_name = | seal_alt = | pushpin_map = Japan | map_caption = Location of Watarai in Mie Prefecture | map_alt = | image_map = Watarai in Mie Prefecture Ja.svg | motto = <!-- maps and coordinates --> | nickname = | image_blank_emblem = | shield_alt = | image_shield = | image_seal = Emblem of Watarai, Mie.svg | pushpin_map_alt = | flag_alt = | image_flag = Flag of Watarai Mie.svg | image_caption = Watarai town hall | image_alt = | imagesize = | image_skyline = Watarai Townhall.jpg | settlement_type = [[List of towns in Japan|Town]] <!-- images, nickname, motto -->| native_name_lang = ja | native_name = {{nobold|{{lang|ja|度会町}}}}　 | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = &nbsp; | leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| established_date = | leader_title1 = | leader_name = | leader_title = | leader_party = | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | seat = <!-- government type, leaders --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | founder = | established_title = <!-- Settled --> | coordinates = {{coord|34|26|N|136|37|E|region:JP|display=inline,title}} | subdivision_name3 = [[Watarai District, Mie|Watarai]] <!-- established -->| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]] | subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ|میێ]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]] | subdivision_name = [[ژاپۆن]] | subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]] | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location -->| coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | footnotes = }} '''واتاری''' (度会町, واتاری-چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە [[پارێزگای میێ]] لە [[ژاپۆن]]، لەوەتەی ٣١ی ئایاری ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارۆچکەکە بە ٧٩٢٨ خەملێنراوە<ref name="Watarai-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Watarai town official statistics|ناونیشان=https://www.town.watarai.lg.jp|شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref> و کۆی گشتی ڕووبەری شارۆچکەکە ١٣٤،٩٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category-inline}} * [http://www.town.watarai.lg.jp/ Watarai official website] {{in lang|ja}} {{Mie}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Watarai, Mie}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ]] govxbf7q85727s5e3rp0eltlzbd30rd 0 203372 1684615 1585983 2026-10-09T22:36:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684615 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder|name=ولیام ماکینلی|otherparty=[[Whig Party (United States)|Whig]]{{sfnm|Phillips||1pp=17–18|Armstrong||2p=8|Morgan||3pp=10–11}}|successor3=[[جۆزێف دی تەیلۆر]]|constituency3={{ushr|OH|20|20th district}} (1885–1887){{ھن}}{{ushr|OH|18|18th district}} (1887–1891)|birth_name=ویلیام ماکینلی جەی ئاڕ|birth_date={{birth date|1843|1|29}}|birth_place=<nowiki>([نیلس، ئۆهایۆ]]، ئەمریکا</nowiki>|death_date={{death date and age|1901|9|14|1843|1|29}}|death_place=(بوفالۆ، نیویۆرک)، ئەمریکا|death_cause=[[تیرۆرکردنی ولیام مککینلی| کوشتن]]|resting_place={{ھن}}[کانتۆن، ئۆھایۆ]، ئەمریکا|party=[[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)| پارتی کۆماریی]]|parents={{لیستی سادە| *[ویلیام مککینلی ئێس ئاڕ]] * نانسی ئالیسۆن }}|term_end3=March 3, 1891|spouse={{ھاوسەرگیری| [[ئایدا ساکستۆن مککینلی| ئایدا ساکستۆن]]| ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٨٧١}}|children=2|education=[[کۆلێژی ئەلێگێنی]]{{ھن}}[[کۆلێژی یەکێتی شاخ]]]{{ھن}}[[قوتابخانەی یاسای ئەلبانی]]|profession={{hlist| سیاسەتمەدار|لەیەر}}|signature=William McKinley Signature-full.svg|signature_alt=Cursive signature in ink|allegiance=<!-- United States -->|branch=<nowiki>سوپای ئەمریکا ([سوپای یەکێتی]])</nowiki>|serviceyears=1861–1865|rank=[[برێڤت (سەربازی)| برێڤت]] [[سەرەکی (ویلایەتە یەکگرتووەکان)| سەرەکی]]|unit=[[٢٣یەمین پیادەی ئۆھایۆ]]|predecessor3=[[دەیڤد ئاڕ پیج]]|term_start3=March 4, 1885|image=McKinley (cropped).jpg|term_end1=January 13, 1896|order=٢٥مین|office=سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان|vicepresident={{plainlist| * [[گارێت ھۆبارت]] (١٨٩٧–١٨٩٩) * ''None'' (1899–1901){{Efn|Vice President Hobart died in office. As this was prior to the adoption of the [[Twenty-fifth Amendment to the United States Constitution|Twenty-fifth Amendment]] in 1967, a vacancy in the office of Vice President was not filled until the next ensuing election and inauguration.}} * tیۆدۆر ڕۆزڤێلت{{ھن}}(Mar–Sep 1901) }}|term_start=March 4, 1897|term_end=September 14, 1901|predecessor=[[گرۆڤەر کلیڤلاند]]|successor=[[تیۆدۆر ڕۆزڤێلت]]|order1=٣٩یەمین [[پارێزگاری ئۆھایۆ]]|lieutenant1=[[ئەندرو ئێڵ ھاریس]]|term_start1=January 11, 1892|predecessor1=[[جەیمس ئی کامپبێڵ]]|constituency4={{ushr|OH|17|17th district}} (1877–1879){{ھن}}{{ushr|OH|16|16th district}} (1879–1881){{ھن}}{{ushr|OH|17|17th district}} (1881–1883){{ھن}}{{ushr|OH|18|18th district}} (1883–1884)|successor1=[[ئاساس بوشنێل (پارێزگار)| ئاسا ئێس بوشنێل]]|office2={{ھن}}<nowiki>[کۆمیتەی خانووی ویلایەتە یەکگرتووەکان لەسەر ڕێگاکان و شێوازەکان| خانوو ڕێگاکان و واتە کۆمیتە]]</nowiki>|term_start2=March 4, 1889|term_end2=March 4, 1891|predecessor2=[[ڕۆجەر کیو میلز]]|successor2=[[ویلیام ئێم سپرینگەر]]|office3=ئەندامی{{ھن}}[[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان| ئەنجومەنی نوێنەران]]{{ھن}}لە [[ئۆھایۆ]]|term_start4=March 4, 1877|term_end4=May 27, 1884|predecessor4=[[لاورین دی وودوۆرث]]|successor4=[[جۆناسان ئێچ واڵاس]]|battles=[[شەڕی ناوخۆی ئەمریکا]]}} '''ولیام ماکینلی''' ({{بە ئینگلیزی|William McKinley}}) ([[٢٩ی کانوونی دووەم]]ی [[١٨٤٣]] – [[١٤ی ئەیلوول]]ی [[١٩٠١]]) بیست و پێنجەمین سەرۆکی ئەمریکا بوو، لەوەتەی ساڵی ١٨٩٧وە ھەتا تیرۆر کردنی لە ساڵی ١٩٠١ خزمەتی کرد. لە ماوەی جەنگی [[ئیسپانیا]] و [[ئەمریکا]] لە ساڵی ١٨٩٨ سەرۆک بوو، گومرگ و باجی بەرزکردەوە بۆ بەھێزکردنی پیشەسازی ئەمریکا؛ و سیاسەتی دراوی فراوانکردنی زیوی ئازادی ڕەت کردەوە و وڵاتەکی لەسەر ستانداردی زێڕ ھێشتەوە. {{sfnm|Leech||Morgan||1p=4|2p=1}}{{sfnm|Leech||Morgan||1p=4|2p=٢}} ولیام ماکینلی لەلایەن [[لیۆن فرانک زولگۆس]] لە ٦ی ئەیلوولی ١٩٠١ لە بوفالۆ لە [[نیویۆرک]] تەقەی لێ کرد و تێروری کرد.{{sfn|Miller|pp=٣٠٠–٠١}} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|William McKinley}} {{سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٣]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە دەیەی ١٨٩٠]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە دەیەی ١٩٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٠١]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکیی بە ڕەچەڵەک سکۆتلەندی-ئیرلەندی]] hp874wbzsgv6p9sopzd38yz52mwk7kq 0 203461 1684534 1563873 2026-10-09T19:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684534 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Woodrow Wilson in 1919.jpg|وێنۆک|ویلسۆن لە ١٩١٩]] '''تۆماس ودرۆ ویلسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Thomas Woodrow Wilson}}) ([[٢٨ی کانوونی یەکەم]]ی [[١٨٥٦]] – [[٣ی شوبات]]ی [[١٩٢٤]]) سیاسەتمەدار و ئەکادیمی ئەمریکی بوو کە لە ساڵی ١٩١٣ تا ١٩٢١ وەک ٢٨مین [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لەسەرکار بوو. ئەندامێکی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]] بوو، و ھەروەھا [[سەرۆکی زانکۆی پرینستۆن]] و [[پارێزگاری نیوجێرسی]] بوو پێش بردنەوەی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لە ساڵی ١٩١٢. ویلسۆن سیاسەتی ئابووری نەتەوەکەی گۆڕی و لە ساڵی ١٩١٧ ئەمریکای بەرەو [[جەنگی جیھانی یەکەم]] برد.<ref>Heckscher (1991), pp. 62–65.</ref><ref>Heckscher (1991), p. 23.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جەنگی جیھانیی یەکەم|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Woodrow Wilson}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٦]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٤]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکیی بە ڕەچەڵەک سکۆتلەندی-ئیرلەندی]] 5okhejb2vtb78guofeuf9wx5ewtoevb 0 203462 1684394 1519351 2026-10-09T13:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684394 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Warren G Harding-Harris & Ewing.jpg|وێنۆک|ھاردینگ لە ١٩٢٠]] '''وارن گاملێل ھاردینگ''' ({{بە ئینگلیزی|Warren Gamaliel Harding}}) ([[٢ی تشرینی دووەم]]ی [[١٨٦٥]] – [[٢ی ئاب]]ی [[١٩٢٣]]) بیست و نۆیەمین [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بوو، کە لە ساڵی ١٩٢١ەوە ھەتا مردنی لە ساڵی ١٩٢٣ خزمەتی دەکرد. ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی کۆماری]] و یەکێک بوو لە بەناوبانگترین سەرۆکەکانی ئەمریکا. دوای مردنی، چەند ئابڕووچوونێک خرانەڕوو، لەوانە [[تیپات دۆم]] و ھەروەھا پەیوەندییەکی ھەبۆ لەگەڵ [[نان بریتۆن]] لە دەرەوەی ژیانی ھاوسەریدا، و ئەو گرنگییە بەناوبانگەی لێ کەم کردەوە{{sfn|Russell|p=٣٣}}<ref>The New England Historical and Genealogical Register, Volumes 76–77. October 1923, p. 244</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Warren G. Harding}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] 53pbmmrog8uca3uptwyp05occt34s8e 5 203544 1684607 890316 2026-10-09T22:35:33Z Hamid Hassani 16501 پرسیار 1684607 wikitext text/x-wiki == گواستنەوە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] دڵنیای لە گواستنەوەکە؟ وا بزانم False Positive دەبێتە «ئەرێنیی ھەڵە» لەجیاتیی «ھەڵەی ئەرێنی»؟ چونکە ئامرازەکە ئەوە دەکات کە پێی وتراوە کە لێرەدا کارەکەی دروستە واتە ئەرێیە، بەڵام ئەو کارەی لەگەڵ زمانی کوردیدا ناگونجێ واتە ھەڵەیە کە بەگشتی دەبێتە ئەرێنییە ھەڵەکان. بەڵام ھەڵەی ئەرێنی واتە کارەکەی ھەڵەیە و ئەرێشە لەکاتێکدا کارەکەی نادروستە. نازانم تا چەند تێگەشتی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٤٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: بەڵێ گەیشت، دوای چەند خوێندنەوەیەک، من سەرەتا بەشێوەییەکی تر تێگەیشتم و وامزانی ھەڵەیەک لە وەرگێڕاندا کراوە، ببورە کە کێشەم بۆ دروست کردیت، تکایە پووچەڵی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|Sakura emad}} وەک خۆیم لێ کردەوە. زۆر سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} دووبارە بمبورن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٣، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == لە ژێر یان لەژێر؟ == سڵاو بۆ هەمووان. تووڵامراز «لە ژیر» دەکات بە «لەژێر»؛ «لە سەر»یش دەکات بە «لەسەر». کامیانتان پێ دروستە؟ دیارە هەموو کات و لە گشت شوێنەکاندا [[ئامازی پەیوەندی]] نین. ـــ [[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamid Hassani|لێدوان]]) ٢٢:٣٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 3w8ylzjlgav9kccrxqv8e600raihmd8 1684816 1684607 2026-10-10T09:01:08Z -Haryad 40333 /* لە ژێر یان لەژێر؟ */ وەڵامدانەوە 1684816 wikitext text/x-wiki == گواستنەوە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] دڵنیای لە گواستنەوەکە؟ وا بزانم False Positive دەبێتە «ئەرێنیی ھەڵە» لەجیاتیی «ھەڵەی ئەرێنی»؟ چونکە ئامرازەکە ئەوە دەکات کە پێی وتراوە کە لێرەدا کارەکەی دروستە واتە ئەرێیە، بەڵام ئەو کارەی لەگەڵ زمانی کوردیدا ناگونجێ واتە ھەڵەیە کە بەگشتی دەبێتە ئەرێنییە ھەڵەکان. بەڵام ھەڵەی ئەرێنی واتە کارەکەی ھەڵەیە و ئەرێشە لەکاتێکدا کارەکەی نادروستە. نازانم تا چەند تێگەشتی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٤٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: بەڵێ گەیشت، دوای چەند خوێندنەوەیەک، من سەرەتا بەشێوەییەکی تر تێگەیشتم و وامزانی ھەڵەیەک لە وەرگێڕاندا کراوە، ببورە کە کێشەم بۆ دروست کردیت، تکایە پووچەڵی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|Sakura emad}} وەک خۆیم لێ کردەوە. زۆر سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} دووبارە بمبورن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٣، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == لە ژێر یان لەژێر؟ == سڵاو بۆ هەمووان. تووڵامراز «لە ژیر» دەکات بە «لەژێر»؛ «لە سەر»یش دەکات بە «لەسەر». کامیانتان پێ دروستە؟ دیارە هەموو کات و لە گشت شوێنەکاندا [[ئامازی پەیوەندی]] نین. ـــ [[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamid Hassani|لێدوان]]) ٢٢:٣٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]]: سڵاو لە تۆش! پێش هەموو شتێ ئەو وشانە ئامرازی پەیوەندی نین، وشەکانی '''لەگەڵ''' و ''لەژێر'' و ''لەسەر'' ئەلکێن بە «لە» وشەیەکی لێکدراو پێک ئەھێنن، له‌و کاتەیا نابێ به‌ دوو وشه‌ جیا کرێنه‌وه‌.[http://diyako.yageyziman.com/%da%95%db%8e%d9%86%d9%88%d9%88%d8%b3/?fbclid=Iwb21leAU205NleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mAXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHkNUteUKBlg5dOaWJgwy4wjgzgye9OlzbNITWVa-d2lZIKcv7RrGTPLJdAse_aem_ssJ2Wa4Pc0ddyqegyXMKQw#27] جا ئامرازی پەیوەندی بریتین لە «بە، بۆ، لە، هتد...». بەپێی ئەم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=707382# وتووێژە] کە پێشتر باسی لەسەر ئەو وشانە کراوە، یەکلایی بۆتەوە کە بەسەر یەکەوە بنووسرێن. ئەگەر تۆ سەرچاوەیەکت لایە کە ئەم شێوازەی تۆ دروستە، بابەتێک لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان|دیوەخان]] بکەرەوە و بەکارهێنەران تاگ بکە تا قسەی لەسەر بکەن. لەوانەیە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیەوێ ڕوونکردنەوەی زیاتر لەسەر کاری تووڵامراز با. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠١، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 4mbcbx684t8q3vggj7vwqgfkdgajksi 1684820 1684816 2026-10-10T09:02:13Z -Haryad 40333 1684820 wikitext text/x-wiki == گواستنەوە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] دڵنیای لە گواستنەوەکە؟ وا بزانم False Positive دەبێتە «ئەرێنیی ھەڵە» لەجیاتیی «ھەڵەی ئەرێنی»؟ چونکە ئامرازەکە ئەوە دەکات کە پێی وتراوە کە لێرەدا کارەکەی دروستە واتە ئەرێیە، بەڵام ئەو کارەی لەگەڵ زمانی کوردیدا ناگونجێ واتە ھەڵەیە کە بەگشتی دەبێتە ئەرێنییە ھەڵەکان. بەڵام ھەڵەی ئەرێنی واتە کارەکەی ھەڵەیە و ئەرێشە لەکاتێکدا کارەکەی نادروستە. نازانم تا چەند تێگەشتی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٤٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: بەڵێ گەیشت، دوای چەند خوێندنەوەیەک، من سەرەتا بەشێوەییەکی تر تێگەیشتم و وامزانی ھەڵەیەک لە وەرگێڕاندا کراوە، ببورە کە کێشەم بۆ دروست کردیت، تکایە پووچەڵی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|Sakura emad}} وەک خۆیم لێ کردەوە. زۆر سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} دووبارە بمبورن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٣، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == لە ژێر یان لەژێر؟ == سڵاو بۆ هەمووان. تووڵامراز «لە ژیر» دەکات بە «لەژێر»؛ «لە سەر»یش دەکات بە «لەسەر». کامیانتان پێ دروستە؟ دیارە هەموو کات و لە گشت شوێنەکاندا [[ئامازی پەیوەندی]] نین. ـــ [[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamid Hassani|لێدوان]]) ٢٢:٣٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]]: سڵاو لە تۆش! پێش هەموو شتێ ئەو وشانە ئامرازی پەیوەندی نین، وشەکانی ''لەگەڵ'' و ''لەژێر'' و ''لەسەر'' ئەلکێن بە «لە» وشەیەکی لێکدراو پێک ئەھێنن، له‌و کاتەیا نابێ به‌ دوو وشه‌ جیا کرێنه‌وه‌.[http://diyako.yageyziman.com/%da%95%db%8e%d9%86%d9%88%d9%88%d8%b3/?fbclid=Iwb21leAU205NleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mAXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHkNUteUKBlg5dOaWJgwy4wjgzgye9OlzbNITWVa-d2lZIKcv7RrGTPLJdAse_aem_ssJ2Wa4Pc0ddyqegyXMKQw#27] جا ئامرازی پەیوەندی بریتین لە «بە، بۆ، لە، هتد...». بەپێی ئەم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=707382# وتووێژە] کە پێشتر باسی لەسەر ئەو وشانە کراوە، یەکلایی بۆتەوە کە بەسەر یەکەوە بنووسرێن. ئەگەر تۆ سەرچاوەیەکت لایە کە ئەم شێوازەی تۆ دروستە، بابەتێک لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان|دیوەخان]] بکەرەوە و بەکارهێنەران تاگ بکە تا قسەی لەسەر بکەن. لەوانەیە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیەوێ ڕوونکردنەوەی زیاتر لەسەر کاری تووڵامراز با. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠١، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) sy0c3kfyzunas6fdht4ms6pqxs2e3e0 1684887 1684820 2026-10-10T11:54:31Z Hamid Hassani 16501 /* لە ژێر یان لەژێر؟ */ ێـ 1684887 wikitext text/x-wiki == گواستنەوە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] دڵنیای لە گواستنەوەکە؟ وا بزانم False Positive دەبێتە «ئەرێنیی ھەڵە» لەجیاتیی «ھەڵەی ئەرێنی»؟ چونکە ئامرازەکە ئەوە دەکات کە پێی وتراوە کە لێرەدا کارەکەی دروستە واتە ئەرێیە، بەڵام ئەو کارەی لەگەڵ زمانی کوردیدا ناگونجێ واتە ھەڵەیە کە بەگشتی دەبێتە ئەرێنییە ھەڵەکان. بەڵام ھەڵەی ئەرێنی واتە کارەکەی ھەڵەیە و ئەرێشە لەکاتێکدا کارەکەی نادروستە. نازانم تا چەند تێگەشتی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٤٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: بەڵێ گەیشت، دوای چەند خوێندنەوەیەک، من سەرەتا بەشێوەییەکی تر تێگەیشتم و وامزانی ھەڵەیەک لە وەرگێڕاندا کراوە، ببورە کە کێشەم بۆ دروست کردیت، تکایە پووچەڵی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|Sakura emad}} وەک خۆیم لێ کردەوە. زۆر سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} دووبارە بمبورن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٣، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == لە ژێر یان لەژێر؟ == سڵاو بۆ هەمووان. تووڵامراز «لە ژێر» دەکات بە «لەژێر»؛ «لە سەر»یش دەکات بە «لەسەر». کامیانتان پێ دروستە؟ دیارە هەموو کات و لە گشت شوێنەکاندا [[ئامازی پەیوەندی]] نین. ـــ [[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamid Hassani|لێدوان]]) ٢٢:٣٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamid Hassani|Hamid Hassani]]: سڵاو لە تۆش! پێش هەموو شتێ ئەو وشانە ئامرازی پەیوەندی نین، وشەکانی ''لەگەڵ'' و ''لەژێر'' و ''لەسەر'' ئەلکێن بە «لە» وشەیەکی لێکدراو پێک ئەھێنن، له‌و کاتەیا نابێ به‌ دوو وشه‌ جیا کرێنه‌وه‌.[http://diyako.yageyziman.com/%da%95%db%8e%d9%86%d9%88%d9%88%d8%b3/?fbclid=Iwb21leAU205NleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mAXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHkNUteUKBlg5dOaWJgwy4wjgzgye9OlzbNITWVa-d2lZIKcv7RrGTPLJdAse_aem_ssJ2Wa4Pc0ddyqegyXMKQw#27] جا ئامرازی پەیوەندی بریتین لە «بە، بۆ، لە، هتد...». بەپێی ئەم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=707382# وتووێژە] کە پێشتر باسی لەسەر ئەو وشانە کراوە، یەکلایی بۆتەوە کە بەسەر یەکەوە بنووسرێن. ئەگەر تۆ سەرچاوەیەکت لایە کە ئەم شێوازەی تۆ دروستە، بابەتێک لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان|دیوەخان]] بکەرەوە و بەکارهێنەران تاگ بکە تا قسەی لەسەر بکەن. لەوانەیە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیەوێ ڕوونکردنەوەی زیاتر لەسەر کاری تووڵامراز با. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠١، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) evrihbnbza0iv9l13jn09ax7mv53zrw 0 203671 1684654 1519597 2026-10-10T01:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684654 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox German Location|Art=شار|NUTS=DEA1A|pop_metro=|Stand=2005-12-31|pop_ref=<ref>[http://www.lds.nrw.de/statistik/datenangebot/amtlichebevoelkerungszahlen/rp1_juni05.html]</ref>|PLZ=42001-42399|Vorwahl=0202|Kfz=W|Gemeindeschlüssel=05 1 24 000|LOCODE=DE WUP|area_metro=|Gliederung=|Website=[http://www.wuppertal.de/ wuppertal.de]|Bürgermeister=Peter Jung|Bürgermeistertitel=Oberbürgermeister|Partei=[[Christian Democratic Union (Germany)|CDU]]|ruling_party1=CDU|ruling_party2=SPD|year=|Einwohner=358330|Fläche=168.41|image_photo=Wuppertal elberfeld klein p.jpg|Lageplanbeschreibung=|imagesize=|image_caption=Wuppertal Elberfeld|Wappen=DEU Wuppertal COA.svg|Wappengröße=|image_flag=Flagge Wuppertal.svg|coordinates={{coord|51|16|0|N|07|11|0|E|format=dms|display=inline,title}}|Karte=|Lageplan=|Bundesland=North Rhine-Westphalia|Höhe=100-350|Regierungsbezirk=[[دوسلدۆرف (ناوچە)|دوسلدۆرف]]|Kreis=[[List of German urban districts|urban district]]|Amt=|Gemeindeverwaltungsverband=|Samtgemeinde=|Verbandsgemeinde=|Verwaltungsgemeinschaft=|Verwaltungsverband=|_noautocat=}}'''ووپارتال''' شارێکە لە ڕۆژاوای ئەڵمانیا، لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا|باکووری راین]]. ھاوسێی [[دوسلدۆرف|دوسلدۆرفە]]. ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٣٦٠،٠٠٠ خەملێنراوە و زانکۆییەکی ھەیە. شوێنێکی بەناوبانگیی گەشتیاری ھەیە بەناوی [[ھێڵی ئاسنیی ھەڵواسراوی وپەرتالا]] [[File:Wuppertal_ansicht.jpg|link=https://simple.wikipedia.org/wiki/File:Wuppertal_ansicht.jpg|چەپ|وێنۆک|350x350پیکسڵ|Wuppertal{{بەستەری مردوو|url=https://simple.wikipedia.org/wiki/File%3AWuppertal_ansicht.jpg%7C%DA%86%DB%95%D9%BE%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C350x350%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7CWuppertal |date=ئازاری ٢٠٢٢ }}]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Wuppertal|ووپارتال}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٢٩]] [[پۆل:پارێزگای ڕاین]] [[پۆل:ڕینلاند]] dobv1wo1iwiy2f0p0xzvgpfv1fybfsq 0 203742 1684417 1519383 2026-10-09T13:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684417 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox District DE|name=والدێک-فرانکێنبێرگ|Kreisschlüssel=06635|dissolved=|founded=1974-01-01|carsign=KB, FK, WA|density=88|population_as_of=170,427|population=2010|area=1,848.58|map={{Germany district OSM map |parent_subdivision = Q1199}}|capital=[[کۆرباخ]]|region=|regierungsbezirk=[[کاسل|ناوچەی کاسل]]|state=[[ھێسن]]|image_coa=Wappen Landkreis Waldeck-Frankenberg.svg|image_flag=Flagge Landkreis Waldeck-Frankenberg.svg|url=[http://www.landkreis-waldeck-frankenberg.de landkreis-waldeck-frankenberg.de]}}'''والدێک-فرانکێنبێرگ''' ناوچەکە لە باکوری [[ھێسن]] لە [[ئەڵمانیا]] ناوچە ھاوسێکانی بریتین لە [[ھوکستەر (ناوچە)|ھوکستەر]]، [[کاسل (ناوچە)|کاسل]]، [[شوالم-ئێدە]]، [[ماربورگ-بیدێنکۆپف]]، [[زیگن-ویتگنشتاین]]، [[ھۆخزاوالاندکرایس]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Landkreis Waldeck-Frankenberg|والدێک-فرانکێنبێرگ}}{{Germany districts hesse}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ھێسن]] [[پۆل:والدێک-فرانکێنبێرگ]] [[پۆل:ناوچەکانی ھێسن]] 0mg614vf1tkvstjuzhbzj2hn0r0bxvv 0 203834 1684592 1405124 2026-10-09T22:33:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1684592 wikitext text/x-wiki '''وزەی نەرێنی''' چەمکێکە کە لە [[فیزیک]]دا بەکاردێت بۆ ڕوونکردنەوەی سروشتی ھەندێک لە بوارەکان، لەوانە بواری [[ڕاکێشان]] و ژمارەیەک لە کاریگەرییەکانی بواری [[کوانتۆم]]ی. لە [[تیۆری]]یەکاندا بەتایبەت تیۆرییەکانی (خەیاڵی) زیاتر وزەی نەرێنی تێوەگلاوە لە بیردۆزی [[کرمچۆڵ]]ەکان کە پی وایە بەو ھۆیەوە دەکرێت لە کاتی خۆیدا گەشت بکرێت بۆ بۆشایی ئاسمان خێراتر لە [[ڕووناکی]]. لە ڕاستیدا ماددەی نەرێنی و وزەی نەرێنی دەبێتە ھۆی گەشتی دەورە لە کرمچۆڵەکان بێ ئەوەی خەمی ئاسۆی ڕووداوەکە بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Everett |یەکەم=Allen |نووسەر٢=Roman, Thomas |سەردێڕ=Time Travel and Warp Drives |بڵاوکەرەوە=[[University of Chicago Press]] |ساڵ=٢٠١٢|پەڕە=[https://archive.org/details/ISBN -٩٧٨٠٢٢٦٢٢٤٩٨٥/page/١٦٧ ١٦٧]|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٢٢٤٩٨-٥|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/ISBN -9780226224985/page/167}}</ref><ref>[[Alan Guth]]'' The Inflationary Universe: The Quest for a New Theory of Cosmic Origins'' (1997), Random House, {{ISBN|0-224-04448-6}} Appendix A: ''Gravitational Energy'' demonstrates the negativity of gravitational energy.</ref> == پرسەکانی ھاوپیشەکان == * [[وزەی تاریک]] * [[کێشی نەرێنی]] * [[ماددەی تاریک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|وزە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:فیزیک]] [[پۆل:ووزە (فیزیا)]] nz9b8lfp4kfgqwo4cobn2ey5z0kifio 0 204169 1684602 1644474 2026-10-09T22:35:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684602 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وشکەمرۆی خوارێ | ناوی_فەرمی = خشکمرود سفلی - Voshkamarū-ye Pā’īn | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.32316|frame-long=47.63562|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەرواڵ|تەرواڵ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەلوزاغاج|ئەلوزاغاج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٧٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وشکەمرۆی خوارێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەلوزاغاج]]، [[ناوچەی تەرواڵ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''وشکەمرۆی خوارێ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەلەکاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وشکەمرۆی سەرێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوراوخان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلیاوای ئەلوزاغاج]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٤)کەس و (٣٤)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری ئەلوزاغاج]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] e3yn3lrrk7fce5df5jgtkxigngsmdth 0 204170 1684605 1644475 2026-10-09T22:35:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684605 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وشکەمرۆی سەرێ | ناوی_فەرمی = خشکمرود علیا - Voshkamarū-ye Bālā | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.31387|frame-long=47.64229|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەرواڵ|تەرواڵ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەلوزاغاج|ئەلوزاغاج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وشکەمرۆی سەرێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەلوزاغاج]]، [[ناوچەی تەرواڵ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''وشکەمرۆی سەرێ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وشکەمرۆی خوارێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەماڵاوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوراوحاجی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەلوزاغاج]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢)کەس و (٨)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری ئەلوزاغاج]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] s5s116ane1ib4pl997o56v1ee3lo2bc 0 204239 1684471 1519410 2026-10-09T16:36:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684471 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''وانگ لو''' (چینی:王履)<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wáng Lǚ Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1066.php|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140911051304/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1066.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر، پزیشک بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی مینگ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Wang Lü|وانگ لو}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|پزیشکی|4=ژیاننامە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٣٢]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو]] [[پۆل:نووسەرانی سوژۆو]] [[پۆل:شاعیرانی جیانگسو]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پزیشکانی جیانگسو]] b5m3y1ubn5qcuf4lu80ixuhqr3cw18o 0 204429 1684467 1405085 2026-10-09T16:35:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684467 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=Wang Hsichih.jpg|occupation=خۆشنووس، نووسەر، سیاسەتوان|signature_size=|signature=|awards=<!-- {{Awards|award= |year= |title= }} -->|relatives=[[وانگ داوۆ]] (مام)<br>وانگ چیا (ئامۆزا)|parents=|children=حەوت کوڕ لەناویان: [[وانگ سیانژی (خۆشنووس)|وانگ سیانژی]] & یەک کچ: (وانگ مێنگجیانگ)|spouse=<!-- {{marriage||}} -->|movement=|notable_works=''Preface to the Collection of Poems Composed at the Orchid Pavilion''|known_for=|alma_mater=|caption=وانگ سیژی|death_cause=|death_place=[[شاوۆسینگ|جینتینگ]], [[ژێجیانگ|ھوایجی]], ڕۆژھەڵاتی جین|death_date={{death year and age|361|303}}|birth_place=[[لین یی]], [[شاندۆنگ|لانگیا]], ڕۆژھەڵاتی جین|birth_date=303|other_names=|birth_name=|native_name_lang=zh-hant|native_name=王羲之|name=وانگ سیژی|module={{Infobox Chinese|child=yes |c={{linktext|王|羲|之}} |p=Wáng Xīzhī |w=Wang² Hsi¹-chih¹ |mi={{IPAc-cmn|wang|2|-|x|i|1|.|zh|^|1}} |j=Wong⁴ Hei¹-zi¹ |ci={{IPAc-yue|w|ong|4|-|h|ei|1|.|z|i|1}} |poj=Ông Hi-chi |tl=Ông Hi-tsi |altname = Yishao |c2 = {{linktext|逸|少}} |l2 = <!--N/A--> |p2 = Yìshào }}}}'''وانگ سیژی''' (بە چینی:王羲之;، لەدایکبووی ٣٠٣ تا ٣٦١ زایینی) حۆشنووس، سیاسەتوان، ژەنەڕال، نووسەرێکی سەردەمی جین بوو. بەھۆی شارەزاییە باشەکەی وەک مامۆستا لە خۆشنووسی چینی ناسرابوو. ھەنێکجاریش وەک یەکێک لە مەزنترین خۆشنووسە چینییەکان دانراوە لە مێژووی چین. وە مامۆستای ھەموو شێوازەکانی خۆشنووسی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Narrative on Calligraphy|ناونیشان=http://vincentpoon.com/a-narrative-on-calligraphy.html#7|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Vincent's Calligraphy|زمان=en-GB}}</ref> بەمەشەوە [[ئیمپراتۆر تایزۆنگی تانگ|ئیمپراتۆر تایزۆنگ]] زۆر ستایشی کارەکانی کردووە کەوا یەکێک لە شیعرەکانی بەناوی "پێشەکی بۆ شیعرەکانی شوێنی ئۆرچید، لەگەڵ خوودی ئیمپراتۆر بنێژرێت. لەمەش زیاتر بەھرەی وانگ بەردەوامە و لە جیھانی ئەمڕۆ: چینی مۆدێرن ڕێزێکی بەرزی ھەیە. وەک کەسێکی کاریگەری خۆشنووسی دەبینرێت لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا == سەرچاوەکان == <references /> * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} === کارە ئاماژەپێدراوەکانی === * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Knechtges|یەکەم=David R.|سەردێڕ=Ancient and Early Medieval Chinese Literature: A Reference Guide, Part Two|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٩٢٤٠-٩|editor-last=Knechtges|editor-first=David R.|شوێن=Leiden|پەڕەکان=١٢٥٧–٦٢|chapter=Wang Xizhi ({{lang|zh|王羲之}})|بەستەری نووسەر=David R. Knechtges|editor-last2=Chang|editor-first2=Taiping}} * Li, Siyong, [http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=64934 "Wang Xizhi"]{{بەستەری مردوو|url=http://www.wordpedia.com/search/Content.asp?ID=64934 |date=شوباتی ٢٠٢٢ }}. ''[[:en:Encyclopedia_of_China|Encyclopedia of China]]'' (Chinese Literature Edition), 1st ed. * Khoo Seow Hwa and Penrose, Nancy L, ''Behind the Brushstrokes: Tales from Chinese Calligraphy''. Singapore: Graham Brash, 1993. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Librivox author|id=8751}} * {{Internet Archive author|sname=Wang Xizhi}} {{commons+cat|王羲之|Wang_Xizhi}}{{Wikisource|Author:Wang Xizhi}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ھونەرەکان|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Wang Xizhi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٣٠٣]] [[پۆل:مردووانی ٣٦١]] [[پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ٤ەم]] [[پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی ٤ەم]] [[پۆل:ھونەرمەندانی شاوۆسینگ]] [[پۆل:خۆشنووسیی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:خۆشنووسەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی جین (٢٦٦-٤٢٠)]] [[پۆل:نووسەرانی شاوۆسینگ]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتیی حین (٤٢٠-٢٦٦)]] [[پۆل:سیاسەتوانەکانی شاوۆسینگ]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٤ەم]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ٤ەم]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی ئیمپراتۆریەتیی جین (٢٦٥-٤٢٠)]] [[پۆل:نووسەرەکانی لین یی]] jajbz6gmwfvwmwqmn2b264qy9ky48lv 0 211113 1684507 1519448 2026-10-09T19:33:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە) 1684507 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Walt Disney Studios Motion Pictures logo.svg|وێنۆک]] '''ستۆدیۆکانی وێنەی جوڵاوی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی''' ({{بە ئینگلیزی|Walt Disney Studios Motion Pictures}}) ستۆدیۆیەکی دابەشکردنی فیلمی ئەمریکییە، لە ناو "دیزنی میدیا و دیستریپشت ئینتەرتەیمێنت"ی دابەشکردنی کۆمپانیای واڵت دیزنییە. ئەم ستۆدیۆیە دەست دەکات بە دابەشکردنی شانۆیی و جارجارە دیجیتاڵ و بازاڕکردن و بەرزکردنەوەی ئەو فیلمانەی کە بەرھەم دەھێنرێت و بڵاوکراونەتەوە لەلایەن ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی، [[واڵت دیزنی پیکچەرز]]، ستۆدیۆی [[ئەنیمەیشن]]ی واڵت دیزنی، [[پیکسار]]، [[ستۆدیۆکانی مارڤڵ]]، [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]]، لووکاس فیلم، [[فۆکس سێرچ لایت پیکچەرز]]، ئەم ستۆدیۆییە شانۆیی خۆبەڕێوەبەری و یەکەی بازاڕکردن بەڕێوە دەبات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Walt_Disney_Studios_Motion_Pictures?wprov=sfla1|سەردێڕ=Walt Disney Studios Motion Pictures}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|ھۆڵیوود|فیلم|کۆمپانیا}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] l8vjraltfkxc306d6t2c6s1lg1rahcq 0 212925 1684844 1632057 2026-10-10T10:06:11Z Kontributor 2K 58580 correct CoA 1684844 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆنی یەکەم''' (لەدایکبووی ٢٨ی ئایاری ١٣٧١ تا ١٠ی ئەیلوولی ١٤١٩) کەسێکی پەیوەندیدار بوو بە ئەندامی شاھانە کە فەرمانڕەوای ویلایەتی بورگندی دەکرد لە ١٤٠٤ تا مردنی لە ١٤١٩. ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کارە نیشتمانییەکانی فەڕەنسا لە سەدەی ١٥یەم.{{sfn|Vaughan|1998}} بە دیاریکراوی لەو کاتەی کە پاشا چارلسی شەشەم کە توانای کۆنتڕۆلکردنی کارەکانی وڵاتی نەبوو. == ناونیشانەکان == {{plainlist}} * [[پەڕگە:Blason maison fr de Nevers.svg|40px]] ١٣٨٤ تا ١٤٠٤: [[کاونت و دووکی نێڤەرس|کاونتی نێڤەرس]] وەکوو ''جۆنی یەکەم'' * [[پەڕگە:Blason Philippe II de Bourgogne.svg|40px]] ٢٧ی نیسانی ١٤٠٤{{snd}}١٠ی ئەیلوولی ١٤١٩: [[دووکی بورگندی]] وەکوو ''جۆنی یەکەم I'' * [[پەڕگە:Blason maison fr de Nevers.svg|40px]] ٢١ی ئازاری ١٤٠٥{{snd}}١٠ی ئەیلوولی ١٤١٩: [[پێرستی کاونتەکانی بورگندی|کاونتی پالەتاینی بورگندی]] وەکوو ''جۆنی یەکەم I'' * [[پەڕگە:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|40px]] 21 March 1405{{snd}}١٠ی ئەیلوولی ١٤١٩: [[کاونتی ئارتۆیس|کاونتی ئارتۆیۆس]] وەکوو ''جۆنی یەکەمI'' * [[پەڕگە:Blason Comté de Flandre.svg|40px]] ٢١ی ئازاری ١٤٠٥{{snd}}10ی ئەیلوولی ١٤١٩: [[کاونتەکانی فلاندێرس|کاونتی فلاندێرس]] وەکوو ''جۆنی یەکەم'' * [[پەڕگە:Blason Charolais.svg|40px]] ٢٧ی نیسانی ١٤٠٤{{snd}}٢٨ی کانوونی دووەمی ١٤٠٥: [[کارۆلایس (شارستان)|کاونتی کارۆلایس]] وەکوو ''جۆنی یەکەم''{{endplainlist}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}} {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|John, Duke of Burgundy|جۆنی چاونەترس}}{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینگلتەرا|مێژوو|سیاسەت|ژن|فەڕەنسا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٧١]] [[پۆل:مردووانی ١٤١٩]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١٥یەم]] ddpnkuygdt47ccgfgqae2j9b21npdtk 0 213079 1684719 1519675 2026-10-10T04:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1684719 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی بەغدا |common_name = |subdivision = ویلایەت |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٤ |year_end = ١٩١٨ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ئاگربەستی مودرۆس |p1 = ئەیالەتی بەغدا |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = ئینتیدابی عێراق |flag_s1 = Flag of Iraq 1924.svg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Baghdad Vilayet, Ottoman Empire (1900).png |image_map_caption = ویلایەتی بەغدا لە ساڵی ١٩٠٠ |capital = [[بەغدا]] |today = [[عێراق]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٨٨٥.<ref name="Rahman2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=H Rahman|سەردێڕ=The Emergence Of Qatar|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dqKxjysjzcoC&pg=PA93|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٧٥٣٦٩-٥|پەڕەکان=٩٣–٩٦}}</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٨٥٠٬٠٠٠ |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی بەغدا''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ولاية بغداد''، [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولايت بغداد'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Bagdad'') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا،(ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. لە باشوورەوە ویلایەتی بەسرە و لە باکوورەوە [[ویلایەتی مووسڵ]] هەبوون لە ناوەڕاستی عێراقی مۆدێرن. پایتەختی شاری بەغدا بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٥٤٥٠٣ میل چوارگۆشە بووە (١٤١١٦٠ کم٢) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Baghdad Vilayet}} {{عێراق-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی بەغدا]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|بەغدا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٤]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٦٩ لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] euffiofz2t35td4r0gt1pmi2wbaluj2 0 213086 1684789 1570601 2026-10-10T07:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684789 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی وان |common_name = |subdivision = ویلایەت |nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٥ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ھەڵوەشاندن |p1 = ئەیالەتی وان |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Van Vilayet, Ottoman Empire (1900).png |image_map_caption = ویلایەتی وان لە ساڵی ١٩٠٠ |capital = [[وان]]<ref name="geodict">{{Google books|cVQDZFM1T2IC|page=1909|Geographical Dictionary of the World}}</ref> |today = [[تورکیا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسڵمان، ١٩١٤<ref name="1914-census">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf | سەردێڕ =1914 Census Statistics | بڵاوکەرەوە =Turkish General Staff | پەڕەکان =٦٠٥–٦٠٦| ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١| ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20111007185405/http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١| ڕەوشی ناونیشان=مردوو | df =dmy-all}}</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ١٧٩٩٨٢ کەس |stat_year2 = ئەرمەنی، ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area2 = |stat_pop2 = ٦٧٧٩٢ کەس |stat_year3 = جولەکە، ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area3 = |stat_pop3 = ١٣٨٣ کەس |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی وان''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولايت وان'' بە ڕۆمانی: ''Vilâyet-i Van'') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. پایتەختی شاری وان بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١٥٠٠٠ میل چوارگۆشە بووە (٣٩٠٠٠ کم٢).<ref name="geodict"/> == مێژوو == لە ساڵی ١٨٧٥دا، ئییالێتی ئەرزەروم بەسەر شەش ڤیلایەتدا دابەشکرا: ئەرزەروم، وان، ھەکاری، بیتلیس، ھۆزات (دەرسیم) و قەرس چیلدر. لە ساڵی ١٨٨٨ بە فەرمانێکی ئیمپراتۆری ھەکاری بە ڤیلایەتەکەی وانەوە گرێدرا و ھۆزات بە مامورەتی عەزیزەوە گرێدرا.<ref name=asoe>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Krikorian|یەکەم=Mesrob K.|سەردێڕ=Armenians in the Service of the Ottoman Empire: 1860-1908|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=do89AAAAIAAJ&pg=PA39|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٠٠-٨٥٦٤-١|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٧}}</ref> لە ھەڵمەتی قەفقاز لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەمدا]]، دوای تێکچوونی ھێرشی سوپای عوسمانی بۆ سەر ڕووسیا، ڕووسەکان پلانی داگیرکردنی ئەو پارێزگایەیان دانا. ھەڕەشەی لەشکرکێشی وای کرد کۆمیتەی یەکێتی و پێشکەوتن دەست بە [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان|کۆمەڵکوژی ئەرمەنییەکان]] بکات لە ترسی ئەوەی ئەرمەنییەکان لە وان پشتگیری لە سوپای قەفقازی ڕووسیا بکەن. دیپۆرتکردنەوەی ئەرمەنییەکان لە [[قوستەنتینە|قوستەنتینییە]] بۆ ڕاپەڕینی وان لەلایەن فەدایی ئەرمەنییەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Naimark|یەکەم=Norman M.|ناونیشان=https://archive.org/details/genocideworldhis0000naim|سەردێڕ=Genocide: A World History|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٠٦٣٧٧١-٢|شوێن=New York, NY|oclc=٩٦٠٢١٠٠٩٩}}</ref> == دابەشکردنی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی وان:<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/van-vilayeti/ Van Vilayeti | Tarih ve Medeniyet]</ref> * سنجاقی وان ([[وان]]، ئێرچیش، چاتەک، [[ئەلجەواز]]، گێڤاش) * سنجاقی ھەکاری (باشکالێ, [[جۆلەمێرگ|ھەکاری]]، ئۆزاڵپ، [[شەمزینان]]، [[گەڤەر]]، گورپینار) == ئابووری == لە ڕووی مێژوویییەوە، ویلایەتی وان ھەرزەی بەرھەم دەھێنا.<ref name=Prothero60>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=W.G.|سەردێڕ=Armenia and Kurdistan|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕە=٦٠|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/60/|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190625213258/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/60/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوەندی ئابووری ئەو پارێزگایە شاری وان بوو. ھەروەھا بەرھەمھێنەرێکی سەرەکی شەراب بوو. ھەردوو [[شەراب]] و براندی بە ڕێژەیەکی کەم دروست دەکران. ھەروەھا ڤیلایەتەکە کەتان و گەنمی بەرھەم دەھێنا.<ref name=Prothero62>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=W.G.|سەردێڕ=Armenia and Kurdistan|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕە=٦٢|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/62/|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201221060748/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/62/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا وان پیشەسازییەکی گەورەی مەڕداری ھەبوو. تا ساڵی ١٩٠٦ زیاتر لە ٣ ملیۆن [[مەڕ]] لە ڤیلایەتەکەدا ھەبووە. تا ساڵی ١٩٢٠ ئەو ژمارانە کەمکرانەوە.<ref name=Prothero63>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=W.G.|سەردێڕ=Armenia and Kurdistan|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕە=٦٣|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/63/|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512054242/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/63/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەنگەوانی لەلایەن کۆڵبەرانەوە ئەنجام دەدرا، [[ھەنگوین]] بەستوو دەفرۆشرا.<ref name=Prothero64>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=W.G.|سەردێڕ=Armenia and Kurdistan|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕە=٦٤|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/64/|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181210161746/https://www.wdl.org/en/item/11768/view/1/64/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا ناوچەکە خەڵوز و [[قوڕقوشم]] و [[مس]] و بۆراکس و ئۆرپیمەنت و غاز و گڕانایت و لیمۆ و گچکە و جپس و [[زێڕ]] و [[خوێ]] بەرھەم دەھێنا.<ref name=Prothero7071>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=W.G.|سەردێڕ=Armenia and Kurdistan|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕەکان=٧٠–٧١}}</ref> == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Van Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای وان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ھەکاری]] 3htclsvlyatqvkdmbarbenbueeqmzai 0 213307 1684762 1480100 2026-10-10T07:33:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684762 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی دیاربەکر |common_name = |subdivision = ویلایەت |nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ھەڵوەشاندن |p1 = ئەیالەتی دیاربەکر |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Diyarbakir_Vilayet,_Ottoman_Empire_(1900).png |image_map_caption = ویلایەتی بەغدا لە ساڵی ١٩٠٨ |capital = [[دیاربەکر]]<ref name="eb1911">{{Cite EB1911|wstitle=Diarbekr}}</ref> |today = {{flag|Turkey}}{{ھن}}{{flag|Syria}} <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسڵمان, ١٩١٤<ref name="1914-census">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf | سەردێڕ = 1914 Census Statistics | بڵاوکەرەوە = Turkish General Staff | پەڕەکان =٦٠٥-٦٠٦| ڕێکەوت = ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥| وێبگە =evet}}</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٤٩٢،١٠١ کەس |stat_year2 = ئەرمەنی, ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area2 = |stat_pop2 = ٦٥٨٥٠ کەس |stat_year3 = جولەکە, ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area3 = |stat_pop3 = ٢٠٨٥ کەس |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی دیاربەکر''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت دیار بکر'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Diyarbakır'')<ref>[http://catalog.hathitrust.org/Record/003515311 Hathi Trust Digital Library - Holdings: Salname-yi Vilâyet-i Diyarbakır.]</ref> لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو پایتەختی شاری دیاربەکر بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٥٤٥٠٣ میل چوارگۆشە بووە (١٤١١٦٠ کم٢). بەپێی زانیارییەکان، لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، دیاربەکر ڤیلایەت ڕووبەرەکەی ١٨٠٧٤ میل چوارگۆشە بووە (٤٦٨١٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٧١ ھەزار و ٤٦٢ کەس بووە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/460/mode/1up Asia] by A. H. Keane, page 460</ref> == دابەشکردنی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی دیاربەکر:<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/diyarbekir-vilayeti/ Diyarbekir Vilayeti | Tarih ve Medeniyet]</ref> # سنجاقی دیاربەکر ([[دیاربەکر]]، [[لجێ]]، [[فارقین]]، دێریک، [[قوبین]]) # سنجاقی ماردین ([[ماردین]]، [[جزیر]]، [[مدیاد]]، ساڤور، [[نسێبین]]) # سنجاقی ئێرگانی ([[مادەن]]، [[پالۆ]]) # سنجاقی سوێرەک (لە ساڵی ١٩٠٧ لە دیاربەکر جیابووەوە)([[سوێرەک]]، چێرمیک، [[وێرانشار]]) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Diyarbekir Vilayet}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|دیاربەکر]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین]] g4dl7gpmzxl3ilaw9bv1wd2ahjwi4s8 0 213319 1684711 1611228 2026-10-10T04:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1684711 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی ئەنقەرە |common_name = |subdivision = ویلایەت |nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ھەڵوەشاندن |p1 = ئەیالەتی ئەنقەرە |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Ankara_Vilayet,_Ottoman_Empire_(1900).svg |image_map_caption = ویلایەتی ئەنقەرە لە ساڵی ١٩٠٠ |capital = [[ئەنقەرە]]<ref name="eb1911">{{Cite EB1911|wstitle=Angora}}</ref> |today = [[تورکیا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسڵمان، ١٩١٤.<ref name="1914-census">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf | سەردێڕ = 1914 Census Statistics | بڵاوکەرەوە = Turkish General Staff| پەڕەکان =٦٠٥-٦٠٦| ڕێکەوت = ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| وێبگە=evet}}</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ١٠٦١٥٧٧ کەس |stat_year2 = ئەرمەنی، ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area2 = |stat_pop2 = ١٠١.٧٥٠ کەس |stat_year3 = یۆنانیەکان، ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area3 = |stat_pop3 = ٤٦.٨٣٠ کەس |stat_year4 = جولەکە، ١٩١٤<ref name="1914-census"/> |stat_area4 = |stat_pop4 = ١٠٢٦ کەس |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی ئەنقەرە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولايت آنقره'' بە ڕۆمانی: ''Vilâyet-i Ankara'') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. پایتەختی شاری ئەنقەرە بوو. بەپێی زانیارییەکان ڕووبەرەکەی ٣٢٣٣٩ میل چوارگۆشە بووە (٨٣٧٦٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٨٩٢٩٠١ کەس بووە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/459/mode/1up Asia] by A. H. Keane, page 459</ref> == دابەشکردنی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی ئەنقەرە:<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/ankara-vilayeti/ Ankara Vilayeti | Tarih ve Medeniyet]</ref> # سنجاقی ئەنقەرە ([[ئەنقەرە]]، ئایاش، بەیپازاری، سیڤریهیسار، چوبوک، [[نالیھان]] ، حەیمانە ، خزلچەهامەم ، میهالچیچک ، بالا ، کالێچیک) # سنجاقی بۆزۆک ([[یۆزگات]]، ئاکداغمەدەنی، [[بۆغازلیان]]) # سنجاقی قەیسەری ([[قەیسەری]]، دەڤێلی، ئینچەسۆ) # سنجاقی کرشەهیر (کرشەهیر، موچور، حەجبەکتاش، [[کەسکین]]، چیچەکداغی، [[ئاڤانۆس]]) # سنجاقی چۆروم ([[چۆروم]]، عوسمانجک، کارگی، سونگرلو، [[ئیسکیلیپ]]) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Angora Vilayet}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|ئەنقەرە]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢|ئەنقەرە]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧|ئەنقەرە]] [[پۆل:پارێزگای ئەنقەرە]] ds2ax8zw9bft3v9v3tqcrn95o7h55ww 0 213464 1684702 1474668 2026-10-10T04:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە) 1684702 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ویسکی''' ({{Lang-en|Whisky}})یان ({{Lang-en|Whiskey}})<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Smith|یەکەم١=Gavin D.|سەردێڕ=A-Z of Whisky|ڕێکەوت=ی ی 2011|بڵاوکەرەوە=Neil Wilson Publishing|شوێن=Glasgow|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٦٤٧٦-١٩-٩|پەڕەکان=٢٢٧-٢٣٠|ناونیشان=https://books.google.co.uk/books/about/A_Z_of_Whisky.html?id=KRuR1JjymkIC&redir_esc=y|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> جۆرێکە لە خواردنەوە کحولییە تکاوەکان کە لە کۆکراوەی دانەوێڵەی ھەوێن کراو دروست دەکرێت. دانەوێڵەی جۆراوجۆر (کە لەوانەیە ماڵت بکرێت) بۆ جۆرە جیاوازەکان بەکاردەھێنرێت، لەوانە جۆ، گەنمەشامی، جاجیمی و گەنم. ویسکی بە شێوەیەکی گشتی لەناو بۆشکەی داردا پیر دەکرێت، کە زۆرجار بۆشکەی کۆنن یان لەوانەیە لە دار بەڕووی سپی سووتاو دروست بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Whisky|ناونیشان=https://www.masterofmalt.com/whisky/|وێبگە=Master of Malt|بڵاوکەرەوە=masterofmalt.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220624221653/https://www.masterofmalt.com/whisky/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Whisky}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|خواردنەوە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:ویسکی]] tpd5qbcbuclu2dee6d5yzyz271z6euk 0 213615 1684730 1480105 2026-10-10T04:38:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1684730 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ویلایەتی حەلەب'''<ref>{{Google books|cVQDZFM1T2IC|page=1796|Geographical Dictionary of the World}}</ref> ({{بە عەرەبی|ولاية حلب}}، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولايت حلب'' بە ڕۆمانی: ''Vilâyet-i Halep''<ref>[http://catalog.hathitrust.org/Record/003516257 ''Salname-yi Vilâyet-i Edirne''] ("Yearbook of the Vilayet of Aleppo"), Halep vilâyet matbaası, Halep [Syria], 1291 [1874]. in the website of Hathi Trust Digital Library.</ref>) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. سەنتەری شاری [[حەلەب]]. ویلایەتی حەلەب لە مانگی ئازاری ساڵی ١٨٦٦ دامەزراوە<ref name="SunyGocek2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Ronald Grigor Suny|نووسەر٢=Fatma Muge Gocek|نووسەر٣=Norman M. Naimark|سەردێڕ=A Question of Genocide:Armenians and Turks at the End of the Ottoman Empire|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZPEduby8jNIC&pg=PA67|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٩٢٧٦-٤|پەڕە=٦٧}}</ref> == دانیشتووان == لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا دەوترێت ڕووبەرەکەی ٣٠٣٠٤ میل چوارگۆشە بووە (٧٨٤٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری [[عوسمانی]] لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ١٥٠٬٠٠٠٬٠٠٠ کەس داوە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/460/mode/1up Asia] by A. H. Keane, page 460</ref> وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە «نزیکەیی»ەوە تا «تەنھا گریمانەیی» دەگۆڕێت بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.<ref name="asia"/> == دابەشکردنی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی حەلەب نزیکەی ساڵی ١٨٧٦:<ref name=pavet>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pavet de Courteille|یەکەم=Abel|بەستەری نووسەر=Abel Pavet de Courteille|سەردێڕ=État présent de l'empire ottoman|ساڵ=١٨٧٦|بڵاوکەرەوە=J. Dumaine|پەڕەکان=٩١–٩٦|ناونیشان=https://archive.org/stream/tatprsentdelemp00courgoog#page/n104/mode/2up|زمان=fr}}</ref> # [[سنجاقی حەلەب]] # [[سنجاقی ئانتەپ]] ([[دیلۆک]]، [[کلیس]]، ڕومکالێ) # سنجاقی سێبێلیسمان (چیای سیمۆن، [[مەعەڕەت نوعمان]]، [[مەنبج]]) # [[سنجاقی مەرعەش]] (کەھرەمانمارش، پازارجیک، [[ئەلبیستان]]، سولەیمانلی، گۆکسون) # [[سنجاقی ئورفا]] ([[ڕحا]]، [[بێرەجووک]]، [[بێلقیس(شار)|نیزیپ]]، [[پرسووس]]، [[حەڕان]]، [[ڕەققە]]) # [[سنجاقی زۆر]] ([[دێرەزوور]]، [[سەری کانی، پارێزگای حەسیچە|ڕەس ئەلعەین]]) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Aleppo Vilayet}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سووریا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی }} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:حەلەب]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا]] [[پۆل:مێژووی حەلەب]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٦]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|حەلەب]] ew35m9ticvdilt41vlbk0fnex6vqtag 0 213852 1684704 1582994 2026-10-10T04:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1684704 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision | native_name = ویلایەتی ئادانا | common_name = | subdivision = ویلایەت لە | nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٦٩ | year_end = ١٩٢٢ | date_start = | date_end = | event_start = | event_end = | p1 = ئەیالەتی ئادانا | flag_p1 = Ottoman flag alternative 2.svg | s1 = تورکیا | flag_s1 = Flag of Turkey.svg | image_flag = | flag_type = | image_coat = | image_map = Adana Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | image_map_caption = ویلایەتی ئادانا لە ١٩٠٠ | capital = [[ئادانا]]<ref name="eb1911"/> | today = {{flag|Turkey}} <!--- Area and population of a given year ---> | stat_year1 = | stat_area1 = | stat_pop1 = | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = }} '''ویلایەتی ئادانا''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولايت اطنه'' بە ڕۆمانی: ''Vilâyet-i Adana'')<ref>[http://catalog.hathitrust.org/Record/003517067 ''Salname-yi Vilâyet-i Adana''] ("Yearbook of the Vilayet of Adana"), Adana vilâyet matbaası, Adana, 1321 [1903]. in the website of Hathi Trust Digital Library.</ref> لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەنادۆڵ|ئاسیای بچووک]] کە ناوچەی کیلیقیای گرتەوە.<ref name="eb1911">{{Cite EB1911|wstitle=Adana}}</ref>ویلایەتی ئادانا لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٦٩ دامەزراوە.<ref name="SunyGocek2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Ronald Grigor Suny|نووسەر٢=Fatma Muge Gocek|نووسەر٣=Norman M. Naimark|سەردێڕ=A Question of Genocide:Armenians and Turks at the End of the Ottoman Empire|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZPEduby8jNIC&pg=PA67|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٩٢٧٦-٤|پەڕە=٦٧}}</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١٤٤٩٤ میل چوارگۆشە بووە (٣٧٥٤٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٠٢ ھەزار و ٤٣٩ کەس بووە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/459/mode/1up Asia] by [[A. H. Keane]], page 459</ref> == دیمۆگرافیا == لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، بەپێی ڕاپۆرتەکان ڕووبەرەکەی {{convert|14494|sqmi|km2}} بووە، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێریی عوسمانیی ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٠٢،٤٣٩ کەس دیاری کردبوو.<ref name="asia"/> دروستیی ژمارەی دانیشتووان لە نێوان «نزیکەیی» بۆ «تەنھا خەمڵاندن» دایە بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.<ref name="asia"/> == مێژووی ئابووری == لەلایەن [[ئینسایکڵۆپیدیای بریتانیکا ١٩١١]]ەوە وەک ناوچەیەکی دەوڵەمەند بە سەروەتی کانزاییی دەستکارینەکراو لە ناوچە شاخاوییەکاندا، و بەپیت لە دەشتە کەنارییەکاندا وەسف کراوە، کە [[لۆکە]]، [[برنج]]، [[دانەوێڵە]]، [[شەکر]] و [[میوە]]یان بەرھەم دەھێنا. لە ساڵی ١٩٢٠دا، ناوچەکە بەھۆی ناوچە ڕۆژاوایییە دارستانییەکەیەوە ناسرابوو، کە بەرھەمی کشتوکاڵیی کەمی ھەبوو. ناوچەی [[کیلیکیە]] بە بەرھەمە کشتوکاڵییەکانی ناسرابوو، لەوانە گەنم، [[جۆ]]، یۆلاف، برنج، تۆوەکان، [[ئەفیوون]]، [[قامیشی شەکر]] و لۆکە. بەرھەمھێنانی لۆکە پێش [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] باوتر بوو. لە ساڵی ١٩١٢دا، ناوچەکە ١١٠،٠٠٠ باڵە لۆکە و ٣٥،٠٠٠ تۆن [[تۆوی لۆکە]]ی بەرھەم ھێناوە.<ref name=Prothero92>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=G.W.|سەردێڕ=Anatolia|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11766/view/1/92/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160611185555/http://www.wdl.org/en/item/11766/view/1/92/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پایریت]] لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا لە ناوچەکەدا دەرھێنراوە.<ref name=Prothero106>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prothero|یەکەم=G.W.|سەردێڕ=Anatolia|ساڵ=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=H.M. Stationery Office|شوێن=London|پەڕە=١٠٦|ناونیشان=http://www.wdl.org/en/item/11766/view/1/106/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160919050626/http://www.wdl.org/en/item/11766/view/1/106/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دابەشکردنی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی ئادانا:<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/adana-vilayeti/ Adana Vilayeti | Tarih ve Medeniyet]</ref> # سنجاقی ئادانا (ئادانا، حەمیدییە، قەرەیسەلی) # سنجاقی مێرسین ([[مێرسین]]، [[تارسوس]]) # سنجاقی جەبەل-ی بەرێکێت (یارپوز، عوسمانی، ئیسلاحییە، بولانیک، حەسا) # سنجاقی کۆزان (سیس، ھاچین، فێکێ، کارس-ی زولکەدرییە) # سنجاقی ئیچێل (سیلیفکە، ئەنامور، ئەرمەنێک، گوڵنار، موت) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|سووریا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Adana Vilayet}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|ئادانا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:پارێزگای ئادانا]] [[پۆل:پارێزگای مێرسین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٦٩ لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] kaj4x4scjrd2p4x0xii46pq1prmndt8 0 214286 1684708 1480101 2026-10-10T04:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684708 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ویلایەتی ئەرزڕۆم''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت ارضروم'' بە ڕۆمانی: ''Vilâyet-i Erzurum'')<ref>[http://catalog.hathitrust.org/Record/003517069 Hathi Trust Digital Library - Holdings: Salname-yi Vilâyet-i Erzurum]</ref> لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. پایتەختی شاری [[ئەرزڕۆم]] بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ویلایەتی ئەرزڕۆم ڕووبەرەکەی ٢٩٦١٤ میل چوارگۆشە بووە (٧٦٧٠٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٤٥٧٠٢ کەس بووە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/460/mode/1up Asia] by A. H. Keane , page 460</ref> == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان|کوردستان}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Erzurum Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧|ئەرزڕۆم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٣]] [[پۆل:ئەرزیڕۆم]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دەرسم]] 1zb2no2nu53yq5o41z1zu2662rs3rwe 0 214342 1684722 1480102 2026-10-10T04:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684722 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision | native_name = ویلایەتی ترابزۆن | common_name = | subdivision = ویلایەت لە | nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٦٧ | year_end = ١٩٢٢ | date_start = | date_end = | event_start = | event_end = | p1 = ئەیالەتی ترابزۆن | flag_p1 = | s1 = تورکیا | flag_s1 = | image_flag = | flag_type = | image_coat = | image_map = CUINET(1890)_1.036_Vilayet_of_Trebizond.jpg | image_map_caption = ویلایەتی ترابزۆن لە ١٨٩٠ | capital = [[ترابزۆن]]<ref name="geodict">{{Google books|cVQDZFM1T2IC|page=1854|Geographical Dictionary of the World}}</ref> | today = {{flag|Turkey}} <!--- Area and population of a given year ---> | stat_year1 = | stat_area1 = | stat_pop1 = | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = }} '''ویلایەتی ترابزۆن''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت طربزون'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Ṭrabzōn'') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. پایتەختی شاری ترابزۆن بوو. کە ھاوتایە لەگەڵ ناوچەکە بەدرێژایی کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی [[دەریای ڕەش]] و ناوچەی بەرزایییەکانی ناوەوەی بەرزایییەکانی ئەلبەکانی پۆنتیک. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١٢٠٨٢ میل چوارگۆشە بووە (٣١٢٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٠٤٧٧٠٠ کەس بووە.<ref name="asia">[https://archive.org/stream/asiakeane00kean#page/459/mode/1up Asia] by A. H. Keane, page 459</ref> دوای شەڕی [[ڕووسیا]] و تورکیا لە ١٨٧٧–١٨٧٨، سنجاقی لازستان دامەزرا.<ref>Gündüz Ali, Hemşinliler, Dil-Tarih-Kültür, Ardanuj Kültür Yardımlaşma Derneği, Yayın No: 2, Ankara, 2002, s. 61.</ref> == دابەشکردنی کارگێڕی == ڤیلایەتەکە سێ سنجاقی لەخۆگرتبوو (چوار دوای ساڵی ١٨٨٩):<ref>Yurt Ansiklopedisi, Rize, s. 6365.</ref> # سنجاقی ترابزۆن # سنجاقی [[گوموش ھانە]] # [[سنجاقی لازستان]] # سنجاقی کانیک (ناوەندەکەی لە دوای ساڵی ١٨٨٩ [[سامسون]] بوو) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Trebizond}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|ترابزۆن]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧|ترابزۆن]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢|ترابزۆن]] [[پۆل:ترابزۆن]] [[پۆل:مێژووی گورجستان]] 8qzeud2jwl5oa0e51y09s1ntb8s29pv 0 214744 1684580 1684308 2026-10-09T21:14:25Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684580 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''نەکیحەت خانم''' یەکەم ھاوسەری پاشای [[سەفەوی]] [[شا عەباسی دووەم]] بوو (ل. ١٦٤٢–١٦٦٦). ئەو ژنە بە ڕەچەڵەک چرکاسی بوو. لە بنەڕەتدا خەزووری (کۆیلە) بوو، دایکی جێنشینی عەباسی دووەم بوو، [[شا سولەیمانی یەکەم]] (م. ١٦٦٦–١٦٩٤). (.{{sfn|Matthee|2012|page=56}}{{sfn|Newman|2008|pages=55, 93, 100}}{{sfn|Bierbrier|1998|pages=٦٦, ٧٣}} نەکیحەت ھاوشێوەی مێینەکانی دیکەی دەرباری شاھانە موڵک و ماڵی بە مەزارگە [[شیعە]]کان لە [[عێراق]] بە وەسیەت ھێنا، کە لە دوای [[گرێبەستی زەھاب]]ەوە (١٦٣٩) «بە شێوەیەکی فەرمی» لەژێر کۆنترۆڵی [[عوسمانی]]یەکاندا بوون.{{sfn|Newman|2008|page=١٠٠}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٣}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مێژوو|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شیعە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ژنانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:ژنە ئێرانییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٠]] 6lnydklqjzf56kvgkw9ml7t046xwuno 0 215196 1684734 1654814 2026-10-10T05:45:29Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1684734 wikitext text/x-wiki '''جۆرج ئۆوین''' (١٤٩٩-١٥٥٨) پزیشک و سیاسەتمەدارێکی شاهانەی ئینگلیز بوو. ئۆوین لە دیۆسکۆسی وۆرچێستەر لەدایکبووە و لە کۆلێژی مارتۆن لە ئۆکسفۆرد خوێندوویەتی.<ref name="hop">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/owen-george-1499-1558|سەردێڕ=Owen, George (by 1499–1558), of Oxford and Godstow, Oxon|ئیش=The History of Parliament|شوێن=UK|یەکەم=Alan|دوایین=Harding|بەرگ=١٥٠٩–١٥٥٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120229165446/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/owen-george-1499-1558|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٥٢٠دا بوو بە ئەندامی زانکۆکە. جۆرج ئۆوین پزیشکی شاهانەی چەند ئەندامێکی بنەماڵەی تۆدۆر بوو: وەک [[ھێنریی ھەشتەمی ئینگلتەرا|هێنری هەشتەم،]] [[ئێدواردی شەشەم|ئێدوارد شەشەم،]] و [[ماریی یەکەمی ئینگلستان|ماری یەکەم]]. لەگەڵ تۆماس وێندێ و ئێدمۆند هارمان خزمەتی کردووە. ئەو ھەروەھا ئەندامی پەرلەمانی ئینگلتەرا بوو بۆ ئۆکسفۆردشیر لە ١٥٥٨.<ref name="hop" /> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینگلتەرا|پزیشکی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٥٥٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٩٩]] [[پۆل:پزیشکە ئینگلیزەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێژی مێرتن، ئۆکسفۆرد]] [[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆلێژی مێرتن، ئۆکسفۆرد]] [[پۆل:خەڵکی ئۆکسفۆردشر]] [[پۆل:خەڵکی وستەشر]] pzfs4vsdtptkyc6czp6y72b9x9vccfd 0 215233 1684486 1519429 2026-10-09T16:38:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1684486 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''واوێژ''' یان '''گێڕانەوە''' یان '''ڕیوایەت''' (بە ئینگلیزی: narration)، بەیانێکی نڤیساری یان زارەکییە بۆ گەیاندنی [[چیرۆک]] بە بەردەنگ و موخاتەب. واوێژکار یان وەگێڕ کەسێکە کە ئەرکی گەیاندنی چیڕۆک بۆ بەردەنگ لە ئەستۆ دەگرێت. شێوازی واوێژ، بریتییە لە کۆمەڵە میتۆدێک کە نووسەران و بەرھەمھێنەران بۆ گەیاندنی چیرۆک بە بەردەنگەکانیان بەھرەی لێوە وەردەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Narration in Poetry and Drama|author-last1=Hühn|author-first1=Peter|author-last2=Sommer|author-first2=Roy|ئیش=The Living Handbook of Narratology|ساڵ=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Interdisciplinary Center for Narratology, University of Hamburg|ناونیشان=http://www.lhn.uni-hamburg.de/article/narration-poetry-and-drama|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150218060329/http://www.lhn.uni-hamburg.de/article/narration-poetry-and-drama|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:خەیاڵ]] [[پۆل:چیرۆکگێڕی]] h8ig223wx9v6ouv5bsqsxl65xx915oo 0 215806 1684520 1603695 2026-10-09T19:35:10Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684520 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=File:Aaron Ramsdale 2019 (cropped).png|youthyears1=|youthclubs1=مارش تاون|youthyears2=|youthclubs2=بۆڵتۆن واندەرس|youthyears3=٢٠١٣–٢٠١٦|youthclubs3=ئەکادیمیای شیفیڵد یونایتد|years1=٢٠١٦–٢٠١٧|clubs1=شیفیڵد یونایتد|caps1=٠|goals1=٠|years2=٢٠١٧–٢٠٢٠|clubs2=بۆرنمۆس|caps2=٣٧|goals2=٠|years3=٢٠١٨|clubs3=چێستەرفیڵد (خواستن)|caps3=١٩|goals3=٠|years4=٢٠١٩|clubs4=ویمبڵدۆن (خواستن)|caps4=٢٠|goals4=٠|years5=٢٠٢٠–٢٠٢١|clubs5=شیفیڵد یونایتد|caps5=٤٠|goals5=٠|years6=٢٠٢١-|clubs6=ئەرسیناڵ|caps6=٣٦|goals6=٠|nationalyears1=٢٠١٦|nationalteam1=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرای خوار ١٨ ساڵان|nationalcaps1=٢|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠١٦–٢٠١٧|nationalteam2=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان|nationalcaps2=١٢|nationalgoals2=٠|nationalyears3=٢٠١٧–٢٠١٨|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرای خوار ٢٠ ساڵان|nationalcaps3=٥|nationalgoals3=٠|nationalyears4=٢٠١٨–٢٠٢١|nationalteam4=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرای خوار ٢١ ساڵان|nationalcaps4=١٥|nationalgoals4=٠|nationalyears5=٢٠٢١-|nationalteam5=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|nationalcaps5=٣|nationalgoals5=٠|club-update=١٢ ئابی ٢٠٢٢|nationalteam-update=١٤ حوزەیرانی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ENG}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|W|[[2017 UEFA European Under-19 Championship|2017]]|[[England national under-19 football team|U-19 Team]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|RU|[[UEFA Euro 2020|2020]]|}}|image_size=250px}} '''ئاڕۆن کریستۆفەر ڕامسدەیل''' (لەدایکبووی ١٤ی ئایاری ١٩٩٨)یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری ئینگلیزییە کە وەک [[گۆڵپارێز]] یاری دەکات بۆ یانەی [[پرێمیەرلیگ]] [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا]]. ڕامسدەیڵ دەستی بە کاروانی پیشەیی یانە کرد بە یاریکردن بۆ شێفیڵد یونایتد و لە ساڵی ٢٠١٧ گرێبەستی لەگەڵ یانەی بۆرنمۆس واژوو کرد. دوای ماوەکانی خواستن لە چێستەرفیڵد و ئەی ئێف سی ویمبڵدۆن، ڕامسدەیڵ وەرزێک لەگەڵ بۆرنمۆس یاریکرد و گەڕایەوە بۆ شێفیڵد یونایتد بە بڕی ١٨ ملیۆن پاوەند. لە ساڵی ٢٠٢١، ڕامسدەیڵ گرێبەستی لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] واژوو کرد لە گواستنەوەیەکی ڕیکۆردا بەھای ٣٠ ملیۆن پاوەند بە بۆنسەکانەوە، کە بوو بە گرانترین گۆڵپارێزی یانەکە. ڕامسدەیڵ نوێنەرایەتی ئینگلتەرای کردووە لە ھەموو ئاستەکانی خوار ١٨ ساڵەوە تا پێکھاتەی یەکەم، و لە ساڵی ٢٠١٧دا پاڵەوانێتی ئەورووپی خوار ١٩ ساڵانی ئەورووپای بردەوە، و ھەروەھا بەشێک بوو لەو پێکھاتەیەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|ئینگلتەرا]] کە دووەم بوون لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆ ٢٠٢٠]]. == ژیانی سەرەتایی == ڕامسدەیڵ لە ستۆک-ئۆن-تڕێنت لەدایکبووە و لە گوندی ھاوسێیان لە چێستەرتۆن گەورە بووە.<ref name="SUFC Signing">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Aaron returns as Blades sign exciting stopper|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2020/august/ramsdale-signs/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> ڕامسدەیڵ دەستی بە کاروانی پیشەگەری کرد لە یانەی نیوکاسڵ-ئەندەر-لیم لە شارۆچکەی مارش. ڕاھێنەری [[گۆڵپارێز]] فرێد باربەر بردی بۆ بۆڵتۆن واندەرز بۆ تاقیکردنەوە و لە کۆتاییدا گرێبەستیان لەگەڵدا کرد.<ref name="The Sentinel 2019">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Premier League debut for 21-year-old North Staffs starlet - and ex-Stoke City midfielder's nephew|ناونیشان=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/bournemouth-aaron-ramsdale-chris-hemming-3199059|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=stokesentinel.co.uk|بڵاوکەرەوە=[[The Sentinel (Staffordshire)|The Sentinel]]}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٤، ڕامسدەیڵ لەلایەن سێنتینێلەوە دیاری کرا وەک بەھرەی داھاتوو دوای یارمەتیدانی قوتابخانەکەی دواناوەندی سێر تۆماس بۆگی بۆ گەیشتن بە پێش کۆتایی جامی ئێف ئەی قوتابخانەکانی ئینگلتەرا.<ref name="The Sentinel 2019"/> == کاروانی یانە == === شێفیڵد یونایتد === لە ساڵی ٢٠١٣، ڕامسدەیڵ چووە یانەی شێفیڵد یونایتد دوای ئەوەی ماوەیەکی لە تیمی لاوانی بۆڵتۆن واندەرز بەسەر برد.<ref name="Ramsdale1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Development Squad|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2014/august/development-squad/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201200046/https://www.sufc.co.uk/news/2014/august/development-squad/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> دوای دەرچوونی لە ئەکادیمیای لاوانی شێفیڵد یونایتد، ڕامسدەیڵ لە [[ئایار]]ی ٢٠١٤ سکۆلەرشیپێکی لەگەڵ یانەکە واژوو کرد.<ref name="Ramsdale1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Welcome to the new scholars|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2014/may/welcome-to-the-new-scholars/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201200607/https://www.sufc.co.uk/news/2014/may/welcome-to-the-new-scholars/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> ڕامسدەیڵ دوو جار لەسەر کورسی یەدەگ دەرکەوت لە وەرزی ٢٠١٥–١٦ بەرامبەر کۆڤێنتری سیتی و سکانتۆرپ یونایتد بەڵام بەشداری یارییەکەی نەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Coventry City 3 – 1 Sheffield United|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36118188|ئیش=[[BBC Sport]]|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> لە ئایاری ٢٠١٦، یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری لەگەڵ یانەکە واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Professional deals for youngsters|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2016/may/professional-deals-for-youngsters/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201202123/https://www.sufc.co.uk/news/2016/may/professional-deals-for-youngsters/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> ڕامسدەیڵ یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا لە بردنەوەی ٦–٠ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر لەیتۆن ئۆریێنت لە جامی ئێف ئەی، لە یارییەکەدا گۆڵەکەی بە خاوێنی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sheffield United: Selfless George Long catches Blades boss Chris Wilder's eye|ناونیشان=http://www.thestar.co.uk/sport/football/sheffield-united/sheffield-united-selfless-george-long-catches-blades-boss-chris-wilder-s-eye-1-8222245|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=[[Sheffield Star|The Star]]|شوێن=Sheffield|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> ئەو ھەروەھا یارییەکی دیکەی ئەنجامدا لە جامی ئێف ئەی بەرامبەر بۆڵتۆن واندەرز بەڵام ٣–٢ دۆڕان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bolton Wanderers 3 – 2 Sheffield United|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38120945|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> [[پەڕگە:Aaron_Ramsdale_February_2020.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Aaron_Ramsdale_February_2020.jpg/220px-Aaron_Ramsdale_February_2020.jpg|وێنۆک|ڕامسدەیڵ لەگەڵ AFC Bournemouth لە ساڵی ٢٠٢٠]] === بۆرنمۆس === لە ٣١ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٧، گرێبەستی لەگەڵ یانەی بۆرنمۆس واژوو کرد بە بڕە پارەیەکی ئاماژە پێنەکراو کە چاوەڕوان دەکرێت لە ناوچەی ٨٠٠٬٠٠٠ پاوەند بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=AFC Bournemouth sign young 'keeper Aaron Ramsdale from Sheffield United|ناونیشان=http://www.afcb.co.uk/news/article/2016-17/afc-bournemouth-keeper-aaron-ramsdale-from-sheffield-united-3547589.aspx|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170201214616/http://www.afcb.co.uk/news/article/2016-17/afc-bournemouth-keeper-aaron-ramsdale-from-sheffield-united-3547589.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> بەڵام دواتر لە ڕاپۆرتەکاندا ئاماژە بەوە دەکرا کە بڕی ١ ملیۆن [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەند]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sheffield United: Blades manager Chris Wilder explains why Aaron Ramsdale was allowed to depart|ناونیشان=https://www.thestar.co.uk/sport/football/sheffield-united/sheffield-united-blades-manager-chris-wilder-explains-why-aaron-ramsdale-was-allowed-to-depart-1-8364033|ئیش=The Star|شوێن=Sheffield|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> ڕامسدەیڵ لە یاری کۆتایی وەرزی ٢٠١٦–١٧ لەسەر کورسی یەدەگ بوو بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی لێستەر سیتی|لیستەر سیتی]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Leicester City 1–1 AFC Bournemouth|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39912024|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> ڕامسدەیڵ یەکەمین یاری خۆی لە یانەی پریمەرلیگ و یەکەمین یاریی خۆی بۆ بۆرنمۆس ئەنجامدا لە ڕۆژی یەکەمی وەرزی ٢٠١٩–٢٠، لە یارییەکدا کە ١–١ بەرامبەر بوون بەرامبەر تیمی پێشووی شێفیڵد یونایتد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bournemouth 1–1 Sheffield United|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49215986|یەکەم=Michael|دوایین=Emons|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> ڕامسدەیڵ جێگای خۆی وەک گۆڵپارێزی سەرەکی لە وەرزی ٢٠١٩–٢٠ قایم کرد، ھەموو یارییەکانی [[پرێمیەرلیگ|پریمەرلیگ]] سەرەکی بوو تا ١٢ی کانوونی دووەم، کاتێک بەشداری یاری نەکرد بەرامبەر وەتفۆرد بەھۆی پێکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bournemouth 0–3 Watford|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50996713|یەکەم=Thomas|دوایین=Mallows|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> گەڕایەوە بۆ پێکھاتەکە لە یاری داھاتووی پریمەرلیگ، لە دۆڕاندنیان ١–٠ بەرامبەر نۆرویچ سیتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Norwich City 1–0 AFC Bournemouth|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51073182|یەکەم=Matthew|دوایین=Howarth|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١٩ گرێبەستێکی نوێ و درێژخایەنی لەگەڵ یانەکە واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Aaron Ramsdale: Bournemouth keeper signs new long-term deal|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50124484|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ھەمان مانگدا، ڕامسدەیڵ خەڵاتی باشترین یاریزانی مانگی بۆ تشرینی یەکەم بردەوە، لە یارییەکانی بەرامبەر نۆرویچ سیتی و واتفۆردا پارێزگاری لە گۆڵەکەی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Ramsdale voted October Player of the Month|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/first-team/ramsdale-voted-october-player-of-the-month/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> ئاستە بەرزەکەی لە چەند مانگی دواتردا بەردەوام بوو، کاتێک جارێکی تر خەڵاتی باشترین یاریزانی مانگی وەرگرت لە [[کانوونی دووەم|کانوونی دووەمدا]] بۆ زنجیرەیەکی تر لە ئاستی نایاب، لەوانە باشترین یاریزانی یاری بەرامبەر برایتۆن و ھۆڤ ئەلبیۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ramsdale wins Player of the Month|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/first-team/ramsdale-wins-player-of-the-month|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> لە ١٠ی ئابدا، ڕامسدەیڵ بە باشترین یاریزانی ساڵ دانرا لەلایەن لایەنگرانی یانەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=RAMSDALE YOUR PLAYER OF THE YEAR|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/club-news/ramsdale-your-player-of-the-year/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> ==== خواستنەکان بۆ چێستەرفیڵد و ویمبڵدۆن ==== لە پەنجەرەی گواستنەوەی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، ڕامسدەیڵ بە خواستن درا بە چێستەرفیڵد بۆ تەواوی وەرزی ٢٠١٧–١٨.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Fourth New Recruit Joins Spireites|ناونیشان=https://www.chesterfield-fc.co.uk/news/2018/january/20180105-fourth-new-recruit-joins-spireites/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201212800/https://www.chesterfield-fc.co.uk/news/2018/january/20180105-fourth-new-recruit-joins-spireites/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Chesterfield F.C.}}</ref> ڕامسدەیڵ یەکەمین یاری خۆی لە چێستەرفیڵد ئەنجامدا بەرامبەر ئەکرینگتۆن ستانلی لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، بەڵام گۆڵێکی بە ھەڵە لە خۆیان تۆمارکرد دوای ئەوەی «ڕێگەی دا بە ھێرشێکی جاکسۆن کە بچێتە تۆڕی گۆڵەکەی» لە دۆڕانی ٤–٠.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Accrington Stanley 4–0 Chesterfield|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42519872|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> دوای ھەفتەیەک، بەرامبەر لووتۆن تاون، لە بردنەوەی ٢–٠ دا، گۆڵەکەی بە خاوێنی ھێشتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Chesterfield 2–0 Luton Town|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42587767|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> لە وەرزی ٢٠١٧–١٨، ڕامسدەیڵ بە گشتی ١٩ یاری بۆ یانەکە ئەنجامدا لە خولی پلە دوو، بەڵام لە کۆتاییدا نەیتوانی یارمەتی یانەکە بدات بۆ ڕێگریکردن لە دابەزینی یانەکە بۆ خولی نیشتیمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Chesterfield relegated from League Two after Morecambe draw|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/43885346|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩، ڕامسدەیڵ چووە یانەی ویمبڵدۆن بە خواستن تا کۆتایی وەرزی ٢٠١٨–١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Dons sign goalkeeper on loan from Bournemouth|ناونیشان=https://www.afcwimbledon.co.uk/news/2019/january/dons-sign-goalkeeper-on-loan-from-bournemouth/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=AFC Wimbledon}}</ref> ڕۆژی دواتر، ڕامسدەیڵ یەکەمین یاری خۆی بۆ دۆنس ئەنجامدا لە بردنەوە لە قۆناغی سێیەمی جامی ئێف ئەی ٣–٢ بەرامبەر فلیتود تاون لە یاریگای ھایبێری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Dons march into fourth round with a dramatic winner|ناونیشان=https://www.afcwimbledon.co.uk/news/2019/january/dons-march-into-fourth-round-with-a-dramatic-winner/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=AFC Wimbledon}}</ref> یەکەمین یاریی لە خولدا دوای ھەفتەیەک بوو لە یارییەکدا کە ١–١ بوون لەگەڵ کۆڤێنتری سیتی لە ڕیکۆ ئارینا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Dons earn a creditable draw at Coventry|ناونیشان=https://www.afcwimbledon.co.uk/fixtures/first-team/201819/january/coventry-city-vs-afc-wimbledon-on-12-jan-19/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=AFC Wimbledon}}</ref> یارمەتی یانەکەی دا لە بردنەوە لە یانەی وێست ھام لە جامی ئێف ئەی، لە وەرزی ٢٠١٨–١٩، ڕامسدەیڵ بە گشتی ٢٠ یاری بۆ یانەکە ئەنجامدا لە خولی پلە یەک، و بەھۆیەوە خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی وەرزەکەی بردەوە بەھۆی ئاستە بەرزەکەی لە گۆڵدا، کاتێک ویمبڵدۆن لە خولی پلە یەک مایەوە سەرەڕای ئەوەی لە شوباتدا ١٠ خاڵ لە سەلامەتی دوور بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Player of the Year Will quick to focus on completing survival bid|ناونیشان=https://www.afcwimbledon.co.uk/news/2019/april/player-of-the-year-will-quick-to-focus-on-completing-survival-bid/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=AFC Wimbledon}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/bradford-vs-wimbledon/393636|سەردێڕ=Bradford 0–0 AFC Wimbledon: Wally Downes' Dons secure League One status|ئیش=[[Sky Sports]]|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> === گەڕانەوە بۆ شێفیڵد یونایتد === لە ١٩ی ئابی ٢٠٢٠، ڕامسدەیڵ گەڕایەوە بۆ شیفیڵد یونایتد، بە بڕی ١٨٫٥ ملیۆن پاوەند بە گرێبەستێک بۆ ماوەی چوار ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ramsdale Completes Sheffield United Move|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/club-news/ramsdale-completes-sheffield-united-move/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref><ref name="SUFC Signing"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Aaron Ramsdale: Sheffield United re-sign goalkeeper from Bournemouth|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53843358|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١، بە باشترین یاریزانی ساڵ و یاریزانی لاوی ساڵ دانرا بۆ شیفیڵد یونایتد دوای ئەوەی لە ھەموو وەرزەکەدا و ھەموو یارییەکان بەشدار بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=End of Season Awards|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2021/may/End-of-Season-Awards-/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.sufc.co.uk}}</ref> === ئەرسیناڵ === لە ٢٠ی ئابی ٢٠٢١، ڕامسدەیڵ گرێبەستێکی درێژخایەنی لەگەڵ یانەی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Aaron Ramsdale joins in permanent deal|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/aaron-ramsdale-joins-permanent-deal|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> دوای پێنج ڕۆژ لە جامی کارابۆ یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەی ئەرسیناڵ ئەنجامدا و گۆڵەکەی بە خاوێنی ھێشتەوە کاتێک ئەرسیناڵ ٦–٠ یارییەکەی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=West Bromwich Albion 0-6 Arsenal|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58252911|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> لە ١١ی ئەیلوول یەکەمین یاری خۆی لە [[پرێمیەرلیگ|پریمەرلیگ]] ئەنجامدا و کلین شیتێکی دیکەی بەدەست ھێنا کاتێک ئەرسیناڵ لە نۆرویچ سیتی بردەوە لە [[یاریگای ئیمارات]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Arsenal 1-0 Norwich City|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58436972|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> دوای چەند کلین شیتێک لە خولدا، یەکەم گۆڵی لێ تۆمار کرا لە بردنەوەی ٣–١ی لە یاریگای خۆیان بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێر]] لە دێربی باکووری لەندەن لە ٢٦ی ئەیلوولدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Arsenal 3-1 Tottenham Hotspur|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58613174|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> لە بردنەوەی ٢–٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر لیستەر سیتی لە ٣٠ی تشرینی یەکەم، زۆر ستایش کرا بۆ یەکێک لە تۆپ گەڕاندنەوەکانی و ئاستی گشتی لەلایەن پسپۆڕان لە ناویاندا گۆڵپارێزەکەی پێشووی [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] پیتەر شمایکڵ، کە گەڕاندنەوەکەی بەرامبەر لێدانە ڕاستەوخۆکەی جەیمس مەدیسۆن بە "باشترین گەڕاندنەوە کە من بینیومە بۆ چەندین ساڵ" وەسف کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Leicester City 0-2 Arsenal|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59019332|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Watts|یەکەم=Charles|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ='Best save I've seen in years!' - Ramsdale heroics earn Arsenal record statement win at Leicester|ناونیشان=https://www.goal.com/en/news/best-save-ive-seen-in-years-ramsdale-heroics-earn-arsenal-record-/1nc224v9x7e1x1g0u8ktpzkvfm|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=goal.com|بڵاوکەرەوە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Deniran-Alleyne|یەکەم=Tashan|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Peter Schmeichel's eight-word verdict on Aaron Ramsdale's save for Arsenal against Leicester|ناونیشان=https://www.football.london/arsenal-fc/news/schmeichel-arsenal-aaron-ramsdale-leicester-22022252|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=football.london}}</ref> لە [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠٢١، دوای زنجیرەیەک لە ئاستی سەرنجڕاکێش، ڕامسدەیڵ یەکێک بوو لەو ھەشت یاریزانەی کە پاڵێورا بوون بۆ خەڵاتی باشترین یاریزانی مانگی تشرینی یەکەمی پریمەرلیگ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ramsdale going to be first goalkeeper choice for England|ناونیشان=https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Kuwait Online|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> ھەرچەندە لە کۆتاییدا خەڵاتەکە درا بە [[محەممەد سەلاح|محەممەد سەڵاحی]] [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Shortlist for October 2021 EA SPORTS Player of the Month|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2325837|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=premierleague.com|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Salah wins October 2021 EA SPORTS Player of the Month award|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/2347037|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=premierleague.com|بڵاوکەرەوە=Premier League}}</ref> ھەروەھا بە یاریزانی مانگی ئەرسیناڵ بۆ تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ دانرا، بە ٦٠٪ی دەنگەکان لە لایەنگرانی یانەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ramsdale is our October Player of the Month!|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/ramsdale-our-october-player-month|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=arsenal.com|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> لە تشرینی دووەمدا دووبارە خەڵاتەکەی بردەوە بە ٤٢٪ی دەنگەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ramsdale is our Player of the Month... again!|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/ramsdale-our-player-month-again|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=arsenal.com|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == === لاوان === ڕامسدەیڵ بەشداری ئاستە جیاوازەکانی ئینگلتەرای کردووە لە ئاستی خوار ١٨ ساڵ، خوار ١٩ ساڵ، خوار ٢٠ ساڵ و خوار ٢١ ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile – Aaron Ramdale|ناونیشان=http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=357107|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[The Football Association]]}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=357107 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> لە ئازاری ٢٠١٦ بۆ یەکەم جار لەلایەن ئینگلتەرای خوار تەمەن ١٨ بانگھێشت کرا و یەکەمین یاری خۆی بۆ تیمەکە ئەنجامدا لە بردنەوەی ٤–١ بەرامبەر کۆماری ئیرلەندای خوار تەمەن ١٨ ساڵ لە ٢٧ی ئازاری ٢٠١٦.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Call-up for young keeper|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2016/march/call-up-for-young-keeper/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201202427/https://www.sufc.co.uk/news/2016/march/call-up-for-young-keeper/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> دواتر دوو یاری تری بۆ تیمی ئینگلتەرای خوار تەمەن ١٨ ئەنجامدا. لە ئابی ٢٠١٦، ڕامسدەیڵ بانگھێشت کرا لەلایەن ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان، کە یەکەمین یاری خۆی لە ٤ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠١٦ ئەنجامدا، لە بردنەوەی لە دۆڕاندنی ١–٠ بەرامبەر بەلجیکا خوار ١٩ ساڵان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Ramsdale called-up|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2016/august/ramsdale-called-up/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201203304/https://www.sufc.co.uk/news/2016/august/ramsdale-called-up/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> ڕامسدەیڵ ھەر پێنج یارییەکەی بۆ تیمی خوار ١٩ ساڵانی ئینگلتەرا بە شێوەی سەرەکی دەستپێکرد کە دواتر پاڵەوانێتی ئەورووپی خوار ١٩ ساڵانیان بردەوە لە ساڵی ٢٠١٧ و سێ یاری لە پێنج یاری دا گۆڵی لێ تۆمار نەکرا.<ref name="U19 Champion">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=European Under-19 Championship: England beat Portugal in final|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40619862|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٧|وێبگە=BBC Sport}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=RAMSDALE'S ENGLAND U19S MAKE EUROS FINAL|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/first-team/ramsdales-england-u19s-make-euros-final|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201205538/https://www.afcb.co.uk/news/first-team/ramsdales-england-u19s-make-euros-final|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> دوای بردنەوەی جامی ئەورووپی خوار تەمەن ١٩ ساڵانی یەکێتی ئەورووپا، ڕامسدەیڵ لە ئابی ٢٠١٧ لەلایەن ئینگلتەرا خوار تەمەن ٢٠ ساڵان بانگھێشت کرا، کە لەوێ یەکەمین یاری خۆی لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ئەنجامدا، لە یارییەکدا کە ٠–٠ بەرامبەر بوون لەگەڵ سویسرای خوار ٢٠ ساڵان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=PLAYERS SET FOR INTERNATIONAL ACTION|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/club-news/players-set-for-international-action|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180201205844/https://www.afcb.co.uk/news/club-news/players-set-for-international-action|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٨، ڕامسدەیڵ بۆ یەکەم جار بانگکرا بۆ ئینگلتەرا خوار ٢١ ساڵان لەلایەن ڕاھێنەری یانەکە ئیدی بووسرۆید، بۆ پاڵەوانێتی تۆلۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=The Football Association|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=ENGLAND U21S HEAD TO MAURICE REVELLO TOURNAMENT IN TOULON WITH A 20-MAN SQUAD|ناونیشان=http://www.thefa.com/news/2018/may/18/england-u21s-squad-named-for-toulon-180518}}</ref> ڕامسدەیڵ یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی [[ئینگلتەرا]]ی خوار تەمەن ٢١ ساڵان ئەنجامدا لە ١ی حوزەیرانی ٢٠١٨، کە تەواوی ٩٠ خولەک یاری کرد لە بردنەوەی ٤–٠ بەرامبەر [[قەتەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bournemouthecho.co.uk/sport/16266791.cherries-keeper-aaron-ramsdale-makes-england-under-21s-debut/|سەردێڕ=Cherries keeper Aaron Ramsdale makes England under-21s debut|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ئیش=[[Bournemouth Daily Echo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> ڕامسدەیڵ گۆڵپارێزی یەکەمی ھەڵبژاردەکەی بوو لە کاتی پاڵەوانێتی ئەورووپی خوار ٢١ ساڵانی ٢٠٢١ و ھەروەھا ھەر سێ یارییەکەی بۆ ئینگلتەرا بە شێوەی سەرەکی دەست پێکرد و لە قۆناغی کۆمەڵەکان ماڵاواییان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=England U21: Rhian Brewster, Eberechi Eze and Marc Guehi withdraw from squad|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/16261/12134095/england-u21-rhian-brewster-eberechi-eze-and-marc-guehi-withdraw-from-squad|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Sky Sports}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Aidy Boothroyd: Aaron Ramsdale throws support behind under-fire England U21s boss|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/aidy-boothroyd-england-u21s-ramsdale-b1825956.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210402092222/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/aidy-boothroyd-england-u21s-ramsdale-b1825956.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢١|یەکەم=Nick|دوایین=Mashiter|ئیش=[[The Independent]]|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> === پێکھاتەی یەکەم === لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢١، ڕامسدەیڵ بانگھێشت کرا وەک بەشێک لە تیمی سەرەتایی ٣٣ کەسی گاریس ساوگایت بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]]ی دواخراو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57239842|سەردێڕ=England name provisional Euro 2020 squad: Ben White, Ben Godfrey, Aaron Ramsdale and Sam Johnstone in|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref>لە کۆتاییدا بەشێک نەبوو لە پێکھاتەی ٢٦ کەسی، کە گۆڵپارێزەکان دین ھێندەرسۆن، سام جۆنستۆن و جۆردان پیکفۆرد دیاریکران وەک پێکھاتە، بەڵام دوای یەک یاری بانگھێشت کرا دوای ئەوەی ھێندەرسۆن بەھۆی پێکانەوە کشایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57321188|سەردێڕ=Euro 2020: Trent Alexander-Arnold named in England's 26-man squad|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57480270|سەردێڕ=Euro 2020: Aaron Ramsdale replaces injured Dean Henderson in England squad|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕامسدەیڵ یەکەمین یاری خۆی بۆ پێکھاتەی یەکەم ئەنجامدا لە بردنەوەی ١٠–٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر سان مارینۆ لە پاڵاوتنەکانی [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیھانی ٢٠٢٢]] لە ٥ [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hynter|یەکەم=David|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=England confirm World Cup 2022 spot with 10-goal demolition of San Marino|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2021/nov/15/san-marino-england-world-cup-2022-qualifying-match-report|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[گاردیان|The Guardian]]}}</ref> == میدیا == ڕامسدەیڵ بەشدار بوو لە زنجیرە درامای وەرزشی تایبەت بە ئەمەزۆن بە ناوی: ھەمووی یان ھیچ: [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]]، کە دۆکومێنتارییەک بوو لەسەر یانەکە لەگەڵ بەسەربردنی کات لەگەڵ ڕاھێنەران و یاریزانان لە ھەردوو یاریگا و دەرەوەی یاریگا بەدرێژایی وەرزی ٢٠٢١–٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Full 'All Or Nothing' trailer released|ناونیشان=https://www.arsenal.com/news/full-all-or-nothing-trailer-released|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Arsenal F.C.}}</ref> == ژیانی کەسی == ڕامسدەیڵ ھاندەری یانەی وێست برۆمیچ ئەلبیۆنە، و ئاماژەی بە سەرسووڕمانی خۆی بۆ گۆڵپارێزە کۆنەکەیان بێن فۆستەر دەربڕی کاتێک لە ساڵی ٢٠١٩ لە دژی یاری کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bournemouthecho.co.uk/sport/17996908.it-great-share-pitch-him---ramsdales-respect-watford-stopper-foster|سەردێڕ='It was great to share the pitch with him' - Ramsdale's respect for Watford stopper Foster|ئیش=Bournemouth Echo|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|١٣ ئابی ٢٠٢٢}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی ئێف ئەی ! colspan="2" |جامی لیگا ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |شێفیڵد یونایتد |٢٠١٥–١٦ |خولی پلە یەک |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٠ |٠ |٠ |٠ |- |٢٠١٦–١٧ |خولی پلە یەک |٠ |٠ |٢ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٠ |٠ |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٠ !٠ !٢ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- !٠ !٠ !٢ !٠ |- | rowspan="5" |AFC Bournemouth |٢٠١٦–١٧ |[[پرێمیەرلیگ]] |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٠ |٠ |- |٢٠١٧–١٨ |پرێمییەرلیگ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٠ |٠ |- |٢٠١٨–١٩ |پرێمییەرلیگ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٠ |٠ |- |٢٠١٩–٢٠ |پرێمییەرلیگ |٣٧ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٣٧ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٧ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٣٧ !٠ |- |چێستەرفیڵد (خواستن) |٢٠١٧–١٨ |خولی پلە دوو |١٩ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١٩ |٠ |- |ویمبڵدۆن (خواستن |٢٠١٨–١٩ |خولی پلە یەک |٢٠ |٠ |٣ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٢٣ |٠ |- | rowspan="3" |شێفیڵد یونایتد |٢٠٢٠–٢١ |پرێمییەرلیگ |٣٨ |٠ |٤ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٤٢ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پاڵەوانێتی |٢ |٠ | colspan="2" | - |٠ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٤٠ !٠ !٤ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٤٤ !٠ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ]] |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |٣٤ |٠ |٠ |٠ |٣ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٣٧ |٠ |- |٢٠٢٢–٢٣ |پرێمییەرلیگ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٦ !٠ !٠ !٠ !٣ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- !٣٩ !٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٥٢ !٠ !٩ !٠ !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !١٦٤ !٠ |} === نێودەوڵەتی === {{Updated|١٤ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref>{{NFT player |id=84709 |name=Aaron Ramsdale |access-date=21 February 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|ئینگلتەرا]] |٢٠٢١ |١ |٠ |- |٢٠٢٢ |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣ !٠ |} == خەڵاتەکان == '''ئینگلتەرا خوار ١٩ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان: ٢٠١٧<ref name="U19 Champion"/> '''ئینگلتەرا خوار ٢١ ساڵان''' * پاڵەوانێتی تۆلۆن: ٢٠١٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Final fightback takes England U21S to Toulon hat-trick with win over Mexico|ناونیشان=http://www.thefa.com/news/2018/jun/09/engvmextoulon090618|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The Football Association}}</ref> '''ئینگلتەرا''' * دووەم لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا|پاڵەوانێتی ئەورووپا]]: [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|٢٠٢٠]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198762|سەردێڕ=Italy 1–1 England|یەکەم=Phil|دوایین=McNulty|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> '''تاکەکەسی''' * باشترین یاریزانی ساڵی بۆرنمۆس بە دەنگی ھاندەران: ٢٠١٩–٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ramsdale your player of the year|ناونیشان=https://www.afcb.co.uk/news/club-news/ramsdale-your-player-of-the-year/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AFC Bournemouth}}</ref> * باشترین یاریزانی ساڵی شێفیڵد یونایتد: ٢٠٢٠–٢١<ref name="20/21 awards SUFC"> {{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=End of Season Awards|ناونیشان=https://www.sufc.co.uk/news/2021/may/End-of-Season-Awards-/|بڵاوکەرەوە=Sheffield United F.C.}}</ref> * باشترین یاریزانی لاوی ساڵی شێفیڵد یونایتد: ٢٠٢٠–٢١<ref name="20/21 awards SUFC"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Aaron Ramsdale}} [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:گۆڵپارێزانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی نیوکاسڵ یوونایتد]] 3o1ro350ixo72wjt3yasb4imqomze3f 0 216051 1684454 1363041 2026-10-09T16:33:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684454 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|color=#AF181F|name=واندا ماکسیمۆف|franchise=[[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]|image=Elizabeth Olsen as Wanda Maximoff.jpg|image_size=245px|caption=[[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] وەک واندا ماکسیمۆف / جادووگەری سکارلێت لە زنجیرە بچووکەکەی ''[[وانداڤیژن]]'' (٢٠٢١). ژ|first=''[[کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان| کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان]] '' (٢٠١٤) <!--Please do NOT change to ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' as she was introduced in a mid-credits scene of ''The Winter Soldier''-->|last=|based_on={{Based on|[[سکارلێت ویچ]]|[[ستان لی]]|[[جاک کێربی]]}}|adapted_by=[[جۆس وێدۆن]]|portrayer={{Plainlist| * [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] * مایکل ڕوسیل (گەنج) }}|title=سکارلێت ویچ|family={{Plainlist| * ئۆلیک ماکسیمۆف (باوکی) * ئیرینا ماکسیمۆف (داتکی) * [[Pietro Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|پیترۆ ماکسیمۆف]] (براکەی) }}|significant_other=[[Vision (Marvel Cinematic Universe)|ڤێژن]]|children={{Plainlist| * [[Billy Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|بێلی]] و [[Tommy Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|تۆمی ماکسیمۆف]] }}|occupation=|affiliation={{Plainlist| * [[Avengers (Marvel Cinematic Universe)|تۆڵەسەنەرەوەکان]] * [[Hydra (Marvel Cinematic Universe)|ھایدرا]] }}|nationality=سۆکۆڤیان|origin=[[سۆکۆڤیا]]|weapon={{Plainlist| * [[Chaos magic (Marvel Cinematic Universe)| جادووی ئاژاوە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.inverse.com/entertainment/wandavision-scarlet-witch-chaos-magic-explained|سەردێڕ=What Is The Scarlet Witch? Wandavision's 'Chaos Magic' Reveal, Explained|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=[[Inverse (website)|Inverse]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/danidiplacido/2021/02/27/wandavisions-mysterious-chaos-magic-explained/?sh=57d6003f30eb|agency=[[Forbes]]|سەردێڕ='WandaVision's' Mysterious Chaos Magic, Explained|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|دوایین=Di Placido|یەکەم=Dani|وێبگە=[[Forbes]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> * ''[[Darkhold (Marvel Cinematic Universe)|دارکھۆڵد]]'' }}}}'''''واندا ماکسیمۆف''''' [[کەسایەتیی خەیاڵی|کەسایەتییەکی خەیاڵییە]] کە لەلایەن [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] لە [[زنجیرەفیلمی بازرگانی|زنجیرە فیلمی بازرگانی]]ی [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]] (MCU) بەرجەستە دەکرێت و بە ھەمان شێوەی کەسایەتیی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]] بە ھەمان ناو وێنا کراوە. واندا لە سەرەتادا وەک [[پەنابەر]]ێک دەردەکەوێت کە لەگەڵ برا دووانەکەی، پیترۆ، خۆبەخشانە خۆیان پێشکەش دەکەن بە ھایدرا بۆ ئەوەی تاقیکردنەوەیان لەسەر بکرێت. بەردی مێشک توانا سروشتییەکانی [[دوورەجووڵاندن]] و دەستکاریکردنی وزەی گەورەی پێ دەدات، کە بە جادووی ئاژاوە ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marnell|یەکەم=Blair|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ='WandaVision': The Scarlet Witch's Powers and Chaos Magic, Explained|ناونیشان=https://collider.com/scarlet-witch-powers-chaos-magic-explained-wandavision/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref> واندا سەرەتا لەگەڵ [[تۆڵەستێنەکان]] تووشی ململانێ دەبێت، بەڵام دواتر دەچێتە پاڵیان و دەبێتە یەکێک لە بەھێزترین ئەندامەکانی ئەو گرووپە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Scarlet Witch (Wanda Maximoff) On Screen Full Report|ناونیشان=https://www.marvel.com/characters/scarlet-witch-wanda-maximoff/on-screen|وێبگە=[[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ|Marvel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمیک|فیلم|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە مێیینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] [[پۆل:کۆچبەرە خەیاڵییەکان بۆ ئەمریکا]] [[پۆل:کەسایەتی دووانە لە کۆمیکەکاندا]] 32x6v2eldkdeuwvwk9zffo123xn1hae 1684575 1684454 2026-10-09T21:08:26Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684575 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|color=#AF181F|name=واندا ماکسیمۆف|franchise=[[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]|image=Elizabeth Olsen as Wanda Maximoff.jpg|image_size=245px|caption=[[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] وەک واندا ماکسیمۆف / جادووگەری سکارلێت لە زنجیرە بچووکەکەی ''[[وانداڤیژن]]'' (٢٠٢١). ژ|first=''[[کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان| کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان]] '' (٢٠١٤) <!--Please do NOT change to ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' as she was introduced in a mid-credits scene of ''The Winter Soldier''-->|last=|based_on={{Based on|[[سکارلێت ویچ]]|[[ستان لی]]|[[جاک کێربی]]}}|adapted_by=[[جۆس وێدۆن]]|portrayer={{Plainlist| * [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] * مایکل ڕوسیل (گەنج) }}|title=سکارلێت ویچ|family={{Plainlist| * ئۆلیک ماکسیمۆف (باوکی) * ئیرینا ماکسیمۆف (داتکی) * [[Pietro Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|پیترۆ ماکسیمۆف]] (براکەی) }}|significant_other=[[Vision (Marvel Cinematic Universe)|ڤێژن]]|children={{Plainlist| * [[Billy Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|بێلی]] و [[Tommy Maximoff (Marvel Cinematic Universe)|تۆمی ماکسیمۆف]] }}|occupation=|affiliation={{Plainlist| * [[Avengers (Marvel Cinematic Universe)|تۆڵەسەنەرەوەکان]] * [[Hydra (Marvel Cinematic Universe)|ھایدرا]] }}|nationality=سۆکۆڤیان|origin=[[سۆکۆڤیا]]|weapon={{Plainlist| * [[Chaos magic (Marvel Cinematic Universe)| جادووی ئاژاوە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.inverse.com/entertainment/wandavision-scarlet-witch-chaos-magic-explained|سەردێڕ=What Is The Scarlet Witch? Wandavision's 'Chaos Magic' Reveal, Explained|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=[[Inverse (website)|Inverse]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/danidiplacido/2021/02/27/wandavisions-mysterious-chaos-magic-explained/?sh=57d6003f30eb|agency=[[Forbes]]|سەردێڕ='WandaVision's' Mysterious Chaos Magic, Explained|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|دوایین=Di Placido|یەکەم=Dani|وێبگە=[[Forbes]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> * ''[[Darkhold (Marvel Cinematic Universe)|دارکھۆڵد]]'' }}}}'''''واندا ماکسیمۆف''''' [[کەسایەتیی خەیاڵی|کەسایەتییەکی خەیاڵییە]] کە لەلایەن [[ئیلیزابێت ئۆڵسن]] لە [[زنجیرەفیلمی بازرگانی|زنجیرە فیلمی بازرگانی]]ی [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]] (MCU) بەرجەستە دەکرێت و بە ھەمان شێوەی کەسایەتیی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]] بە ھەمان ناو وێنا کراوە. واندا لە سەرەتادا وەک [[پەنابەر]]ێک دەردەکەوێت کە لەگەڵ برا دووانەکەی، پیترۆ، خۆبەخشانە خۆیان پێشکەش دەکەن بە ھایدرا بۆ ئەوەی تاقیکردنەوەیان لەسەر بکرێت. بەردی مێشک توانا سروشتییەکانی [[دوورەجووڵاندن]] و دەستکاریکردنی وزەی گەورەی پێ دەدات، کە بە جادووی ئاژاوە ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marnell|یەکەم=Blair|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ='WandaVision': The Scarlet Witch's Powers and Chaos Magic, Explained|ناونیشان=https://collider.com/scarlet-witch-powers-chaos-magic-explained-wandavision/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Collider|زمان=en-US}}</ref> واندا سەرەتا لەگەڵ [[تۆڵەستێنەکان]] تووشی ململانێ دەبێت، بەڵام دواتر دەچێتە پاڵیان و دەبێتە یەکێک لە بەھێزترین ئەندامەکانی ئەو گرووپە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Scarlet Witch (Wanda Maximoff) On Screen Full Report|ناونیشان=https://www.marvel.com/characters/scarlet-witch-wanda-maximoff/on-screen|وێبگە=[[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ|Marvel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمیک|فیلم|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە مێیینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] [[پۆل:کۆچبەرە خەیاڵییەکان بۆ ئەمریکا]] [[پۆل:کەسایەتی دووانە لە کۆمیکەکاندا]] [[پۆل:یاساشکێنە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:سووپەرھیرۆ مێیەکانی مارڤڵ کۆمیکس]] [[پۆل:سایکیکەکانی مارڤڵ کۆمیکس]] 0ggmszejdz785ewqqknsg89a8euu1ls 0 216122 1684516 1618400 2026-10-09T19:34:44Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684516 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=ئارماندۆ برۆجا|image=Armando Broja October 2019.jpg|image_size=|caption=برۆجا لەگەڵ چێڵسی لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|fullname=Armando Broja<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.premierleague.com/news/1697050 |سەردێڕ=Premier League clubs publish 2019/20 retained lists |بڵاوکەرەوە=Premier League |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref>|birth_date={{birth date and age|2001|09|10|df=y}}|birth_place=ئینگلتەرا|height=1.91 m<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Armando Broja |ناونیشان=https://www.worldfootball.net/player_summary/armando-broja/ |وێبگە=WorldFootball.net |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="nft">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Armando Broja |ناونیشان=https://www.national-football-teams.com/player/79278/Armando_Broja.html |وێبگە=National Football Teams |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref>|position=ھێرشبەر|currentclub=چێڵسی|clubnumber=١٨|youthyears1=٢٠٠٧-|youthclubs1=بۆرنھام جونییەر|youthyears2=٢٠٠٧–٢٠٠٩|youthclubs2=تۆتنھام ھۆستپێر|youthyears3=٢٠٠٩–٢٠٢٠|youthclubs3=چێڵسی|years1=٢٠٢٠-|clubs1=چێڵسی|caps1=٣|goals1=٠|years2=٢٠٢٠–٢٠٢١|clubs2=ڤیتێسی (خواستن)|caps2=٣٠|goals2=١٠|years3=٢٠٢١–٢٠٢٢|clubs3=ساوسامپتۆن (خواستن)|caps3=٣٢|goals3=٦|nationalyears1=٢٠١٩|nationalteam1=ئەلبانیای خوار ١٩ ساڵان|nationalcaps1=٣|nationalgoals1=١|nationalyears2=٢٠١٩–٢٠٢١|nationalteam2=ئەلبانیای خوار ٢١ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢٠-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەلبانیا|nationalcaps3=١٤|nationalgoals3=٤|club-update=١٤ ئابی ٢٠٢٢|nationalteam-update=١٣ حوزەیرانی ٢٠٢٢}} '''ئەرماندۆ برۆجا''' (لەدایکبووی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠١) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری کە یاری دەکات وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]]. لە ئینگلتەرا لەدایکبووە، لە ئاستی نێودەوڵەتیدا یاری بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەلبانیا دەکات. == کاروانی یانە == === چێڵسی === لە ٢٦ی [[شوبات]]ی ٢٠٢٠، برۆجا یەکەم گرێبەستی پیشەگەری خۆی لەگەڵ یانەی [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] واژووکرد دوای ئەوەی ڕازی بوو بە گرێبەستێک بۆ ماوەی دوو ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/videos/v/2020/02/25/signed---armando-broja-agrees-first-professional-chelsea-contrac-Q4bTM4ajE6yJT6aFVuds7OuoP2UgNVnI|سەردێڕ=Signed {{!}} Armando Broja agrees first professional Chelsea contract!|بڵاوکەرەوە=Chelsea F.C.|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ٨ی ئازار، یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا لە بردنەوەی ٤–٠ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر [[ئێڤەرتۆن]] دوای ئەوەی لە خولەکی ٨٦ ھاتە یاریگا لە جێگەی [[ئۆلیڤیێ ژیرو|ئۆلیڤەر جیرۆد]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/2020/03/08/match-report--chelsea-vs-everton?cardIndex=0-0|سەردێڕ=Match report: Chelsea 4 Everton 0|وتەگێڕانەوە=Chelsea (4-3-3): Kepa; Azpilicueta (c), Rudiger, Zouma, Alonso; Barkley, Gilmour, Mount (James 60); Willian (Anjorin 71), Giroud (Broja 86), Pedro|بڵاوکەرەوە=Chelsea F.C.|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ١٨ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢١، برۆجا گرێبەستێکی نوێی بۆ ماوەی پێنج ساڵ لەگەڵ یانەکە واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tuchel Wants Broja to Stay at Chelsea|ناونیشان=https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=Kuwait Online|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=New deal for Broja|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/2021/07/18/new-deal-for-broja|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Chelsea F.C.}}</ref> ==== خواستن بۆ ڤیتێسی ==== لە ٢١ی ئابی ٢٠٢٠، برۆجا گواسترایەوە بۆ یانەی ھۆڵەندی ڤیتێسی بۆ ماوەی وەرزێک،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video|سەردێڕ=Broja komend seizoen Vitessenaar (Video)|بڵاوکەرەوە=SBV Vitesse|زمان=Dutch|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210503180700/https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٩ی ئەیلوول، یەکەم گۆڵی خۆی لە خولدا تۆمار کرد لە بردنەوەی ٢–٠ بەرامبەر سپارتا ڕووەتەردام.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8652/vitesse-wint-airborne-duel-vs-sparta-rotterdam-2-0|سەردێڕ=Vitesse wint Airborne-duel vs Sparta Rotterdam|بڵاوکەرەوە=SBV Vitesse|زمان=Dutch|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201206213901/https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8652/vitesse-wint-airborne-duel-vs-sparta-rotterdam-2-0|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> برۆجا کۆتایی بە گرێبەستەکەی ھێنا لە ڤیتێسی وەک گۆڵکاری یانەکە لە وەرزی [[خولی نایابی ھۆڵەندا|٢٠٢٠–٢١ ی خولی نایابی ھۆڵەندا،]] ١٠ گۆڵی تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020–2021 Vitesse Stats|ناونیشان=https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=fbref.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220617042620/https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== خواستن بۆ ساوسامپتۆن ==== لە ١٠ی ئابی ٢٠٢١، برۆجا بە خواستن درا بە یانەی ھەمان خول یانەی ساسامپتۆن بۆ وەرزی ٢٠٢١–٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Armando Broja: Southampton sign Chelsea teenager on season-long loan|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/58155976|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە یەکەمین یاریی دا لە ٢٥ی ئابی، دوو گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٨–٠ بەسەر یانەی نیوپۆرت کاونتی لە قۆناغی دووەمی جامی ئی ئێف ئێڵ.<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pearlman|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Newport County 0–8 Southampton: Saints claim record win as they crush Exiles in EFL Cup|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/58239578|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ١٦ی [[تشرینی یەکەم|تشرینی یەکەمدا،]] برۆجا یەکەم گۆڵی لە خولدا تۆمارکرد لە بردنەوەی ١–٠ بەرامبەر لیدز یونایتد بوو بە یەکەم یاریزانی ئەلبانی کە گۆڵ تۆمار بکات لە [[پرێمیەرلیگ|پریمەرلیگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Southampton 1–0 Leeds|ئیش=BBC Sport|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58833919|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://telegrafi.com/armando-broja-behet-shqiptari-pare-qe-shenon-ne-ligen-premier-faqja-zyrtare-e-liges-vjen-nje-postim-per-sulmuesin/|سەردێڕ=Armando Broja bëhet shqiptari i parë që shënon në Ligën Premier, faqja zyrtare e ligës vjen me një postim për sulmuesin|trans-title=Armando Broja becomes the first Albanian to score in the Premier League|ئیش=Telegrafi|زمان=sq|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == === خوار ١٩ ساڵان === لە ٢٨ی [[ئایار]]ی ٢٠١٩، برۆجا لەلایەن ئەلبانیا خوار ١٩ ساڵان بانگھێشت کرا بۆ یاری دۆستانە بەرامبەر کۆسۆڤۆی خوار ١٩ ساڵان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://fshf.org/sq/u-19-shqiperia-luan-dy-miqesore-me-kosoven-ja-lojtaret-e-grumbulluar/|سەردێڕ=U-19/Shqipëria luan dy miqësore me Kosovën, ja lojtarët e grumbulluar|trans-title=U-19/Albania plays two friendlies with Kosovo, here are the players are gathered|زمان=Albanian|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Association]]|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩، برۆجا یەکەمین یاری خۆی لەگەڵ [[ئالبانیا|ئەلبانیا]] ئەنجامدا لە یەکەم یاری دۆستانەی بەرامبەر کۆسۆڤۆ دوای ئەوەی لە پێکھاتەی سەرەکیدا بوو و سێیەم گۆڵی تیپەکەی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–١ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://fshf.org/sq/u-19-shqiperia-fiton-ndaj-kosoves/|سەردێڕ=U-19/Shqipëria fiton ndaj Kosovës|trans-title=U-19/Albania wins over Kosovo|وتەگێڕانەوە=Në pjesën e skuadra e Dedes ka dominuar mbi kundërshtarin duke arritur të shënojë dy herë, me anë të Muçit përsëri në minutën e 69-të dhe Armando Brojas në minutën e 80-të. Goli i sulmuesit të Chelsea vulosi dhe rezultatin 3–1 që nuk ndryshoi deri në fund|زمان=Albanian|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Association]]|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> === خوار ٢١ ساڵان === لە ٩ی [[حوزەیران]]ی ٢٠١٩، برۆجا یەکەمین یاری خۆی لەگەڵ ئەلبانیا خوار ٢١ ساڵان ئەنجامدا لە یاری دۆستانەدا بەرامبەر وێڵزی خوار ٢١ ساڵان دوای ئەوەی وەک یەدەگ لە خولەکی ٤٦ ھاتە یاریگاوە لە جێگەی دین سوڵا و دوو گۆڵی تیپەکەی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٢–١ لە خاکی خۆیاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://fshf.org/sq/u-21-shqiperia-fiton-2-1-ndaj-uellsit-ne-miqesore/|سەردێڕ=U-21/ Shqipëria fiton 2–1 ndaj Uellsit në miqësore|trans-title=U-21/Albania wins 2–1 against Wales in friendly|وتەگێڕانەوە=Në pjesën e dytë trajneri Bushi ka aktivizuar sulmuesin Armando Broja, njeriun e ndeshjes, në minutën e 46-të, i cili ka shënuar një dygolësh në minutën e 47 dhe 59|زمان=Albanian|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Association]]|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> === پێکھاتەی یەکەم === لە ئایاری ٢٠١٩، برۆجا بانگھێشت کرا بۆ کەمپێکی ڕاھێنانی ئەلبانیا لە دۆرێس (لە ئەلبانیا)، لە ٢١ بۆ ٢٦ی ئایاری ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://fshf.org/sq/shqiperia-fillon-grumbullimin-paraprak-ja-lojtaret-nen-urdherat-e-trajnerit-reja/|سەردێڕ=Shqipëria fillon grumbullimin paraprak, ja lojtarët nën urdhërat e trajnerit Reja|trans-title=Albania start the preliminary gathering, here are the players under the orders of coach Reja|زمان=sq|بڵاوکەرەوە=[[Albanian Football Association]]|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ٧ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠٢٠ یەکەمین یاری نێودەوڵەتی خۆی بۆ ئاستی یەکەم ئەنجامدا لە بردنەوەی ١–٠ لە یاریگای خۆیاندا لە بەرامبەر لیتوانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Jorginho impressive in Italy win; Armando Broja makes international debut|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/2020/09/07/jorginho-impressive-in-italy-win--broja-makes-international-debu|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200908081429/https://www.chelseafc.com/en/news/2020/09/07/jorginho-impressive-in-italy-win--broja-makes-international-debu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Chelsea F.C.}}</ref> لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١، برۆجا یەکەم گۆڵی بۆ پێکھاتەی یەکەم تۆمارکرد لە یاری پاڵاوتنەکانی سەرکەوتن بۆ جامی جیھانی فیفا ٢٠٢٢ بەرامبەر ھەنگاریا، کە بەم گۆڵە یارمەتی تیمەکەی دا کە بردنەوە بەدەست بھێنێت بە ئەنجامی ١–٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania – Hungary 1:0 (WC Qualifiers Europe 2021/2022, Group I)|ناونیشان=https://www.worldfootball.net/report/wm-quali-europa-2021-2022-gruppe-i-albanien-ungarn/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=worldfootball.net|زمان=en}}</ref> == ژیانی کەسی == برۆجا لە سلۆگ، [[ئینگلتەرا]] لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی ئەلبانی کە لە شاری مالێسی مادی ئەلبانیاوە ھاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/|سەردێڕ=Lojtari me origjinë nga Malësia e Madhe, Armando Broja edhe tre gola të tjerë për Chelsea|trans-title=The player with origin from Malësia e Madhe, Armando Broja also three more goals for Chelsea|زمان=Albanian|ئیش=Shkodra Sport|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200309043243/http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|١٤ ئابی ٢٠٢٢|<ref>{{Soccerway|armando-broja/506042|access-date=8 March 2021}}</ref>}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |جامی لیگا ! colspan="2" |کیشوەرەکان ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] |٢٠١٩ ٢٠ |[[پرێمیەرلیگ]] |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |١ |٠ |- |٢٠٢٢–٢٣ |پرێمییەرلیگ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٣ !٠ |- |ڤیتێسی (خواستن) |٢٠٢٠–٢١ |[[خولی نایابی ھۆڵەندا]] |٣٠ |١٠ |٤ |١ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٣٤ |١١ |- |ساوسامپتۆن (خواستن) |٢٠٢١ |پرێمییەرلیگ |٣٢ |٦ |٤ |١ |٢ |٢ | colspan="2" | - |٣٨ |٩ |- ! colspan="3" |تەواوی پیشە !٦٥ !١٦ !٨ !٢ !٢ !٢ !٠ !٠ !٧٥ !٢٠ |} === نێودەوڵەتی === {{updated|١٣ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name="nft"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |ئەلبانیا |٢٠٢٠ |٣ |٠ |- |٢٠٢١ |٧ |٣ |- |٢٠٢٢ |٤ |١ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٤ !٤ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەلبانیا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Armando Broja}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ھۆڵەندا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئینگلیز]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١]] [[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی فولام]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] tthto344kdpk73jolk7yoqk7xues1p8 0 216301 1684700 1600779 2026-10-10T04:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1684700 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox football biography|name=Wesley Fofana|image=Wesley Fofana 2022.jpg|caption=فۆفانا لە کاتی یاریکردن بۆ لیستەر لە ٢٠٢٢|birth_date={{birth date and age|2000|12|17|df=y}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/270190/wesley-fofana |سەردێڕ=Wesley Fofana: Overview |بڵاوکەرەوە=ESPN |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>|birth_place=مارسیلیا، فەڕەنسا|height=1.90 m<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.premierleague.com/players/66284/Wesley-Fofana/overview |سەردێڕ=Wesley Fofana: Overview |بڵاوکەرەوە=Premier League |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>|position=[[Centre-back]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.worldfootball.net/player_summary/wesley-fofana/ |سەردێڕ=Wesley Fofana: Profile |وێبگە=worldfootball.net |بڵاوکەرەوە=HEIM:SPIEL |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>|currentclub=لیستەر سیتی|clubnumber=٣|youthyears1=٢٠٠٦–٢٠٠٨|youthclubs1=ڕیپۆس ڤیترۆلێس|youthyears2=٢٠٠٨–٢٠١٠|youthclubs2=باسین مینێر|youthyears3=2010–2011|youthclubs3=پێنێس میرابو|youthyears4=٢٠١١–٢٠١٥|youthclubs4=یێل ئەیر|youthyears5=٢٠١٥–٢٠١٨|youthclubs5=ساینت ئیتیان|years1=٢٠١٩–٢٠١٩|clubs1=ساینت ئیتیان|caps1=٢١|goals1=٠|years2=٢٠١٩–٢٠٢٠|clubs2=ساینت ئیتیان|caps2=٢٠|goals2=١|years3=٢٠٢٠-|clubs3=لیستەر سیتی|caps3=٣٧|goals3=٠|nationalyears1=٢٠٢٠-|nationalteam1=فەڕەنسای خوار ٢١ ساڵان|nationalcaps1=٥|nationalgoals1=٠|club-update=١٣ ئابی ٢٠٢٢|nationalteam-update=٦ حوزەیرانی ٢٠٢٢}} '''ویسلی فۆفانا''' (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠)یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری فەڕەنسییە کە وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار]] یاری دەکات لە خولی [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەرلیگدا]] بۆ یانەی [[لیستەر سیتی]]. == ژیانی سەرەتایی و کەسی == فۆفانا لە [[مارسیلیا|مارسێلیا]] لە شاری بۆش-د-رۆن لە فەڕەنسا لەدایکبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur66889.html|سەردێڕ=Wesley Fofana|ئیش=L'Équipe|شوێن=Paris|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=fr}}</ref> باوکی ئیڤۆریایە، لەکاتێکدا دایکی فەڕەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France ou Côte d'Ivoire? La réponse de Wesley Fofana est tombée !|ناونیشان=https://infos-sport.com/france-ou-cote-divoire-la-reponse-de-wesley-fofana-est-tombee/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221108162955/https://infos-sport.com/france-ou-cote-divoire-la-reponse-de-wesley-fofana-est-tombee/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێکە لە شەش منداڵی خێزانەکە، لە تەمەنی شەش ساڵیدا دەستی بە یاری تۆپی پێ کرد و لەو کاتەدا یاری دەکرد بۆ یانەی ڕیپۆس ڤیتڕۆڵز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hendrix|یەکەم=Hale|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Wesley Fofana Childhood Story Plus Untold Biography Facts|ناونیشان=https://lifebogger.com/wesley-fofana-childhood-story-plus-untold-biography-facts/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=LifeBogger|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220825151825/https://lifebogger.com/wesley-fofana-childhood-story-plus-untold-biography-facts/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فۆفان لە ڕوویی دینییەوە [[موسڵمان|موسوڵمانە]]. لە ٢٢ی [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ٢٠٢١، لە دوای کاتژمێرێک یاریکردن دانیشت لە کاتی بردنەوەی ٣–٠ی لیستەر بەرامبەر یانەی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن، لەکاتێکدا فۆفانا بەڕۆژوو بوو بۆ مانگی [[ڕەمەزان]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Blackwell|یەکەم=Jordan|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Brendan Rodgers to protect 'remarkable' Wesley Fofana during Ramadan|ئیش=Leicestershire Live|ناونیشان=https://www.leicestermercury.co.uk/sport/football/football-news/brendan-rodgers-protect-remarkable-wesley-5332048|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> لە یاریی دواتردا بەرامبەر کریستاڵ پاڵاس، یارییەکە وەستێنرا دوای نیو کاتژمێر بۆ ڕێگەدان بە فۆفانا و شێخۆ کوایەتێ بۆ ئەوەی ڕۆژووەکەیان لە مانگی ڕەمەزاندا بشکێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wesley Fofana: Leicester defender thanks Premier League after being allowed to break Ramadan fast mid-game|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11095/12288322/wesley-fofana-leicester-defender-thanks-premier-league-after-being-allowed-to-break-ramadan-fast-mid-game|وێبگە=Sky Sports}}</ref> == کاروانی یانە == === ساینت ئیتیان === لە ساڵی ٢٠١٥ ەوە لە سیستەمی لاوانیان بووە، فۆفانا یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری خۆی لەگەڵ ساینت ئیتیان واژوو کرد لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٨.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=@ASSEofficiel|سەردێڕ=Wesley Fofana signe professionnel|ناونیشان=https://www.asse.fr/fr/actualites/wesley-fofana-signe-professionnel-ac22869|وێبگە=ASSE.fr}}</ref> یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣–٠ لە خولی ناوخۆی فەڕەنسیدا (لیگ١) بەرامبەر نیس لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AS Saint-Etienne - OGC Nice (3-0) - Saison 2018/2019 - Ligue 1 Conforama|ناونیشان=https://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/84977|وێبگە=www.lfp.fr}}</ref> === لیستەر سیتی === فۆفانا لە ٢ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٠ گواسترایەوە خولی [[پرێمیەرلیگ]] بۆ یانەی [[لیستەر سیتی]] ئینگلتەرا و گرێبەستێکی بۆ ماوەی پێنج ساڵ واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Wesley Fofana: Leicester sign French defender from Saint-Etienne on five-year contract|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54388230|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=BBC Sport}}</ref> تێچووی گواستنەوە کە درا بە ساینت ئیتیان گەیشتە ٣٦٫٥ ملیۆن پاوەند.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Romano|یەکەم=Fabrizio|سەردێڕ=Leicester agree £36.5m deal to sign Wesley Fofana from St Etienne|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/29/leicester-agree-deal-to-sign-wesley-fofana-from-st-etienne|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢١، فۆفانا خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی لیستەر سیتی بردەوە دوای ئەوەی لەلایەن ھاندەرانی یانەکەوە دەنگدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Tielemans Scoops Player Of The Season Double|ناونیشان=https://www.lcfc.com/news/2152826/tielemans-scoops-player-of-the-season-double|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Leicester City F.C.]]}}</ref> لە ٤ی ئابی ٢٠٢١، لە کاتی یارییەکی دۆستانەی پێش وەرز بەرامبەر [[یانەی ڤیاڕیال|ڤیاڕیال،]] فۆفانا قاچێکی شکا دوای ئەوەی لە ھەڵێکدا لەلایەن فێر نینۆ بەر لێدان کەوت<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wesley Fofana: Leicester City defender suffers broken leg in friendly|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58095148|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> لە ١٧ی ئازاری ٢٠٢٢، فۆفانا یەکەم یاری خۆی ئەنجامدا لەدوای پێکانەکەی، گۆڵێکی تۆمار کرد لە دۆڕاندنیان بەرامبەر ستەید ڕێنسی فەڕەنسی لە خولی کۆنفڕانسی ئەورووپا کە وای کرد لیستەر بگاتە قۆناغی داھاتوو بە ئەنجامی ھەردوو یاری ٣–٢.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wesley Fofana marks Leicester comeback with decisive goal at Rennes|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2022/mar/17/rennes-leicester-europa-conference-league-last-16-second-leg-match-report|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە سەرەتای وەرزی ٢٠٢٢–٢٣ دا لیستەر سیتی فۆفانای نارد بۆ تیمی خوار ٢٣ ساڵان بۆ ڕاھێنان بەھۆی ویستی یاریزانەکە بۆ ڕۆیشتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brendan Rodgers sends Fofana to U23 for Training after Chelsea Rumours|ناونیشان=https://arabicroulette.com/روليت-البرق/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Arabic Roulette}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == {{Updated|١٣ ئابی ٢٠٢٢}}<ref>{{Soccerway|534233}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |جامی خول ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="4" |ساینت ئیتیان |٢٠١٨–١٩ |لیگ ١ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- |٢٠١٩–٢٠ |لیگ ١ |١٤ |١ |٦ |١ |٢ |٠ |٢ |٠ |٢٤ |٢ |- |٢٠٢٠–٢١ |لیگ ١ |٤ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٢٠ !١ !٦ !١ !٢ !٠ !٢ !٠ !٣٠ !٢ |- | rowspan="4" |[[یانەی تۆپی پێی لێستەر سیتی|لیستەر سیتی]] |٢٠٢٠–٢١ |[[پرێمیەرلیگ]] |٢٨ |٠ |٤ |٠ |٠ |٠ |٦ |٠ |٣٨ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |٧ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٥ |١ |١٢ |١ |- |٢٠٢٢–٢٣ |پرێمییەرلیگ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٧ !٠ !٤ !٠ !٠ !٠ !١١ !١ !٥٢ !١ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !٥٧ !١ !١٠ !١ !٢ !٠ !١٣ !١ !٨٢ !٣ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> == خەڵاتەکان == '''ساینت ئیتیان''' * دووەم لە جامی فەڕەنسا: ٢٠١٩–٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Mbappé suffers ankle injury as PSG beat 10-man Saint-Étienne to lift French Cup|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2020/jul/24/mbappe-suffers-ankle-injury-as-psg-beat-10-man-saint-etienne-to-lift-french-cup|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Guardian]]}}</ref> '''لیستەر سیتی''' * جامی تۆپی پێی ئینگلتەرا (ئێف ئەی): ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57055571|سەردێڕ=Chelsea 0–1 Leicester City|یەکەم=Phil|دوایین=McNulty|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> '''تاکەکەسی''' * تیمی جیھانیی لاوان خوار ٢٠ ساڵان IFFHS: 2020<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IFFHS|ناونیشان=https://www.iffhs.com/posts/1036%26ved%3D2ahUKEwjYi-TBkNb0AhUIUWwGHecyBNkQFnoECAQQAQ%26usg%3DAOvVaw1KsuRLOkdvcpMgQgM2DzGA|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220925103448/https://www.iffhs.com/posts/1036%26ved%3D2ahUKEwjYi-TBkNb0AhUIUWwGHecyBNkQFnoECAQQAQ%26usg%3DAOvVaw1KsuRLOkdvcpMgQgM2DzGA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Wesley Fofana (association football player)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:موسڵمانانی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لێستەر سیتی]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] 0qj6rgbbm5wn6mt2yoa5ezcz85z4j1f 0 216450 1684870 1363175 2026-10-10T10:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684870 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]''' یەکێک یوو لە وڵاتە بەشدابووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦]]''' وڵاتی [[یۆنان]] کە یارییەکانی لە ٦ بۆ ١٥ی نیسان بەڕێوەچوون، وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە سێ وەرزشدا بەشدارییان کرد. لەگەڵ ئەوەش ژمارەیان ١٤ کەس بوو بەڵام سەرکەوتووترین تیمی یارییەکان بوو لە ڕووی بەدەستھێنانی مەدالیای زێڕەوە، بە ئەنجامی ١١ بە ١٠ لە وڵاتی [[یۆنان لە ئۆڵۆمپیاد|یۆنان]] خانەخوێ بردەوە. وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکانلە کۆی گشتی مەدالیاکان ٢٠ مەدالیای بردەوە و پلەی یەکەمی یەکەم خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی بەدەستھێنا لە دوای ئەو وەرزشوانانی یۆنان ھاتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Athens 1896 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Athens-1896-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Editors|یەکەم=History com|سەردێڕ=First modern Olympic Games|ناونیشان=https://www.history.com/this-day-in-history/first-modern-olympic-games|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=HISTORY|زمان=en}}</ref> زۆربەی وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان خوێندکاری [[زانکۆی ھارڤارد]]، [[زانکۆی پرینستۆن]]، ئەندامی کۆمەڵەی وەرزشی بۆستن بوون. [[تۆماس بێرک]] یەکەم مەدالیای زێری ولاتەکەی لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympedia – Tom Burke|ناونیشان=https://www.olympedia.org/athletes/78175|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.olympedia.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1896 Summer Olympics}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦]] ec24k6319dah1uydidf5il68wtc7ukw 0 216459 1684871 1373361 2026-10-10T10:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1684871 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:New_York_Athletic_Club_Water-polo_team_1904_olympics.jpg|وێنۆک|تیمی ئاوپۆلۆی یانەی وەرزشی نیویۆرک کە بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٠٤ دەکات لە سانت لویس]] '''[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]''' میوانداری '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٠٤]]'''ی لە شاری سانت لویس لە ویلایەتی میزۆری کرد. وەرزشیوانانی ئەمریکا توانیان ٢٣١ میدالیای بەدەستبھێنن و ژمارەیەکی پێوانەیی تۆماربکەن کە تا ئێستاش ماوەتەوە. [[یەکێتی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیاد|یەکێتی سۆڤیەت]] لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠]] بە بەدەستھێنانی ١٩٥ مەدالیا لە شکاندنی ئەو ژمارەی پێوانەیییە نزیک بوو وەوە و لە ئێستادا لە پلەی دوومدایە لە بەدەستھێنانی زۆرترین مەدالیای ئۆڵۆمپیاد لە یەک خولدا. وەرزشوانانی سۆڤیەت ٨٠ میدالیای زێڕی لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠]] بەدەستھێنا کە ژمارەیەکی پێوانەیی بوو، ئەو ٧٦ زێڕەی وەرزشوانانی ئەمریکایان تێپەڕاند کە لە ساڵی ١٩٠٤ بەدەستیان ھێنابوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Московская Олимпиада {{!}} Читать статьи по истории РФ для школьников и студентов|ناونیشان=https://histrf.ru/read/articles/moskovskaia-olimpiada-event|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=histrf.ru}}</ref> بەڵام جارێکی دیکە وەرزشوانانی ئەمریکا توانیان پلەی یەکەم بەدەستبھێننەوە کاتێک لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤]]دا ٨٣ مەدالیای زێریان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andrews|یەکەم=Evan|سەردێڕ=8 Unusual Facts About the 1904 St. Louis Olympics|ناونیشان=https://www.history.com/news/8-unusual-facts-about-the-1904-st-louis-olympics|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=HISTORY|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=St. Louis 1904 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/St-Louis-1904-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1904 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤]] mhxhan49u4qt2zwho3j5k9ftm4g476n 0 216464 1684872 1363177 2026-10-10T10:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1684872 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢]]''' کە لە شاری [[ستۆکھۆڵم]]ی [[سوێد]] لە ٥ی ئایار بۆ ٢٧ی تەممووزی ١٩١٢ بەڕێوەچوو. ١٧٤ پێشبڕکێکار، بەشدارییان لە ٦٨ یاری لە ١١ وەرزشدا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1912 Stockholm Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1912/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043400/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1912/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>لە کۆی ١٧٤ وەرزشوان کە بەشدارییان کردبوو، ٦٣ وەرزشوان مەدالیایان (٢٥ زێر، ١٩ زیو، ١٩ بڕۆنز) بەدەستھێنا. بە ھۆیەوە بۆ جاری سێیەم پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا بە کۆکردنەوەی زۆرترین مەدالیای زێر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Stockholm 1912|ناونیشان=https://olympics.fandom.com/wiki/Stockholm_1912|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Olympics Wiki|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1912 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢]] 9bf7nbtqgyielflzevup24e30mq64vr 0 216477 1684873 1363178 2026-10-10T10:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684873 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠]]'''، کە یارییەکانی لە ١٤ی ئاب تا ١٢ی ئەیلوولی ١٩٢٠ لە شاری ئەنتۆێرپی [[بەلجیکا]] بەڕێوەچوو. ٢٨٨ پێشبڕکێکار (٢٧٤ پیاو و ١٤ ژن)، بەشدارییان لە ١١٣ یاری کردووە لە ١٨ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1920 Antwerpen Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1920/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043413/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1920/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤١ مەدالیای زێر پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا لە ڕیزبەندی وڵاتە براوەکانی مەدالیای ئۆڵۆمپیاد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Antwerp 1920 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Antwerp-1920-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060622162855/http://www.amateur-boxing.vip.interia.pl/Championships/OlympicGames2000.html Official Olympic Reports] * [http://www.olympic.org/uk/athletes/results/search_r_uk.asp International Olympic Committee results database] * [[iarchive:unitedstatesolym00unit/page/n5|United States Olympic book]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1920 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠]] 8pbpw6o17b2ehtsq0zm4c9lku144v6x 0 216486 1684874 1363179 2026-10-10T10:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684874 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤]]'''، کە لە [[پاریس]] و ئیل دی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] بەڕێوەچوو. ڕێوڕەسمی کردنەوەی پێشبڕکێکە لە ٥ی تەممووز بەڕێوەچوو، بەڵام ھەندێک پێشبڕکێ پێشتر لە ٤ی ئایار دەستیان پێکردبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Paris 1924 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Paris-1924-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> ٢٩٩ پێشبڕکێکار، (٢٧٥ پیاو و ٢٤ ژن)، بەشدارییان لە ١٠٨ یاری کرد لە ١٨ وەرزشدا. وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤٥ مەدالیای زێر بۆ جاری پێنجەم لە مێژووی خۆیدا و جاری دووەم لەسەر یەک پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1924 Paris Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1924/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043400/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1924/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1924 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤]] gijh5yqb8dr4ab4sz71sxgzy7rdorf4 0 216488 1684875 1363180 2026-10-10T10:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684875 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨]]'''، کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە [[ئەمستەردام]] لە [[ھۆلەند]] یارییەکانی بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Amsterdam 1928 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Amsterdam-1928-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 1928 Olympic Games in Amsterdam|ناونیشان=https://www.europeana.eu/en/blog/the-1928-olympic-games-in-amsterdam|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.europeana.eu|زمان=en-GB}}</ref>٢٨٠ پێشبڕکێکار، (٢٣٦ پیاو و ٤٤ ژن)، بەشدارییان لە ٩٦ یاری کردووە لە ١٥ وەرزشدا. وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٢٢ مەدالیای زێر بۆ جاری شەشم لە مێژووی خۆیدا و جاری سێیەم لەسەر یەک پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1928 Amsterdam Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1928/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043412/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1928/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1928 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨]] lidvkgouxwpwja5ogntefum5ebudw8d 0 216489 1684876 1363181 2026-10-10T10:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684876 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢]]'''، کە لە ٣٠ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٣٢ لە [[لۆس ئانجلەس]] لە [[کالیفۆرنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بەڕێوە دەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Los Angeles 1932 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Los-Angeles-1932-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Los Angeles 1932|ناونیشان=https://olympics.fandom.com/wiki/Los_Angeles_1932|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=Olympics Wiki|زمان=en}}</ref> ٤٧٤ پێشبڕکێکار (٤٠٠ پیاو و ٧٤ ژن) بەشداریان لە ١٢٢ یاری کردووە لە ١٧ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1932 Los Angeles Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1932/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043411/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1932/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤١ مەدالیای زێر بۆ جاری حەفتەم لە مێژووی خۆیدا و جاری پێنجەم لەسەر یەک پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. بەمەش بووە یەکەم وڵات و دوایین وڵاتە کە تا ئێستا ئەم ئامارەی تۆمار کردبێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1932 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢]] qndy17gddt82gr9v9dcan4uma90afde 0 216501 1684877 1363182 2026-10-10T10:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684877 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨]]'''، کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە [[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=London 1948 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/London-1948-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref>٣٠٠ پێشبڕکێکار (٢٦٢پیاو و ٣٨ژن) بەشداریان لە ١٢٦ یاری کردووە لە ١٩ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1948 London Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1948/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043422/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1948/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٣٨ مەدالیای زێر بۆ جاری ھەشتەم لە مێژووی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1948 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨]] fs6yk057aouemc5sgc33q3svt2gowcc 0 216502 1684878 1363183 2026-10-10T10:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684878 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢]]'''، کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە [[ھێلسینکی]]ی پایتەختی [[فینلاند]] بەڕێوە چوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Helsinki 1952 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Helsinki-1952-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref>٢٨٦ پێشبڕکێکار (٢٤٥پیاو و ٤١ژن) بەشداریان لە ١٣٣ یاری کردووە لە ١٨ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1952 Helsinki Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1952/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043413/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1952/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤٠ مەدالیای زێر بۆ جاری نۆیەم لە مێژوویدا پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Helsinki 1952 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Helsinki-1952-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1952 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢]] tuc4jl6dxzo6ld3wiqtvjwxr1ml91ci 0 216508 1684879 1392103 2026-10-10T10:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684879 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤]]'''، کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە [[تۆکیۆ]]ی پایتەختی [[ژاپۆن]] بەڕێوەچوو،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tokyo 1964 Olympic Games|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Tokyo-1964-Olympic-Games|newspaper=Encyclopedia Britannica|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> ٣٤٦ پێشبڕکێکار، (٢٦٧ پیاو و ٧٩ ژن) بەشداریان لە ١٥٩یاری کردووە لە ١٩ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=United States at the 1964 Tokyo Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=http://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1964/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141129225913/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1964/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٣٦ مەدالیای زێر بۆ جاری دەیەم لە مێژوویدا پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤]] 9glmghvjnc9nr3ci9r14aiza9nzxk37 0 216509 1684880 1448178 2026-10-10T10:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684880 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨]]'''، کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[مەکسیکۆ سیتی]] لە [[مەکسیک]] بەڕێوە چوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Omega, the Olympics, and the innovations required to time the Earth’s Best|ناونیشان=https://secondtime.com/blog/omega-the-olympics-and-the-innovations-required-to-time-the-earths-best/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=SecondTime|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230225233026/https://secondtime.com/blog/omega-the-olympics-and-the-innovations-required-to-time-the-earths-best/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mexico City 1968 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Mexico-City-1968-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref>٣٥٧ پێشبڕکێکار، (٢٧٤ پیاو و ٨٣ ژن) بەشداریان لە ١٦٧ یاری کردووە لە ١٨ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1968 Ciudad de México Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1968/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043410/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1968/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤٥ مەدالیای زێر بۆ جاری یازدەیەم لە مێژوویدا پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1968 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨]] ih7lqohwitwouwl34emfty3y3ll64zg 0 216521 1684881 1392104 2026-10-10T10:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1684881 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤|'''ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤''']]، لەهەمان کاتيش وڵاتی میواندار بوو کە یارییەکان لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە [[لۆس ئانجلەس]] لە ویلایەتی [[کالیفۆرنیا]] بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Los Angeles 1984 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Los-Angeles-1984-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Los Angeles 1984: Games of the XXIII Olympiad (TV Mini Series 1984) - IMDb|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0396992/plotsummary|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref>ئەمە نۆزدەهەن بەشداری ئەمریکا بوو لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە، هەروەها بۆ یەکەمجار [[ڕۆناڵد ڕێیگن]] وەک یەکەم [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆکی ئەمریکا]] یارییەکانی کردەوە،<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=1984 LA Opening Ceremonies - Lighting of the Cauldron|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=cbbVk3AGVhE|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> ئەمەش جیاوازبوو لەو نەریتەی پێشوو کە حاکمی ویلایەتەکانی ئەمریکا یارییەکانی ئۆڵۆمپیادیان دەکردەوە، ٥٢٢ پێشبڕکێکار، (٣٣٩ پیاو و ١٨٣ژن) بەشداریان لە ٢٠١٧ یاری کردووە لە ٢٥ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1984 Los Angeles Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1984/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417043048/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1984/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٨٣ مەدالیای زێر (ژمارەی پێوانەی یەکێتی سۆڤیەتی شکاند) ١٧٤ مەدالیای گشتی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Button from the 1984 Summer Olympic Games held in Los Angeles, California|ناونیشان=https://americanhistory.si.edu/collections/search/object/nmah_682601|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=National Museum of American History|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 1984 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:١٩٨٤ لە وەرزشی ئەمریکی]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤]] 891smpd4vxfjbn8wt9n93jp2s4zmn70 0 216545 1684882 1363187 2026-10-10T10:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684882 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦]]'''، لە ھەمانکاتیش وڵاتی خانەخوێ بوو کە یارییەکانی لە [[ئەتڵانتا|ئەتلانتا،]] [[جۆرجیا (ویلایەت)|جۆرجیا،]] ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ١٩ی تەممووزەوە تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ بەڕێوەچوو. ٦٤٦پێشبڕکێکار، (٣٧٥ پیاو و ٢٧١ژن) بەشداریان لە ٢٦٣ یاری کردووە لە ٣١ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 1996 Atlanta Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1996/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417042631/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/1996/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٤٤ مەدالیای زێر ،١٠١ مەدالیای گشتی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Medal Count for the 1996 Summer Olympics|ناونیشان=http://www.databaseolympics.com/games/gamesyear.htm?g=24|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111105151510/http://www.databaseolympics.com/games/gamesyear.htm?g=24|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦]] mx2cw7nz4zok7vy17xu5xvmxjgnkfi7 0 216553 1684883 1563898 2026-10-10T10:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684883 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|'''ویلایەتە یەکگرتووەکان''']] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠]]'''، کە یارییەکانی لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوول بۆ ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە [[سیدنی]]، [[نیو ساوت وێلز|نیو ساوت وێڵز]]، [[ئوسترالیا|ئوستڕالیا]] بە بەشداری ١٩٩ وڵات یارییەکانی بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=IOC|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Sydney 2000 Summer Olympics - Athletes, Medals & Results|ناونیشان=https://olympics.com/en/olympic-games/sydney-2000|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Olympics.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2000 Summer Olympics Sydney Photos and Premium High Res Pictures - Getty Images|ناونیشان=https://www.gettyimages.com/photos/2000-summer-olympics-sydney|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.gettyimages.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220830174625/https://www.gettyimages.com/photos/2000-summer-olympics-sydney|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ٥٨٦ پێشبڕکێکار، (٣٣٣ پیاو و ٢٦٥ ژن) بەشداریان لە ٢٦٥ یاری کردووە لە ٣١ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 2000 Sydney Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/2000/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417042452/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/2000/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٣٧ مەدالیای زێر ،٩٣ مەدالیای گشتی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 2000 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠]] 53hlx66atyziatjr5ma15i7kburr1v8 0 216558 1684884 1363189 2026-10-10T10:39:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684884 wikitext text/x-wiki [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤]]، کە یارییەکانی لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەسینای پایتەختی یۆنان بەڕێوەچوو. لە ئۆڵۆمپیادەکەدا ١٠٦٢٥ وەرزشوان لە ٢٠١ وڵات بەشدارییان تێدا کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Athens 2004 Olympic Games {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Athens-2004-Olympic-Games|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> ٥٣٣ پێشبڕکێکار، (٢٧٩ پیاو و ٥٤ ژن) بەشداریان لە ٢٥٤ یاری کردووە لە ٣١ وەرزشدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=United States at the 2004 Athina Summer Games {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/2004/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171110172217/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/USA/summer/2004/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٣٦ مەدالیای زێر، ١٠١ مەدالیای گشتی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێشەنگی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەپێی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|United States at the 2016 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤]] 1u6hq0o94mrav1txwcm56i0a8zany5c 0 217200 1684767 1613733 2026-10-10T07:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1684767 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Santa_Catarina_in_Brazil.svg|وێنۆک|نەخشەی بەرازیل کە سانتا کاتارینا تیشکی لەسەرە]] '''ویلایەتی سانتا کاتارینا''' ویلایەتێکە لە ھەرێمی باشووری [[بەڕازیل]]. لە کۆی ڕووبەردا حەوتەمین بچووکترین ویلایەتە و یازدەھەمین ویلایەتە لە ژمارەی دانیشتووان.<ref name=":0">[http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/areaterritorial/principal.shtm Brazilian Official Territorial Area]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2014/estimativa_dou_2014.pdf|سەردێڕ=2014 IBGE Estimates – Estimates of Resident Population in Brazil, Federative Units and Municipalities|بڵاوکەرەوە=IBGE.gov.br|زمان=pt|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ٩ھەمین گەورەترین شارۆچکەیە کە ٢٩٥ [[شارەوانی]] ھەیە. ئەم ویلایەتە کە ٣٫٤٪ی دانیشتووانی بەڕازیلییە، ٣٫٨٪ی بەرھەمی ناوخۆیی نیشتمانی بەرھەم دەھێنێت.<ref>[https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/2019/08/28/populacao-do-rio-grande-do-sul-cresce-menos-do-que-a-media-nacional-em-dez-anos-diz-ibge.ghtml População cresce menos do que a média nacional no último ano, diz IBGE]</ref> پێوەرە کۆمەڵایەتییەکانی ویلایەتەکە لە باشترینەکانی بەرازیلن. بەرزترین ڕێژەی تەمەنی لە وڵاتەکەدا ھەیە (ھەروەک ناوچەی فیدراڵی)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ftp.ibge.gov.br/Tabuas_Completas_de_Mortalidade/Tabuas_Completas_de_Mortalidade_2017/tabua_de_mortalidade_2017_analise.pdf|سەردێڕ=Federation Units – Life expectancy at birth – Brazil – Total – 2017|بڵاوکەرەوە=IBGE|پەڕە=١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> کەمترین ڕێژەی مردنی کۆرپەیە و ھەروەھا ئەو ویلایەتەیە کە کەمترین نایەکسانی ئابووری و نەخوێندەواری لە بەرازیلدا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ftp.ibge.gov.br/Tabuas_Completas_de_Mortalidade/Tabuas_Completas_de_Mortalidade_2015/tabua_de_mortalidade_analise.pdf|سەردێڕ=Complete mortality table for Brazil – 2015|بڵاوکەرەوە=[[IBGE]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ibge.gov.br/estatisticas/sociais/educacao/17270-pnad-continua.html|سەردێڕ=Pesquisa Nacional por Amostra de Domicílios Contínua – PNAD Contínua {{!}} IBGE|وێبگە=www.ibge.gov.br|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> سانتا کاتارینا خاوەنی ٦ەمین بەرزترین بەرھەمی ناوخۆیییە لە وڵاتەکەدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-sala-de-imprensa/2013-agencia-de-noticias/releases/17999-contas-regionais-2015-queda-no-pib-atinge-todas-as-unidades-da-federacao-pela-primeira-vez-na-serie|سەردێڕ=Contas Regionais 2015: queda no PIB atinge todas as unidades da federação pela primeira vez na série|دوایین=Pontes|یەکەم=Helena Maria Mattos|وێبگە=IBGE – Agência de Notícias|زمان=pt-br|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> کە ئابوورییەکی ھەمەچەشن و پیشەسازییە. == خوێندن == [[پەڕگە:Hdr_Ufsc_(44427860).jpeg|وێنۆک|[[زانکۆی فیدراڵی سانتا کاتارینا]] لە [[فلۆریانۆپۆلیس]].]] [[زمانی پورتوگالی]] زمانی فەرمی نیشتمانییە، و بەم پێیەش زمانی سەرەتایییە کە لە قوتابخانەکاندا دەخوێندرێت. زمانی ئینگلیزی و ئیسپانی و ھەندێک جار ئەڵمانی بەشێکن لە مەنھەجی فەرمی ئامادەیی. لە ویلایەتی سانتا کاتارینا زیاتر لە ١٠٥ زانکۆ ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.seruniversitario.com.br/ |سەردێڕ=Universidades em Santa Catarina |بڵاوکەرەوە=Seruniversitario.com.br |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110613055510/http://www.seruniversitario.com.br/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژێرخانی ئابووری == === ڕێگاوبانەکان === [[پەڕگە:BR_101_-_Barra_Velha_-_SC_,_Passarela_de_Pedestres_-_panoramio_(1).jpg|وێنۆک|ڕاست|[[بی ئاڕ-١٠١]] لە نزیک [[بارا ڤێلھا]].]] لە ساڵی ٢٠١٩دا، سانتا کاتارینا ٦٢ ھەزار و ٨٧١ کم ڕێگای سەرەکی ھەبووە، کە ٩٣٢١ کم لەو ڕێگایانە قیرتاو کراوە و لەو ژمارەیەش ٥٥٦ کم ڕێگای دووبارە بووە.<ref>[https://www.sie.sc.gov.br/webdocs/sie/doc-tecnicos/sre/Relatorio_SRE2019.pdf SISTEMA RODOVIÁRIO ESTADO DE SANTA CATARINA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111193051/https://www.sie.sc.gov.br/webdocs/sie/doc-tecnicos/sre/Relatorio_SRE2019.pdf |date=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> ڕێگای سەرەکی بریتییە لە [[بی ئاڕ-١٠١]] کە بە تەواوی دووبارە کراوەتەوە، بە درێژایی کەناراوەکاندا تێدەپەڕێت، کە زۆربەی ئەو ٢٥ شارەی ویلایەتی سانتا کاتارینا کە بەرزترین بەرھەمی ناوخۆیییان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.santacatarina24horas.com/lista-abrange-as-25-cidades-mais-ricas-de-santa-catarina/ |سەردێڕ=Lista do PIB das 25 cidades mais ricas de Santa Catarina |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220902171907/https://www.santacatarina24horas.com/lista-abrange-as-25-cidades-mais-ricas-de-santa-catarina/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕێگا سەرەکییە سەرەکییەکانی دیکەی ویلایەتەکە بریتین لە [[بی ئاڕ-٤٧٠]] و [[بی ئاڕ-٢٨٠]]، کە لە ئێستادا لەژێر کارەکانی دووبارەکردنەوەدان، [[بی ئاڕ-١١٦]]، [[بی ئاڕ-٢٨٢]]، [[بی ئاڕ-١٥٣]] و [[بی ئاڕ-١٥٨]]. === فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی === فلۆریانۆپۆلیس لەلایەن [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھێرسیلیۆ لوز]]ەوە خزمەتگوزاری پێشکەش دەکرێت بۆ ھەردوو گەشتی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی. ھاتوچۆکە گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە و لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ فڕۆکەخانەیەکی نوێ کرایەوە بۆ خزمەتکردنی ٢ ملیۆن و ٧٠٠ ھەزار سەرنشین لە ساڵێکدا. دیزاینی تەلارسازی فڕۆکەخانە نوێیەکە لەلایەن پێشبڕکێیەکی گشتییەوە ھەڵبژێردرا کە لەلایەن کۆمپانیای ئینفرائیرۆوە بە ھاوبەشی لەگەڵ دامەزراوەی تەلارسازی بەرازیل (IAB) بەڕێوەچوو. لە نێوان زیاتر لە ١٥٠ نووسینی ڕەسەن، پێشنیاری تەلارسازێکی ساوپاولۆ ماریۆ بیزێلی ھەڵبژێردرا. کارەکانی بیناسازی لە ساڵی ٢٠٠٥ تەندەر دەکرێت و پێویستە لە دوو ساڵی تردا تەواو بکرێت. === بەندەرەکان === ویلایەتەکە پێنج بەندەری تایبەتی ھەیە - [[بەندەری ئیتاجای|ئیتاجای]]، [[بەندەری ساو فرانسیسکۆ دوو سول|ساو فرانسیسکۆ دوو سول]]، ئیتاپۆا، ئیمبیتوبا و ناڤێگانتێس - دوو بەندەری یەکەم گرنگییەکی زۆریان ھەیە. ساو فرانسیسکۆ دوو سول ھەناردەکاری سەرەکی سۆیا و دار و سێلولۆزە، ھەروەھا ھاوردەکاری ماددە پۆڵایییەکانە، وەک ستیل بار و کویل، جگە لە پێو و یوریا. ئیتاجای بەرھەمێکی زۆری مریشک و دار و گۆشت ھەناردە دەکات و بەرھەمی میکانیکی و ئەلیکترۆنی و ماددە کیمیایییەکان و قوماشی ھەمەجۆر ھاوردە دەکات. ئیمبیتوبا نوێنەرایەتی تێرمیناڵێکی خەڵوز و لاگونا دەکات کە بەندەرێکی ماسیگرتنە. ئیتاجای لە ساڵی ٢٠٢١دا ١٨٫٩ ملیۆن تۆن جووڵەی باری ھەبووە، و ساو فرانسیسکۆ دوو سول کە ١٣٫٦ ملیۆن تۆن بوو، کە لەنێو ١٠ گەورەترین باری وڵاتەکەدا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.portoitajai.com.br/noticia/1591/complexo-portuario-de-itajai-e-navegantes-excede-a-marca-de-1-6-milhao-de-conteineres-teu-s-movimentados-em-2021- |سەردێڕ=Complexo Portuário de Itajaí e Navegantes excede a marca de 1,6 Milhão de contêineres (TEU’S) movimentados em 2021 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220902180621/https://www.portoitajai.com.br/noticia/1591/complexo-portuario-de-itajai-e-navegantes-excede-a-marca-de-1-6-milhao-de-conteineres-teu-s-movimentados-em-2021- |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[https://portosaofrancisco.com.br/saiba-mais/id/157 As 10 principais realizações e conquistas do Porto de São Francisco do Sul em 2021]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Santa Catarina}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|بەڕازیل}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی سانتا کاتارینا]] gvp40kki48w1itgf9h171l01dtk48b1 0 217222 1684625 1649552 2026-10-09T22:38:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684625 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ونەیت سەروو | ناوی_فەرمی = ونیت علیا - Vanit-e Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.8364 |N| 46.226 |E}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ونەیت سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 33.8364 |N| 46.226 |E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان|ئەیوان]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری نەبووەت|نەبووەت]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1197 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٧ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ونەیت سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەبووەت]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٥٧)کەس و (٥٢)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ئەیوان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]] pmynjublxqiyh0qhjn9bb3w56byi6b6 0 217289 1684624 1649553 2026-10-09T22:38:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684624 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ونەیت خواروو | ناوی_فەرمی = ونیت سفلی - Wniat lower | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.841061 |N| 46.241335 |E}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ونەیت خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 33.841061 |N| 46.241335 |E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئەیوان|ئەیوان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان|ئەیوان]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری نەبووەت|نەبووەت]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1150 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ونەیت خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەبووەت]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان]]، [[شارستانی ئەیوان]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەلھوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ئەیوان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان]] aad9k7h9d05zmvnvv28wtzg1f08vqaz 0 217371 1684855 1405176 2026-10-10T10:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بەڕازیل-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1684855 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Goias_in_Brazil.svg|وێنۆک|شوێنی ویلایەتی گۆیاس لە بەڕازیل]] '''ویلایەتی گۆیاس''' ویلایەتێکی [[بەڕازیل]]ە و دەکەوێتە ناوچەی ناوەڕاستی ڕۆژاوا. گۆیا ھاوسنوورە لەگەڵ ناوچەی فیدراڵی و ویلایەتی (لە باکوورەوە بە ئاراستەی کاتژمێر) تۆکانتینس، باھیا، میناس جیرایس، ماتۆ گرۆسۆ دوو سول و ماتۆ گرۆسۆ. پایتەختی ویلایەتەکە بریتییە لە [[گۆیانیا]]. گۆیاس بە ٧٫٢ ملیۆن دانیشتووەوە، زۆرترین دانیشتووانترین ویلایەتی ناوەڕاست-ڕۆژاوا و ١١ھەمین ویلایەتی دانیشتووانی وڵاتەکەیە. خاوەنی نۆیەمین گەورەترین ئابوورییە لە نێوان یەکەکانی فیدراڵی بەرازیلدا. لە بەشی جیۆئابووری بەڕازیل، گۆیاس سەر بە سێنترۆ-سول (ناوەند-باشوور)ە، کە باکووریترین ویلایەتی بەشی باشووری بەڕازیلە. ئەم ویلایەتە ٣٫٣٪ی دانیشتووانی بەڕازیلی ھەیە و بەرپرسیارە لە ٢٫٧٪ی بەرھەمی ناوخۆیی بەرازیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.jornalopcao.com.br/ultimas-noticias/estudo-revela-que-o-pib-de-goias-atingiu-quase-o-dobro-em-relacao-as-riquezas-nacionais-no-primeiro-ano-de-gestao-de-caiado-363281/ |سەردێڕ=Estudo revela que o PIB de Goiás atingiu quase o dobro em relação as riquezas nacionais |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302000114/https://www.jornalopcao.com.br/ultimas-noticias/estudo-revela-que-o-pib-de-goias-atingiu-quase-o-dobro-em-relacao-as-riquezas-nacionais-no-primeiro-ano-de-gestao-de-caiado-363281/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێژووی گۆیاس دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ١٨، لەگەڵ ھاتنی پێشەنگەکان لە ساوپاولۆوە. ناوچەی ڕیۆ ڤێرمێلۆ یەکەم ناوچە بوو کە داگیرکرا، لەوێ ڤیلا بۆا (دواتر ناوی گۆیاس گۆڕدرا) لەوێ دامەزرا. گەشەکردن و نیشتەجێبوونی دەوڵەت بە شێوەیەکی چڕتر ڕوویدا، لە ساڵانی ١٩٣٠ دەستی پێکرد بە دامەزراندنی پایتەختی نوێ، گۆیانیا و بە تایبەتی لەگەڵ بنیاتنانی برازیلیا لە ساڵانی ١٩٥٠.<ref name="Introduction to historia de Goiás">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.achetudoeregiao.com.br/go/historia_goias.htm |سەردێڕ = História de Goiás |بڵاوکەرەوە = Find Everything and Region |ڕێکەوت = ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20211208172426/http://www.achetudoeregiao.com.br/go/historia_goias.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پەڕگە:EO_1831-Editar.jpg|وێنۆک|[[پارکە نەتەوەیییەکەی چاپادا دۆس ڤیادیرۆس]]|right]] گۆیاس بە دیمەنێکی شاپادۆس (فلاتەکان) تایبەتمەندە. لە بەرزایی وەرزی وشکەساڵیدا، لە مانگی حوزەیران تا ئەیلوول، کەمی باران وا دەکات ئاستی [[ڕووباری ئاراگوایا]] دابەزێت و نزیکەی ٢ کیلۆمەتر (١٫٢ میل) کەناراوەکان ئاشکرا بکات. لە [[پارکە نەتەوەییەکەی ئیماس]] لە [[شارەوانی]] مینیرۆس، دەتوانرێت چاودێری گیانلەبەر و ڕوەکی تایبەت لە ناوچەکە بکرێت. لە [[پارکە نەتەوەییەکەی چاپادا دۆس ڤیادیرۆس|چاپادا دۆس ڤێادیرۆس]] سەرنجڕاکێشترین شتەکان بریتین لە کانیۆنەکان، دۆڵەکان، ڕاپیدەکان و شلەمەنییەکان. لە شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی دیکەشدا شاری مێژوویی گۆیاس و کانییە گەرمەکانی کالداس نۆڤاس ھەیە. == ئایین == بەپێی سەرژمێری دامەزراوەی جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل (ئیبجی)، لە ساڵی ٢٠١٠دا ٥٨٫٨٩٪ی دانیشتووانی ویلایەتەکە [[کڵێسای کاتۆلیک|ڕۆمانی کاسۆلیک]] بوون، ٢٨٫٠٧٪ [[پرۆتێستانت]] یان ئینجیلیک بوون، ٨٫١١٪ ھیچ ئایینێکیان نەبوو، ٢٫٤٦٪ ڕۆحانناسن، ٠٫٦٧٪ شایەتحاڵی یەھۆڤا بوون، ١٫٠١٪ ئایینەکانی تری [[مەسیحی]] (کە کەنیسەی نێردراوی کاسۆلیکی بەرازیل، کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات، مۆرمۆنیزم و ئەوانی دیکە لەخۆدەگرێت) و ٠٫٧٩٪ لە ئایینەکانی ترەوە.<ref>«[https://www.ibge.gov.br/estadosat/index.php Censo 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200829154613/https://www.ibge.gov.br/estadosat/index.php |date=29 August 2020}}». IBGE</ref><ref>«[https://biblioteca.ibge.gov.br/visualizacao/periodicos/94/cd_2010_religiao_deficiencia.pdf Análise dos Resultados/IBGE Censo Demográfico 2010: Características gerais da população, religião e pessoas com deficiência] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626155149/https://biblioteca.ibge.gov.br/visualizacao/periodicos/94/cd_2010_religiao_deficiencia.pdf |date=26 June 2020}}» (PDF)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Goiás}} {{تووڵی دەروازە|بەڕازیل|جوگرافیا}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی گۆیاس]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٨٩]] tftsokz1fn3nstgpetkcko9qmacke84 0 217607 1684506 1664261 2026-10-09T19:33:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684506 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = واڵادەشت | ناوی_فەرمی = '''{{lang-fa| بالادشته }}<br>{{lang-en| Vālā Dasht }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{ Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.80764| 47.04323}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی واڵادەشت''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 33.80764| 47.04323 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ھلێران|ھلێران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری گۆران|گۆران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1159 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''واڵادەشت''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری گۆران]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران]]، [[شارستانی ھلێران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٠)کەس و (١١)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ھلێران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4xsj8h7kml9yj2zaeq20ok9wx8x645g 0 217690 1684387 1519338 2026-10-09T13:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1684387 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وادی نەخەلە''' ناوچەیەک لە ناوچەی [[حیجاز|حیجازی]] [[عەرەبستانی سعوودی|عرەبستانی سعودی]] لە نێوان شارەکانی [[مەککە]] و [[تایف]]، کە وەک میقات (سنوور) بۆ [[شوێنە پیرۆزەکان لەئیسلامدا|شوێنە پیرۆزەکانی]] مەککە کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=imtiaz|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Miqat|ناونیشان=https://hajjumrahplanner.com/miqat/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=Hajj and Umrah Planner|زمان=en-GB}}</ref>{{Infobox settlement | name = وادی نەخەلە | pushpin_label_position = left | pushpin_relief = yes | subdivision_type = [[Countries of the World|Country]] | subdivision_name = [[عەرەبستانی سعوودی]] | subdivision_type1 = [[Regions of Saudi Arabia|Region]] | subdivision_name1 = [[پارێزگای مەککە]] | leader_title1 = Provincial Governor | leader_name1 = خالید کوڕی فەیسەڵ | unit_pref = Metric | area_footnotes = | population_density_km2 = auto | utc_offset = +3 | coordinates = {{coord|22|29|51.8|N|39|53|50.9|E|region:SA|display=title}} | image_map = Saudi Arabia relief location map.jpg }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مەککە|عەرەبستانی سعوودی|جوگرافیا}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:جێگاکان]] q57qpz2pglva0zl7q73v0vnd9c23edm 0 217707 1684710 1363154 2026-10-10T04:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1684710 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Amazonas_in_Brazil.svg|وێنۆک|ویلایەتی ئەمازۆن]] '''ئەمازۆن''' ویلایەتێکە لە [[بەڕازیل]]، دەکەوێتە ھەرێمی باکوور لە گۆشەی باکووری ڕۆژاوای وڵاتەکە. گەورەترین ویلایەتی بەرازیلە لە ڕووی ڕووبەرەوە و ٩ھەمین گەورەترین دابەشکردنی وڵاتە لە جیھاندا، ھەروەھا گەورەترین ویلایەتی [[ئەمریکای باشوور]]ە، کە گەورەترە لە ڕووبەرەکانی [[ئوروگوای|ئۆرۆگوای]] و [[پاراگوای]] و شیلی بەیەکەوە. زیاتر دەکەوێتە نیوەگۆی باشوور، سێیەم گەورەترین دابەشکردنی وڵاتە لە نیوەگۆی باشوور دوای ویلایەتەکانی ئوسترالیا کە بریتین لە ڕۆژاوای [[ئوسترالیا]] و کوینزلاندی. بە تەواوی لە نیوەگۆی ڕۆژاوا چوارەم گەورەترینە لە نیوەگۆی ڕۆژاوا دوای [[گرینلەند|گرینلاند]] و [[نوونڤووت|نوناڤۆت]] و [[ئالاسکا|ئەلاسکا]]. شازدەھەمین گەورەترین وڵات دەبێت لە ڕووبەری زەویدا، کەمێک گەورەتر لە [[مەنگۆلیا]].<ref name="Governo_AM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amazonas.am.gov.br/o-amazonas/dados/|سەردێڕ=Dados|نووسەر=Governo do Estado do Amazonas|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121027051239/http://www.amazonas.am.gov.br/o-amazonas/dados/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ویلایەتەکانی دراوسێ بریتین لە (لە باکوورەوە بە ئاراستەی کاتژمێر) ڕۆرایما، پارا، ماتۆ گرۆسۆ، ڕۆندۆنیا و ئاکرێ. ھەروەھا ھاوسنوورە لەگەڵ گەلانی [[پێروو|پیرۆ]] و [[کۆلۆمبیا]] و [[ڤێنیزوێلا|ڤەنزوێلا]]. ئەمەش بەشی ئەمازۆن و ڤاوپێس و گواینیا لە کۆڵۆمبیا و ھەروەھا ویلایەتی ئەمازۆن لە ڤەنزوێلا و [[ھەرێمی لۆریتۆ]] لە [[پێروو|پیرۆ]] دەگرێتەوە. ئەمازۆن بە ناوی [[ئەمازۆن (ڕووبار)|ڕووباری ئەمازۆنەوە]] ناونراوە، و پێشتر بەشێک بووە لە جێگری پاشایەتی [[ئیمپراتۆریەتی ئیسپانیا]] لە پیرۆ، ناوچەیەک بە ناوی گویانای ئیسپانیا. لە سەرەتای سەدەی ١٨دا لەلایەن [[پورتوگال]]ەکانەوە نیشتەجێ بوو کە لە بەرازیلەوە بەرەو باکووری ڕۆژاوا دەڕۆیشتن و دوای پەیمانی مەدرید لە ساڵی ١٧٥٠دا خرایە ناو [[ئیمپراتۆرییەتی پورتوگال]]ەوە، لە ساڵی ١٨٨٩دا بوو بە دەوڵەتێک لەژێر [[کۆماری یەکەمی بەڕازیل]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.seplan.am.gov.br/arquivos/download/arqeditor/anuario_2008.pdf | زمان = pt | سەردێڕ = SEPLAN | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٠| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20101207183402/http://www.seplan.am.gov.br/arquivos/download/arqeditor/anuario_2008.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆربەی ویلایەتەکە جەنگەڵێکی گەرمە؛ شارەکان بەدرێژایی ڕێڕەوی ئاوی کەشتیوانی کۆکراونەتەوە و تەنھا بە بەلەم یان فڕۆکە دەتوانرێت بگاتە ئەوێ. پایتەخت و گەورەترین شار [[ماناوس]]ە، شارێکی مۆدێرن و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٫١ ملیۆن کەسە و لە ناوەڕاستی جەنگەڵەکانی سەر ڕووباری ئەمازۆن و ١٥٠٠ کم لە سەرەوەی زەریای ئەتڵەسی دوورە<ref name="IBGE census 2017">[ftp://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2018/estimativa_dou_2018.pdf Population estimates for the Brazilian municipalities and Federation Units on July 1, 2018]</ref> نزیکەی نیوەی دانیشتووانی ویلایەتەکە لەو شارەدا دەژین؛ شارە گەورەکانی دیکەش، پارینتین، ماناکاپورو، ئیتاکۆاتیارا، تێفێ و کۆاری ھەروەھا بەدرێژایی ڕووباری ئەمازۆن لە نیوەی ڕۆژھەڵاتی ویلایەتەکەدان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|بەڕازیل}} {{پۆلی کۆمنز|Amazonas (Brazil)}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی ئەمازۆن]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٥٠]] 055f371wcpvk6kq9sci6ltibr6j1pr7 0 218191 1684705 1405165 2026-10-10T04:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بەڕازیل-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1684705 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Acre_in_Brazil.svg|وێنۆک|شوێنی ویلایەتی ئاکرێ]] '''ویلایەتی ئاکرێ''' ویلایەتێکە دەکەوێتە ڕۆژاوای ھەرێمی باکووری [[بەڕازیل]] و یاسایی ئەمازۆن. ئاکرێ دەکەوێتە ڕۆژاواترین بەشی وڵاتەکە، بە جیاوازی دوو کاتژمێری کات لەگەڵ برازیلیا، ئاکرێ بە ئاراستەی کاتژمێر ھاوسنوورە لەگەڵ [[ویلایەتی ئەمازۆناس]] و ڕۆندۆنیای بەرازیل لە باکوور و ڕۆژھەڵات، بەشی پاندۆی [[بۆلیڤیا]] لە باشووری ڕۆژھەڵات و ناوچەکانی [[پێروو|پیرۆ]] لە مادرێ دی دیۆس و ئوکایالی و لۆریتۆ لە باشوور و ڕۆژاوا. ئەم ویلایەتە کە ٠٫٤٢٪ی دانیشتووانی بەڕازیلی ھەیە، ٠٫٢٪ی بەرھەمی ناوخۆیی بەڕازیل بەرھەم دەھێنێت.<ref>[https://g1.globo.com/ac/acre/noticia/2020/11/18/pib-do-acre-teve-segunda-pior-variacao-do-pais-em-2018-diz-ibge.ghtml PIB do Acre teve segunda pior variação do país em 2018, diz IBGE]</ref><ref>[http://www.colegioweb.com.br/historia-brasil/as-casas-aviadoras.html "As Casas Aviodoras"], WEB High School. Page visited on October 06, 2010.</ref> پایتەخت و گەورەترین شارەکەی [[ڕیۆ برانکۆ، ئاکرێ|ڕیۆ برانکۆ]]یە. شوێنە گرنگەکانی دیکە بریتین لە [[کروزێیرۆ دوو سول، ئاکرێ|کروزێیرۆ دوو سول]]، [[سێنا مادورێرا]]، [[تاراوکا]] و [[فەیخۆ]]. == دیمۆگرافی == [[پەڕگە:RioBranco_Assembleia.JPG|وێنۆک|ڕیۆ برانکۆ لە پاشنیوەڕۆدا.]] بەپێی ئامارەکانی [[پەیمانگای جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا، ٦٦٤ ھەزار کەس لە ویلایەتەکەدا نیشتەجێ بوون. کە ئاکرێ دەکاتە سێیەم ویلایەتی کەمترین دانیشتووان. چڕی دانیشتووان ٤٫٥ ئینج/کم٢ بوو.<ref name="FURTADO">FURTADO, Celso. [http://www.marcillio.com/rio/hireveco.html "A evolução da economia na República Velha"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120201352/http://www.marcillio.com/rio/hireveco.html |date=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}. Marcilio.com. Page visited on October 06, 2010</ref> شارنشینی: ٦٩٫٦٪ (٢٠٠٦)؛ گەشەی دانیشتووان: ٣٫٣٪ (١٩٩١–٢٠٠٠)؛ خانوو: ١٦٢٬٠٠٠ (٢٠٠٦). دوایین سەرژمێری پەیمانگای جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل (توێژینەوەی نیشتمانی بۆ نموونەی نیشتەجێبوون) ئەم ژمارانەی خوارەوەی ئاشکرا کرد: ٤٤١٬٠٠٠ کەسی قاوەیی (فرەڕەگەز) (٦٦٫٥٪)، ١٧٢٬٠٠٠ سپی پێست (٢٦٫٠٪)، ٤٥٬٠٠٠ [[ڕەشپێست]] (٦٫٨٪)، ٤٬٠٠٠ کەسی ئاسیایی یان ئەمریکی (٠٫٧٪).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=ftp://ftp.ibge.gov.br/Indicadores_Sociais/Sintese_de_Indicadores_Sociais_2007/Tabelas|سەردێڕ=Síntese de Indicadores Sociais 2007|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]]|شوێن=Acre, Brazil|format=PDF|ژپنک=٩٧٨-٨٥-٢٤٠-٣٩١٩-٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٧|زمان=pt}}{{Dead link|date=June 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Acre (state)}} {{تووڵی دەروازە|بەڕازیل|جوگرافیا}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی ئاکرێ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٢]] s0hcv9ertqlrx42k4613ulwn4iqqk95 1684831 1684705 2026-10-10T09:06:16Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684831 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Acre_in_Brazil.svg|وێنۆک|شوێنی ویلایەتی ئاکرێ]] '''ویلایەتی ئاکرێ''' ویلایەتێکە دەکەوێتە ڕۆژاوای ھەرێمی باکووری [[بەڕازیل]] و یاسایی ئەمازۆن. ئاکرێ دەکەوێتە ڕۆژاواترین بەشی وڵاتەکە، بە جیاوازی دوو کاتژمێری کات لەگەڵ برازیلیا، ئاکرێ بە ئاراستەی کاتژمێر ھاوسنوورە لەگەڵ [[ویلایەتی ئەمازۆناس]] و ڕۆندۆنیای بەرازیل لە باکوور و ڕۆژھەڵات، بەشی پاندۆی [[بۆلیڤیا]] لە باشووری ڕۆژھەڵات و ناوچەکانی [[پێروو|پیرۆ]] لە مادرێ دی دیۆس و ئوکایالی و لۆریتۆ لە باشوور و ڕۆژاوا. ئەم ویلایەتە کە ٠٫٤٢٪ی دانیشتووانی بەڕازیلی ھەیە، ٠٫٢٪ی بەرھەمی ناوخۆیی بەڕازیل بەرھەم دەھێنێت.<ref>[https://g1.globo.com/ac/acre/noticia/2020/11/18/pib-do-acre-teve-segunda-pior-variacao-do-pais-em-2018-diz-ibge.ghtml PIB do Acre teve segunda pior variação do país em 2018, diz IBGE]</ref><ref>[http://www.colegioweb.com.br/historia-brasil/as-casas-aviadoras.html "As Casas Aviodoras"], WEB High School. Page visited on October 06, 2010.</ref> پایتەخت و گەورەترین شارەکەی [[ڕیۆ برانکۆ، ئاکرێ|ڕیۆ برانکۆ]]یە. شوێنە گرنگەکانی دیکە بریتین لە [[کروزێیرۆ دوو سول، ئاکرێ|کروزێیرۆ دوو سول]]، [[سێنا مادورێرا]]، [[تاراوکا]] و [[فەیخۆ]]. == دیمۆگرافی == [[پەڕگە:RioBranco_Assembleia.JPG|وێنۆک|ڕیۆ برانکۆ لە پاشنیوەڕۆدا.]] بەپێی ئامارەکانی [[پەیمانگای جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا، ٦٦٤ ھەزار کەس لە ویلایەتەکەدا نیشتەجێ بوون. کە ئاکرێ دەکاتە سێیەم ویلایەتی کەمترین دانیشتووان. چڕی دانیشتووان ٤٫٥ ئینج/کم٢ بوو.<ref name="FURTADO">FURTADO, Celso. [http://www.marcillio.com/rio/hireveco.html "A evolução da economia na República Velha"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120201352/http://www.marcillio.com/rio/hireveco.html |date=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}. Marcilio.com. Page visited on October 06, 2010</ref> شارنشینی: ٦٩٫٦٪ (٢٠٠٦)؛ گەشەی دانیشتووان: ٣٫٣٪ (١٩٩١–٢٠٠٠)؛ خانوو: ١٦٢٬٠٠٠ (٢٠٠٦). دوایین سەرژمێری پەیمانگای جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل (توێژینەوەی نیشتمانی بۆ نموونەی نیشتەجێبوون) ئەم ژمارانەی خوارەوەی ئاشکرا کرد: ٤٤١٬٠٠٠ کەسی قاوەیی (فرەڕەگەز) (٦٦٫٥٪)، ١٧٢٬٠٠٠ سپی پێست (٢٦٫٠٪)، ٤٥٬٠٠٠ [[ڕەشپێست]] (٦٫٨٪)، ٤٬٠٠٠ کەسی ئاسیایی یان ئەمریکی (٠٫٧٪).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=ftp://ftp.ibge.gov.br/Indicadores_Sociais/Sintese_de_Indicadores_Sociais_2007/Tabelas|سەردێڕ=Síntese de Indicadores Sociais 2007|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]]|شوێن=Acre, Brazil|format=PDF|ژپنک=٩٧٨-٨٥-٢٤٠-٣٩١٩-٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٧|زمان=pt}}{{Dead link|date=June 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Acre (state)}} {{تووڵی دەروازە|بەڕازیل|جوگرافیا}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتی ئاکرێ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٢]] [[پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا]] cdc2psm85hnlk61ez78x3wgxngfjkmc 0 218308 1684788 1432954 2026-10-10T07:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1684788 wikitext text/x-wiki '''نۆرماندی''' (/ˈnɔːrməndi/؛ [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Normandie [nɔʁmɑ̃di] (نۆرمان: Normaundie، Nouormandie [nɔʁ.mɛnde]) لە بنەڕەتدا لە وشەیەکیی باکووری، لە چەند زمانێکیی [[سکاندیناڤیا|سکاندیناڤیاییەوە]] ھاتووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=norman {{!}} Etymology, origin and meaning of norman by etymonline|ناونیشان=https://www.etymonline.com/word/norman|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.etymonline.com|زمان=en}}</ref>، ناوچەیەکی جوگرافی و کەلتوورییە، دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای [[ئەورووپا|ئەوروپا]]، لە وڵاتی [[فەڕەنسا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=capbreizh.com - This website is for sale! - CAPBreizh Pneuboat Inflatable boat Gommoni Schlauchboot barco neumático CapBreizh capbreizh brig Resources and Information.|ناونیشان=http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.capbreizh.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110708114636/http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Infobox settlement | official_name = نۆرماندی | native_name_lang = | settlement_type = ھەرێمیی جوگرافیی | image_skyline = Arromanches-les-Bains port artificiel Mulberry.jpg | image_caption = بەندەرێک لە نۆرماندی | image_flag = Flag of Normandie.svg | flag_size = 120px | image_shield = Arms of William the Conqueror (1066-1087).svg | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = 75px | image_map = Localisation Normandie.png | map_caption = جێگای نۆرماندی لە [[فەڕەنسا]] | motto = | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{flag|France}} | seat_type = پایتەختی | seat = [[کان]]<br />[[ڕۆین]]<br />[[سانت ھیلەر]]<br />[[سانت پیتەر پۆرت]] | parts = | area_total_km2 = ٢٩٫٩٠٦ | population_footnotes = | population_total = ٣٫٤٤٩٫٢٨٠ | population_as_of = ٢٠١٧ | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[Central European Time|CET]] | utc_offset1 = +٠١:٠٠ | utc_offset1_DST = +٠٢:٠٠ | website = {{URL|https://www.normandie.fr/}} | footnotes = | name = }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Normandy}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی فەڕەنسا]] [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] k19dur1jrlva9h819ynk4szi1uf4oui 1684823 1684788 2026-10-10T09:02:35Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684823 wikitext text/x-wiki '''نۆرماندی''' (/ˈnɔːrməndi/؛ [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Normandie [nɔʁmɑ̃di] (نۆرمان: Normaundie، Nouormandie [nɔʁ.mɛnde]) لە بنەڕەتدا لە وشەیەکیی باکووری، لە چەند زمانێکیی [[سکاندیناڤیا|سکاندیناڤیاییەوە]] ھاتووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=norman {{!}} Etymology, origin and meaning of norman by etymonline|ناونیشان=https://www.etymonline.com/word/norman|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.etymonline.com|زمان=en}}</ref>، ناوچەیەکی جوگرافی و کەلتوورییە، دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای [[ئەورووپا|ئەوروپا]]، لە وڵاتی [[فەڕەنسا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=capbreizh.com - This website is for sale! - CAPBreizh Pneuboat Inflatable boat Gommoni Schlauchboot barco neumático CapBreizh capbreizh brig Resources and Information.|ناونیشان=http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.capbreizh.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110708114636/http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Infobox settlement | official_name = نۆرماندی | native_name_lang = | settlement_type = ھەرێمیی جوگرافیی | image_skyline = Arromanches-les-Bains port artificiel Mulberry.jpg | image_caption = بەندەرێک لە نۆرماندی | image_flag = Flag of Normandie.svg | flag_size = 120px | image_shield = Arms of William the Conqueror (1066-1087).svg | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = 75px | image_map = Localisation Normandie.png | map_caption = جێگای نۆرماندی لە [[فەڕەنسا]] | motto = | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{flag|France}} | seat_type = پایتەختی | seat = [[کان]]<br />[[ڕۆین]]<br />[[سانت ھیلەر]]<br />[[سانت پیتەر پۆرت]] | parts = | area_total_km2 = ٢٩٫٩٠٦ | population_footnotes = | population_total = ٣٫٤٤٩٫٢٨٠ | population_as_of = ٢٠١٧ | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[Central European Time|CET]] | utc_offset1 = +٠١:٠٠ | utc_offset1_DST = +٠٢:٠٠ | website = {{URL|https://www.normandie.fr/}} | footnotes = | name = }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Normandy}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی فەڕەنسا]] [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] [[پۆل:نۆرماندی]] qx3gdllawgss5nji4taf9ggwlyjd3m0 1 218436 1684517 1379106 2026-10-09T19:34:46Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684517 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995096 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220617042620/https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats بۆ https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٣٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1001654 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200309043243/http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/ بۆ http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٤٥، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1008607 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210503180700/https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video بۆ https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٥٩، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1321369 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210503180700/https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video بۆ https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8602/broja-komend-seizoen-vitessenaar-video زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220617042620/https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats بۆ https://fbref.com/en/squads/209d7fa2/Vitesse-Stats زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200309043243/http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/ بۆ http://www.shkodrasport.com/2020/01/15/lojtari-me-origjine-nga-malesia-e-madhe-armando-broja-edhe-tre-gola-te-tjere-per-chelsea/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٥٠، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1379105 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201206213901/https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8652/vitesse-wint-airborne-duel-vs-sparta-rotterdam-2-0 بۆ https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8652/vitesse-wint-airborne-duel-vs-sparta-rotterdam-2-0 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٢٢، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارماندۆ برۆجا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684516 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/ بۆ https://kuwaitonlinecasinos.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٣٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 7adfq44xejjud8yal9b4al6v1021jt9 1 218437 1684521 1321394 2026-10-09T19:35:12Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684521 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارۆن ڕامسدەیڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995098 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180201212800/https://www.chesterfield-fc.co.uk/news/2018/january/20180105-fourth-new-recruit-joins-spireites/ بۆ https://www.chesterfield-fc.co.uk/news/2018/january/20180105-fourth-new-recruit-joins-spireites/ زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=357107 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٣٦، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئارۆن ڕامسدەیڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1321393 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.chesterfield-fc.co.uk/news/2018/january/20180105-fourth-new-recruit-joins-spireites/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180201202427/https://www.sufc.co.uk/news/2016/march/call-up-for-young-keeper/ بۆ https://www.sufc.co.uk/news/2016/march/call-up-for-young-keeper/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٥٣، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئارۆن ڕامسدەیڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684520 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220822201343/https://kuwaitonlinecasinos.com/ بۆ https://kuwaitonlinecasinos.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٣٥، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) hxuj5rk9g2di99lw5c4kxsloh5t67wj 0 218852 1684665 1682323 2026-10-10T01:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1684665 wikitext text/x-wiki {{کردنەیەک|دەوڵەتی سیکولار}} {{short description|State or country without a state religion}} {{Original research|date=September 2016}} [[File:Secular States Map.svg|thumb|350x350px|{{legend|#0093AF|ئەو وڵاتانەی ھیچ ئایینێکی فەرمییان نییە}}{{legend|#EB151C|ئەو وڵاتانەی کە [[ئایینی دەوڵەت]]یان ھەیە}}{{legend|#ACACAC|زانیاریی بەردەست نییە}}]] '''وڵاتی دنیاخواز''' یان '''وڵاتی سێکولاریست''' ({{بە ئینگلیزی|Secular state}}) بریتییە لە [[وڵات]]ێک یان [[دەوڵەت]]ێک کە سیستەمێکی دەسەڵاتداریی [[دنیاخوازی]] ھەیە، کە بە فەرمی مسۆگەری دەکات کە بێلایەنە بەرامبەر بەو پرسانەی کە پەیوەندییان بە ئایینەوە ھەیە، دەوڵەتی [[دنیاگەرایی|سێکولار]]، بە یەکسانی مامەڵە لەگەڵ ھەموو ھاووڵاتیانی دەکات، بەبێ گوێدان بە بیروباوەڕە ئایینییەکان، لێکدانەوەیان، یان بیرۆکەکانیان، ھەرچەندە یەکسانی تەنیا لە دەوڵەتی سێکولاردا نییە، لەوانەیە لە دەوڵەتێکی نا سێکولاریشدا بێت و لە [[دەستوور]]ەکەیدا نوسرابێت، ھاوڵاتیان یەکسانن لە بیروباوەڕەکانیاندا بێ جیاوازی. <ref name=":0">أحمد زکی بدوی، معجم مصطلحات العلوم الاجتماعیة، ص 370</ref> لە ڕووی [[سیاسەت|ڕامیاریی]]ەوە [[دنیاگەرایی]] بزووتنەوەیەکە بەرەو جیاکردنەوەی ئایینە و میری ([[حکوومەت]]) (زۆرجار پێی دەوترێت جیاکردنەوەی فێرکارییەکانی [[کڵێسا]]، [[مزگەوت]]، یان [[پەرستگا]] لە فێرکارییەکانی دەوڵەت) ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ پەیوەندی نێوان میری و ئایینی دەوڵەت، بۆ گۆڕینی یاساکانی بنەمای [[پەرتووکی پیرۆز]] (وەک دە فەرمان و شەریعەت) بە یاسای مەدەنی، و نەھێشتنی جیاکاری لەسەر بنەمای ئایین و دەوترێت کە سێکۆلاریزم [[دیموکراسی]] بۆ زیاد دەکات ئەمەش بۆ پاراستنی مافی کەمینە ئایینییەکانە <ref>Feldman, Noah (2005). ''Divided by God''. Farrar, Straus and Giroux, pg. 14 ("[Legal secularists] claim that separating religion from the public, governmental sphere is necessary to ensure full inclusion of all citizens.")</ref> زۆربەی ئایینە سەرەکیەکان یەکەمایەتی نۆرمەکانی کۆمەڵگەیەکی جیھانگەری و [[دیموکراسی]] قبوڵ دەکەن بەڵام ڕەنگە ھێشتا ھەوڵ بدەن کاریگەری لەسەر بڕیارە ڕامیاریەکان دروست بکەن یان لە ڕێگەی ڕێککەوتنەکانی نێوان [[کڵێس]]ا و دەوڵەتەوە سوود یان کاریگەری تایبەت بەدەست بھێنن، زۆرێک لە [[مەسیحی|کریستیانەکان]] پشتگیریان لە بوونی دەوڵەتی جیھانگەرایی دەکرد، دەتوانین دان بەوەدا بنێین کە بیرۆکەکە لەلایەن فێرکارییەکانی [[کتێبی پیرۆز|پەرتووکی پیرۆزەوە]] پشتگیری کراوە، “بەخشینی ئەوەی قەیسەرە بۆ قەیسەر و ئەوەی ھی خودایە بۆ خودا.<ref name=":0" /> بەڵام بناژۆخوازی (ئوسولی) دژایەتی دنیاگەرایی دەکات، گرنگترین ھێزی بناژۆخوازی ئایینی لە جیھانی ھاوچەرخدا بریتین لە بناژۆخوازی [[مەسیحییەت|خاچ پەرستەکان]] و [[ئیسلام]]ی بناژۆخواز. ھەندێک لەو وڵاتانە لەڕووی دەستوورییەوە دنیاگەران وەک [[کەنەدا]]، [[ھیندستان]]، [[فەڕەنسا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، [[تورکیا]] و [[کۆریای باشوور]]، ھەرچەندە ھیچ کام لەو وڵاتانە لە شێوەی حکوومەتدا یەکسان نین لە ھەمان کاتدا دەوڵەتێک کە ئاینێکی فەرمی نەبێت، مەرج نییە بە دەوڵەتێکی جیھانگەرایی ھەژمار بکرێت.<ref name=":0" /> == وڵاتە دنیاگەراییەکانی پێشوو == * {{Flagicon image|State flag of Iran (1964–1980).svg|size=23px}} **(١٩٢٥–١٩٧٩) [[ئێران]] دەوڵەتێکی دنیاگەرا بوو تا [[شۆڕشی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی [[١٩٧٩]]، کە [[محەممەد ڕەزا پەھلەوی]]ی ڕووخاند و [[ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێران]] لەجێی دامەزرا. * {{flag|Iraq|1963|size=23px}} ** (١٩٣٢-١٩٩٣) [[عێراق]] لە ساڵی ١٩٣٢ دوای سەربەخۆیی بوو بە دەوڵەتێکی دنیاگەرایی، بەڵام [[حیزبی بەعس|پارتی بەعسی سۆسیالیست]] دەستی پێکرد بە ڕێبەرایەتی [[سەددام حوسێن]] بەناوی [[ھەڵمەتی باوەڕ]](ئیمان) سەددام لە ساڵی [[١٩٩٣ لە عێراق|١٩٩٣]] زۆر جەختی لەسەر [[ئیسلام]] دەکردەوە لە ھەموو ڕێبازە گشتییەکانی دەوڵەتدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.americanchronicle.com/articles/viewArticle.asp?articleID=2889|سەردێڕ=Americanchronicle.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612141154/http://www.americanchronicle.com/articles/viewArticle.asp?articleID=2889|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|وڵاتەکان|دین|کۆمەڵگا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:یاسای دەستووری]] [[پۆل:ئایین و حکوومەت]] [[پۆل:دین و حکوومەت]] b303o8w07iqog4alg9297z3fbkhub4c 0 219147 1684551 1449693 2026-10-09T19:39:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1684551 wikitext text/x-wiki لە گەردوونناسیدا، '''وزەی تاریک''' ({{بە ئینگلیزی|Dark Energy}}) فۆرمێکی نەناسراوی [[وزە|وزەیە]] کە بەشێوەیەکی گریمانەیی ھەموو گەردوون دەگرێتەوە و فراوانبوونی گەردوون خێراتر دەکات.<ref>Peebles, P. J. E. and Ratra, Bharat (2003). "The cosmological constant and dark energy". Reviews of Modern Physics 75 (2): 559–606. arXiv:astro-ph/0207347. Bibcode:2003RvMP...75..559P. doi:10.1103/RevModPhys.75.559</ref> بە بڕوای زانایان، وزەی تاریک پەسەندترین گریمانەیە بۆ لێکدانەوەی کشانی گەردوون. لە ستاندارد مۆدێلی گەردوونناسیدا، بەپێی [[یەکسانی بارستە-وزە|ھاوتای بارستە و وزەی ئاینشتاین]]، گەردوون لە نزیکەی ٢٦٫٨٪ ماددە تاریک، ٦٨٫٣٪ وزەی تاریک (٩٥٫١٪ بە یەکەوە) و ٤٫٩٪ ماددە ئاسایی پێکدێت.<ref>Ade, P. A. R. ; Aghanim, N. ; Armitage-Caplan, C. ; et al. (Planck Collaboration) (31 March 2013). "Planck 2013 Results Papers". Astronomy and Astrophysics (submitted). arXiv:1303.5062. Bibcode:2013arXiv1303.5062P</ref><ref>Ade, P. A. R. ; Aghanim, N. ; Armitage-Caplan, C. ; et al. (Planck Collaboration) (22 March 2013). "Planck 2013 results. I. Overview of products and scientific results – Table 9.". Astronomy and Astrophysics (submitted). arXiv:1303.5062. Bibcode:2013arXiv1303.5062P</ref><ref>"First Planck results: the Universe is still weird and interesting"</ref><ref>Sean Carroll, Ph.D. , Cal Tech, 2007, The Teaching Company, Dark Matter, Dark Energy: The Dark Side of the Universe, Guidebook Part 2 page 46, Accessed Oct. 7, 2013, "...dark energy: A smooth, persistent component of invisible energy, thought to make up about 70 percent of the current energy density of the universe. Dark energy is known to be smooth because it doesn't accumulate preferentially in galaxies and clusters..."</ref> [[پەڕگە:UniverseComposition.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/DarkMatterPie.jpg/363px-DarkMatterPie.jpg|وێنۆک|363x363پیکسڵ| پشکی وزەی تاریک و [[ماددەی تاریک|مادەی]] تاریک لە ھەموو گەردووندا]]. بەگشتی وزەی تاریک نزیکەی لەسەدا حەفتای گەردوون پێکدەھێنێت و پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ ڕێژەیی گشتیی [[ئاینشتاین]] ھەیە و ڕۆڵی ئەویش دروستکردنی ھێزی کێشکردنی بەرپەرچدانەوەیە بە خێراکردنی ئەرێنی. مانای کێشکردنی ڕەتکەرەوە لەگەڵ خێراکردنی ئەرێنی ئەوەیە کە ئەم وزەیە تەنەکان پاڵ دەنێتە دوور و ھێزەکەی بە تێپەڕبوونی کات زیاد دەکات. ئەم وزەیە جگە لە لێکچوونی ناوەکی لەگەڵ ماددە تاریکەکان، پەیوەندی بەوەوە ھەیە. ماددە تاریکەکان ھێزی کێشکردنی گەردوونیان زیاد دەکات، بەڵام وزەی تاریک بەرپەرچی ئەم ھێزە دەداتەوە. زۆر شت ھەیە کە دەبێت بیر لە سروشتی وزەی تاریک بکرێتەوە. بەڵگەکان بۆ وزەی تاریک ناڕاستەوخۆن بەڵام لە سێ سەرچاوەی سەربەخۆوە دێن: پێوانەکانی مەودا و پەیوەندییان بە سووربوونەوە، کە دەڵێت گەردوون لە نیوەی کۆتایی تەمەنیدا زیاتر فراوان بووە.<ref>R. Durrer (2011). What do we really know about Dark Energy?. arXiv:1103.5331. Bibcode:2011arXiv1103.5331D.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} <references group=""/> {{تووڵی دەروازە|فیزیک|گەردوون|وزە|زانست|کۆمەڵەی خۆر}} {{پۆلی کۆمنز|Dark energy}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوونناسی فیزیایی]] [[پۆل:ووزە (فیزیا)]] [[پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا]] [[پۆل:چەمکەکان لە ئەستێرەناسی]] bixslw7t4eh5ks5o96u873vyylzjr4c 0 219454 1684698 1682829 2026-10-10T04:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1684698 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Isma_allah_zat-new.png|وێنۆک|خودا لەسەر دڵی قوتابییەکە نووسراوە]]'''وێرد''' یان '''زیکر''' یان '''یاد''' ({{بە عەرەبی|ذِكْر|}}، بە واتای «بیرھێنان»، «یادھێنان») جۆرێکە لە بیرکردنەوەی [[ئیسلام]]ی کە تێیدا چەند جارێک ڕستەکان یان نوێژەکان دەخوێندرێن بۆ ئەوەی خودایان بیربخاتەوە.<ref name="Modarresi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammad Taqi al-Modarresi|ناونیشان=http://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf|سەردێڕ=The Laws of Islam|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Enlight Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٩٤٢٤٠٩-٨-٩|زمان=en|ref=Modarresi|بەستەری نووسەر=Mohammad Taqi al-Modarresi|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190802163247/http://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Dua and Adhkar">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Evening Azkar|ناونیشان=https://www.duaandazkar.com/chapter-2-evening-azkar/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Dua and Adhkar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mishkat al-Masabih 2264 - Supplications - كتاب الدعوات - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (دروودی خوای لەسەر بێت)|ناونیشان=https://sunnah.com/mishkat:2264|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=sunnah.com}}</ref><ref name=":02">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/50280143|سەردێڕ=The Oxford dictionary of Islam|ڕێکەوت=2003|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ئەوانی تر=John L. Esposito|ژپنک=٠-١٩-٥١٢٥٥٨-٤|شوێن=New York|oclc=٥٠٢٨٠١٤٣}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jalāl al-Dīn Rūmī|یەکەم=Maulana|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/9196745|سەردێڕ=The Sufi path of love: the spiritual teachings of Rumi|ڕێکەوت=1983|بڵاوکەرەوە=State University of New York Press|ئەوانی تر=William C. Chittick|ژپنک=٠-٨٧٣٩٥-٧٢٣-٧|شوێن=Albany|oclc=٩١٩٦٧٤٥}}</ref><ref name=":02"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Morris|یەکەم=Julia|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Baay Fall Sufi Da'iras: Voicing Identity Through Acoustic Communities|ناونیشان=https://doi.org/10.1162/AFAR_a_00121|journal=African Arts|بەرگ=٤٧|issue=1|پەڕەکان=٤٢–٥٣|doi=10.1162/AFAR_a_00121|issn=0001-9933}}</ref> ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە لە [[سۆفییایەتی]] و ھەر ڕیزێکی سۆفی بەگشتی وێردێکی دیاریکراوی وەرگرتووە، بەگشتی لەگەڵ ھەڵوێستێکی دیاریکراو، ھەناسەدان و جووڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Le Gall|یەکەم=Dina|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yv-KrpzZYiYC&pg=PA117|سەردێڕ=A Culture of Sufism: Naqshbandis in the Ottoman World, 1450-1700|ڕێکەوت=2005|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٦٢٤٥-٤|پەڕە=١١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/399624|سەردێڕ=The encyclopaedia of Islam.|ڕێکەوت=1960–2009|بڵاوکەرەوە=Brill|ئەوانی تر=H. A. R. Gibb, P. J. Bearman|ژپنک=٩٠-٠٤-١٦١٢١-X|شوێن=Leiden|پەڕەکان=٢٢٣–٢٢٤|oclc=٣٩٩٦٢٤}}</ref> لە سۆفییایەتی، وێرد ئاماژە بە ھەردوو کرداری ئەم یادکردنەوە و ھەروەھا ئەو نوێژانەی کە لە کرداری یادکردنەوەدا بەکاردێن.<ref name=":02"/> زیکر دەتوانرێت بە تەنیا یان بە کۆمەڵ ئەنجام بدرێت.<ref name=":2"/> دەکرێت لەسەر تەزبیح یان لە ڕێگەی پەنجەکانی دەستەوە بژمێردرێت.<ref name=":02"/> کەسێک کە وێرد دەخوێنێتەوە پێی دەوترێت «زاکر - یادکار» ^{(ذَاكِر)،} کە بە واتای «ئەو کەسەیە کە لە یادە».<ref name=":1"/> لە ناوەڕۆکی نوێژەکاندا [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوی خودا]] یان نوێژی پاڕانەوە لە [[فەرموودە]] یان [[قورئان]]ەوە وەرگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|دین|ئیسلام|دەروونناسی|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Zikr}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:سۆفیگەری]] [[پۆل:ویرد]] [[پۆل:ئیمان و عەقیدەی ئیسلامی]] olpveaqykpsg54n3c2ml44opmfdssv2 0 220501 1684623 1649554 2026-10-09T22:38:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1684623 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ونکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ونکة }}<br>{{lang-en| Wnka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.23525| 44.40274}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ونکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.23525| 44.40274 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بناری سەفین]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٥٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ونکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بناری سەفین]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 0nyjh1y2pi9l64dwxz2pvmsjsyk13ax 0 220835 1684405 1575408 2026-10-09T13:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684405 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Warner Bros. Home Entertainment 2023.svg|وێنۆک]] '''وارنەر برۆس ھۆم ڤیدیۆ''' یان '''وارنەر برۆس ھۆم ڤیدیۆ ئینتەرتەیمێنت''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros. Home Video}}) لە ساڵی ١٩٧٨ بە ناوی وارنەر ھۆم ڤیدیۆ (بۆ [[وارنەر میدیا]]) دامەزراوە. کۆمپانیاکە لە ئەمریکا بە بیست فیلم لەسەر ڤیدیۆکاسێتی Betamax و VHS لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩ دەستیپێکرد. دواتر کۆمپانیاکە ھێڵەکەی فراوانتر کرد و ناونیشانی زیادەی لەخۆگرت بە درێژایی ساڵانی ١٩٧٩ و ١٩٨٠.<ref>https://archive.org/details/newpotofgold00step</ref> ==مێژوو== کۆمپانیاکە لە ئەمریکا بە بیست فیلم لەسەر ڤیدیۆکاسێتی Betamax و VHS لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩ دەستیپێکرد، دواتر کۆمپانیاکە ھێڵەکەی فراوانتر کرد و ناونیشانی زیادەی لەخۆگرت بە درێژایی ساڵانی ١٩٧٩ و ١٩٨٠. وارنەر برۆس دەستی کرد بە لقکردن لە بازاڕی ڤیدیۆدیسکدا، مۆڵەتی ناونیشانەکانی بە فۆرماتەکانی ڤیدیۆدیسکی MCA DiscoVision و SelectaVisionی RCAدا، ئەمەش ڕێگەی بە ھەردوو کۆمپانیاکەدا فیلمەکان لە ژێر ناوی خۆیاندا بخەنە بازاڕەوە و دابەشی بکەن.<ref>http://www.cedmagic.com/museum/press/release-1982-03-30.html</ref> تا ساڵی ١٩٨٥، وارنەر خەریکی بڵاوکردنەوەی ماددە لە ژێر ناوی خۆیان بوو بە ھەردوو فۆرماتەکە. ناونیشانەکانی فیلمی وارنەر ھۆم ڤیدیۆ لەلایەن کۆمپانیای ڕۆدشۆ ھۆم ڤیدیۆوە لە سەرانسەری جیھاندا دابەشکراون و بەرھەمدەھێنرێن، جگە لە ئوسترالیا و نیوزلەندا بەھۆی فیلمەکانی ھاوتا فیلمەکەی کە لەلایەن ڤیلەج ڕۆدشۆوە بڵاوکراونەتەوە.<ref>https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1997-dec-10-fi-62449-story.html</ref> ھەروەھا وارنەر تاقیکردنەوەی لەسەر بازاڕی "تەنھا بە کرێ" بۆ ڤیدیۆکان کرد، شێوازێک کە لەلایەن کۆمپانیای [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] بەکارھێنرا بۆ یەکەم بڵاوکردنەوەی فیلمی جەنگی ئەستێرەکان لە ساڵی ١٩٨٢. لە ساڵی ٢٠٠٩ کۆمپانیای وارنەر ھۆم ڤیدیۆ کۆکردنەوەی ئەرشیفی وارنەری ناساند، کە ڕێگە بە خەڵک دەدات [[دی ڤی دی]] دروستکراوی تایبەت بە فیلم و زنجیرە تەلەفزیۆنییە دەگمەنەکان لە کتێبخانەکانی وارنەر و تۆرنەر داوا بکەن.<ref>https://www.nytimes.com/1990/10/24/business/the-media-business-pathe-settles-time-warner-dispute.html</ref> فیلمەکان بە شێوەی دابەزاندنی دیجیتاڵیش بەردەستن. دەتوانرێت دیڤیدی و دابەزاندنی وارنەر ئەرشیف بە شێوەی ئۆنلاین لە ماڵپەڕی وارنەر، لە ماڵپەڕی [[ئەمازۆن (کۆمپانیا)|ئەمازۆن]] یان دیڤیدییەکانی سەر بە کۆمپانیای تەرنەر کلاسیک مووڤیزی بێ سنوور داوا بکرێت. لە ١٤ی ١ی ٢٠٢٠، کۆمپانیای یونێڤێرساڵ و وارنەر برۆس ھۆم ئینتەرتەینمەنت ڕایانگەیاند کە ھاوبەشی دەکەن لە کارێکی ھاوبەشی فرەنەتەوەیی بۆ ماوەی ١٠ ساڵە، کە کارە فیزیکییەکانیان لە ئەمریکای باکوور تێکەڵ دەکەن. لە ٧ی نیسانی ٢٠٢٠ کۆمیسیۆنی ئەورووپا یەکگرتنەکەی پەسەند کرد. دواتر کۆمپانیاکە ناوی لێنرا Studio Distribution Services, LCC.<ref>https://web.archive.org/web/19970329103433/http://www.videodiscovery.com/vdyweb/dvd/dvdfaq.html</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|فیلم|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Discovery Home Entertainment}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] eessje812e4ay98inrt9g9r2vvzqyzv 0 220844 1684523 1519502 2026-10-09T19:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684523 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wildcats moviePoster.jpg|وێنۆک]] '''وایڵدکاتس''' ({{بە ئینگلیزی|Wildcats}}) فیلمێکی کۆمیدی وەرزشییە لە ساڵی ١٩٨٦ بڵاوکرایەوە و گۆڵدی ھاون ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت. ھەروەھا ئەم فیلمە یەکەم فیلمی درێژی وێسلی سنایپس و وودی ھارێلە. دواتر لە فیلمەکانی "پیاوە سپییەکان" و "نەتوانینی بازدان" و "شەمەندەفەری پارە" پێکەوە بوون. فیلمەکە خاوەنی نمرەی ٢٦٪ی ھەیە لە ڕاتن تۆمەیتۆز بە پشتبەستن بە ١٩ پێداچوونەوە. ڕۆجەر ئیبێرت ١،٥ ئەستێرەی لە کۆی ٤ ئەستێرە بەخشی بە فیلمەکە. ==باسکردن== مۆلی مەکگرات دەیەوێت شوێن پێی باوکی بکەوێت و ببێتە ڕاھێنەری تۆپی پێ. کاتێک دەرفەتەکە بۆی دەڕەخسێت، واز لە کارەکەی پێشووی دەھێنێت بۆ ئەوەی ڕاھێنەری یانەی وایڵدکاتس لە قوتابخانەی ناوەندی ئامادەیی بێت.  بۆ ئەوەی خەونەکەی بێتە دی، دەبێت متمانەی تیمەکە بەدەستبھێنێت و ڕووبەڕووی ڕەگەزپەرستی و [[ڕەگەزپەرستی]] پیاوان بێتەوە لە پیشەسازییەکەدا. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەرزش}} {{فیلم-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٦]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە وەرزشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] 6bs2unkvxllncplijh5xuezx819vudp 1684560 1684523 2026-10-09T21:03:49Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684560 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wildcats moviePoster.jpg|وێنۆک]] '''وایڵدکاتس''' ({{بە ئینگلیزی|Wildcats}}) فیلمێکی کۆمیدی وەرزشییە لە ساڵی ١٩٨٦ بڵاوکرایەوە و گۆڵدی ھاون ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت. ھەروەھا ئەم فیلمە یەکەم فیلمی درێژی وێسلی سنایپس و وودی ھارێلە. دواتر لە فیلمەکانی "پیاوە سپییەکان" و "نەتوانینی بازدان" و "شەمەندەفەری پارە" پێکەوە بوون. فیلمەکە خاوەنی نمرەی ٢٦٪ی ھەیە لە ڕاتن تۆمەیتۆز بە پشتبەستن بە ١٩ پێداچوونەوە. ڕۆجەر ئیبێرت ١،٥ ئەستێرەی لە کۆی ٤ ئەستێرە بەخشی بە فیلمەکە. ==باسکردن== مۆلی مەکگرات دەیەوێت شوێن پێی باوکی بکەوێت و ببێتە ڕاھێنەری تۆپی پێ. کاتێک دەرفەتەکە بۆی دەڕەخسێت، واز لە کارەکەی پێشووی دەھێنێت بۆ ئەوەی ڕاھێنەری یانەی وایڵدکاتس لە قوتابخانەی ناوەندی ئامادەیی بێت.  بۆ ئەوەی خەونەکەی بێتە دی، دەبێت متمانەی تیمەکە بەدەستبھێنێت و ڕووبەڕووی ڕەگەزپەرستی و [[ڕەگەزپەرستی]] پیاوان بێتەوە لە پیشەسازییەکەدا. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەرزش}} {{فیلم-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٦]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە وەرزشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە وەرزشییە ئینگلیزییەکان]] du06e7i1d685m3jo2cyh7b2mcgj99wa 0 221176 1684671 1551808 2026-10-10T01:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، پۆڵەندا-کۆلکە) 1684671 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وۆجاک''' کە بە پیاوی هەست ناسراوە، میمێکی ئینتەرنێتییە کە بە شێوەی ڕەسەنی خۆی، وێنەکێشانێکی کارتۆنی سادە و ڕەش هێڵکارییە کە پیاوێکی سەرڕووت و دەربڕینێکی خەمباری هەیە. سەرچاوەی وێناکردنی وۆجاک نادیارە. لەوانەیە لە ساڵی ٢٠٠٩ لەسەر ئیمەیجبۆردێکی پۆڵەندی بە ناوی ڤیچان سەریهەڵدابێت، لەوێشەوە دواتر لە ساڵی ٢٠١٠ بە پۆستەرێک بە ناوی "ڤۆجاک" بۆ ئیمەیجبۆردی [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] کراوتچان بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wojak |ناونیشان=https://knowyourmeme.com/memes/wojak |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Know Your Meme}}</ref> دواتر میمەکە لەسەر کارەکتەرەکە پەیوەندی بەو دەستەواژانەی کە پێشتر وۆجاک بەکاریان دەهێنا وەک "دەزانم کە هەست دەکەم، برام"، "ئەو هەستە" یان "کە هەست دەکەم کەی" پەیوەندی پێوەکرد.<ref name="Brown 2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bustle.com/articles/6152-meme-origins-where-that-feeling-when-got-its-start |سەردێڕ=That Feeling When... |دوایین=Brown |یەکەم=Elizabeth Nolan |ئیش=Bustle |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181019163929/https://www.bustle.com/articles/6152-meme-origins-where-that-feeling-when-got-its-start |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{تووڵی دەروازە|پۆڵەندا|ئینتەرنێت|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیک}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wojak}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:وۆجاک]] [[پۆل:وۆجاک]] [[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان]] [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:باو و ڕەوتەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] adu0rpublr25t3p6xsekcbnzjibs90n 0 226718 1684490 1519434 2026-10-09T16:39:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1684490 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:脇差 Blade and Mounting for a Short Sword (Wakizashi).jpg|وێنۆک]] '''واکیزاشی''' ({{بە ژاپۆنی|脇差}}) جۆرێکە لە شمشێری نەریتی ژاپۆنی کە سامورایییەکان لە ژاپۆنی فیۆداڵی بەکاریان دەھێنا.<ref name="Ogyû Sorai's Discourse on government (Seidan)">[https://books.google.com/books?id=tgOY9Cnxh3UC&pg=PA105 ''Ogyû Sorai's Discourse on government (Seidan): an annotated translation''], Sorai Ogyū, Otto Harrassowitz Verlag, 1999 p. 105</ref> واکیزاشی شمشێرێکی کورت بوو و تیغێکی کێشراو بوو کە بە «چەکی شەرەف»ی سامورایییەکان دادەنرا و ھەمیشە لەگەڵ خۆیان ھەڵیان دەگرت.<ref>[https://books.google.com/books?id=PtBci2GslUkC&pg=PA150 ''The Development of Controversies: From the Early Modern Period to Online Discussion Forums''], Volume 91 of Linguistic Insights. Studies in Language and Communication, Author Manouchehr Moshtagh Khorasani, Publisher Peter Lang, 2008, {{ISBN|978-3-03911-711-6}} p. 150</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=f-RsCs5dJRwC&pg=PA144 ''The Complete Idiot's Guide to World Mythology, Complete Idiot's Guides''], Authors Evans Lansing Smith, Nathan Robert Brown, Publisher Penguin, 2008, {{ISBN|978-1-59257-764-4}} p. 144</ref> == مێژوو و بەکارھێنان == بەرھەمھێنانی شمشێر لە ژاپۆن بەسەر ماوەی دیاریکراودا دابەشکراوە:<ref name="nagoyatrans">[https://web.archive.org/web/20201029155106/https://www.touken-world.jp/tips/10024/ Transition of kotō, shintō, shinshintō, and gendaitō.] Nagoya Japanese Sword Museum Touken World</ref> *جۆکۆتۆ (شمشێری کۆن، تا دەوروبەری ساڵی ٩٠٠ی زایینی) *کۆتۆ (شمشێرە کۆنەکان لە دەوروبەری ساڵانی ١٥٩٦–٩٠٠) *شینتۆ (شمشێری نوێ ١٥٩٦–١٧٨٠) *شینشینتۆ (شمشێری نوێتر ١٧٨١–١٨٧٦) * جێندایتۆ (شمشێری مۆدێرن یان ھاوچەرخ ١٨٧٦–ئێستا).<ref>[https://books.google.com/books?id=wExlaM1ov0sC&pg=PA138 ''Samurai: The Code of the Warrior'', Thomas Louis, Tommy Ito, Sterling Publishing Company, Inc., 2008 P.138]</ref> واکیزاشی تیغێکی لە نێوان ٣٠ بۆ ٦٠ سم (١٢ بۆ ٢٤ ئینچ) درێژی ھەیە.<ref>[https://books.google.com/books?id=IQ3FAZG94ZsC&pg=PA87 ''Samurai: The Weapons and Spirit of the Japanese Warrior'', Clive Sinclaire, Globe Pequot, 2004 P.87]{{بەستەری مردوو|url=https://books.google.com/books?id=IQ3FAZG94ZsC&pg=PA87 |date=شوباتی ٢٠٢٣ }}</ref> واکیزاشی ھەر لە سەدەی ١٥ یان ١٦ بەکارھێنراون. واکیزاشی وەک شمشێرێکی یەدەگ یان یارمەتیدەر بەکاردەھێنرا، ھەروەھا بۆ شەڕی نزیک، بۆ سەربڕینی بەرامبەرێکی دۆڕاو و ھەندێکجاریش بۆ ئەنجامدانی سێپوکو(ڕێوڕەسمێکی ژاپۆنییە) بەکاردەھێنرا.<ref>''[[A glossary of the construction, decoration and use of arms and armor in all countries and in all times]], together with some closely related subjects'', George Cameron Stone, Jack Brussel Pub. , 1961 P.201</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|مێژوو|شەڕ|شمشێربازی|ئاسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Wakizashi}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} pk8gn1835tpi8se34zhgna7yicwl3n0 0 227525 1684579 1684320 2026-10-09T21:14:12Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684579 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Anim1754 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|220x440px|وێنۆک]] '''نەھەنگی شین'''<ref>معجم الحيوان للفريق أمين معلوف دار الرائد العربي بيروت لبنان الطبعة الثالثة 1985 ص 27 و 107 و 212</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=إدوار غالب|ناونیشان=https://archive.org/details/3_20200824_202008/الموسوعة%20فى%20علوم%20الطبيعة%20_%20تبحث%20فى%20الزراعة%20و%20النبات%20%204/|سەردێڕ=الموسوعة في العلوم الطبيعية|بڵاوکەرەوە=دار المشرق بيوت|edition=الثانية|بەرگ=الأول|پەڕە=٤٧٣}}</ref> ([[ناوی زانستی]]: ''Balaenoptera musculus'') [[گیانلەبەر|شیردەرێکی]] دەریایییە و سەر بە ڕیزبەندی نەھەنگی بالینییە، بەھۆی درێژییەکەی کە ٣٠ مەترە (٩٨ پێ)<ref>J. Calambokidis and G. Steiger (1998). ''Blue Whales''. Voyageur Press</ref> و کێشی ١٧٠ تۆنە یان زیاتر، گەورەترین ئاژەڵە کە تا ئێستا ناسراوە. نەھەنگی شین تا سەرەتای [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]] لە نزیکەی ھەموو [[ئۆقیانووس|ئۆقیانوسەکانی]] [[زەوی]]دا زۆر بوون، ڕاوچییەکانی نەھەنگ بۆ ماوەی زیاتر لە سەدەیەک ڕاویان دەکردن تاوەکو لە لێواری لەناوچووندا بوون، بەڵام کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٦٦ دا پارێزگارییان لێکردن، ئەمەش بووە ھۆی باشتربوونی بارودۆخیان، و ڕاپۆرتێکی [[٢٠٠٢|ساڵی ٢٠٠٢]] ژمارەی نەھەنگی شین بە نزیکەی ٥٠٠٠ بۆ ١٢ ھەزار نەھەنگی شین لە سەرانسەری جیھاندا خەمڵاندووە، و لایەنیکەم لە پێنج گرووپدا دەبینرێن، و ڕاپۆرتێکی نوێتر کە لەسەر جۆری [[نەھەنگی کوورتەباڵا]] ئەنجامدراوە ئاماژەی پێکردووە کە ئەم خەمڵاندنە ڕەنگە کەمخەمڵاندنێک بێت، و لە لیستی سووری ئەو جۆرانەیە کە مەترسی لەناوچوونیان ھەیە، نەھەنگی شین وەک ئاژەڵێک کە ئەگەری لەناوچوونی ھەیە پۆلێن دەکرێت. گەورەترین کۆبوونەوەی نەھەنگی شین پێش ئۆپەراسیۆنەکانی ڕاوکردنی نەھەنگ لە ناوچەی [[جەمسەری باشوور]] بوو، ژمارەیەکی نزیکەی ٢٣٩٬٠٠٠ نەھەنگ (لە ٢٠٢ بۆ ٣١١ ھەزار نەھەنگە)،<ref name="Ant">T.A. Branch, K. Matsuoka and T. Miyashita (2004). Evidence for increases in Antarctic blue whales based on Bayesian modelling. ''Marine Mammal Science'' '''20''' (4): 726–754</ref> ئێستا تەنھا گرووپی بچووکتر لەوە مابوونەتەوە، ھەر گرووپێک پێکھاتوون لە نزیکەی دوو ھەزار دانە، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[زەریای هێمن|زەریای ھێمن]] [[ئانتارکتیکا|و ئەنتارکتیکا]] [[ئۆقیانووسی ھیند|و زەریای ھیندی]] دەدۆزرێنەوە، و دوو گرووپیش لە باکووری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسیدا]] بوونیان ھەیە، و لایەنیکەم دوو گرووپ لە [[نیوەگۆی باشوور]]ن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Balaenoptera musculus}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]] [[پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] [[پۆل:جۆرە مەترسیلەسەرەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]] [[پۆل:ئەو جۆرانەی کە بەھۆی پێکدادان لەگەڵ ئۆتۆمۆبیل لە مەترسی لەناوچووندان]] 3hpocvv36zd6ulcy83q5tjdkv29zyft 0 230066 1684868 1405179 2026-10-10T10:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1684868 wikitext text/x-wiki '''ویلایەتە کۆنفیدڕاڵییەکانی ئەمریکا''' ({{بە ئینگلیزی|Confederate States of America}}) ئاماژەیە بۆ یەکگرتنی کۆمەڵێک لە یازدە ویلایەتی باشوور لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نێوان ساڵانی ١٨٦١ بۆ ١٨٦٥.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tikkanen|یەکەم=Amy|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=American Civil War|ناونیشان=https://www.britannica.com/event/American-Civil-War|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Encyclopedia Britannica|وتەگێڕانەوە=...between the United States and 11 Southern states that seceded from the Union and formed the Confederate States of America.}}</ref> ھۆکاری بوونی سێزدە ئەستێرە لە ئاڵای ویلایەتە کۆنفیدڕاڵەکاندا مەیل و ھاوئاھەنگی ھەردوو ویلایەتی [[کنتاکی]] و [[میزوری]] بوو، کە بەشێک لە ھاووڵاتییان پشتیوانی باکووریان دەکرد و بەشێکی دیکەیان پشتیوانی دەوڵەتە سەربەخۆخوازەکانی باشووریان دەکرد. جێفرسۆن دەیڤس لە سەردەمی [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا]]دا سەرۆکی ئەمریکا بووە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hubbard|یەکەم=Charles|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/745911382|سەردێڕ=The Burden of Confederate Diplomacy|بڵاوکەرەوە=University of Tennessee Press|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=١-٥٧٢٣٣-٠٩٢-٩|شوێن=Knoxville|پەڕە=٥٥|oclc=٧٤٥٩١١٣٨٢}}</ref> حکوومەتە خۆبەخۆیییەکەی لەلایەن ھیچ حکوومەتێکی جیھانەوە دانی پێدا نەنرا. دواجار بە شکستی سوپای باشوور لە شەڕی ناوخۆی ئەمریکا، ئەم یەکە سیاسییە کێشەدارە و دەوڵەتە یاخیبووەکان گەڕانەوە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. پایتەختی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ یەکەمجار لە شاری مۆنتگۆمێری بوو کە لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٦١ گۆڕدرا بۆ شاری [[ڕیچمەند، ڤیرجینیا]]. بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٨٦٠ ژمارەی دانیشتووانی شاری ڕیچمۆند ٣٧ ھەزار و ٩١٠ کەس بووە، بەمەش دەبێتە ٢٥ھەمین گەورەترین شاری ئەمریکا.<ref name="McMurtry-Chubb2021">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=McMurtry-Chubb |یەکەم١=Teri A. |سەردێڕ=Race Unequals: Overseer Contracts, White Masculinities, and the Formation of Managerial Identity in the Plantation Economy |ساڵ=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Lexington Books |ژپنک=٩٧٨-١-٤٩٨٥-٩٩٠٧-٨|پەڕە=٣١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=M0UsEAAAQBAJ&pg=PA31 |زمان=en |وتەگێڕانەوە=The plantation as the vehicle to wealth was tied to the primacy of cotton in the growth of global capitalism. The large-scale cultivation and harvest of cot ton required new forms of labor organization, as well as labor management, Enter the overseer. By 1860, there were approximately 38,000 overseers working as plantation managers throughout the antebellum south. They were employed by the wealthiest of planters, planters who held multiple plantations and owned hundreds of enslaved Africans. By 1860, 85 percent of all cotton grown in the South was on plantations of 100 acres or more. On these plantations resided 91.2 percent of enslaved Africans. Planters came to own these Africans through the internal slave trade in the United States that moved to its cotton fields approximately one million enslaved laborers.}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت|مێژوو|جوگرافیا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Confederate States}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە کۆنفیدڕاڵییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمارە دەستوورییە فیدراڵییەکان]] [[پۆل:مێژووی باشووری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:سیاسەتەکانی شەڕی نێوخۆیی ئەمریکا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦١]] 7skd1v31rwf43ryo9vcjmmd96jnt3el 0 230129 1684453 1363039 2026-10-09T16:33:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1684453 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Flag_of_Wallis_and_Futuna.svg|220x440px|وێنۆک]] [[پەڕگە:Wallis_and_Futuna_on_the_globe_(Polynesia_centered).svg|220x440px|وێنۆک|نەخشەی والیس و فوتونا لە باشووری [[زەریای ھێمن]]]] '''والیس و فوتونا''' (بە [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] Territoire des îles Wallis et Futuna ) کۆمەڵێکە لە سێ دوورگەی گەرمی [[گڕکان]]، والیس (جوڤیا)، فوتونا و دوورگەی ئالۆفی کە بەردی مەرجانییان ھەیە لە باشووری [[زەریای ھێمن]] لەنێوان [[فیجی]] و [[ساموا]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن واليس وفوتونا على موقع insee.fr|ناونیشان=https://www.insee.fr/fr/statistiques?geo=DEP-986|بڵاوکەرەوە=insee.fr}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن واليس وفوتونا على موقع catalogue.bnf.fr|ناونیشان=https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12806085g|بڵاوکەرەوە=catalogue.bnf.fr}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن واليس وفوتونا على موقع archinform.net|ناونیشان=https://www.archinform.net/ort/8263.htm|بڵاوکەرەوە=archinform.net}}</ref> والیس و فۆتونا لە ساڵی ١٩٦١ەوە [[فەڕەنسا]] فەرمانڕەوایەتییان دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا|دەیەی ١٩٦٠|دوورگەکان|ئۆقیانووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Wallis and Futuna}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦١]] p7cuur21p8bzu69upg7hiuicwn3djoy 0 230201 1684542 1519525 2026-10-09T19:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684542 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ورچی زێڕین''' ({{بە ئینگلیزی|Golden Bear}}) بەرزترین خەڵاتە کە بۆ باشترین فیلم لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین]] دەبەخشرێت. [[ورچ]] ئاژەڵێکی ناسراوی بەرلینە، لەسەر ھەردوو ئاڵای بەرلین و ئاڵای درووشمی بەرلین دیارە. براوەکانی یەکەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین لە ساڵی ١٩٥١ لەلایەن پانێڵێکی ئەڵمانیای ڕۆژاواوە دیاری کران، کە پێنج براوەی خەڵاتی ورچی زێڕین بوون، کە بەپێی پۆل و چەشنەکان دابەشکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1951/04_jury_1951/04_Jury_1951.html|سەردێڕ = Juries 1951}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٥٢ بۆ ١٩٥٥ براوەی خەڵاتی ورچی زێڕین لەلایەن ئامادەبووانەوە دیاری دەکرا. لە ساڵی ١٩٥٦ فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی کۆمەڵەی بەرھەمھێنەرانی فیلمەکان بە فەرمی فێستیڤاڵەکەیان گۆڕی و لەو کاتەوە لەلایەن لیژنەی دادوەری نێودەوڵەتییەوە خەڵاتی ورچی زێڕین بەخشرا.<ref name=jury>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1952/04_jury_1952/04_Jury_1952.html|سەردێڕ=- Berlinale – Archive – Annual Archives – 1952 – Juries}}</ref> پەیکەرەکە ورچێک لەسەر قاچی دواوەی وەستاوە و لەسەر بنەمای دیزاینی پەیکەرتاشی ئەڵمانی ڕێنی سینتێنیس لە ساڵی ١٩٣٢ لەسەر ئاڵاکانی بەرلین کێشاوییەتی و کە دواتر بووەتە ھێمای فێستیڤاڵەکە. لە ساڵی ٢٠١٠ەوە ورچەکە ٢٠ سم (٧٫٩ ئینج) بەرزە و لەسەر بنەمایەک جێگیر کراوە کە ناوی براوەکەی تێدا ھەڵکەندراوە.<ref name=facts>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.deutschland.de/en/topic/culture/berlinale-2020-ten-fascinating-facts|سەردێڕ=Eventful Berlinale|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=deutschland.de|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|بۆڵیوود|دەیەی ١٩٥٠|ئەڵمانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Berlin Film Festival}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵاتەکان بۆ باشترین فیلم]] [[پۆل:دەرھێنەران لە بردنەوەی خەڵاتی گۆڵدن بێر]] [[پۆل:پێرستی فیلمەکان بەپێی خەڵات]] nq9ccgsh5q21330yl1h4dlnqfp6q9zg 14 231066 1684563 1118951 2026-10-09T21:05:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684563 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Political art}} [[پۆل:چالاکیی سیاسی]] [[پۆل:چەشنەکانی ھونەرە بینراوەکان]] fu1wz45kewaksek705gmk8yrdrqtv8l 0 231989 1684545 1519530 2026-10-09T19:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684545 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو =ورچی کۆکایین {{هن}} Cocaine Bear | وێنە =Cocaine Bear poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر =ئێلیزابێت بانکس | بەرھەمھێنەر =فیڵ لۆرد | نووسین =جێمی واردن | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک =مارک مەدەرباو | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری =جۆڵ نیگرۆن | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە =[[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] | ڕێکەوتی دەرچوون =٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (ئەمریکا) | ماوەی فیلم = ٩٥ خولەک | وڵات =[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | زمان =[[ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون =٣٠ بۆ ٣٥ ملیۆن دۆلار | داھات =٨٢ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''ورچی کۆکایین''' ({{بە ئینگلیزی|Cocaine Bear}}) فیلمێکی [[کۆمیدیای ترسناک]]ی ئەمریکییە، لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی ئەلیزابێس بانکز، لەسەر بنەمای سیناریۆیەکی نووسراوی جەیمی واردنە. فیلمەکە بە شێوەیەکی کەم ئیلھامێکی لە چیرۆکی ڕاستەقینەی «ورچی کۆکاین» وەرگرتووە، کە ورچێکی ڕەشی ئەمریکییە و لە ساڵی ١٩٨٥دا بە بەھای ملیۆنان دۆلار [[کۆکایین]]ی ونبووی قووتداوە. لەم فیلمەدا کێری ڕوسیل، ئۆشی جاکسۆن جونیۆر، ئەلدن ئێھرنڕایچ، ئیسایا ویتلەک جونیۆر، مارگۆت مارتیندەیل، [[ڕەی لیۆتا]] و چەندانی تر [[کاستی پڕ ئەستێرە|ڕۆڵی]] سەرەکی دەگێڕن. ئەم فیلمە یەکێک بوو لە دوایین کارەکان کە لیۆتا پێش مردنی کاری نواندنی تەواو کرد، ئەکتەرەکە لە ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ کۆچی دوایی کرد، فیلمەکەش تایبەت بوو بە یادی ئەو.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://variety.com/2022/film/news/ray-liotta-filmed-cocaine-bear-black-bird-death-1235278838/|سەردێڕ=Ray Liotta Finished Filming ''Cocaine Bear'' and Apple's True-Crime Series ''Black Bird'' Before Death|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|یەکەم=Rebecca|دوایین=Rubin|magazine=[[ورایتی]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221205091200/https://variety.com/2022/film/news/ray-liotta-filmed-cocaine-bear-black-bird-death-1235278838/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ورچی کۆکاین لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣ لە ئەمریکا لەلایەن کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی جیاوازی لێکرا و داھاتی زیاتر لە ٨٠ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا. ئەم چیرۆکە لە ڕاستییەوە وەرگیراوە. کۆمەڵێک پۆلیس و تاوانبار و گەشتیار و گەنجی نامۆ لە دارستانێکی جۆرجیا چاویان بەیەک دەکەوێت لەکاتێک کە ورچێکی ڕەشی گەورەی کوشندە کە بەھەڵە کۆکاینی کێشاوە دەردەچێت بۆیان. ‏ == ڕۆڵەکان == * کێری ڕوسیل وەک ساری * ئۆشی جاکسۆن جونیۆر وەک دەیڤد * ئاڵدن ئێھرنڕایچ وەک ئیدی * کریستیان کۆنری وەک ھێنری * بروکلینی پرینس وەک دی دی * ئیشایا ویتلەیک جونیۆر وەک بۆب * مارگۆت مارتیندەیل وەک ڕەنجەر لیز * [[ڕەی لیۆتا]] وەک سید == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|گیانلەبەران|ڕۆمانەکان}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمی کۆمیدی لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمەکان لە جۆرجیا (ویلایەتی ئەمریکا) ڕوودەدەن]] 1vl73eol0l8jzrh3k9kgpe7iu65pvet 0 233190 1684701 1519660 2026-10-10T04:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە) 1684701 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Wisconsin Avenue in Georgetown, Washington, D.C..jpg|وێنۆک|کۆمەڵە دوکانێک لە شەقامی ویسکۆنسین، لە شەقامی ئێم، باکووری ڕۆژاوا، لە گەڕەکی جۆرج تاون لە واشنتۆن دی سی دەبینرێت]] '''ویسکۆنسین ئەڤینۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Wisconsin Avenue}}) لە ڕێگا سەرەکییەکانی [[واشینگتن دی سی]] و گەڕەکەکانی دەرەوەی شارەکانی [[مێریلەند]]ە. لە جۆرج تاون دەست پێدەکات تەنھا لە باکووری ڕووباری پۆتۆماک، لە یەکتربڕینی شەقامی کای لەژێر ڕێگای ئازادی وایتھێرس. ئەو بەشەی شەقامی ویسکۆنسێن کە دەکەوێتە شاری جۆرج تاون ناوی شەقامی ١٨٩٥ بووە پێش ئەوەی ناوی بگۆڕدرێت شەقامی جۆرج تاون. بەشێک لە باڵیۆزخانە و نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان لە ئەمریکا لەسەر ئەم شەقامە ھەڵکەوتوون، لەوانە باڵیۆزخانەکانی کامێرون، کونسوڵخانەی گشتی ئەلسەلڤادۆر، [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] (PLO) و نووسینگەی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مێژوو|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Wisconsin Avenue NW, Washington, D.C.}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} i3w9x7goqef74xfkr5w3i1cr9fm3bnz 0 235605 1684754 1660065 2026-10-10T06:35:39Z Aza 86 /* */ 1684754 wikitext text/x-wiki '''دازاین''' (بە ئاڵمانی: Dasein یا Da-sein) وشەیەکە لە [[زمانی ئەڵمانی|زمانی ئاڵمانیدا]] کە مانای «ھەبوون» دەدات. لە فەلسەفەی [[مارتین ھایدگەر|مارتین ھایدێگەر]]، بە تایبەت لە کتێبی [[بوون و کات|بوون و کاتدا]]، دازاین تێگەیشتەیەکی بنەڕەتییە و، بۆ ئاماژە بە ئەزموونی مرۆڤ لە «بوون» بە کار دێ. ئەوەش ئەو شێوازە لە «بوون»ە کە [[ئاگایی]] و [[ھۆش|ھۆشی]] ھەیە و دەبێ ڕووبەڕووی پرس و بابەتگەلێک وەکوو «[[کەسێنی]]»<ref>personhood</ref> و «مردن» بێتەوە و، سەرەڕای ئەوە کە دەزانێ لە بنی بنەوە و لە کۆتاییدا تەنیایە، لە بابەت چۆنیەتیی ژیان لەگەڵ مرۆڤەکانی تردا، خۆی بڕیار بدات.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dasein|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dasein&oldid=1149829127|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> == دازاین وەکوو خاڵی دەستپێک بۆ دۆزینەوەی مانای بوون == ھایدێگەر دەڵێ گرنگترین و بناخەییترین پرسیاری فەلسەفی «پرسیاری بوون»ە (بە ئاڵمانی: Seinsfrage)، یانی پرسیارگەلێک وەک «بوون چییە؟»، «بوون چ مانایەکی ھەیە؟»، «بۆچی ھەبووەکان ھەن لە باتیی ئەوە کە نەبن؟»، «چی بنەڕەتی ھەبووەکانە؟»، «کاتێ دەوترێ شتێک ھەیە، مانای چییە؟» باوەڕی ھایدێگەر ئەوەیە کە ئەم پرسیارە لە بیر چووەتەوە و، فەلسەفە، لە دوای [[ئەفلاتوون|ئەفلاتوونەوە]]، لە باتیی بوون، خۆی بە لێکۆڵینەوەی [[ھەبوو|ھەبووەکانەوە]] سەرقاڵ کردووە. پرۆژەی فەلسەفیی ھایدێگەر ھەر لە سەرەتاوە تا کۆتایی، ھەوڵدانە بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە. میتۆدی ھایدێگەر بۆ گەیشتن بە وەڵامی ئەم پرسیارە [[دیاردەناسی|دیاردەناسییە]]. ئەم میتۆدەش خاڵێکی دەستپێکردنی دەوێ: ھەبوویەک کە لە ئەوەوە دەست بە تۆژینەوە بکرێت. ھەبوویەک کە باشتر لە ھەموو ھەبووەکانی تر بتوانێ تۆژەرەوە بە مانای بوون بگەیەنێ. بۆ ھایدێگەر ئەم خاڵی سەرەتایی و دەستپێکردنە ئەو ھەبووەیە کە پرسیار لە بوونی خۆی و بوون بەگشتی دەکا، ھەبوویەک کە بوون بۆی مەسەلەیە. ئەو ھەبووە مرۆڤ یا ھایدێگەر وتەنی دازاینە.<ref>محەمەد کەمال؛ پێشەکیی وەرگێڕانی بوون و کات؛ چاپی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|فەلسەفە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:مارتین ھایدگەر]] [[پۆل:فەلسەفەی ئەڵمانی]] [[پۆل:فەلسەفەی کیشوەری]] [[پۆل:ھەبوونناسی]] [[پۆل:دیاردەناسی]] [[پۆل:فەلسەفەی سەدەی ٢٠ەم]] fb7abi5snom6xwu5o2ayvivu2asrkiq 0 236417 1684664 1405142 2026-10-10T01:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئوردن-کۆلکە) 1684664 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = وڵاتانی شام | other_name = سووریای گەورە{{ھن}}فەلەستین-سووریا{{ھن}}شام | native_name = {{lang|ar|ٱلشَّام}} | native_name_lang = ar | image_skyline = {{multiple image |border = infobox |perrow = 2 |total_width = 280 |caption_align = center |image1 = Umayyad Mosque, Damascus.jpg |caption1 = [[مزگەوتی ئەمەوی]] |image2 = Baalbek Baccustempel.jpg |caption2 = [[بەعلبەک]] |image3 = AntepKale2 (cropped).jpg |caption3 = [[قەڵای دیلۆک]] |image4 = DOME OF THE ROCK JERUSALEM.jpg |caption4 = [[مزگەوتی قودس]] |image5 = AKKO AERIAL.JPG |caption5 = [[عەکا]] |image6 = KRAK DES CHEVALIERS - GAR - 6-00.jpg |caption6 = [[قەڵای کوردان]] }} | caption = | image_map = File:1851 Henry Warren Map of Syria (cropped).jpg | map_caption = نەخشەی سووریای عوسمانی لە ساڵی ١٨٥١، لەلایەن ھێنری وارن | coordinates = {{coord|33|N|36|E|display=title,inline}} | parts_type = [[وڵات|وڵاتەکان]] یان [[سەرزەوی (جوگرافیای سیاسی)|خاکەکان]] | parts = {{Plain list| * {{flag|لوبنان}} * {{flag|ئیسرائیل}} * {{ئاڵا|فەلەستین}} * {{flag|ئوردن}} * {{flag|سووریا}} * {{ئاڵا|کوردستان}} ([[پارێزگای خەتای|خەتای]]، [[پارێزگای دیلۆک|دیلۆک]]، [[پارێزگای کلیس|کلیس]]) }} | official_name = }} '''وڵاتانی شام''' ([[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: بلاد الشام، [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: Συρία) ناوی [[ناوچەی مێژوویی|ناوچەیەکی مێژوویییە]] کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی [[دەریای ناوین]] لە [[ڕۆژاوای ئاسیا]]، بە شێوەیەکی بەرفراوان ھاوواتای [[شام|'''شامە''']].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Steiner|یەکەم=Margreet L.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=5H4fAgAAQBAJ&pg=PT25&redir_esc=y|سەردێڕ=The Oxford Handbook of the Archaeology of the Levant: C. 8000-332 BCE|دوایین٢=Killebrew|یەکەم٢=Ann E.|ڕێکەوت=2014|بڵاوکەرەوە=OUP Oxford|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٢١٢٩٧-٢|زمان=en}}</ref> ھاوواتاکانی تر بریتین لە '''سووریای گەورە''' یان '''سووریا-فەلەستین'''.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pfoh|یەکەم=Emanuel|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=g2KaCwAAQBAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Syria-Palestine in The Late Bronze Age: An Anthropology of Politics and Power|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٣٩٢٣٠-٩|زمان=en}}</ref> سنووری ھەرێمەکە بە درێژایی مێژوو گۆڕانی بەسەردا ھاتووە. لە سەردەمی ئێستادا بە تەنیا دەستەواژەی «سووریا» بۆ ئاماژەدان بە [[سووریا|کۆماری عەرەبی سووریا]] بەکاردێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆمەڵگا|مێژوو|ڕۆژھەڵاتی ناوین|ئوردن|سووریا|فەلەستین|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Greater Syria}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئوردن-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی نزیکی دێرین]] [[پۆل:جوگرافیای ئوردن]] [[پۆل:جوگرافیای سووریا]] [[پۆل:جوگرافیای ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] [[پۆل:مێژووی قوبرس]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای خەتای]] [[پۆل:مێژووی ئیسرائیل]] [[پۆل:مێژووی لوبنان]] [[پۆل:مێژووی فەلەستین]] [[پۆل:مێژووی تورکیا]] [[پۆل:مێژووی شام]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی نزیک]] [[پۆل:بزاڤە سیاسییەکان]] [[پۆل:سیاسەتی سووریا]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئاسیا]] m7tznzbyzt2t83ltd4tgnhblyswu3qa 0 236708 1684528 1519509 2026-10-09T19:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1684528 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وتووێژ''' یان '''گفتوگۆ''' ({{بە ئینگلیزی |Conversation}}) بریتییە لە [[ڕاگەیێنی|پەیوەندی]] کارلێککارانە لە نێوان دوو کەس یان زیاتر. پەرەپێدانی توانا و [[ئەتەکێت]]ی گفتوگۆکردن بەشێکی گرنگی کۆمەڵایەتیکردنە. پەرەپێدانی تواناکانی گفتوگۆکردن بە زمانێکی نوێدا جێگەی سەرنجی فێرکردن و فێربوونی زمانە. شیکاری گفتوگۆ لقێکی کۆمەڵناسییە کە لە پێکھاتە و ڕێکخستنی کارلێکی مرۆڤ دەکۆڵێتەوە، بە گرنگیدانێکی تایبەتتر بە کارلێکی گفتوگۆیی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆمەڵگا|وڵاتەکان|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Conversation}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} 5mz9sjzinbrte3sa6e7fw4szjinac40 1684559 1684528 2026-10-09T21:03:19Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684559 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وتووێژ''' یان '''گفتوگۆ''' ({{بە ئینگلیزی |Conversation}}) بریتییە لە [[ڕاگەیێنی|پەیوەندی]] کارلێککارانە لە نێوان دوو کەس یان زیاتر. پەرەپێدانی توانا و [[ئەتەکێت]]ی گفتوگۆکردن بەشێکی گرنگی کۆمەڵایەتیکردنە. پەرەپێدانی تواناکانی گفتوگۆکردن بە زمانێکی نوێدا جێگەی سەرنجی فێرکردن و فێربوونی زمانە. شیکاری گفتوگۆ لقێکی کۆمەڵناسییە کە لە پێکھاتە و ڕێکخستنی کارلێکی مرۆڤ دەکۆڵێتەوە، بە گرنگیدانێکی تایبەتتر بە کارلێکی گفتوگۆیی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆمەڵگا|وڵاتەکان|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Conversation}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:چالاکییەکانی مرۆڤ]] m9rmsa2a5i7pf6pi6l30ib1odui950f 0 236964 1684419 1672845 2026-10-09T13:48:06Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684419 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=Sleeping-beauty.jpg}} '''جوانی خەوتوو''' ({{بە ئینگلیزی|Sleeping Beauty}}) فیلمێکی [[وێنەی جوڵاو|وێنەی جووڵاو]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] کە لەلایەن [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]] بەرھەم ھێنراوە. == چیرۆک == لە سەردەمێکی کۆندا، فەرمانڕەوا ستیڤن دوای چەندین ساڵ منداڵێکی بوو. ئەو و ھاوسەرەکەی ناوی منداڵەکەیان نا «ئۆرۆرا». لە ئاھەنگی لەدایکبوونی شازادە بچووکەکەدا سێ پەری میھرەبان ئاواتی بۆ دەخوازن. پەری یەکەم ھیوای جوانی بۆ دەخوازێت و پەری دووەم ھیوای دەنگێکی خۆشی بۆ دەخوازێت. کاتێک باس لە پەری سێیەم دەکرێت، جادووگەر خراپەکارەکەی ئەم ناوچەیە تووڕەیە چونکە بۆ ئاھەنگەکە بانگێشت نەکراوە. لە ئاھەنگەکەدا دەڵێت کە شازادە لە شازدە ساڵەی یادی لەدایکبوونیدا دەمرێت کاتێک پەنجەی بەر چەرخێکی ڕستن دەکەوێت. لەبەر نەبوونی توانا بۆ شکاندنی جادووی جادووگەرەکە، ناچار پەرییەکان ئاواتاکەیان دەیگۆڕن و ئاوات دەخوازن کە ئاورۆرا لەبری ئەوەی بمرێت بکەوێتە خەوێکی قووڵەوە و تەنیا بە ماچێک لە خۆشەویستی ڕاستەقینەی خۆیەوە لە خەو ھەستێت. پاشا لە ترسدا فەرمان دەکات کە ھەرچی چەرخی ڕستن ھەیە لەناو خاکەکەیدا بسوتێندرێن و شازادە دەنێرێت بۆ ئەوەی لە ماڵێکدا لە قووڵایی دارستانەکەدا لەگەڵ سێ پەریدا بژی. دوای شازدە ساڵ، ئاورۆرا لە شازدە ساڵەی لەدایکبوونیدا لە دارستانەدا شازادە پرینس فیلیپ دەناسێت. پرینس بەھۆی ئەوەی شەیدای ئاورۆرا دەبێت، داوای لێدەکات جارێکی دیکە چاوی پێ بکەوێتەوە. ئاورۆرا دەگەڕێتەوە بۆ کۆختەکە و پەرییەکان کە ئاھەنگێکی بچووکی لەدایکبوونیان بۆ ئامادە کردووە، ناسنامە ڕاستەقینەکەی خۆی پێدەڵێن و ئامادەی دەکەن بۆ گەڕانەوە بۆ کۆشکەکەی باوکی. بەڵام جادووگەرەکە کە ئێستا دۆزیویەتییەوە، دیواری کۆشکەکەی بۆ دەکاتەوە و چەرخی ڕستنی نیشان دەدات، ئاورۆرا دەست لە دەرزی چەرخەکە دەدات و بێھۆش دەبێت. لە لایەکی ترەوە شازادە فیلیپ کە بۆ چاوپێکەوتن لەگەڵ ئاورۆرا چووە کۆختەکە، دەکەوێتە ناو تەڵەی جادووگەرەکە و زیندانی دەکرێت. و ئەو سێ پەرییە کە پێیان وایە شازادە فیلیپ تاکە ڕێگایە بۆ ڕزگارکردنی شازادە ئاورۆرا بۆیە بە ھانایەوە دەچن و ئازادی دەکەن. فیلیپ دەچێتە کۆشک بۆ ئەوەی ئاورۆرا ڕزگار بکات بەڵام لە ڕێگادا چاوی بە جادووگەرەکە دەکەوێت. جادووگەرەکە خۆی دەگۆڕێت بۆ ئەژدیھا و فیلیپ بە شمشێرەکەی دڵی کون دەکات و دەیکوژێت. پاشان دەچێتە کۆشک و ئۆرۆرا ماچ دەکات و ئاورۆرا لە خەو ھەڵدەستێت و لە کۆتاییدا ھاوسەرگیری دەکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دیزنی|ئەنیمەیشن|کارتۆن|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Sleeping Beauty (1959 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٥٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٥٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٥٩]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە مۆسیقییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان دەربارەی دراگۆن]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی واڵت دیزنی]] [[پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆژانی لەدایکبوون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن ستۆدیۆز]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن]] ehijkqygsswflp4o3ejthqftyeyz4ko 0 237172 1684811 1667311 2026-10-10T08:39:34Z Redguy834 79618 /* */ 1684811 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =Sony Pictures Inc. logo.svg }} '''سۆنی پیکچەرز تەلەڤیژن''' ({{بە ئینگلیزی|Sony Pictures Television}}) ستۆدیۆیەکی بەرھەمھێنان و دابەشکردنی [[تەلەڤیزیۆن]]ی ئەمریکییە. بنکەکەی لە کۆمەڵگەی ستۆدیۆکانی سۆنی پیکچەرز لە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەرە]] و بەشێکە لە یەکەی سۆنی [[سۆنی پیکچەرز|پیکچەرز ئینتەرتەینمەنت]] و لقێکی [[سۆنی|کۆمپانیای سۆنی گرووپی]] ژاپۆنییە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆمپانیا|کۆمەڵگا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ڕۆژنامەوانی|تەلەڤیزیۆن|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Sony Pictures Television}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:دابەشکەرانی سەندیکای تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٢ دامەزراون]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ٢٠٠٢ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:براندە ئەمریکییەکان]] ntue8l6xax5u2241k0ds5yp2nlu50iv 0 238004 1684885 1679681 2026-10-10T11:25:31Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684885 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:The mummy.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمی]] '''مۆمیاکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Mummy}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشنی سەرکێشیی]] ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٩٩ لە نووسین و دەرھێنانی [[ستیفن سۆمێرز]]ە. دووبارە دروستکردنەوەی فیلمێکە لە ساڵی ١٩٣٢ بە ھەمان ناو، کە [[برێندان فرایزەر]]، [[ڕەیچڵ ڤایس]]، [[جۆن ھانا (ئەکتەر)|جۆن ھانا]] و [[ئارنۆڵد ڤۆسلۆ]] ڕۆڵی سەرەکی وەک مۆمیای زیندووکراوە دەگێڕن. فیلمەکە بەدوای سەرگەردانی ڕیک ئۆکۆنێلدا دەگەڕێت کە لەگەڵ کتێبخانەوانێک و برا گەورەکەی گەشت دەکات بۆ ھاموناپترا (شاری مردووەکان)، لەوێ بە ھەڵە ئیمھۆتێپ، سەرۆک قەشە نەفرەت لێکراوێکی خاوەن ھێزی سەرووسروشتی لە خەو ھەڵدەستێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{wikiquote|The Mummy (1999 film)}} * {{Official website|https://www.uphe.com/movies/the-mummy-1999}} * {{IMDb title}} * {{AllMovie title|179644}} * {{tcmdb title|id=٣٣١٣٦٢}} * {{AFI film|61242}} * {{Metacritic film}} * {{Rotten Tomatoes}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|خەیاڵی زانستی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|میسر|ھۆڵیوود|ئەفریقا|مەغریب|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە میسر دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دووبارە دروست کراوەتنەوە]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە فانتازییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ئەفسانەی میسری]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە مۆمیایییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] tn7lpdkg420cx93zafq9iulycd48gco 0 238364 1684385 1610190 2026-10-09T13:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684385 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Vadi_es-Selam1.jpg|وێنۆک|315x315پیکسڵ| دیمەنێکی گۆڕستانی وادی ئەلسەلام]] '''وادی ئەلسەلام''' [[گۆڕستان|گۆڕستانێکی]] [[ئیسلام|ئیسلامییە]] و دەکەوێتە شاری [[نەجەف]] لە [[عێراق]] و گەورەترین گۆڕستانە لە جیھاندا.<ref name="FattahCaso2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hala Mundhir Fattah|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Q_-hrXU-mWYC&pg=PA140|سەردێڕ=A brief history of Iraq|دوایین٢=Frank Caso|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨–٠٨١٦٠٥٧٦٧٢|پەڕە=١٤٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140101065445/http://books.google.com/books?id=Q_-hrXU-mWYC&pg=PA140|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=The world's biggest cemetery|زمان=en-GB|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-36688600|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210416072741/https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-36688600}}</ref> ڕووبەری ئەم گۆڕستانە {{Convert|1485.5|acre|ha sqkm sqmi|2}}، کە زیاتر لە ٦ ملیۆن تەرمی تێدا نێژراون. ساڵانە ملیۆنان کەس سەردانی دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Anthony Ham|سەردێڕ=Middle East|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Lonely Planet|ژپنک=٩٧٨–١٧٤٢٢٠٣٥٩١|پەڕە=٢٢٤}}</ref> گۆڕستانی وادی ئەلسەلام دەکەوێتە بەشی باکووری مەزارگەی [[عەلی کوڕی ئەبووتالیب]] لە شاری نەجەف. {{ژێدەر پێویستە}} مێژووی وادی ئەلسەلام دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانی]] یان پارتی. ئەم شوێنە لە لیستی چاوەڕوانی بۆ سەبت لە یونسکۆدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Wadi-us-Salaam|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wadi-us-Salaam&oldid=992943566|journal=Wikipedia|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Wadi-us-Salaam|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wadi-us-Salaam&oldid=992943566|journal=Wikipedia|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wadi Al-Salam Cemetery in Najaf|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5578/|بڵاوکەرەوە=UNESCO World Heritage Centre|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gravediggers claim ghosts haunt world’s largest cemetery in Iraq|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2019/9/10/gravediggers-claim-ghosts-haunt-worlds-largest-cemetery-in-iraq|بڵاوکەرەوە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Wadi-us-Salaam}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|عێراق}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:نەجەف]] [[پۆل:نژیاروانیی عەرەبی]] [[پۆل:گۆڕستانەکان]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:شوێنە پیرۆزەکان لەئیسلامدا]] pavwx3b7pp1dux00ngy6j7q9d0gmmg7 0 239033 1684524 1519505 2026-10-09T19:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە، ھونەر-کۆلکە) 1684524 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''وتار''' جۆرێکە لە [[وێژە]]. پارچە پێکھاتەیەکە بە درێژایی مامناوەند بە [[پەخشان]]ەوە دەنووسرێت، بە شێوەیەکی ئاسان و خێرا مامەڵە لەگەڵ لایەنە دەرەکییەکانی بابەتەکەدا دەکات، و تەنیا پەیوەندی بەو لایەنەوە ھەیە کە لە نزیکەوە دەست دەخاتە سەر [[نووسەر]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ھونەر|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Essays}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ھونەر-کۆلکە}} [[پۆل:نووسین]] fn756qhey90vmc86qllz0b2j57gyua3 0 239581 1684622 1519577 2026-10-09T22:37:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1684622 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ونبوونی واقیع''' یان '''پەرشوبڵاوی واقیع''' ({{بە ئینگلیزی|derealization}}) باس لە گۆڕانکاری لە تێگەیشتن لە واقیعی دەوروبەر دەکات کە جیھانی دەرەوە وەک جیھانێکی ناڕاستەقینە دەردەکەوێت، ھەروەھا ئەو ھەستەش دەگرێتەوە کە ژیان بە گشتی خۆبەخۆیی و ھەست و قووڵایی تێدا نییە، بەو پێیەی ژیانێکی بێ ڕۆحە. ونبوونی واقیع یەکێکە لە نیشانە جیابوونەوەییەکان، ھەروەھا یەکێکە لە نیشانەکانی زۆرێک لە نەخۆشییە دەمار و [[پەشێویی دەروونی|دەروونییەکان]]، بەڵام بۆ خۆی نەخۆشییەکی سەربەخۆ نییە. ھەرچەندە زۆربەی نووسەران جیابوونەوە لە نێوان ونبوونی واقیع و بێکەسایەتییکردن دەبینن، بەڵام ھەندێکیان نایانەوێت ئەو دوو زاراوەیە جیابکەنەوە و ھۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە ھەریەکەیان لە یەک کاتدا لەگەڵ ئەوی دیکەدا ڕوودەدەن، بەڵام ھۆکارێکی لۆژیکیتر ھەیە کە ئاگایی مرۆڤ لە خۆی و ئەوانی تر و ژینگەی دەوروبەری بە پرۆسەیەکی تاک و بەستراو دادەنرێت، ھەربۆیە ھەستکردن بە نەبوونی ڕاستی ڕەنگە بچێتە ناو دەروونی کەسەکەوە و ببێتە ھۆی سەرلێشێواوی، بەجۆرێک کە نەتوانێت بڕیار بدات کە کامیان ڕاستەقینە نییە: وێنەی خۆی (بێ کەسایەتییکردن). یان جیھانی دەرەوە (ونبوونی واقیع‒derealization). ڕەنگە بێکەسایەتییکردنی درێژخایەن لە ئەنجامی تێکچوونی کارکردنی بڕبڕەی کاتی و بڕبڕەی پشتەوە (ھی مێشک) بێت، و ڕێژەی ونبوونی واقیع لە دۆخی دەروونبرینداریدا زیاد دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=تبدد الواقع|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D8%AF%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9&oldid=61635371|ئیش=ويكيبيديا|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> == وەسف == ئەو دابڕانە دەروونییەی کە ھاوڕێی ونبوونی واقیع دەبێت، دەتوانرێت وەک بەربەستێکی نەبینراو وەسف بکرێت کە مرۆڤ لە دەوروبەر یان جیھانی دەرەوە جیا دەکاتەوە، ھەروەک ھەستکردن بە بوون لە ناوەڕاستی تەمێکی ئەستووردا، کە ئەوانەی کە پەرشوبڵاوی (ونبوونی واقیع)یان ھەیە گلەیی لە کەمییەک دەکەن لە ڕۆح و ھەستەکان لە ژیانیاندا، و شوێنە ئاشناکان وەک ئەوەی سەیر و سەمەرە بن، ڕەنگە ئەم دۆخە دەروونییە درێژ بێتەوە بۆ ئەوەی تێکچوونی بیستن و بۆنکردن و چێژکردن بگرێتەوە. ڕادەی ئاشنابوون بە شوێنێک یان شتێک بە تێگەیشتنی ھەستیاری و خۆناسنامە و یادەوەری و مێژووی پەیوەست بەو شوێنە دیاری دەکرێت، کاتێک مرۆڤ لەژێر کاریگەریی ونبوونی واقیعدایە «دەکوژێندرێتەوە» یان «دەوەستێت» پرۆسەی وەبیرھێنانەوەی یادەوەرییەکان، ئەم «وەستان»ە نوێنەرایەتی ئەو میکانیزمە دەکات کە جیاوازی یان تەنانەت دژایەتی نێوان ھەستی مرۆڤ لە ژێر کاریگەریی ونبوونی واقیع و ھەستەکەیدا دروست دەکات لەکاتێکدا لە دۆخی سرووشتی خۆیدایە. زۆرجار ونبوونی واقیع لە چوارچێوەی دڵەڕاوکێ یان بیرکردنەوەی بێزارکەرانە ڕوودەدات کە تاک ناتوانێت ڕزگاری ببێت لێی، لەم دۆخەدا ڕەنگە ونبوونەکە ھاوکات لەگەڵ ئەو گرژییەی پەیوەستە بە بیرکردنەوە بێزارکەرەکانەوە ڕووبدات. ھەندێک جار ئەستەمە تاکێک ئەو بیرۆکەیە پەسەند بکات کە پەرشوبڵاوی دەرئەنجامی پەشێوییە، و ئەو مەیلی ئەوەی ھەیە کە ئەم پەرشوبڵاوییە تێکچوونێکە کە لە ئەنجامی نەخۆشییەکی سەختەوە دروست دەبێت کە نایزانێت، یان شتێکی ھەڵە لە خۆیدا ھەیە، و ئەمەش لە بەرامبەردا گرژی زیاد دەکات و بەم شێوەیە ونبوونەکە خراپتر دەکات. ھەروەھا ونبوون کاریگەری لەسەر پرۆسەی فێربوون ھەیە چونکە تاکەکان ناتوانن زانیارییەکان بە دروستی لێی تێبگەن. کەسانی زیانلێکەوتوو وەسفی «پەرشوبڵاوی» یان «ونبوون» دەکەن، دەڵێن: «کە درێژبوونەوەی دەرەکیی جیھان (بۆ ئەوان) وا دەردەکەوێت کە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی یان فیلمێک بێت»، وەک ئەوەی لە ڕێگەی شاشەی تەلەڤیزیۆنەوە سەیری جیھان بکەن، و ئەم ھەستە و ئەو ھەستەکانی دیکە وا لە تاکەکەسەکە دەکەن کە پەرشوبڵاوی ھەیە ھەست بە نامۆیی بکات و مەودای نێوانیان خۆی و ئەوانی تردا زیاد بکات.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پزیشکی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەمارناسی]] j6w1zxw0q1nd0pawqufnzvuls30hfbx 1684757 1684622 2026-10-10T07:22:27Z 1silent scientist 51740 /* وەسف */ 1684757 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ونبوونی واقیع''' یان '''پەرشوبڵاوی واقیع''' ({{بە ئینگلیزی|derealization}}) باس لە گۆڕانکاری لە تێگەیشتن لە واقیعی دەوروبەر دەکات کە جیھانی دەرەوە وەک جیھانێکی ناڕاستەقینە دەردەکەوێت، ھەروەھا ئەو ھەستەش دەگرێتەوە کە ژیان بە گشتی خۆبەخۆیی و ھەست و قووڵایی تێدا نییە، بەو پێیەی ژیانێکی بێ ڕۆحە. ونبوونی واقیع یەکێکە لە نیشانە جیابوونەوەییەکان، ھەروەھا یەکێکە لە نیشانەکانی زۆرێک لە نەخۆشییە دەمار و [[پەشێویی دەروونی|دەروونییەکان]]، بەڵام بۆ خۆی نەخۆشییەکی سەربەخۆ نییە. ھەرچەندە زۆربەی نووسەران جیابوونەوە لە نێوان ونبوونی واقیع و بێکەسایەتییکردن دەبینن، بەڵام ھەندێکیان نایانەوێت ئەو دوو زاراوەیە جیابکەنەوە و ھۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە ھەریەکەیان لە یەک کاتدا لەگەڵ ئەوی دیکەدا ڕوودەدەن، بەڵام ھۆکارێکی لۆژیکیتر ھەیە کە ئاگایی مرۆڤ لە خۆی و ئەوانی تر و ژینگەی دەوروبەری بە پرۆسەیەکی تاک و بەستراو دادەنرێت، ھەربۆیە ھەستکردن بە نەبوونی ڕاستی ڕەنگە بچێتە ناو دەروونی کەسەکەوە و ببێتە ھۆی سەرلێشێواوی، بەجۆرێک کە نەتوانێت بڕیار بدات کە کامیان ڕاستەقینە نییە: وێنەی خۆی (بێ کەسایەتییکردن). یان جیھانی دەرەوە (ونبوونی واقیع‒derealization). ڕەنگە بێکەسایەتییکردنی درێژخایەن لە ئەنجامی تێکچوونی کارکردنی بڕبڕەی کاتی و بڕبڕەی پشتەوە (ھی مێشک) بێت، و ڕێژەی ونبوونی واقیع لە دۆخی دەروونبرینداریدا زیاد دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=تبدد الواقع|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D8%AF%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9&oldid=61635371|ئیش=ويكيبيديا|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> == وەسف == ئەو دابڕانە دەروونییەی کە ھاوڕێی ونبوونی واقیع دەبێت، دەتوانرێت وەک بەربەستێکی نەبینراو وەسف بکرێت کە مرۆڤ لە دەوروبەر یان جیھانی دەرەوە جیا دەکاتەوە، ھەروەک ھەستکردن بە بوون لە ناوەڕاستی تەمێکی ئەستووردا، کە ئەوانەی کە پەرشوبڵاوی (ونبوونی واقیع)یان ھەیە گلەیی لە کەمییەک دەکەن لە ڕۆح و ھەستەکان لە ژیانیاندا، و شوێنە ئاشناکان وەک ئەوەی سەیر و سەمەرە بن، ڕەنگە ئەم دۆخە دەروونییە درێژ بێتەوە بۆ ئەوەی تێکچوونی بیستن و بۆنکردن و چێژکردن بگرێتەوە. ڕادەی ئاشنابوون بە شوێنێک یان شتێک بە تێگەیشتنی ھەستیاری و خۆناسنامە و یادەوەری و مێژووی پەیوەست بەو شوێنە دیاری دەکرێت، کاتێک مرۆڤ لەژێر کاریگەریی ونبوونی واقیعدایە «دەکوژێندرێتەوە» یان «دەوەستێت» پرۆسەی وەبیرھێنانەوەی یادەوەرییەکان، ئەم «وەستان»ە نوێنەرایەتی ئەو میکانیزمە دەکات کە جیاوازی یان تەنانەت دژایەتی نێوان ھەستی مرۆڤ لە ژێر کاریگەریی ونبوونی واقیع و ھەستەکەیدا دروست دەکات لەکاتێکدا لە دۆخی سرووشتی خۆیدایە. زۆرجار ونبوونی واقیع لە چوارچێوەی دڵەڕاوکێ یان بیرکردنەوەی بێزارکەرانە ڕوودەدات کە تاک ناتوانێت ڕزگاری ببێت لێی، لەم دۆخەدا ڕەنگە ونبوونەکە ھاوکات لەگەڵ ئەو گرژییەی پەیوەستە بە بیرکردنەوە بێزارکەرەکانەوە ڕووبدات. ھەندێک جار ئەستەمە تاکێک ئەو بیرۆکەیە پەسەند بکات کە پەرشوبڵاوی دەرئەنجامی پەشێوییە، و ئەو مەیلی ئەوەی ھەیە کە ئەم پەرشوبڵاوییە تێکچوونێکە کە لە ئەنجامی نەخۆشییەکی سەختەوە دروست دەبێت کە نایزانێت، یان شتێکی ھەڵە لە خۆیدا ھەیە، و ئەمەش لە بەرامبەردا گرژی زیاد دەکات و بەم شێوەیە ونبوونەکە خراپتر دەکات. ھەروەھا ونبوون کاریگەری لەسەر پرۆسەی فێربوون ھەیە چونکە تاکەکان ناتوانن زانیارییەکان بە دروستی لێی تێبگەن. کەسانی زیانلێکەوتوو وەسفی «پەرشوبڵاوی» یان «ونبوون» دەکەن، دەڵێن: «کە درێژبوونەوەی دەرەکیی جیھان (بۆ ئەوان) وا دەردەکەوێت کە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی یان فیلمێک بێت»، وەک ئەوەی لە ڕێگەی شاشەی تەلەڤیزیۆنەوە سەیری جیھان بکەن، و ئەم ھەستە و ئەو ھەستەکانی دیکە وا لە تاکەکەسەکە دەکەن کە پەرشوبڵاوی ھەیە ھەست بە نامۆیی بکات و مەودای نێوانیان خۆی و ئەوانی تردا زیاد بکات.<ref name=":0" /> == چارەسەر == لە ڕابردوودا، چارەسەرەکانی وەک دژەگەشکەکان، ھاندەرەکان و [[چارەسەری بە شۆکی کارەبایی]] تاقی کرانەوە، بەڵام لە کەمکردنەوەی نیشانەکاندا کاریگەر نەبوون.<ref name=":2">{{Cite journal |last1=Hunter |first1=Elaine C. M. |last2=Charlton |first2=Jane |last3=David |first3=Anthony S. |date=2017-03-23 |title=Depersonalisation and derealisation: assessment and management |url=https://www.bmj.com/content/356/bmj.j745 |journal=BMJ |language=en |volume=356 |pages=j745 |doi=10.1136/bmj.j745 |issn=0959-8138 |pmid=28336554|url-access=subscription }}</ref> بەڵگە ھەیە ئاماژە بەوە دەکات چارەسەری ڕەفتاریی ناسیاری لە چارەسەرکردنی نیشانەکانی نامۆبوون لە واقیعدا کاریگەرە، بەتایبەتی لە ڕێگەی دووبارە ھەڵسەنگاندنەوەی ناسیاری بۆ بیرکردنەوە کارەساتبارەکان، کەمکردنەوەی ڕەفتاری خۆلادان، و چاودێریکردنی خود. دەرکەوتووە کە چارەسەرەکە لە درێژخایەندا توندیی نامۆبوونی درێژخایەن لە واقیع و نەخۆشییە ھاوپێچەکانی دیکەی وەک [[دڵەڕاوکێ]] و [[خەمۆکی]] کەم دەکاتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> لە ئێستادا، نامۆبوونی درێژخایەن لە [[واقیع]] بە شێوەیەکی گشتی بە بەکارھێنانی دەرمان چارەسەر دەکرێت. ئەم دەرمانانە [[دەرمانی دژەخەمۆکی|دژەخەمۆکییەکان]]، [[دەرمانی دژەگەشکە|دژەپەرکەمەکان]] و [[دەرمانی دژەدەروونپەرێشی|دژەدەروونپەرێشییەکان]] لەخۆ دەگرن. لەوانەیە [[ڕێگریکەری وەرگرتنەوەی سێرۆتۆنین|ڕێگریکەرەکانی وەرگرتنەوەی سێرۆتۆنین (SSRIs)]] بنووسرێن. ئەوان ناوبژیوانیی تێکچوونی ڕێکخستنی سێرۆتۆنین دەکەن، کە بریتییە لە کاتێک لەش سێرۆتۆنینی پێویستی نییە، کە پێدەچێت ھۆکارێکی ئەگەریی تێکچوونی نامۆبوون لە خود-نامۆبوون لە واقیع بێت.<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Sici |last2=Zheng |first2=Sisi |last3=Zhang |first3=Francis Xiaitan |last4=Ma |first4=Rui |last5=Feng |first5=Sitong |last6=Song |first6=Mingkang |last7=Zhu |first7=Hong |last8=Jia |first8=Hongxiao |date=January 2024 |title=The Treatment of Depersonalization-Derealization Disorder: A Systematic Review |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15299732.2023.2231920 |journal=Journal of Trauma & Dissociation |language=en |volume=25 |issue=1 |pages=6–29 |doi=10.1080/15299732.2023.2231920 |pmid=37431255 |issn=1529-9732|url-access=subscription }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پزیشکی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەمارناسی]] i6wh37qeu30smldvnu0m1k4psfmiid5 0 240211 1684743 1654942 2026-10-10T05:48:01Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684743 wikitext text/x-wiki '''جۆرجی تەڤزادزێ''' (بە [[زمانی گورجی|گورجی]]: გიორგი თევზაძის) (بە [[ئینگلیزی]]: Giorgi Tevzadze) (١٧ی ئازاری ١٩٨٧ – ٢٣ حوزەیرانی ٢٠١٣) پێشبڕکێکارێکی بەناوبانگی [[گورجستان]] بوو لە شەقامەکاندا. بە لێھاتوویی سەرسوڕھێنەری لێخوڕین و ڤیدیۆی شێتانەی پێشبڕکێی سەر شەقامەکان بە ئۆتۆمبێلەکەی BMW M5 E34 ناسرابوو. جۆرجی تەڤزادزێ دامەزرێنەری ماڵپەڕی needfordrive.com بوو (کە تا کاتی نووسینی ئەم بابەتە بوونی نییە، بەڵام ھێشتا دەتوانن بزانن کە چۆن لە ساڵی ٢٠١٣دا دەرکەوتووە بەھۆی یادگەی ھەڵگیراوی کاتی).<ref name=":0">https://automotivedelight.com/giorgi-tevzadze-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-the-famous-street-racer/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230803082638/https://automotivedelight.com/giorgi-tevzadze-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A1-the-famous-street-racer/ |date= ٣ی ئابی ٢٠٢٣ }}</ref> == مردن == لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە تەمەنی ٢٦ ساڵیدا لە ڕووداوێکی ھاتوچۆدا گیانی لەدەستدا. و لە پشت سوکانەکەیەوە نەبوو وەک ھەندێک کەس پێشبینی کردبوو. سەرەڕای لێخوڕینی شێتانەی کە زۆر کەس بە زۆر مەترسیداریان دەزانی بەڵام وازی نەھێنا. ئەو شۆفێرێکی زۆر لێھاتوو بوو و ئەو کارانەی کە لەسەر شەقامەکان ئەنجامی دەدا وەک خوویەکی چەسپاو بوون بۆی، کەم کەس خاوەنی لێھاتوویی ئەو بوون کە توانای کۆنترۆڵکردنی ئۆتۆمبێلێکی لەو شێوەیان ھەبێت. جێگای سەرسوڕمانە کە ھۆکاری ڕووداوەکە خۆی نەبوو، بەڵکو ئۆتۆمبێلەکەی خۆی ھاوڕێکەی لێیدەخوڕی، گوایە کۆنترۆڵی خێرایی لەدەستداوە و خۆی بە دارێکدا کێشاوە و لە کۆتاییدا بووە ھۆی مردنی جۆرج کە تازە بەم دواییە ھاوسەرگیری کردووە. و شۆفێرەکە کە ھاوڕێکەی بوو ڕزگاری بوو.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئۆتۆمبێل|گورجستان|دەیەی ١٩٨٠|دەیەی ٢٠١٠|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گورجستان-کۆلکە}} i0lolbtdzcj2nirmkl8xy9z2z0wtdp1 0 240256 1684485 1519428 2026-10-09T16:38:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1684485 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''واوواو''' ({{بە ئینگلیزی|WOWOW}}) کەناڵێکی تایبەتی تەلەڤیزیۆنی [[مانگی دەستکرد]]ی [[ژاپۆن|ژاپۆنییە]]. بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئاکاساکا]] لە [[میناتۆ، تۆکیۆ|میناتۆ لە تۆکیۆیە]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|تۆکیۆ|ژاپۆن}} {{پۆلی کۆمنز|WOWOW}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٩١ لە ژاپۆن]] 0ulkucp0wr51a6ymr2tad7zhyp2ycfa 1684567 1684485 2026-10-09T21:06:12Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684567 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''واوواو''' ({{بە ئینگلیزی|WOWOW}}) کەناڵێکی تایبەتی تەلەڤیزیۆنی [[مانگی دەستکرد]]ی [[ژاپۆن|ژاپۆنییە]]. بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئاکاساکا]] لە [[میناتۆ، تۆکیۆ|میناتۆ لە تۆکیۆیە]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|تۆکیۆ|ژاپۆن}} {{پۆلی کۆمنز|WOWOW}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٩١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگەکان، دامەزرانی ١٩٩٠]] es21u4r6tcga2dbvfo6sd0a44dktxd6 0 240563 1684621 1363111 2026-10-09T22:37:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەنیمێ-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1684621 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە=Drifters manga cover.jpg}} '''ونبووان''' ({{بە ژاپۆنی|ドリフターズ|Dorifutāzu}} : ドリ) ({{بە ئینگلیزی|Drifters}}) زنجیرە [[مانگا (کۆمیک)|مانگای]] [[ژاپۆن]]ییە کە لەلایەن [[کۆتا ھیرانۆ]] نووسراوە و وێنەکێشراوە، لە ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٩ لە گۆڤاری [[شای گەنج ئارس]] بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=''Hellsing'' Creator Hirano's New Manga Will Be ''Drifters''|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-03-30/hellsing-creator-hirano-new-manga-will-be-drifters|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]}}</ref> بەرھەم ھێنراوە بۆ [[ئەنیمەیشنی ڤیدیۆیی ڕەسەن|ئۆڤا]] و پاشان بۆ [[ئەنیمێ|ئەنیمێی]] تەلەڤیزیۆنی، لەلایەن ستۆدیۆ ھودز ئینتەرتەینمەنت. لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ نمایشکراوە، پێکھاتووە لە ١٢ ئەڵقە + ٣ [[ئۆڤا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Drifters Manga by Hellsing's Hirano Has Anime in the Works|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-27/drifters-manga-by-hellsing-hirano-has-anime-in-the-works/.86435|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> <ref name="AirDate">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kouta Hirano's Drifters TV Anime Premieres October 7|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2016-08-09/kouta-hirano-drifters-tv-anime-premieres-october-7/.105171|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Drifters Anime Teases Second Season in "20XX"|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-12-23/drifters-anime-teases-2nd-season-in-20xx/.110279|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکەکە لە دەوری شیمازو تۆیۆھیسا دەسوڕێتەوە، سامورایەکە کە لە شەڕی سێکیگاھارادا شەڕی دەکرد و بە شێوەیەکی سەخت و کوشندە بریندار بوو، لەکاتی ڕۆیشتن لە بەرەکانی شەڕدا خۆی بینی کە گواستراوەتەوە بۆ چەندین دەرگا، لە کۆتایی نۆکەندەکەدا پیاوێک بە ناوی مورساکی چاوەڕێی دەکرد و دەینێرێت بۆ نزیکترین دەرگاکان، لەوێ خۆی لە جیھانێکی تردا دەبینێتەوە کە تێیدا جەنگاوەری گەورە وەک خۆی دەناسێت کە گواستراونەتەوە بۆ ئەم جیھانە بۆ ئەوەی بەشێک بن لە کۆمەڵەیەک کە بە «ونبووان» ناسراون. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ئەنیمێ|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|ئەنیمێ و مانگا|ڕووسیا}} {{ئەنیمێ-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٦ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک]] [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ئیسێکای]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێینن مانگا]] ghmhwee4m7wxunaobswu9iubt5wpx0c 0 240922 1684539 1519520 2026-10-09T19:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1684539 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مایکرۆکۆمپیوتەر''' یان '''وردەکۆمپیوتەر''' ({{بە ئینگلیزی |Microcomputer}}) [[کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەرێکە]] کە یەکەی [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی|پرۆسێسی ناوەندی]] مایکرۆپڕۆسێسەرە. لە ڕووی فیزیکییەوە بچووکترن بە بەراورد بە کۆمپیوتەری سەرەکی و مینی کۆمپیوتەر. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|فیزیک|تەکنۆلۆژیا|ژاپۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Microcomputers}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کۆمپیوتەرەکان]] [[پۆل:کۆمپیوتەری تایبەت]] oy40hcjv5po4q1zod2fx9fztqz9k5ru 4 241625 1684556 1684035 2026-10-09T21:01:04Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1684556 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٥٤٨ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٤٩٨٠٦ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٧٧٣٢٥ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٥ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦٢١ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٥٨٠ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣١٤ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 3go62h89plv2u13u7cxpm933uludkme 0 243410 1684465 1672998 2026-10-09T16:35:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1684465 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وانگ زیپینگ''' ( {{بە چینی|王子平}}) (١٨٨١–١٩٧٣) مامۆستای [[ھونەرە جەنگییەکانی چین|ھونەری جەنگی چینی]] و پزیشکی نەریتی و موسڵمانێکی چینی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Thomas A. Green, Joseph R. Svinth|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FaTfuuIlmqcC&pg=PA343&lpg=PA343&dq=Wang+ziping+boxer&source=bl&ots=8xQM0Vt9Yv&sig=s8tEOTXdsq2I97QnQIQXIXXrSXY&hl=en&sa=X&ei=O0xzUMqTIq6G0QHHo4CwCw&ved=0CFgQ6AEwBw#v=onepage&q=Wang%20ziping%20boxer&f=false|سەردێڕ=Martial Arts of the World: An Encyclopedia of History and Innovation, Volume 2|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=١-٥٩٨٨٤-٢٤٣-٩|editors=Thomas A. Green, Joseph R. Svinth|edition=illustratedpublisher=ABC-CLIO|پەڕە=٣٤٣|وتەگێڕانەوە=Muslims also have been active in shuai- jiao (Chinese wrestling), a famous twentieth-century proponent being Wang Ziping (1881–1973).|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> لە ساڵی ١٩٢٨ سەرۆکی بەشی شاولین کۆنگ فو بووە لە «پەیمانگای ھونەری جەنگی» و ھەروەھا جێگری سەرۆکی «کۆمەڵەی وشوی چینی» بووە.<ref name="kung fu magazine">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Grace Xiaogao Wu-Monnat|سەردێڕ=Growing Up With Wang Ziping and Madam Wang Jurong|ناونیشان=http://ezine.kungfumagazine.com/magazine/article.php?article=84|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080529025226/http://ezine.kungfumagazine.com/magazine/article.php?article=84|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوبانگەکەی دەگەڕێتەوە بۆ لێھاتوویی و شارەزایی لە فیلمەکانی «چاچوان»، «ھواچوێن»، «پلنگ کۆنگ فو»، «باجی چوێن» و «تای چی چوان».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=John E. Young, PhD|سەردێڕ=Learning of the Way (Daoxue):: Self-Cultivation Through Neo-Confucian Learning, Kungfu, and Martial Arts|بڵاوکەرەوە=Archway Publishing|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=١-٤٨٠٨-٣٠٤٩-٦}}</ref> ھەروەھا وەستای ووشو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Grandmaster Wang, Zi-Ping (1881-1973)|ناونیشان=http://www.glenridgemartialarts.com/tai-chi.shtml|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وێبگە=GLENRIDGE Martial Arts Academy}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.glenridgemartialarts.com/tai-chi.shtml |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Estilos de Wushu/Kungfu|ناونیشان=http://www.goldendragon.es/Estilos.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140910200422/http://www.goldendragon.es/Estilos.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وێبگە=Golden Dragon|زمان=Spanish, English|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GRANDES MAESTROS DE SHANDONG WUSHU|ناونیشان=http://www.cc-am.com/Maestros.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060621191404/http://www.cc-am.com/Maestros.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وێبگە=Chinese Cuture and Martial Arts|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|چین|ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:موسڵمانانی چینی]] [[پۆل:نەقشبەندی]] [[پۆل:خەڵکی سانگژۆو]] dwibrsll4zww19mtflqbd8s306yebq4 0 243702 1684691 1606120 2026-10-10T01:57:55Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684691 wikitext text/x-wiki '''عومەر نورماگۆمێدۆڤ''' (لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦) [[ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان|ھونەرمەندێکی جەنگی تێکەڵاوی]] پیشەگەری ڕووسییە و لە ئێستادا لە بەشی کێشی بانتام لە [[یوو ئێف سی|پاڵەوانێتی کۆتایی شەڕکردن]] (UFC) بەشداری دەکات. پێشتر لە پاڵەوانێتی شەڕی ھەڵۆ (EFC) و خولی شەڕکەرانی پیشەگەر (PFL) بەشداری کردووە. برا گەورەکەی پاڵەوانی بێلاتۆر عوسمان نورماگۆمێدۆڤە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Here's Everything You Need to Know About Usman Nurmagomedov|ناونیشان=https://www.sportsmanor.com/heres-everything-you-need-to-know-about-usman-nurmagomedov/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Sportsmanor|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230401165203/https://www.sportsmanor.com/heres-everything-you-need-to-know-about-usman-nurmagomedov/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ئامۆزای [[حەبیب نۆرمحەممەدۆڤ|خەبیب نورماگۆمێدۆڤی]] پاڵەوانی پێشووی [[کێشی سووک (ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان)|کێشی سووک]]ی UFC کە نەدۆڕاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Who is Khabib Nurmagomedov's Cousin, Umar Nurmagomedov?|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=EssentiallySports|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|url-status=dead}}</ref> لە ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، لە پلەی ١٢ لە ڕیزبەندی کێشی بانتامی UFC.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UFC Rankings, Division Rankings, P4P rankings, UFC Champions {{!}} UFC.com|ناونیشان=https://www.ufc.com/rankings|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.ufc.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕووسیا|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:زیندووان]] oicp8e76mubh5kug4ckr9ovzmn7ef9s 0 243703 1684689 1671493 2026-10-10T01:56:15Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684689 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی مامۆستای جەنگی|name=Usman Nurmagomedov|other_names=|image=Usman_Nurmagomedov.jpg|image_size=|alt=Photo of Usman Nurmagomedov in a white shirt|caption=Nurmagomedov in 2021|birth_name=Usman Nurmagomedov|native_name=Усман Нурмагомедов|birth_date={{birth date and age|1998|04|17}}|birth_place=[[Kizilyurt]], [[Dagestan]], Russia|death_date=|death_place=|death_cause=|residence=[[Buena Park, California]], U.S.|nationality=|height={{height|ft=5|in=11}}|weight_lb=155|weight_class=[[Lightweight (MMA)|Lightweight]]|reach=72.0 in|style=[[Muay Thai]], [[Combat Sambo]]|stance=Orthodox|fighting_out_of=[[Chelyabinsk]], Russia <br> [[San Jose, California]], U.S.|team=Eagles MMA<br>[[American Kickboxing Academy]]|trainer=[[Abdulmanap Nurmagomedov]] (former)<br>[[Javier Mendez (mixed martial arts trainer)|Javier Mendez]]|rank=|years_active=2017–present|mma_kowin=8|mma_subwin=6|mma_decwin=4|mma_koloss=|mma_subloss=|mma_decloss=|mma_draw=|mma_nc=|url=|sherdog=296291|footnotes=|updated=}} '''عوسمان نورماگۆمێدۆڤ''' (لەدایکبووی ١٧ی نیسانی ١٩٩٨)، [[ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان|هونەرمەندێکی جەنگی تێکەڵاوی]] پیشەگەری ڕووسییە و لە ئێستادا لە بەشی کێشی سوکی Bellator MMA بەشداری دەکات، کە ئێستا پاڵەوانی کێشی سوکی Bellator ە. پێشتر لە پاڵەوانێتی جەنگاوەرانی ئیمارات و پاڵەوانێتی هەڵۆ (ئەوکات پاڵەوانێتی شەڕی گۆریلا) بەشداری کردووە. برا بچووکەکەی [[عومەر نورماگۆمێدۆڤ|عومەر نورماگۆمێدۆڤی]] جەنگاوەری [[یوو ئێف سی|UFC]] و ئامۆزای [[حەبیب نۆرمحەممەدۆڤ|خەبیب نورماگۆمێدۆڤی]] پاڵەوانی پێشووی کێشی سوکی UFC ە . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Who is Khabib Nurmagomedov's Cousin, Umar Nurmagomedov?|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[EssentiallySports]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ "Who is Khabib Nurmagomedov's Cousin, Umar Nurmagomedov?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ |date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣ }}. ''[[لە بنەڕەتدا وەرزش|EssentiallySports]]''. 2020-02-28<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-12</span></span>.</cite></ref> لە 10ی تشرینی یەکەمی 2023، پلەی سێیەمی ڕیزبەندی پاوند بۆ پاوند پیاوانی بێلاتۆری بەدەستهێناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bellator Rankings|ناونیشان=https://www.bellator.com/ranking|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=www.bellator.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221026203650/https://www.bellator.com/ranking|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.bellator.com/ranking "Bellator Rankings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221026203650/https://www.bellator.com/ranking |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}. ''www.bellator.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-06-16</span></span>.</cite></ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕووسیا|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە کێشی سووک]] [[پۆل:زیندووان]] 1e9fupfi7mwwwc78qycol2fbr2k4qof 0 243971 1684886 1658752 2026-10-10T11:37:00Z Dropboxdropbox43 79226 لابردنى دارێژە چونکە وتارەکە زیاتر لە سەرچاوەیەک هەیە 1684886 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = no | name = ئولیڤیا | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[میللەت محەممەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئولیڤیا | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠٢٠ (چاپی یەکەم) ٢٠٢١ (چاپی دووەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (ھاردباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٩٧ (چاپی دووەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1345278768 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12364 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمیی]] کۆمەڵایەتییە لە نووسینی نووسەر ([[میللەت محەممەد]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 |سەردێڕ=ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231029224937/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوەرۆکی ڕۆمانەکە باس لە کچێک بەناوی «ئولیڤیا» دەکات کە بەھۆی بارودۆخی جیاوازەوە، ناچار دەبێت بەبێ ویستی خۆی [[ھاوسەرگیری]] لەگەڵ کوڕی ھاوڕێیەکی کۆنی باوکیدا بکات کە پیشەی پاسەوانی سنوورە. چوارچێوەی چیرۆکەکە تیشک دەخاتە سەر کێشە خێزانییەکان، جیاوازییەکانی بیرکردنەوە و ئاڵۆزییەکانی پەیوەندیی نێوان ھاوسەران لە ژیانی نوێی ئولیڤیادا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref> {{میللەت محەممەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەممەد]] hthuialwyf40pfsruw4udgu14e3fyfi 0 244691 1684529 1519510 2026-10-09T19:36:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1684529 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Gossip-chat.png }} '''وتووێژی سەرھێڵ (ئۆنڵاین چات)''' ({{بە ئینگلیزی|Online Chat}}) ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ ھەر جۆرە [[ڕاگەیێنی|پەیوەندییەک]] لە ڕێگەی [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتەوە]] کە گواستنەوەی نامەی کورت لە کاتی ڕاستەقینەدا لە نێرەرەوە بۆ وەرگر پێشکەش دەکات. نامەکانی چات بەگشتی کورتن بۆ ئەوەی بەشداربووانی دیکە بتوانن بە خێرایی وەڵام بدەنەوە. بەم شێوەیە ھەستێکی ھاوشێوەی [[زمانی سروشتی|گفتوگۆی قسەکردن]] دروست دەبێت، کە چاتکردن لە فۆرمەکانی تری پەیوەندی ئۆنلاین کە لەسەر بنەمای دەق دروستکراون وەک مەکۆکانی ئینتەرنێت و [[پۆستی ئەلیکترۆنی|ئیمەیڵ]] جیادەکاتەوە. ڕەنگە چاتی ئۆنلاین پەیوەندییەکانی خاڵ بە خاڵ و ھەروەھا پەیوەندییەکانی مالتیکاست لە یەک نێرەرەوە بۆ زۆرێک لە وەرگرەکان و چاتی دەنگی و ڤیدیۆیی بخاتەڕوو، یان لەوانەیە تایبەتمەندییەکی خزمەتگوزاری وێب کۆنفڕانس بێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|چاند|کۆمەڵگا|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Chat software}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] 8ul60posb9cpowvj93ngjo457rjbr7r 0 245207 1684487 1405092 2026-10-09T16:38:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684487 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''واچ ئۆ ئێس''' ({{بە ئینگلیزی |WatchOS}}) ئەو سیستمە کارپێکردنەیە کە لەلایەن کۆمپانیای [[ئەپڵ]] بە تایبەتی بۆ کاتژمێری ئەپڵ پەرەی پێدراوە. دیزاین کراوە بە شێوەیەک کە ئەزموونێکی بێ کێشە و زانستی بەکارھێنەر پێشکەش بکات، لە ھەمان کاتدا کۆمەڵێک تایبەتمەندی و توانای بەرفراوان پێشکەش دەکات کە کاتژمێری ئەپڵ دەکاتە ئامێرێکی بەھێز و گشتگیر. یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی واچ ئۆ ئێس گرنگیدانی بە تەندروستی و لەشجوانییە.<ref name="AppleInsider">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://appleinsider.com/articles/15/04/23/apple-watch-runs-most-of-ios-82-may-use-a5-equivalent-processor|سەردێڕ=Apple Watch runs 'most' of iOS 8.2, may use A5-equivalent processor|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[AppleInsider]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150426164641/http://appleinsider.com/articles/15/04/23/apple-watch-runs-most-of-ios-82-may-use-a5-equivalent-processor|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سیستمی کارپێکردنەکە چەندین ئامرازی بەدواداچوونی تەندروستی و لەشجوانی لەخۆدەگرێت، وەک ئەپەکانی چالاکیی و [[وەرزش]]کردن، کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات چاودێری چالاکییە جەستەیییەکانیان بکەن و ئامانجی لەشجوانییان دابنێن و بەدواداچوون بۆ پێشکەوتنەکانیان بکەن بە تێپەڕبوونی کات. جگە لەوەش واچ ئۆ ئێس تایبەتمەندییەکانی وەک چاودێریکردنی لێدانی دڵ و بەدواداچوونی خەو و توانای بەدواداچوونی جۆرە جیاوازەکانی ڕاھێنان لەخۆدەگرێت، ئەمەش وای کردووە کە ئامرازێکی بەنرخ بێت بۆ ھەر کەسێک کە دەیەوێت تەندروستی و لەشی خۆی باشتر بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/how-to-change-language-on-apple-watch|سەردێڕ=How to change the language on an Apple Watch, and make it differ from the language on your paired iPhone|بڵاوکەرەوە=[[Business Insider]]|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وتەگێڕانەوە=Your Apple Watch is designed to "mirror" the language used on your iPhone, so by default it'll use whichever language is set on that device, but you can make the two devices differ.|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191009053518/https://www.businessinsider.com/how-to-change-language-on-apple-watch|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.apple.com/iphone-xs/specs/|سەردێڕ=Apple – iPhone XS – Technical Specifications|بڵاوکەرەوە=Apple|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190104041336/https://www.apple.com/iphone-xs/specs/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|df=mdy-all}}</ref> ھەروەھا واچ ئۆ ئێس کۆمەڵێک تایبەتمەندی پەیوەندی و بەرھەمھێنان پێشکەش دەکات. بەکارھێنەران دەتوانن ئاگادارکردنەوە و نامە و پەیوەندی ڕاستەوخۆ لەسەر [[کاتژمێری ئەپڵ]] وەربگرن، ئەمەش ڕێگەیان پێدەدات پەیوەندییان بەیەکەوە بمێننەوە تەنانەت کاتێک لە ئایفۆنەکەیان دوورن. ھەروەھا سیستمی کارپێکردنەکە ئەپەکانی وەک ساڵنامە و بیرخستنەوە و نەخشە لەخۆدەگرێت، ئەمەش وا دەکات بەکارھێنەران ئاسانکاری بکەن بۆ بەڕێوەبردنی خشتەکانیان و بە ڕێکوپێکی بمێننەوە و بەناو دەوروبەریاندا بگەڕێن. جگە لەم تایبەتمەندییە سەرەکیانە، واچ ئۆ ئێس پشتگیری لە کۆمەڵێک ئەپی لایەنی سێیەم دەکات کە تواناکانی کاتژمێری ئەپڵ زیاتر درێژ دەکەنەوە.<ref>{{Cite press release|url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/watchos-5-adds-powerful-activity-and-communications-features-to-apple-watch/|title=watchOS 5 adds powerful activity and communications features to Apple Watch|work=Apple Newsroom|access-date=June 5, 2018|language=en-US|archive-date=April 14, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414115710/https://www.apple.com/newsroom/2018/06/watchos-5-adds-powerful-activity-and-communications-features-to-apple-watch/|url-status=live}}</ref> گەشەپێدەران دەتوانن ئەپێک دروست بکەن کە تایبەتمەندییە ناوازەکانی ئامێرەکە بەکاربھێنن، وەک ھەستەوەرە ناوەکییەکانی، تاجی دیجیتاڵی و فیدباکەکانی ھەستکردن، بۆ ئەوەی ئەزموونی داھێنەرانە و سەرنجڕاکێش بۆ بەکارھێنەران دابین بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.macrumors.com/2018/09/17/apple-releases-watchos-5/|سەردێڕ=Apple Launches watchOS 5 With Walkie-Talkie, Apple Podcasts, Siri Shortcuts, New Watch Faces, Raise to Speak and More|نووسەر=Juli Clover|وێبگە=[[MacRumors]]|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180917210924/https://www.macrumors.com/2018/09/17/apple-releases-watchos-5/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> واچ ئۆ ئێس پێکھاتەیەکی سەرەکی ئیکۆسیستمی کاتژمێری ئەپڵە، سەکۆیەکی بەھێز بۆ گەشەپێدەران دابین دەکات بۆ دروستکردنی ئەپەکان کە کارایی و سوودی ئامێرەکە بەرز دەکەنەوە. بە گرنگیدان بە تەندروستی و لەشجوانی، پەیوەندی، بەرھەمھێنان، و پشتگیری ئەپی لایەنی سێیەم، واچ ئۆ ئێس ئەزموونێکی گشتگیر و گشتگیر پێشکەش بە بەکارھێنەرانی کاتژمێری ئەپڵ دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://9to5mac.com/2015/06/08/apple-announces-new-version-of-watchos|سەردێڕ=Apple announces watchOS 2 with third-party Apple Watch apps, new Timepieces, video playback, much more|بڵاوکەرەوە=[[9to5Mac]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150609155234/http://9to5mac.com/2015/06/08/apple-announces-new-version-of-watchos/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="2.0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ithinkdiff.com/download-watchos-2-final-version-apple-watch|سەردێڕ=watchOS 2 final version released for Apple Watch users|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190212120951/http://www.ithinkdiff.com/download-watchos-2-final-version-apple-watch/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Apple's watch OS 2 is now live following bug delay|ناونیشان=http://www.cnet.com/news/apples-watch-os-2-is-now-live-following-bug-delay|وێبگە=CNET|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612184946/https://www.cnet.com/news/apples-watch-os-2-is-now-live-following-bug-delay/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|ئەپڵ|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|دەیەی ٢٠١٠|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|WatchOS}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:ئای ئۆ ئێس]] 0w27yimk972fxrxf2v61x1d0pj6iffv 0 246366 1684677 1547255 2026-10-10T01:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684677 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=وۆڵف کاھلەر|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1940|4|3|df=yes}}|birth_place=ئەڵمانیا|occupation=ئەکتەر|yearsactive=١٩٧٥–ئێستا}} '''وۆڵف کاھلەر''' ({{بە ئینگلیزی|Wolf Kahler}}؛ لەدایکبووی ٣ی نیسانی ١٩٤٠) ئەکتەری شانۆ و فیلم و تەلەفزیۆن و دەنگی ئەڵمانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler – Theatricalia|ناونیشان=https://theatricalia.com/person/1e04/wolf-kahler|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180801190200/https://theatricalia.com/person/1e04/wolf-kahler|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=theatricalia.com}}</ref><ref name="NYT">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140124063542/http://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|department=Movies & TV Dept.|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9fb330ac|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180916154710/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9fb330ac|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[British Film Institute|BFI]]}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٥ەوە بە چەندین بەرھەمی تەلەفزیۆنی و سینەمایی لە زمانی ئینگلیزی ئەمریکا و بەریتانیا بەشداری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler – Movies and Filmography|ناونیشان=https://www.allmovie.com/artist/wolf-kahler-p36643|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180801130407/https://www.allmovie.com/artist/wolf-kahler-p36643|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=[[AllMovie]]}}</ref> یەکێک لە ڕۆڵە سەرەتاییەکانی کایزەر ویلھێلمی دووەم بوو لە فیلمی سەرگەردانی مایکل یۆرک بە ناوی ''مەتەڵەکەی ریشاڵەکان''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Riddle of the Sands (1978)|ناونیشان=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6b44c6fd|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221231192654/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6b44c6fd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[British Film Institute|BFI]]}}</ref> یەکێک لە ناسراوترین ڕۆڵەکانی ڕۆڵی ھێرمان دیتریش بوو لە ڕایدەرز لە کەشتییەکەی ونبوو.<ref name="NYT2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140124063542/http://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|department=Movies & TV Dept.|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ھەروەھا دەنگی لە یارییە ڤیدیۆییەکان دەرکەوتووە لەوانە کایزەر ڤلاد لە جەنگەکانی کەتیبەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler – Harvey Voices|ناونیشان=https://harveyvoices.co.uk/voice/wolf-kahler/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200625051201/https://harveyvoices.co.uk/voice/wolf-kahler/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> کاھلەر لە فیلمی ساڵی ١٩٧٥ی ستانلی کوبریک بە ناوی باری لیندۆن ڕۆڵی شازادەی توبینگێنی گێڕا.<ref name="NYT3">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140124063542/http://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|department=Movies & TV Dept.|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠١دا ڕۆڵی جەنەڕاڵێکی وێرماختی لە زنجیرەیەکی بچووکی تەلەفزیۆنی جەنگی جیھانی دووەمدا بینی، کە گرووپی برایان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=9041|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180801155158/https://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=9041|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=www.aveleyman.com}}</ref> لە یارییەکەی ساڵی ١٩٨٢ی کلینت ئیستوود سیخوڕی فایەرفۆکس، ڕۆڵی سەرۆکی کەی جی بی یوری ئەندرۆپۆڤی بینی. لە ساڵی ٢٠١١ کاھلەر وەک دکتۆر ھۆفمانستاڵ لە شێرلۆک ھۆڵمز: یارییەکی سێبەر دەرکەوت.<ref name="NYT4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Wolf Kahler|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140124063542/http://www.nytimes.com/movies/person/36643/Wolf-Kahler/filmography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|department=Movies & TV Dept.|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wolf Kahler – TV Guide|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/wolf-kahler/credits/207735/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180801190241/https://www.tvguide.com/celebrities/wolf-kahler/credits/207735/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=TVGuide.com}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]] [[پۆل:زیندووان]] 0rr5dbrjo8zqzhlemyeznxov9u1mz14 0 246750 1684740 1654940 2026-10-10T05:47:31Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684740 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = جۆرج هێنری تۆماس | وێنە =George Henry Thomas - Brady-Handy.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = ڕجۆرج هێنری تۆماس | شوێنی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٣١ی تەمموزی ١٨١٦ | ڕێکەوتی مردن = ٢٨ی ئازاری ١٨٧٠ (٥٣ ساڵ) | شوێنی مردن = [[سان فرانسیسکۆ]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = [[گۆڕستانی ئۆکوود]] | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = ئەفسەر | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = Appletons' Thomas George Henry signature.jpg | ماڵپەڕ = [https://www.britannica.com/biography/Robert-E-Lee لاپەرەی جۆرج هێنری تۆماس لە Encyclopædia Britannica Online] | پەراوێزەکان =}} '''جۆرج هێنری تۆماس''' (بە [[ئینگلیزی]] : George Henry Thomas ) ئەفسەرێکی [[ئەمریکی]]یە لە ساڵی ١٨١٦ - ١٨٧٠ زایینی، لە ویلایەتی ساوسهامپتۆن لەدایکبووە، و پلەی سەربازیی جەنەرالی هەبووە، لە [[سان فرانسیسکۆ]] کۆچی دوایی کردووە، لە تەمەنی [[٥٤]] ساڵیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.smithsonianmag.com/history/catching-up-with-old-slow-trot-148045684/|سەردێڕ=گەیشتن بە “تڕۆتی خاو و کۆن”ژەنەڕاڵ جۆرج هێنری تۆماس کە سەرسەخت و بە ئەنقەست بوو، یەکێک بوو لە ستراتیژیستە درەوشاوەکانی یەکێتییەکە. کەواتە بۆچی لەلایەن مێژووەوە فێڵی لێکرا؟}}</ref> ==خوێندن== خوێندویەتی لە [[ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا]] . ==خزمەتی سەربازی== لە سوپای یەکێتیدا و [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] خزمەتی زۆری کردووە. ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکی== * [https://www.britannica.com/biography/Robert-E-Lee لاپەرەی جۆرج هێنری تۆماس لە Encyclopædia Britannica Online] * [https://www.nndb.com/people/266/000050116/ لاپەرەی جۆرج هێنری تۆماس لە NNDB people] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|George Henry Thomas}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:مردووانی ١٨٧٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٦]] [[پۆل:خاوەن کۆیلە ئەمریکییەکان]] 1q4d7e9l0fjlsnn3wt83iq97szq186y 0 247216 1684395 1363028 2026-10-09T13:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1684395 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = وارن دی لا ڕو | وێنە =Warren de la Rue.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = وارن دی لا ڕو | شوێنی لەدایکبوون = [[گێرنسی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٨ی کانوونی دووەمی ١٨١٥ | ڕێکەوتی مردن = ١٩ی نیسانی ١٨٨٩ (تەمەن ٧٤ ساڵ) | شوێنی مردن = [[لەندەن]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[فەلەکی]] و کیمیازان و فۆتۆگرافەر | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = * مەدالیای بەیکەر (١٨٦٢) * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٦٢) * زەمالەی کۆمەڵەی شاهانە |واژوو = | ماڵپەڕ = * [https://www.britannica.com/biography/Warren-De-la-Rue لاپەرەی وارن دی لا ڕو لە Encyclopædia Britannica Online] | پەراوێزەکان =}} '''وارن دی لا ڕو''' (١٨١٥ – ١٨٨٩ز) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D116057688|سەردێڕ=“ناسێنەری پەڕگەی دەسەڵاتی یەکگرتوو.” لە: فایلێکی دەسەڵاتی یەکگرتوودا ئاماژەی پێکراوە.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216053537/https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D116057688|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> [[ئەستێرەناس|فەلەکناس]] و [[کیمیازان]] و [[وێنەگر]]ێکی خەڵکی[[شانشینی یەکگرتوو]] بووە. لە شاری گێرنسی لەدایکبووە. ئەندامی [[ئەنجومەنی پادشایی|کۆمەڵەی شاهانە]] و ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا بووە. لە لەندەن کۆچی دوایی کردووە، لە تەمەنی [[٧٤]] ساڵیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.idref.fr/035180579|سەردێڕ=“ناسنامەی وارن دی لا ڕو لە سیستەمی بەڵگەنامەی زانکۆ.”|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811101332/https://www.idref.fr/035180579|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://viaf.org/viaf/7537762/|سەردێڕ=ناسنامەی فایلە دەسەڵاتی نێودەوڵەتی مەجازی (VIAF) بۆ لاپەڕەی وارن دی لا ڕو."|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180527063652/https://viaf.org/viaf/7537762/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==خەڵات== خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە: * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٦٢) * هاوڕێی کۆمەڵەی شاهانە * خەڵاتی لالاندێ ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکی== * [https://www.britannica.com/biography/Warren-De-la-Rue لاپەرەی وارن دی لا ڕو لە Encyclopædia Britannica Online] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|کیمیا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Warren De la Rue}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٥]] [[پۆل:مردووانی ١٨٨٩]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند]] gtny8hk1vpbsnqbh72t6r9c79m9pbiq 0 247244 1684694 1405159 2026-10-10T04:32:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684694 wikitext text/x-wiki '''ویام سیماڤ بەدرخان''' [[سینەما]]کاری بەڵگەفیلمی کوردیی سووریایە و خەڵکی [[حومس|شاری حومسە]] و لە ساڵی ٢٠١٤دا لەگەڵ سینەماکار، ئوسامە محەممەد فیلمی ''ئاوی زیوین، خودی سووریایان'' بەرھەم ھێنا، بەدرخان گەمارۆدانی حومسی دۆکیۆمێنت کرد و گرتە ڤیدیۆیییەکانی لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بۆ محەممەد لە [[پاریس]] نارد، بۆ دروستکردنی فیلمەکەیان، کە لە ڤێستیڤاڵی فیلمی کان ساڵی ٢٠١٤ نمایش کرا.<ref name="afp">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=data/entertainment/2014/May/entertainment_May20.xml&section=entertainment|سەردێڕ=Siege of Homs film gets Cannes ovation|ئیش=Khaleej Times|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|agency=Agence France-Presse|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150123013124/http://www.khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?section=entertainment&xfile=data%2Fentertainment%2F2014%2FMay%2Fentertainment_May20.xml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="HR">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/review/silvered-water-syria-portrait-cannes-704357|سەردێڕ='Silvered Water, Syria Self-Portrait': Cannes Review|ئیش=Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٤|دوایین=Young, Deborah}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Water|یەکەم=Name Wiam BedirxanRole FilmmakerMovies Silvered|دوایین٢=Self-Portrait|یەکەم٢=Syria|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Wiam Simav Bedirxan - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|ناونیشان=https://alchetron.com/Wiam-Simav-Bedirxan|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Alchetron.com|زمان=en-US}}</ref> ویام سیماڤ بەدرخان لە [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] لەدایکبووە و دایکی بۆ ماوەی پێنج ساڵ مامۆستا بووە. خێزانەکە لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا گەڕانەوە بۆ سووریا و لە ساڵی ١٩٩٧دا لە شاری حومس نیشتەجێبوون. لە زانکۆی حەلەب خوێندوویەتی،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Wiam Simav Bedirxan, réalisatrice d'"Eau argentée": "J'aurais tellement voulu filmer plus !"|ناونیشان=https://www.telerama.fr/cinema/j-aurais-tellement-voulu-filmer-plus-wiam-simav-bedirxan-realisatrice-d-eau-argentee,120486.php|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Télérama|زمان=fr}}</ref> دوای ئەوە بووەتە مامۆستای قوتابخانەی سەرەتایی لە شاری حومس و دەستی کردووە بە وێنەگرتنی ئەوەی لە [[حومس]] ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=www.oberon.nl|یەکەم=Oberon Amsterdam|سەردێڕ=Wiam Simav Bedirxan {{!}} IDFA Archive|ناونیشان=https://www.idfa.nl/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IDFA|زمان=en}}</ref><ref name="Vivarelli">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2014/film/news/cannes-syrian-director-talks-silvered-water-filming-revolution-on-cell-phones-1201184769/|سەردێڕ=Cannes: Syrian Director Talks 'Silvered Water,' Filming Revolution on Cell Phones|ئیش=Variety|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٤|دوایین=Vivarelli, Nick}}</ref> لە ڕێگەی [[ئەستەمبوڵ]]ەوە لە سووریا ھەڵھات و لەوێشەوە بەرەو [[پاریس]]، بۆ کارکردن لەسەر فیلمی "''ئاوی زیوین، خۆ وێنەی سووریا"''<ref name=":0"/><ref name="Vivarelli"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wiam Simav Bedirxan|ناونیشان=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/wiam-simav-bedirxan|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Asia Pacific Screen Awards|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{فەیسبووک|wiam.bedirxan|ویام سیماڤ بەدرخان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|فیلم|ژن|کوردستان|سووریا}} {{پۆلی کۆمنز|Cinema of Syria}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژاوای سووریا]] 3vzba4tykneig7a9a60fdcutuzdpyli 0 247421 1684510 1559069 2026-10-09T19:33:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1684510 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Gedenktafel Walter Baade (1893-1960).jpg|وێنۆک| واڵتەر بادە (١٨٩٣-١٩٦٠)، تابلۆیەکی یادگاری بۆ یەکێک لە ئیلهامبەخشترین ئەستێرەناس و فیزیازانەکانی فەلەکناسی کە لە ساڵی ٢٠٠٧دا بە بینای قوتابخانەکە (ئێستا مۆزەخانەی ئاگرکوژێنەوەی گوندەکە) لە شوێنی لەدایکبوونی خۆی شرۆتینگهاوسن، بەشێک لە پرێوسش ئۆلدێندۆرف، ئەڵمانیا، لکێنراوە.]] '''ویلهێلم هاینریچ واڵتەر بادە (بە ئینگلیزی : Wilhelm Heinrich Walter Baade''' ) (لە دایک بووی ٢٤ی ئازاری ١٨٩٣ - ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٠ کۆچی دوایی) فەلەکناسی ئەڵمانی بووە و لە ساڵی ١٩٣١ تا ١٩٥٩ لە ئەمریکا کاری کردووە. == ژیاننامە == کوڕی مامۆستا بەعدە لە ساڵی ١٩١٢ خوێندنی تەواو کردووە. پاشان هەر یەک لە بابەتەکانی بیرکاری و فیزیا و فەلەکناسی لە زانکۆکانی مونستەر و [[زانکۆی جۆرج ئۆگەست گوتینگن|گۆتینگن]] خوێندوویەتی و تەواوی کردووە. دوای وەرگرتنی تێزی دکتۆراکەی لە ساڵی ١٩١٩، بادە لە ساڵی ١٩١٩ تا ١٩٣١ لە ڕوانگەی هامبۆرگ لە بێرگدۆرف کاری کردووە <ref name="2002DDA">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Osterbrock|یەکەم=D. E.|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Walter Baade, Dynamical Astronomer at Goettingen, Hamburg, Mount Wilson, and Palomar Observatories|journal=AAS/Division of Dynamical Astronomy Meeting #33|بڵاوکەرەوە=Harvard Univ|بەرگ=٣٣|پەڕەکان=١٠.٠٣|bibcode=2002DDA....33.1003O}}</ref> لەوێ لە ساڵی ١٩٢٠ هەسارۆکەی ٩٤٤ هیدالگۆی دۆزیەوە، کە یەکەم هەسارۆکە بوو کە ئێستا پێی دەوترێت سەنتاور کە خولگەی هەسارە زەبەلاحە گازییەکان دەبڕن. لە ساڵی ١٩٣١ تا ١٩٥٨ لە [[ڕوانگەی چیای ویڵسۆن|ڕوانگەی ماونت ویلسۆن]] کاری کردووە <ref name="BM55-SSU">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1955 Brude Medalist|ناونیشان=http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Baade/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Sonoma State University]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160221115914/http://www.phys-astro.sonoma.edu/brucemedalists/baade/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەوێ، لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەمدا]] ، ئەو سوودی لە بارودۆخی ڕەشبوونەوەی کاتی جەنگ وەرگرت (کە پیسبوونی ڕووناکی کەمکردەوە ), بۆ چارەسەرکردنی ئەستێرەکان لە ناوەندی گالاکسی ئەندرۆمێدا بۆ یەکەمجار. ئەم تێبینیانە وای لێکرد کە " دانیشتوانی " جیاواز بۆ ئەستێرەکان ( دانیشتوانی یەکەم و دانیشتوانی دووەم ) پێناسە بکات. هەمان تێبینییەکان وای لێکرد کە بزانێت کە دوو جۆر ئەستێرەی گۆڕاوی سیفاید هەیە. بە کەڵک وەرگرتن لەم دۆزینەوە قەبارەی گەردوونی ناسراوی دووبارە حیساب کردەوە، دوو هێندەکردنی حیساباتی پێشووی <ref>Baade W (1944) The resolution of Messier 32, NGC 205, and the central region of the Andromeda nebula. ApJ 100 137-146</ref> هابل کە لە ساڵی <ref>Baade W (1956) The period-luminosity relation of the Cepheids. PASP 68 5-16</ref> دا کردبووی <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Allen|یەکەم=Nick|سەردێڕ=Section 2: The Great Debate and the Great Mistake: Shapley, Hubble, Baade|ناونیشان=http://www.institute-of-brilliant-failures.com/section2.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071210105344/http://www.institute-of-brilliant-failures.com/section2.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|وێبگە=The Cepheid Distance Scale: A History|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم دۆزینەوەکەی بە سەرسوڕمانییەکی بەرچاو لە کۆبوونەوەی یەکێتی فەلەکی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٥٢ لە ڕۆما ڕاگەیاند. لەگەڵ فریتز زویکی, [[نوێبوونەوەی مەزن]] وەک پۆلێکی نوێی تەنەکانی فەلەکی دەستنیشان کرد. <ref>W. Baade, F. Zwicky, 1934, "[http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1076395&blobtype=pdf On Super-Novae]{{بەستەری مردوو|url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1076395&blobtype=pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 254-259.</ref> <ref>Donald E. Osterbrock, ''Walter Baade – A Life in Astrophysics'', Princeton und Oxford: Princeton University Press 2001. {{ISBN|0-691-04936-X}}.</ref> هەروەها زویکی و ئەو پێشنیاری بوونی [[ئەستێرەی نیوترۆنی|ئەستێرەی نیوتڕۆنیان]] کرد و پێشنیاریان کرد کە ڕەنگە بە هۆکاری سوپەرنۆڤاکان ئەستێرەی نیوترۆنی دروست بکەن. <ref name="baas33_1330"> {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Osterbrock|یەکەم=D. E.|ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=Who Really Coined the Word Supernova? Who First Predicted Neutron Stars?|journal=[[Bulletin of the American Astronomical Society]]|بەرگ=٣٣|پەڕەکان=١٣٣٠|bibcode=2001AAS...199.1501O}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٢ەوە، ئەو و ڕودۆڵف مینکۆڤسکی هاوتا بیناییەکانی سەرچاوە ڕادیۆییە جیاوازەکانیان دەستنیشان کرد، <ref>Baade, W. and Minkowski, R., 1954. Identification of the Radio Sources in Cassiopeia, Cygnus A, and Puppis A. Astrophysical Journal, Vol. 119, p. 206-214 (January 1954) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1954ApJ...119..206B ADS: 1954ApJ...119..206B]</ref> لەنێویاندا سیگنوس ئەی . ئەو 10 [[گەڕەستێرۆچکە|ئەستێرە بچووکی]] دۆزیەوە, لەنێویاندا 944 هیدالگۆ, کە ماوەی خولگەی درێژخایەنی هەیە (لە ڕاستیدا یەکەم سەنتۆرە کە تا ئێستا دۆزرایەوە، هەرچەندە تا ساڵی 1977 وەک چینێکی داینامیکی جیاواز نەناسرانەوە)؛ پۆلی [[گەڕەستێرۆچکەکانی ئەپۆڵۆ|ئەپۆلۆ]] ساڵی ١٥٦٦ ئیکارۆس کە دەوروبەری نزیکترە لە [[زاوە|عەطارد]] ؛ و جۆری ئەمۆر 1036 Ganymed . == ڕێزلێنان == {| class="wikitable floatright" style="font-size: 0.9em;" |+[[گەڕەستێرۆچکە]] کە دۆزراونەتەوە: ١٠&#x2009; | 930 وێستفالیا | ١٠ی ئازاری ١٩٢٠ |- | 934 تورینجیا | ١٥ی ئابی ١٩٢٠ |- | 944 هیدالگۆ | ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٠ |- | 966 موسکی | ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ |- | 967 هێلیۆناپ | ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ |- | 1036 گانیمێد | ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٤ |- | 1103 سیکۆیا | ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢٨ |- | ١٥٦٦ ئیکاروس | ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٤٩ |- | 5656 ئۆڵدفیڵد | ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٠ |- | 7448 پۆلات | ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٤٨ |} '''خەڵاتەکان''' * ئەندامێتی بیانی لە ئەکادیمیای هونەر و زانستی شاهانەی هۆڵەندا (١٩٥٣) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Walter H.W. Baade (1893 - 1960)|ناونیشان=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000146|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160201070904/http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000146|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ئەندامی هەڵبژێردراوی کۆمەڵەی فەلسەفی ئەمریکی (١٩٥٣). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=APS Member History|ناونیشان=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+Baade&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=search.amphilsoc.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206162849/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+Baade&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٩٥٤) * مەدالیای بروس (١٩٥٥) * هێنری نۆریس ڕوسیل وانەبێژی کۆمەڵەی فەلەکناسی ئەمریکی (١٩٥٨) '''ناوی لێنراوە''' * [[گەڕەستێرۆچکە|ئەستێرەی بچووک]] ١٥٠١ Baade * کانیاوی بادە لەسەر [[مانگ]] * Vallis Baade, دۆڵی (دۆڵی) لەسەر مانگ * یەکێک لە دوو [[تەلەسکۆپ|تەلەسکۆپی]] ماگیلان * ئەستێرە بچووکەکە 966 Muschi, بە ناوی نازناوی هاوسەرەکەیەوە * پەنجەرەی Baade, ناوچەیەکی چاودێری کە لە ساڵانی چلەکاندا دەستنیشانی کرد کە تاڕادەیەک دوور لە تۆز و خۆڵ کە دیمەنێکی ناوەندی گەلەئەستێرەیی لە [[کەلووی کەوان|کەوان]] دەخاتە ڕوو * ئەستێرەی بادە کە ئێستا بە پەلساری قەرقەوش ناسراوە، بۆ یەکەمجار لەلایەن ئەوەوە ناسێندرا کە پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە سحری قەرقەوشەوە هەیە. == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Baade/index.html لاپەڕەی مەدالیای بروس] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805145827/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Baade/index.html |date= ٥ی ئابی ٢٠١١ }} * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/PASP./0067//0000057.000.html خەڵاتکردنی مەدالیای بروس] * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0114//0000370.000.html خەڵاتکردنی میدالیای زێڕی RAS] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|ئەڵمانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Walter Baade}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣]] nd6266q7vv2qbk8x1dnxhglhg3xa2fm 0 247435 1684682 1405158 2026-10-10T01:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1684682 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وی یوو''' ({{بە ئینگلیزی|Wii U}}) ]]کارپێکەری کایەی ڤیدیۆییی ماڵەوە]]یە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]] پەرەی پێدراوە و لە ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، جێنشینی کارپێکەری بەناوبانگی [[وی]] بووە و چەندین تایبەتمەندی داهێنەرانەی خستۆتە ڕوو کە جیایکردووەتەوە لە کارپێکەری پێش خۆی و ڕکابەرەکانی.<ref name="codename">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ='Wii 2' Codenamed 'Project Café' |ناونیشان=http://wii.ign.com/articles/116/1162045p1.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120520064012/http://wii.ign.com/articles/116/1162045p1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١١|وێبگە=[[IGN]]}}</ref> یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاوازەکانی وی یوو کۆنترۆڵکەری گەیم پاد بوو، کە شاشەیەکی تاچ لە ناوەوەیدا هەبوو کە ڕێگەی بە ئەزموونی یاریکردنی ناوازە دەدا.<ref name="Hardware Software Sales">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nintendo.co.jp/ir/en/sales/hard_soft/index.html|سەردێڕ=IR Information : Sales Data – Hardware and Software Sales Units|بڵاوکەرەوە=Nintendo Co., Ltd.|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140326234159/http://www.nintendo.co.jp/ir/en/sales/hard_soft/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەتوانرا گەیم پاد بۆ یاریکردن لە دەرەوەی تەلەفزیۆن بەکاربهێنرێت، ئەمەش ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات بەردەوام بن لە یارییەکانیان لەسەر شاشەی کۆنترۆڵکەرەکە تەنانەت کاتێک تەلەفزیۆنەکە بەکاردەهێنرا. هەروەها ئەزموونی فرە یاریزانی ناهاوسەنگی چالاک کرد، کە یاریزانێک دەیتوانی گەیمپاد بەکاربهێنێت بۆ دیمەنێک یان ڕۆڵێکی جیاواز لە یاریزانەکانی تر کە کۆنترۆڵکەری لاسایی بەکاردەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2012/10/17/iphone-wii-u-manufacturer-admits-to-employing-children|سەردێڕ=iPhone, Wii U Manufacturer Admits to Employing Children|بڵاوکەرەوە=[[IGN]]|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220212030628/https://www.ign.com/articles/2012/10/18/iphone-wii-u-manufacturer-admits-to-employing-children|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەها وی یوو پشتگیری لە گرافیکی ئێچ دی دەکرد، کە بەرزبوونەوەی بەرچاوی لە دڵسۆزی بینراودا بە بەراورد بە گرافیکی پێناسە ستانداردەکانی پێشووی نیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gittins |یەکەم=Liam |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Why the Wii U Really Failed |ناونیشان=https://videogamesuncovered.com/features/why-the-wii-u-really-failed/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150706033239/https://videogamesuncovered.com/features/why-the-wii-u-really-failed/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=VGU}}</ref> جگە لەوەش، کۆنسۆڵەکە Miiverseی ناساند کە خزمەتگوزارییەکی تۆڕی کۆمەڵایەتییە و ڕێگەی بە یاریزانەکان دەدا کارلێک بکەن و ئەزموونی یاریکردن هاوبەش بکەن و پەیام و کارە هونەرییە دەستکێشراوەکان دروست بکەن و هاوبەشی بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kuchera |یەکەم=Ben |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=The Wii U name is still hurting Nintendo |ناونیشان=http://www.polygon.com/2014/8/5/5970787/wii-u-nintendo-bad-name |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140806135904/http://www.polygon.com/2014/8/5/5970787/wii-u-nintendo-bad-name |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Polygon}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Wii U confirmed for Europe this year |newspaper=Metro |ناونیشان=http://www.metro.co.uk/tech/games/888470-wii-u-confirmed-for-europe-this-year |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120128215530/http://www.metro.co.uk/tech/games/888470-wii-u-confirmed-for-europe-this-year |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> سەرەڕای تایبەتمەندییە داهێنەرەکانی، وی یوو ڕووبەڕووی ئاستەنگ بووەوە لە بازاڕدا، لەوانە کتێبخانەیەکی یاری تاڕادەیەک بچووک بە بەراورد بە ڕکابەرەکانی و سەرلێشێواوی لە دەوری براندکردن و پەیامەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gilbert |یەکەم=Ben |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Nintendo learned from 2 huge mistakes with the Wii U to make the Switch a runaway success |newspaper=Business Insider |ناونیشان=http://www.businessinsider.com/nintendo-switch-wii-u-failure-success-2017-10 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200825071556/https://www.businessinsider.com/nintendo-switch-wii-u-failure-success-2017-10 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Weinberger |یەکەم=Matt |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Nintendo started 2017 as a punching bag — and ended up with the hottest gadget of the year |newspaper=Business Insider |ناونیشان=http://www.businessinsider.com/nintendo-switch-saved-nintendo-from-irrelevancy-2017-12 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210314120255/https://www.businessinsider.com/nintendo-switch-saved-nintendo-from-irrelevancy-2017-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nintendo's Project Cafe: Will Gamers Feel The Buzz? |newspaper=Business Insider |ناونیشان=http://www.businessinsider.com/nintendos-project-cafe-will-gamers-feel-the-buzz-2011-5 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110530012636/http://www.businessinsider.com/nintendos-project-cafe-will-gamers-feel-the-buzz-2011-5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Weekend Hot Topic, Part 2: Xbox 720 and PlayStation 4 |ناونیشان=http://www.metro.co.uk/tech/games/864607-weekend-hot-topic-part-2-xbox-720-and-playstation-4 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121008112831/http://www.metro.co.uk/tech/games/864607-weekend-hot-topic-part-2-xbox-720-and-playstation-4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Metro.co.uk}}</ref> ئەمەش بووە هۆی کەمبوونەوەی فرۆشتن لە چاوەڕوانکراو و سنووردارکردنی پشتگیری لایەنی سێیەم بۆ پلاتفۆرمەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Purchese|یەکەم=Robert|ناونیشان=http://www.eurogamer.net/articles/2011-06-07-nintendo-unveils-project-cafe-at-e3|سەردێڕ=Project Cafe becomes Wii U|بڵاوکەرەوە=Eurogamer|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110610123827/http://www.eurogamer.net/articles/2011-06-07-nintendo-unveils-project-cafe-at-e3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Romero |یەکەم=Ishmael |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Every Single Way the Nintendo Wii U Failed |ناونیشان=http://twinfinite.net/2016/03/every-single-way-the-nintendo-wii-u-failed/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304052108/http://twinfinite.net/2016/03/every-single-way-the-nintendo-wii-u-failed/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Twinfinite}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|تەکنۆلۆژیا|ئینتەرنێت|ژاپۆن|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Wii U}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە]] [[پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١٢]] h99zn0tom06lfknz19hf3n7wn6rblmw 0 247443 1684511 1672999 2026-10-09T19:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684511 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">واڵتەر سیدنی ئادەمز</div> |- class="mw-file-element" data-file-height="1179" data-file-type="bitmap" data-file-width="741" decoding="async" height="239" resource="./File:Walter_Sydney_Adams.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Walter_Sydney_Adams.jpg/150px-Walter_Sydney_Adams.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Walter_Sydney_Adams.jpg/225px-Walter_Sydney_Adams.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Walter_Sydney_Adams.jpg/300px-Walter_Sydney_Adams.jpg 2x" width="150" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Walter_Sydney_Adams.jpg|239x239پیکسڵ]]</img><div class="infobox-caption"> واڵتەر سیدنی ئادەمز</div> |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | لەدایک بوون | class="infobox-data" | <span style="display:none">( <span class="bday">١٨٧٦-١٢-٢٠</span> )</span> ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٨٧٦<br /><br /><br /><br /><nowiki><br /></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Antioch|ئەنتیکە]], [[Turkey|تورکیا]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | مرد | class="infobox-data" | ١١ی ئایاری ١٩٥٦ <span style="display:none">(١٩٥٦-٠٥-١١)</span> (تەمەن&nbsp;79)<br /><br /><br /><br /><nowiki><br /></nowiki><div class="deathplace" style="display:inline"> [[Pasadena, California|پاسادینا، کالیفۆرنیا]], [[United States|ئەمریکا]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | ڕەگەزنامە | class="infobox-data category" | ئەمریکی ! class="infobox-label" scope="row" | ئەلما&nbsp;mater | class="infobox-data" | [[Dartmouth College|کۆلێژی دارتمۆس]]<br /><br /><br /><br /><nowiki><br /></nowiki> [[University of Chicago|زانکۆی شیکاگۆ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" | خەڵاتەکان | class="infobox-data" | |} '''واڵتەر سیدنی ئادەمز''' (بە ئینگلیزی : Walter Sydney Adams ) (لە دایک بووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٨٧٦ &#x2013; ١١ی ئایاری ١٩٥٦ کۆچی دوایی)فەلەکناسی ئەمریکی بووە. <ref name="frs"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFStratton1956"><span class="cx-segment" data-segmentid="169">[[F. J. M. Stratton|Stratton, F. J. M.]] (1956). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="171">"Walter Sydney Adams 1876-1956". </span><span class="cx-segment" data-segmentid="172">''[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]]''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="174">'''2''': 1–25. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="175">[[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1098/rsbm.1956.0001|10.1098/rsbm.1956.0001]]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="177">[[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/769472 769472]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="179">[[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:129593096 129593096].</span></cite></ref> <ref name="obitmnras">[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0117//0000243.000.html MNRAS '''117''' (1957) 243]</ref> <ref name="obitobs">[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/Obs../0076//0000139.000.html Obs '''76''' (1956) 139]</ref> <ref name="obitpaps">[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/PASP./0068//0000285.000.html PASP '''68''' (1956) 285]</ref> بەناوبانگە بەو کارانەی ئەنجامی داوە لە بواری سپێکترۆسکۆپیدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Walter Adams {{!}} American astronomer {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Walter-Adams|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == ژیان و کار == واڵتەر ئادەمز لە ئەنتیکە لەژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] لەدایکبووە، لە دایک و باوکی میسیۆنەری لوسیەن هارپەر ئادەمز و نانسی دۆرانس فرانسیس ئادەمز <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Walter Sydney Adams Papers|ناونیشان=http://www.amphilsoc.org/mole/view?docId=ead/Mss.B.Ad19-ead.xml#bioghist|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150501074237/http://www.amphilsoc.org/mole/view?docId=ead%2FMss.B.Ad19-ead.xml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=www.amphilsoc.org}}</ref> و لە ساڵی ١٨٨٥ چوونەتە وڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] <ref name="frs"/> لە ساڵی ١٨٩٨ لە کۆلێژی دارتمۆس دەرچووە و تەواوی کردووە، پاشان لە [[شیکاگۆ]] بەردەوام بووە لە خوێندن و لە [[ئەڵمانیا]] بە هەمان شێوە. دوای گەڕانەوەی بۆ ئەمریکا دەستی بە پیشەکەی کرد لە بواری فەلەکناسی کە گەیشتە لوتکە کاتێک بوو بە بەڕێوەبەری [[ڕوانگەی چیای ویڵسۆن|ڕوانگەی چیای ویلسۆن]] . سەرنجی سەرەکی ئەو لێکۆڵینەوە بوو لە سپێکتری ئەستێرەیی . ئەو کار لەسەر سپێکترۆسکۆپی خۆر دەکات و بە هاوبەشی پەیوەندییەکی لە نێوان توندی ڕێژەیی هەندێک هێڵی سپێکتراڵ و گەورەیی ڕەهای ئەستێرەیەکدا دۆزیەوە. توانی نیشان بدات کە دەتوانرێت سپێکترەکان بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا ئەستێرەیەک [[ئەستێرەی زەبەلاح|زەبەلاحە]] یان [[ئەستێرەی گرگن|کوێرە]] . لە ساڵی 1915 دەستی بە لێکۆڵینەوە لە هاوڕێی [[گەلاوێژ (ئەستێرە)|سیریوس]] کرد و بۆی دەرکەوت کە سەرەڕای قەبارەی تەنها کەمێک لە [[زەوی]] گەورەترە بەڵام ڕووی ئەستێرەکە بۆ هەر یەکەیەک ڕووبەرێک لە [[خۆر]] ڕووناکترە و نزیکەی بە هەمان [[بارستەی خۆری|قەبارەی ئەستێرەکە]] . <ref name="sirius">F. Wesemael, [http://adsabs.harvard.edu/abs/1985QJRAS..26..273W A comment on Adams's measurement of the gravitational redshift of Sirius B] Royal Astronomical Society, Quarterly Journal ({{ISSN|0035-8738}}), 26, Sept. 1985, 273-278</ref> ئەستێرەیەکی لەو جۆرە دواتر بە کۆترێکی سپی ناسرا . لە ساڵی ١٩٢٥دا باسی لە گۆڕانکارییەکی سووری کێشکردن کرد کە بەهۆی سیریوس بیەوە دروست بووە؛ ئەمەش وەک پشتڕاستکردنەوەی بەرچاوی تیۆری ڕێژەیی گشتی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەلبێرت ئەنیشتاین]] سەیر دەکرا. ئێستا زانراوە کە پێوانە ڕاپۆرتکراوەکانی هەڵە بوون. لەگەڵ تیۆدۆر دانهام بوونی بەهێزی [[کاربۆن دی ئۆکسید|دووەم ئۆکسیدی کاربۆنیان]] لە سپێکتریمی [[ژێرسوور|ژێر سووری]] [[ڤینۆس|ڤینۆسدا]] دۆزیەوە . ئادەمز لە تەمەنی ٧٩ ساڵیدا لە [[پاسادینا (کالیفۆرنیا)|شاری پاسادینا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] کۆچی دوایی کرد. [[پەڕگە:Delegates_to_the_Fourth_Conference_International_Union_for_Cooperation_in_Solar_Research_at_Mount_Wilson_Observatory.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|350x350پیکسڵ| ئادەمز لە کۆنفرانسی چوارەمی یەکێتی نێودەوڵەتی بۆ هاوکاری لە توێژینەوەی خۆر لە [[ڕوانگەی چیای ویڵسۆن|ڕوانگەی ماونت ویلسۆن]] ، ١٩١٠]] == خەڵات و ڕێزلێنان == '''خەڵات و ڕێزلێنان''' * ئەندامی کۆمەڵەی فەلسەفی ئەمریکی (١٩١٥) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=APS Member History|ناونیشان=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+S.+Adams&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.amphilsoc.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231031163900/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+S.+Adams&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٩١٧) <ref>[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0077//0000395.000.html Awarding of RAS gold medal]</ref> * ئەندامی ئەکادیمیای نیشتمانی زانستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (١٩١٧) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Walter Adams|ناونیشان=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20000651.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.nasonline.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231031163900/https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20000651.html|url-status=dead}}</ref> * مەدالیای هێنری دراپەر لە ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکانەوە (١٩١٨) <ref name="Draper">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Henry Draper Medal|ناونیشان=http://www.nasonline.org/about-nas/awards/henry-draper-medal.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[National Academy of Sciences]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20130126003930/http://www.nasonline.org/about-nas/awards/henry-draper-medal.html|url-status=dead}}</ref> * هاوڕێی [[پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست|ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکی]] (١٩٢٢) <ref name="AAAS">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Book of Members, 1780-2010: Chapter A|ناونیشان=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterA.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[American Academy of Arts and Sciences]]}}</ref> * خەڵاتی ڤاڵز لە [[ئەکادیمیای فەرەنسی بۆ زانست|ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی]] (١٩٢٣) <ref name="Comptes1923">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٣|سەردێڕ=Prix Benjamin Valz|ناونیشان=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3130n/f1551|journal=Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences|بەرگ=١٧٧|پەڕە=١٣٦٦}}</ref> * Prix Jules Janssen, بەرزترین خەڵاتی کۆمەڵەی فەلەکناسی فەرەنسا, کۆمەڵگەی فەلەکناسی فەرەنسی (١٩٢٦) * مەدالیای بروس (١٩٢٨) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Adams/index.html |سەردێڕ=Bruce Medal page |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170114010131/http://www.phys-astro.sonoma.edu/brucemedalists/adams/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/PASP./0040//0000002.000.html Awarding of Bruce Medal]</ref> * مەدالیای یانسن لە [[ئەکادیمیای فەرەنسی بۆ زانست|ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی]] (١٩٣٤) * [[ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگایی شاھانە|ئەندامی بیانی کۆمەڵەی شاهانە (ForMemRS)]] (1950) <ref name="frs"/> * هێنری نۆریس ڕوسیل وانەوتنەوە (١٩٤٧) '''ناوی لێنراوە''' * [[گەڕەستێرۆچکە|ئەستێرە بچووکەکە]] 3145 واڵتەر ئادەمز . * کانییەکەی ئادەمز کە کانییەکە لەسەر [[مەریخ]] . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Honorary Member: Walter Sydney Adams|ناونیشان=https://www.rasc.ca/honorary-member-walter-sydney-adams|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Royal Astronomical Society of Canada|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210623185954/https://rasc.ca/honorary-member-walter-sydney-adams|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * کانییەکەی ئادەمز لەسەر [[مانگ]] بە هاوبەشی بەناوی ئەوەوە ناونراوە، [[جۆن کوش ئادەمز|جۆن کاوچ ئادەمز]] و چارڵز هیچکۆک ئادەمز . == سەرچاوەکان == {{Reflist}} * {{پۆلی کۆمنز|Walter Sydney Adams}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|گەردوون}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] [[پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە]] [[پۆل:ئەستێرەناسانی ئەمریکی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦]] 16jztk6etjft92k521ytwrklv4a1r0q 0 247535 1684679 1405156 2026-10-10T01:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1684679 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وی ڕیمۆت''' کە بە '''وی ڕیمۆت پڵەس''' ناسراوە، ({{بە ئینگلیزی|Wii Remote}}) کۆنترۆڵکەری سەرەکی [[کارپێکەری کایەی ڤیدیۆییی ماڵەوە]]ی [[نینتێندۆ]] [[وی]]یە.<ref name="Gyration">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unearthed: Nintendo's Pre-Wiimote Prototype|ناونیشان=https://gizmodo.com/gadgets/exclusive/unearthed-nintendo-2001-prototype-motion+sensing-one+handed-controller-by-gyration-294642.php|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Gizmodo]]|یەکەم=Wilson|دوایین=Rothman|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929120608/http://gizmodo.com/gadgets/exclusive/unearthed-nintendo-2001-prototype-motion+sensing-one+handed-controller-by-gyration-294642.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=NArelease>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=Kathleen|دوایین١=Sanders|یەکەم٢=Matt|دوایین٢=Casamassina|ناونیشان=http://ign.com/articles/2006/09/14/us-wii-price-launch-date-revealed|سەردێڕ=US Wii Price, Launch Date Revealed|وێبگە=IGN|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ شانبەشانی کۆنسۆلی وی ناسێندرا و بووە تایبەتمەندییەکی دیاریکەری یارییە ناوازەکەی سیستەمەکە کە بە جوڵە کۆنتڕۆڵ دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.computerandvideogames.com/378029/features/revolution-the-story-of-wii/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121118053208/http://www.computerandvideogames.com/378029/features/revolution-the-story-of-wii/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Wii Feature: Revolution: The story of Wii - ComputerAndVideoGames.com|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name="Bridge">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gizmodo.com/gadgets/exclusive/wii+mote-prototype-designer-speaks-out-shares-sketchbook-295276.php|سەردێڕ=Exclusive: Wii-mote Prototype Designer Speaks Out, Shares Sketchbook|بڵاوکەرەوە=Gizmodo|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٠٧|یەکەم=Wilson|دوایین=Rothman|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئایاری ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090501200439/http://gizmodo.com/gadgets/exclusive/wii+mote-prototype-designer-speaks-out-shares-sketchbook-295276.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵکەرێکی بێ وایەرە کە هەستەوەری جوڵە و تەکنەلۆژیای ژێر سوور بەکاردەهێنێت بۆ بەدواداچوون بۆ جوڵەی یاریزانەکە. تایبەتمەندی خێراییپێوەرێکی ناوەکی هەیە بۆ دیاریکردنی جووڵە و کارایی ئاماژەدەر کە ڕێگە بە ئامانجکردنی ورد دەدات لەسەر شاشەکە.<ref name="Factor5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Factor 5 worked with GameCube motion controller|ناونیشان=http://www.aussie-nintendo.com/?v=news&p=15571|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Aussie-Nintendo.com|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927182302/http://www.aussie-nintendo.com/?v=news&p=15571|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|df=mdy-all}}</ref> هەروەها کۆنترۆڵکەرەکە بڵندگۆ و لەرزینێکی فێدباک هێز و تایبەتمەندی دەنگە دەنگ بۆ زیادکردنی گەورە لەخۆدەگرێت.<ref name="Miyamoto Speaks">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessweek.com/technology/content/nov2006/tc20061116_750580.htm |سەردێڕ=The Big Ideas Behind Nintendo's Wii |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٠٧|ئیش=BusinessWeek |دوایین=Hall |یەکەم=Kenji |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071015021224/http://www.businessweek.com/technology/content/nov2006/tc20061116_750580.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|df=mdy}}</ref> دیزاینی وی ڕیمۆت لە ڕیمۆتی تەلەفزیۆن دەچێت، لەگەڵ دی-پاد و دوگمەی ئەی و بی و دوگمەی هۆم(گەڕانەوە) و دوگمەی جۆراوجۆری تر بۆ گەشتکردن بە پێڕست و کارەکانی یاریکردن.<ref name="Mailbag">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wii Mailbag – January 26, 2006|ناونیشان=http://uk.wii.ign.com/mail/2006-01-26.html|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=IGN|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081207185136/http://uk.wii.ign.com/mail/2006-01-26.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|df=mdy-all}}</ref> بۆ هەندێک یاری بە لایەکدا دەگیرێت یان بە هاوبەشی لەگەڵ هاوپێچی هەڵبژاردنی نەنچەک بۆ پلانەکانی کۆنترۆڵکردنی لاسایی تر بەکاردەهێنرێت.<ref name="hard_inf">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wii.nintendo.com/controller.jsp|سەردێڕ=Nintendo Wii – Hardware Information|بڵاوکەرەوە=Nintendo|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080212080618/http://wii.nintendo.com/controller.jsp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی وی ڕیمۆت کۆنتڕۆڵی جوڵەیە کە لە کاتی بڵاوبوونەوەیدا شۆڕشێکی گەورەی لە یاریکردندا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.destructoid.com/nintendo-wiimote-change-before-after-puberty|سەردێڕ=Nintendo Wiimote change: before & after puberty|بڵاوکەرەوە=Destructoid|نووسەر=Niero|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070204033225/http://www.destructoid.com/nintendo-wiimote-change-before-after-puberty <!-- Bot retrieved archive -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە وی ڕیمۆت یاریزانان دەتوانن وەکو ڕاکێتی تێنس بیجوڵێنن، وەک داری گۆڵف بیجوڵێنن، یان وەک سوکان لە یارییەکانی پێشبڕکێدا بەکاریبهێنن، لەنێو چەندین کرداری دیکەدا.<ref name="cont_japan">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nintendo.co.jp/n10/e3_2006/wii/controller.html |سەردێڕ=Wii の概要 コントローラ |بڵاوکەرەوە=Nintendo Company, Ltd. |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٠٦|زمان=ja |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060706011413/http://www.nintendo.co.jp/n10/e3_2006/wii/controller.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠٠٦ |df=mdy}}</ref> ئەم پلانە داهێنەرانەی کۆنترۆڵکردن یارییەکانی بەڕووی بینەرێکی فراوانتردا کردەوە و ئەزموونی ناوازەی پێشکەش کرد کە بە کۆنترۆڵکەرە تەقلیدییەکان نەدەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://nintendo.joystiq.com/2008/06/09/pirates-come-up-with-their-own-wiimote-nunchuk |سەردێڕ=Pirates come up with their own Wiimote, nunchuk |دوایین=Hinkle |یەکەم=David |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=joystiq.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120515211405/http://www.joystiq.com/2008/06/09/pirates-come-up-with-their-own-wiimote-nunchuk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |df=mdy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.randomsnippets.co.uk/2009/12/beware-of-fake-wii-remotes-with-pictures|سەردێڕ=Beware of fake Wii remotes!|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=randomsnippets.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100119041644/http://www.randomsnippets.co.uk/2009/12/beware-of-fake-wii-remotes-with-pictures/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> سەرکەوتنی وی ڕیمۆت بووە هۆی دروستبوونی چەندین یاری و ئیکسسوارات کە بە تایبەتی بۆ یاری کۆنترۆڵکردنی جوڵە لەسەر وی داڕێژراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.eurogamer.net/articles/2018-10-28-heres-our-first-look-at-wiimote-and-nunchuk-prototypes-for-the-gamecube | سەردێڕ = Here's our first look at Wiimote and Nunchuk prototypes for the GameCube | یەکەم = Vicki | دوایین =Blake | ڕێکەوت = ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨| ڕێکەوتی سەردان = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش= [[Eurogamer]]}}</ref> هەروەها ئیلهامبەخش بوو بۆ کۆنسۆڵەکانی تری یاریکردن بۆ ئەوەی تایبەتمەندی کۆنترۆڵکردنی جووڵە بخەنە ناو کۆنترۆڵەکانیانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.ign.com/articles/2005/09/16/tgs-2005-revolution-teaser-video|سەردێڕ=TGS 2005: Revolution Teaser Video|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=IGN|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080511170028/http://media.cube.ign.com/articles/651/651334/vids_1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٠٨|df=mdy-all}}</ref> بۆیە وی ڕیمۆت ڕۆڵێکی گرنگی هەبوو لە سەرکەوتنی کۆنسۆلی وی، ڕێگەیەکی نوێ و گەورەی پێشکەش کرد بۆ کارلێککردن لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان.<ref>{{cite video game|title=''[[Wii Sports]]''|developer=[[Nintendo EAD]]|date=November 19, 2006|platform=[[Wii]]|level=Startup|quote='''Safety Notice:''' "Put on and tighten the wrist strap. Hold the Wii Remote securely and do not let go of it. Use the Wii Remote Jacket."}}</ref> تواناکانی کۆنترۆڵکردنی جوڵەی لەگەڵ کتێبخانەی یارییە هەمەچەشنەکانی نینتێندۆدا، وایکرد وی ڕیمۆت ببێتە کۆنتڕۆڵکەرێکی بەناوبانگ و کاریگەر لە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kirby Dream Collection - Instruction Booklet |ناونیشان=https://www.nintendo.com/consumer/gameslist/manuals/Wii_Kirby_Dream_Collection.pdf |وێبگە=Nintendo |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|پەڕەکان=٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.racketboy.com/retro/2005/12/dreamcast-prototype-insipires.html|سەردێڕ=Dreamcast Prototype Insipires Revolution Controller?|بڵاوکەرەوە=racketboy.com|نووسەر=racketboy|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110929072128/http://www.racketboy.com/retro/2005/12/dreamcast-prototype-insipires.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://media.wii.ign.com/media/821/821973/vid_1492011.html|سەردێڕ=IGN: Red Steel Video 1492011|بڵاوکەرەوە=IGN|format=video|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081205194037/http://media.wii.ign.com/media/821/821973/vid_1492011.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|تەکنۆلۆژیا|ژاپۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Wii Remote}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو بەرھەمانەی لە ٢٠٠٦ ناسێنراون]] cns4l906g1l24he0ibrd7zajvcs7ge0 0 248756 1684718 1480107 2026-10-10T04:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684718 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی بەسڕە |common_name = |subdivision = |nation = ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٥ |year_end = ١٩١٨ |life_span = ١٨٧٥–١٨٨٠<br/>١٨٨٤–١٩١٨ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = ئاگربەستی مودرۆس |p1 = ویلایەتی بەغدا |flag_p1 = Basra Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg |s1 = ئینتیدابی عێراق |flag_s1 = Basra Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Basra Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg |image_map_caption = ویلایەتی بەسڕە لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[بەسڕە]] |today = [[عێراق]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٩٠٠<ref name=lopied>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mutlu|یەکەم=Servet|سەردێڕ=Late Ottoman population and its ethnic distribution|ناونیشان=http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|پەڕەکان=٢٩–٣١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150918193153/http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} Corrected population for Mortality Level=8.</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٥٠٠٬٠٠٠ |stat_year2 = |stat_area2 = ٤٢٦٩٠٠ |stat_pop2 = |footnotes = |demonym = }} '''ویلایەتی بەسڕە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ولایة البصرة''، [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت بصرە'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Bears '') لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. لە سنجاقەکانی باشووری [[ویلایەتی بەغدا]] لە ساڵی ١٨٧٥ دروست کراوە. لە ڕووی مێژووییەوە ڕووبەرێکی گرتۆتەوە کە لە [[ناسریە]] و [[عەمارە]] لە باکوورەوە تا [[کوێت]] لە باشوور درێژ بووەتەوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=pCC4ffbOv_YC&pg=PA19&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە باشوور و ڕۆژئاوا لە ڕووی تیۆریەوە ھیچ سنوورێک بە ھیچ شێوەیەک نەبوو، لەگەڵ ئەوەشدا ھیچ ناوچەیەک لە دەرەوەی [[قەتەر]] لە باشوور و سنجاغی [[نەجد]] لە ڕۆژئاوا دواتر نەخرایە ناو سیستەمی کارگێڕییەوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=pCC4ffbOv_YC&pg=PA179&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١٦٤٨٢ میل چوارگۆشە بووە (٤٢٦٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٠٠ ھەزار کەس بووە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up?view=theater</ref> وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنھا گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە. پایتەختی ویلایەتی بەسرە، ناوەندێکی سەربازی گرنگ بوو، سەربازێکی ھەمیشەیی ٤٠٠ بۆ ٥٠٠ پیاوی تێدابوو، ھەروەھا شوێنی ھێزی دەریایی عوسمانی بوو لە [[کەنداوی فارس]]. == مێژوو == لە ساڵی ١٨٧٥ تا ١٨٨٠، ویلایەت بووە، و دیسانەوە لە دوای ساڵی ١٨٨٤، کاتێک لە سنجاغەکانی باشووری [[ویلایەتی بەغدا]] دروستکرایەوە.<ref>Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Bagdad" . Encyclopædia Britannica. Vol. 3 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 193–194.</ref> [[پەڕگە:Vilayet of Basra, early 20th century.jpg|300px|وێنۆک|چەپ|ویلایەتی بەسڕە لە ساڵی (١٨٨٤-١٨٩٩)دا]] لە دوای ساڵی ١٨٨٤، ڤێلایەت بۆ ماوەیەکی کورت فراوانکرا بۆ خوارەوەی کەنارەکانی کەنداو بۆ ئەوەی نەجد و ئەلحەساء لەخۆبگرێت، لەوانەش ھوفوف و [[قەتەر]] و قەتیف، یەکخستنی [[نەجد]] تەنھا تا ساڵی ١٩١٣ پێش کۆتایی ھاتنی ویلایەتی بەسرە بەردەوام بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=OZrnZpS84xoC&pg=PA7&redir_esc=y</ref> لە ساڵی ١٨٩٩ [[شێخ موبارەک]] پەیمانێکی لەگەڵ [[بەریتانیا]] ئەنجامدا و بەو مەرجەی بەریتانیا [[کوێت]] لە بەرامبەر ھەر دەستدرێژییەکی دەرەکی دەپارێزێت، بە کردەوە کوێتەکەی کردە پارێزگایەکی بەریتانیا.<ref>https://books.google.iq/books?id=I9mDCeT4tisC&pg=PT108&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> سەرەڕای خواستی حکومەتی کوەیت کە یان سەربەخۆ بێت یان لە ژێر دەسەڵاتی بەریتانیادا بێت، ئینگلیزەکان ھاوڕا بوون لەگەڵ ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە پێناسەکردنی [[کوێت]] وەک قەزایەکی ئۆتۆنۆمی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی. ئەمەش تا [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] بەردەوام دەبێت. بەسرە لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩١٤ کەوتە دەست ئینگلیزەکان و ھێزی گەشتیاری میزۆپۆتامیا تا تەمموزی ١٩١٥ نزیکەی تەواوی ویلایەتەکەی داگیرکردبوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=8ow4AAAAMAAJ&redir_esc=y</ref> == کارگێڕی == سنجاغەکانی ویلایەتی بەسڕە:<ref>https://books.google.iq/books?id=BXJqeTr6p78C&pg=PA13&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> * سنجاغی بەسڕە: (قەزای بەسڕە، قەزای قوڕنە، قەزای فاو، قەزای کووەیت) * سنجاغی مونتەفیک: (قەزای مونتەفیک، قەزای حەی) * سنجاغی عەمارە: (قەزای عەمارە، قەزای تویرج) * سنجاغی نەجد: (قەزای ھوفوف، قەزای قەتیف، قەزای قەتەر) * سنجاغی قەسیم: (قەزای بەریدە، قەزای ڕیاز).<ref>https://www.worldstatesmen.org/Saudi_Arabia.htm#Hasa</ref> سنجاغی(نەجد و قەسیم) ھەتا ساڵی ١٨٧٥ سەر بە ویلایەتی بەسڕە بوون. لەلایەن سعودییەکانەوە لە ساڵی ١٩١٣ داگیرکران.<ref>https://books.google.iq/books?id=BPCPg412BvkC&pg=PA41&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عەرەبستانی سعوودی}} {{پۆلی کۆمنز|Mosul Vilayet}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی مووسڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|مووسڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] [[پۆل:مێژووی کووەیت]] [[پۆل:مێژووی بەسرە]] d30wm70vhbj9nlftlhefrtgxeeskl1w 0 249709 1684543 1346347 2026-10-09T19:38:29Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684543 wikitext text/x-wiki '''ئالبێرت کیم''' بەرھەمھێنەر و [[سیناریۆنووس|نووسەری تەلەڤیزیۆنی]] ئەمریکییە. دروستکەر و بەرھەمھێنەری جێبەجێکارە لە وەشانی ڕاستەوخۆی زنجیرەی [[ئەڤەتار: کۆتا ملکەچپێکەری ھەوا (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٢٤)|ئەڤەتار: کۆتا ملکەچپێکەری ھەوا]]، لە [[نێتفلیکس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Inside 'Avatar: The Last Airbender’s live-action reincarnation|ناونیشان=https://ew.com/avatar-the-last-airbender-live-action-cover-story-what-to-expect-8551028|وێبگە=EW.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stedman|یەکەم=Alex|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=The Big Netflix Avatar: The Last Airbender Producer Interview: 'This Is a Remix, Not a Cover'|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/the-big-netflix-avatar-the-last-airbender-producer-interview-this-is-a-remix-not-a-cover|وێبگە=IGN}}</ref> پێش کاری تەلەڤیزیۆنی، کیم وەک نووسەر و سەرنوسەر لە ڕۆژنامەکانی سپۆرت ئیلسترەیتەر، ئینتەرتەینمەنت ویکلی، پیپڵ، دیتایلس و ئێسکوایر کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albert Kim {{!}} HuffPost|ناونیشان=https://www.huffpost.com/author/albert-kim|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.huffpost.com|زمان=en}}</ref><ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mentors Gallery|ناونیشان=https://almanackscreenwriters.org/mentorsgallery|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Almanack Screenwriters|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albert Kim LinkedIn profile|ناونیشان=https://www.linkedin.com/in/albert-kim-a038373/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Articles by Albert Kim|ناونیشان=https://vault.si.com/author/albert-kim|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Sports Illustrated Vault {{!}} SI.com|زمان=en-us|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240203002049/https://vault.si.com/author/albert-kim|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی شوباتی ٢٠٢٤|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albert Kim|ناونیشان=https://ew.com/author/albert-kim/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=EW.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albert Kim's schedule for 2017 Austin Film Festival and Conference Schedule|ناونیشان=https://2017austinfilmfestivalandconfere.sched.com/speaker/albert_kim.1x1k9avy|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=2017austinfilmfestivalandconfere.sched.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=Mark Golin Finally Populates Details ‘ Staff … Spin Shrinks|ناونیشان=https://observer.com/1999/11/mark-golin-finally-populates-details-staff-spin-shrinks/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Observer|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|2609103}} * {{توویتەر|MagicBranch}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{کۆلکە}} [[پۆل:نمایشكاران]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:دەرھێنەران]] 10gf7qfen8gv2zhu0iku182nqlhcxmg 1 250204 1684690 1326015 2026-10-10T01:56:15Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684690 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[عوسمان نورماگۆمێدۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1199724 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221026203650/https://www.bellator.com/ranking بۆ https://www.bellator.com/ranking زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221026203650/https://www.bellator.com/ranking بۆ https://www.bellator.com/ranking زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٤٢، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[عوسمان نورماگۆمێدۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1326014 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221026203650/https://www.bellator.com/ranking بۆ https://www.bellator.com/ranking زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٢٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[عوسمان نورماگۆمێدۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684689 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ بۆ https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ بۆ https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٥٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 15kd2xoy3dq6ax46m4mjhdxdn8dlhj4 0 250671 1684589 1519543 2026-10-09T22:32:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1684589 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وزەی خۆراکی''' [[وزە|ئەو وزەیەیە]] کە ئاژەڵ و مرۆڤ لە خۆراکەکانیان بەدەستی دەھێنن بە بەکارھێنانی پرۆسەی [[خانە ھەناسە|ھەناسەدانی خانەیی]]. پرۆسەی ھەناسەدانی خانەیی بریتییە لە ھەناسەدانی ھەوایی و ھەناسەدانی بێ ھەوا. لە کاتی ھەناسەدانی ھەوایی، مۆلیکولەکانی [[ئۆکسجین]] کە لە ڕێگەی ھەناسەدانەوە بەدەست دەھێنرێن لەگەڵ مۆلیکولەکانی خۆراک لە ناو [[خانە|خانەکەدا]] تێکەڵ دەبن و وزە ئازاد دەکەن؛ بەڵام لە کاتی ھەناسەدانی بێ ھەوادا، مۆلیکولەکانی خۆراک لە کاتی پرۆسەکاندا دەگۆڕدرێن و دەبنە ھۆی دەردانی وزە. ھەموو مرۆڤ و ئاژەڵەکان پێویستیان بە کەمترین بڕی خۆراک ھەیە بۆ مانەوە و [[مێتابۆلیزم]]. ئەو وزەیەی لەم ماددانە لە لەشدا بەدەست دێت زیاتر لەلایەن [[ماسوولکە|ماسولکەکانی]] لەشەوە بەکاردەھێنرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|خواردنەوە|گیانلەبەران|ژینناسی|وزە|پزیشکی}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:خۆراک]] hhfacckdd0t5oxucau9i2ocahxr20lh 0 251821 1684409 1519369 2026-10-09T13:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1684409 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''وارینگتن''' ({{IPAc-en|ˈ|w|ɒr|ɪ|ŋ|t|ən}}) شارۆچکەیەکی پیشەسازییە لە شاری چێشێر لە ئینگلتەرا. شارۆچکەکە لە کەناری ڕووباری مێرسی دامەزراوە و لە ڕووی مێژوویییەوە بەشێکە لە لانکاشایر. ٣١ کلم دوورە لە ڕۆژھەڵاتی [[لیڤەرپوول]]، و ٢٩ کلم ڕۆژاوای [[مەنچستر|مانچستەر]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Warrington}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەم]] 22sh4djtmm32tsdabmu00ja9jpm9x1c 0 252752 1684674 1519623 2026-10-10T01:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684674 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wonderland-logo.jpg|وێنۆک|بەرگی سەرەکی]] '''''وۆندەرلاند''''' ({{بە ئینگلیزی |Wonderland}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[درامای پزیشکی]] ئەمریکییە کە لەلایەن [[پیتەر بێرگ|پیتەر بێرگەوە]] دروست کراوە و لە [[کۆمپانیای پەخشی ئەمریکی|کەناڵی ئەی بی سی]] پەخشکرا. ژیانی ڕۆژانەی لە دامەزراوەیەکی دەروونیدا لە ڕوانگەی هەردوو پزیشک و نەخۆشەوە وێنا دەکرد. تەنها دوو ئەڵقە لە کەناڵی ABC پەخشکرا لە ماوەی دوو هەفتەی سەرەتاییدا، ٣٠ی ئازار و ٦ی نیسانی ٢٠٠٠. دایرێکت تیڤی هەر هەشت ئەڵقە وێنەگیراوەکەی لە کەناڵی خۆیدا پەخش کرد لەسەر تۆڕی ١٠١ لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bednarski|یەکەم=P. J.|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=DirecTV's 101 Network to Re-Run 'Wonderland'|ناونیشان=http://www.broadcastingcable.com/article/160619-DirecTV_s_101_Network_to_Re_Run_Wonderland_.php|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=www.broadcastingcable.com}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٤ تەواوی زنجیرەکە بە خۆڕایی لە [[ھولو|ماڵپەڕی ھولو]] (کە لەو کاتەوە بووەتە خزمەتگوزارییەکی بەشداریکردن) بەردەست بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پیتەر بێرگ}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پزیشکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:یەکەم زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ نمایشکرا]] [[پۆل:یەکەم زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ئەمریکی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ نمایشکرا]] al6v0l0c4pz1vxit23fszdebmommhdf 1684835 1684674 2026-10-10T09:08:10Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684835 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wonderland-logo.jpg|وێنۆک|بەرگی سەرەکی]] '''''وۆندەرلاند''''' ({{بە ئینگلیزی |Wonderland}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[درامای پزیشکی]] ئەمریکییە کە لەلایەن [[پیتەر بێرگ|پیتەر بێرگەوە]] دروست کراوە و لە [[کۆمپانیای پەخشی ئەمریکی|کەناڵی ئەی بی سی]] پەخشکرا. ژیانی ڕۆژانەی لە دامەزراوەیەکی دەروونیدا لە ڕوانگەی هەردوو پزیشک و نەخۆشەوە وێنا دەکرد. تەنها دوو ئەڵقە لە کەناڵی ABC پەخشکرا لە ماوەی دوو هەفتەی سەرەتاییدا، ٣٠ی ئازار و ٦ی نیسانی ٢٠٠٠. دایرێکت تیڤی هەر هەشت ئەڵقە وێنەگیراوەکەی لە کەناڵی خۆیدا پەخش کرد لەسەر تۆڕی ١٠١ لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bednarski|یەکەم=P. J.|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=DirecTV's 101 Network to Re-Run 'Wonderland'|ناونیشان=http://www.broadcastingcable.com/article/160619-DirecTV_s_101_Network_to_Re_Run_Wonderland_.php|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=www.broadcastingcable.com}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٤ تەواوی زنجیرەکە بە خۆڕایی لە [[ھولو|ماڵپەڕی ھولو]] (کە لەو کاتەوە بووەتە خزمەتگوزارییەکی بەشداریکردن) بەردەست بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پیتەر بێرگ}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پزیشکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:یەکەم زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ نمایشکرا]] [[پۆل:یەکەم زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ئەمریکی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ نمایشکرا]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] 31wvy95gnksxns2orxydwxmhjxwwlvj 0 253693 1684651 1405137 2026-10-10T01:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684651 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Sheriff Woody.png|وێنۆک|کەسایەتیی شێریف ودی لە زنجیرەی چیرۆکی کایەکلێ]] '''شێریف ودی پراید''' یان بە سادەیی '''ودی''' ({{بە ئینگلیزی|Sheriff Woody Pride}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Price|یەکەم=Joe|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=People Are Still Finding Out That Woody From 'Toy Story' Has a Surname|ناونیشان=https://www.complex.com/pop-culture/2019/06/woody-toy-story-last-name|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220416233736/https://www.complex.com/pop-culture/2019/06/woody-toy-story-last-name|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Complex Network|Complex]]}}</ref> [[مانگاوان|بووکەشووشەیەکی مانگاوانی]] [[کەسایەتیی خەیاڵی|خەیاڵییە]] لە زنجیرە فیلمەکانی [[کۆمپانیای واڵت دیزنی|دیزنی]] - [[پیکسار]]ی چیرۆکی کایەکلێ دەرکەوتووە. لە زنجیرە فیلمەکاندا، ودی یەکێکە لە [[پاڵەوانی چیرۆک|پاڵەوانە]] سەرەکییەکانی فیلمەکە لەگەڵ کەسایەتی باز لایتەر و جێسی. ڕۆڵی دەنگی لەلایەن برای تۆم ھانکس، [[جیم ھەنکس|جیم ھانکس]] دەکرێت، لە ھەموو فیلمە درێژەکان، کورتەفیلمەکان، و بەشە تایبەتەکانی تەلەڤیزیۆنی چیرۆکی کایەکلێ. ئەو مانگاوانە و سەرکردایەتی بووکەڵەکانی تر دەکات لە شەرکێشییەکانی فیلمەکاندا. == ناساندن == گەشەسەندنی شێریف ودی پراید لە سەرانسەری زنجیرەکەدا بووەتە جێگەی سەرنجی سەرەکی چیرۆکەکە. سەرەتا وەک پێشەنگی بووکەشووشە یارییەکانی ئاندی لە [[چیرۆکی کایەکلێ|بەشی یەکەمدا]] ناسێندرا، ودی وەک بووکە شووشەیەکی [[مانگاوان]] متمانە بەخۆبوو و ھەستێکی بەھێزی دڵسۆزی بۆ خاوەنەکەی نیشان دەدرێت. بە درێژایی فیلمەکان، ودی گەشەیەکی بەرچاوی کارەکتەری بەسەردا دێت کاتێک لەگەڵ تەوەری گۆڕانکاری و دڵسۆزی و ناسنامەدا دەجەنگێت. لە [[چیرۆکی کایەکلێ ٢]]دا، ودی بۆی دەردەکەوێت کە شتێکی بەنرخی کۆکەرەوەیە و ڕووبەڕووی دووڕیان دەبێتەوە کە لە نێوان گەڕانەوە بۆ ئاندی یان مانەوە لەگەڵ کۆمەڵەیەکی مۆزەخانەدا ھەڵبژێرێت.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Snider|یەکەم=Burr|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥|سەردێڕ=The Toy Story Story|ناونیشان=https://www.wired.com/1995/12/toy-story/|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511235827/https://www.wired.com/1995/12/toy-story/}}</ref> ئەم ململانێیە تیشک دەخاتە سەر ململانێی ناوخۆیی ودی لە نێوان دڵسۆزی بۆ ئاندی و خواستی خۆپاراستن. لە [[چیرۆکی کایەکلێ ٣]]دا ودی ڕووبەڕووی ڕوویەکی گەورەی دیکە دەبێتەوە، کاتێک ئاندی خۆی ئامادە دەکات بۆ ڕۆشتن بۆ کۆلێژ، ئەمەش ناچاری دەکات ڕووبەڕووی ھەستی ئامانج و سەربەخۆیی خۆی ببێتەوە. گەشتەکەی ودی لەم فیلمەدا لە دەوری وازھێنان لە ڕابردوو و ئامێزگرتنی داھاتوو دەسوڕێتەوە، لە کۆتاییدا دەبێت فێری خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکان و دۆزینەوەی ھەستێکی نوێی سەربەخۆیی لەگەڵ خاوەنێکی نوێ بێت بەناوی بۆنی. پەرەپێدانی شێریف ودی پراید لە سەرانسەری زنجیرەی [[چیرۆکی کایەکلێ (فرەنچایز)|چیرۆکی کایەکلێ]] کەوانەیەکی کارەکتەری ئاڵۆز و نوانسدار پیشان دەدات کە بەدواداچوون بۆ بابەتەکانی ھاوڕێیەتی، دڵسۆزی و خۆدۆزینەوە دەکات.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Garber|یەکەم=Megan|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Toy Story Was Originally Going to Feature G.I. Joe and Barbie|ئیش=[[The Atlantic]]|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/06/toy-story-was-originally-going-to-star-gi-joe-and-barbie/373675/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211120145650/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/06/toy-story-was-originally-going-to-star-gi-joe-and-barbie/373675/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> گەشەکردن و گۆڕانی ودی دەنگی لە بینەرانی ھەموو تەمەنێکدا ھەیە، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە کارەکتەرێکی دێرین و پەیوەندیدار لە جیھانی [[ئەنیمەیشن|فیلمە ئەنیمەیشنەکاندا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تۆم ھەنکس}} {{چیرۆکی کایەکلێ}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|فیلم|ئەنیمەیشن|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|دیزنی|دەیەی ١٩٩٠|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Woody (Toy Story)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ١٩٩٠]] qdji7ypbx1wg6pecttowsfvv7cj6plv 1684837 1684651 2026-10-10T09:09:42Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684837 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Sheriff Woody.png|وێنۆک|کەسایەتیی شێریف ودی لە زنجیرەی چیرۆکی کایەکلێ]] '''شێریف ودی پراید''' یان بە سادەیی '''ودی''' ({{بە ئینگلیزی|Sheriff Woody Pride}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Price|یەکەم=Joe|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=People Are Still Finding Out That Woody From 'Toy Story' Has a Surname|ناونیشان=https://www.complex.com/pop-culture/2019/06/woody-toy-story-last-name|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220416233736/https://www.complex.com/pop-culture/2019/06/woody-toy-story-last-name|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Complex Network|Complex]]}}</ref> [[مانگاوان|بووکەشووشەیەکی مانگاوانی]] [[کەسایەتیی خەیاڵی|خەیاڵییە]] لە زنجیرە فیلمەکانی [[کۆمپانیای واڵت دیزنی|دیزنی]] - [[پیکسار]]ی چیرۆکی کایەکلێ دەرکەوتووە. لە زنجیرە فیلمەکاندا، ودی یەکێکە لە [[پاڵەوانی چیرۆک|پاڵەوانە]] سەرەکییەکانی فیلمەکە لەگەڵ کەسایەتی باز لایتەر و جێسی. ڕۆڵی دەنگی لەلایەن برای تۆم ھانکس، [[جیم ھەنکس|جیم ھانکس]] دەکرێت، لە ھەموو فیلمە درێژەکان، کورتەفیلمەکان، و بەشە تایبەتەکانی تەلەڤیزیۆنی چیرۆکی کایەکلێ. ئەو مانگاوانە و سەرکردایەتی بووکەڵەکانی تر دەکات لە شەرکێشییەکانی فیلمەکاندا. == ناساندن == گەشەسەندنی شێریف ودی پراید لە سەرانسەری زنجیرەکەدا بووەتە جێگەی سەرنجی سەرەکی چیرۆکەکە. سەرەتا وەک پێشەنگی بووکەشووشە یارییەکانی ئاندی لە [[چیرۆکی کایەکلێ|بەشی یەکەمدا]] ناسێندرا، ودی وەک بووکە شووشەیەکی [[مانگاوان]] متمانە بەخۆبوو و ھەستێکی بەھێزی دڵسۆزی بۆ خاوەنەکەی نیشان دەدرێت. بە درێژایی فیلمەکان، ودی گەشەیەکی بەرچاوی کارەکتەری بەسەردا دێت کاتێک لەگەڵ تەوەری گۆڕانکاری و دڵسۆزی و ناسنامەدا دەجەنگێت. لە [[چیرۆکی کایەکلێ ٢]]دا، ودی بۆی دەردەکەوێت کە شتێکی بەنرخی کۆکەرەوەیە و ڕووبەڕووی دووڕیان دەبێتەوە کە لە نێوان گەڕانەوە بۆ ئاندی یان مانەوە لەگەڵ کۆمەڵەیەکی مۆزەخانەدا ھەڵبژێرێت.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Snider|یەکەم=Burr|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥|سەردێڕ=The Toy Story Story|ناونیشان=https://www.wired.com/1995/12/toy-story/|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511235827/https://www.wired.com/1995/12/toy-story/}}</ref> ئەم ململانێیە تیشک دەخاتە سەر ململانێی ناوخۆیی ودی لە نێوان دڵسۆزی بۆ ئاندی و خواستی خۆپاراستن. لە [[چیرۆکی کایەکلێ ٣]]دا ودی ڕووبەڕووی ڕوویەکی گەورەی دیکە دەبێتەوە، کاتێک ئاندی خۆی ئامادە دەکات بۆ ڕۆشتن بۆ کۆلێژ، ئەمەش ناچاری دەکات ڕووبەڕووی ھەستی ئامانج و سەربەخۆیی خۆی ببێتەوە. گەشتەکەی ودی لەم فیلمەدا لە دەوری وازھێنان لە ڕابردوو و ئامێزگرتنی داھاتوو دەسوڕێتەوە، لە کۆتاییدا دەبێت فێری خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکان و دۆزینەوەی ھەستێکی نوێی سەربەخۆیی لەگەڵ خاوەنێکی نوێ بێت بەناوی بۆنی. پەرەپێدانی شێریف ودی پراید لە سەرانسەری زنجیرەی [[چیرۆکی کایەکلێ (فرەنچایز)|چیرۆکی کایەکلێ]] کەوانەیەکی کارەکتەری ئاڵۆز و نوانسدار پیشان دەدات کە بەدواداچوون بۆ بابەتەکانی ھاوڕێیەتی، دڵسۆزی و خۆدۆزینەوە دەکات.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Garber|یەکەم=Megan|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Toy Story Was Originally Going to Feature G.I. Joe and Barbie|ئیش=[[The Atlantic]]|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/06/toy-story-was-originally-going-to-star-gi-joe-and-barbie/373675/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211120145650/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/06/toy-story-was-originally-going-to-star-gi-joe-and-barbie/373675/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> گەشەکردن و گۆڕانی ودی دەنگی لە بینەرانی ھەموو تەمەنێکدا ھەیە، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە کارەکتەرێکی دێرین و پەیوەندیدار لە جیھانی [[ئەنیمەیشن|فیلمە ئەنیمەیشنەکاندا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تۆم ھەنکس}} {{چیرۆکی کایەکلێ}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|فیلم|ئەنیمەیشن|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|دیزنی|دەیەی ١٩٩٠|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Woody (Toy Story)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:پەل-بڕاوە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:شێریفە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو فیلمە ئەنیمەیشنەکان]] 2210xazbkkpsmtlbmbp1u7gtgexeyxm 0 254026 1684653 1519595 2026-10-10T01:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1684653 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Woody's Roundup.jpg|وێنۆک]] '''ودیس ڕاوندئەپ''' تۆمارێکی ستۆدیۆیییە کە لەلایەن گرووپی ڕۆژاوایی ڕایدەرس ئین سکای لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٠ بڵاوکراوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}} {{چیرۆکی کایەکلێ}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|فیلم|ئەنیمەیشن|دیزنی|ھۆڵیوود}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:چیرۆکی کایەکلێ]] eu8i1cjzgxdrhuqlh2ga34k33447zhy 1 254637 1684604 1323744 2026-10-09T22:35:11Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684604 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیدن سمیت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1222193 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201112030030/http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/ بۆ http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیدن سمیت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323743 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201112030030/http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/ بۆ http://www.mtv.com/news/1959189/jaden-smith-melancholy/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:١٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیدن سمیت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684603 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231130052940/https://www.rap-up.com/2020/08/14/jaden-smith-cool-tape-vol-3-tracklist/ بۆ https://www.rap-up.com/2020/08/14/jaden-smith-cool-tape-vol-3-tracklist/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٥، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 70od2wqkcwku61aoxv9ai5116jpvaen 0 254774 1684412 1519373 2026-10-09T13:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1684412 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ئەلواسع''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا فراوان. ڕۆزی دانی ھەموو دروست کراوانی گرتووەتەوەو بەزەیی یەکەی ھەموو شتێکی داپۆشیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=١١٥|کوردی=بەڕاستی فەزڵ و ڕەحمەتی خوای گەورە زۆر فراوانە و خوای گەورە زۆر زانایە.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] f4mf0ez10qqjxq3mk30xdg46sni1lv2 0 254797 1684384 1519336 2026-10-09T13:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1684384 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ئەلواحد''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا یەک و تەنیا. تەنیایە لە زاتی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=١٣|ئایەت=١٦|کوردی= ئەی محمد - صلی اللە علییە وسلم - پێیان بڵێ: تەنھا خوای گەورەیە دروستکاری ھەموو شتێکە، و ھەر خوای گەورە تاک و تەنھایەو باڵادەست و بەتوانایە.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Wahid}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] ev8n91l89uufnif147x2xyxd9vrnfm4 0 254857 1684512 1519471 2026-10-09T19:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1684512 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Walter White S5B.png|وێنۆک|کەسایەتیی واڵتەر وایت لە زنجیرەی [[گۆڕانی خراپ]]]] '''واڵتەر ھارتوێڵ «واڵت» وایت''' ({{بە ئینگلیزی|Walter White}}؛ یان بە ناوی ناسراوی خۆی، '''ھایزنبێرگ''' ناسراوە) کارەکتەری سەرەکی زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ''[[گۆڕانی خراپ|گۆڕانی خراپە]]''. ھەروەھا واڵتەر دەرکەوتنێکی بچووکی ھەیە لە وەرزی شەشەمی زنجیرەی [[باشترە پەیوەندیی بە سۆڵەوە بکەیت (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|باشترە پەیوەندی بە سۆڵەوە کەیت]]. واڵت کەسێکی تێگەیشتووی [[کیمیا]] بوو کە یارمەتی دامەزراندنی کۆمپانیایەکی گەورەی زانستی داوە بە ناوی Gray Matter Technologies پێش ئەوەی کۆمپانیاکە بەجێبھێڵێت. دواتر دەبێتە مامۆستای کیمیا کە پارەی پێویست بەدەست ناھێنێت و ناچارە لە شوشتنی ئۆتۆمبێل کار بکات، کە ڕقی لێیە. واڵت دەزانێت تووشی [[شێرپەنجەی سییەکان]]ی بووە و خەریکە بەم زووانە دەمرێت. بۆ یادی لەدایکبوونی ٥٠ ساڵەی واڵت، ھانک شرادەری ھاوەڵزاوای کە لە [[دەزگای نەھێشتنی ماددە ھۆشبەرەکان|ئیدارەی جێبەجێکردنی ماددە ھۆشبەرەکان]] کاردەکات، واڵت دەبات بۆ بینینی کارەکەی کە دەستبەسەرداگرتنی بازرگانانی ماددە ھۆشبەرەکانە. واڵت ئارەزووی ئەوە دەکات و دەیەوێت دەست بکات بە دروستکردنی «کریستاڵ مێت» بۆ ئەوەی پارەی پێویست بۆ خێزانەکەی بەدەستبھێنێت پێش ئەوەی بەھۆی شێرپەنجەوە بمرێت. ئەو لەگەڵ جێسی پینکمان، بازرگانی ماددە ھۆشبەرەکان یەکتر دەناسن کە پێشتر خوێندکاری بووە، و داوای ھاوبەشی لەگەڵ دەکات. واڵت دوو بازرگانی مادەی ھۆشبەر بە ناوەکانی ئیمیلیۆ کۆیاما و کرەیزی ٨ دەکوژێت، دوای ئەوەی ھەوڵی کوشتنی دەدەن. واڵت و جێسی ئۆتۆمبێلێکی جۆری RV بەدەست دەھێنن و دەست دەکەن بە دروستکردنی ماددەی کریستاڵ مێت، کە ئەمەش زۆر باشە بەھۆی لێھاتوویی کیمیای واڵت، و واڵت بەردەوام درۆ دەکات لەگەڵ ھاوسەرەکەی، سکایلەر وایت، و باقی خێزانەکەی لەنێویاندا ھانک. واڵت و جێسی لەگەڵ توکۆ سالامانکا یەکتر دەناسن کە بازرگانییەکی دڕندە و توندوتیژی ماددە ھۆشبەرەکانە. ھەوڵ دەدەن میتەکەیان بگەیەننە توکۆ تا بتوانێت بیفرۆشێت، بەڵام توکۆ زۆر شێتە. توکۆ واڵت و جێسی دەڕفێنێت و دەیەوێت بیانھێنێتە مەکسیک بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە دروستکردنی میت. ھانک خۆی نیشان دەدات و توکۆ دەکوژێت و واڵت و جێسی ھەڵدێن. یەکێک لە ھاوڕێکانی جێسی بە ناوی بادجەر لەلایەن DEA دەستگیر دەکرێت بەھۆی فرۆشتنی میتی واڵت و جێسی. واڵت سۆڵ گوودمان بەکرێ دەگرێت کە پارێزەرێکە و ھەروەھا تاوانبارە، بۆ ئەوەی بادجەر لە زیندان دەربھێنێت. سۆڵ واڵت و جێسی لەگەڵ سەرکردەیەکی ماددە ھۆشبەرەکان بە ناوی گوستاڤۆ «گوس» فرینگ ڕێکدەخات. گاس داوای لە واڵت دەکات کە میتی بۆ دروستیکات، ئەوا ٣ ملیۆن دۆلاری پێدەدات ئەگەر واڵت بۆ ماوەی ٣ مانگ ئەو کارە بکات. واڵت گرێبەستەکە دەگرێت و بۆ ماوەیەکی کەم واز لە ھاوبەشیکردن لەگەڵ جێسی دەھێنێت. واڵت لەگەڵ کیمیاکارێکی زیرەک بە ناوی گەیڵ بۆتیچەر کاردەکات بۆ ئەوەی میتێکی باش بۆ گاس دروست بکەن. واڵت بۆی دەردەکەوێت کە ھانک لەبارەی ئۆتۆمبێلی جۆری RV دەزانێت و ھەوڵدەدات لەناویببات، بەڵام جێسی توڕە دەبێت چونکە ویستویەتی ئۆتۆمبێلی جۆری RV بەکاربھێنێت بۆ دەستپێکردنی کارەکەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|ژیاننامە|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Walter White}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:گۆڕانی خراپ]] kcrsxemsdimde0dytol2dmu0yrk285t 1684561 1684512 2026-10-09T21:04:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684561 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Walter White S5B.png|وێنۆک|کەسایەتیی واڵتەر وایت لە زنجیرەی [[گۆڕانی خراپ]]]] '''واڵتەر ھارتوێڵ «واڵت» وایت''' ({{بە ئینگلیزی|Walter White}}؛ یان بە ناوی ناسراوی خۆی، '''ھایزنبێرگ''' ناسراوە) کارەکتەری سەرەکی زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ''[[گۆڕانی خراپ|گۆڕانی خراپە]]''. ھەروەھا واڵتەر دەرکەوتنێکی بچووکی ھەیە لە وەرزی شەشەمی زنجیرەی [[باشترە پەیوەندیی بە سۆڵەوە بکەیت (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|باشترە پەیوەندی بە سۆڵەوە کەیت]]. واڵت کەسێکی تێگەیشتووی [[کیمیا]] بوو کە یارمەتی دامەزراندنی کۆمپانیایەکی گەورەی زانستی داوە بە ناوی Gray Matter Technologies پێش ئەوەی کۆمپانیاکە بەجێبھێڵێت. دواتر دەبێتە مامۆستای کیمیا کە پارەی پێویست بەدەست ناھێنێت و ناچارە لە شوشتنی ئۆتۆمبێل کار بکات، کە ڕقی لێیە. واڵت دەزانێت تووشی [[شێرپەنجەی سییەکان]]ی بووە و خەریکە بەم زووانە دەمرێت. بۆ یادی لەدایکبوونی ٥٠ ساڵەی واڵت، ھانک شرادەری ھاوەڵزاوای کە لە [[دەزگای نەھێشتنی ماددە ھۆشبەرەکان|ئیدارەی جێبەجێکردنی ماددە ھۆشبەرەکان]] کاردەکات، واڵت دەبات بۆ بینینی کارەکەی کە دەستبەسەرداگرتنی بازرگانانی ماددە ھۆشبەرەکانە. واڵت ئارەزووی ئەوە دەکات و دەیەوێت دەست بکات بە دروستکردنی «کریستاڵ مێت» بۆ ئەوەی پارەی پێویست بۆ خێزانەکەی بەدەستبھێنێت پێش ئەوەی بەھۆی شێرپەنجەوە بمرێت. ئەو لەگەڵ جێسی پینکمان، بازرگانی ماددە ھۆشبەرەکان یەکتر دەناسن کە پێشتر خوێندکاری بووە، و داوای ھاوبەشی لەگەڵ دەکات. واڵت دوو بازرگانی مادەی ھۆشبەر بە ناوەکانی ئیمیلیۆ کۆیاما و کرەیزی ٨ دەکوژێت، دوای ئەوەی ھەوڵی کوشتنی دەدەن. واڵت و جێسی ئۆتۆمبێلێکی جۆری RV بەدەست دەھێنن و دەست دەکەن بە دروستکردنی ماددەی کریستاڵ مێت، کە ئەمەش زۆر باشە بەھۆی لێھاتوویی کیمیای واڵت، و واڵت بەردەوام درۆ دەکات لەگەڵ ھاوسەرەکەی، سکایلەر وایت، و باقی خێزانەکەی لەنێویاندا ھانک. واڵت و جێسی لەگەڵ توکۆ سالامانکا یەکتر دەناسن کە بازرگانییەکی دڕندە و توندوتیژی ماددە ھۆشبەرەکانە. ھەوڵ دەدەن میتەکەیان بگەیەننە توکۆ تا بتوانێت بیفرۆشێت، بەڵام توکۆ زۆر شێتە. توکۆ واڵت و جێسی دەڕفێنێت و دەیەوێت بیانھێنێتە مەکسیک بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە دروستکردنی میت. ھانک خۆی نیشان دەدات و توکۆ دەکوژێت و واڵت و جێسی ھەڵدێن. یەکێک لە ھاوڕێکانی جێسی بە ناوی بادجەر لەلایەن DEA دەستگیر دەکرێت بەھۆی فرۆشتنی میتی واڵت و جێسی. واڵت سۆڵ گوودمان بەکرێ دەگرێت کە پارێزەرێکە و ھەروەھا تاوانبارە، بۆ ئەوەی بادجەر لە زیندان دەربھێنێت. سۆڵ واڵت و جێسی لەگەڵ سەرکردەیەکی ماددە ھۆشبەرەکان بە ناوی گوستاڤۆ «گوس» فرینگ ڕێکدەخات. گاس داوای لە واڵت دەکات کە میتی بۆ دروستیکات، ئەوا ٣ ملیۆن دۆلاری پێدەدات ئەگەر واڵت بۆ ماوەی ٣ مانگ ئەو کارە بکات. واڵت گرێبەستەکە دەگرێت و بۆ ماوەیەکی کەم واز لە ھاوبەشیکردن لەگەڵ جێسی دەھێنێت. واڵت لەگەڵ کیمیاکارێکی زیرەک بە ناوی گەیڵ بۆتیچەر کاردەکات بۆ ئەوەی میتێکی باش بۆ گاس دروست بکەن. واڵت بۆی دەردەکەوێت کە ھانک لەبارەی ئۆتۆمبێلی جۆری RV دەزانێت و ھەوڵدەدات لەناویببات، بەڵام جێسی توڕە دەبێت چونکە ویستویەتی ئۆتۆمبێلی جۆری RV بەکاربھێنێت بۆ دەستپێکردنی کارەکەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|ژیاننامە|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Walter White}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:گۆڕانی خراپ]] [[پۆل:سەرۆک تاوانە خەیاڵییەکان]] 0nbupxodwapqm0sa04j4i52mzlox288 0 257933 1684448 1652055 2026-10-09T15:40:07Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684448 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دۆن ھاستینگس''' ({{بە ئینگلیزی|Don Hastings}}؛ لەدایکبووی ١ی نیسانی ١٩٣٤ لە [[بڕۆکلین]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0368575}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Don Hastings}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ڕادیۆی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] 9vh0un5atzrvjzjwq1sbsasw5tesiwb 0 258897 1684737 1497924 2026-10-10T05:46:46Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684737 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''جۆرج واڵاس''' ({{بە ئینگلیزی|George Wallace}}؛ لەدایکبووی ٢١ی تەممووزی ١٩٥٢ لە [[ئەتڵانتا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. بەشداریی لە فیلمی [[باتمان بۆ ھەمیشە]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0908648}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|George Wallace (comedian)}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]] [[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]] 8hvlph6zaa2ncvy9plaerha2j739n4n 0 262084 1684429 1665108 2026-10-09T14:54:59Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[مارشال مانێش]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[مارشال مەنێش]] 1665108 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مارشال مانێش''' ({{بە ئینگلیزی|Marshall Manesh}}؛ لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٥٠ لە [[مەشھەد]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمەکانی [[کچێک شەو بە تەنھا دەڕواتە ماڵەوە]] و [[چەتەکانی دەریای کاریبی: لە کۆتایی جیھاندا]] و زنجیرەی [[چۆن دایکتانم ناسی]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0542000}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ئێران}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی مەشھەد]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] 8vjeuwxmyj8879ljrdtgj164f0cw2k7 1684431 1684429 2026-10-09T14:55:41Z Hivja 64112 1684431 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مارشال مەنێش''' ({{بە ئینگلیزی|Marshall Manesh}}؛ لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٥٠ لە [[مەشھەد]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمەکانی [[کچێک شەو بە تەنھا دەڕواتە ماڵەوە]] و [[چەتەکانی دەریای کاریبی: لە کۆتایی جیھاندا]] و زنجیرەی [[چۆن دایکتانم ناسی]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0542000}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ئێران}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی مەشھەد]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] bovqfuyu06rcomkb1yubfln1wdjqy8p 0 267210 1684526 1392060 2026-10-09T19:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1684526 wikitext text/x-wiki {{محەممەد}} '''وتاری ماڵئاوایی''' ( {{بە عەرەبی|خطبة الوداع}}) ناسراو بە '''وتاری کۆتایی محەممەد''' ،ئەو وتارەیە لەلایەن پێغەمبەر [[محەممەد|محەممەدەوە]] دراوە، لە ڕۆژی هەینی ٩ی [[زولحەججە]] ، ١٠ ی کۆچی (٦ی ئازاری ٦٣٢ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IslamicFinder: Accurate Prayer Times, Athan (Azan), Mosques (Masjids), Islamic Center, Muslim Owned Businesses, Hijri Calendar, Islamic Directory worldwide.|ناونیشان=http://www.islamicfinder.org/dateConversion.php?mode=hij-ger&day=9&month=12&year=10&date_result=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309135655/http://www.islamicfinder.org/dateConversion.php?mode=hij-ger&day=9&month=12&year=10&date_result=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=www.islamicfinder.org}}</ref> ) لە [[کێوی عەرەفە]], لە کاتی حەجی ماڵاوایی. [[بوخاری]] ئاماژەی کردووە بۆ وتارەکە و بەشێکی لە ''[[سەحیحی بوخاری|سەحیحی بوخاریدا]]'' هێناوەتەوە. <ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hadith of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) at your fingertips|ناونیشان=http://www.sunnah.com/bukhari/25/217}}</ref> <ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hadith of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) at your fingertips|ناونیشان=http://www.sunnah.com/bukhari/25/218}}</ref> <ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hadith of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) at your fingertips|ناونیشان=http://www.sunnah.com/bukhari/25/219}}</ref> بەشێکی لە ''[[سەحیحی موسلیم|سەحیح موسلیم]]'' <ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hadith of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) at your fingertips|ناونیشان=http://www.sunnah.com/muslim/15/159}}</ref> و ''[[سونەنی ئەبوداوود|سونەنی ئەبو داودیشدا]]'' هەیە . <ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hadith of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) at your fingertips|ناونیشان=http://www.sunnah.com/abudawud/23/9}}</ref> {{قورئان|٥|٣|کوردی=بەڵێ}}، لە کاتی وتارەکەدا وەک کۆتا ئایەتی [[قورئان]] خوێندراوەتەوە. <ref name="Brown-2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brown|یەکەم=Jonathan A.C.|سەردێڕ=Muhammad, A very short introduction|ڕێکەوت=2011|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-١٥١٠٢٧-٤|chapter=1. Life of the Messenger of God|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9JafXLrLiwYC&dq=farewell+sermon+muhammad+5:3&pg=PT64}}</ref> کۆمەڵیک گێڕانەوەی جۆراوجۆری وتارەکە بڵاوکراوەتەوە. وتارەکە پێکدێت لە زنجیرەیەک ئامۆژگاری گشتی بۆ موسڵمانان کە پەیڕەوی لەو فێرکاریانە بکەن کە محەممەد لە [[قورئان]] و ''[[ئەھلولبەیت|ئەهلی بەیتدا]]'' دایناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خطبة الوداع (10 هجرية)|ناونیشان=http://hrlibrary.umn.edu/arab/IS-4.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=hrlibrary.umn.edu}}</ref> دەقی وتارەکە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إسلام ويب - موسوعة السيرة النبوية والتاريخ الإسلامي - السيرة النبوية - حجة الوداع - نص خطبة الرسول صلى الله عليه وسلم في حجة الوداع بعرفة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/library/content/200/17720/%D9%86%D8%B5-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%B5%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87-%D9%88%D8%B3%D9%84%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> {{وتە١|ئەى خەڵکینە قسەکانم ببیستن ، چونکە نازانم ڕەنگە پاش ئەم ساڵەم هەرگیز لەم شوێنە (عەڕەفات) پێتان نەگەمەوە هۆ خەڵکینە ! بێگومان خوێنتان و سامانتان لێتان قەدەغەیە ، هەتا دەگەنە پەروەردگارتان ، وەک قەدەغە بوونى ئەمڕۆژەتان و قەدەغە بوونى ئەم مانگەتان ، بێگومان ئێوە دەگەنە پەروەردگارتان ، لەبارەى کردەوەکانتانەوە لێتان دەپرسێ ، جا ئەوە پێم ڕاگەیاندن : هەرکەسێک سپاردەیەکى لەلایە با بیداتەوە دەست ئەو کەسەى کەپێی سپاردووە . وە سەموو سوودێک (ڕیبا)یەک لابراوە ، بەڵام سەرمایەکانتان هی خۆتانن ، نە ستەم بکەن و نە ستەمتان لێ بکرێ ، خوا بڕیارى داوە کە سوود خۆرى نەمێنێ ، وە سوودى عەبباسى کوڕى عەبولموتتەلیب هەمووى لابراوە ، وە هەر خوێنێکى ڕۆژگارى نەفامێتى لابراوە ، وە یەکەمین کە لە خوێنەکانتان لایدەبەم : خوێنى کوڕى ڕەبیعەى کوڕی عەبدولموتتەلیبە کە لە هۆزى (بنی لیث) بە دایەن درابوو هۆزى (هذیل) کوشتى ، ئەوە یەکەمین خوێنى سەردەمى نەفامێتییە کە لێیەوە دەست پێ دەکەم ! ئینجا دوایی ئەى خەڵکینە ! بە ڕاستى شەیطان بێ هیوا بووە کە هەرگیز لەم سەر زەمینەتاندا بپەرسترێ ، بەڵام بەوە ڕازى دەبێ کە لەشتى دیکەدا بەقسەى بکرێ ، لەو کردەوە خراپانەتان کە بەکەمى دەگرن ، جا لەبارەى ئاینتانەوە لێی ووریابن ! هۆ خەڵکینە ! بێگومان دواخستنى مانگە جەنگ تێدا حەڕامکراوەکان و دەستکاریی کردنیان کوفرێکى زیادەیە کە کافرەکانى تێدا گومڕا دەبن کە ساڵێک حەڵاڵى دەکەن و ساڵێک قەدەغەى دەکەن ، تاکو بکەوێتە بەر ئەو مانگەى خوا حەڕامى کردووەو سەرەنجام ئەوەى خوا قەدەغەى کردووە حەڵاڵى بکەن و ئەوەى خوا حەڵاڵى کردووە قەدەغەى بکەن ، وە ڕۆژگار (ساڵ و مانگەکان ) گەڕاوەتەوە سەر ئەو حاڵەتە ئاساییەى کە خوا ئاسمانەکان و زەوى تێدا هێناونە دى ، وە ژمارەى مانگەکان لەلاى خوا (دوازدە مانگن ) چواریان حەڕامن ، (واتە : جەنگ تێدا کردنیان قەدەغەیە ) سێیان لەدواى یەکن (محرم ، صفر ، ربیع الأول) وە (رجب)ى (مضر) کە دەکەوێتە نێوان (جمادی ) و (شعبان) . ئینجا دوایی ، هۆ خەڵکینە ! بێگومان مافتان بەسەر ژنەکانتانەوە هەیە و ئەوانیش مافیان لەسەرتانە : مافتان لەسەریانە کە هیچ کەس فەرمووى ماڵەوەو سەر جێگاتان نەکەن کە حەز بە چارەى نەکەن ، وەلەسەریان پێویستە کە کارى ناقۆڵاى ئاشکرا ( واتە : سەرپێچى مێرد) نەکەن ، وە ئەگەر کردیان ئەوا خوا مۆڵەتى داون ( پاش ئامۆژگاریی کردن و بێ سوود بوونى ) کە واز لە سەر جێگایان بهێنن ( ئەگەر ئەمیش دادى نەدا) بە لێدانێکى ناڕەحەت نەکەر و بریندار نەکەر لێیان بدەن ، جا ئەگەر وازیان لە یاخى بوون هێنا ، ئەوا مافیانە کە بژێوو پۆشاکیی باوو پەسەندیان بۆ دابین بکرێ . وە لەگەڵ ژناندا باش بن چونکە لەبەر دەستتان دیلن و هیچیان پێ ناکرێ ( واتە : ژنان مل بە ملەیان لەگەڵ پیاوان پێ ناکرێ) وە ئێوە وەک سپاردەى خوا ئەوانتان هێناوە وە بە ووشەکانى خوا داوێنیانتان حەڵاڵ کردوون . خەڵکینە لە قسەکانم تێ بگەن ! ئەوە پێم ڕاگەیاندن ، وە شتێکم لە نێودا جێهێشتوون کە ئەگەر دەستى پێبگرن هەرگیز وون نابن ، شتێکى ڕوونە : کتێبی خواو ڕێبازى پێغەمبەرەکەى ! هۆ خەڵکینە ! قسەکانم ببیستن و لێیان تێبگەن ! بزانن، کە هەموو موسوڵمانێک براى موسوڵمانە ، وە موسوڵمانان بران ، ( وە ئافرەتان خوشکن و پیاوان و ئافرەتان خوشک و بران ) . جا موسوڵمان هیچ شتێکى برایەکەى بۆ ڕەوا نیە (ماڵ و سامان) مەگەر بە ڕەزامەندى خۆى بیداتێ ، دەجا ستەم لە خۆتان مەکەن ، ئەى خوایە : ئایا گەیاندم ؟!}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{محەممەد٢}} {{تد|ئیسلام|قورئان|محەممەد|مێژووی ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:٦٣٢]] [[پۆل:ژینی محەممەد]] 1sk71xieeerkm3rnmfj5kcmf4dsjhoj 0 270227 1684488 1519430 2026-10-09T16:38:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684488 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''واچ داگز''' ({{بە ئینگلیزی|Watch Dogs}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٤. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] 0xolwupnzlfeufkg98rfvy3um00cyeg 1684565 1684488 2026-10-09T21:06:02Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684565 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''واچ داگز''' ({{بە ئینگلیزی|Watch Dogs}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٤. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمەکانی داھاتوو]] cu50loy5pqlew00y5z7akigtoodrhbu 0 270228 1684457 1519398 2026-10-09T16:33:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684457 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وۆندەر ومان ١٩٨٤''' ({{بە ئینگلیزی|Wonder Woman 1984}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠. تێچووی فیلمەکە ٢٠٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] ١٦٩٫٦ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٥١ خولەکە. دایەنا پرینس لە ساڵی ١٩٨٤دا ڕووبەڕووی دوو دوژمنی نوێ دەبێتەوە: ماکس لۆرد و چیتا. لەکاتێکدا کە دایەنا ھەوڵ دەدات ستیڤ تریڤۆری خۆشەویستی بگەڕێنێتەوە، دەبێت ڕووبەڕووی مەترسییەکی گەورە ببێتەوە کە ھەڕەشە لە جیھان دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|Wonder Woman 1984}} {{تووڵی دەروازە|شەڕی سارد|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی جەنگی سارد]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی شەڕی ناوەکی و چەکەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستدرێژیی سێکسی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی زاک سنایدەر]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە کایرۆ دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە تۆکیۆ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کۆشکی سپی داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دوورگەکانی کەناری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆن کواری]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکانی ژنی سەرسووڕھێنەر]] g97la3xhwchf4z9c69lpv5yfs6sda5p 1684572 1684457 2026-10-09T21:07:39Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684572 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وۆندەر ومان ١٩٨٤''' ({{بە ئینگلیزی|Wonder Woman 1984}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠. تێچووی فیلمەکە ٢٠٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] ١٦٩٫٦ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٥١ خولەکە. دایەنا پرینس لە ساڵی ١٩٨٤دا ڕووبەڕووی دوو دوژمنی نوێ دەبێتەوە: ماکس لۆرد و چیتا. لەکاتێکدا کە دایەنا ھەوڵ دەدات ستیڤ تریڤۆری خۆشەویستی بگەڕێنێتەوە، دەبێت ڕووبەڕووی مەترسییەکی گەورە ببێتەوە کە ھەڕەشە لە جیھان دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|Wonder Woman 1984}} {{تووڵی دەروازە|شەڕی سارد|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی جەنگی سارد]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی شەڕی ناوەکی و چەکەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستدرێژیی سێکسی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی زاک سنایدەر]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە کایرۆ دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە تۆکیۆ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کۆشکی سپی داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دوورگەکانی کەناری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆن کواری]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکانی ژنی سەرسووڕھێنەر]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئینتەرکوێلەکان]] [[پۆل:فیلمە لایڤ ئەکشنەکان لەسەر بنەمای دی-سی کۆمیکس]] nedsypvn56ri7gt9is9dh7u4pjeq55m 0 270974 1684430 1660692 2026-10-09T14:55:40Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684430 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دوایین دوێڵ''' ({{بە ئینگلیزی|The Last Duel}}) فیلمێکی درامای مێژوویی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢١. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٣٠٫٦ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٥٢ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == لە فەڕەنسای سەدەی ١٤، ژان دی کاروژ و ژاک لی گری دوا دوێلی یاسایی ئەنجام دەدەن دوای ئەوەی ژنی کاروژ تۆمەتی دەستدرێژی سێکسی دەخاتە پاڵ لی گری. چیرۆکەکە لە سێ ڕوانگەی جیاوازەوە دەگێڕدرێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پاریس|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٢٠|فەڕەنسا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە بەریتانییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ بەرھەمھێنانیان ڕاگیرابوو]] [[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھاری گرێگسۆن-ویلیامزەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامایییە ئەکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن]] 6w7wopwsc8b8esbngtgnwpcc89gyh94 0 272778 1684440 1502303 2026-10-09T15:08:54Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684440 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئێسکی سەر: ھەڵسانەوەی کۆنگ''' ({{بە ئینگلیزی|Skull Island: Rise of Kong}})یارییەکی ڤیدیۆیییە کە لە ساڵی ٢٠٢٣ بڵاوکرایەوە و لەسەر چیرۆکی کینگ کۆنگ دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی]] [[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٥]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس]] 5hx6ptimwnohvzz94qzu6twr8ajaypl 0 273295 1684421 1672581 2026-10-09T13:56:31Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1684421 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''سوپای تاریکی''' ({{بە ئینگلیزی|Army of Darkness}}) فیلمێکی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٢. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ١١ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٢١٫٥ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٩ی شوباتی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨١ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Army of Darkness}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|کۆمیدیا|کات|خەیاڵی زانستی}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٢]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەشتکردن بە کات]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە قەڵاکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن]] ibx80qvf63g94blt7k52skdjazn2kc9 0 276277 1684661 1551810 2026-10-10T01:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئایسلەند-کۆلکە، سوێد-کۆلکە) 1684661 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=Nordic_countries_orthographic.svg }}'''وڵاتانی باکوور''' ناوێکە کە بە ناوچەیەکی جوگرافی دراوە کە بەسەر [[ئەورووپای باکوور|باکووری ئەورووپا]] و باکووری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسیدا]] درێژ دەبێتەوە و وڵاتانی [[ئایسلەند|ئایسلەندا]] و [[دانمارک| دانیمارک]] و [[سوێد|سوێد]] [[فینلاند|و فینلاند]] و [[نەرویژ| نەرویژ]] لەخۆدەگرێت جگە لە ناوچەکانی سەر بەم وڵاتانە، کە بریتین لە ئالاند و [[گرینلەند|گرینلاند]] و [[دوورگەکانی فارۆ|دوورگەکانی فارۆ]]. زاراوەی [[سکاندیناڤیا]] ھەندێک جار لە [[زمانی ئینگلیزی|زمانی ئینگلیزیدا]] بۆ ئاماژەکردن بە وڵاتانی باکوور بەکاردێت، ھەرچەندە گرینلاند بەدەر دەکات و زۆرجار مەبەست لێی تەنھا بۆ وڵاتانی دانیمارک، سوێد و نەرویژ.<ref>[[mwod:Scandinavia|"Scandinavia"]]. </ref> پێنج وڵاتی ناوچەکە و سێ ھەرێمە ئۆتۆنۆمەکەیان مێژوویەکی ھاوبەشیان ھەیە، گەلەکانیان نەریت و کولتووری ھاوشێوە و نزیکیان ھەیە، لەنێویاندا سیستەمی سیاسی و کۆمەڵایەتی جیاوازیان. ھەرچەندە وڵاتانی باکوور لەلایەن یەک لایەنی سیاسییەوە نوێنەرایەتی ناکرێت، بەڵام بە ھاوبەشی لە ئەنجومەنی باکووردا کاردەکەن. کۆی ژمارەی دانیشتووانی وڵاتانی باکوور ٢٥ ملیۆن کەسە، کە لەسەر ڕووبەرێکی زەوی دەژین کە بە زیاتر لە ٣.٥ [[کیلۆمەتر چوارگۆشە|کیلۆمەتر]] دووجا درێژ دەبێتەوە (تەنھڵ گرینلاند نزیکەی ٦٠٪ی ئەم ڕووبەرەی داگیرکردووە). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەورووپا|سوێد|نەرویژ|دانمارک|فینلاند|گرینلەند|ئایسلەند}} {{پۆلی کۆمنز|Nordic region}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئایسلەند-کۆلکە}} {{سوێد-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئەورووپا]] [[پۆل:جوگرافیای ئەمریکای باکوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا]] 2wxsfqwq2xsaesmhbvamb01pxse6n5j 1684756 1684661 2026-10-10T07:14:27Z 1silent scientist 51740 1684756 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Nordic_countries_orthographic.svg }}'''وڵاتانی باکوور''' ناوێکە کە بە ناوچەیەکی جوگرافی دراوە کە بەسەر [[ئەورووپای باکوور|باکووری ئەورووپا]] و باکووری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسیدا]] درێژ دەبێتەوە و وڵاتانی [[ئایسلەند]] و [[دانمارک]] و [[سوێد]] و [[فینلاند]] و [[نەرویژ]] لەخۆدەگرێت جگە لە ناوچەکانی سەر بەم وڵاتانە، کە بریتین لە ئالاند و [[گرینلەند]] و [[دوورگەکانی فارۆ]]. زاراوەی [[سکاندیناڤیا]] ھەندێک جار لە [[زمانی ئینگلیزی]]دا بۆ ئاماژەکردن بە وڵاتانی باکوور بەکاردێت، ھەرچەندە گرینلاند بەدەر دەکات و زۆرجار مەبەست لێی تەنھا بۆ وڵاتانی دانیمارک، سوێد و نەرویژ.<ref>[[mwod:Scandinavia|"Scandinavia"]]. </ref> پێنج وڵاتی ناوچەکە و سێ ھەرێمە ئۆتۆنۆمەکەیان مێژوویەکی ھاوبەشیان ھەیە، گەلەکانیان نەریت و کولتووری ھاوشێوە و نزیکیان ھەیە، لەنێویاندا سیستەمی سیاسی و کۆمەڵایەتی جیاوازیان. ھەرچەندە وڵاتانی باکوور لەلایەن یەک لایەنی سیاسییەوە نوێنەرایەتی ناکرێت، بەڵام بە ھاوبەشی لە ئەنجومەنی باکووردا کاردەکەن. کۆی ژمارەی دانیشتووانی وڵاتانی باکوور ٢٥ ملیۆن کەسە، کە لەسەر ڕووبەرێکی زەوی دەژین کە بە زیاتر لە ٣.٥ [[کیلۆمەتر چوارگۆشە|کیلۆمەتر]] دووجا درێژ دەبێتەوە (تەنھا گرینلاند نزیکەی ٦٠٪ی ئەم ڕووبەرەی داگیرکردووە). == مێژوو == === مێژووی سەرەتایی و سەدەکانی ناوین === {{Further|پێشمێژووی سکاندیناڤیا}} [[پەڕگە:Margaret of Denmark, Norway & Sweden (1389) effigy 2010 (2).jpg|وێنۆک|ڕاست|پەیکەری [[مارگرێتی یەکەمی دانمارک|شاژن مارگرێت]]، دامەزرێنەر و فەرمانڕەوای [[یەکێتیی کالمار]]]] [[پەڕگە:Kalmar Union ca. 1400.svg|وێنۆک|یەکێتیی کالمار، {{circa|١٤٠٠}}]] بەڵگەیەکی کەم لە وڵاتانی نۆردیک لە سەردەمی بەردین، سەردەمی بڕۆنز، یان سەردەمی ئاسن ماوەتەوە جگە لە ژمارەیەکی سنووردار لەو ئامرازانەی لە بەرد، بڕۆنز و ئاسن دروست کراون، ھەندێک خشڵ و ڕازاندنەوە، و کەڵەکەبەردی گۆڕەکان. بەڵام، یەکێک لە کۆمەڵە گرنگەکان کە بوونی ھەیە کۆمەڵەیەکی بەربڵاو و دەوڵەمەندە لە نەخشەبەردینەکان کە بە [[نەخشەبەردین]] ناسراون. [[گۆتەکان]]، کە بنەچەیان لە باشووری سکاندیناڤیا بوو و دواتر دابەش بوون بۆ [[ڤیزیگۆتەکان]] و [[ئۆسترۆگۆتەکان]]، دەزانرێت کە یەکێک بوون لە [[گەلانی جێرمەن]] کە دواتر پەیوەندییان بە [[ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمیی ڕۆژاوا]] و سەردەرھێنانی [[ئەورووپای سەدەکانی ناوین]]ەوە ھەبوو. بەڵام ئەمانە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژاوا|کەلتووری لاتینیی ڕۆما]]یان وەرگرت.<ref name="EBOgoth">{{cite web |url= https://www.britannica.com/topic/Goth |title= Goth |website= [[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher= [[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |date= 2015 |access-date= 31 March 2020 |archive-date= 2 November 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20211102053024/https://www.britannica.com/topic/Goth |url-status= live }}</ref> وڵاتانی نۆردیک بۆ یەکەم جار لە سەردەمی [[سەردەمی ڤایکینگ]]دا کەوتنە پەیوەندییەکی بەردەوامتر لەگەڵ تەواوی [[ئەورووپا]]دا. باشووری فینلاند و بەشەکانی باکووری سوێد و [[نەرویژ]] ئەو ناوچانە بوون کە ڤایکینگەکان زیاتر تەنھا بازرگانییان تێدا دەکرد و ھێرشیان دەکردە سەریان، لە کاتێکدا نیشتەجێگە بەردەوامەکانی ڤایکینگەکان لە ناوچەی نۆردیک لە باشووری نەرویژ و سوید، دانمارک و دوورگەکانی فارۆ و ھەروەھا بەشێک لە ئایسلەند، گرینلاند و [[ئۆسێلییەکان|ئیستۆنیا]] بوون. ئەورووپای مەسیحی بە کاری چڕی بانگخوازی وەڵامی ھێرش و داگیرکارییەکانی ڤایکینگەکانی دایەوە. بانگخوازەکان دەیانویست خاکە نوێیەکان لەلایەن پاشا مەسیحییەکانەوە فەرمانڕەوایی بکرێن کە یارمەتیدەر دەبوون لە بەھێزکردنی کڵێسادا. دوای گۆڕینی ئایین بۆ مەسیحییەت لە سەدەی یازدەھەمدا، سێ شانشینی باکوور لە ناوچەکەدا سەریان ھەڵدا: دانمارک، نەرویژ و سوید. ئایسلەند سەرەتا بوو بە [[کۆمۆنوێڵسی ئایسلەندی|کۆمۆنوێڵسێک]] پێش ئەوەی لە سەرەتای سەدەی سێزدەھەمدا بکەوێتە ژێر دەسەڵاتی نەرویژەوە. چەندین دەسەڵاتی عەلمانی ھەبوون کە ئامانجیان بوو فینلاند بخەنە ژێر فەرمانڕەواییی خۆیانەوە، بەڵام لە ڕێگەی [[شەڕی خاچپەرستیی دووەمی سویدی|دووەم]] و [[شەڕی خاچپەرستیی سێیەمی سویدی]] لە بەشی کۆتاییی سەدەی سێزدەھەمدا و لە ڕێگەی [[داگیرگەکردنی سویدی بۆ فینلاند|داگیرگەکردن]]ی ھەندێک ناوچەی کەناراویی فینلاند بە سویدییە مەسیحییەکان، [[فینلاند لەژێر دەسەڵاتی سویددا|فەرمانڕەواییی سوید بەسەر فینلانددا]] پلە بە پلە جێگیر بوو.<ref>{{cite web|url=https://www.hel.fi/hel2/kaumuseo/rakennusinventoinnit/raportit/kyl_paikkainventointi.pdf|title=Helsingin keskiaikaiset ja uuden ajan alun kylänpaikat 2011, Inventointiraportti 2011. Museovirasto|last=V.-P. Suhonen and Janne Heinonen|date=2011|access-date=1 February 2018|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134802/https://www.hel.fi/hel2/kaumuseo/rakennusinventoinnit/raportit/kyl_paikkainventointi.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|title=Ruotsin itämaa|last=Tarkiainen|first=Kari|publisher=Svenska litteratussällskapet i Finland|year=2010|isbn=9789515832122|location=Porvoo|pages=122–125}}</ref> لە سەردەمی [[سەدەکانی ناوین]]دا، زیادبوونی بازرگانی بەو واتایە بوو کە وڵاتانی نۆردیک زیاتر لەگەڵ ئەورووپادا تێکەڵ بوون و کۆمەڵگەی نۆردیک زیاتر بوو بە [[ئەورووپای کیشوەری|کیشوەری]]. پاشایەتییەکان لە سەدەکانی دوازدەھەم و سێزدەھەمدا پێگەی خۆیان لە ڕێگەی سەپاندنی باج بەسەر جووتیاراندا بەھێز کرد و چینێکی خانەدانیش سەری ھەڵدا. لە کۆتاییی سەدەکانی ناویندا، تەواوی ناوچەی نۆردیک لە ڕووی ڕامیارییەوە لەناو [[یەکێتیی کالمار]]ی سستدا یەکخران. لە ساڵی ١٤٧٢دا، [[ئۆرکنی]] و [[شێتڵاند]] لە یەکێتییەکە گواسترانەوە، لە دانمارکەوە بۆ [[سکۆتلاند]]، و لە کاتێکدا کاریگەرییەکی نۆردیک لەسەر ئەو کۆمەڵەدوورگانە دەمێنێتەوە،<ref>{{cite web |title=The Norse influence on Shetland culture |url=https://www.shetland.org/blog/norse-influence-shetland-culture |publisher=Visit Shetland |access-date=22 January 2026 |archive-date=2 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202112751/https://www.shetland.org/blog/norse-influence-shetland-culture |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Carrell |first1=Severin |title=‘It’s a bit of fun’: Orkney residents savour idea of joining Norway |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/jul/04/orkney-residents-savour-idea-of-joining-norway |publisher=The Guardian |access-date=22 January 2026}}</ref> ئەوان ئەمڕۆ بە شێوەیەکی گشتی بە نۆردیک دانانرێن. بەرژەوەندییە جیاوازەکان و بەتایبەتی ناڕەزایەتیی سوید لە باڵادەستیی دانمارک بووە ھۆی ململانێیەک کە لە دەیەی ١٤٣٠یەکانەوە بەرەو پێشەوە کۆسپی بۆ یەکێتییەکە دروست کرد تا ھەڵوەشاندنەوەی کۆتایی لە ساڵی ١٥٢٣دا. دوای ھەڵوەشاندنەوەکە، دانمارک و نەرویژ، بە ئایسلەندیشەوە، یەکێتییەکی کەسییان لە نێوان دوو شانشینەکەدا پێکھێنا بە ناوی [[دانمارک–نەرویژ]]، لە کاتێکدا قۆناغی سەرکەوتووی [[مێژووی سوید (١٥٢٣–١٦١١)|پاشاکانی ڤاسا]] لە سوید و فینلاند دەستی پێکرد. [[چاکسازیی لۆتەری]] ڕۆڵێکی گەورەی گێڕا لە دامەزراندنی دەوڵەتە سەرەتایییە مۆدێرنەکان لە دانمارک–نەرویژ و سویددا. === سەردەمی سەرەتای مۆدێرن و پیشەسازیبوون === سوید لە ماوەی [[شەڕی سی ساڵە]]دا زۆر سەرکەوتوو بوو، لە کاتێکدا دانمارک شکستی ھێنا. سوید دەرفەتێکی بۆ گۆڕینی دەسەڵات لە ناوچەکەدا بینی. دانمارک–نەرویژ خاکێکی ھەڕەشەئامێزیان ھەبوو کە دەوری سویدی دابوو و باجەکانی دەربەند مایەی بێزارییەکی بەردەوام بوون بۆ سویدییەکان. لە ساڵی ١٦٤٣دا، [[ئەنجومەنی تایبەتیی سوید]] دیاریی کرد کە دەستکەوتی خاکی سوید لە شەڕێکی چاوەڕوانکراو دژ بە دانمارک–نەرویژ چانسی باشی ھەیە. زۆری پێ نەچوو دوای ئەوە، سوید ھێرشی کردە سەر دانمارک–نەرویژ. شەڕەکە ھەروەک چاوەڕوان دەکرا بە سەرکەوتنی سوید کۆتاییی ھات و بەپێی [[پەیماننامەی دووەمی برۆمسێبرۆ (١٦٤٥)|پەیماننامەی برۆمسێبرۆ]] لە ساڵی ١٦٤٥دا، دانمارک–نەرویژ ناچار بوون دەستبەرداری ھەندێک لە خاکەکانیان ببن، لەوانەش ناوچەکانی نەرویژ [[یەمتلاند]]، [[ھێریێدالین]] و [[شارەوانیی ئێلڤدالین|ئیدرێ و سێرنا]]، ھەروەھا دوورگەکانی دانمارک لە [[دەریای باڵتیک]]: [[گۆتلاند]] و [[سارێما|ئۆسێل]]. بەم شێوەیە شەڕی سی ساڵە دەستپێکی [[ئیمپراتۆرییەتی سوید|سەرھەڵدانی سوید وەک زلھێزێک]] بوو، لە کاتێکدا سەرەتای دابەزینی دانمارکییەکان بوو. تا ڕادەیەک لە سەدەی شازدەھەم و بە دڵنیایییەوە لە سەدەی حەڤدەھەمدا، ناوچەی نۆردیک ڕۆڵێکی گەورەی لە ڕامیاریی ئەورووپادا لە بەرزترین ئاستدا گێڕا. ململانێ بۆ باڵادەستی بەسەر دەریای باڵتیک و دەرفەتە بازرگانییەکانی لە نێوان دانمارک–نەرویژ و سویددا پەرەی سەند، کە دەستی کرد بە کارکردنە سەر نەتەوە دراوسێکانی. سوید لە درێژخایەندا سەرکەوت و بوو بە زلھێزێکی گەورەی ئەورووپی کاتێک دەسەڵاتی خۆی فراوان کرد بۆ ناوچە کەناراوییەکان لە [[ڕووسیا]]ی ئەمڕۆ، [[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]]، و – دوای شەڕی سی ساڵە – ھەروەھا بۆ نێو [[پۆمێرانیا]] و ناوچەکانی دیکەی باکووری [[ئەڵمانیا]]. [[سوێد]] ھەروەھا لە ماوەی [[شەڕەکانی باکوور]] لە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدەھەمدا ناوچەیەکی بەرفراوانی لە دانمارک–نەرویژ داگیر کرد. سوێد چەندین ململانێشی لەگەڵ ڕووسیا لەسەر فینلاند و ناوچە ڕۆژھەڵاتییەکانی دیکەی وڵاتەکە ھەبوو و دوای [[شەڕی گەورەی باکوور]] (١٧٠٠–١٧٢١) سوید زۆربەی خاکەکانی دەرەوەی سنووری کۆنی سویدی لەدەست دا بۆ ڕووسیا، کە دواتر بوو بە زلھێزە گەورە نوێیەکە لە باکووری ئەورووپا. دوای [[شەڕەکانی ناپۆلیۆن]] (١٨٠٣–١٨١٥)، نەخشەی ڕامیاریی وڵاتانی نۆردیک دووبارە گۆڕدرا. لە ساڵی ١٨٠٩دا، فینلاند، کە ئەوکات لەژێر فەرمانڕەواییی سویددا بوو، لەلایەن [[ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا]]وە لە [[شەڕی فینلاند]]دا داگیر کرا، دوای ئەوە فینلاند بوو بە [[میرنشینی گەورەی فینلاند]]ی ئۆتۆنۆم. لە بەرامبەردا، سوید لە ساڵی ١٨١٤دا لە [[شەڕی سوید و نەرویژ (١٨١٤)|شەڕی سوید و نەرویژ]]دا نەرویژی لە دانمارک داگیر کرد و [[یەکێتیی نێوان سوید و نەرویژ]]ی دەست پێکرد. ئایسلەند، دوورگەکانی فارۆ و گرینلاند، کە لە سەدەی ھەژدەھەمدا دووبارە داگیرگەکرا بوونەوە، بوون بە دانمارکی. گەشەی دانیشتووان و پیشەسازیبوون لە سەدەی نۆزدەھەمدا گۆڕانکارییان بۆ وڵاتانی نۆردیک ھێنا و چینە کۆمەڵایەتییە نوێیەکان سیستمە ڕامیارییەکانیان بەرەو دیموکراسی ئاراستە کرد. ڕامیاریی نێونەتەوەیی و [[نەتەوایەتی]] ھەروەھا پێشمەرجەکانی بۆ سەربەخۆییی دواتری [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی نێوان نەرویژ و سوید|سەربەخۆییی نەرویژ لە ساڵی ١٩٠٥]]، [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی فینلاند|فینلاند لە ساڵی ١٩١٧]] و [[ڕیفراندۆمی دەستووریی ئایسلەند (١٩٤٤)|ئایسلەند لە ساڵی ١٩٤٤]] خولقاند. === سەردەمی کۆتایی مۆدێرن و سەردەمی ھاوچەرخ === [[پەڕگە:The Prime Ministers of the Nordic Countries in October 2014 (cropped).jpg|وێنۆک|سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی نۆردیک لە کۆبوونەوەی [[ئەنجومەنی نۆردیک]] لە ساڵی ٢٠١٤ لە [[ستۆکھۆڵم]]]] لە ماوەی دوو شەڕە جیھانییەکە و [[شەڕی سارد]]دا، پێنج دەوڵەتە بچووکەکەی نۆردیک ناچار کران بە ھەنگاوی ھاوسەنگکردنی سەخت، بەڵام سەربەخۆییی خۆیان پاراست و دیموکراسییە ئاشتیخوازەکانیان پەرە پێدا. دەوڵەتانی نۆردیک لە ماوەی [[شەڕی یەکەمی جیھانی]]دا بێلایەن بوون، بەڵام لە ماوەی [[شەڕی دووەمی جیھانی]]دا ئیتر نەیانتوانی لە ڕامیاریی جیھان بەدوور بن. [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٣٩دا ھێرشی کردە سەر فینلاند و فینلاند بەدوای [[شەڕی زستان]]دا دەستبەرداری بەشێک لە خاکەکەی بوو. لە ساڵی ١٩٤١دا، فینلاند [[شەڕی بەردەوامی|ھێرشێکی تۆڵەسەندنەوە]]ی ھاوکات لەگەڵ ھێرشی ئەڵمانیا بۆ سەر یەکێتیی سۆڤیەت دەست پێکرد. بەڵام خاکی زیاتر لەدەست چوو و بۆ چەندین ساڵی دواتر ڕامیاریی دەرەوەی فینلاند لەسەر بنەمای [[فینلاندیزەکردن|ڕازیکردنی یەکێتیی سۆڤیەت]] بوو، ھەرچەندە فینلاند لە پاراستنی شێوازی حوکمڕانیی دیموکراتیی خۆیدا سەرکەوتوو بوو. [[دانمارک لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|دانمارک]] و [[نەرویژ لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|نەرویژ]] لە ساڵی ١٩٤٠دا لەلایەن ئەڵمانیاوە داگیر کران. ھاوپەیمانان بە داگیرکردنی ئایسلەند، دوورگەکانی فارۆ و گرینلاند وەڵامیان دایەوە. [[سوید لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|سوید]] توانی بە شێوەیەکی فەرمی بێلایەنیی خۆی لە ململانێی تەوەر/ھاوپەیماناندا بپارێزێت و خۆی لە دوژمنکاریی ڕاستەوخۆ بەدوور بگرێت، بەڵام لە کارکرددا لەگەڵ ویستەکانی دەسەڵاتی باڵادەست خۆی گونجاند – سەرەتا ئەڵمانیا، دواتر ھاوپەیمانان. بەڵام لە ماوەی شەڕی زستان لە نێوان فینلاند و ڕووسیادا لە ١٩٣٩–١٩٤٠، سوید پشتگیریی فینلاندی کرد و خۆی وەک «ناشەڕکەر» نەک بێلایەن ڕای گەیاند. بە بەراورد لەگەڵ بەشە گەورەکانی ئەورووپا، ناوچەی نۆردیک لە ماوەی شەڕی دووەمی جیھانیدا کەمتر زیانی بەرکەوت، کە ئەوەش بەشێکی گەشەسەندنی ئابووریی بەھێزی دوای شەڕ ڕوون دەکاتەوە. [[بزووتنەوەی کرێکاری]] – چ سەندیکاکان و چ پارتە ڕامیارییەکان – ئامادەیییەکی ڕامیاریی گرنگ بوو لە سەرتاسەری وڵاتانی نۆردیک لە سەدەی بیستەمدا. پارتە سۆسیال دیموکراتە گەورەکان باڵادەست بوون و دوای شەڕی دووەمی جیھانی وڵاتانی نۆردیک دەستیان کرد بە خزمەتکردن وەک [[مۆدێلی نۆردیک|مۆدێلێک]] بۆ دەوڵەتی خۆشگوزەرانی. لە ڕووی ئابوورییەوە، پێنج وڵاتەکەی نۆردیک بە تووندی پشتیان بە بازرگانیی دەرەکی دەبەست و بۆیە لە پاڵ بلۆکە بازرگانییە گەورەکاندا جێگیر بوون. دانمارک یەکەم وڵات بوو کە لە ساڵی ١٩٧٢دا پەیوەندی بە [[کۆمەڵگەی ئابووریی ئەورووپا]] (EEC) کرد و دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٣دا بوو بە [[یەکێتیی ئەورووپا]] (EU)، فینلاند و سویدیش لە ساڵی ١٩٩٥دا چوونە ناویەوە. نەرویژ و ئایسلەند ئەندامی [[کۆمەڵەی بازرگانیی ئازادی ئەورووپا]] (EFTA)ن. ھەرچۆنێک بێت، ھەموو وڵاتانی نۆردیک ئەندامی [[ناوچەی ئابووریی ئەورووپا]] (EEA)ن. دوای [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت]] لە دەیەی ١٩٩٠ەکاندا، وڵاتانی نۆردیک لە ڕێگەی کردنەوەی نووسینگەکانی ئەنجومەنی وەزیرانی نۆردیک لەو سێ وڵاتەدا، دەستیان بە ھاوبەشی لەگەڵ [[دەوڵەتانی باڵتیک]]ی دراوسێی تازە ئازادکراو ([[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]] و [[لیتوانیا]]) کرد.<ref>{{Cite web|url=https://www.norden.org/en/estonia-latvia-and-lithuania|title=Estonia, Latvia and Lithuania &#124; Nordic cooperation|website=www.norden.org|access-date=1 February 2024|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925081113/https://www.norden.org/en/estonia-latvia-and-lithuania|url-status=live}}</ref> [[کۆمەڵەی باڵتیک]] دەستی کرد بە کارکردن لەگەڵ ئەنجومەنی نۆردیک بۆ پێکھێنانی [[ھەشتی نۆردیک-باڵتیک]] لە ساڵی ١٩٩٢دا،<ref>{{Cite web|url=https://www.vm.ee/en/international-relations-estonian-diaspora/regional-cooperation/nordic-baltic-cooperation-nb8|title=Nordic-Baltic Cooperation (NB8) &#124; Välisministeerium|website=www.vm.ee|access-date=1 February 2024|archive-date=19 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230719143128/https://www.vm.ee/en/international-relations-estonian-diaspora/regional-cooperation/nordic-baltic-cooperation-nb8|url-status=live}}</ref> لە کاتێکدا کۆمپانیا گەورەکانی باڵتیک لە کەرتەکانی وەک بانکداری یان پەیوەندییەکان لەلایەن کۆمپانیاکانی نۆردیکەوە کڕدرانەوە.<ref>{{Cite web|url=https://www.baltictimes.com/news/articles/3708/|title=Swedes poised to become Baltic banking leaders|website=www.baltictimes.com|access-date=1 February 2024|archive-date=5 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105210224/http://www.baltictimes.com/news/articles/3708/|url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٩دا، ئیستۆنیا دەستی کرد بە بەرەوپێشبردنی [[ناسنامەی نۆردیک لە ئیستۆنیا|کەلەپووری نۆردیکی خۆی]]<ref>{{Cite web|url=https://vm.ee/en/news/estonia-nordic-country|title=Estonia as a Nordic Country &#124; Välisministeerium|website=vm.ee|access-date=1 February 2024|archive-date=1 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201112103/https://vm.ee/en/news/estonia-nordic-country|url-status=live}}</ref> لە کاتێکدا حکوومەتی سوید پەشیمانیی خۆی دەربڕی سەبارەت بە [[دیپۆرتکردنەوەی سویدی بۆ سەربازانی باڵتیک|دیپۆرتکردنەوەی سەربازانی ئیستۆنی و لاتڤی بۆ یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٤٦دا.<ref>''[[Svenska Dagbladet]]'' 21 and 22 June 1994</ref><ref>''[[Dagens Nyheter]]'' 21 and 22 June 1994</ref> دوای [[داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]، فینلاند لە ساڵی ٢٠٢٣دا پەیوەندی بە ناتۆوە کرد، ھەروەکوو سویدیش ساڵێک دواتر کردی.<ref>{{Cite web |url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_213448.htm |title=Finland joins NATO as 31st Ally |access-date=1 February 2024 |archive-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404142906/https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_213448.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|last=Kiderlin|first=Sophie|url=https://www.cnbc.com/2024/03/07/sweden-formally-joins-nato-military-alliance-ending-decades-of-neutrality.html|title=Sweden formally joins NATO military alliance, ending centuries of neutrality|website=[[CNBC]]|publisher=[[NBCUniversal Media Group]]|date=7 March 2024|access-date=7 March 2024|archive-date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307164516/https://www.cnbc.com/2024/03/07/sweden-formally-joins-nato-military-alliance-ending-decades-of-neutrality.html|url-status=live}}</ref> == جوگرافیا == [[پەڕگە:Norden satellite.jpg|وێنۆک|نەخشەی مانگی دەستکردی بەشی ئەورووپیی وڵاتانی نۆردیک، جگە لە [[یان مایەن]] و [[سڤالبارد]]]] [[پەڕگە:Oresundsbron 2009-09-17, Johannes Jansson.jpg|وێنۆک|[[پردی ئۆرسوند]] لە نێوان [[مالمۆ]] لە سوید و [[کۆپنھاگن]] لە دانمارک]] وڵاتانی نۆردیک و ناوچە خۆبەڕێوەبەرەکان بەپێی ڕیزبەندیی ئەلفوبێ – ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٨)، ڕووبەر (کم^٢) و چڕیی دانیشتووان (کەس/کم^٢): {|class="sortable wikitable" style="text-align: center" |- !وڵات!!دانیشتووان!!ڕووبەر!!چڕیی دانیشتووان |- |[[دانمارک]]||٥٬٨٠٦٬٠١٤||٤٢٬٩٣٣||١٣٥ |- |[[دوورگەکانی فارۆ]]||٥٠٬٣٢٢||١٬٣٩٣||٣٦ |- |[[فینلاند]]||٥٬٥٢٠٬٥٣٥||٣٣٨٬٤٢٤||١٦ |- |[[ئایسلەند]]||٣٥٥٬٦٢٠||١٠٢٬٧٧٥||٣٫٥ |- |[[نەرویژ]]||٥٬٣٢٣٬٩٣٣||٣٨٥٬٢٠٣||١٤ |- |[[سوید]]||١٠٬٣١٣٬٤٤٧||٤٥٠٬٢٩٥||٢٣ |- |[[ئۆلاند]]||٢٩٬٨٨٤||١٬٥٨٠||١٨ |- !'''سەرجەم'''!!٢٧٬٣٠١٬٥٣١!!١٬٣٢٢٬٦٠٣!!٢١ |- ! colspan="4" style="text-align: center;" | '''سەرچاوە:'''<ref>Inhabitants and area taken from our articles [[Denmark]], [[Finland]], [[Iceland]], [[Norway]] and [[Sweden]], where these numbers have sources. Population density is calculated based on those figures. Faroe Islands and Greenland are not included in Denmark. Svalbard also excluded. Population density rounded to closest integer, with exception of Iceland where the number is rounded to closes "half people per square kilometre" (as that is very low)</ref> |} دانمارک بە جیاوازییەکی زۆر پڕدانیشتووانترین وڵاتە، لە کاتێکدا سوید، نەرویژ و فینلاند کەمتر چڕیی دانیشتووانیان ھەیە و لەم ڕوانگەیەوە لە یەکتر دەچن. ئایسلەند ھەم کەمترین دانیشتووان و ھەم بە جیاوازییەکی زۆر کەمترین چڕیی دانیشتووانی ھەیە. بەڵام ڕووبەرێکی بەرفراوان لە فینلاند، نەرویژ و سوید، وەک زۆربەی ئایسلەند، بێدانیشتووانن. لە دانمارکدا ناوچەی لەو شێوەیە بوونی نییە. دانمارک چڕیی دانیشتووانی لە دەوروبەری تێکڕای کیشوەرەکەدایە، بەرزترە بۆ نموونە لە فەڕەنسا و پۆڵەندا بەڵام کەمترە لە چاو شانشینی یەکگرتوو، ئیتاڵیا یان ئەڵمانیا. فینلاند، نەرویژ و سوید چڕیی دانیشتووانیان کەمێک لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کەمترە، بەڵام لە کەنەدا بەرزترە. بە ژمارەی خەمڵێنراو، چڕیی دانیشتووانی ئایسلەند لە ھی کەنەدا دەچێت. === ڕووبەری وشکانی و ئاو === {{Further|ناوچەی ئابووریی تایبەت}} [[پەڕگە:Share of total area in the Nordic countries in 2012.jpg|وێنۆک|پشکی ڕووبەری گشتی لە وڵاتانی نۆردیک لە ساڵی ٢٠١٢دا]] ئەم پێڕستە [[خاکی پاشکۆ|خاکە پاشکۆکان]] لە چوارچێوەی [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتە سەروەرەکانیان]]دا دەگرێتەوە (بە خاکە بێدانیشتووانەکانیشەوە)، بەڵام داواکارییەکان لەسەر [[ئانتارکتیکا]] ناگرێتەوە. EEZ+TIA بریتییە لە ناوچەی ئابووریی تایبەت (EEZ) لەگەڵ [[پێڕستی وڵاتان و خاکە دەرەکییەکان بەپێی ڕووبەری گشتی|ڕووبەری گشتیی ناوخۆیی]] (TIA) کە وشکانی و ئاوە ناوخۆیییەکان لەخۆ دەگرێت. {|class="sortable wikitable" style="text-align: center" !پلە!!وڵات!!ڕووبەر!!EEZ!!ڕەفە!!EEZ+TIA |- |١||align=left|سوید||٤٤٧٬٤٢٠||١٦٠٬٨٨٥||١٥٤٬٦٠٤||٦٠٢٬٢٥٥ |- |٢||align=left|نەرویژ||٣٨٥٬٢٠٣||٢٬٣٨٥٬١٧٨||٤٣٤٬٠٢٠||٢٬٧٧٠٬٤٠٤ |- |٣||align=left|فینلاند||٣٣٨٬٥٣٤||٨٧٬١٧١||٨٥٬١٠٩||٤٢٥٬٥٩٠ |- |٤||align=left|ئایسلەند||١٠٣٬٤٤٠||٧٥١٬٣٤٥||١٠٨٬٠١٥||٨٥٤٬٣٤٥ |- |٥||align=left|دانمارک (بە [[گرینلاند]]یشەوە)||٢٬٢١٠٬٥٧٩||٢٬٥٥١٬٢٣٨||٤٩٥٬٦٥٧||٤٬٧٦١٬٨١١ |- !colspan=2|سەرجەم (جگە لە گرینلاند)||١٬٣١٨٬١٥٨||٣٬٧٥١٬٥٦٣||-||٥٬٠٦٤٬٠٦٥ |- !colspan=2|سەرجەم||٣٬٤٨٤٬٢٤٤||٥٬٩٣٥٬٨١٧||١٬٢٧٧٬٤٠٥||٩٬٤١٤٬٤٠٥ |} === دانمارک === [[پەڕگە:Territorial waters - Denmark.svg|وێنۆک|upright=1.35|ناوچە ئابوورییە تایبەتەکان و ئاوە ھەرێمییەکانی [[شانشینی دانمارک]]]] شانشینی دانمارک خاکی حوکمی خۆجێییی (''hjemmestyre'') [[دوورگەکانی فارۆ]] و خاکی خۆبەڕێوەبەریی (''selvstyre'') [[گرینلاند]] لەخۆ دەگرێت. {|class="wikitable" style="text-align:right" |- ! style="background:#e9e9e9; text-align:left;" | ناوچە ! style="background:#e9e9e9;" | EEZ و TW<br />ڕووبەر (کم^٢)<ref name="DKEEZ">{{cite web|url=http://www.um.dk/da/menu/Udenrigspolitik/FredSikkerhedOgInternationalRetsorden/Folkeret/Havret/|archive-url=https://web.archive.org/web/20081123220949/http://www.um.dk/da/menu/Udenrigspolitik/FredSikkerhedOgInternationalRetsorden/Folkeret/Havret/|url-status=dead|title=Danish foreign ministry|archive-date=23 November 2008}}</ref> ! style="background:#e9e9e9;" | ڕووبەری وشکانی ! style="background:#e9e9e9;" | سەرجەم |- | style="text-align:left"|دانمارک | ١٠٥ ٩٨٩ | ٤٢ ٣٩٤ | ١٤٩ ٠٨٣ |- | style="text-align:left"|[[دوورگەکانی فارۆ]] | ٢٦٠ ٩٩٥ | ١ ٣٩٩ | ٢٦٢ ٣٩٤ |- | style="text-align:left"|گرینلاند | ٢ ١٨٤ ٢٥٤ | ٢ ١٦٦ ٠٨٦ | ٤ ٣٥٠ ٣٤٠ |- | style="text-align:left"|'''سەرجەم''' | '''٢ ٥٥١ ٢٣٨''' | '''٢ ٢١٠ ٥٧٩''' | '''٤ ٧٦١ ٨١٧''' |} وڵاتانی نۆردیک پێکەوە ڕووبەرێکی نزیکەی ٣٫٥&nbsp;ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشەیان ھەیە و جوگرافیاکەیان زۆر جۆراوجۆرە. ناوچەکە ئەوەندە بەرفراوانە کە پێنج [[ناوچەی کات|ناوچەی کاتی]] دەگرێتەوە. لە ڕۆژھەڵاتەوە ناوچەکە ھاوسنوورە لەگەڵ ڕووسیا، و لە ڕۆژاواشەوە لە ڕۆژێکی ڕووندا کەناراوەکانی کەنەدا لە گرینلاندەوە دەبینرێن. تەنانەت بەبێ گرینلاند و دوورگە نەرویژییەکانی [[سڤالبارد]] و [[یان مایەن]]، بەشەکەی تری وڵاتانی نۆردیک نزیکەی ١٫٣&nbsp;ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە. ئەمەش نزیکەی ھەمان ڕووبەری فەڕەنسا، ئەڵمانیا و ئیتاڵیایە پێکەوە. لە باشوورەوە، وڵاتەکان لەگەڵ [[دەوڵەتانی باڵتیک]]، پۆڵەندا، ئەڵمانیا و شانشینی یەکگرتوو دراوسێن، لە کاتێکدا لە باکوورەوە [[زەریای بەستەڵەکی باکوور]] ھەیە.<ref name="auto">{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |page=24 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> تایبەتمەندییە سروشتییە دیارەکانی وڵاتانی نۆردیک بریتین لە [[فیۆردەکانی نەرویژ]]، [[دەریای ئارکیپێلاگۆ]] لە نێوان فینلاند و سوید، [[زەویناسیی ئایسلەند|چالاکیی بەرفراوانی گڕکانی و گەرمیی زەوی لە ئایسلەند]]، و گرینلاند، کە گەورەترین دوورگەی جیھانە. باشووریترین خاڵی وڵاتانی نۆردیک [[گێدسێر]]ە، لەسەر دوورگەی [[فاڵستەر]] لە دانمارک. باکووریترین خاڵ [[دوورگەی کافێکلوبێن]]ە لە گرینلاند، کە ھاوکات باکووریترین خاڵی وشکانییە لەسەر زەوی. گەورەترین شارەکان و پایتەختەکانی وڵاتانی نۆردیک لە بەشەکانی باشووری ناوچەکەدا ھەڵکەوتوون، جگە لە [[ڕیکیاڤیک]]، پایتەختی ئایسلەند. [[ھێلسینکی]]، [[ئۆسلۆ]] و [[ستۆکھۆڵم]] ھەموویان نزیکن لە ھەمان ھێڵی پانتایی لەگەڵ باشووریترین خاڵی گرینلاند، [[دوورگەی ئێگەر]] (''Itilleq''): نزیکەی [[٦٠°ی باکوور]]. === بەرز و نزمی === {{See also|دەشتەکانی مودوس|دەشتی نیمچەتەختی ژێر-کامبریان}} تەواوی دانمارک و زۆربەی فینلاند لە خوار ٢٠٠ مەترەوەن و بەرز و نزمیی ھەردووکیان تا ڕادەیەک تەختە. لە دانمارکدا، [[مۆرین|مۆرینەکان]] و [[دۆڵی تونێلی|دۆڵە تونێلییەکان]] ھەندێک [[تۆپۆگرافیای بەرز و نزم|بەرز و نزمی]] بە سروشتی ناوچەکە دەبەخشن لە کاتێکدا لە فینلاند دەوروبەری دەریاچەکانی [[پیێلینێن]] و [[دەریاچەی پایانی|پایانی]] ھەندێک بەرز و نزمیی مامناوەند نیشان دەدەن. ناوچەی فینلاندی کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی [[کەنداوی بۆتنیا]] وەک گەورەترین دەشت لە وڵاتانی نۆردیکدا بەرچاو دەکەوێت.<ref name=Rudberg/> [[چیاکانی سکاندیناڤیا]] زاڵن بەسەر سروشتی نەرویژدا. بەشی باشووری چیاکانی سکاندیناڤیا لە بەشی باکووری پانترە و لوتکەی بەرزتری تێدایە. ھەروەھا بەشی باشووری زنجیرەیەک لە [[ڕووی پالێیک|فەلاتەکان و دەشتە کەمێک شەپۆلاوییەکان]] لەخۆ دەگرێت. بەشە ڕۆژاوایییەکانی چیاکان بەھۆی فیۆردەکانەوە لەت کراون، کە سروشتێکی سەرنجڕاکێش پێکدەھێنن. دەکرێت سروشتی سوید وەک تێکەڵەیەک لە ھی نەرویژ، فینلاند و دانمارک وەسف بکرێت. جگە لە [[کەناری بەرز]]، ناوچە کەناراوییەکانی سوید نزمایی پێکدەھێنن. سوید سێ ناوچەی بەرزاییی ھەیە، [[بەرزایییەکانی باشووری سوید]]، چیاکانی سکاندیناڤیا و [[ناوچەی نۆرلاند]] کە درێژکراوەی ڕۆژھەڵاتی چیاکانی سکاندیناڤیایە.<ref name=Rudberg/> بەرزایییەکانی باشووری سوید و ناوچەی نۆرلاند بەھۆی [[نزماییی ناوەندی سوید]]ەوە لە یەکتر جیا دەکرێنەوە. بەرز و نزمیی ئایسلەند لە نێوان وڵاتانی نۆردیکدا جیاوازە بەوەی کە بەرزایییەکی کاسەییشێوەیە.<ref name=Rudberg>{{cite book |last=Rudberg |first=Sten |author-link=Sten Rudberg |year=1960 |title=Geography of Norden |chapter=Geology and Morphology |pages=27–40|editor-last=Somme|editor-first=Axel|editor-link=Axel Sømme }}</ref> === کەشوھەوا === {{main|کەشوھەوای وڵاتانی نۆردیک}} [[پەڕگە:Average temperatures in the capitals of the Nordic countries in 2012.jpg|وێنۆک|تێکڕای پلەکانی گەرما لە پایتەختەکانی وڵاتانی نۆردیک لە ساڵی ٢٠١٢دا]] سەرەڕای ھەڵکەوتەی باکوورییان، وڵاتانی نۆردیک بە گشتی کەشوھەوایەکی مامناوەندیان ھەیە بە بەراورد لەگەڵ ئەو وڵاتە ترانەی لەسەر ئاستی جیھان ھەمان ھێڵی بازنەیی ھاوبەشیان ھەیە. کەشوھەوا لە وڵاتانی نۆردیکدا زیاتر لەژێر کاریگەریی ھەڵکەوتەی باکوورییاندایە، بەڵام بەھۆی نزیکی لە زەریا و [[تەوژمی کەنداو]] کە تەوژمی گەرمی زەریا لە نووکی فلۆریداوە دەھێنێت، کەشوھەواکەی نەرمتر دەبێتەوە. تەنانەت لە باکووری دووریشدا، زستانەکان دەکرێت تا ڕادەیەک مامناوەند بن، ھەرچەندە لە باکووری [[بازنەی جەمسەری]]دا ناوچەی کەشوھەوا زیاتر نیمچەجەمسەرییە بە زستانی سەخت و ھاوینی کورتەوە. لە گرینلاند و سڤالبارد کەشوھەوا جەمسەرییە. دەریا کاریگەرییەکی زۆری لەسەر کەشوھەوای ناوچە کەناراوییەکانی ڕۆژاوای ئایسلەند، نەرویژ، دانمارک و سوید ھەیە. بارین زۆرە و داپۆشینی بەفر لە وەرزی زستاندا دەگمەنە. ھاوینەکانیش بە گشتی فێنکن. ھەرچەندە مرۆڤ لە زەریای ئەتڵەسی و تەوژمی کەنداو دوور بکەوێتەوە، لە وەرزی زستاندا ساردتر دەبێت. فینلاند، زۆربەی سوید و بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتی نەرویژ لەژێر کاریگەریی کیشوەرە بەرفراوانەکەی ڕۆژھەڵاتدان کە دەبێتە ھۆی ھاوینی گەرم و درێژ و زستانی ساماڵ و سارد، کە زۆرجار بەفر دەبارێت. بۆ نموونە، [[بێرگن]] لە کەناراوەکانی ڕۆژاوای نەرویژ بە شێوەیەکی ئاسایی لە مانگی شوباتدا پلەی گەرمییەکەی لە سەرووی سفرەوەیە، لە کاتێکدا ھێلسینکی لە فینلاند بە شێوەیەکی ئاسایی لە ھەمان مانگدا پلەی گەرمییەکەی ٧–٨&nbsp;°C لە خوار سفرەوە دەبێت.<ref>{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |pages=23–26 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> بارودۆخی کەشوھەوا و جۆری زەوی شێوازی بەکارھێنانی زەوییان لە وڵاتانی نۆردیک دیاری کردووە. لە خاکی سەرەکیی دانمارک کە چڕیی دانیشتووانی بەرزە، بە زەحمەت سروشتی کێوی ماوەتەوە. زۆربەی دارستانە دەگمەنەکان دەستکردن و نزیکەی لەسەدا ٦٠ی تەواوی ڕووبەری دانمارک [[زەویی کێڵراو|کێڵراوە]] یان وەک باخچە و پارک دەستنیشان کراوە. لە لایەکی ترەوە، لە وڵاتانی تری نۆردیکدا سروشتی کێویی زۆر ماوەتەوە. تەنھا لە نێوان ٠ بۆ ٩ لەسەدی زەوی لە وڵاتانی تری نۆردیکدا کێڵراوە. نزیکەی ١٧ لەسەدی ڕووبەری وشکانی لە ئایسلەند بۆ لەوەڕگە و مێرگی ھەمیشەیی بەکاردەھێنرێت و ھەریەکە لە فینلاند، نەرویژ و ھەروەھا سویدیش خاوەنی ڕووبەری گەورەی دارستانن.<ref>{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |page=25 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەورووپا|سوێد|نەرویژ|دانمارک|فینلاند|گرینلەند|ئایسلەند}} {{پۆلی کۆمنز|Nordic region}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئایسلەند-کۆلکە}} {{سوێد-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئەورووپا]] [[پۆل:جوگرافیای ئەمریکای باکوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا]] 54gs2fo23rn33qau1pl22vss2ix7sbq 1684761 1684756 2026-10-10T07:30:57Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک زیاترە) 1684761 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Nordic_countries_orthographic.svg }}'''وڵاتانی باکوور''' ناوێکە کە بە ناوچەیەکی جوگرافی دراوە کە بەسەر [[ئەورووپای باکوور|باکووری ئەورووپا]] و باکووری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسیدا]] درێژ دەبێتەوە و وڵاتانی [[ئایسلەند]] و [[دانمارک]] و [[سوێد]] و [[فینلاند]] و [[نەرویژ]] لەخۆدەگرێت جگە لە ناوچەکانی سەر بەم وڵاتانە، کە بریتین لە ئالاند و [[گرینلەند]] و [[دوورگەکانی فارۆ]]. زاراوەی [[سکاندیناڤیا]] ھەندێک جار لە [[زمانی ئینگلیزی]]دا بۆ ئاماژەکردن بە وڵاتانی باکوور بەکاردێت، ھەرچەندە گرینلاند بەدەر دەکات و زۆرجار مەبەست لێی تەنھا بۆ وڵاتانی دانیمارک، سوێد و نەرویژ.<ref>[[mwod:Scandinavia|"Scandinavia"]]. </ref> پێنج وڵاتی ناوچەکە و سێ ھەرێمە ئۆتۆنۆمەکەیان مێژوویەکی ھاوبەشیان ھەیە، گەلەکانیان نەریت و کولتووری ھاوشێوە و نزیکیان ھەیە، لەنێویاندا سیستەمی سیاسی و کۆمەڵایەتی جیاوازیان. ھەرچەندە وڵاتانی باکوور لەلایەن یەک لایەنی سیاسییەوە نوێنەرایەتی ناکرێت، بەڵام بە ھاوبەشی لە ئەنجومەنی باکووردا کاردەکەن. کۆی ژمارەی دانیشتووانی وڵاتانی باکوور ٢٥ ملیۆن کەسە، کە لەسەر ڕووبەرێکی زەوی دەژین کە بە زیاتر لە ٣.٥ [[کیلۆمەتر چوارگۆشە|کیلۆمەتر]] دووجا درێژ دەبێتەوە (تەنھا گرینلاند نزیکەی ٦٠٪ی ئەم ڕووبەرەی داگیرکردووە). == مێژوو == === مێژووی سەرەتایی و سەدەکانی ناوین === {{Further|پێشمێژووی سکاندیناڤیا}} [[پەڕگە:Margaret of Denmark, Norway & Sweden (1389) effigy 2010 (2).jpg|وێنۆک|ڕاست|پەیکەری [[مارگرێتی یەکەمی دانمارک|شاژن مارگرێت]]، دامەزرێنەر و فەرمانڕەوای [[یەکێتیی کالمار]]]] [[پەڕگە:Kalmar Union ca. 1400.svg|وێنۆک|یەکێتیی کالمار، {{circa|١٤٠٠}}]] بەڵگەیەکی کەم لە وڵاتانی نۆردیک لە سەردەمی بەردین، سەردەمی بڕۆنز، یان سەردەمی ئاسن ماوەتەوە جگە لە ژمارەیەکی سنووردار لەو ئامرازانەی لە بەرد، بڕۆنز و ئاسن دروست کراون، ھەندێک خشڵ و ڕازاندنەوە، و کەڵەکەبەردی گۆڕەکان. بەڵام، یەکێک لە کۆمەڵە گرنگەکان کە بوونی ھەیە کۆمەڵەیەکی بەربڵاو و دەوڵەمەندە لە نەخشەبەردینەکان کە بە [[نەخشەبەردین]] ناسراون. [[گۆتەکان]]، کە بنەچەیان لە باشووری سکاندیناڤیا بوو و دواتر دابەش بوون بۆ [[ڤیزیگۆتەکان]] و [[ئۆسترۆگۆتەکان]]، دەزانرێت کە یەکێک بوون لە [[گەلانی جێرمەن]] کە دواتر پەیوەندییان بە [[ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمیی ڕۆژاوا]] و سەردەرھێنانی [[ئەورووپای سەدەکانی ناوین]]ەوە ھەبوو. بەڵام ئەمانە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژاوا|کەلتووری لاتینیی ڕۆما]]یان وەرگرت.<ref name="EBOgoth">{{cite web |url= https://www.britannica.com/topic/Goth |title= Goth |website= [[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher= [[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |date= 2015 |access-date= 31 March 2020 |archive-date= 2 November 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20211102053024/https://www.britannica.com/topic/Goth |url-status= live }}</ref> وڵاتانی نۆردیک بۆ یەکەم جار لە سەردەمی [[سەردەمی ڤایکینگ]]دا کەوتنە پەیوەندییەکی بەردەوامتر لەگەڵ تەواوی [[ئەورووپا]]دا. باشووری فینلاند و بەشەکانی باکووری سوێد و [[نەرویژ]] ئەو ناوچانە بوون کە ڤایکینگەکان زیاتر تەنھا بازرگانییان تێدا دەکرد و ھێرشیان دەکردە سەریان، لە کاتێکدا نیشتەجێگە بەردەوامەکانی ڤایکینگەکان لە ناوچەی نۆردیک لە باشووری نەرویژ و سوید، دانمارک و دوورگەکانی فارۆ و ھەروەھا بەشێک لە ئایسلەند، گرینلاند و [[ئۆسێلییەکان|ئیستۆنیا]] بوون. ئەورووپای مەسیحی بە کاری چڕی بانگخوازی وەڵامی ھێرش و داگیرکارییەکانی ڤایکینگەکانی دایەوە. بانگخوازەکان دەیانویست خاکە نوێیەکان لەلایەن پاشا مەسیحییەکانەوە فەرمانڕەوایی بکرێن کە یارمەتیدەر دەبوون لە بەھێزکردنی کڵێسادا. دوای گۆڕینی ئایین بۆ مەسیحییەت لە سەدەی یازدەھەمدا، سێ شانشینی باکوور لە ناوچەکەدا سەریان ھەڵدا: دانمارک، نەرویژ و سوید. ئایسلەند سەرەتا بوو بە [[کۆمۆنوێڵسی ئایسلەندی|کۆمۆنوێڵسێک]] پێش ئەوەی لە سەرەتای سەدەی سێزدەھەمدا بکەوێتە ژێر دەسەڵاتی نەرویژەوە. چەندین دەسەڵاتی عەلمانی ھەبوون کە ئامانجیان بوو فینلاند بخەنە ژێر فەرمانڕەواییی خۆیانەوە، بەڵام لە ڕێگەی [[شەڕی خاچپەرستیی دووەمی سویدی|دووەم]] و [[شەڕی خاچپەرستیی سێیەمی سویدی]] لە بەشی کۆتاییی سەدەی سێزدەھەمدا و لە ڕێگەی [[داگیرگەکردنی سویدی بۆ فینلاند|داگیرگەکردن]]ی ھەندێک ناوچەی کەناراویی فینلاند بە سویدییە مەسیحییەکان، [[فینلاند لەژێر دەسەڵاتی سویددا|فەرمانڕەواییی سوید بەسەر فینلانددا]] پلە بە پلە جێگیر بوو.<ref>{{cite web|url=https://www.hel.fi/hel2/kaumuseo/rakennusinventoinnit/raportit/kyl_paikkainventointi.pdf|title=Helsingin keskiaikaiset ja uuden ajan alun kylänpaikat 2011, Inventointiraportti 2011. Museovirasto|last=V.-P. Suhonen and Janne Heinonen|date=2011|access-date=1 February 2018|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134802/https://www.hel.fi/hel2/kaumuseo/rakennusinventoinnit/raportit/kyl_paikkainventointi.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|title=Ruotsin itämaa|last=Tarkiainen|first=Kari|publisher=Svenska litteratussällskapet i Finland|year=2010|isbn=9789515832122|location=Porvoo|pages=122–125}}</ref> لە سەردەمی [[سەدەکانی ناوین]]دا، زیادبوونی بازرگانی بەو واتایە بوو کە وڵاتانی نۆردیک زیاتر لەگەڵ ئەورووپادا تێکەڵ بوون و کۆمەڵگەی نۆردیک زیاتر بوو بە [[ئەورووپای کیشوەری|کیشوەری]]. پاشایەتییەکان لە سەدەکانی دوازدەھەم و سێزدەھەمدا پێگەی خۆیان لە ڕێگەی سەپاندنی باج بەسەر جووتیاراندا بەھێز کرد و چینێکی خانەدانیش سەری ھەڵدا. لە کۆتاییی سەدەکانی ناویندا، تەواوی ناوچەی نۆردیک لە ڕووی ڕامیارییەوە لەناو [[یەکێتیی کالمار]]ی سستدا یەکخران. لە ساڵی ١٤٧٢دا، [[ئۆرکنی]] و [[شێتڵاند]] لە یەکێتییەکە گواسترانەوە، لە دانمارکەوە بۆ [[سکۆتلاند]]، و لە کاتێکدا کاریگەرییەکی نۆردیک لەسەر ئەو کۆمەڵەدوورگانە دەمێنێتەوە،<ref>{{cite web |title=The Norse influence on Shetland culture |url=https://www.shetland.org/blog/norse-influence-shetland-culture |publisher=Visit Shetland |access-date=22 January 2026 |archive-date=2 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202112751/https://www.shetland.org/blog/norse-influence-shetland-culture |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Carrell |first1=Severin |title=‘It’s a bit of fun’: Orkney residents savour idea of joining Norway |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/jul/04/orkney-residents-savour-idea-of-joining-norway |publisher=The Guardian |access-date=22 January 2026}}</ref> ئەوان ئەمڕۆ بە شێوەیەکی گشتی بە نۆردیک دانانرێن. بەرژەوەندییە جیاوازەکان و بەتایبەتی ناڕەزایەتیی سوید لە باڵادەستیی دانمارک بووە ھۆی ململانێیەک کە لە دەیەی ١٤٣٠یەکانەوە بەرەو پێشەوە کۆسپی بۆ یەکێتییەکە دروست کرد تا ھەڵوەشاندنەوەی کۆتایی لە ساڵی ١٥٢٣دا. دوای ھەڵوەشاندنەوەکە، دانمارک و نەرویژ، بە ئایسلەندیشەوە، یەکێتییەکی کەسییان لە نێوان دوو شانشینەکەدا پێکھێنا بە ناوی [[دانمارک–نەرویژ]]، لە کاتێکدا قۆناغی سەرکەوتووی [[مێژووی سوید (١٥٢٣–١٦١١)|پاشاکانی ڤاسا]] لە سوید و فینلاند دەستی پێکرد. [[چاکسازیی لۆتەری]] ڕۆڵێکی گەورەی گێڕا لە دامەزراندنی دەوڵەتە سەرەتایییە مۆدێرنەکان لە دانمارک–نەرویژ و سویددا. === سەردەمی سەرەتای مۆدێرن و پیشەسازیبوون === سوید لە ماوەی [[شەڕی سی ساڵە]]دا زۆر سەرکەوتوو بوو، لە کاتێکدا دانمارک شکستی ھێنا. سوید دەرفەتێکی بۆ گۆڕینی دەسەڵات لە ناوچەکەدا بینی. دانمارک–نەرویژ خاکێکی ھەڕەشەئامێزیان ھەبوو کە دەوری سویدی دابوو و باجەکانی دەربەند مایەی بێزارییەکی بەردەوام بوون بۆ سویدییەکان. لە ساڵی ١٦٤٣دا، [[ئەنجومەنی تایبەتیی سوید]] دیاریی کرد کە دەستکەوتی خاکی سوید لە شەڕێکی چاوەڕوانکراو دژ بە دانمارک–نەرویژ چانسی باشی ھەیە. زۆری پێ نەچوو دوای ئەوە، سوید ھێرشی کردە سەر دانمارک–نەرویژ. شەڕەکە ھەروەک چاوەڕوان دەکرا بە سەرکەوتنی سوید کۆتاییی ھات و بەپێی [[پەیماننامەی دووەمی برۆمسێبرۆ (١٦٤٥)|پەیماننامەی برۆمسێبرۆ]] لە ساڵی ١٦٤٥دا، دانمارک–نەرویژ ناچار بوون دەستبەرداری ھەندێک لە خاکەکانیان ببن، لەوانەش ناوچەکانی نەرویژ [[یەمتلاند]]، [[ھێریێدالین]] و [[شارەوانیی ئێلڤدالین|ئیدرێ و سێرنا]]، ھەروەھا دوورگەکانی دانمارک لە [[دەریای باڵتیک]]: [[گۆتلاند]] و [[سارێما|ئۆسێل]]. بەم شێوەیە شەڕی سی ساڵە دەستپێکی [[ئیمپراتۆرییەتی سوید|سەرھەڵدانی سوید وەک زلھێزێک]] بوو، لە کاتێکدا سەرەتای دابەزینی دانمارکییەکان بوو. تا ڕادەیەک لە سەدەی شازدەھەم و بە دڵنیایییەوە لە سەدەی حەڤدەھەمدا، ناوچەی نۆردیک ڕۆڵێکی گەورەی لە ڕامیاریی ئەورووپادا لە بەرزترین ئاستدا گێڕا. ململانێ بۆ باڵادەستی بەسەر دەریای باڵتیک و دەرفەتە بازرگانییەکانی لە نێوان دانمارک–نەرویژ و سویددا پەرەی سەند، کە دەستی کرد بە کارکردنە سەر نەتەوە دراوسێکانی. سوید لە درێژخایەندا سەرکەوت و بوو بە زلھێزێکی گەورەی ئەورووپی کاتێک دەسەڵاتی خۆی فراوان کرد بۆ ناوچە کەناراوییەکان لە [[ڕووسیا]]ی ئەمڕۆ، [[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]]، و – دوای شەڕی سی ساڵە – ھەروەھا بۆ نێو [[پۆمێرانیا]] و ناوچەکانی دیکەی باکووری [[ئەڵمانیا]]. [[سوێد]] ھەروەھا لە ماوەی [[شەڕەکانی باکوور]] لە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدەھەمدا ناوچەیەکی بەرفراوانی لە دانمارک–نەرویژ داگیر کرد. سوێد چەندین ململانێشی لەگەڵ ڕووسیا لەسەر فینلاند و ناوچە ڕۆژھەڵاتییەکانی دیکەی وڵاتەکە ھەبوو و دوای [[شەڕی گەورەی باکوور]] (١٧٠٠–١٧٢١) سوید زۆربەی خاکەکانی دەرەوەی سنووری کۆنی سویدی لەدەست دا بۆ ڕووسیا، کە دواتر بوو بە زلھێزە گەورە نوێیەکە لە باکووری ئەورووپا. دوای [[شەڕەکانی ناپۆلیۆن]] (١٨٠٣–١٨١٥)، نەخشەی ڕامیاریی وڵاتانی نۆردیک دووبارە گۆڕدرا. لە ساڵی ١٨٠٩دا، فینلاند، کە ئەوکات لەژێر فەرمانڕەواییی سویددا بوو، لەلایەن [[ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا]]وە لە [[شەڕی فینلاند]]دا داگیر کرا، دوای ئەوە فینلاند بوو بە [[میرنشینی گەورەی فینلاند]]ی ئۆتۆنۆم. لە بەرامبەردا، سوید لە ساڵی ١٨١٤دا لە [[شەڕی سوید و نەرویژ (١٨١٤)|شەڕی سوید و نەرویژ]]دا نەرویژی لە دانمارک داگیر کرد و [[یەکێتیی نێوان سوید و نەرویژ]]ی دەست پێکرد. ئایسلەند، دوورگەکانی فارۆ و گرینلاند، کە لە سەدەی ھەژدەھەمدا دووبارە داگیرگەکرا بوونەوە، بوون بە دانمارکی. گەشەی دانیشتووان و پیشەسازیبوون لە سەدەی نۆزدەھەمدا گۆڕانکارییان بۆ وڵاتانی نۆردیک ھێنا و چینە کۆمەڵایەتییە نوێیەکان سیستمە ڕامیارییەکانیان بەرەو دیموکراسی ئاراستە کرد. ڕامیاریی نێونەتەوەیی و [[نەتەوایەتی]] ھەروەھا پێشمەرجەکانی بۆ سەربەخۆییی دواتری [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی نێوان نەرویژ و سوید|سەربەخۆییی نەرویژ لە ساڵی ١٩٠٥]]، [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی فینلاند|فینلاند لە ساڵی ١٩١٧]] و [[ڕیفراندۆمی دەستووریی ئایسلەند (١٩٤٤)|ئایسلەند لە ساڵی ١٩٤٤]] خولقاند. === سەردەمی کۆتایی مۆدێرن و سەردەمی ھاوچەرخ === [[پەڕگە:The Prime Ministers of the Nordic Countries in October 2014 (cropped).jpg|وێنۆک|سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی نۆردیک لە کۆبوونەوەی [[ئەنجومەنی نۆردیک]] لە ساڵی ٢٠١٤ لە [[ستۆکھۆڵم]]]] لە ماوەی دوو شەڕە جیھانییەکە و [[شەڕی سارد]]دا، پێنج دەوڵەتە بچووکەکەی نۆردیک ناچار کران بە ھەنگاوی ھاوسەنگکردنی سەخت، بەڵام سەربەخۆییی خۆیان پاراست و دیموکراسییە ئاشتیخوازەکانیان پەرە پێدا. دەوڵەتانی نۆردیک لە ماوەی [[شەڕی یەکەمی جیھانی]]دا بێلایەن بوون، بەڵام لە ماوەی [[شەڕی دووەمی جیھانی]]دا ئیتر نەیانتوانی لە ڕامیاریی جیھان بەدوور بن. [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٣٩دا ھێرشی کردە سەر فینلاند و فینلاند بەدوای [[شەڕی زستان]]دا دەستبەرداری بەشێک لە خاکەکەی بوو. لە ساڵی ١٩٤١دا، فینلاند [[شەڕی بەردەوامی|ھێرشێکی تۆڵەسەندنەوە]]ی ھاوکات لەگەڵ ھێرشی ئەڵمانیا بۆ سەر یەکێتیی سۆڤیەت دەست پێکرد. بەڵام خاکی زیاتر لەدەست چوو و بۆ چەندین ساڵی دواتر ڕامیاریی دەرەوەی فینلاند لەسەر بنەمای [[فینلاندیزەکردن|ڕازیکردنی یەکێتیی سۆڤیەت]] بوو، ھەرچەندە فینلاند لە پاراستنی شێوازی حوکمڕانیی دیموکراتیی خۆیدا سەرکەوتوو بوو. [[دانمارک لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|دانمارک]] و [[نەرویژ لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|نەرویژ]] لە ساڵی ١٩٤٠دا لەلایەن ئەڵمانیاوە داگیر کران. ھاوپەیمانان بە داگیرکردنی ئایسلەند، دوورگەکانی فارۆ و گرینلاند وەڵامیان دایەوە. [[سوید لە شەڕی دووەمی جیھانیدا|سوید]] توانی بە شێوەیەکی فەرمی بێلایەنیی خۆی لە ململانێی تەوەر/ھاوپەیماناندا بپارێزێت و خۆی لە دوژمنکاریی ڕاستەوخۆ بەدوور بگرێت، بەڵام لە کارکرددا لەگەڵ ویستەکانی دەسەڵاتی باڵادەست خۆی گونجاند – سەرەتا ئەڵمانیا، دواتر ھاوپەیمانان. بەڵام لە ماوەی شەڕی زستان لە نێوان فینلاند و ڕووسیادا لە ١٩٣٩–١٩٤٠، سوید پشتگیریی فینلاندی کرد و خۆی وەک «ناشەڕکەر» نەک بێلایەن ڕای گەیاند. بە بەراورد لەگەڵ بەشە گەورەکانی ئەورووپا، ناوچەی نۆردیک لە ماوەی شەڕی دووەمی جیھانیدا کەمتر زیانی بەرکەوت، کە ئەوەش بەشێکی گەشەسەندنی ئابووریی بەھێزی دوای شەڕ ڕوون دەکاتەوە. [[بزووتنەوەی کرێکاری]] – چ سەندیکاکان و چ پارتە ڕامیارییەکان – ئامادەیییەکی ڕامیاریی گرنگ بوو لە سەرتاسەری وڵاتانی نۆردیک لە سەدەی بیستەمدا. پارتە سۆسیال دیموکراتە گەورەکان باڵادەست بوون و دوای شەڕی دووەمی جیھانی وڵاتانی نۆردیک دەستیان کرد بە خزمەتکردن وەک [[مۆدێلی نۆردیک|مۆدێلێک]] بۆ دەوڵەتی خۆشگوزەرانی. لە ڕووی ئابوورییەوە، پێنج وڵاتەکەی نۆردیک بە تووندی پشتیان بە بازرگانیی دەرەکی دەبەست و بۆیە لە پاڵ بلۆکە بازرگانییە گەورەکاندا جێگیر بوون. دانمارک یەکەم وڵات بوو کە لە ساڵی ١٩٧٢دا پەیوەندی بە [[کۆمەڵگەی ئابووریی ئەورووپا]] (EEC) کرد و دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٣دا بوو بە [[یەکێتیی ئەورووپا]] (EU)، فینلاند و سویدیش لە ساڵی ١٩٩٥دا چوونە ناویەوە. نەرویژ و ئایسلەند ئەندامی [[کۆمەڵەی بازرگانیی ئازادی ئەورووپا]] (EFTA)ن. ھەرچۆنێک بێت، ھەموو وڵاتانی نۆردیک ئەندامی [[ناوچەی ئابووریی ئەورووپا]] (EEA)ن. دوای [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت]] لە دەیەی ١٩٩٠ەکاندا، وڵاتانی نۆردیک لە ڕێگەی کردنەوەی نووسینگەکانی ئەنجومەنی وەزیرانی نۆردیک لەو سێ وڵاتەدا، دەستیان بە ھاوبەشی لەگەڵ [[دەوڵەتانی باڵتیک]]ی دراوسێی تازە ئازادکراو ([[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]] و [[لیتوانیا]]) کرد.<ref>{{Cite web|url=https://www.norden.org/en/estonia-latvia-and-lithuania|title=Estonia, Latvia and Lithuania &#124; Nordic cooperation|website=www.norden.org|access-date=1 February 2024|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925081113/https://www.norden.org/en/estonia-latvia-and-lithuania|url-status=live}}</ref> [[کۆمەڵەی باڵتیک]] دەستی کرد بە کارکردن لەگەڵ ئەنجومەنی نۆردیک بۆ پێکھێنانی [[ھەشتی نۆردیک-باڵتیک]] لە ساڵی ١٩٩٢دا،<ref>{{Cite web|url=https://www.vm.ee/en/international-relations-estonian-diaspora/regional-cooperation/nordic-baltic-cooperation-nb8|title=Nordic-Baltic Cooperation (NB8) &#124; Välisministeerium|website=www.vm.ee|access-date=1 February 2024|archive-date=19 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230719143128/https://www.vm.ee/en/international-relations-estonian-diaspora/regional-cooperation/nordic-baltic-cooperation-nb8|url-status=live}}</ref> لە کاتێکدا کۆمپانیا گەورەکانی باڵتیک لە کەرتەکانی وەک بانکداری یان پەیوەندییەکان لەلایەن کۆمپانیاکانی نۆردیکەوە کڕدرانەوە.<ref>{{Cite web|url=https://www.baltictimes.com/news/articles/3708/|title=Swedes poised to become Baltic banking leaders|website=www.baltictimes.com|access-date=1 February 2024|archive-date=5 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105210224/http://www.baltictimes.com/news/articles/3708/|url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٩دا، ئیستۆنیا دەستی کرد بە بەرەوپێشبردنی [[ناسنامەی نۆردیک لە ئیستۆنیا|کەلەپووری نۆردیکی خۆی]]<ref>{{Cite web|url=https://vm.ee/en/news/estonia-nordic-country|title=Estonia as a Nordic Country &#124; Välisministeerium|website=vm.ee|access-date=1 February 2024|archive-date=1 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201112103/https://vm.ee/en/news/estonia-nordic-country|url-status=live}}</ref> لە کاتێکدا حکوومەتی سوید پەشیمانیی خۆی دەربڕی سەبارەت بە [[دیپۆرتکردنەوەی سویدی بۆ سەربازانی باڵتیک|دیپۆرتکردنەوەی سەربازانی ئیستۆنی و لاتڤی بۆ یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٤٦دا.<ref>''[[Svenska Dagbladet]]'' 21 and 22 June 1994</ref><ref>''[[Dagens Nyheter]]'' 21 and 22 June 1994</ref> دوای [[داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]، فینلاند لە ساڵی ٢٠٢٣دا پەیوەندی بە ناتۆوە کرد، ھەروەکوو سویدیش ساڵێک دواتر کردی.<ref>{{Cite web |url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_213448.htm |title=Finland joins NATO as 31st Ally |access-date=1 February 2024 |archive-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404142906/https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_213448.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|last=Kiderlin|first=Sophie|url=https://www.cnbc.com/2024/03/07/sweden-formally-joins-nato-military-alliance-ending-decades-of-neutrality.html|title=Sweden formally joins NATO military alliance, ending centuries of neutrality|website=[[CNBC]]|publisher=[[NBCUniversal Media Group]]|date=7 March 2024|access-date=7 March 2024|archive-date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307164516/https://www.cnbc.com/2024/03/07/sweden-formally-joins-nato-military-alliance-ending-decades-of-neutrality.html|url-status=live}}</ref> == جوگرافیا == [[پەڕگە:Norden satellite.jpg|وێنۆک|نەخشەی مانگی دەستکردی بەشی ئەورووپیی وڵاتانی نۆردیک، جگە لە [[یان مایەن]] و [[سڤالبارد]]]] [[پەڕگە:Oresundsbron 2009-09-17, Johannes Jansson.jpg|وێنۆک|[[پردی ئۆرسوند]] لە نێوان [[مالمۆ]] لە سوید و [[کۆپنھاگن]] لە دانمارک]] وڵاتانی نۆردیک و ناوچە خۆبەڕێوەبەرەکان بەپێی ڕیزبەندیی ئەلفوبێ – ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٨)، ڕووبەر (کم^٢) و چڕیی دانیشتووان (کەس/کم^٢): {|class="sortable wikitable" style="text-align: center" |- !وڵات!!دانیشتووان!!ڕووبەر!!چڕیی دانیشتووان |- |[[دانمارک]]||٥٬٨٠٦٬٠١٤||٤٢٬٩٣٣||١٣٥ |- |[[دوورگەکانی فارۆ]]||٥٠٬٣٢٢||١٬٣٩٣||٣٦ |- |[[فینلاند]]||٥٬٥٢٠٬٥٣٥||٣٣٨٬٤٢٤||١٦ |- |[[ئایسلەند]]||٣٥٥٬٦٢٠||١٠٢٬٧٧٥||٣٫٥ |- |[[نەرویژ]]||٥٬٣٢٣٬٩٣٣||٣٨٥٬٢٠٣||١٤ |- |[[سوید]]||١٠٬٣١٣٬٤٤٧||٤٥٠٬٢٩٥||٢٣ |- |[[ئۆلاند]]||٢٩٬٨٨٤||١٬٥٨٠||١٨ |- !'''سەرجەم'''!!٢٧٬٣٠١٬٥٣١!!١٬٣٢٢٬٦٠٣!!٢١ |- ! colspan="4" style="text-align: center;" | '''سەرچاوە:'''<ref>Inhabitants and area taken from our articles [[Denmark]], [[Finland]], [[Iceland]], [[Norway]] and [[Sweden]], where these numbers have sources. Population density is calculated based on those figures. Faroe Islands and Greenland are not included in Denmark. Svalbard also excluded. Population density rounded to closest integer, with exception of Iceland where the number is rounded to closes "half people per square kilometre" (as that is very low)</ref> |} دانمارک بە جیاوازییەکی زۆر پڕدانیشتووانترین وڵاتە، لە کاتێکدا سوید، نەرویژ و فینلاند کەمتر چڕیی دانیشتووانیان ھەیە و لەم ڕوانگەیەوە لە یەکتر دەچن. ئایسلەند ھەم کەمترین دانیشتووان و ھەم بە جیاوازییەکی زۆر کەمترین چڕیی دانیشتووانی ھەیە. بەڵام ڕووبەرێکی بەرفراوان لە فینلاند، نەرویژ و سوید، وەک زۆربەی ئایسلەند، بێدانیشتووانن. لە دانمارکدا ناوچەی لەو شێوەیە بوونی نییە. دانمارک چڕیی دانیشتووانی لە دەوروبەری تێکڕای کیشوەرەکەدایە، بەرزترە بۆ نموونە لە فەڕەنسا و پۆڵەندا بەڵام کەمترە لە چاو شانشینی یەکگرتوو، ئیتاڵیا یان ئەڵمانیا. فینلاند، نەرویژ و سوید چڕیی دانیشتووانیان کەمێک لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کەمترە، بەڵام لە کەنەدا بەرزترە. بە ژمارەی خەمڵێنراو، چڕیی دانیشتووانی ئایسلەند لە ھی کەنەدا دەچێت. === ڕووبەری وشکانی و ئاو === {{Further|ناوچەی ئابووریی تایبەت}} [[پەڕگە:Share of total area in the Nordic countries in 2012.jpg|وێنۆک|پشکی ڕووبەری گشتی لە وڵاتانی نۆردیک لە ساڵی ٢٠١٢دا]] ئەم پێڕستە [[خاکی پاشکۆ|خاکە پاشکۆکان]] لە چوارچێوەی [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتە سەروەرەکانیان]]دا دەگرێتەوە (بە خاکە بێدانیشتووانەکانیشەوە)، بەڵام داواکارییەکان لەسەر [[ئانتارکتیکا]] ناگرێتەوە. EEZ+TIA بریتییە لە ناوچەی ئابووریی تایبەت (EEZ) لەگەڵ [[پێڕستی وڵاتان و خاکە دەرەکییەکان بەپێی ڕووبەری گشتی|ڕووبەری گشتیی ناوخۆیی]] (TIA) کە وشکانی و ئاوە ناوخۆیییەکان لەخۆ دەگرێت. {|class="sortable wikitable" style="text-align: center" !پلە!!وڵات!!ڕووبەر!!EEZ!!ڕەفە!!EEZ+TIA |- |١||align=left|سوید||٤٤٧٬٤٢٠||١٦٠٬٨٨٥||١٥٤٬٦٠٤||٦٠٢٬٢٥٥ |- |٢||align=left|نەرویژ||٣٨٥٬٢٠٣||٢٬٣٨٥٬١٧٨||٤٣٤٬٠٢٠||٢٬٧٧٠٬٤٠٤ |- |٣||align=left|فینلاند||٣٣٨٬٥٣٤||٨٧٬١٧١||٨٥٬١٠٩||٤٢٥٬٥٩٠ |- |٤||align=left|ئایسلەند||١٠٣٬٤٤٠||٧٥١٬٣٤٥||١٠٨٬٠١٥||٨٥٤٬٣٤٥ |- |٥||align=left|دانمارک (بە [[گرینلاند]]یشەوە)||٢٬٢١٠٬٥٧٩||٢٬٥٥١٬٢٣٨||٤٩٥٬٦٥٧||٤٬٧٦١٬٨١١ |- !colspan=2|سەرجەم (جگە لە گرینلاند)||١٬٣١٨٬١٥٨||٣٬٧٥١٬٥٦٣||-||٥٬٠٦٤٬٠٦٥ |- !colspan=2|سەرجەم||٣٬٤٨٤٬٢٤٤||٥٬٩٣٥٬٨١٧||١٬٢٧٧٬٤٠٥||٩٬٤١٤٬٤٠٥ |} === دانمارک === [[پەڕگە:Territorial waters - Denmark.svg|وێنۆک|upright=1.35|ناوچە ئابوورییە تایبەتەکان و ئاوە ھەرێمییەکانی [[شانشینی دانمارک]]]] شانشینی دانمارک خاکی حوکمی خۆجێییی (''hjemmestyre'') [[دوورگەکانی فارۆ]] و خاکی خۆبەڕێوەبەریی (''selvstyre'') [[گرینلاند]] لەخۆ دەگرێت. {|class="wikitable" style="text-align:right" |- ! style="background:#e9e9e9; text-align:left;" | ناوچە ! style="background:#e9e9e9;" | EEZ و TW<br />ڕووبەر (کم^٢)<ref name="DKEEZ">{{cite web|url=http://www.um.dk/da/menu/Udenrigspolitik/FredSikkerhedOgInternationalRetsorden/Folkeret/Havret/|archive-url=https://web.archive.org/web/20081123220949/http://www.um.dk/da/menu/Udenrigspolitik/FredSikkerhedOgInternationalRetsorden/Folkeret/Havret/|url-status=dead|title=Danish foreign ministry|archive-date=23 November 2008}}</ref> ! style="background:#e9e9e9;" | ڕووبەری وشکانی ! style="background:#e9e9e9;" | سەرجەم |- | style="text-align:left"|دانمارک | ١٠٥ ٩٨٩ | ٤٢ ٣٩٤ | ١٤٩ ٠٨٣ |- | style="text-align:left"|[[دوورگەکانی فارۆ]] | ٢٦٠ ٩٩٥ | ١ ٣٩٩ | ٢٦٢ ٣٩٤ |- | style="text-align:left"|گرینلاند | ٢ ١٨٤ ٢٥٤ | ٢ ١٦٦ ٠٨٦ | ٤ ٣٥٠ ٣٤٠ |- | style="text-align:left"|'''سەرجەم''' | '''٢ ٥٥١ ٢٣٨''' | '''٢ ٢١٠ ٥٧٩''' | '''٤ ٧٦١ ٨١٧''' |} وڵاتانی نۆردیک پێکەوە ڕووبەرێکی نزیکەی ٣٫٥&nbsp;ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشەیان ھەیە و جوگرافیاکەیان زۆر جۆراوجۆرە. ناوچەکە ئەوەندە بەرفراوانە کە پێنج [[ناوچەی کات|ناوچەی کاتی]] دەگرێتەوە. لە ڕۆژھەڵاتەوە ناوچەکە ھاوسنوورە لەگەڵ ڕووسیا، و لە ڕۆژاواشەوە لە ڕۆژێکی ڕووندا کەناراوەکانی کەنەدا لە گرینلاندەوە دەبینرێن. تەنانەت بەبێ گرینلاند و دوورگە نەرویژییەکانی [[سڤالبارد]] و [[یان مایەن]]، بەشەکەی تری وڵاتانی نۆردیک نزیکەی ١٫٣&nbsp;ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە. ئەمەش نزیکەی ھەمان ڕووبەری فەڕەنسا، ئەڵمانیا و ئیتاڵیایە پێکەوە. لە باشوورەوە، وڵاتەکان لەگەڵ [[دەوڵەتانی باڵتیک]]، پۆڵەندا، ئەڵمانیا و شانشینی یەکگرتوو دراوسێن، لە کاتێکدا لە باکوورەوە [[زەریای بەستەڵەکی باکوور]] ھەیە.<ref name="auto">{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |page=24 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> تایبەتمەندییە سروشتییە دیارەکانی وڵاتانی نۆردیک بریتین لە [[فیۆردەکانی نەرویژ]]، [[دەریای ئارکیپێلاگۆ]] لە نێوان فینلاند و سوید، [[زەویناسیی ئایسلەند|چالاکیی بەرفراوانی گڕکانی و گەرمیی زەوی لە ئایسلەند]]، و گرینلاند، کە گەورەترین دوورگەی جیھانە. باشووریترین خاڵی وڵاتانی نۆردیک [[گێدسێر]]ە، لەسەر دوورگەی [[فاڵستەر]] لە دانمارک. باکووریترین خاڵ [[دوورگەی کافێکلوبێن]]ە لە گرینلاند، کە ھاوکات باکووریترین خاڵی وشکانییە لەسەر زەوی. گەورەترین شارەکان و پایتەختەکانی وڵاتانی نۆردیک لە بەشەکانی باشووری ناوچەکەدا ھەڵکەوتوون، جگە لە [[ڕیکیاڤیک]]، پایتەختی ئایسلەند. [[ھێلسینکی]]، [[ئۆسلۆ]] و [[ستۆکھۆڵم]] ھەموویان نزیکن لە ھەمان ھێڵی پانتایی لەگەڵ باشووریترین خاڵی گرینلاند، [[دوورگەی ئێگەر]] (''Itilleq''): نزیکەی [[٦٠°ی باکوور]]. === بەرز و نزمی === {{See also|دەشتەکانی مودوس|دەشتی نیمچەتەختی ژێر-کامبریان}} تەواوی دانمارک و زۆربەی فینلاند لە خوار ٢٠٠ مەترەوەن و بەرز و نزمیی ھەردووکیان تا ڕادەیەک تەختە. لە دانمارکدا، [[مۆرین|مۆرینەکان]] و [[دۆڵی تونێلی|دۆڵە تونێلییەکان]] ھەندێک [[تۆپۆگرافیای بەرز و نزم|بەرز و نزمی]] بە سروشتی ناوچەکە دەبەخشن لە کاتێکدا لە فینلاند دەوروبەری دەریاچەکانی [[پیێلینێن]] و [[دەریاچەی پایانی|پایانی]] ھەندێک بەرز و نزمیی مامناوەند نیشان دەدەن. ناوچەی فینلاندی کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی [[کەنداوی بۆتنیا]] وەک گەورەترین دەشت لە وڵاتانی نۆردیکدا بەرچاو دەکەوێت.<ref name=Rudberg/> [[چیاکانی سکاندیناڤیا]] زاڵن بەسەر سروشتی نەرویژدا. بەشی باشووری چیاکانی سکاندیناڤیا لە بەشی باکووری پانترە و لوتکەی بەرزتری تێدایە. ھەروەھا بەشی باشووری زنجیرەیەک لە [[ڕووی پالێیک|فەلاتەکان و دەشتە کەمێک شەپۆلاوییەکان]] لەخۆ دەگرێت. بەشە ڕۆژاوایییەکانی چیاکان بەھۆی فیۆردەکانەوە لەت کراون، کە سروشتێکی سەرنجڕاکێش پێکدەھێنن. دەکرێت سروشتی سوید وەک تێکەڵەیەک لە ھی نەرویژ، فینلاند و دانمارک وەسف بکرێت. جگە لە [[کەناری بەرز]]، ناوچە کەناراوییەکانی سوید نزمایی پێکدەھێنن. سوید سێ ناوچەی بەرزاییی ھەیە، [[بەرزایییەکانی باشووری سوید]]، چیاکانی سکاندیناڤیا و [[ناوچەی نۆرلاند]] کە درێژکراوەی ڕۆژھەڵاتی چیاکانی سکاندیناڤیایە.<ref name=Rudberg/> بەرزایییەکانی باشووری سوید و ناوچەی نۆرلاند بەھۆی [[نزماییی ناوەندی سوید]]ەوە لە یەکتر جیا دەکرێنەوە. بەرز و نزمیی ئایسلەند لە نێوان وڵاتانی نۆردیکدا جیاوازە بەوەی کە بەرزایییەکی کاسەییشێوەیە.<ref name=Rudberg>{{cite book |last=Rudberg |first=Sten |author-link=Sten Rudberg |year=1960 |title=Geography of Norden |chapter=Geology and Morphology |pages=27–40|editor-last=Somme|editor-first=Axel|editor-link=Axel Sømme }}</ref> === کەشوھەوا === {{main|کەشوھەوای وڵاتانی نۆردیک}} [[پەڕگە:Average temperatures in the capitals of the Nordic countries in 2012.jpg|وێنۆک|تێکڕای پلەکانی گەرما لە پایتەختەکانی وڵاتانی نۆردیک لە ساڵی ٢٠١٢دا]] سەرەڕای ھەڵکەوتەی باکوورییان، وڵاتانی نۆردیک بە گشتی کەشوھەوایەکی مامناوەندیان ھەیە بە بەراورد لەگەڵ ئەو وڵاتە ترانەی لەسەر ئاستی جیھان ھەمان ھێڵی بازنەیی ھاوبەشیان ھەیە. کەشوھەوا لە وڵاتانی نۆردیکدا زیاتر لەژێر کاریگەریی ھەڵکەوتەی باکوورییاندایە، بەڵام بەھۆی نزیکی لە زەریا و [[تەوژمی کەنداو]] کە تەوژمی گەرمی زەریا لە نووکی فلۆریداوە دەھێنێت، کەشوھەواکەی نەرمتر دەبێتەوە. تەنانەت لە باکووری دووریشدا، زستانەکان دەکرێت تا ڕادەیەک مامناوەند بن، ھەرچەندە لە باکووری [[بازنەی جەمسەری]]دا ناوچەی کەشوھەوا زیاتر نیمچەجەمسەرییە بە زستانی سەخت و ھاوینی کورتەوە. لە گرینلاند و سڤالبارد کەشوھەوا جەمسەرییە. دەریا کاریگەرییەکی زۆری لەسەر کەشوھەوای ناوچە کەناراوییەکانی ڕۆژاوای ئایسلەند، نەرویژ، دانمارک و سوید ھەیە. بارین زۆرە و داپۆشینی بەفر لە وەرزی زستاندا دەگمەنە. ھاوینەکانیش بە گشتی فێنکن. ھەرچەندە مرۆڤ لە زەریای ئەتڵەسی و تەوژمی کەنداو دوور بکەوێتەوە، لە وەرزی زستاندا ساردتر دەبێت. فینلاند، زۆربەی سوید و بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتی نەرویژ لەژێر کاریگەریی کیشوەرە بەرفراوانەکەی ڕۆژھەڵاتدان کە دەبێتە ھۆی ھاوینی گەرم و درێژ و زستانی ساماڵ و سارد، کە زۆرجار بەفر دەبارێت. بۆ نموونە، [[بێرگن]] لە کەناراوەکانی ڕۆژاوای نەرویژ بە شێوەیەکی ئاسایی لە مانگی شوباتدا پلەی گەرمییەکەی لە سەرووی سفرەوەیە، لە کاتێکدا ھێلسینکی لە فینلاند بە شێوەیەکی ئاسایی لە ھەمان مانگدا پلەی گەرمییەکەی ٧–٨&nbsp;°C لە خوار سفرەوە دەبێت.<ref>{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |pages=23–26 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> بارودۆخی کەشوھەوا و جۆری زەوی شێوازی بەکارھێنانی زەوییان لە وڵاتانی نۆردیک دیاری کردووە. لە خاکی سەرەکیی دانمارک کە چڕیی دانیشتووانی بەرزە، بە زەحمەت سروشتی کێوی ماوەتەوە. زۆربەی دارستانە دەگمەنەکان دەستکردن و نزیکەی لەسەدا ٦٠ی تەواوی ڕووبەری دانمارک [[زەویی کێڵراو|کێڵراوە]] یان وەک باخچە و پارک دەستنیشان کراوە. لە لایەکی ترەوە، لە وڵاتانی تری نۆردیکدا سروشتی کێویی زۆر ماوەتەوە. تەنھا لە نێوان ٠ بۆ ٩ لەسەدی زەوی لە وڵاتانی تری نۆردیکدا کێڵراوە. نزیکەی ١٧ لەسەدی ڕووبەری وشکانی لە ئایسلەند بۆ لەوەڕگە و مێرگی ھەمیشەیی بەکاردەھێنرێت و ھەریەکە لە فینلاند، نەرویژ و ھەروەھا سویدیش خاوەنی ڕووبەری گەورەی دارستانن.<ref>{{cite book |last=Haagensen |first=Klaus Munch |year=2013 |title=Nordic Statistical Yearbook |publisher=Nordic Council |page=25 |isbn=978-92-893-2481-6 }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەورووپا|سوێد|نەرویژ|دانمارک|فینلاند|گرینلەند|ئایسلەند}} {{پۆلی کۆمنز|Nordic region}} [[پۆل:جوگرافیای ئەورووپا]] [[پۆل:جوگرافیای ئەمریکای باکوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا]] s2qo8104yz6q0hs4v2c2jyweftad9pv 0 278522 1684675 1519625 2026-10-10T01:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریا-کۆلکە، کۆریای باکوور-کۆلکە) 1684675 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:1959-100won-1.jpg|alt=1959-100won-1|وێنۆک|403x403پیکسڵ|وۆنی [[کۆریای باکوور|کۆماری گەلی دیموکراتی کۆریای باکوور]] لە ١٩٥٩.]] '''وۆنی کۆریای باکوور''' یان '''دراوی وۆنی کۆری باکوور''' ({{بە کۆری|조선 원}}) ([[ھێما|سیمبول]]: '''₩ ،''' [[کۆد]]؛ '''KPW''')<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=North Korean money and currency 2024 Guide |ناونیشان=https://www.youngpioneertours.com/north-korean-money/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Young Pioneer Tours |زمان=en}}</ref> دراوی فەرمی [[کۆریای باکوور|کۆماری گەلی دیموکراتی کۆریای باکوورە]] و لە ساڵی [[١٩٤٧]]<nowiki/>ەوە دراوی فەرمییە لە [[کۆریای باکوور]]<ref name=":0" /> و بەفەرمی لە کۆریای باکوور بەکاردێت. == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|کۆریا|کۆریای باکوور|ئابووری|ئاسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Money of North Korea}} {{کۆریا-کۆلکە}} {{کۆریای باکوور-کۆلکە}} [[پۆل:دراوەکان]] [[پۆل:دراوەکانی ئاسیا]] [[پۆل:کۆریای باکوور]] 8x7796dqw6t5ty06ym52zxfi1dylg78 0 279287 1684533 1519513 2026-10-09T19:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1684533 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''وتەبێژ''' یان '''گوتەبێژ'''، کەسێکە کە ھەڵبژێردراوە بۆ ئەوەی بەناوی کەسانی ترەوە قسە بکات و لێدوان بدات. == بەرپرسیارێتی == کاری وتەبێژەکان ئەوەیە کە بە دڵسۆزی نوێنەرایەتی و داکۆکیکەربن لە ھەڵوێستەکانی سەرووی خۆیان، تەنانەت ئەگەر لەگەڵ بۆچوونی خۆشیان ناکۆک بێت. لە ئەنجامدا وتەبێژان بەگشتی لە کارمەندانی بەئەزموون یان کەسانی دیکە ھەڵدەبژێردرێن کە تەنیا پشتیوانی لە ئامانجەکان دەکەن.<ref name="ISBN 0-7914-3762-0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Goodman|یەکەم=Michael B.|سەردێڕ=Corporate communications for executives|ناونیشان=https://archive.org/details/corporatecommuni0000good|بڵاوکەرەوە=State University of New York Press|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٠-٧٩١٤-٣٧٦٢-٠|شوێن=Albany, N.Y|پەڕەکان=[https://archive.org/details/corporatecommuni٠٠٠٠good/page/n٣٢ ١٣]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پەیوەندییە گشتییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|سیاسەت|کۆمەڵگا|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Spokespersons}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:وتەبێژەکان]] jmow31shxgmepu1gotsvj0odyglpfof 1 279534 1684692 1409235 2026-10-10T01:57:55Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684692 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[عومەر نورماگۆمێدۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1409234 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230401165203/https://www.sportsmanor.com/heres-everything-you-need-to-know-about-usman-nurmagomedov/ بۆ https://www.sportsmanor.com/heres-everything-you-need-to-know-about-usman-nurmagomedov/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٤٤، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[عومەر نورماگۆمێدۆڤ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684691 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230315013849/https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ بۆ https://www.essentiallysports.com/ufc-news-who-is-khabib-nurmagomedovs-cousin-umar-nurmagomedov/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٥٧، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 8o4jw49wujif58t1gjkq0j85x8inwyy 0 280574 1684864 1519731 2026-10-10T10:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684864 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''ویلایەتی یوونیتی'''، کە بە ئەپەری ناوی ڕۆژاوای ئەپەری نایڵیش ناسراوە، ویلایەتێکی باشووری سودانە. ویلایەتی یونیتی لە ناوچەی گریتەر ئەپەر نایڵ ھەڵکەوتووە. یونیتی بە زۆری لەلایەن دوو گرووپی ئیتنیکی نیشتەجێیە: زۆرینەی نیوەر و کەمینەی دینکا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} es2y96bycgoqfrz9dl791raj3bdweeu 0 281211 1684758 1463185 2026-10-10T07:25:21Z 1silent scientist 51740 1684758 wikitext text/x-wiki {{بەستەری کەم}}[[پەڕگە:Vincent_Willem_van_Gogh_022.jpg|وێنۆک| [[ڤینسێنت ڤان گۆخ]]، ١٨٩٠. مۆزەخانەی کرۆلەر-مۆلەر. ''[[سامرییەکان|سامری]] باش'' (دوای [[commons:File:The_Good_Samaritan_(Delacroix_1849).jpg|دیلاکرۆکس]]).]] '''ویژدان'''{{تێبینی|لە «وِجْدَان»ی [[عەرەبی]]یەوە ھاتووە}} بریتییە لە پرۆسەیەکی [[ناسیاری]] کە [[کوڵوکۆ|سۆز]] و پەیوەندییە ھزرییەکان لەسەر بنەمای [[فەلسەفەی ڕەوشت]] یان سیستمی بەھاکانی تاک پوختە دەکات. ویژدان بە پێچەوانەی ھەست یان بیرکردنەوەی وروژێنراوەوە وەستاوە بەھۆی پەیوەندییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنە ھەستیارە دەستبەجێیەکان و وەڵامە ئاکارییەکان دامەزراوە، وەک لە وەڵامەکانی [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] ھاوسۆزیدا. بە زاراوەیەکی باو زۆرجار ویژدان بەو شێوەیە پێناسە دەکرێت کە دەبێتە ھۆی ھەستکردن بە [[پەشیمانی]] کاتێک کەسێک کردەوەیەک ئەنجام دەدات کە لەگەڵ بەھا ڕەوشتییەکاندا ناکۆکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> ڕووانگە ئایینییەکان بە شێوەیەکی گشتی ویژدان وەک بابەتێکی پەیوەست بە ئەخلاقیاتی سروشتی مرۆڤ، جیھانی چاکە و/یان خودایی دەبینن. لایەنە ڕێوڕەسمیی، ئەفسانەیی، باوەڕیی، یاسایی، دامەزراوەیی و ماددییەکانی ئایین مەرج نییە لەگەڵ ڕوانگە ئەزموونی، ھەستیی، ڕۆحیی یان وردبینییەکان سەبارەت بە سەرچاوە و چۆنییەتی کارکردنی ویژدان بگونجێن. ڕوانگە زانستییە یان عەلمانییە باوەکان توانای ویژدان وەک بابەتێکی بۆماوەیی دیاریکراو دەبینن، کە بابەتەکەی وەک بەشێک لە کەلتوور فێر دەبێت یان وەری دەگرێت. خوازە باوەکانی ویژدان بریتین لە «دەنگی ناوەکی»، «ڕووناکی ناوەکی»یان پشت بەستنی [[سوقرات]] بەوەی کە یۆنانییەکان ناویان دەنا «نیشانەی دایمۆنی»، کە ئاماژەیە بۆ ئەو دەنگە ناوەکییە ڕێگریکارە کە دەبیسترێت کاتێک مرۆڤ خەریکە ھەڵەیەک ئەنجام بدات. ویژدان، وەک لە بەشەکانی خوارەوەدا بە وردی باسکراوە، یەکێکە لە چەمکەکانی یاسای نیشتمانی و نێودەوڵەتی کە بە شێوەیەکی زیادکردوو وەک بابەتێکی جێبەجێکراو لەسەر ئاستی جیھان سەیر دەکرێت، لەگەڵ بەشداریکردنی لە ھاندانی زۆرێک لەو ڕەفتارانەی کە لە بەرژەوەندی گشتیدان و بوونەتە بابەتی زۆرێک لە نموونە دیارەکان لە [[ئەدەب]]، [[مۆسیقا]] و [[سینەما]]دا.<ref>https://web.archive.org/web/20140426160449/http://www.amnesty.org/en/blog/art-for-amnesty/ambassador-of-conscience</ref><ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == لێکدانەوەی زانستی ھاوچەرخی ویژدان == زانایانی سەردەم لە بواری زانستە مرۆیییەکان و [[دەروونزانی]] و زانستی دەماردا ویژدانیان وەک ئەرکێکی مێشک لێکداوەتەوە کە لە مرۆڤدا پەرەی سەندووە بۆ ئاسانکاری کردنی لەخۆبوردەیی دوولایەنە (بە [[ئینگلیزی]]: [[:en:Altruism|Altruism]])یان ڕەفتاری ئاراستەکراو لەلایەن تاکەوە بۆ یارمەتیدانی ئەوانی تر لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیان یان پێداویستییەکانیان بەبێ چاوەڕوانی ھیچ پاداشتێک لەناو کۆمەڵگاکانیاندا. ویژدان وشە و وەسفێکە کە کۆمەڵێک ھەست و سۆز و بنەما و بەھا لەخۆدەگرێت کە [[مرۆڤ]] حوکم دەکەن و دیلی دەکەن بۆ ئەوەی ڕەفتاری باش و بەڕێز بێت لەگەڵ ئەوانی تردا، ھەستیان پێبکات و پارێزگاری لە ھەستیان بکات و ستەمیان لێنەکات و ڕەچاوی مافەکانیان بکات و بەکورتی، تەرازووی ھەست و وشیارییە لەلای مرۆڤ بۆ جیاکردنەوەی ڕاست لە ھەڵە لەگەڵ خۆکۆنترۆڵکردن بۆ کردنی ڕاست و دوورکەوتنەوە لە ھەڵە. == بۆچی ویژدان نامێنێت == ویژدان شتێکی ھەستەکییە لەناو دڵەکاندایە، کاتێک دڵ نوقمی تاریکی و [[خۆبەگەورەزانین]] و [[لووتبەرزی]] و [[فێڵکردن]] دەبێت، «من» و ئارەزووەکان زاڵ دەبن بەسەر دەنگی ویژداندا و دەنگی ویژدان نزیک دەبێتەوە لە نەمان. کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، [[سۆز]] بۆ بچووک نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ھەستکردن بە پیر نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ئەوانەی چواردەورت جا بچووک بن یان گەورە، نامێنن. == ویژدان لە فەلسەفەدا == پێکھاتەیەکە لە ئەزموونە سۆزدارییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ بەرپرسیارێتی ئەخلاقی ڕەفتارەکانی لە کۆمەڵگادا دامەزراوە، و ھەڵسەنگاندنی خودی تاک بۆ کردار و ڕەفتارەکانی. ویژدان سیفەتێکی زگماکی نییە، بەڵکو پێگەی مرۆڤ لە کۆمەڵگادا، بارودۆخی ژیانی، پەروەردەکەی و ھتد دیاری دەکەن. ویژدان پەیوەندییەکی نزیکی بە ئەرکەوە ھەیە، و مرۆڤ – بە وشیارییەوە بەوەی کە ئەرکی خۆی بە تەواوی ئەنجامداوە – ھەست دەکات ویژدانی ئاسوودەیە، بەڵام پێشێلکردنی ئەرک لەگەڵ ئازاری ویژداندا دەبێت. ویژدان، لە وەڵامدانەوەی ئەرێنییانەی بۆ داواکارییەکانی کۆمەڵگا، ھێزێکی پاڵنەری بەھێزە بۆ پێگەیاندنی ئەخلاقی تاک.<ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ویکیفەرھەنگ|ویژدان}} {{فەلسەفە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Conscience}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} [[پۆل:سایکۆلۆژیای ڕەوشت]] [[پۆل:فەلسەفەی ژیان]] [[پۆل:کەسایەتی]] p1r9rbe846bfju1xye1ivje8bmth2pr 1684759 1684758 2026-10-10T07:25:40Z 1silent scientist 51740 /* تێبینییەکان */ 1684759 wikitext text/x-wiki {{بەستەری کەم}}[[پەڕگە:Vincent_Willem_van_Gogh_022.jpg|وێنۆک| [[ڤینسێنت ڤان گۆخ]]، ١٨٩٠. مۆزەخانەی کرۆلەر-مۆلەر. ''[[سامرییەکان|سامری]] باش'' (دوای [[commons:File:The_Good_Samaritan_(Delacroix_1849).jpg|دیلاکرۆکس]]).]] '''ویژدان'''{{تێبینی|لە «وِجْدَان»ی [[عەرەبی]]یەوە ھاتووە}} بریتییە لە پرۆسەیەکی [[ناسیاری]] کە [[کوڵوکۆ|سۆز]] و پەیوەندییە ھزرییەکان لەسەر بنەمای [[فەلسەفەی ڕەوشت]] یان سیستمی بەھاکانی تاک پوختە دەکات. ویژدان بە پێچەوانەی ھەست یان بیرکردنەوەی وروژێنراوەوە وەستاوە بەھۆی پەیوەندییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنە ھەستیارە دەستبەجێیەکان و وەڵامە ئاکارییەکان دامەزراوە، وەک لە وەڵامەکانی [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] ھاوسۆزیدا. بە زاراوەیەکی باو زۆرجار ویژدان بەو شێوەیە پێناسە دەکرێت کە دەبێتە ھۆی ھەستکردن بە [[پەشیمانی]] کاتێک کەسێک کردەوەیەک ئەنجام دەدات کە لەگەڵ بەھا ڕەوشتییەکاندا ناکۆکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> ڕووانگە ئایینییەکان بە شێوەیەکی گشتی ویژدان وەک بابەتێکی پەیوەست بە ئەخلاقیاتی سروشتی مرۆڤ، جیھانی چاکە و/یان خودایی دەبینن. لایەنە ڕێوڕەسمیی، ئەفسانەیی، باوەڕیی، یاسایی، دامەزراوەیی و ماددییەکانی ئایین مەرج نییە لەگەڵ ڕوانگە ئەزموونی، ھەستیی، ڕۆحیی یان وردبینییەکان سەبارەت بە سەرچاوە و چۆنییەتی کارکردنی ویژدان بگونجێن. ڕوانگە زانستییە یان عەلمانییە باوەکان توانای ویژدان وەک بابەتێکی بۆماوەیی دیاریکراو دەبینن، کە بابەتەکەی وەک بەشێک لە کەلتوور فێر دەبێت یان وەری دەگرێت. خوازە باوەکانی ویژدان بریتین لە «دەنگی ناوەکی»، «ڕووناکی ناوەکی»یان پشت بەستنی [[سوقرات]] بەوەی کە یۆنانییەکان ناویان دەنا «نیشانەی دایمۆنی»، کە ئاماژەیە بۆ ئەو دەنگە ناوەکییە ڕێگریکارە کە دەبیسترێت کاتێک مرۆڤ خەریکە ھەڵەیەک ئەنجام بدات. ویژدان، وەک لە بەشەکانی خوارەوەدا بە وردی باسکراوە، یەکێکە لە چەمکەکانی یاسای نیشتمانی و نێودەوڵەتی کە بە شێوەیەکی زیادکردوو وەک بابەتێکی جێبەجێکراو لەسەر ئاستی جیھان سەیر دەکرێت، لەگەڵ بەشداریکردنی لە ھاندانی زۆرێک لەو ڕەفتارانەی کە لە بەرژەوەندی گشتیدان و بوونەتە بابەتی زۆرێک لە نموونە دیارەکان لە [[ئەدەب]]، [[مۆسیقا]] و [[سینەما]]دا.<ref>https://web.archive.org/web/20140426160449/http://www.amnesty.org/en/blog/art-for-amnesty/ambassador-of-conscience</ref><ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == لێکدانەوەی زانستی ھاوچەرخی ویژدان == زانایانی سەردەم لە بواری زانستە مرۆیییەکان و [[دەروونزانی]] و زانستی دەماردا ویژدانیان وەک ئەرکێکی مێشک لێکداوەتەوە کە لە مرۆڤدا پەرەی سەندووە بۆ ئاسانکاری کردنی لەخۆبوردەیی دوولایەنە (بە [[ئینگلیزی]]: [[:en:Altruism|Altruism]])یان ڕەفتاری ئاراستەکراو لەلایەن تاکەوە بۆ یارمەتیدانی ئەوانی تر لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیان یان پێداویستییەکانیان بەبێ چاوەڕوانی ھیچ پاداشتێک لەناو کۆمەڵگاکانیاندا. ویژدان وشە و وەسفێکە کە کۆمەڵێک ھەست و سۆز و بنەما و بەھا لەخۆدەگرێت کە [[مرۆڤ]] حوکم دەکەن و دیلی دەکەن بۆ ئەوەی ڕەفتاری باش و بەڕێز بێت لەگەڵ ئەوانی تردا، ھەستیان پێبکات و پارێزگاری لە ھەستیان بکات و ستەمیان لێنەکات و ڕەچاوی مافەکانیان بکات و بەکورتی، تەرازووی ھەست و وشیارییە لەلای مرۆڤ بۆ جیاکردنەوەی ڕاست لە ھەڵە لەگەڵ خۆکۆنترۆڵکردن بۆ کردنی ڕاست و دوورکەوتنەوە لە ھەڵە. == بۆچی ویژدان نامێنێت == ویژدان شتێکی ھەستەکییە لەناو دڵەکاندایە، کاتێک دڵ نوقمی تاریکی و [[خۆبەگەورەزانین]] و [[لووتبەرزی]] و [[فێڵکردن]] دەبێت، «من» و ئارەزووەکان زاڵ دەبن بەسەر دەنگی ویژداندا و دەنگی ویژدان نزیک دەبێتەوە لە نەمان. کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، [[سۆز]] بۆ بچووک نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ھەستکردن بە پیر نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ئەوانەی چواردەورت جا بچووک بن یان گەورە، نامێنن. == ویژدان لە فەلسەفەدا == پێکھاتەیەکە لە ئەزموونە سۆزدارییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ بەرپرسیارێتی ئەخلاقی ڕەفتارەکانی لە کۆمەڵگادا دامەزراوە، و ھەڵسەنگاندنی خودی تاک بۆ کردار و ڕەفتارەکانی. ویژدان سیفەتێکی زگماکی نییە، بەڵکو پێگەی مرۆڤ لە کۆمەڵگادا، بارودۆخی ژیانی، پەروەردەکەی و ھتد دیاری دەکەن. ویژدان پەیوەندییەکی نزیکی بە ئەرکەوە ھەیە، و مرۆڤ – بە وشیارییەوە بەوەی کە ئەرکی خۆی بە تەواوی ئەنجامداوە – ھەست دەکات ویژدانی ئاسوودەیە، بەڵام پێشێلکردنی ئەرک لەگەڵ ئازاری ویژداندا دەبێت. ویژدان، لە وەڵامدانەوەی ئەرێنییانەی بۆ داواکارییەکانی کۆمەڵگا، ھێزێکی پاڵنەری بەھێزە بۆ پێگەیاندنی ئەخلاقی تاک.<ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ویکیفەرھەنگ|ویژدان}} {{فەلسەفە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Conscience}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} [[پۆل:سایکۆلۆژیای ڕەوشت]] [[پۆل:فەلسەفەی ژیان]] [[پۆل:کەسایەتی]] 3a1xi93k0ba0hs9qj3jgdt34739ykdk 1684760 1684759 2026-10-10T07:25:57Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1684760 wikitext text/x-wiki {{بەستەری کەم}}[[پەڕگە:Vincent_Willem_van_Gogh_022.jpg|وێنۆک| [[ڤینسێنت ڤان گۆخ]]، ١٨٩٠. مۆزەخانەی کرۆلەر-مۆلەر. ''[[سامرییەکان|سامری]] باش'' (دوای [[commons:File:The_Good_Samaritan_(Delacroix_1849).jpg|دیلاکرۆکس]]).]] '''ویژدان'''{{تێبینی|لە «وِجْدَان»ی [[عەرەبی]]یەوە ھاتووە}} بریتییە لە پرۆسەیەکی [[ناسیاری]] کە [[کوڵوکۆ|سۆز]] و پەیوەندییە ھزرییەکان لەسەر بنەمای [[فەلسەفەی ڕەوشت]] یان سیستمی بەھاکانی تاک پوختە دەکات. ویژدان بە پێچەوانەی ھەست یان بیرکردنەوەی وروژێنراوەوە وەستاوە بەھۆی پەیوەندییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنە ھەستیارە دەستبەجێیەکان و وەڵامە ئاکارییەکان دامەزراوە، وەک لە وەڵامەکانی [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] ھاوسۆزیدا. بە زاراوەیەکی باو زۆرجار ویژدان بەو شێوەیە پێناسە دەکرێت کە دەبێتە ھۆی ھەستکردن بە [[پەشیمانی]] کاتێک کەسێک کردەوەیەک ئەنجام دەدات کە لەگەڵ بەھا ڕەوشتییەکاندا ناکۆکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> ڕووانگە ئایینییەکان بە شێوەیەکی گشتی ویژدان وەک بابەتێکی پەیوەست بە ئەخلاقیاتی سروشتی مرۆڤ، جیھانی چاکە و/یان خودایی دەبینن. لایەنە ڕێوڕەسمیی، ئەفسانەیی، باوەڕیی، یاسایی، دامەزراوەیی و ماددییەکانی ئایین مەرج نییە لەگەڵ ڕوانگە ئەزموونی، ھەستیی، ڕۆحیی یان وردبینییەکان سەبارەت بە سەرچاوە و چۆنییەتی کارکردنی ویژدان بگونجێن. ڕوانگە زانستییە یان عەلمانییە باوەکان توانای ویژدان وەک بابەتێکی بۆماوەیی دیاریکراو دەبینن، کە بابەتەکەی وەک بەشێک لە کەلتوور فێر دەبێت یان وەری دەگرێت. خوازە باوەکانی ویژدان بریتین لە «دەنگی ناوەکی»، «ڕووناکی ناوەکی»یان پشت بەستنی [[سوقرات]] بەوەی کە یۆنانییەکان ناویان دەنا «نیشانەی دایمۆنی»، کە ئاماژەیە بۆ ئەو دەنگە ناوەکییە ڕێگریکارە کە دەبیسترێت کاتێک مرۆڤ خەریکە ھەڵەیەک ئەنجام بدات. ویژدان، وەک لە بەشەکانی خوارەوەدا بە وردی باسکراوە، یەکێکە لە چەمکەکانی یاسای نیشتمانی و نێودەوڵەتی کە بە شێوەیەکی زیادکردوو وەک بابەتێکی جێبەجێکراو لەسەر ئاستی جیھان سەیر دەکرێت، لەگەڵ بەشداریکردنی لە ھاندانی زۆرێک لەو ڕەفتارانەی کە لە بەرژەوەندی گشتیدان و بوونەتە بابەتی زۆرێک لە نموونە دیارەکان لە [[ئەدەب]]، [[مۆسیقا]] و [[سینەما]]دا.<ref>https://web.archive.org/web/20140426160449/http://www.amnesty.org/en/blog/art-for-amnesty/ambassador-of-conscience</ref><ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == لێکدانەوەی زانستی ھاوچەرخی ویژدان == زانایانی سەردەم لە بواری زانستە مرۆیییەکان و [[دەروونزانی]] و زانستی دەماردا ویژدانیان وەک ئەرکێکی مێشک لێکداوەتەوە کە لە مرۆڤدا پەرەی سەندووە بۆ ئاسانکاری کردنی لەخۆبوردەیی دوولایەنە (بە [[ئینگلیزی]]: [[:en:Altruism|Altruism]])یان ڕەفتاری ئاراستەکراو لەلایەن تاکەوە بۆ یارمەتیدانی ئەوانی تر لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیان یان پێداویستییەکانیان بەبێ چاوەڕوانی ھیچ پاداشتێک لەناو کۆمەڵگاکانیاندا. ویژدان وشە و وەسفێکە کە کۆمەڵێک ھەست و سۆز و بنەما و بەھا لەخۆدەگرێت کە [[مرۆڤ]] حوکم دەکەن و دیلی دەکەن بۆ ئەوەی ڕەفتاری باش و بەڕێز بێت لەگەڵ ئەوانی تردا، ھەستیان پێبکات و پارێزگاری لە ھەستیان بکات و ستەمیان لێنەکات و ڕەچاوی مافەکانیان بکات و بەکورتی، تەرازووی ھەست و وشیارییە لەلای مرۆڤ بۆ جیاکردنەوەی ڕاست لە ھەڵە لەگەڵ خۆکۆنترۆڵکردن بۆ کردنی ڕاست و دوورکەوتنەوە لە ھەڵە. == بۆچی ویژدان نامێنێت == ویژدان شتێکی ھەستەکییە لەناو دڵەکاندایە، کاتێک دڵ نوقمی تاریکی و [[خۆبەگەورەزانین]] و [[لووتبەرزی]] و [[فێڵکردن]] دەبێت، «من» و ئارەزووەکان زاڵ دەبن بەسەر دەنگی ویژداندا و دەنگی ویژدان نزیک دەبێتەوە لە نەمان. کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، [[سۆز]] بۆ بچووک نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ھەستکردن بە پیر نامێنێت، کاتێک دەنگی «من» بەسەر ویژداندا زاڵ بوو، ئەوانەی چواردەورت جا بچووک بن یان گەورە، نامێنن. == ویژدان لە فەلسەفەدا == پێکھاتەیەکە لە ئەزموونە سۆزدارییەکان کە لەسەر بنەمای تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ بەرپرسیارێتی ئەخلاقی ڕەفتارەکانی لە کۆمەڵگادا دامەزراوە، و ھەڵسەنگاندنی خودی تاک بۆ کردار و ڕەفتارەکانی. ویژدان سیفەتێکی زگماکی نییە، بەڵکو پێگەی مرۆڤ لە کۆمەڵگادا، بارودۆخی ژیانی، پەروەردەکەی و ھتد دیاری دەکەن. ویژدان پەیوەندییەکی نزیکی بە ئەرکەوە ھەیە، و مرۆڤ – بە وشیارییەوە بەوەی کە ئەرکی خۆی بە تەواوی ئەنجامداوە – ھەست دەکات ویژدانی ئاسوودەیە، بەڵام پێشێلکردنی ئەرک لەگەڵ ئازاری ویژداندا دەبێت. ویژدان، لە وەڵامدانەوەی ئەرێنییانەی بۆ داواکارییەکانی کۆمەڵگا، ھێزێکی پاڵنەری بەھێزە بۆ پێگەیاندنی ئەخلاقی تاک.<ref>الموسوعة الفلسفية، وضع لجنة من العلماء السوفياتيين، ترجمة سمير كرم، طبعة دار الطليعة، بيروت، ص 282</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ویکیفەرھەنگ|ویژدان}} {{فەلسەفە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Conscience}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} [[پۆل:سایکۆلۆژیای ڕەوشت]] [[پۆل:فەلسەفەی ژیان]] [[پۆل:کەسایەتی]] 1wqq4p5zy0j1izfexdhw3bnhsuvgnn7 0 282582 1684662 1519602 2026-10-10T01:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684662 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وڵاتانی باڵتیک''' یان '''دەوڵەتانی باڵتیک''' زاراوەیەکی جیۆپۆلەتیکییە کە [[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]] و [[لیتوانیا]] لەخۆدەگرێت. ھەر سێ وڵات ئەندامن لە [[ناتۆ]]، [[یەکێتیی ئەورووپا]]، [[ناوچەی یۆرۆ]]، [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و ڕێکخراوی ھاریکاری و گەشەپێدانی ئابووری (OECD). ئەم سێ [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتە سەربەخۆیەی]] کە دەکەونە کەناری ڕۆژھەڵاتی [[دەریای باڵتیک|دەریای باڵتیکەوە]]، ھەندێک جار پێیان دەوترێت «نەتەوەکانی باڵتیک»، کەمتر و لە بارودۆخە مێژوویییەکاندا پێیان دەوترێت «کۆمارەکانی باڵتیک»، «خاکەکانی باڵتیک»یان بە سادەیی «باڵتیک». زاراوەی «باڵتیکۆم» ھەندێک جار بەکاردێت بۆ وەسفکردنی ناوچەکە کە ئەم سێ دەوڵەتە لەخۆدەگرێت. ھەر سێ وڵاتی باڵتیک لەلایەن [[بانکی جیھانی]]یەوە وەک ئابوورییەکانی داھاتی بەرز پۆلێن کراون و [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|پێوەری بەرزی گەشەپێدانی مرۆیی]] دەپارێزن. ئەم سێ حکوومەتە لە ھاوکاری نێوان حکوومەتەکان و پەرلەماندا بەشدارن. ھەروەھا ھاوکاری بەردەوام ھەیە لە سیاسەتی دەرەوە و ئاسایش، بەرگری، وزە و گواستنەوەدا.<ref name="EstoniaFA">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Republic of Estonia |ناونیشان=http://vm.ee/en/baltic-cooperation|سەردێڕ= Baltic Cooperation |وێبگە=Ministry of Foreign Affairs |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170506193534/http://www.vm.ee/en/baltic-cooperation|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Baltic states}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئەورووپا]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا]] 9xznur98dua8xw5180zi8oc01n4u5f1 0 284176 1684538 1519519 2026-10-09T19:37:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1684538 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox television channel}}'''فەتافیەت''' کەناڵێکی چێشتلێنان و چێشتلێنان و کات بەسەربردنە و بنکەکەی لە دوبەیە و بۆ ٢١ وڵات پەخشی. {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|خۆراک}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:میدیای گشتی لە دوبەی]] [[پۆل:وێستگە تەلەفزیۆنییەکان لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] s67a6tp4c5bxslh2lip96pyao7msxzo 1 286301 1684635 1452257 2026-10-09T23:50:23Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684635 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[زانکۆی دھۆک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1452256 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ بۆ http://www.uod.ac/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ بۆ http://www.uod.ac/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٠٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زانکۆی دھۆک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684634 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121030081948/http://www.uod.ac/ بۆ http://www.uod.ac/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٥٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) epnwego0kf7u4ozuh0o3vzuslvkkf8j 0 288241 1684401 1519365 2026-10-09T13:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1684401 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''وارنەر برۆس دیسکەڤەری، ئینکۆپۆرەیتد''' ({{بە ئینگلیزی|Warner Bros. Discovery, Inc.}}) (دەبلیو بی دی) کۆمپانیایەکی [[میدیای بەکۆمەڵ|میدیای گشتی]] و کاتبەسەربردنی فرەنەتەوەیی ئەمریکییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرکە]]. کۆمپانیاکە لە ئەنجامی جیابوونەوەی [[وارنەر میدیا]] لەلایەن [[ئەی تی ئاند تی]] و یەکگرتنی لەگەڵ دیسکەڤەری، ئینکۆپۆرەیتد لە ٨ی نیسانی ٢٠٢٢ دروست بوو. سامانەکانی کۆمپانیاکە دابەشکراون بەسەر دوو بەشدا: ستریمینگ و ستۆدیۆکان—کە پێکدێت لە ستۆدیۆ سەرەکییەکانی [[وارنەر برۆس.|وارنەر برۆس]]، [[ئێچ بی ئۆ]]، دی سی ئینتەرتەینمەنت، و خزمەتگوزارییەکانی ستریمینگی کۆمپانیاکە لەنێو سامانەکانی تردا، و تۆڕە ھێڵییە جیھانییەکان—کە بە شێوەیەکی سەرەکی پێکدێت لە تۆڕە کەیبڵییەکان کە بە ڕیکلام کاردەکەن و لە کۆمپانیا پێشووەکانییەوە بە میرات بۆی ماوەتەوە وەک دیسکەڤەری (وەک دیسکەڤەری چانڵ لەنێو ئەوانی تردا)، سکریپس نێتوۆرکس ئینتەراктиڤ (وەک ئێچ جی تی ڤی لەنێو ئەوانی تردا)، و [[تەرنەر بڕۆدکاستینگ سیستم|سیستەمی پەخشی تێرنەر]] (وەک [[کارتۆن نێتوۆرک]]، [[سی ئێن ئێن]]، تی بی ئێس، و [[تی ئێن تی (تۆڕی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکی)|تی ئێن تی]] لەنێو ئەوانی تردا). وارنەر برۆس دیسکەڤەری ئینتەرناشناڵیش لەم بەشەدا جێی دەبێتەوە، کە سەرپەرشتیی کارەکانی پەخشی دەبلیو بی دی دەکات لە دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Discovery}} {{شریتی دەروازە|ئینتەرنێت|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک]] [[پۆل:کۆمپانیا تێکەڵەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیاکان لە ناسدەک-١٠٠]] [[پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧]] qkpg1nhyrqweistf3rmkalypp6tqmmf 0 289062 1684519 1519488 2026-10-09T19:35:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1684519 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە|ناوی_فەرمی=وایتکرۆفت|ناوی_خۆماڵی=Whitecroft|جۆری_نیشتنگە=گوند|وێنە=Whitecroft, The 'Miners Arms' - geograph.org.uk - 4559702.jpg|شرۆڤەی_وێنە=میوانخانەی ''The Miners Arms'' لە وایتکرۆفت|وێنەی_نەخشە=Whitecroft UK location map.svg|شرۆڤەی_نەخشە=شوێنی وایتکرۆفت لە ئینگلتەرا|جۆری_دابەشکراو=وڵات|ناوی_دابەشکراو=[[شانشینی یەکگرتوو]]|جۆری_دابەشکراو١=بەشی پێکھێنەر|ناوی_دابەشکراو١=[[ئینگلتەرا]]|جۆری_دابەشکراو٢=شارستانی ڕێوڕەسمی|ناوی_دابەشکراو٢=[[گڵۆستەرشێر]]|جۆری_دابەشکراو٣=ناوچە|ناوی_دابەشکراو٣=[[دارستانی دین]]|جۆری_دابەشکراو٤=شارەدێی شارستانی|ناوی_دابەشکراو٤=وێست دین}}'''وایتکرۆفت''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Whitecroft) گوندێکی پیشەسازیی کۆنە لە ناوچەی [[دارستانی دین]]، لە شارستانی [[گڵۆستەرشێر]]، [[ئینگلتەرا]]. گوندەکە دەکەوێتە لای ڕۆژاوای باخچە و موڵکی لیدنی پارک (Lydney Park estate) و بە مێژووی دەوڵەمەندی لە بواری کانزای خەڵووزدا ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Whitecroft |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Whitecroft |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ناو == ناوی "وایتکرۆفت" لە بنەڕەتدا بە واتای "کێڵگە بچووکەکەی وایت" (White's Croft) دێت، کە ئاماژەیە بۆ پارچە زەوییەک کە خاوەنەکەی ناوی وایت بووە. یەکەم جار ناوەکە لە ساڵی ١٦٠٨ بە شێوەی Whytecroft تۆمار کراوە. == مێژوو == وایتکرۆفت لە سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠دا بەھۆی پیشەسازیی خەڵووزی بەردینەوە گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی. === کانزای پرینسێس ڕۆیاڵ === کانزای سەرەکی و ھۆکاری گەشەی گوندەکە، کانزای "پرینسێس ڕۆیاڵ" (Princess Royal Colliery) بوو، کە یەکێک بوو لە گەورەترین و گرنگترین کانزاکانی دارستانی دین. ئەم کانزایە لە ساڵانی ١٨٤٠کانەوە دەستی بەکار کرد و تا ساڵی ١٩٦٢ بەردەوام بوو. لە ساڵی ١٩٤٩دا، کارەساتێکی دڵتەزێن لە کانزاکەدا ڕوویدا کاتێک سەقفێکی ڕووخا و بووە ھۆی گیانلەدەستدانی پێنج کانەوان. == شوێنە دیارەکان و خزمەتگوزارییەکان == *'''وێستگەی شەمەندەفەری وایتکرۆفت:''' وێستگەیەکی شەمەندەفەری مێژووییە کە لە ساڵی ١٨٧٥ کرایەوە. ھەرچەندە لە ساڵی ١٩٢٩ بۆ گەشتیاران داخرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٢ وەک بەشێک لە ھێڵی ئاسنینی میراتیی دارستانی دین (Dean Forest Railway) دووبارە کرایەوە و ئێستا گەشتیاران دەگوازێتەوە. *'''ھۆڵی یادەوەریی وایتکرۆفت:''' لە ساڵی ١٩٢٤ وەک یادگارییەک بۆ قوربانیانی جەنگ دروست کراوە و ناوەندێکی گرنگی چالاکییە کۆمەڵایەتییەکانی گوندەکەیە. *'''سکاوڵزەکانی وایتکرۆفت (Whitecroft Scowles):''' ناوچەیەکی سروشتیی ناوازەیە کە وەک ناوچەیەکی گرنگیی زانستیی تایبət (SSSI) پۆلێن کراوە. سکاوڵز بریتییە لە دیمەنێکی جیۆلۆجیی سەیر کە لە ئەنجامی تێکەڵاویی نێوان سیستەمی ئەشکەوتی سروشتی و کاری کانزایی زووەوە دروست بووە. *'''میوانخانەکان:''' گوندەکە دوو میوانخانەی گشتیی ھەیە، ''The Miners Arms'' و ''The Royal Oak''. *'''وەرزش:''' وایتکرۆفت خاوەنی یانەیەکی تۆپی پێیە بە ناوی یانەی تۆپی پێی وایتکرۆفت (Whitecroft A.F.C.). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Whitecroft}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ئینگلتەرا]] bcryphkuunhkc0wqqbstx299lcpu2t3 0 290216 1684458 1555708 2026-10-09T16:33:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684458 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وانکێ | ناوی_فەرمی = Wanna - وانة | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شارەدێ]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53254| 42.75959}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی وانکێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.53254| 42.75959 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وانکێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٧٫٠٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٨]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = ئەلقۆشی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وانکێ''' یا '''وانە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''وانة''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Wanna'') شارەدێیەکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> وانکێ دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] و [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٨ بە ٤٧٫٠٠٠ کەس مەزەندە کراوە، و لە [[کورد]] و [[عەرەب]] پێکھاتووە. لە دووری (٥٧کم) دەکەوێتە باکووری [[مووسڵ]].<ref> https://www.france24.com/en/20190628-revisited-iraq-yazidis-still-haunted-sinjar-massacres-islamic-state-group-nadia-murad </ref> دەکەوێتە سەر ڕووباری [[دیجلە]]، و پێی دەوترێت بووکی دیجلە. دەکەوێتە نێوان شارەکانی [[مووسڵ]] و [[دھۆک]]، و نزیکەی (١٢کم) لە [[بەنداوی مووسڵ]]ەوە دوورە.<ref>https://web.archive.org/web/20230222030027/https://www.worldcat.org/title/906016044</ref> == ناو == == جوگرافیا == شارەدێی وانکێ ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[تەل ھەمیان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[دورام تووسە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[خراب وەلەد]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[تەل زەھەب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سابونچی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11549412040|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == شارەدێ وانکێ نزیکەی (٣٣)گوند لەخۆدەگرێت. کۆی ڕووبەرەکەی نزیکەی (٩) ھەزار دۆنمە، ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە (٤٧)ھەزار کەسە. ئەم شارە بە یەکێک لە ناوچەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور|شارستانیەتی ئاشووری]] دادەنرێت. شوێنی شوێنەواری تێدایە وەکو (تەل ئەلمەیدانی) شوێنەواری لە باکوور، و (تەل ئەنکیجە)ی شوێنەواریی لە ناوچەی باشووری سەر ڕووباری [[دیجلە]]. سەر بە شارستانیەتی وڵاتی [[ئەسکی مووسڵ]]ە و دانیشتوانەکەی بە [[زمانی کوردی]] قسە دەکەن. زاراوەیەکی نزیکە لە شێوەزاری خەڵکی [[پارێزگای سلێمانی]]. خێڵەکانی ناوچەکە لە سەیدەکانی عەلەوی حوسێنیەکانەوە سەرچاوە دەگرن، جگە لە خێڵەکانی مەزھەب و نەتەوەی جۆراوجۆر. == ئابووری == دانیشتوانی شاری وانکێ پشت بە کشتوکاڵ دەبەستن، وەک باقی ناوچەکانی سەر بە [[پارێزگای نەینەوا]]. ڕاوکردنی ئاژەڵە کێوییەکان، و ڕاوکردنی [[ماسی]] لە ڕووباری [[دیجلە]] سەرچاوەی سەرەکی بژێوی ژیانە. لە شارەدێکەدا بازاڕێکی گشتی ھەیە کە بە بازاڕی مۆدێرن ناسراوە، کە دوکانی جۆراوجۆری تێدایە لەوانە: بازاڕی سەوزە و بازاڕی خواردن و دوکانەکانی کڕین و فرۆشتنی مۆبایلی زیرەک و پێشانگای فرۆشتنی ئۆتۆمبێل و بەلەم و پاسکیل. == بەنداوی مووسڵ == [[بەنداوی مووسڵ]] گەورەترین بەنداوی [[عێراق]]ە. ئەم بەنداوە بە بەنداوی (سەددام)یش ناسراوە، بەو پێیەی لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]] لە ساڵی (١٩٨١)دا دروستکراوە. دەکەوێتە سەر ڕووباری [[دیجلە]] و سەر بە [[پارێزگای نەینەوا]]یە. بە مەبەستی بەرھەمھێنانی [[کارەبا]] و کۆکردنەوەی [[ئاو]] بۆ کارەکانی [[ئاودێری]] دامەزراوە. بەنداوەکە توانای گلدانەوەی (١١٫١) مەتر سێجای ھەیە و [[کارەبا]] بۆ [[پارێزگای نەینەوا]] بەرھەم دەھێنێت. کە نزیکەی (٢٫٥)ملیۆن ھاوڵاتی [[عێراق]]ی لەخۆدەگرێت، وە [[بەنداوی مووسڵ]] بە چوارەم گەورەترین [[بەنداو]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا پۆڵێن کراوە لەڕووی توانای گلدانەوە، بە مەترسیدارترین بەنداو لە [[جیھان]]دا دادەنرێت و بە شێوەیەکی سەرەکی ھەڕەشە لە '''شارەدێی وانکێ''' دەکات بەھۆی نزیکیی زۆری لێیەوە. ھۆکاری سەرەکی مەترسی بەنداوەکە سروشتی ئەو بەردە تواوەیەیە کە لەسەری دروستکراوە. ئەم بەنداوە لە ڕێگەی کاری چاککردنەوە و پڕکردنەوە بەنداوەوە نۆژەنکرایەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی وانکێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] p53upco69sgf4d81czqgpwhnuqw2hbu 0 290267 1684713 1480038 2026-10-10T04:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684713 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی بدلیس<br>Vilâyet-i Bitlis |common_name = Bitlis Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتی عوسمانی |year_start = ١٨٧٥ |event_start = |year_end = ١٩٢٣ |event_end = جاڕنامەی کۆماری تورکیا |date_start = |date_end = |p1 = ئەیالەتی ئەرزڕۆم |flag_p1 = |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = CUINET(1892) 2.552 Bitlis Vilayet.jpg |image_map_caption = ویلایەتی بدلیس لە ساڵی(١٨٩٢)دا |capital = [[بدلیس]] |today = [[تورکیا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسوڵمان, ١٩١٤<ref name="١٩١٤-census">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf |سەردێڕ=1914 Census Statistics |بڵاوکەرەوە=[[Turkish General Staff]] |پەڕەکان=٦٠٥–٦٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111007185405/http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٣٠٩,٩٩٩ |stat_year2 = ئەرمەنی, ١٩١٤<ref name="١٩١٤-census"/> |stat_area2 = |stat_pop2 = ١١٧,٤٩٢ |footnotes = {{Pie chart |thumb = right |caption = گروپە نەتەوەییەکان لە ویلایەتی بدلیس لەسەر ئاماری دانیشتوانی ساڵی ١٩١٤ لە دەوڵەتی عوسمانیدا |label1 = [[موسڵمان]]|color1 = Green |value1 = 71 |label2 = [[ئەرمەنی (ڕوونکردنەوە)|ئەرمەنی]]|color2 = Yellow |value2 = 27 |label3 = ئەوانی تر|color3 = Brown |value3 = 2 }} }} '''ویلایەتی بدلیس''' (بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]: Բիթլիսի վիլայեթ بتلیس ڤیالێت' , [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]]: ولایت بتليس Vilayet-i Bitlis) بەشێکی کارگێڕی ([[ویلایەت]])ی ئاستی یەکەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو. پێش جەنگی ڕووسیا-تورکیا (١٨٧٧-١٨٧٨) بەشێک بووە لە [[ویلایەتی ئەرزڕۆم]]، دواتر لەلایەن [[باب ئەلعالی]]ەوە کراوە بە ویلایەتێکی جیاواز.<ref>https://books.google.iq/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA715&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> یەکێک بوو لە [[شەش ویلایەتی ئەرمەنی|شەش ویلایەتە ئەرمەنییەکانی]] ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی.<ref> Klein, Janet (3 August 2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. BRILL. p. 148. ISBN 978-90-04-22518-3.</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ویلایەتی بدلیس ڕووبەرەکەی ١١٥٢٢ میل چوارگۆشە بووە (٢٩٨٤٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٣٨٨٦٢٥ کەس بووە. وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنها گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up</ref> [[پارێزگای بدلیس|بدلیس]] و [[پارێزگای مووش|مووش]] پێشتر لە [[ئەیالەتی ئەرزڕۆم]]دا بوون. لە ساڵی ١٨٧٥ دا جیاکرانەوە و بوونە ویلایەتێکی سەربەخۆ. [[پارێزگای سێرت|سنجاقی سێرت]] لە ساڵی ١٨٨٣-١٨٨٤ لە [[ویلایەتی دیاربەکر]]ەوە بە ویلایەتی بدلیسەوە گرێدرا.<ref>https://books.google.iq/books?id=do89AAAAIAAJ&pg=PA26&redir_esc=y</ref> ==دابەشی کارگێڕی== [[file:Bitlis Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg|thumb|right|250px|نەخشەی ویلایەتی بدلیس و سنجاق و قەزا و ناحیەکانی لە ساڵی(١٩٠٧)دا]] سنجاقەکانی ویلایەتی بدلیس: # سنجاقی بدلیس ([[بدلیس]], [[خەلات]], [[خیزان]], [[مۆتکی (قەزا)|مۆتکی]]) # سنجاقی مووش ([[مووش]], [[کۆپ]], [[قابلجەوز]], [[ملازگر]], [[گمگم]]) # سنجاقی سێرت ([[سێرت]], [[دهـ]], [[خسخێر]], [[شێروان]], [[مسرج]]) # سنجاقی گەنج ([[داری ھێنی]], [[چەولیگ]], [[پاسوور]]) == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Diyarbekir Vilayet}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|دیاربەکر]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای مێردین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٣]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] e8c2nn2w9gi11wkxqsb9w2mg7p0ofju 0 290674 1684525 1554495 2026-10-09T19:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1684525 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Reijiro_Wakatsuki_giving_a_speech_at_the_London_Naval_Conference.jpg|وێنۆک|270x270پیکسڵ|واکاتسوکی ڕێیجیرۆ لە کۆنفرانسی دەریایی لەندەن لە ساڵی ١٩٣٠ قسە دەکات]] '''وتارخوێندن''' بریتییە لە پراکتیکی پێشکەشکردنی وتار بۆ ئامادەبووانێکی ڕاستەوخۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Publishers |یەکەم=HarperCollins |ناونیشان=https://ahdictionary.com/word/search.html?q=Public+speaking|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary entry: Public speaking |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ahdictionary.com}}</ref> بە درێژایی مێژوو، قسەکردن لەبەردەم خەڵکدا گرنگییەکی بەرچاوی کولتووری، ئایینی و سیاسی ھەبووە، جەخت لەسەر پێویستی کارامەیی دەکاتەوە. ڕێگە بە تاکەکان دەدات پەیوەندی لەگەڵ کۆمەڵێک کەسدا بکەن بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ھەر بابەتێک. ئامانج وەک وتارخوێنێکی گشتی لەوانەیە پەروەردەکردن، فێرکردن، یان کاریگەری لەسەر ئامادەبووان بێت. زۆرجار وتاردەرانی گشتی ئامرازە بینراوەکانی وەک سلایدشۆ، وێنە و کورتە ڤیدیۆ بەکاردەھێنن بۆ ئەوەی مەبەستەکەیان بگەیەنن. فەیلەسوفی چینی کۆن [[کۆنفۆشیۆس]] کە کەسایەتییەکی سەرەکی بوو لە لێکۆڵینەوە لە قسەکردن لەبەردەم خەڵکدا، بانگەشە بۆ ئەو وتارانە دەکرد کە دەتوانێت کاریگەری قووڵی لەسەر تاکەکان ھەبێت، لەنێویاندا ئەوانەی لە ئامادەبوواندا ئامادە نەبوون. ئەو پێی وابوو کە وشەکان خاوەنی ھێزی ئیلھامبەخشین بۆ کردارێک کە توانای گۆڕینی جیھانیان ھەیە. لە نەریتی ڕۆژاوادا، قسەکردن لەبەردەم خەڵکدا لە [[یۆنانی کۆن]] و [[ڕۆمای کۆن]] بە شێوەیەکی بەرفراوان لێکۆڵینەوەی لەسەر کرا، کە پێکھاتەیەکی بنەڕەتی ڕیتۆریک بوو، لەلایەن بیرمەندە دیارەکانەوە شیکرایەوە. [[ئەرەستوو|ئەرستۆ]]، فەیلەسوفی یۆنانی کۆن، سێ جۆری وتارەکانی دەستنیشان کردووە: ڕاوێژکاری (سیاسی)، پزیشکی دادوەری (دادپەروەری) و ئیپیدیکتیک (ڕێوڕەسمی یان نیشاندانی).<ref name="6.1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=((Author removed at the request))|ناونیشان=https://open.lib.umn.edu/publicspeaking/chapter/6-1-general-purposes-of-speaking/|سەردێڕ=6.1 General Purposes of Speaking|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=University of Minnesota|زمان=en-us|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241205130317/https://open.lib.umn.edu/publicspeaking/chapter/6-1-general-purposes-of-speaking/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە ھەمان شێوە فەیلەسوف و قسەکەری ڕۆمانی [[سیسرۆ|سیسێرۆ]] قسەکردنی گشتی بۆ سێ مەبەست پۆلێن کردووە: دادوەری (ژووری دادگا)، ڕاوێژکاری (سیاسی) و نمایشی (ڕێوڕەسمی)، کە لە نزیکەوە ھاوتەریببوون لەگەڵ پۆلێنبەندییەکانی ئەرستۆ.<ref name="6.1"/> لە سەردەمی مۆدێرندا، قسەکردن لەبەردەم خەڵکدا وەک کارامەیییەکی بەنرخی بەرز لە کەرتە جیاوازەکاندا دەمێنێتەوە، لەوانە حکوومەت، پیشەسازی و داکۆکیکردن. ھەروەھا لەگەڵ ھاتنی تەکنەلۆژیا دیجیتاڵییەکان پەرەی سەندووە، کە [[ڤیدیۆ کۆنفراس|ڤیدیۆ کۆنفرانسی]]، پێشکەشکردنی مالتیمیدیا و فۆرمەکانی تری پەیوەندی داھێنەرانە لەخۆدەگرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == زیاتر بخوێنەوە == * Anderson, Chris. The Official TED Guide to Public Speaking. Houghton Mifflin Harcourt, Boston, 2016. * Carnegie, Dale· Arthur R. Pell. Public Speaking for Success. 2006 * Carnegie, Dale. Public Speaking and Influencing Men in Business. 2003 * Carnegie, Dale. How to Develop Self-Confidence & Influence People by Public Speaking. New York: Pocket Books, 1926 * Collins, Philip. "The Art of Speeches and Presentations" (John Wiley & Sons, 2012). * Esenwein, J. Berg and [[دەیل کارنیگی|Carnegie, Dale]], ''[[gutenberg:16317|The Art of Public Speaking]]'' (1915) * Fairlie, Henry. "Oratory in Political Life," ''History Today'' (کانوونی دووەم ١٩٦٠) 10#1 pp. 3–13. A survey of political oratory in Great Britain from 1730 to ١٩٦٠. * Flintoff, John-Paul. "A Modest Book About How To Make An Adequate Speech" (Short Books, 2021). [https://www.amazon.co.uk/s?k=178072456X/ excerpt] * Gold, David, and Catherine L. Hobbs, eds. ''Rhetoric, History, and Women's Oratorical Education: American Women Learn to Speak'' (Routledge, 2013). * Heinrichs, Jay. "Thank You For Arguing" (Penguin, 2008). * Lucas, Stephen E. ''The Art of Public Speaking'' (13th ed. McGraw Hill, 2019). * Noonan, Peggy. "Simply Speaking" (Regan Books, 1998). * Parry-Giles, Shawn J. , and J. Michael Hogan, eds. ''The Handbook of Rhetoric and Public Address'' (2010) [https://www.amazon.com/Handbook-Rhetoric-Public-Address/dp/1405178132/ excerpt] * Sproule, J. Michael. "Inventing public speaking: Rhetoric and the speech book, 1730–1930." ''Rhetoric & Public Affairs'' 15.4 (2012): 563–608. [https://muse.jhu.edu/article/490117/summary excerpt] * Turner, Kathleen J. , Randall Osborn, et al. ''Public speaking'' (11th ed. Houghton Mifflin, 2017). [https://www.amazon.com/Public-Speaking-11th-Kathleen-Turner/dp/0134380924/ excerpt] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.ted.com/dubbing/julian_treasure_how_to_speak_so_that_people_want_to_listen "چۆن قسە بکەین بۆ ئەوەی خەڵک بیانەوێت گوێ بگرن"], [[تێد (کۆنفرانس)|TED]] لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٣ {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Public speaking}} {{شریتی دەروازە|وێژە|سیاسەت|فەلسەفە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ڕەوانبێژی]] [[پۆل:زانستە سیاسییەکان]] [[پۆل:سیاسەت]] qw12jypug86w9ya8s2j7egfbuze8ovq 0 290951 1684613 1556629 2026-10-09T22:36:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684613 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ولادیمیر فان ویلگنبێرگ''' (Wladimir van Wilgenburg) ڕۆژنامەنووس و نووسەرێکی [[ھۆڵەندا|ھۆڵەندی]]یە کە زۆرتر سەبارەت بە [[کوردستان]] دەنووسێت. ئەو لە میدیاکانی [[ئەلمۆنیتۆر]]، [[کوردستان ٢٤]]، [[تۆڕی میدیایی ئەلجەزیرە|ئەلجەزیرە]]، و [[فارین پالیسی]] و چەندانی تردا وتاری نووسیوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/reporterprofile/4c9e18ad-95b6-4e94-afb7-2391e167a7cf|سەردێڕ=Wladimir van Wilgenburg|وێبگە=www.kurdistan24.net|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> فان ویلگنبێرگ لە شاری [[ھەولێر]]ی [[باشووری کوردستان|باشوور]]ی [[کوردستان]]دا دەژێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bloomsbury.com/author/wladimir-van-wilgenburg|سەردێڕ=Bloomsbury - Wladimir van Wilgenburg - Wladimir van Wilgenburg|دوایین=Bloomsbury.com|وێبگە=www.bloomsbury.com|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == ژیان == ولادیمیر فان ویلگنبێرگ لە وڵاتی [[ھۆڵەندا]] لە دایک بووە. حەز و ئارەزووی بۆ [[کورد]] لە دەورانی قوتابخانە و لە سەرەتای قۆناغی ناوەندییەوە دەستی پێکردووە؛ ئەو لەو کاتە تێزێک سەبارەت بە ھەڵسەنگاندنی [[ئەرمەنییەکان]] و [[کورد|کوردەکان]] نووسیوە. ئەو لە درێژەدا بۆ ماڵپەڕەکانی پەیوەندیدار بە پرسی کورد وەکوو Azady.nl و Halwest.nl وتاری نووسیوە. ساڵی ٢٠٠٩ لە [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە باشووری کوردستان دەستی بە ڕاھێنان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wladimir van Wilgenburg|ناونیشان=https://www.minameman.com/interviews/2017/3/27|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Let's Get Mental|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210121034212/https://www.minameman.com/interviews/2017/3/27|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فان ویلگنبێرگ لە ساڵی ٢٠١١ ماستەری لە بواری خوێندنەوەی ململانێیەکان لە [[زانکۆی ئۆترێخت]] وەرگرتووە و ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٣داش ماستەرێکی دیکەی لە [[کوردناسی|خوێندنەوەی کوردی]] لە [[زانکۆی ئێکستەر]] وەرگرتووە.<ref name=":0"/> ئەو ھەروەھا لە [[دامەزراوەی جەیمزتاون]] توێژەرە و بابەتەکانی لەلایەن [[ئەنجومەنی ئەتڵەنتیک]]ەوە بڵاودەکرێنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/the-kurdish-dilemma-counterterrorism-and-realpolitik-in-iraq/|سەردێڕ=The Kurdish Dilemma: Counterterrorism and Realpolitik in Iraq|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٤|وێبگە=Atlantic Council|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> ئەو لە شاری [[ھەولێر]]ی [[باشووری کوردستان|باشوور]]ی [[کوردستان]]دا دەژێت.<ref name=":1"/> == کتێبەکان == * ''The Kurds of Northern Syria: Governance, Diversity and Conflicts'' (with Harriet Allsopp), [[I.B. Tauris]], London 2019 * ''Accidental Allies: The U.S. -Syrian Democratic Forces Partnership Against the Islamic State'' (with Michael Knights), I.B. Tauris, London 2021 == مشتومڕەکان == دووجار ڕێگری لێکرا بچێتە ناو تورکیاوە، جارێک لە ساڵی ٢٠٠٧ و جارێکی تر لە ساڵی ٢٠١٤. لە ساڵی ٢٠١٤ لە ڕێگایدا بۆ کۆڕبەندی سلێمانی کە لە زانکۆی ئەمریکی، کوردستانی عێراق میوانداری دەکرا، لە فڕۆکەخانەی ئەستەنبوڵ گەشتێکی بەستنەوەی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wilgenburg|یەکەم=Wladimir van|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Still banned from Turkey|ناونیشان=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/03/turkey-journalist-denial-transit-kurds-reporting.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Al-Monitor|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕۆژنامەوانی|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی ھۆڵەندی]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ھۆڵەندییەکانی سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێکستەر]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئۆترێخت]] pwgo0hm96dasku96k3b8nepwzptn56n 0 290968 1684731 1483029 2026-10-10T04:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684731 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی حەکاری |common_name = Hakkâri Vilayeti |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٦ |year_end = ١٨٨٨ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ویلایەتی وان |flag_p1 = |s1 = ویلایەتی وان |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Greatrsyria.png |image_map_size = |image_map_caption = ویلایەتی ھەکاری لە نەخشەی دەوڵەتی عوسمانیدا |capital = [[جۆلەمێرگ]] |today = {{ئاڵا|تورکیا}} |noautocat=yes <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |stat_year3 = |stat_area3 = |stat_pop3 = |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |footnotes = }} '''ویلایەتی حەکاری'''، ویلایەتی جۆلەمێرگ، سنجاقی حەکاری یان سنجاقی جۆلەمێرگ، ویلایەتێکی سەربەخۆی عوسمانی بوو. لە ساڵی ١٨٧٦ دامەزراوە و لە ساڵی ١٨٨٨ ھەڵوەشاوەتەوە. ناوەندی ویلایەتەکە [[جۆلەمێرگ]]ە. سنوورەکانی ویلایەتەکە ھەموو [[پارێزگای حەکاری]] ئەمڕۆ و ناحیەی [[ئەلکێ]] و [[قلەبان]]ی [[پارێزگای شرنەخ]] لەخۆگرتبوو.<ref>"1877 yılında Osmanlı'nın illeri". 24 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2012</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٨٦٤ بە پەیڕەوی دامەزراندنی [[ویلایەت]]، [[ئەیالەتی وان]] ھەڵوەشایەوە و [[ویلایەتی وان]] لەگەڵ [[سنجاق]]ەکانی دامەزرا. بە ڕێسایەکی نوێ لە ساڵی ١٨٧٦ لە [[ویلایەتی وان]] دابڕاوە و بووە ویلایەتی حەکاری سەربەخۆ.<ref>https://web.archive.org/web/20120812065015/http://www.rehberkatalogu.com/bilgibankasi/hakkari.tarihi.htm</ref> لە ساڵی ١٨٨٨دا ویلایەتەکە ھەڵوەشایەوە و جارێکی دیکە بوو بە سنجاقێکی [[ویلایەتی وان]].<ref>http://www.kulturvarliklari.gov.tr/sempozyum_pdf/arastirmalar/17_arastirma_1.pdf</ref> لەو ویلایەتەدا [[نەستۆری]] و [[ئاشوورییەکان]] زۆر بوون. دوای ھەڵوەشاندنەوەی ویلایەت لە ساڵی ١٩٠٢، ڕاپەڕینێکی نێستۆریەکان لە سنجاقی حەکاری دەستی پێکرد. دوای ئەم ڕاپەڕینە [[نەستۆری]] و [[ئاشوورییەکان]] لەلایەن دەوڵەتی عوسمانیەوە دەرکران و ھەرگیز نەگەڕانەوە.<ref>Sadettin Paşa'nın anıları Ermeni-Kürt olayları Van 1896</ref> ھەکاری ناوەندی میرنشینێکی کوردی بوو، [[میرنشینی ھەکاری]] بوو، کە دوا ئاغای نوروڵڵا بەی بوو، ھاوپەیمانی [[بەدرخان بەگ]]ی [[میرنشینی بۆتان]] بوو لە سەدەی نۆزدەھەمدا. دانیشتوانەکەی لە [[کورد]] و [[مەسیحی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] پێکھاتبوون. پاتریارکی [[کڵێسای ئاشووریی ڕۆژھەڵات]] شوێنی نیشتەجێبوونی لە قوچانس (کۆناک) بووە. [[پەڕگە:Van Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg|300px|وێنۆک|چەپ|نەخشەی ویلایەتی وان لە ساڵی (١٩٠٧)دا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Van Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای وان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ھەکاری]] pt9959ztmqrltb01awk4mbhzehogvkh 0 290970 1684764 1482947 2026-10-10T07:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684764 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی دەرسیم<br />''Vilâyet-i Dersim'' |common_name = Dersim Vilayeti |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٩ |year_end = ١٨٨٦ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ویلایەتی ئەرزڕۆم |flag_p1 = |s1 = ویلایەتی مەعمورەت و لعەزیز |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = |image_map_size = Greatrsyria.png |image_map_caption = ویلایەتی ھەکاری لە نەخشەی دەوڵەتی عوسمانیدا |capital = [[خۆزات]] |today = {{ئاڵا|تورکیا}} |noautocat=yes <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |stat_year3 = |stat_area3 = |stat_pop3 = |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |footnotes = }} '''ویلایەتی دەرسیم''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]]: ولایت درسم) یەکێک بوو لە ویلایەتەکانی عوسمانی. لە ساڵی ١٨٧٩ دامەزراوە و ناوەندەکەی لە شاری [[خۆزات]] بووە.<ref>"1877 yılında Osmanlı'nın illeri". 24 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2012</ref> == مێژوو == ویلایەتی دەرسیم کە لە ساڵی ١٨٧٩ لە [[ویلایەتی ئەرزڕۆم]] دابڕا و بوو بە ویلایەتێکی جیا، لە ساڵی ١٨٨٦ بۆ پۆستی [[موتەسەڕیف]] کەمکرایەوە و لە ساڵی ١٨٩٢دا جارێکی دیکە کرایەوە [[سنجاق]] و بەسترایەوە بە [[ویلایەتی مەعمورەت و لعەزیز]].<ref>Markus Dressler, Writing Religion: The Making of Turkish Alevi Islam, Oxford University Press, 2013, p. 113-115</ref> [[پەڕگە:Mamuretul Aziz Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg|300px|وێنۆک|چەپ|ویلایەتی مەعمورەت و لعەزیز لە ساڵی (١٩٠٧)دا، کە سنجاقی دەرسیمی تیادا دەرکەوتووە]] ئەیالەتی دەرسیم دانیشتووانێکی زۆری [[کورد]]انی [[عەلەوی]] ھەیە کە بە زمانی [[زازاکی]] قسە دەکەن، زمانێک کە پەیوەندییەکی نزیک بە [[زمانی کوردی]]یەوە ھەیە. بەڵام لە سەردەمی عوسمانییەکاندا زانیاری کەم لە سەر ئەم پێکھاتەیە ھەیە. سەرژمێرییەکانی عوسمانی تەنیا یەک پۆلی [[موسڵمان]]یان بە بێ جیاوازی زمان و لق ناساند، لە کاتێکدا زلھێزەکانی [[ئەوروپا]] کە لە نزیکەوە بەدواداچوونیان بۆ دۆخی پێکھاتە [[مەسیحی]]یەکانی دەوڵەتی عوسمانی دەکرد، گرنگییەکی کەمیان بۆ لقە ناڕازییەکانی [[ئیسلام]] نیشان دەدا. [[عەلەوی]]ەکان (کە بە ناوی تورکی خۆیان، قزڵباش ناودەبرێن) بۆ یەکەمجار لەلایەن پاتریارکی ئەرمەنی قوستەنتینیە لە کۆنگرەی بەرلین لە ساڵی ١٨٧٨دا باسی لێکرا. بە وتەی ناوبراو، پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ، کە دانیشتووانی ئەرمەنی زۆریان ھەیە (شەش ویلایەتەکە)، گرووپی کەمینەی دیکەشیان ھەیە: لە کۆی ٢ ملیۆن دانیشتوو، تەنیا ٣٢٠ ھەزار "[[تورک]]" ھەیە بە بەراورد بە ١٬٠٥٦٬٠٠٠ [[ئەرمەنی]] و ٤٥٠ ھەزار "[[کورد]]، قزڵباش و [[تورکمان]]". بەڵام ئەم ژمارانە جێی مشتومڕن، لەبەرئەوەی ھەر کۆمەڵگەیەک بە پەیڕەوکردنی پراکتیزەیەکی باو لەو کاتەدا، مەیلی زیادەڕەوی لە ژمارەی ئەندامەکانی و کەمکردنەوەی ژمارەی ئەندامەکانی کۆمەڵگە ڕکابەرەکانی ھەبووە. بە گوتەی کونسوڵی [[بەریتانیا]] لە ڕۆژھەڵاتی ئانادۆڵ، لە ساڵی ١٨٨٠دا، ویلایەتەکانی ئەرزڕۆم، وان، دیاربەکر و خەرپوت بە گشتی ٤٤٢ ھەزار و ٥٠٠ [[تورک]] و ٨٤٨ ھەزار [[کورد]] و ٢٠٠ ھەزار موسوڵمانی قزڵباش و ٦٤٩ ھەزار [[مەسیحی]] بوون. لە سەردەمی [[عەبدولحەمیدی دووەم]] (١٨٧٦-١٩٠٩)، ئیدارەی عوسمانی نیگەران بوو لە ئەگەری نزیکبوونەوە لە نێوان [[ئەرمەنەکان]] و [[عەلەوی]]ەکان و، بۆ ڕێگریکردن لەوە، ھەوڵیدا [[سوننە]]نیزم لە نێو ئەم دووانەدا بە دروستکردنی [[مزگەوت]] و قوتابخانە سەرەتاییەکان بەرەوپێش ببات.<ref>Markus Dressler, Writing Religion: The Making of Turkish Alevi Islam, Oxford University Press, 2013, p. 113-115</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Van Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای خارپێت]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەرزڕۆم]] fqe5o6wvfspdimhtqql90655plx1eii 0 290984 1684775 1483391 2026-10-10T07:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1684775 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = {{lang|ota|ویلایەتی سیواس}}<br />''Vilâyet-i Sivas'' |common_name = Sivas Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = دامەزراندن |event_end = |p1 = ئەیالەتی ڕۆم |flag_p1 = |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Sivas Vilayet, Ottoman Empire (1900).png | photo2a = | photo2b = Sivas Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی سیواس لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی سیواس لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[سێواس]]<ref>https://books.google.iq/books?id=cVQDZFM1T2IC&pg=PA1715&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> |today = <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = }} '''ویلایەتی سیواس'''، کە بە ویلایەتی خارپوت (بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]: Սեբաստիայի նահանգ (سێباستیا ناھانگ) ناودەبرێت بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت سیواس'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Sivas'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> ویلایەتەکە لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ویلایەتی ئەرزڕۆم]] و لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ویلایەتی مەعمورەت و لعەزیز]] و لە باکوورەوە لەگەڵ [[ویلایەتی ترابزۆن]] و لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[ویلایەتی ئەنقەرە]] ھاوسنوور بووە. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٣٢٣٠٨ میل چوارگۆشە بووە (٨٣٦٨٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانی بە ٩٩٦ ھەزار و ١٢٦ کەس بووە.<ref>Keane, A.H. (1909) Asia (2nd edition) E. Stanford, London, volume 1, page 459</ref> == مێژوو == ویلایەتی سیواس لە ساڵی ١٨٦٧ دروست بووە، کاتێک کە بەپێی "یاسای ویلایەت" (بە تورکی: Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi) [[ئەیالەت]]ەکان بە [[ویلایەت]] گۆڕدران،<ref>(1897) Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, Istanbul(First statistical yearbook for the Ottoman Empire, republished in 1997 as Osmanlı Devleti'nin ilk istatistik yıllığı, 1897 T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara</ref> و لە ساڵی ١٩٢٢ بەھۆی ڕێکخستنەوەی [[مستەفا کەمال ئاتاتورک|ئەتاتورکەوە]] ھەڵوەشایەوە.<ref>Kapucu, Naim and Palabiyik, Hamit (2008) Turkish Public Administration: From Tradition to the Modern Age International Strategic Research Organization (USAK), Ankara</ref> لە ساڵی ١٩١٣ تا ١٩١٦ (ئەحمەد موعەمەر) [[والی]](حاکم)ی ویلایەت بووە و تۆمەتبار کراوە بە ھاوبەشی لە کارەکانی دژی دانیشتوانی ئەرمەنستان.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/The_Armenian_Massacres_in_Ottoman_Turkey</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای سێواس]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] jpdcr1zjt15crl51mm2ax8j1ain5b4z 0 290987 1684452 1483390 2026-10-09T16:32:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1684452 wikitext text/x-wiki '''والی'''، وەعلی یان ڤالی (لە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: والي) نازناوێکی ئیدارییە کە لە [[جیھانی ئیسلامی]] (لەوانەش [[خەلافەتی ڕاشیدون]] و [[خەلافەتی ئومەوی]] و [[خەلافەتی عەباسی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]) بۆ دیاریکردنی پارێزگاری دابەشکارییە ئیدارییەکان بەکارهاتووە. تا ئێستاش لە هەندێک وڵات کە لە ژێر کاریگەری کولتوری [[عەرەبی]] یان [[موسڵمان]]دان بەکاردێت. ئەو دابەشبوونەی کە والییەک حوکمڕانی دەکات پێی دەوترێت ویلایە، یان ویلایەت (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی). == زاراوەیەکی جەزائیری == لە [[جەزائیر]] والی "حاکم" و بەرپرسی کارگێڕی ھەریەک لە ٥٨ پارێزگای وڵاتەکەیە و لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە ھەڵدەبژێردرێت. == زاراوەی ئێرانی == لە [[ئێران]]دا والی ئاماژەیە بۆ پارێزگاری گشتی یان ئاغای ناوخۆیی پارێزگایەکی گرنگ. لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەفەوییەکان|سەفەویدا]] ١٥٠١-١٧٢٢ فەرمانڕەواکانی پێشووی پارێزگاکانی ژێردەستەی ئەوکاتەی شانشینی کارتلی و کاخێتی جۆرجیا، [[میرنشینی ئەردەڵان|میرنشینی کوردی ئەردەڵان]]، سەرۆکەکانی [[پارێزگای لوڕستان]] و [[پارێزگای خووزستان]] لە ڕۆژئاوای [[ئێران]] وەک پارێزگاری گشتی بۆماوەیی بە نازناوی والی یەکسان بە بەیلەربەیلیغ (فارسی سەفەوی) سەیر دەکران. ئەم "ئاغاکانی ڕێپێدراو" پێویستە سنوورەکانی ڕۆژئاوای [[ئێران]] لە بەرامبەر زلھێزە دەرەکییەکان بپارێزن. لە سەردەمی دەسەڵاتی [[ئێرانی قاجاڕی|قاجاردا]] ١٧٨٥-١٩٢٥ شانشینی جۆرجیا لەدەستی [[ڕووسیا]]دا بوو و ئاغا بۆماوەییەکان بە بەرپرسانی دەسەڵاتی ناوەندی جێگیرکران. بە شێوەیەکی سەرەکی ئەم بەرپرسانە لە گروپی شازادە ئیمپراتۆریەکان و کەسایەتییە ناودارەکانی شاھانە ھاتبوون و کرابوونە والی [[پارێزگا]] گرنگەکان. بۆ نموونە [[شازادەی جێنشین]] بە شێوەیەکی نەریتی نازناوی والی [[ئازەربایجان|ئازەربایجان (ئێران)ی]] ھەڵگرتبوو.<ref>https://archive.org/details/settlementissuet00jong_169</ref> == زاراوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی == والی (بە فەڕەنسی بە "gouverneur-général" وەرگێڕدراوە، وەک لە دەستووری عوسمانیدا) لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا نازناوی باوترین جۆری حاکمی عوسمانی بووە، بەرپرسی [[ویلایەت]]ێک (بە تورکی عوسمانی)، زۆرجار ئەفسەرێکی سەربازی وەک [[پاشا]]؛ [[دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|بڕوانە بەشە لاوەکییەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]]. ئەو فۆرمەی کە لە ھەندێک ناوچەی ئیمپراتۆریەتدا بەکارھاتووە، والی بووە.<ref>https://www.menalib.de/vifa/menadoc/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kaymakam}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئێران|تورکیا|عێراق|ژیاننامە|ئیسلام|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:وشەکان]] [[پۆل:کارگێڕی]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:چاندی جەزائیری]] qq36v5g02j036f47ucu7z73li9jbdb3 0 291006 1684709 1483305 2026-10-10T04:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684709 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی ئەستەمبوڵ |common_name = Istanbul |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٧٨ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ئەیالەتی ڕۆم |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire.svg |s1 = پارێزگای ئەستەمبوڵ |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Istanbul Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Istanbul Vilayet with the Sanjaks of Çatalca and Izmit — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg| photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی ئەستەمبوڵ لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = ئەستەمبوڵ |today = [[تورکیا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسڵمان, ١٩١٤<ref>https://web.archive.org/web/20111007185405/http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٥٦٠,٤٣٤ |stat_year2 = یۆنانی, ١٩١٤ |stat_area2 = |stat_pop2 = ٢٠٥,٧٥٢ |stat_year3 = ئەرمەنی, ١٩١٤ |stat_area3 = |stat_pop3 = ٨٢,٨٨٠ |stat_year4 = جوو, ١٩١٤ |stat_area4 = |stat_pop4 = ٥٢,١٦٢ }} '''ویلایەتی ئەستەمبوڵ'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت استانبول'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i İstanbul'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> کە پایتەختی ئیمپراتۆری قوستەنتینیە ([[ئەستەمبوڵ]]) دەگرێتەوە. سنوورەکانی پارێزگاکە بریتی بوون لە ئەستەنبوڵ، [[پارێزگای کۆجائێلی]]، [[پارێزگای ساکاریا]] و [[پارێزگای یالۆڤا]]ی ئەمڕۆ.<ref>https://books.google.iq/books?id=cVQDZFM1T2IC&pg=PA1796&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == میژوو == ڕێکخراوێکی تایبەتی ھەبوو، بەو پێیەی خراوەتە ژێر دەسەڵاتی دەستبەجێی وەزیری پۆلیس (زابتیە نەزیری)، کە ڕۆڵێکی ھاوتای پارێزگار ([[والی]])ی لە ویلایەتەکانی تردا پڕکردەوە.<ref>https://archive.org/details/turkeyineurope02bakegoog/page/515/mode/1up</ref> ئەستەمبوڵ(ناوەوەی شار، بە تورکی بە ئەستەنبوڵ ناسراوە) و گەڕەکەکانی ئەیوپ، کاسم پاچا، پێرا و گالاتا لەخۆگرتبوو، و ھەموو گەڕەکەکانی دەرەوەی شار لە سیلیڤری لە [[دەریای مەڕمەڕە]] تا دەریای ڕەش لە دیوی ئەوروپی و لە غیلیەوە لە [[دەریای ڕەش]] تا کۆتایی کەنداوی ئیزمیت لە دیوی ئاسیا. لە ساڵی ١٨٧٨دا پێکھاتەیەکی ویلایەت، کە پارێزگار ([[والی]]) و ئەفسەرانی ویلایەتەکانی تێدابوو، دامەزرا بۆ ئەنجامدانی ھەمان ئەو ئەرکانەی لەناو قوستەنتینیەدا کە دەسەڵاتدارانی ویلایەتەکان لە شوێنەکانی دیکەی ئیمپراتۆریەتەکەدا ئەنجامیان دەدا.<ref>https://books.google.iq/books?id=AIET_7ji7YAC&pg=PA94&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == دابەشی کارگێڕی == [[سنجاق]] و [[قەزا]]کانی، نزیکەی ساڵی ١٨٧٧:<ref>https://archive.org/details/turkeyineurope02bakegoog/page/515/mode/1up</ref> * سنجاقی ئەستامبول: قەزاکانی فاتیح-سوڵتان-مەھمەت، [[ئەیوپ]]، [[کارتال]]، [[دوورگەی شازادە]]. * سنجاقی [[بێئۆغڵو|پێرا]]: قەزاکانی [[گەلاتا]]، [[یەنیکۆی، ئەستەنبوڵ|یەنیکۆی]]. * سنجاقی ئویسکودار: کازا لە [[بەیکۆز]]. * سنجاقی بیوک چەکمەجە، قەزا لە [[چاتالکا]]. ==دیمۆگرافیا== {{Pie chart |thumb = right |caption = گروپە نەتەوەییەکان لە ویلایەتی ئەستەمبوڵ |label1 = [[ئیسلام]]|color1 = Green |value1 = 62 |label2 = [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|ئۆرتۆدۆکس]]|color2 = Orange |value2 = 23 |label3 = [[کڵێسای ئەرمەنی ئۆرتۆدۆکسی|ئەپۆستۆلیک]]|color3 = Yellow |value3 = 9 |label4 = [[جوو]]|color4 = Brown |value4 = 6 }} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- bgcolor=#fBBAAB | colspan=16 align="center" |''' دانیشتوانی ویلایەتی ئەستەمبوڵ لە ١٩١٤دا''' <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131014184258/http://m.friendfeed-media.com/1d4fdaf358c69c4c02100b94370454097403f76a|ڕێکەوت=١٩٨٥|یەکەم=Kemal|دوایین=Karpat|پەڕەکان=١٧٠–١٧١|بڵاوکەرەوە=University of Wisconsin Press|سەردێڕ=Ottoman Population, 1830-1914: Demographic and Social Characteristics|ناونیشان=http://m.friendfeed-media.com/1d4fdaf358c69c4c02100b94370454097403f76a}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> |- ! شارۆچکە !! موسڵمان !! % !! ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی !! % !! ئەرمەنی!! % !!جوو!! % !!ئەوانیتر !! % !!کۆ |- | [[فاتیح]] || ٢٧٩٬٠٥٦ || ٧٢٫١٪ || ٦٤٬٢٨٧ || ١٦٫٦٪ || ٢٨٬٠٩٥ || ٧٫٣٪ || ١٣٬٤٤١ || ٣٫٥٪ || ٢٬٠١٣ || ٠٫٥٪ || ٣٨٦٬٨٩٢ |- | [[بەکرکۆی]] ||٢٨٬٩٦٧ || ٦١٫٨٪ || ١١٬٢٢١ || ٢٣٫٩٪ || ٥٬٩٥٤ || ١٢٫٧٪ || ٣٦٤ || ٠٫٨٪ || ٣٩٠ || ٠٫٨٪ || ٤٦٬٨٩٦ |- | [[ئادالار]] ||١٬٥٨٦ || ١٤٫٣٪ || ٨٬٧٢٥ || ٧٨٫٧٪ || ٦٥٢ || ٥٫٩٪ || ٧٩ || ٠٫٧٪ || ٤٥ || ٠٫٤٪ || ١١٬٠٨٧ |- | [[بەیۆغڵو]] || ١١٧٬٢٦٧ || ٤٤٫٩٪ || ٧٥٬٩٧١ || ٢٩٫١٪ || ٣٠٬٦٤٢ || ١١٫٧٪ || ٣١٬٠٨٠ || ١١٫٩٪ || ٦٬١٣٥ || ٢٫٤٪ || ٢٦١٬٠٩٥ |- | [[ئویسکودار]] || ٧٠٬٤٤٧ || ٦٣٫١٪ || ١٩٬٨٣٢ || ١٧٫٨٪ || ١٣٬٩٤٩ || ١٢٫٥٪ || ٦٬٨٣٦ || ٦٫١٪ || ٥٧٩ || ٠٫٥٪ || ١١١٬٦٤٣ |- | [[گەبزە]] || ٢٦٬٢٢٠ || ٨١٫٦٪ || ٥٬٨٥٦ || ١٨٫٢٪ || ٤٧ || ٠٫٢٪ || ٠ || ٠٫٠٪ || ٢١ || ٠٫١٪ || ٣٢٬١٤٤ |- | [[کارتاڵ]] || ٨٬٢٥٧ || ٤٥٫٠٪ || ٦٬٨٦٢ || ٣٧٫٤٪ || ٣٬٢١٦ || ١٧٫٥٪ || ١٣ || ٠٫١٪ || ٠ || ٠٫٠٪ || ١٨٬٣٤٨ |- | [[بەیکۆز]] || ١٤٬٤٦٦ || ٧٧٫٠٪ || ٣٬٧٠٨ || ١٩٫٧٪ || ٣٢٥ || ١٫٧٪ || ٢٩٢ || ١٫٦٪ || ١ || ٠٫٠٪ || ١٨٬٧٩٢ |- | [[شیلە]] || ١٤٬١٦٨ || ٦١٫٤٪ ||٨٬٩١٣|| ٣٨٫٦٪ || ٠ || ٠٫٠٪ || ٠ || ٠٫٠٪ || ٠ || ٠٫٠٪ || ٢٣٬٠٨١ |- |-align="center" |- bgcolor=#fBBAAB align="center" | '''Total''' ||''' ٥٦٠٬٤٣٤ ''' || '''٦١٫٦٪''' || '''٢٠٥٬٣٧٥ '''|| '''٢٢٫٦٪''' ||'''٨٢٬٨٨٠'''|| '''٩٫١٪''' || '''٥٢٬١٢٦ ''' || '''٥٫٧٪''' ||'''٩٬١٦٣''' || '''١٫٠٪''' ||'''٩٠٩٬٩٧٨''' |- | colspan="16"| ئەرمەنییەکان: ٧٢ ھەزار و ٩٦٢ کەسی گریگۆری و ٩٩١٨ کەسیان کاسۆلیک. ژمارەی دانیشتووانی ئەم ویلایەتە ھەزار و ٢١٣ کەسی پرۆتستانت و ٣٨٧ کەسی کاسۆلیکی یۆنانییە. |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] td5yv6c6z72lfmlth48zfqszdjyk2pr 0 291007 1684729 1483577 2026-10-10T04:38:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1684729 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision | conventional_long_name = ویلایەتی جەزائری بەحری سفید | common_name = Vilayet of the Archipelago | native_name = ولایت جزائر بحر سفید | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٦٧ | year_end = ١٩١٣ | date_start = | date_end = | event_start = یاسای ویلایەت | event_end = | p1 = ئەیالەتی جەزائری بەحری سفید | flag_p1 = | s1 = شانشینی یۆنان | flag_s1 = State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg | s2 = دوورگەکانی ئیتاڵیای ئیجە | flag_s2 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | s3 = قوبرسی بەریتانی | flag_s3 = Flag of Cyprus (1881-1922).svg | image_flag = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg | flag_type = | image_coat = Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg | image_map = {{Photomontage | photo1a = Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b =Archipelago Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} | image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی جەزائری بەحری سفید لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٨٩٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی جەزائری بەحری سفید لە ساڵی ١٩٠٧دا | capital = [[چانکالا]], [[خیوس]], [[ڕودس]] | today = <!--- Area and population of a given year ---> | stat_year1 = ١٨٨٥ | stat_area1 = ١٢٨٥٠ | stat_pop1 = ٣٢٥,٨٦٦ | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = area does not include Cyprus | demonym = | s4 = ویلایەتی خوداوەندکار }} '''ویلایەتی جەزائری بەحری سفید'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت جزائر بحر سفید'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Cezair-i Bahr-i Sefid'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە ساڵانی ١٨٦٧ تا ١٩١٢-١٣، لە نێویاندا، لە زۆرترین ڕادەی خۆیدا، دوورگەکانی ئیجەی عوسمانی، [[قوبرس]] و گەرووی [[داردانێل]].<ref>https://books.google.iq/books/about/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A6_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA_%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1_%D8%A8.html?id=SzlLAAAAMAAJ&redir_esc=y</ref> لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، دەوترێت ڕووبەرەکەی ٤٩٦٣ میل چوارگۆشە بووە (١٢٨٥٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٣٢٥٨٦٦ کەس بووە. وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنھا گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/459/mode/1up</ref> == مێژوو == [[File:Vilayet of the Archipelago (1881) Boundaries and Ethnic Makeup.png|thumb|ویلایەتی جەزائری بەحری سفید (١٨٨١) سنوور و پێکھاتەی نەتەوەیی]] لە ساڵی ١٨٦٧ وەک جێنشینی ھاوناوی "[[ئەیالەتی جەزائری بەحری سفید]]" دامەزراوە، کە لە ساڵی ١٥٣٣ دامەزراوە. تا ساڵی ١٨٧٦/٧، کە گواسترایەوە بۆ [[ویلایەتی ئەستەمبوڵ]]، [[سنجاق]](پارێزگای لاوەکی)ی بیگا پایتەختی (پاشاسنجاق) بوو،<ref>Birken, Andreas (1976). Die Provinzen des Osmanischen Reiches. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (in German). Vol. 13. Reichert. pp. 103, 113</ref> لەگەڵ کورسی والی لە چانکالا، لە کاتێکدا سنجاقەکقنی دیکە ڕۆدۆس ([[ڕودس]])، میدیلی (لێسبۆس)، ساکیز (خیوس)، لیمنی (لێمنۆس) و کیبریس ([[قوبرس]]) بوون.<ref>Birken, Andreas (1976). Die Provinzen des Osmanischen Reiches. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (in German). Vol. 13. Reichert. p. 101.</ref> [[قوبرس]] کە لە ساڵی ١٨٦١ەوە وەکو [[موتەسەڕیف]]ێکی سەربەخۆ لە ژێر دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی پۆرتەدا حوکمڕانی دەکرا، لە نیسانی ١٨٦٨دا خرایە ناو ویلایەتەوە،<ref>https://books.google.iq/books?id=h9e2PEGP3yUC&pg=PA239&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> تەنھا بۆ ئەوەی لە دوای ساڵی ١٨٧٠ جارێکی دیکە کرایەوە [[موتەسەڕیف]]ێکی جیاواز.<ref>https://books.google.iq/books?id=h9e2PEGP3yUC&pg=PA378&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە ساڵی ١٨٧٨ [[قوبرس]] کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[بەریتانیا]]. دوای جیابوونەوەی بیگا، [[ڕودس]] بوو بە پاشا-سنجاق، پاشان بوو بە کیۆس لە ساڵی ١٨٨٠، پاشان [[ڕودس]] بوو بە جارێکی دیکە لە ساڵی ١٨٨٨.<ref>Birken, Andreas (1976). Die Provinzen des Osmanischen Reiches. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (in German). Vol. 13. Reichert. p. 107</ref> دوورگەکانی دۆدیکانسا لە کاتی جەنگی ئیتالۆ-تورکیا لە ساڵی ١٩١١-١٩١٢ لەلایەن [[ئیتاڵیا]] داگیرکران و دوورگەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئیجە لە کاتی [[جەنگی یەکەمی بالکان]] (١٩١٢-١٣١٣) لەلایەن [[یۆنان]]ەوە گیران، ئەمەش بووە ھۆی ھەڵوەشاندنەوەی ویلایەتەکە. لە دوورگەکانی ئیجە، ئیمبرۆس و تێنێدۆس دواجار بەپێی [[پەیمانی لۆزان]] (١٩٢٣) لە ژێر دەسەڵاتی [[تورکیا]]دا مانەوە، لەکاتێکدا دۆدیکانسا دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بۆ [[یۆنان]] مایەوە.<ref>https://referenceworks.brill.com/display/db/eieo</ref> == دابەشی کارگێڕی == ''[[سنجاق]]ەکان'' تا ساڵی ١٨٧٦:<ref>Beckingham, C.F. (1991). "D̲j̲azāʾir-i Baḥr-i Safīd". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G. Leiden and New York: BRILL. pp. 521–522. ISBN 90-04-07026-5.</ref> # [[سنجاقی بیگا]] (''پاشا-سنجاق'') # [[سنجاقی ڕودس]] # [[سنجاقی میدیلی]] # [[سنجاقی ساکیز]] # [[سنجاقی لێمنۆس]] # [[سنجاقی قوبرس]] == ئەمانەش ببینە == * [[ئەیالەتی جەزائری بەحری سفید]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of the Archipelago}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] omdmfcxt291ngv4sel40ym486p94o64 0 291013 1684732 1483537 2026-10-10T04:39:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684732 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision |native_name = ویلایەتی خوداوەندکار {{lang|ota|خداوندکار ولایتی}}<br />''Hüdâvendigâr Vilâyeti'' |common_name = Hüdavendigâr Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩٢٢ |date_start = |date_end = |event_start = یاسای ویلایەت |event_end = |p1 = ئەیالەتی خوداوەندکار |flag_p1 = |s1 = تورکیا |flag_s1 = Flag of Turkey.svg |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Hüdavendigâr Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Hudavendigar Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی خوداوەندکار لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی خوداوەندکار لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[بورسا]]<ref name="enc-isl">{{Google books|rezD7rvuf9YC|page=768|First encyclopaedia of Islam: 1913-1936}} By [[M. Th Houtsma]]</ref> |today = <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = Muslim, 1914<ref name="1914-census">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf |سەردێڕ=1914 Census Statistics |بڵاوکەرەوە=[[Turkish General Staff]] |پەڕەکان=٦٠٥–٦٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111007185405/http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> | coordinates = }} '''ویلایەتی خوداوەندکار'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''خداوندکار ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Hüdâvendigâr Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٢٦٢٤٨ میل چوارگۆشە بووە (٦٧٩٨٠ کیلۆمەتر دووجا). == مێژوو == ویلایەتی خوداوەندکار لە ساڵی ١٨٦٧ لە کاتی چاکسازییەکانی [[تەنزیمات]]دا دروست بووە. جێگەی ئەیالەتێکی کۆن (یان پەشالیک) دەگرێتەوە کە لە ساڵی ١٨٢٧ بە دابەشکردنی ئەیالەتە فراوانەکەی [[ئەیالەتی ئانادۆڵ|ئەنادۆڵ]] دروستکراوە. ھێڵی ئاسنی مودانیا بوش لە ساڵی ١٨٧٥ کرایەوە لەم ویلایەتەدا. == ئابووری == لە ساڵی ١٩٢٠ەوە ئینگلیزەکان ویلایەتەکەیان بە "یەکێک لە خۆشگوزەرانترینەکانی ئەنادۆڵ" وەسف کردبوو. ناوچەی باکوور و ڕۆژئاوا بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن [[مەسیحی]]یەکانەوە داگیرکرابوو. بەرزاییەکان بە کۆچبەرانی تورک کە لە ئەوروپاوە کۆچیان کردبوو، نیشتەجێ بوون. ناوچەی نزیک [[دەریای مەڕمەڕە]] بە بەپیتترین ناوچە دادەنرا، بەشێکی زۆری ویلایەتەکە "زۆنگاو و تاوی لێکەوتەوە، بەتایبەتی نێوان [[بورسا]] و باندەرما". ویلایەتی خوداوەندکار لە ناوچەی باکوور و ڕۆژئاوا [[گەنم]] و [[جۆ]] و [[گەنمەشامی]] و [[فاسۆلیا]] و تۆویان بەرھەم دەھێنا. ھەروەھا لە سەرانسەری ناوچەکەدا [[تریاک]] و [[تووتن]] و [[پەتاتە]] بەرھەم دەھێنرا. ناوچەی دەوروبەری دەریاچەی ئیزنیک [[برنج]] بەرھەم دەھات. ناوچەی بەلیخیسار "ھەندێک لە باشترین میوەکانی بەرھەمھێنا کە لە [[تورکیا]]دا دەچێنرێن". ھەروەھا [[جۆ]] لە بەرزاییەکان بەرھەمێکی زۆری ھەیە و ھەناردەی [[ئینگلتەرا]] دەکرێت.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> بەرھەمھێنانی [[ئاوریشم]] لە ماوەی سەدەی بیستەمدا بە بەنرخترینی ناوچەکە دادەنرا. ویلایەتەکە قوتابخانەی تەرخانکراوی بۆ بەرھەمھێنانی ئاوریشم ھەبوو. ناوچەکە تۆوی کرمی ئاوریشمی لە [[فەڕەنسا]] وەرگرتبوو. [[بورسا]] [[دڵ]]ی بەرھەمھێنانی [[ئاوریشم]] بوو. ئاوریشمەکە بە شێوەیەکی سەرەکی ھەناردە دەکرا، ھەندێکجار وەک تار یان کۆکۆن. لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەمدا نەخۆشییەک لە ڕێگەی کرمی ئاوریشمەوە بڵاوبووەوە و بووە ھۆی دابەزینی بەرھەمھێنان. لە ساڵی ١٩٢٠ەوە نەخۆشییەکە لەناوچوو و بازرگانی جێگیر بوو. بەرھەمھێنانی [[لۆکە]] بە جێگیری ماوەتەوە و خاولی و عەبا شتێکی باو بوون کە لە لۆکە بەرھەم دەھێنرێن. ھەروەھا مەخمەل و ھەستیش بەرھەم دەھێنرا. ھەست بۆ زین و کاڵاکانی تری پەیوەست بە سوارکاری بەکاردەھێنرا. ھەروەھا ناوچەکە چەرم و فەرشی ڕەنگاوڕەنگی دروست دەکرد. شاری کوتاحھا کاشی و کۆفەی دروست کرد. ھەروەھا لە ویلایەتدا [[سابوون]] و [[ئارد]] بەرھەم دەھێنرا.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> لە ناوچەی نێوان کرماستی (ئەمڕۆ مستەفاکەمالپاشا) و میحالیچ (ئەمڕۆ قەرەجابی) خەڵوزی بەرد دەردەھێنرا. لە کۆتایی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، ناوچەکە مانگانە نزیکەی ٣٠٠ تۆن خەڵوزی بەرد(لیگنایت) ھەناردەی [[ئەستەمبوڵ]] دەکرد. ھەروەھا کرۆمیت، جیوە، مەڕمەڕ، زەوی فۆلەر و ئەنتیمۆنیش لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە ناوچەکەدا زۆر بوون.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> == مێژووی ژینگە == ناوچەکە لە ساڵانی ١٩٢٠دا بە "دارستانی جوان" وەسف کرا، کە بە ٢٣ ھەزار کیلۆمەتر چوارگۆشە مەزەندە دەکرێت. ناوچەی ئەنجێل لەلایەن ئینگلیزەکانەوە بە "دەوڵەمەندترین" دار وەسف کرا. گێدیز دانیشتووانێکی زۆری [[داربەڕوو]] ھەبوو. ویلایەتەکە بەگشتی چڕی دارەکانی ھەبوو کە پێکھاتبوو لە دارە ڕەش، داربەڕوو، ئیلم، قەستەنە، ھێشوو و ھۆرنبیم.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> == دابەشی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەت:<ref>http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/hudavendigar-vilayeti/</ref> # سنجاقی [[بورسا|ھوداڤەندیگار]] (خداوندکار سنجاغی) # سنجاقی [[بیلەجیک|ئەرتوغرول]] (ارطغرل (بیلھجک) سنجاغی) # سنجاقی [[کوتاھیا]] (کوتاھیە سنجاغی) # سنجاقی [[ئەفیۆن قەرەحسار]] (قحصار صاحب سنجاغی) # سنجاقی [[باڵکەسیر|قەرەسی]] (قەرەسی (بالیکسر) سنجاغی) # سنجاقی سوڵتانوێنو (سلطان اوڭی سنجاغی) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Hüdavendigâr}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] dsczuukkrght2hwrmk1c83oxxrc7atx 0 291029 1684781 1483478 2026-10-10T07:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684781 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision |native_name = ویلایەتی قەرەسی |common_name = Karesi Vilayeti |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٨١ |year_end = ١٨٨٨ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ویلایەتی خوداوەندکار |flag_p1 = |s1 = ویلایەتی خوداوەندکار |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Greatrsyria.png |image_map_size = |image_map_caption = ویلایەتی قەرەسی لە نێو نەخشەی دەوڵەتی عوسمانیدا |capital = [[قەرەسی]] |today = {{ئاڵا|تورکیا}} <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''ویلایەتی قەرەسی'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''قرسی ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Hüdâvendigâr Qeresi'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە ساڵی ١٨٨١ دامەزراوە و لە ساڵی ١٨٨٨ ھەڵوەشایەوە. == مێژوو == لە ساڵی ١٨٨١ بە ڕێسایەکی نوێ، قەرەسی لە [[ویلایەتی خوداوەندکار]] جیا بووەوە و بوو بە ویلایەت. ناوەندی ویلایەتی قەرەسییە. سنجاقەکانی ویلایەتەکە بریتین لە حەمدی پاشازادە ڕێشات پاشا و مەھمەت عەتیف بەی. ویلایەتی قەرەسی کە بە زیادکردنی بیگا خاکەکەی فراوانتر بوو، دوو سنجاقی ھەبوو.<ref>Dr. Abdülmecit Mutaf. Salnâmelere Göre Karesi (1847-1922), (2003) Zağnos Kültür ve Eğitim Vakfı, sf.18.</ref> یەکەمیان سنجاقی قەرەسی کە بەسەر ٧ [[قەزا]]دا دابەشکراوە، دووەمیان سنجاقی بێگا کە بەسەر ٤ قەزادا دابەشکراوە. لە نیسانی ساڵی ١٨٨٨ ویلایەتی قەرەسی ھەڵوەشایەوە و خرایە ناو [[ویلایەتی خوداوەندکار]]ەوە. بێھچەت پاشا، یەکێک لە کەسایەتییە بەرزەکانی ڕوم ئەیلی، بۆ ئیدارەی قەرەسی لە چوارچێوەی ویلایەتی خوداوەندکار دامەزرا.<ref>İsmail Hakkı Uzunçarşılı. Karesi Vilayeti Tarihçesi, (2000) Zağnos Kültür ve Eğitim Vakfı, sf.120.</ref> == سنجاقەکانی == {| class="wikitable" |- |bgcolor=#DDEEFF | ''١٨٨١-١٨٨٨ سنجاقەکانی ویلایەتەکە'' |- | سنجاقی قەرەسی, سنجاقی بیگا |- |} == دانیشتوان == {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" ! colspan=3; style="background-color:#ccccff;" | دانیشتوان |- ! colspan=3 | قەرەسی |- | '''ساڵ''' || '''دانیشتوان''' |- | ١٨٨٤ || ٣٩٧٫٠٠٠ |- | ١٩١٠ || ٤٨٨٫٠٠٠ |- | colspan=7 | <small>'''Y & G''' </small> |} </div> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Hüdavendigâr}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] r8vw96r044hz0izml2b4wmy8ynxftsa 0 291031 1684780 1483575 2026-10-10T07:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684780 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = {{lang|ota|ولایت قۆنیە}}<br />''Vilâyet-i Konya'' |common_name = Konya Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩٢٣ |date_start = |date_end = |event_start = یاسای ویلایەت |event_end = |p1 = ئەیالەتی قارامان |s1 = تورکیا |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Konya Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Konya Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی قۆنیە لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی قۆنیە لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[قۆنیە]] |today = [[تورکیا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = موسڵمان, ١٩١٤ |stat_area1 = |stat_pop1 = ٧٥٠٧١٢ |stat_year2 = ڕۆم, ١٩١٤ |stat_area2 = |stat_pop2 = ٢٥١٥٠ |stat_year3 = ئەرمەنی, ١٩١٤ |stat_area3 = |stat_pop3 = ١٢٩٧١ |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |footnotes = }} '''ویلایەتی قۆنیە'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''قونیە ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Konya Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە [[ئاناتۆلیا|ئاسیای بچووک]] کە تەواوی، یان بەشێک لە ناوچە کۆنەکانی پامفیلیا، پیسیدیا، [[فەریگیا]]، لیکاونیا، کیلیسیا و کاپادۆکیای لەخۆگرتبوو.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Hogarth, David George (1911). "Konia". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. Vol. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 893.</ref> ساڵی ١٨٦٤ لەگەڵ ھەڵوەشاندنەوەی [[ئەیالەتی قارامان]] بە پەیڕەوی ویلایەت دامەزراوە. لە نێوان ساڵانی ١٩١٩ بۆ ١٩٢١ پارێزگاکانی [[قۆنیە]]، [[ئانتالیا]]، [[ئیسپارتە]] و [[بوردور]] لەلایەن [[ئیتاڵیا]] کە زلھێزێکی ھاوپەیمانە داگیرکران. لە ساڵی ١٩٢٣ ویلایەتی قۆنیە دابەش بوو بەسەر ٥ [[پارێزگا]]دا: [[نیغدە]]، [[قۆنیە]]، [[بوردور]]، [[پارێزگای ئانتالیا|ئانتالیا]]، [[ئیسپارتا]] و قەرەمان (دواتر). == مێژوو == لە ساڵی ١٨٦٤ بە زیادکردنی نیوەی ڕۆژئاوای [[ئەیالەتی ئادانا]] بۆ [[ئەیالەتی قارامان]]، و بەشێک لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەیالەتی ئانادۆڵ]] پێکھاتووە.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Hogarth, David George (1911). "Konia". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. Vol. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 893</ref> ڕووبەرەکەی ٩١٦٢٠ کم٢ بووە. سەرژمێری ساڵی ١٨٨٥ کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکرایەوە، ژمارەی دانیشتووانی ١٬٠٨٨٬١٠٠ کەس بووە. لە سەرژمێری ساڵی ١٩١٤دا ٧٥٠ ھەزار و ٧١٢ موسڵمان و ٢٥ ھەزار و ١٥٠ یۆنانی خەڵکی کاپادۆسیا (کارامالیدی تورکی زمان) و ١٢ ھەزار و ٩٧١ ئەرمەنی بووە. == دیمۆگرافیا == بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ویلایەتی قۆنیە ڕووبەرەکەی ٩١٦٢٠ کیلۆمەتر دووجا بووە، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨دا بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٠٨٨ ھەزار و ١٠٠ کەس بووە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/459/mode/1up</ref> وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنھا گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە. تا ساڵی ١٩٢٠ کەمتر لە ١٠%ی دانیشتووانەکەی بە [[مەسیحی]] وەسف دەکران، زۆربەی دانیشتوانی مەسیحی لە کەناری [[دەریا]]دا بوون.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> == ئابووری == [[پەڕگە:Bundesarchiv Bild 137-000487, Türkei, Konia, Empfang des deutschen Botschafters.jpg|300px|وێنۆک|چەپ|پێشوازیکردن لە باڵیۆزی [[ئەڵمانیا]] لە وێستگەی شەمەندەفەری [[قۆنیە]]، ساڵی ١٩٠٤]] دانیشتووانەکەی زۆربەیان کشتوکاڵی و شوانکاری بوون. تاکە پیشەسازییەکان [[فەرش]] و دروستکردنی شتومەکی پەتۆ و [[ئاوریشم]] بوون. کانەکانی [[کرۆم]]، [[جیوە]]، [[گۆگرد]]، [[دارچین]]، [[سرکە]] و [[خوێ]]ی بەرد ھەبوون. ھەناردەکردنی سەرەکی [[خوێ]]، [[کانزا]]، [[تریاک]]، [[لۆکە]]، دانەوێڵە، [[پشم]] و ئاژەڵ بوو؛ و ھاوردەکردنی کەلوپەلی [[قوماش]] و [[قاوە]] و [[برنج]] و [[نەوت]]. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، [[قۆنیە]] بە ھێڵی شەمەندەفەر بە [[ئەستەمبوڵ ]]بەسترابووەوە و بووە وێستگەیەکی گرنگ لەسەر ھێڵی ئاسنی [[بەرلین]]-[[بەغدا]]، کە لەلایەن کۆنسۆرتیۆمێکی سەرکردایەتی [[ئەڵمانیا]]وە دروستکرا.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> == دابەشی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەت: # سنجاقی قۆنیە ([[قۆنیە]]، [[ئاکشەھیر]]، [[سەیدیشەھیر]]، [[ئیلگین]]، [[بۆزکیر]]، [[کەرەمان]]، [[ئەرێغلی، کۆنیە|ئەرێگلی]]، [[کەرەپنار]]) # سنجاقی نیکدە([[نیغدە]]، [[نەڤشەھیر]]، [[ورگوپ]]، [[ئەکسەرای]]، [[بۆڕ، نیغدە|بۆر]]، [[گوڵشەھیر|ئاراپسون]]) # سنجاقی [[بوردور]] ([[ئیسپارتا]]، [[ئولوبورلو]]، [[ئەگیردیر]]، [[شارکیکاراغاچ]]، [[یالڤاچ]]) # سنجاقی تەکێ ([[ئەنتالیا]]، [[ئێلمالی]]، [[ئالانیە]]، [[ئاکسێکی]]، [[کاش]]) # سنجاقی ئیسپارتا == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Konya}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٣]] gn5yaj4dwtmkjh48po5kt24kkfzpmd4 0 291036 1684725 1545461 2026-10-10T04:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684725 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب<br /> ایالت طرابلس غرب<br />{{small|{{nobold|(١٥٥١–١٨٦٤)}}<br />''Eyālet-i Trâblus Gârb''}}<hr />ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب<br />ولایت طرابلس غرب<br />{{small|{{nobold|(١٨٦٤–١٩١٢)}}<br />''Vilâyet-i Trâblus Gârb''}} | conventional_long_name = تەڕابلوسی عوسمانی |subdivision = [[ئەیالەت]] و [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٥٥١ |date_event1 = ١٧١١ |date_event2 = ١٨٠١-١٨٠٥ + ١٨١٥ |date_event3 = ١٨٣٥ |year_end = ١٩١٢ |event_start = [[گەمارۆدانی تەرابلوس (١٥٥١)|گەمارۆدانی تەرابلوس]] |event1 = [[شانشینی قارەمانلی]] چوونە دەسەڵات |event2 = [[جەنگی بەربەری]] |event3 = ئیمپراتۆریەتی عوسمانی کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆ دادەمەزرێنێتەوە |event_end = [[شەڕی ئیتاڵیا و تورکیا]] |p1 = ھۆسپاڵێر تەرابلوس |p2 = دەوڵەتی حەفسی |p3 = مەمالیکەکان |s1 = تەرابلوسی ئیتاڵی |s2 = سیرینایکای ئیتاڵی |image_flag = Maritime flag of Regency of Tripoli (18th century).svg |flag_caption = ئاڵا |image_coat = Lesser coat of arms of Ottoman Tripolitania.svg |symbol_type = نیشانەی سوپا (١٨٥٦) |image_map = {{Photomontage | photo1a = Tripolitania Vilayet, Ottoman Empire (1900).png | photo2a = | photo2b = Egypt Eyalet, Bengazi Sanjak, Tripolitania Vilayet, Tunis Eyalet, Algeria — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[تەرابلوس]] |today = {{ئاڵا|لیبیا}} }} '''ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''طرابلس غرب ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Trāblus-ı Ġarb Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> ویلایەتێکی عوسمانییە کە لە جیاتی [[ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب]] لە ئەنجامی ئەو چاکسازییە ئیدارییەی کە لە ساڵی ١٨٦٤دا ڕوویدا، دامەزراوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=O49hCQAAQBAJ&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == مێژوو == [[ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب]] دوای ھەڵوەشاندنەوەی ویلایەتی تەڕابلوسی غەرب بە ڕێسای دامەزراندنی [[ویلایەت]]ەکان کە لە ساڵی ١٨٦٤ پەسەندکرا، دامەزراوە. بە مەبەستی بەھێزکردنی ئیدارەی تەرابلوس، کارگێڕان بەردەوام لەلایەن ناوەندەوە دەگۆڕدرا. لە دوا قۆناغەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، تەرابلوس لەلایەن ئەو حاکمانەوە بەڕێوەدەبرا کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە دیاریکرابوون. لە ساڵی ١٩٠٨ مستەفا کەمال یاخیبوونێکی لەلایەن عەشیرەتەکانی ناوچەکە سەرکوت کرد. بە گشتی ٣٣ [[والی]] [[تەرابلوس]]یان بەڕێوەبرد تا ھاتە ژێر دەسەڵاتی [[ئیتاڵیا]]. ئیتالیا ھێرشی کردە سەر [[تەرابلوس]] کە وەک کۆلۆنییەک دەیبینی. ستاف مەیجر مستەفا کەمال، ستاف مەیجر ئێنڤەر و ستاف کۆلۆنێل نەشێت خزمەتیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاری لێرە. لە شەڕی تەرابلوسی ساڵی ١٩١١، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ھەوڵی پاراستنی [[تەرابلوس]]ی دا بە سوپای ٢٥ ھەزار کەسی لە بەرامبەر سوپای [[ئیتاڵیا]] کە ١٠٠ ھەزار کەسی بوو. ھەروەھا تەریقەتی سانوسی کە مەزھەبێکی ناوخۆییە، ھاوکاری سوپای عوسمانییان دەکرد. لە کۆتایی شەڕەکەدا ئیتاڵییەکان ناوچەکەیان داگیرکرد. تەرابلوس لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١٢ بە پەیمانی ئۆچی لە سویسرا درا بە ئیتالییەکان. شەڕی تەرابلوس یەکەمجار بوو کە [[فڕۆکە]] لە شەڕێکدا بەکارھات. [[تەرابلوس]] دوا پارچە زەوی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بوو لە [[ئەفریقا]].<ref>https://atam.gov.tr/?Page=DergiIcerik&IcerikNo=487</ref> == دانیشتوان == {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" ! colspan=3; style="background-color:#ccccff;" | دانیشتوان |- ! colspan=3 | تەڕابلوسی غەرب |- | '''ساڵ''' || '''دانیشتوان ''' |- | ١٨٦٧ || ٧٥٠٫٠٠٠ |- | ١٨٩٠ || ٨٠٠٫٠٠٠ |- | ١٩٠٠ || ١٫٠٠٠٫٠٠٠ |- | colspan=7 | <small>'''Y & G''' </small> |} == ئەمانە ببینە == * [[ئەیالەتی تەڕابلوسی غەرب]] * [[لیبیا]] == نەخشە == {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] [[پۆل:لیبیا]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئیتالی ئاخێو]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست]] s826z18ggee7tpjcefq0d4eyoov58xz 0 291046 1684720 1483715 2026-10-10T04:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1684720 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | native_name = ویلایەتی بەیروت<br>ولاية بیروت<br> بیروت ولایتی | common_name = Beirut Vilayet | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٨٨ | year_end = ١٩١٧ | date_start = | date_end = | event_start = | event_end = | p1 = میرنشینی جەبەل لوبنان | p2 = ئەیالەتی تەڕابلوسی شام | p3 = ئەیالەتی سەیدا | flag_p1 = | s1 = بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن | flag_s1 = | s2 = | flag_s2 = | image_flag = Flag of the Ottoman Empire.svg | flag_type = | image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Beirut Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Beirut Vilayet and Mount Lebanon Mutasarrifate — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye-Cropped.jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی بەیروت لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی بەیروت لە ساڵی ١٩٠٧دا. | capital = [[بەیرووت]] | today = {{nowrap|[[لوبنان]]<br/>[[ ئیسرائیل|ئیسرائیل]]<br/>[[فەلەستین]]<br/>[[سووریا]]}} <!--- Area and population of a given year --->| stat_year1 = ١٨٨٥<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up</ref> | stat_area1 = ٣٠٤٩٠ | stat_pop1 = ٥٣٣٬٥٠٠ | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = | demonym = }} '''ویلایەتی بەیروت'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''بیروت ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Beyrut Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە ناوچە کەنارییەکانی ویلایەتی سووریا لە ساڵی ١٨٨٨ دامەزراوە وەک داننانێک بە گرنگی تازە دۆزراوی پایتەختەکەی کە ئەوکاتەکە [[بەیرووت]] بوو، کە لە ساڵانی پێشوودا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیبوو تا ساڵی ١٩٠٧، بەیرووت لەسەدا ١١ی بازرگانی نێودەوڵەتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] مامەڵەی لەگەڵدا دەکرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA87&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە باکووری [[یافا]]وە تا شاری بەندەری [[لازقیە]] درێژبووەوە. لە ڕۆژهەڵاتەوە بە [[ویلایەتی سووریا]] و لە باکوورەوە بە [[ویلایەتی حەلەب]] و لە باشوورەوە بە [[موتەسەڕیفی قودس]] و لە ڕۆژئاوا [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]] سنووردار بووە.<ref>https://books.google.iq/books?id=4x09OvMBMmgC&pg=PA182&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١١٧٧٣ میل چوارگۆشە بووە (٣٠٤٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لە کاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانی ٥٣٣ هەزار و ٥٠٠ کەس بووە. لە ٣٦ ویلایەتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا چوارەم ناوچەی پڕ دانیشتوو بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=yhgEAQAAIAAJ&redir_esc=y</ref> == دابەشی کارگێڕی == [[سنجاق]]ەکانی ویلایەت:<ref name="a-ids">[http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/beyrut-vilayeti-ve-cebel-i-lubnan-mutasarrifligi/ Beyrut Vilayeti ve Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı | Tarih ve Medeniyet]</ref> # [[سنجاقی لازقیە]] # [[سنجاقی تەرابلوسی شام]] # [[سنجاقی بەیروت]] # [[سنجاقی عەکا]] # [[سنجاقی نابلوس]] == نەخشە == <gallery> File:CUINET(1896)_LA_SYRIE.jpg|نەخشەی (ڤیتال کوینێت) ساڵی ١٨٩٦ی ناوچەی [[سووریا]]، لەنێویاندا ویلایەتی بەیروت. File:Ottoman Asia (partial, 1893).jpg|ساڵی ١٨٩٣ نەخشەی دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئاسیای عوسمانی File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی بەیروت و سنجاقەکانی و [[ویلایەتی سووریا]] و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سووریا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|فەلەستین}} {{پۆلی کۆمنز|Beirut Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٦]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|بەیروت]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:لوبنان]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٨٨]] 0r0nc81xjnxs5od5m2zu5e62zvg0joj 0 291066 1684770 1613732 2026-10-10T07:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوردن-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1684770 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision | native_name = {{Nobold|{{lang|ota|سوریە ویلایتی}} <small>{{in lang|ota}}</small><br />''Vilâyet-i Sûriye''<br />{{lang|ar|ولایة سوریا}} <small>{{in lang|ar}}</small>}} | conventional_long_name = ویلایەتی سووریا | common_name = Syria Vilayet | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٦٥ | year_end = ١٩١٨ | date_start = | date_end = | event_start = | event_end = | p1 = ئەیالەتی شام | flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire.svg | p2 = ئەیالەتی سەیدا | flag_p2 = Flag of the Ottoman Empire.svg | p3 = ئەیالەتی تەڕابلوسی شام | flag_p3 = Flag of the Ottoman Empire.svg | s1 = بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن | flag_s1 = Flags of France and the UK.png | image_flag = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg | flag_type = | image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Syria Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Beirut Vilayet and Mount Lebanon Mutasarrifate — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی سووریا لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی سووریا لە ساڵی ١٩٠٧دا. | capital = دیمەشق | stat_year1 = ١٨٩٧<ref name=lopied>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mutlu|یەکەم=Servet|سەردێڕ=Late Ottoman population and its ethnic distribution|ناونیشان=http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|پەڕەکان=٢٩–٣١|ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150918193153/http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} Corrected population for Mortality Level=8.</ref> | stat_area1 = | stat_pop1 = ٧٠١٬٨١٢ | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = | demonym = | today = [[سووریا]]<br/>[[ئوردن]] <br/>[[فەلەستین]]<br/>[[لوبنان]]<br/>[[ئیسرائیل]] }} '''ویلایەتی سووریا''' یا '''ویلایەتی شام''' یا '''ویلایەتی دیمەشق''' بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''سوریە ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Sûriye Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٦٢١٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بووە (٢٤٠٠٩ میل چوارگۆشە)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتاییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (لە ساڵی ١٩٠٨دا بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی (١) ملێۆن کەس بووە. وردی ژمارەکانی دانیشتووان لە "نزیکەیی"ەوە دەست پێدەکات تا "تەنھا گریمانەیی" بەپێی ئەو ناوچەیەی کە لێیەوە کۆکراونەتەوە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/460/mode/1up</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٨٦٤ یاسای ویلایەت ڕاگەیەندرا. یاسای نوێی ویلایەتەکان لە ساڵی ١٨٦٥ لە [[دیمەشق]] جێبەجێ کرا و ئەو ویلایەتە چاکسازی کراو ناوی سوریە/سووریا بوو، ئەمەش ڕەنگدانەوەی گەشەسەندنی ھۆشیاری مێژووییە لە نێو ڕۆشنبیرانی ناوچەکەدا. [[قودس]] لە باقی ویلایەتەکە جیاکرایەوە، و کرا بە سنجاقی سەربەخۆی قودس کە ڕاستەوخۆ ڕاپۆرتی دەدا بە [[ئەستەمبوڵ]]، نەک [[دیمەشق]]. جەبەل لوبنان بە ھەمان شێوە لە ساڵی ١٨٦٤دا کرابوو بە [[موتەسەڕیف]]ێکی خۆبەڕێوەبەر.<ref>https://books.google.iq/books?id=4x09OvMBMmgC&pg=PA177&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە ساڵی ١٨٧٢ ھەرێمێکی نوێی ئیداری دروستکرا، کە ناوەندەکەی لە [[مەعان]] بوو، بەڵام تێچووی یەکە ئیدارییە نوێیەکە زۆر زیاتر بوو لە داھاتەکان و ساڵی دواتر داخرا. لە ساڵی ١٨٨٤ [[والی]] [[دیمەشق]] پێشنیارێکی کرد بۆ دامەزراندنی ویلایەتێکی نوێی باشووری سووریا، ھەرچەندە ھیچی لێ دەرنەچوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=AMAbXGQDmDYC&pg=PA52&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە ساڵی ١٨٨٨دا [[ویلایەتی بەیروت]] لە ناوچە کەنارییەکانی ویلایەتی سووریا دروست بوو. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٩٢دا پێشنیارێکی دیکە بۆ حکومەتی ھەرێمێک کە سەنتەری [[مەعان]] بێت، خرایەڕوو، کە لە مانگی ئابدا پەسەندکرا. لە ناوەڕاستی ساڵی ١٨٩٥ ناوەندی ئەم [[موتەسەڕیف]]یە گواسترایەوە بۆ [[کەرەک]] ([[موتەسەڕیفی کەرەک]]) کە باشووریترین ڕادەی دەسەڵاتی عوسمانی لە ویلایەتی سووریادا دیاری دەکات.<ref>https://books.google.iq/books?id=nE7RjS91_E4C&pg=PA13&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> تا ساڵی ١٨٩٧ ویلایەتی سووریا بەسەر چوار [[سنجاق]]دا دابەش بوو کە بریتین لە (دیمەشق، حەما، حوران و کەرەک). پایتەختی ویلایەت [[دیمەشق]] بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA909&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == نەخشە == <gallery> File:CUINET(1896)_LA_SYRIE.jpg|نەخشەی (ڤیتال کوینێت) ساڵی ١٨٩٦ی ناوچەی [[سووریا]]، لەنێویاندا ویلایەتی بەیروت. File:Ottoman Asia (partial, 1893).jpg|ساڵی ١٨٩٣ نەخشەی دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئاسیای عوسمانی File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش [[ویلایەتی بەیروت]] و سنجاقەکانی و ویلایەتی سووریا و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سووریا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|فەلەستین|ئوردن}} {{پۆلی کۆمنز|Beirut Vilayet}} {{ئوردن-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٦]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|سووریا]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:لوبنان]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٨٨]] 6l4wwg575i3o1ft9ub27zt0ms7671xh 0 291090 1684865 1498570 2026-10-10T10:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1684865 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | native_name = ولاية اليمن<br>یمن ولایتی | conventional_long_name = ویلایەتی یەمەن | common_name = ویلایەتی یەمەن | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٧٢ | year_end = ١٩١٩ | date_start = | date_end = | event_start = | event_end = [[ئاگربەستی موودرۆس]] | p1 = ئەیالەتی یەمەن | s2 = شانشینی یەمەن | s3 = شانشینی ئیدریسیە | image_flag = Flag of the Ottoman Empire.svg | flag_type = | image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Yemen Vilayet, Ottoman Empire (1900) v2.png | photo2a = | photo2b = Arabian Peninsula — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی یەمەن لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی یەمەن لە ساڵی ١٩٠٧دا | capital = [[سەنعا]]<ref>https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA603&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> | today = [[یەمەن]]<br>[[عەرەبستانی سعوودی]] | stat_year1 = ١٩٠٠<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/459/mode/1up</ref> | stat_area1 = ٢٠٠٠٠٠ | ref_area1 = | stat_pop1 = | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = | demonym = [[یەمەنییەکان|یەمەنی]] | s1 = پارێزگاری عەدەن | border_s1 = }} '''ویلایەتی یەمەن'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''یمن ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Yemen Vilâyeti'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ٢٠٠ هەزار کیلۆمەتری چوارگۆشە بووە (٧٧ هەزار و ٢٠٠ میل چوارگۆشە). ژمارەی دانیشتوانی ویلایەت بەپێی سەرژمێری عوسمانی ساڵی ١٨٨٥ بە ٢٥٠٠ هەزار کەس هاتووە.<ref>https://archive.org/details/asiakeane00kean/page/459/mode/1up</ref> بە شێوەیەکی بەرفراوان، ویلایەتەکە بە ٢٠ی پارالێل لە باکوورەوە بۆ باکوور، پارێزراوی ئەدەن لە باشوور، [[دەریای سوور]] لە ڕۆژئاوا و ٤٥ میریدانی ڕۆژهەڵات لە ڕۆژهەڵاتەوە سنووردار بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=wKusYzGdDkcC&pg=PA19&redir_esc=y</ref> == مێژوو == [[File:Turkish Yemeni soldiers.jpg|thumb| ئەفسەرانی تورکیا لەگەڵ سەرباز و میلیشیاکانی [[یەمەن]] پێش [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]]] لە دوای فەتحکردنی عوسمانییەکان بۆ سەر [[یەمەن]] لە ساڵی ١٥١٧، بە [[ئەیالەتی یەمەن]] ناسرابوو. دوای چاکسازییەکانی [[تەنزیمات]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، ویلایەتی یەمەن لە زۆربەی ئەیالەتی پێشووەوە لە ساڵی ١٨٧٢ دامەزرا. لە ساڵانی ١٨٣٠ بە یارمەتی داڕمانی ئیمامەتی زەیدی بەھۆی دابەشبوونی ناوخۆیی و وەرگرتنی چەکی مۆدێرن لە دوای [[جەنگی کریمیا]]، عوسمانییەکان ڕوویان لە باکووری [[یەمەن]] کرد و لە کۆتاییدا [[سەنعا]]یان گرت و لە ساڵی ١٨٧٢دا کردیان بە پایتەختی ویلایەتی یەمەن. تەنانەت لەو کاتەشدا کۆنترۆڵی عوسمانییەکان تا ڕادەیەکی زۆر لە شارەکاندا قەتیس بوو و دەسەڵاتی ئیمامی زەیدی بەسەر یەمەنی سەرەوەدا بە فەرمی دانپێدانرا.<ref>https://books.google.iq/books?id=4x09OvMBMmgC&pg=PA189&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە ساڵی ١٨٧٢ەوە دەستی پێکرد، دوای ئەوەی ناوچەی [[سەنعا]] بە توندی لە ژێر کۆنتڕۆڵدا بوو، ئەحمەد موحتەر پاشا دەستی کرد بە داڕشتنەوەی ئیدارەی وێلایەتی یەمەن و دابەشی کرد بەسەر چوار [[سنجاق]]دا، شاری سەنعا وەک پایتەختی ویلایەتەکە کاری دەکرد. عەسیر لە ساڵی ١٨٧٢ بوو بە سنجاقی یەمەن.<ref>https://books.google.iq/books?id=POsfZt8Kup4C&pg=PA97&redir_esc=y</ref> لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا زەیدییەکان لە تورک یاخی بوون و ئیمام محەمەدی کوڕی یەحیا بناغەی بنەماڵەی بۆماوەیی دانا. کاتێک لە ساڵی ١٩٠٤ کۆچی دوایی کرد، ئیمام یەحیا کوڕی محەمەدی جێنشینی لە ساڵانی ١٩٠٤-١٩٠٥ سەرکردایەتی ڕاپەڕینی کرد دژی تورکەکان، و ناچاری کرد کە ئیمتیازاتی گرنگ بە زەیدییەکان بدەن. عوسمانی ڕازی بوو لەسەر کشانەوەی یاسای مەدەنی و گەڕاندنەوەی شەریعەت لە یەمەن.<ref>https://books.google.iq/books?id=41aVY2K95yEC&pg=PA195&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە ساڵی ١٩٠٦ سەرکردە ئیدریسییەکانی عەسیر لە دژی عوسمانییەکان یاخی بوون. تا ساڵی ١٩١٠ زۆربەی ناوچەکانی عەسیریان کۆنتڕۆڵ کرد، بەڵام دواجار لەلایەن ھێزەکانی عوسمانی و حیجازییەوە شکستیان ھێنا.<ref>https://books.google.iq/books?id=OLKKVXgEpkoC&pg=PA195&redir_esc=y</ref> ئەحمەد عیزەت پاشا لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩١١ لەگەڵ ئیمام یەحیا پەیماننامەیەکی ئەنجامدا، بەو پەیمانە وەک سەرۆکی کاتی و ڕۆحی زەیدییەکان ناسێندرا، مافی ئەوەی پێدرا کە بەرپرسان بەسەریاندا دابنێت، و باجیان لێ وەربگرێت. عوسمانییەکان لە ناوچەکانی یەمەن کە زۆرینەی [[سوننە]] بوون سیستەمی حوکمڕانی خۆیان پاراست.<ref>https://books.google.iq/books?id=41aVY2K95yEC&pg=PA195&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩١٤، پەیمانی [[ئینگلیز]] و عوسمانی سنووری نێوان [[یەمەن]] و پارێزگاری عەدەنی سنووردار کرد. کاتێک [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] سەریھەڵدا، ئیمام یەحیا بە ناو دڵسۆزی بۆ سوڵتان مایەوە، بەڵام لە ھەمان کاتدا ھەوڵیدا دانوستان لەگەڵ [[بەریتانیا]] بکات. لە بەرامبەردا عەسیر ھەر کە شەڕ دەستی پێکرد پەیوەندی بە بەریتانیاوە کرد. ڕاپەڕینی [[عەرەب]] لە حیجاز یەمەنی لە باقی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] پچڕاند و ئیمامەکەش دەرفەتەکەی قۆستەوە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی خۆی بەسەر ھەموو [[یەمەن]]دا جێگیر بکات.<ref>https://books.google.iq/books?id=41aVY2K95yEC&pg=PA195&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ھێزەکانی عوسمانی لە ساڵی ١٩١٨ کشایەوە، ئیمام یەحیا کۆنترۆڵی خۆی بەسەر باکووری [[یەمەن]] بەھێزتر کرد و شانشینی موتەواکیلی یەمەن دروست کرد. == دابەشی کارگێڕی == سنجاقەکان، نزیکەی ساڵی ١٨٧٦:<ref>https://archive.org/details/tatprsentdelemp00courgoog/page/n104/mode/2up</ref> # سنجاقی [[سەنعا]] . # سنجاقی [[ھودەیدە]] # سنجاقی [[عەسیر]] .<ref>https://books.google.iq/books?id=Y1A48DWZ2gIC&pg=PA59&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> # سنجاقی [[تەعیز]] . == نەخشە == <gallery> Arabia 1914.png|نیمچە دوورگەی عەرەبی لە ساڵی ١٩١٤ File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش [[ویلایەتی حیجاز]] و سنجاقەکانی و ویلایەتی یەمەن و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سووریا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|فەلەستین}} {{پۆلی کۆمنز|Beirut Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٦]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی|بەیروت]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتانی ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٢]] [[پۆل:عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:نیمچەدوورگەی عەرەبی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٨٨]] kgfyqb0qxr1smnwsxbb966ywjdltn0a 0 291092 1684707 1503276 2026-10-10T04:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684707 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | native_name = {{lang|ota|ادرنە ولایتی}}<br />''Vilâyet-i Edirne'' | conventional_long_name = ویلایەتی ئەدیرنە | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٦٧ | year_end = ١٩٢٢ | date_start = | date_end = | event_start = یاسای ویلایەت | event_end = | p1 = ئەیالەتی ئەدیرنە | flag_p1 = | s1 = شانشینی یۆنان | flag_s1 = State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg | s2 = تورکیا | flag_s2 = Flag of Turkey.svg | s3 = شانشینی بولگاریا | flag_s3 = Flag of Bulgaria.svg | image_flag = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg | flag_type = | image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Adrianople Vilayet, Ottoman Empire (1900).png | photo2a = | photo2b = Adrianople Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی ئەدیرنە لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی ئەدیرنە لە ساڵی ١٩٠٧دا | capital = ئادریانۆپڵ([[ئێدیرنە]])<ref>https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Adrianople_(vilayet)</ref> | coordinates = {{Coord|41.16|26.32|display=inline,title}} | today = {{Flag|Turkey}}<br />{{Flag|Greece}}<br />{{Flag|Bulgaria}} | stat_year1 = موسڵمان, ١٩١٤<ref>https://web.archive.org/web/20111007185405/http://www.tsk.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/ermeni_faaliyetleri_pdf/Arsiv_Belgeleriyle_Ermeni_Faaliyetleri_Cilt_1.pdf</ref> | stat_area1 = | stat_pop1 = ٣٦٠٬٤١١ | stat_year2 = یۆنانی, ١٩١٤ | stat_area2 = | stat_pop2 = ٢٢٤٬٦٨٠ | stat_year3 = ئەرمەنی, ١٩١٤ | stat_area3 = | stat_pop3 = ١٩٬٧٧٣ | stat_year4 = جوو, ١٩١٤ | stat_area4 = | stat_pop4 = ٢٢٬٥١٥ | footnotes = | common_name = }} '''ویلایەتی ئەدیرنە'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''ولایت ادرنە'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Edirne'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> پێش ساڵی ١٨٧٨ ڕووبەری ویلایەتەکە ٢٦١٦٠ میل چوارگۆشە بووە (٦٧٨٠٠ کم٢) و تا چیای بەڵکان درێژ بووەتەوە. بەڵام بە پێی پەیمانی بەرلین (١٨٧٨)، سنجاقەکانی ئیسلیمیە، زۆربەی سنجاقەکانی فیلیبە و بەشێکی کەم لە سنجاقەکانی ئەدیرنە (کزلاغاچ کازا و مۆناستێر ناھیا) لێی ھەڵکەندران بۆ دروستکردنی [[ویلایەتی ڕوم ئەیلی ڕۆژھەڵات]] کە ڕووبەری کۆی گشتی ٣٢٬٩٧٨ کم٢ بوو. ویلاتەکە لە ساڵی ١٨٨٥ بە شێوەیەکی ئاشتیانە لەگەڵ میرنشینی بولگاریا یەکیگرت.<ref>Statelova, Elena (1999). История на България. Том 3 [History of Bulgaria. Volume 3]. София: Издателска къща „Анубис“. p. 16</ref> باقی ویلایەتەکە لە ساڵی ١٩٢٣ لە نێوان [[تورکیا]] و [[یۆنان]] دابەش بوو و لە دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] لە چوارچێوەی [[پەیمانی لۆزان]]دا گەیشتە لوتکە. بەشێکی بچووکتر پێشتر بەھۆی پەیماننامەی بوخارێست (١٩١٣) دوای شەڕەکانی بەڵکان چووبووە [[بولگاریا]]. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا ھاوسنوور بووە لەگەڵ [[ویلایەتی ئەستەمبوڵ]] و [[دەریای ڕەش]] و [[دەریای مەڕمەڕە]] لە ڕۆژھەڵات و لە ڕۆژئاوا لەگەڵ [[ویلایەتی سەلانیک]] و لە باکوور لەگەڵ [[ویلایەتی ڕوم ئەیلی ڕۆژھەڵات]] (بە زمانی بولگاری لە ساڵی ١٨٨٥ەوە) و لە باشوورەوە لەگەڵ دەریای ئیجە. ھەندێک جار ناوچەکە بە تراسی باشوور، یان تراسی ئادریانۆپۆلیتانیش وەسف دەکرێت.<ref>https://books.google.iq/books?id=kjmE5ffqAO0C&pg=PA30&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> دوای شاری ئەدریانۆپڵ (بە [[زمانی تورکی|تورکی]] [[ئێدیرنە]]؛ دانیشتوانی لە ساڵی ١٩٠٥ نزیکەی ٨٠ ھەزار)، شارۆچکە سەرەکییەکان بریتی بوون لە ڕۆدۆستۆ (ئێستا تەکیرداغ) (٣٥ ھەزار)، گێلیبۆڵ (٢٥ ھەزار)، کرکلارێلی (١٦ ھەزار)، ئێسکێچە (١٤ ھەزار)، چۆرلو (١١٬٥٠٠)، دیمێتۆکا (١٠ ھەزار)، ئینێز (٨٠٠٠)، گومولچین (٨٠٠٠) و دێدەئاغاچ (٣٠٠٠).<ref>https://books.google.iq/books?id=htMUx8qlWCMC&pg=PA57&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ==سنجاقەکان== # سنجاقی ئێدیرنە # سنجاقی کرکلەرەلی # سنجاقی تەکیرداغ # سنجاقی گەلیبۆلو # سنجاقی دەدەغاچ (تا ساڵی ١٩١٢) # سنجاقی گومولچین (تا ساڵی ١٩١٢) # سنجاقی فیلیب (تا ساڵی ١٨٧٧) # سنجاقی سلیمیا (تا ساڵی ١٨٧٧) == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Ethnographic-map-Thrace-1912.jpg|300px|وێنۆک|نەخشەی نەتەوەیی ساڵی ١٩١٢ بەپێی ئێتنۆگرافەرانی بولگاری File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی ئەدیرنە و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == ئەمانەش ببینە == * [[ئەیالەتی ئەدیرنە]] * [[دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] cbywv8q9yepdqxehrdzwbkk8s15g9p0 0 291104 1684715 1512337 2026-10-10T04:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684715 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | native_name = بوسنە ولایتی<br>Vilâyet-i Bosna<br/>Bosanski vilajet | common_name = ویلایەتی بۆسنە | conventional_long_name = ویلایەتی بۆسنە | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | life_span = ١٨٦٧–١٨٧٨ ''دی فاکتۆ '', ١٩٠٨ '' دی یورێ''<ref>In 1878, [[Austria-Hungary]] [[Austro-Hungarian campaign in Bosnia and Herzegovina in 1878|invaded and occupied Bosnia]] from the [[Ottoman Empire]].</ref> | image_border = <!-- Default: "border"; for non-rectangular flag, type "no" --> | event_start = [[یاسای ویلایەت]] | year_start = ١٨٦٧ | event_end = [[قەیرانی بۆسنە]] | year_end = ١٩٠٨ | event1 = [[پەیماننامەی بەرلین (١٨٧٨)| پەیماننامەی بەرلین]] | date_event1 = ١٨٧٨ | p1 = ئەیالەتی بۆسنە | s1 = دەسەڵاتی نەمسا و ھەنگاریا لە بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا | flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg | flag_s1 = Flag of Bosnia (1908-1918).svg |image_map = {{Photomontage | photo1a = Bosnia Vilayet, Ottoman Balkans, 1880s.png | photo2a = | photo2b = Bosnia Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی بۆسنە لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٨٨٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی بۆسنە لە ساڵی ١٩٠٧دا | capital = [[سارایێڤۆ]] | coordinates = {{coord|43|52|N|18|25|E|region:BA|display=it}} | today = [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]]<br>[[مۆنتینیگرۆ]] | stat_year1 = ١٨٧٩ | stat_area1 = ٤٦٠٠٠ | stat_pop1 = ١٬١٥٨٬٤٤٠ | footnotes = سەرچاوەکان بۆ دانیشتووان;<ref>https://books.google.iq/books?id=hkQytxTkZcoC&pg=PA8&redir_esc=y</ref> ڕووبەر<ref>https://archive.org/details/earth01recluoft/page/152/mode/1up</ref> }} '''ویلایەتی بۆسنە'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''بوسنە ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Bosna'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref>زۆربەی خاکی ویلایەتەکە ئێستای [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا|بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا]] پێکدەھێنن، لەگەڵ بەشە بچووکەکانی [[مۆنتینیگرۆ]]ی مۆدێرن. لە باشوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ [[ویلایەتی کۆسۆڤۆ]]. پێش چاکسازیی ئیداری لە ساڵی ١٨٦٧ ناوی [[ئەیالەتی بۆسنە]] بوو. بەپێی زانیارییەکان لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا ڕووبەرەکەی ٤٦ ھەزار کیلۆمەتری چوارگۆشە بووە (١٧٩٠٠ میل چوارگۆشە).<ref>https://archive.org/details/earth01recluoft/page/152/mode/1up</ref> بە شێوەیەکی کاریگەر وەک ویلایەتێکی عوسمانی بوونی نەما دوای ھەڵمەتی [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان|نەمسا-مەجارستان]] لە [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا|بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا]] لە ساڵی ١٨٧٨، ھەرچەندە بە فەرمی بۆ ماوەی سی ساڵی دیکە تا ساڵی ١٩٠٨ بوونی ھەبوو، سەرەڕای ئەوەی لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان]]ەوە بەڕێوەدەبرا. ئەمەش ھەرزەگۆڤینا کۆنەکەی لەخۆ نەگرت کە لە ساڵی ١٨٧٨دا درایە میرنشینی مۆنتینیگرۆ. لە ساڵی ١٩٠٨ لە سەردەمی [[قەیرانی بۆسنە]]دا، [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان]] بە فەرمی خستیە ناو خاکی خۆیەوە.<ref>https://www.menalib.de/vifa/menadoc/</ref> [[زمانی بۆسنی]] وەک دووەم زمانی فەرمی ئەم ویلایەتە بەکارھێنرا.<ref>http://izj.unsa.ba/files/26-1-2/2__Alen_Kalajdzija_Poceci_sluzbene_upotrebe_bosanskog_jezika.pdf</ref> == دانیشتوان == {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" ! colspan=3; style="background-color:#ccccff;" | دانیشتوان |- ! colspan=3 | بۆسنە |- | '''ساڵ''' || '''دانیشتوان''' |- | ١٨٦٧ || ١٫١٦١٫٠٠٠ |- | ١٨٧٠ || ١٫٢٤٢٫٥٠٠ |- | ١٨٧٤ || ١٫٣٥٨٫٠٠٠ |- | ١٩٠٠ || ١٫٥٩١٫٠٠٠ |- | colspan=7 | <small>'''Y & G''' </small> |} == دابەشی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەتی بۆسنە:<ref>David, Wade Dewood, European Diplomacy in the Near Eastern Question 1906-1909, The University of Ilions, 1940, s. 96</ref> # [[سنجاقی بۆسنە]] (قەزاکانی [[ڤیسۆکۆ|ڤیسۆکا]]، [[فۆجنیکا|فۆنیچا]]، [[چاینیچە]]، [[ڤیشەگراد|ڤیشەگراد]]، [[ڕۆگاتیکا|چەلێبیپازار]] و [[کلادانج|کلادین]]) # [[سنجاقی زڤۆرنیک|سانجاکی ئیزڤۆرنیک]] (ناوەندەکەی [[توزلا، بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا|توزلا]] بوو، قەزاکانی [[مەگلاج|ماگلای]]، [[گراکانیکا، بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا|گرادچانیچا]]، [[گراداچاک|گرادچاچ]]، . [[برچکۆ|برێچکا]]، [[بیجێلجینا|بێلین]]، [[زڤۆرنیک|ئیزڤۆرنیک]] و بیرچە) # سنجاقی [[بانجالوکا|بانالوکا]] (قەزاکانی [[گرادیشکا، بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا|بەربیر]]، [[دەرڤێنتا|دێربێند]] و [[تەشانج|تێشێن]]) # [[سنجاقی ھەرزەگۆڤینا|سانجاکی ھێرسێک]] (ناوەندەکەی [[مۆستار]] بوو، قەزاکانی [[فۆچا|فۆچا]]، [[کۆنجیچ|کۆنیچا]]، [[تۆمیسلاڤگراد|دومنا]]، [[لوبوشکی|لیوبوشکا]]، [[ستۆلاک|ئیستۆلا]]، لەخۆگرتبوو، [[ترێبینجە|ترێبین]]، [[بیلێچا|بیلێکێ]]، [[نیکسیچ|نیکشیک]] و [[گاکۆ|گاچکا]]) # سنجاقی [[تراڤنیک]] (قەزاکانی [[جاجچە|یایچە]]، [[پروساک|ئەخیسار]]، [[گلامۆچ|بێلگرادچیک]] و [[لیڤنۆ|ئیھلیڤنێ]]) # سنجاقی [[بیھکێ]] (قەزاکانی [[کلجوچ، ئونا-سانا کانتۆن|کۆلویک]]، نۆڤۆسێل، [[کازین|سازین]]، [[بۆسانسکا کروپا|کروپا]]، [[کۆستاژنیکا، بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا|کۆستاینیچا]] و [[پریجدۆر|پریدۆر)]] == نەخشە == <gallery> File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی بۆسنە و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == ئەمانەش ببینە == * [[ئەیالەتی ئەدیرنە]] * [[دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] kqsz5il42rjexddxgckzbjn1m74kehk 0 291128 1684793 1520926 2026-10-10T07:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684793 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی پریزرەن <br> Vilayet-i Prizren <br> Призренски вилајет<br />Prizrenski vilajet |common_name = Prizren Vilayeti |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] |year_start = ١٨٦٩ |year_end = ١٨٧٧ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ویلایەتی مەناستیر |flag_p1 = |s1 = ویلایەتی کۆسۆڤۆ |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Kosovo02.png |image_map_size = 280px |image_map_caption = ویلایەتی کۆسۆڤۆ لە نێوان ساڵانی ١٨٧٧ بۆ ١٨٧٨. سنوورەکانی ویلایەتی پریزرەن لە نێوان ساڵانی ١٨٧٥ و ١٨٧٧ وەک خۆیان مانەوە.. |capital = [[پریزرەن]] |today = <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = ١٩٩٠٠ |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''ویلایەتی پرئزرەن''' (بە [[زمانی سربی|سربی]]: Призренски вилајет/Prizrenski vilajet) ویلایەتێکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بووە کە لە ساڵی ١٨٦٩ دامەزراوە، پایتەختی ویلایەتەکە [[پریزرەن]] بووە.<ref>https://www.worldstatesmen.org/Kosovo.html</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٨٦٩ پریزرەن لە [[ویلایەتی مەناستیر]] جیا بووەوە و بوو بە [[ویلایەت]]. پایتەختی [[ویلایەتی پریزرەن]]، [[پریزرەن]]بوو. ڕۆژنامەیەکی سربی-تورکی بە ناوی "پریزرەن" لەو ویلایەتە دەرچوو. لە ساڵی ١٨٧٧ ناوەندی ویلایەتەکە گواسترایەوە بۆ [[پرشتینا]] و ناوی ویلایەتەکە گۆڕدرا بۆ "ویلایەتی کۆسۆڤۆ". بەم شێوەیە ویلایەتی پریزرەن کۆتایی ھات. بەشێک لە قەزاکانی [[ویلایەتی مەناستیر]] (سنجاقی دێبرێ و سکۆپجە) و [[ویلایەتی دانووب]] (سنجاقی نیش) لە ویلایەتی پریزرەن بوون. ویلایەتی پریزرەن لە چوار [[سنجاق]] پێکھاتبوو: پریزرەن، سکۆپجە، دێبرێ و نیش.<ref>Hasan Kaleshi-Hans Jürgen, Vilajeti i Prizrenit I Përparimi, No: 2, Prishtinë, 1967, s. 165-193 (Arnavutça)</ref> ویلایەتەکە ڕووبەرێکی زۆر فراوانی گرتەوە. ئەم ویلایەتانەی خوارەوە ھاوسنوور بوون: [[ویلایەتی دانووب]] لە ڕۆژھەڵات، [[شانشینی سربیا]] و [[ویلایەتی بۆسنە]] لە باکوور، مۆنتینیگرۆ و شکۆدرا ڤیلایێت لە ڕۆژئاوا و [[ویلایەتی یانیە]] و [[ویلایەتی سەلانیک]] لە باشوور. ڕووبەری ١٩٩٠٠ کم٢ لە نێوان ٤١o ٢٥' درێژی ڕۆژھەڵات و ٤٧o ٥٤' درێژی ڕۆژئاوا دەگرێتەوە، بەرزییەکەی ١٢٠٠ م.<ref>https://web.archive.org/web/20190109034107/http://www.worldstatesmen.org/Kosovo.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] rfl6mhbrgoir36657o2s5uidb7spi72 0 291138 1684776 1676983 2026-10-10T07:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1684776 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = {{lang|ota|ویلایەتی سەلانیک}}<br>''Vilâyet-i Selânik'' |common_name = Salonica Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩١٣ |date_start = |date_end = |event_start = [[یاسای ویلایەت]] |event_end = [[جەنگی یەکەمی بالکان]] |p1 = ئەیالەتی سەلانیک |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire.svg |p2 = ئەیالەتی ڕوم ئەیلی |flag_p2 = Flag of the Ottoman Empire.svg |s1 = شانشینی یۆنان |flag_s1 = Flag of Greece (1828-1978).svg |s2 = شانشینی سڕبیا |flag_s2 = State Flag of Serbia (1882-1918).svg |s3 = شانشینی بولگاریا |flag_s3 = Flag of Bulgaria.svg |image_flag = Flag of the Ottoman Empire.svg |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Salonica Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Salonica Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی سەلانیک لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی سەلانیک لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[سەلانیک]]<ref name="geodict">{{Google books|cVQDZFM1T2IC|page=1626|Geographical Dictionary of the World}}</ref> |today = [[یۆنان]]<br>[[مەقدوونیای باکوور]]<br>[[بولگاریا]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٩١١<ref name="mseh">[http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf Teaching Modern Southeast European History] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320154832/http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf |date=2012-03-20 }}. Alternative Educational Materials, p. 26</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ١٬٣٤٧٬٩١٥ |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''ویلایەتی سەلانیک'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''سلانیک ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Selânik'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> بەپێی زانیارییەکان لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا ڕووبەرەکەی ١٢٩٥٠ میل چوارگۆشە بووە (٣٣٥٠٠ کیلۆمەتر دووجا).<ref>https://archive.org/details/earth01recluoft?view=theater#page/152/mode/1up</ref> ویلایەتەکە لە باکوورەوە بە [[شانشینی بولگاریا]] سنووردار بوو؛ [[ویلایەتی ڕوم ئەیلی ڕۆژھەڵات]] لە باکووری ڕۆژھەڵات (دوای پەیمانی بەرلین)؛ [[ویلایەتی ئەدیرنە]] لە ڕۆژھەڵات؛ [[دەریای ئیجە]] لە باشوورەوە؛ [[ویلایەتی مەناستیر]] و سنجاقی سەربەخۆی سێرفیجە لە ڕۆژئاوا (دوای ساڵی ١٨٨١)؛ [[ویلایەتی کۆسۆڤۆ]] لە باکووری ڕۆژئاوا. ویلایەتەکە پێکھاتبوو لە بەشەکانی ئێستای ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی مەقدۆنیای یۆنانی و مەقدۆنیای پیرین لە [[بولگاریا]]. ئێستا پیرین مەقدۆنیا بەشێکی وەک قەزاکانی کوما-ی بالا، پێتریچ، نەڤریکۆپ، مێنلیک، ڕۆپچۆز و ڕازلیک بەڕێوەدەبرا. دوای شەڕەکانی بەڵکان ھەڵوەشایەوە و لە ساڵی ١٩١٣ بەسەر [[شانشینی یۆنان]] و [[شانشینی سڕبیا]] و [[شانشینی بولگاریا|تزارۆمی بولگاریا]] دابەشکرا. == دابەشی کارگێڕی == ئەم ویلایەتە لە چوار [[سنجاق]] پێکھاتبوو:<ref>https://web.archive.org/web/20140928080409/http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/selanik-vilayeti/</ref> # سنجاقی سەلانیک. # سنجاقی سیروز. # سنجاقی درامە. # سنجاقی تاشوز(طاشوز). * پەیوەندی بە سنجاقی درامەوە ھەبووە و دواتر وەک سجاقێکی جیا دروست بووە. == دیمۆگرافیا == بەپێی سەرژمێری عوسمانی ١٨٨١/٨٢–١٨٩٣ ویلایەتەکە کۆی ژمارەی دانیشتووانی ١٫٠٠٩٫٩٩٢ کەس بووە، لە ڕووی نەتەوەییەوە بەم شێوەیە پێکھاتووە:<ref>https://kupdf.net/download/kemal-karpat-ottoman-population-1830-1914-demographic-and-social-characteristics_59e4a7b908bbc56144e653d7_pdf</ref> * [[موسڵمان]]ان - ٤٥٠٫٤٥٦ * [[یۆنانیەکان]] - ٢٨٢٫٠١٣ * [[خەڵکی بولگار|بولگارییەکان]] - ٢٣١٫٦٠٦ * [[جوو]] - ٤١٫٩٨٤ * [[کڵێسای کاتۆلیک|کاسۆلیکەکان]] - ٢٫٦٥٤ * [[پرۆتێستانت|پرۆتستانتەکان]] - ٣٢٩ * [[ئەرمەنییەکان]] - ٤٨ * ھاوڵاتیانی بیانی - ١٫٢٧٢ بەپێی سەرژمێری عوسمانی ساڵی ١٩٠٥/١٩٠٦، کۆی ژمارەی دانیشتوانی ویلایەتەکە ٩٢١٬٣٥٩ کەس بووە، لە ڕووی نەتەوەییەوە بەم شێوەیە پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/77091/T07628.pdf?sequence=1&isAllowed=y |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241109022220/https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/77091/T07628.pdf?sequence=1&isAllowed=y |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * موسڵمانان - ٤١٩٫٦٠٤ * یۆنانییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٢٦٣٫٨٨١ * بولگارییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ١٥٥٫٧١٠ * جوولەکەکان - ٥٢٫٣٩٥ * والاچیان (ڤلاکس) - ٢٠٫٤٨٦ * [[دۆم]] - ٤٫٧٣٦ * یۆنانییە کاسۆلیکەکان - ٢٫٦٩٣ * ئەرمەنییەکانی ڕۆژھەڵات - ٦٣٧ * پرۆتستانتەکان - ٣٢٩ * ئەرمەنییە کاسۆلیکییەکان - ٥٨ * لاتینیەکان - ٣١ * [[سوورییەکان]] - ٤ * ھاووڵاتیانی بیانی - ٧٩٥ بەڵام بەپێی ئەرشیفی عوسمانی، گرووپە سەرەکییە ئیتنۆکۆفێشناڵەکانی ویلایەتەکە بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٠٥/١٩٠٦ی عوسمانی بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=T0R1DRo5NiUe4AyO_ZLbMg&no=AJ6sNKEe3OSTl8u3cOsARQ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230130235728/https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=T0R1DRo5NiUe4AyO_ZLbMg&no=AJ6sNKEe3OSTl8u3cOsARQ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |url-status=dead}}</ref> * موسڵمانان - ٥١٠ ھەزار و ١٢٥ * یۆنانییە ئۆرتۆدۆکسەکان (پاتریارکیستەکان) - ٣٢٦٬٠٣٠ * بولگارییە ئۆرتۆدۆکسەکان (ئێکسارکیستەکان) - ٢٢٩٬٤٢٢ * جوولەکەکان - ٥٢ ھەزار و ٦٤٥ کەس بە سجاقەکان، چوار گروپی سەرەکی ئیتنۆی دانپێدانان ژمارەیان ھەیە، بەم شێوەیە: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2" |سنجاق |- ! style="width:60pt;"|موسڵمان !% ! style="width:60pt;"|یۆنانییەکان !% ! style="width:60pt;"|بولگارییەکان !% ! style="width:60pt;"|جوو !% ! style="width:60pt;"|سەرجەم !% |- | '''[[سنجاقی سەلانیک]]''' | align="right" | ٢٣٣٬٠٩٨ |''٣٩٫٨'' | align="right" | ٢١١٬٣٨٩ |''٣٦٫١'' | align="right" | ٩٢٬٧٥٢ |''١٥٫٨'' | align="right" | ٤٩٬٨٨٩ |''٨٫٣'' | align="right" | ٥٨٦٬١٢٨ |''١٠٠٫٠٠'' |- | '''[[سنجاقی سیروز]]''' | align="right" | ١٥٠٬٠٤٥ |''٤١٫١'' | align="right" | ٨٢٬٣٣٤ |''٢٢٫٥'' | align="right" | ١٣١٬٤٧٦ |''٣٩٫٣'' | align="right" | ١٬٥٨٠ |''٠٫٤'' | align="right" | ٣٦٥٬٤٣٥ |''١٠٠٫٠٠'' |- | '''[[سنجاقی درامە]]''' | align="right" | ١٢٦٬٩٨٢ |''٧٦٫٢'' | align="right" | ٣٢٬٣٠٧ |''١٩٫٤'' | align="right" | ٥٬١٩٤ |''٣٫١'' | align="right" | ٢٬١٧٦ |''١٫٣'' | align="right" | ١٦٦٬٦٥٩ |''١٠٠٫٠٠'' |- | '''سەرجەم''' | align="right" | '''٥١٠٬١٢٥''' | '''٤٥٫٦''' | align="right" | '''٣٢٦٬٠٣٠''' | '''٢٩٫١''' | align="right" | '''٢٢٩٬٤٢٢''' | '''٢٠٫٥''' | align="right" | '''٥٢٬٦٤٥''' | '''٤٫٧''' | align="right" | '''١٬١١٨٬٢٢٢''' | '''١٠٠٫٠''' |- |} بەپێی خەمڵاندنێکی ئارام ئەندۆنیان لە ساڵی ١٩٠٨دا ئەم دابەشبوونە نەتەوەییە لە ویلایەتەکەدا ھەبووە:<ref>https://books.google.iq/books?id=0kIU3-xnmBkC&dq=%22Defeat+in+Detail:+The+Ottoman+Army+in+the+Balkans%22&pg=PA41&redir_esc=y</ref> * بولگارییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٤٤٦ ھەزار و ٥٠ کەس * تورکە موسڵمانەکان - ٣٣٣ ھەزار و ٤٤٠ کەس * یۆنانییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ١٦٨٬٥٠٠ * موسڵمانانی بولگاری - ٩٨٬٥٩٠ * [[جوو|جوولەکەکان]] - ٥٥٬٣٢٠ * ڤلاکسی ئۆرتۆدۆکس - ٢٤٬٩٧٠ * [[دۆم]]ە موسڵمان - ٢٢ ھەزار و ٢٠٠ کەس * تێکەڵاو - ١٦٬٣٢٠ == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Ethnographic-map-Thrace-1912.jpg|300px|وێنۆک|نەخشەی نەتەوەیی ساڵی ١٩١٢ بەپێی ئێتنۆگرافەرانی بولگاری پەڕگە:Vilaet Solunski.jpg|وێنۆک|نەخشەی ھاوچەرخی عوسمانی لە ویلایەتی سەلانیک پەڕگە:Vilayet of Selanik (1881) Boundaries and Ethnic Makeup.png|وێنۆک|ویلایەتی سەلانیک (١٨٨١) سنوور و پێکھاتەی نەتەوەیی File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی سەلانیک و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == ئەمانەش ببینە == * [[ئەیالەتی سەلانیک]] * [[دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] ezmveyp9kqsfq2nzvh5epc4nfpmcr07 0 291161 1684853 1546902 2026-10-10T10:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684853 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی کریت |common_name = Girit Vilayeti |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |year_start = ١٨٦٤ |year_end = ١٨٩٧ |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = ئەیالەتی کریت |flag_p1 = |s1 = دەوڵەتی کریت |flag_s1 = Flag of Cretan State.svg |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Crete Vilayet, Ottoman Empire (1895).png | photo2a = | photo2b = Crete Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی کریت لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی کریت لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[ھیراکلێۆن]], [[خانیە]] |today = {{ئاڵا|یۆنان}} <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''ویلایەتی کریت'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''کریت ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Girit'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> کە بەپێی ڕێسای کریت لە ساڵی ١٨٦٦ دامەزراوە، لە ساڵی ١٨٩٧ لەلایەن [[یۆنان]]ەوە داگیرکراوە، بەم شێوەیە دەوڵەتی ئۆتۆنۆمی کریت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Önen|یەکەم=Nizam|ناونیشان=https://books.google.am/books/about/M%C3%BClkten_%C3%BClkeye.html?id=N7ydpwAACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Mülkten ülkeye: Türkiye'de taşra idaresinin dönüşümü (1839-1929)|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=İletişim|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٠٥-٠٩٥٥-١|زمان=tr}}</ref> دوای ئەوەی عوسمانییەکان توانیان بەشی ڕۆژئاوای دوورگەکە وەک بەشێک لە جەنگی کریت داگیر بکەن، بەڵام [[کۆماری ڤێنیز|ڤێنیزییەکان]] دەستیان بەسەر کاندیای پایتەختدا پاراست، تا ساڵی ١٦٦٩، کاتێک فرانسیسکۆ مۆرۆسینی کلیلی شارۆچکەکەی تەسلیم کرد. قەڵا دوورگەییەکانی دەریایی سودا و گرامبۆسا و سپینالۆنگا تا ساڵی ١٧١٥ لە ژێر دەسەڵاتی ڤێنیزدا دەمێننەوە، ئەو کاتەش لەلایەن عوسمانییەکانەوە گیران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ágoston|یەکەم=Gábor|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA157&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Encyclopedia of the Ottoman Empire|دوایین٢=Masters|یەکەم٢=Bruce Alan|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٨١-١٠٢٥-٧|زمان=en}}</ref> کریت بەشداری لە شەڕی سەربەخۆیی یۆنان کرد، بەڵام ڕاپەڕینی ناوخۆیی بە ھاوکاری [[محەممەد عەلی پاشا|محەمەد عەلی میسر]] سەرکوت کرا. دوورگەکە تا ساڵی ١٨٤٠ لەژێر کۆنترۆڵی [[میسر]]دا مایەوە و دواتر گەڕێنرایەوە بۆ دەسەڵاتی تەواوی عوسمانی. دوای ڕاپەڕینی کریت (١٨٦٦-١٨٦٩) و بە تایبەتی پەیمانی ھالێپا لە ساڵی ١٨٧٨، دوورگەکە ئۆتۆنۆمییەکی بەرچاوی وەرگرت، بەڵام پێشێلکارییەکانی عوسمانی لە یاساکانی ئۆتۆنۆمی و خواستەکانی کریت بۆ یەکگرتن لە کۆتاییدا لەگەڵ [[شانشینی یۆنان]] بووە ھۆی ڕاپەڕینی کریت (١٨٩٧-١٨٩٨) و شەڕی یۆنان-تورکیا (١٨٩٧). سەرەڕای سەرکەوتنێکی عوسمانی لە شەڕەکەدا، [[کریت]] لە ساڵی ١٨٩٨ بوو بە دەوڵەتێکی ئۆتۆنۆم بەھۆی دەستێوەردانەکانی زلھێزەکانی [[ئەورووپا]] لە بەرژەوەندی [[یۆنان]] و دوای شەڕەکانی بەڵکان لەگەڵ یۆنان یەکگرت. == دیمۆگرافیا == عوسمانییەکان ھەرگیز دانیشتووان نەگواستەوە بۆ [[کریت]]. تورکۆکریتیکی موسڵمانەکان بە ڕەچەڵەک کریتی بوون، زۆربەیان تەنیا بە شێوەزاری کریتی قسەیان دەکرد.<ref>https://www.unm.edu/~phooper/thesis_condensed.pdf</ref> دوای داگیرکردنی عوسمانی لە ساڵی ١٦٦٩، بەشێکی بەرچاو لە دانیشتووانەکە وردە وردە [[موسڵمان]] بوون. ھەروەھا موسڵمانانی ڕەشپێستی کریتی ھەبوون کە بە ڕەچەڵەک ئەفریقای بوون و ناویان لێنابوو ھالیکۆتس و تورکۆگیفتی.<ref>https://neoskosmos.com/en/2022/05/05/sport/sport-opinion/black-cretans-and-1922/</ref> خەمڵاندنە ھاوچەرخەکان جیاوازن، بەڵام لە سەروبەندی جەنگی سەربەخۆیی یۆناندا، ڕەنگە تا ٤٥٪ی دانیشتوانی دوورگەکە [[موسڵمان]] بوونبێت. تا دوایین سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨١دا، مەسیحییەکان ٧٦٪ی دانیشتوانەکەی بوون، و موسڵمانان (بەزۆری پێیان دەوترێت "[[تورک]]" بەبێ گوێدانە زمان و کولتوور و ڕەچەڵەک) ٢٤٪ی دانیشتووانەکەی بوون، بەڵام موسڵمانان لە سێ شارۆچکە گەورەکەی کەناری باکوور و مۆنۆفاتسی زیاتر لە ٦٠٪ بوون. مەسیحییەکان لە ساڵی ١٩٢٣دا ٩٣%ی دانیشتوانی قەزاکانی کریت بوون. ئەو موسڵمانانەی کە مابوونەوە لە ئاڵوگۆڕی دانیشتووان بەپێی ئایین لە نێوان [[یۆنان]] و [[تورکیا]]دا ناچار بوون بەرەو [[تورکیا]] بەڕێبکەون.<ref>A. Lily Macrakis, Cretan Rebel: Eleftherios Venizelos in Ottoman Crete, Ph.D. Dissertation, Harvard University, 1983</ref> == دابەشی کارگێڕی == * سنجاقەکانی کریتی عوسمانی لە سەدەی ١٧دا:<ref>https://books.google.iq/books?id=66hCAAAAcAAJ&pg=PA90&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ** سنجاقی ھانیا ** سنجاقی لە ڕێسمۆ ** سنجاقی لە سێلین *سنجاقەکان لە ساڵانی ١٧٠٠-١٧١٨:<ref>https://www.academia.edu/19903381/18_Y%C3%BCzy%C4%B1l%C4%B1n_%C4%B0lk_Yar%C4%B1s%C4%B1nda_Osmanl%C4%B1_Devletinin_%C4%B0dari_Taksimat%C4%B1_Eyalet_ve_Sancak_Tevcihat%C4%B1_In_the_First_half_of_the_18th_Century_Administrative_Divisions_of_the_Ottoman_Empire_Shire_and_Sanjak_Assignments</ref> ** سنجاقی قەندییە (کورسی پاشا) ** سنجاقی لە ڕێسمۆ ** سنجاقی ھانیا سنجاقەکانی، نزیکەی ساڵی ١٨٧٦:<ref>https://archive.org/details/tatprsentdelemp00courgoog?view=theater#page/n104/mode/2up</ref> ** سنجاقی ھانیا ** سنجاقی لە ڕێسمۆ ** سنجاقی قەندییە ** سنجاقی ئیسفەکیە ** سنجاقی لاشیت == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Balkans at 1905.jpg|وێنۆک|نەخشەی ویلایەتی کریت لەناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] (١٩٠٥) پەڕگە:Crete - ethnic map, 1861.jpg|وێنۆک| نەخشەی کریت، دەوروبەری ساڵی ١٨٦١. (شین)یۆنانی ئۆرتۆدۆکسی کریت (سوور)موسڵمان/تورک دانیشتوانی موسڵمانی دوورگەکە (تورکی کریت) لەگەڵ ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان یۆنان و تورکیادا ڕۆیشتن. پەڕگە:Division administrative ottomane Crète 1669-1827.PNG|وێنۆک|دابەشبوونی کارگێڕی کریت تا ساڵی ١٨٢٧ File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی کریت و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Crete under Ottoman rule}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] sf3asn664718zwznazy2e67ekm6scii 0 291215 1684854 1555958 2026-10-10T10:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684854 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision | native_name = ویلایەتی کۆسۆڤۆ <br/> Vilajeti i Kosovës <br/> قوصوە ولایتی <br/> <br/> Kosovski vilajet/Косовски вилајет <br/> Kosova Vilayeti <br/> | common_name = Kosovo Vilayet | subdivision = [[ویلایەت]]ی | nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | year_start = ١٨٧٧ | year_end = ١٩١٣ | date_start = | date_end = ٣٠ی ئایار | event_start = | event_end = [[پەیماننامەی لەندەن (١٩١٣)| پەیماننامەی لەندەن]] | p1 = سنجاقی پریزرەن | flag_p1 = Ottoman Flag.svg | p2 = ئەیالەتی ڕوم ئەیلی | flag_p2 = Ottoman Flag.svg | s1 = شانشینی سڕبیا | flag_s1 = State Flag of Serbia (1882-1918).svg | s2 = شانشینی مۆنتینیگرۆ | flag_s2 = Flag of the Kingdom of Montenegro.svg | image_flag = | flag_type = | image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Kosovo Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Kosovo Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی کۆسۆڤۆ لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی کۆسۆڤۆ لە ساڵی ١٩٠٧دا | capital = {{Nowrap|[[پرشتینا]] (١٨٧٧–١٨٨٨)}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Central Mosque Of Prishtina, Architectural Design Competition Brief|ناونیشان=http://cmprcompetition.com/wp-content/uploads/2012/12/CMPRCompetition_brief.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|پەڕە=١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130308100050/http://cmprcompetition.com/wp-content/uploads/2012/12/CMPRCompetition_brief.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br>{{Nowrap|[[سکۆپیە]] (١٨٨٨–١٩١٣)}}<ref name="eb1911">{{Cite EB١٩١١|wstitle=Usküb|volume=27|page=811}}</ref> | today = [[کۆسۆڤۆ]]<br />[[سڕبیا]]<br />[[مەقدوونیای باکوور ]]<br />[[مۆنتینیگرۆ]]<br />[[ئەلبانیا]] <!--- Area and population of a given year --->| stat_year1 = ١٩١١<ref name="mseh">[http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf Teaching Modern Southeast European History] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320154832/http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf |date=2012-03-20 }}. Alternative Educational Materials, p. 26</ref> | stat_area1 = | stat_pop1 = ١٬٦٠٢٬٩٤٩ | stat_year2 = | stat_area2 = | stat_pop2 = | footnotes = | s3 = ئەلبانیای سەربەخۆ | flag_s3 = Flag_of_the_Provisional_Government_of_Albania_(1912–1914).svg | s4 = شانشینی بولگاریا | flag_s4 = Flag_of_Bulgaria.svg }} '''ویلایەتی کۆسۆڤۆ''' یان '''ویلایەتی قوصوە'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''قوصوە ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Kosova'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە [[بالکان|نیمچە دوورگەی بالکان]] کە خاکی مۆدێرن [[کۆسۆڤۆ]] و بەشی باکووری ڕۆژئاوای [[مەقدوونیای باکوور|کۆماری مەقدۆنیای باکووری]] لەخۆگرتبوو.<ref>https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Kossovo</ref> ئەو ناوچانەی ئەمڕۆ لە ناوچەی ساندزاک (راشکا)ی [[سربیا]] و [[مۆنتینیگرۆ]] پێکھاتوون، ھەرچەندە بە شێوەیەکی یاسایی لە ژێر کۆنترۆڵی عوسمانییەکاندان، بەڵام لە ساڵی ١٨٧٨ تا ١٩٠٩ بە شێوەیەکی [[دی فاکتۆ]] لە ژێر داگیرکاری [[ئیمپراتۆریەتی نەمسا-مەجارستان|نەمسا-مەجارستاندا]] بوون، وەک لە مادەی ٢٥ی پەیمانی بەرلیندا ھاتووە.<ref>https://www.mtholyoke.edu/directory/departments-offices-centers/intrel/boshtml/bos128.htm{{بەستەری مردوو|url=https://www.mtholyoke.edu/directory/departments-offices-centers/intrel/boshtml/bos128.htm |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ئوسکوب (سکۆپجە) وەک پایتەختی ویلایەتەکە کاردەکات. ژمارەی دانیشتووانەکەی کە ٣٢ ھەزار کەسە و بووەتە گەورەترین شاری ویلایەتەکە و لە دوای ئەویش شاری پریزرەن دێت کە ٣٠ ھەزار کەسە. ویلایەتەکە وەک وردە جیھانێکی کۆمەڵگەی عوسمانی وەستابوو؛ لەناو سنوورەکانیدا کۆمەڵێک گەل و ئایینی جۆراوجۆر بوون: ئەلبانی، سرب، بۆسنیک؛ [[موسڵمان]] و [[مەسیحی]]، چ ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات و ھەم کاسۆلیک. ویلایەتەکە بە پیشەوانەکانی و شارە گرنگەکانی وەک ئیپێک ناوبانگی دەرکردبوو، کە تەلارسازی عوسمانی و حەمامە گشتیەکانی تێدا دروستکرابوون، کە ھەندێکیان تا ئەمڕۆش دەبینرێن. شوێنی لەدایکبوونی ناسنامەی نەتەوەیی ئەلبانی بۆ یەکەمجار لە پریزرەندا خراوەتەڕوو، لەلایەن ئەندامانی کۆمەڵەی پریزرەنەوە لە ساڵی ١٨٧٨. لە ئەنجامدا سەرەتا پەیمانی سان ستیفانۆ لە ساڵی ١٨٧٨، پاشان پەیماننامەی دەستکاریکراوی بەرلین لە ھەمان ساڵدا کە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] دابەشکرد، [[کۆسۆڤۆ]] بوو بە یەکەم ھێڵی بەرگری بۆ ئیمپراتۆریەتی عوسمانی، لەگەڵ سەربازگە گەورەکانی سەربازانی عوسمانی کە لە ویلایەتەکەدا جێگیرکرابوون. پێش [[جەنگی یەکەمی بالکان]] لە ساڵی ١٩١٢، شێوە و شوێنی ویلایەتەکە، سنوورێکی وشکانی ھاوبەشی لە [[سربیا]] و [[مۆنتینیگرۆ]] ڕەتکردەوە. دوای شەڕەکە بەشی سەرەکی ویلایەتەکە لە نێوان [[مۆنتینیگرۆ]] و [[سربیا]] دابەش بوو. ئەم سنوورانە ھەموویان لە پەیمانی لەندەن لە ساڵی ١٩١٣ پەسەند کران. دواجار [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] سنوورە نوێیەکانی ناسی دوای ڕێککەوتنێکی ئاشتی لەگەڵ [[شانشینی سڕبیا]] لە ١٤ی ئازاری ١٩١٤.<ref>https://www.zum.de/portal</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٨٦٩ [[ویلایەتی پریزرەن]] لە [[ویلایەتی مەناستیر]] جیا بووەوە و بوو بە ویلایەت. بەھۆی ئەوەی ناوەندەکەی لە پریزرەن بوو، پایتەختەکە لە ساڵی ١٨٧٧دا گواسترایەوە بۆ [[پرشتینا]]، بەم شێوەیە ناوی ویلایەتەکە گۆڕدرا بۆ ویلایەتی کۆسۆڤۆ. یەکەم حاکمی ویلایەتی کۆسۆڤۆ کە لە ساڵی ١٨٧٧ دامەزرا، (خەلیل ڕەفعەت پاشا) بوو. یەکەم ناوەندی ویلایەتی کۆسۆڤۆ، [[پرشتینا]] بوو. پاشان لە ساڵی ١٨٩٣ ناوەندی ویلایەت گواسترایەوە بۆ [[سکۆپیە]].<ref>https://www.worldstatesmen.org/Kosovo.html</ref> سربەکان کە لە دوای شەڕی عوسمانی و ڕووسیا لە ساڵانی ١٨٧٧-١٨٧٨ سەربەخۆیی خۆیان بەدەستھێنا، لە کۆسۆڤۆ دەستیان کرد بە داوای ماف. لەگەڵ پەیمانی بەرلین، سنجاقی یەنی پازار کە بەشێک بوو لە ویلایەتی کۆسۆڤۆ، بۆ بۆسنە-ھێرزێگۆڤینا جێھێڵدرا. دوای ئەوەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە [[جەنگی یەکەمی بالکان]] لە ساڵی ١٩١٢ شکستی ھێنا، [[کۆسۆڤۆ]] بوو بە بەشێک لە [[شانشینی سڕبیا]]. بە یەکلاکەرەوە بە پەیمانی لەندەن کە لە کۆتایی جەنگی یەکەمی بەڵکان واژۆ کرابوو، درا بە سربیا.<ref>H. Yıldırım Ağanoğlu "Kosova Vilayeti Salnamesi ", Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma (1896).</ref> == دانیشتوان == ژمارەی دانیشتوانی ویلایەتی کۆسۆڤۆ لە ساڵی ١٨٩٣ ٨٤٧ ھەزار و ٤١٩ کەس بووە. لەو ژمارەیەش ٥٠٧ ھەزار و ٨٠ کەسیان [[موسڵمان]] و ٣٤٠ ھەزار و ٣٣٩ کەسیش [[مەسیحی]] بوون. زۆرێک لە نەتەوەکان لە ویلایەتەکەدا پێکەوە دەژیا: توخمە موسڵمانەکانی وەک تورک، ئەلبانی، بۆسنی، و توخمە مەسیحییەکانی وەک بولگاری، مەقدۆنی، سرب، یۆنانی و والچییەکان.<ref>H. Yıldırım Ağanoğlu "Kosova Vilayeti Salnamesi ", Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma (1896).</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:80;text-align:center;" ! colspan=3; style="background-color:#ccccff;" | دانیشتوان |- ! colspan=3 | کۆسۆڤۆ |- | '''ساڵ''' || '''دانیشتوان''' |- | ١٨٧٠ || ٦٧٦٫٣٠٠ |- | ١٨٧٤ || ١٫٣٤٠٫٥٠٠ |- | ١٨٨٤ || ٥٦١٫٣٠٠ |- | ١٨٩٠ || ٥٨٨٫٣٠٠ |- | ١٨٩١ || ٩٦١٫٠٠٠ |- | ١٩٠٠ || ١٫٠٣٨٫١٠٠ |- | colspan=7 | <small>'''Y & G''' </small> |} == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Balkans at 1905.jpg|وێنۆک|نەخشەی ویلایەتی کۆسۆڤۆ لەناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] (١٩٠٥) پەڕگە:Ernst-Ravenstein-Balkans-Ethnic-Map-1880.jpg|وێنۆک|نەخشەی ئێتنۆگرافیای باڵکان لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا پەڕگە:Vilayet of Kosovo (1881–1912) map.png|وێنۆک|نەخشەی ویلایەتی کۆسۆڤۆ (١٨٨١-١٩١٣) File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی کۆسۆڤۆ و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Kosovo}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٤]] n956wxcre5gniwycou0cy3tbkrkfh0f 0 291229 1684787 1545908 2026-10-10T07:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1684787 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی مەناستیر<br> {{lang|ota| مناستر ولایتی}}<br />''Vilâyet-i Manastır'' |common_name = Manastir Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی |life_span = ١٨٧٤–١٨٧٧<br>١٨٧٩–١٩١٢ |year_start = ١٨٧٤ |year_end = ١٩١٢ |event_start = |event_end = |p1 = ئەیالەتی ڕوم ئەیلی |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire.svg |s1 = ئەلبانیای سەربەخۆ |flag_s1 = Flag_of_Albanian_Provisional_Government_1912-1914.gif |s2 = شانشینی یۆنان |flag_s2 = Flag of Greece (1828-1978).svg |s3 = شانشینی سڕبیا |flag_s3 = State Flag of Serbia (1882-1918).svg |image_flag = Flag of the Ottoman Empire.svg |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Monastir Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Monastir Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی مەناستیر لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی مەناستیر لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = [[بیتۆلا|مەناستیر]]<ref>https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Monastir</ref> |today = [[ئەلبانیا]]<br/>[[مەقدوونیای باکوور]]<br/>[[یۆنان]] <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٩١١<ref>https://web.archive.org/web/20120320154832/http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ١٬٠٦٩٬٧٨٩ |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''ویلایەتی مەناستیر'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''مناستر ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Manastır'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە ساڵی ١٨٧٤ دروست بووە، لە ساڵی ١٨٧٧ ھەڵوەشاوەتەوە و لە ساڵی ١٨٧٩ دامەزراوە. ویلایەتەکە لە کاتی [[جەنگی یەکەمی بالکان]] لە ساڵی ١٩١٢ داگیرکرا و لە نێوان [[شانشینی یۆنان]] و [[شانشینی سڕبیا]] دابەشکرا، لەگەڵ ھەندێک بەش کە دواتر بوونە بەشێک لە [[میرنشینی ئەلبانیا]] کە دوای ئەوان دامەزراوە.<ref>Birken, Andreas (1976). Die Provinzen des Osmanischen Reiches. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (in German). Vol. 13. Reichert. pp. 71–72</ref> == دانیشتوان == === ١٨٩٧ === بە وتەی کونسوڵی [[ڕووسیا]] لە [[ویلایەتی مەناستیر]]، ئەی ڕۆستکۆڤسکی، کە لە ساڵی ١٨٩٧دا بابەتی ئاماری تەواو کردووە، کۆی ژمارەی دانیشتووانی ٨٠٣ ھەزار و ٣٤٠ کەس بووە، ڕۆستکۆڤسکی دانیشتووانەکەی لەم گرووپانەدا ڕیزکردووە:<ref>"Jedna statistika iz srednje Maćedonije". Nova Iskra (15–16): 251. 26 July 1899.</ref> * تورکەکان، عوسمانییەکان: ٧٨ ھەزار و ٨٦٧ کەس * ئەلبانییەکان، گیگس: ١٤٤٬٩١٨ * ئەلبانییەکان، تۆسکەکان: ٨١٬٥١٨ * ئەلبانییەکان، مەسیحییەکان: ٣٥٬٥٢٥ * سلاڤەکان، ئێکسارکیستەکان: ١٨٦٬٦٥٦ * سلاڤەکان، پاتریارکیستەکان: ٩٣٬٦٩٤ * سلاڤ، موسڵمان: ١١ ھەزار و ٥٤٢ کەس * یۆنانیەکان، مەسیحییەکان: ٩٧٬٤٣٩ * یۆنانیەکان، موسڵمانان: ١٠ ھەزار و ٥٨٤ کەس * ڤلاکس (ئارۆمانییەکان): ٥٣٬٢٢٧ * جولەکەکان: ٥٢٧٠ کەس === ١٩٠٧/١٩٠٦ === بەپێی سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٩٠٧/١٩٠٦ ویلایەتەکە کۆی ژمارەی دانیشتووانی ٨٢٤٬٨٢٨ کەس بووە، لە ڕووی نەتەوەییەوە بەم شێوەیە پێکھاتووە:<ref>https://kupdf.net/download/kemal-karpat-ottoman-population-1830-1914-demographic-and-social-characteristics_59e4a7b908bbc56144e653d7_pdf</ref> * موسڵمانان - ٣٢٨ ھەزار و ٥٥١ کەس * یۆنانییە مەسیحییەکان - ٢٨٦ ھەزار * بولگارییە مەسیحییەکان - ١٩٧٬٠٨٨ * والاچییەکان - ٥٥٥٦ کەس * جولەکەکان - ٥٤٥٩ کەس * گیپسەکان - ٢١٠٤ کەس * ئەرمەنییەکان - ٨ * پرۆتستانتەکان - ٥ * لاتینیەکان - ٣ * ھاووڵاتیانی بیانی - ٥٣ === ١٩١١ === بەپێی داتاکانی سەرژمێری عوسمانی، پێکھاتەی ئێتنۆئاینی لە ساڵی ١٩١١ بەم شێوەیە بووە (سرب و ئۆرتۆدۆکسی ئەلبانی وەک یۆنانی یان بولگاری وەرگیراون):<ref>Alternative Educational Materials, p. 26</ref> * موسڵمانان - ٤٥٥ ھەزار و ٧٢٠ کەس * یۆنانیەکان - ٣٤٩٫٥٤١ * بولگارییەکان - ٢٤٦ ھەزار و ٣٤٤ کەس * جولەکەکان - ١٠ ھەزار و ٦٥١ کەس * ئەرمەنییەکان - ٩ * ئەوانی تر - ٢٦١٤ کەس === ١٩١٢ === بەپێی خەمڵاندنێک کە لە گۆڤارێکی بەلجیکیدا بڵاوکراوەتەوە، پێکھاتەی نەتەوەیی لە ساڵی ١٩١٢ کاتێک ویلایەتەکە لە کاتی [[جەنگی یەکەمی بالکان]]دا ھەڵوەشایەوە بریتی بوو لە:<ref>https://web.archive.org/web/20170509234039/http://users.skynet.be/ovo/GodsdBalkan.html</ref> * بولگارییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٣٣١ ھەزار * موسڵمانانی ئەلبانی - ٢١٩ ھەزار * واڵاچ ئۆرتۆدۆکس - ٦٥،٥٠٠ * یۆنانییە ئۆرتۆدۆکسەکان - ٦٢ ھەزار * موسڵمانانی بولگاری - ٢٤ ھەزار * تورکە موسڵمانەکان - ١١ ھەزار و ٥٠٠ * تێکەڵاو - ٣٥ ھەزار == دابەشی کارگێڕی == ئەم [[سنجاق]]انەی خوارەوە لە ویلایەتەکەدا بوونیان ھەبووە:<ref>https://books.google.rs/books?id=2ZniAAAAMAAJ&q=%22bitoljski+vilajet%22&dq=%22bitoljski+vilajet%22&hl=en&sa=X&ei=XDwET5ymM-r_4QSb0NCNCA</ref> * [[سنجاقی مەناستیر]] (مناستر سنجاغی) * [[سنجاقی پریزرەن]] (پرزرین سنجاغی) * [[سنجاقی ئویسکویب]] (اسکوب سنجاغی) * [[سنجاقی دەبەرە]] (دبرە سنجاغی) * [[سنجاقی ئیشۆدرە]] (اشقودرە سنجاغی) * [[سنجاقی ئەلباسان]] (البصان سنجاغی) == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Vilayet of Manastir (1867–1912).svg|وێنۆک|ویلایەتی مەناستیر (١٨٦٧-١٩١٢). File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی کریت و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئەلبانیا|یۆنان}} {{پۆلی کۆمنز|Monastir Vilayet}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] 3rt6jqq2vbs6s21kyq74qi2dk0kymg1 0 291236 1684862 1545831 2026-10-10T10:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1684862 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ویلایەتی یانیە<br> {{lang|ota| یانیە ولایتی}}<br />''Vilâyet-i Yānyâ'' |common_name = Janina Vilayet |subdivision = [[ویلایەت]]ی |nation = [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] |year_start = ١٨٦٧ |year_end = ١٩١٢ |date_start = |date_end = |event_start = [[یاسای ویلایەت]] |event_end = [[جەنگی یەکەمی بالکان]] |p1 = ئەیالەتی یانیە |flag_p1 = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |s1 = شانشینی یۆنان |flag_s1 = State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg |s2 = ئەلبانیای سەربەخۆ |flag_s2 = Albania 1914 Flag.svg |image_flag = Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg |flag_type = |image_coat = |image_map = {{Photomontage | photo1a = Ioannina Vilayet, Ottoman Empire (1900).svg | photo2a = | photo2b = Joanina Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg | photo3a = | photo3b = | spacing = ۲ | size = 266 | foot_montage = }} |image_map_caption = نەخشەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی ویلایەتی یانیە لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، لە ساڵی ١٩٠٠دا{{ھن}} نەخشەی خوارەوە:{{ھن}} نەخشەی ویلایەتی یانیە لە ساڵی ١٩٠٧دا |capital = یانیە ([[یوانینا]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = ١٨٩٧<ref>https://web.archive.org/web/20150918193153/http://www.hips.hacettepe.edu.tr/nbd_cilt25/mutlu.pdf</ref> |stat_area1 = |stat_pop1 = ٥٩٥٬١٠٨ |stat_year2 = ١٩١١<ref name="mseh">[http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf Teaching Modern Southeast European History] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320154832/http://lfh.edu.gr/histoiregeographie/sites/default/files/Ressources%20pedagogiques/conseils_bibliographiques/WorkBook3.pdf |date=2012-03-20 }}. Alternative Educational Materials, p. 26</ref> |stat_area2 = |stat_pop2 = ٥٦٠٬٨٣٥ |today = [[ئەلبانیا]]<br>[[یۆنان]] |footnotes = }} '''ویلایەتی یانیە'''، بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''یانیە ولایتی'' بە ڕۆمانی:''Vilâyet-i Yánnena'') دابەشکردنێکی کارگێڕی ئاستی یەکەم ([[ویلایەت]]) بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>Kaligian, Dikran Mesrob (2011) Armenian Organization and Ideology Under Ottoman Rule, 1908–1914 (revised edition) Transaction Publishers, New Brunswick, New Jersey</ref> لە ساڵی ١٨٦٧ دامەزراوە. بەپێی زانیارییەکان لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا ڕووبەرەکەی ١٨٣٢٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بووە (٧٠٧٠ میل چوارگۆشە).<ref>https://www.britannica.com/place/Rumelia</ref> بە تێکەڵکردنی پاشالیکی یانینا و پاشالیکی بێرات لەگەڵ سنجاقەکانی جانینە، بێرات، ئەرگیری، پرێڤێز، تەرحالە و کەسریە دروست بووە. دواتر کەسریە دابەزی بۆ [[قەزا]] و سنووری بۆ [[ویلایەتی مەناستیر]] و تەرھالا لە ساڵی ١٨٨١ درا بە [[یۆنان]]. لەگەڵ کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی عوسمانی، ناوچەی باشووری ویلایەتەکە بوو بە بەشێک لە [[یۆنان]] و ناوچەی باکووری بوو بە بەشێک لە [[ئەلبانیا]].<ref>https://archive.org/details/earth01recluoft/page/152/mode/1up</ref> == مێژوو == === ئەلبانیەکان === خاکی ویلایەتی یانیە ناوچەی ناوەندی پاشالیکی ئەلبانی یانینا بوو، کە لە سەردەمی عەلی پاشای تەپێلێنادا تادێت پێگەیەکی سەربەخۆی لە چوارچێوەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا بەدەستھێنا، تا یاخیبوونی عەلی پاشا لە پۆرتە چەقێندرا. دواتر ئەو دەسەڵات و ئۆتۆنۆمیەی کە بەی ئەلبانییەکانی ناوچەکە بەدەستیان ھێنابوو، کۆتایی ھات کاتێک لە ساڵی ١٨٣٠ لەلایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە شارۆچکەی مەناستیر کۆمەڵکوژ کران، بە مەبەستی ڕێگریکردن لە ھەر جۆرە بڵاوبوونەوەی ئەگەری بزووتنەوەی نەتەوەیی ئەلبانی.<ref>https://books.google.iq/books?id=PjPZEAAAQBAJ&redir_esc=y</ref> ویلایەتی یانیە یەکێک بوو لە ناوەندە سەرەکییەکانی ژیانی کولتووری و سیاسی ئەلبانییەکان کە لە ویلایەتی یانیە و [[ویلایەتی مەناستیر]] دەژیان. یەکێک لە گرنگترین ھۆکارەکان کاریگەری پەروەردە و کولتوری یۆنانی بوو کە نووسەرانی باشووری ئەلبانی لە قوتابخانەی بەناوبانگی یۆنانی ئیۆنانینا، زۆسیمایا وەریانگرت. عەبدول فراشێری، یەکەم ئایدۆلۆژیای سیاسی بەئاگاھاتنەوەی نیشتمانی ئەلبانیا یەکێک بوو لە شەش جێگرەکەی ویلایەتی یانیە لە یەکەم پەرلەمانی عوسمانی لە ساڵانی ١٨٧٦-١٨٧٧.<ref>https://books.google.iq/books?id=k5Vsjg508EYC&q=%22albanian+vilayet%22+%22Greater+albania%22&pg=PA349&redir_esc=y</ref> عەبدیل فراشێری، خەڵکی فراشێر، ئەلبانیای مۆدێرن، لەگەڵ مەھمەت عەلی ڤریۆنی خەڵکی بێرات (ھەروەھا لە ئەلبانیای مۆدێرن) و ھەندێک لە ئەندامانی کۆمەڵگەی ئەلبانی یوانینا، لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٧٧دا کۆمیتەی ئەلبانی یانیەیان دامەزراند. فراشێری دژی بڕیارەکانی پەیمانی سان ستیفانۆ شەڕی کرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=k5Vsjg508EYC&q=Albanian+Committee+of+Janina&pg=PA348&redir_esc=y</ref> === یۆنانییەکان === ھەرچەندە بەشێک لە دانیشتوانی ناوچەکە بەشدارییەکی زۆریان لە شەڕی سەربەخۆیی یۆنانی (١٨٢١-١٨٣٠)دا کرد، بەڵام پاشالیکی یانینا نەبووە بەشێک لە دەوڵەتی [[یۆنان]]. لە ساڵی ١٨٧٨ یاخیبوونێک سەریھەڵدا و شۆڕشگێڕان کە زۆربەیان یۆنانی ناوخۆیی بوون و کۆنترۆڵی ساراندێ و دێلڤینیان کرد. بەڵام لەلایەن سەربازە عوسمانییەکانەوە سەرکوت کرا و ٢٠ گوندی ناوچەکەیان سووتاند. <ref>https://books.google.iq/books?id=PCcPtAEACAAJ&redir_esc=y</ref> لە ساڵی دواتردا دانیشتوانی یۆنانی ناوچەی یوانینا ڕێگەیان بە لیژنەیەک دا بە مەبەستی ئەوەی خواستی خۆیان بۆ یەکگرتن لەگەڵ [[یۆنان]] بخەنە بەردەم حکومەتەکانی [[ئەورووپا]].<ref>https://books.google.iq/books?id=XPs-AQAAIAAJ&q=%22However,+it+did+prove+possible+to+have+the+inhabitants+of+the+Ioannina+region+sign+a+deed+authorizing+a+committee+to+present+their+just+cause+to+the+governments+of+Europe.+The+members+of+the+committee+included+Demetrios+Chasiotis,+who+had+made+a+name+for+himself+with+his+struggles+for+the+freedom+of+Epirus+and+with+his+memorandum+L%27Epire+et+la+question+grecque.+Memoire+sur+I+%27Epire+en+general+et+particuliere-+ment+sur+I%27eparchie+de+Janina+par+un+epirote,+published+in+Paris+in+1879+as+a+reply+to+articles+in+the+French+Press+which+had+reflected+the+Albanian+position+that+Epirus+was+an+Albanian+province+in+which+the+Greeks+were+a+minority.+The+contention+put+forward+by+Albanian+propaganda+that+in+the+whole+of%22&redir_esc=y</ref> لە ساڵی ١٩٠٦ ڕێکخراوی کۆمەڵەی ئێپیرۆت لەلایەن ئەندامانی ڕەوەندی یۆنانی، پاناجیۆتیس دانگلیس و سپایرۆس سپایرۆمیلیۆسەوە دامەزرا، کە ئامانجی لکاندنی ویلایەتەکە بوو بە بە دابینکردنی چەکی ئاگرین بۆ یۆنانییە ناوخۆییەکان.<ref>https://books.google.iq/books?id=XPs-AQAAIAAJ&q=%22though+notes+in+the+Danglis+Archive+suggest+that+there+may+have+been+as+many+as+15000.+These+guns+were+distributed+throughout+Epirus,+from+Preveza+to+Cheimara,+Delvino+and+Argyrokastron,+and+the+systematic+flow+of+%22&redir_esc=y</ref> === کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی عوسمانی === لە کاتی ڕاپەڕینی ئەلبانی لە ساڵی ١٩١٢ ویلایەتی یانیە پێشنیار کرا وەک یەکێک لە چوار ویلایەت کە پێکھاتبوون لە ویلایەتی ئەلبانی. حکومەتی عوسمانی کۆتایی بە ڕاپەڕینەکانی [[ئەلبانیا]] ھێنا بە قبوڵکردنی نزیکەی ھەموو داواکارییەکانی یاخیبووانی ئەلبانیا لە ٤ی ئەیلوولی ١٩١٢، کە دواتر لە ساڵی ١٩١٢دا پێکھێنانی ویلایەتی لەخۆگرتبوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=AIET_7ji7YAC&q=demands+of+albanian+rebels+1912&pg=PA293&redir_esc=y#v=snippet&q=demands%20of%20albanian%20rebels%201912&f=false</ref> دوای [[جەنگی یەکەمی بالکان|یەکەم جەنگی بەڵکان]] لە ساڵانی ١٩١٢-١٩١٣ و پەیمانی لەندەن بەشی باشووری ویلایەتەکە، لەنێویاندا یوانینا، خرایە ناو [[یۆنان]].<ref>https://books.google.iq/books?id=H5pyUIY4THYC&redir_esc=y</ref> ھەروەھا [[یۆنان]] لە کاتی شەڕەکانی بەڵکان دەستی بەسەر بەشی باکووری ویلایەتەکەدا گرتبوو، بەڵام پەیمانی بوخارێست کە [[جەنگی دووەمی بالکان]] کۆتایی پێھێنا، بە [[ئەلبانیا]] سپێردرا.<ref>Clogg 2002, p. 105: "The Second Balkan War had short duration and the Bulgarians... to an independent Albania."</ref> == دانیشتوان == {| cellpadding="4" cellspacing="0" width=180 align="left" rules="all" style="margin: 1em; background: #ffffff; border: 2px solid #aaa; font-size: 100%;" |- bgcolor=#DDDDDD | colspan=8 align="center" | سەرژمێری دانیشتووان لە ویلایەتی یانیە |- bgcolor=#f0f0f0 align="center" ! گروپ ! ١٨٩٣<ref>Kemal H. Karpat. [http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=2665648&jid=MES&volumeId=9&issueId=02&aid=2665640 Ottoman Population Records and the Census of 1881/82-1893] Int. J. Middle East Stud. 9 (1978), 237-274, p. 37</ref> ! ١٩١١ |-align="center" | ڕۆمی ئۆرسۆدۆکسی || ٢٨٦٬٣٠٤ || ٣١١٬٠٣٢ |-align="center" | موسڵمان|| ٢٢٥٬٤١٥ || ٢٤٤٬٦٣٨ |-align="center" | ولاک|| ٣٬٦٧٧ || ٣٬٩٩٠ |-align="center" | کاسۆلیک|| ٨٣ || - |-align="center" | ھیتر|| ٩٩٧ || ١٬١٧٥ |-align="center" |- bgcolor=#f0f0f0 align="center" | '''سەرجەم''' || '''٥١٦٬٤٧٦'''|| '''٥٦٠٬٨٣٥''' |- |} {| border="1" cellpadding="7" cellspacing="0" style="margin: 10px 0 10px 25px; background: #f9f9f9; border: 1px #AAA solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%; float: center;" |- style="background: #E9E9E9" |colspan ="7" |<center>دابەشبوونی نەتەوەیی نافەرمی ویلایەتی یانیە '''<ref name=Sakellariou480>{{Kitap kaynağı |soyadı=Sakellariou |ad=M. V. |başlık=Epirus, 4000 years of Greek history and civilization |yayıncı=Ekdotike Athenon |yıl=1997 |sayfa=480 |isbn=9789602133712 |url=http://books.google.com/books?ei=CJc8TfKMHZGQ4gbh1MXfCg&ct=result&sqi=2&hl=el&id=UV1oAAAAMAAJ&dq=greeks%2Bjews%2Balbanians%2B1908&q=The+statistics+of+1908+put+the+Greek+population+at+around+300000+%2855-60%25+of+the+population%29%2C+the+Albanians+at+210000%2C+the+Vlachs+at+25000%2C+the+Turks+at+20000+and+the+Jews+at+3000.+The+Greeks+were+an+overwhelming+majority+in+the+in+the+sanjaks+of+Ioannina+and+Preveza+and+in+the+sanjak+of+Argyrokastron%2C+were+slightly+in+the+majority+in+the+sanjak+of+Ressadiye+%28or+Hegoumenitsa%2C+established+at+a+later+date%29%2C+and+a+clear+minority+in+the+sanjak+of+Berat.%22#search_anchor |erişimtarihi=23 Nisan 2012 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20130606131538/http://books.google.com/books?ei=CJc8TfKMHZGQ4gbh1MXfCg&ct=result&sqi=2&hl=el&id=UV1oAAAAMAAJ&dq=greeks%2Bjews%2Balbanians%2B1908&q=The+statistics+of+1908+put+the+Greek+population+at+around+300000+%2855-60%25+of+the+population%29%2C+the+Albanians+at+210000%2C+the+Vlachs+at+25000%2C+the+Turks+at+20000+and+the+Jews+at+3000.+The+Greeks+were+an+overwhelming+majority+in+the+in+the+sanjaks+of+Ioannina+and+Preveza+and+in+the+sanjak+of+Argyrokastron%2C+were+slightly+in+the+majority+in+the+sanjak+of+Ressadiye+%28or+Hegoumenitsa%2C+established+at+a+later+date%29%2C+and+a+clear+minority+in+the+sanjak+of+Berat.%22#search_anchor |arşivtarihi=6 Haziran 2013 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="Chasiotis">M. V. Sakellariou. [http://books.google.gr/books?ei=9q1zTcXxKoq08QOsgZ2vCA&ct=result&id=UV1oAAAAMAAJ&dq=%22to+Lontos%2C+3%2F4+of+the+population+was+Christian%2C+while+Chasiotis+stated+419403+of+the+population+to+be+Greeks%2C+%22&q=%22According+to+Lontos%2C+3%2F4+of+the+population+was+Christian%2C+while+Chasiotis+stated+419403+of+the+population+to+be+Greeks%2C+239000+Turks+and+Albanians+and+6000+Jews%22#search_anchor Epirus, 4000 years of Greek history and civilization] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20121017185825/http://books.google.gr/books?ei=9q1zTcXxKoq08QOsgZ2vCA&ct=result&id=UV1oAAAAMAAJ&dq=%22to+Lontos,+3%2F4+of+the+population+was+Christian,+while+Chasiotis+stated+419403+of+the+population+to+be+Greeks,+%22&q=%22According+to+Lontos,+3%2F4+of+the+population+was+Christian,+while+Chasiotis+stated+419403+of+the+population+to+be+Greeks,+239000+Turks+and+Albanians+and+6000+Jews%22#search_anchor|tarih=17 Ekim 2012}}. Ekdotikē Athēnōn, 1997, ISBN 9789602133712, p. 356</ref>'''</center> |- |'''نەتەوە''' |'''ژمارە''' |- |[[یۆنانی]] |١١٠٬٠٠٠-٤١٩٬٤٠٣ |- |[[ئەلبانی]] |٢١٠٬٠٠٠-٣١٥٬٠٠٠ |- |- |[[وڵاکی]] |٢٥٬٠٠٠-١٨٠٬٠٠٠ |- |[[تورک]] |١٠٬٠٠٠-٢٠٬٠٠٠ |- |[[بولگاری]] |٢٠٬٠٠٠ |- |[[ڕۆمانی]] |٧٬٠٠٠ |- |'''سەرجەم''' |colspan ="7" |'''٥٥٨٬٠٠٠'''-'''٦٤٨٬٠٠٠''' |} == دابەشی کارگێڕی == سنجاقەکانی ویلایەت:<ref>http://tarihvemedeniyet.org/2009/10/yanya-vilayeti/</ref> * سنجاقی یانیە * سنجاقی ئەرگیری * سنجاقی پرێڤێزا * سنجاقی بەرات == نەخشە == <gallery> پەڕگە:Vilayet of Janina (1867–1912).svg|وێنۆک|نەخشەی ویلایەتی یانیە لەناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] (١٩٠٥) پەڕگە:Epirus 1908 culture.jpg|وێنۆک| دامەزراوە پەروەردەییەکان لە ویلایەتی یانیە (١٩٠٨): سوور بۆ یۆنانی، وەنەوشەیی بۆ ڕۆمانی، شین بۆ ئیتاڵی پەڕگە:IAN 0269 Halil Imbrahim 1896 Epirus.jpg|وێنۆک|نەخشەی عوسمانی بەشی باشووری ویلایەتی یانیە (١٨٩٦) File:Ottoman Empire Administrative Divisions.png|نەخشەیەک کە دابەشبوونی ئیداریی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ساڵی ١٣١٧ی ھیجری، ١٨٩٩ گریگۆری، لەوانەش ویلایەتی یانیە و سنجاقەکانی دەخاتەڕوو. </gallery> {{ویلایەتەکانی دەوڵەتی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دابەشبوونە کارگێڕییەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{پۆلی کۆمنز|Vilayet of Janina}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:یۆنان]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٢]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٧]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئەستەمبوڵ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨]] 5h3q0unoh6xyt71nk7zf76xuu4yqm25 0 291383 1684728 1554238 2026-10-10T04:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684728 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''ویلایەی جیبال''' ئەم ناوچەیە بەھۆی سروشتی شاخاوییەوە (چیاکانی [[زاگرۆس]]) ناوی چیاکان (جیبال)ی لێنرا.{{Sfn|Lockhart|1991}} {{Sfn|Le Strange|1905}} بەکارھێنانی ئەم زاراوەیە لە نێوان سەدەی دوازدەھەم و چواردەھەمدا کەمی کرد تا بەکارنەھێنرا، ناوچەکەش ناوی [[عێراقی عەجەم|عێراق ئەلعەجەم]] بوو بۆ جیاکردنەوەی لە ناوچەی [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیا]] کە پێی دەوترێت لای [[عەرەب]] بە عێراق ئەلعەرەب.{{Sfn|Lockhart|1991}} {{Sfn|Bosworth|1998}} {{Sfn|Le Strange|1905}} == سنووری ویلایەتەکە == سنووری ناوچەکە بە وردی دیاری نەکرابوو، بەڵام دەتوانرا بەو شێوەیە وەسف بکرێت کە لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[بیابانی مەرەنجاب]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای فارس]] و [[پارێزگای خووزستان|خوزستان]] و لە باشووری ڕۆژاواوە [[عێراق]] و لە باکووری ڕۆژاوا [[ئازەربایجان (ھەرێم)| ئازەربایجان]] و لە باکوورەوە لەگەڵ [[ئەلبورز| چیای ئەلبورز]] ھاوسنوورە. ناوچەی شاخاوی نوێنەرایەتی [[ناوچەی میدیای کۆن]] دەکرد.{{Sfn|Lockhart|1991}} {{Sfn|Bosworth|1998}} ھەرێمی چیاکان (جیبال) ویلایەتێکی جیا بووە لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی|خەلافەتی عەباسیدا]]، کە [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]] وەک ناوەندی بووە تا ئەو کاتەی عەباسییەکان لە سەدەی ١٠دا کۆنترۆڵی خۆیان لەدەستداوە.{{Sfn|Bosworth|1998}} لە ماوەی سەدەی نۆیەمدا عەرەبە دەلیفییەکان حوکمڕانی ناوچەکەیان دەکرد و تا ڕادەیەک سەربەخۆیی ڕێژەیییان بەھرەمەند بوو. {{Sfn|Bosworth|1998}} {{Sfn|Donner|1995}} لە کۆتایی سەدەی دەیەم و سەرەتای سەدەی یازدەھەمدا، [[دەوڵەتی بوەیھی|بویدەکانی فارس]] زۆربەی ویلایەتەکەیان فەرمانڕەوایی دەکرد، لەکاتێکدا بەشی باشووری لەلایەن [[دەوڵەتی کاکوویە|شانشینی کاکوویی فارسییەوە]] فەرمانڕەوایی دەکرا.{{Sfn|Bosworth|1998}} == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ئێران|مێژوو|مێژووی ئیسلام|کوردستان}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] n0yr9gssayrzf9fu71b6zfl91jfdgaq 0 292388 1684386 1649568 2026-10-09T13:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684386 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وادی غوڕاب | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| وادي غراب}}<br>{{lang-en| Wadi Ghurab}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.89828| 43.44268}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی وادی غوڕاب''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.89828| 43.44268 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٢٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وادی غوڕاب''' یان '''عەین شەهاب''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 9hovbw7phg4g5b6cm8x855m0guexwbc 0 292579 1684626 1607024 2026-10-09T22:38:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە، زمان-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1684626 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}} {| class="infobox" cellspacing="0" style="padding:0;width:200px;" |- style="text-align:center; background-color:#c0c0c0; color:white" ! colspan="2" style="background:#efefef;padding:.1em;-moz-border-radius:.25em;-webkit-border-radius:.25em;border-radius:.25em;border:double .25em #dcdcdc;" |وو |- style="text-indent: 10px; text-align: right" ! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#c0c0c0; color:white" |'''نووسین''' |- style="text-align: right;" ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[پەڕگە:Kurdish long Waw.png|ناوەڕاست|بێچوارچێوە]] |- ! style="text-indent: 10px; text-align: right" |'''بە تەنیا''' | style="text-indent: 10px; text-align: right" |وو |- ! style="text-indent: 10px; text-align: right" |'''ئاوێتە''' |وو ـوو ـوو/وو |- ! style="text-align: right;" |'''دەنگ''' |/ uː/ [واوی درێژ]، [و]ێکی درێژ |- ! style="text-align: right;" |'''یوونیکۆد''' |U+0648 '''+''' U+0648 |- !نموونە: !کەرک{{font color|blue|وو}}ک |- ! colspan="2" style="background:#efefef;-moz-border-radius:.25em;-webkit-border-radius:.25em;border-radius:.25em;border:double .25em #dcdcdc;" |تایبەت بە [[ئەلفوبێکانی کوردی|نووسینی کوردی]] |- ! colspan="2" |لاتینیی کوردی: |- ! colspan="2" |[[پەڕگە:Latin letter U with circumflex.svg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|150x150پیکسڵ]] |- !نموونە: !Kerk{{font color|blue|û}}k |} {{سندووقی سکریپتی عەرەبی|کوردی}} '''وو''' یان '''واوی درێژ''' یەکێکە لە پیتەکانی [[ئەلفوبێکانی کوردی|ئەلفوبێی کوردی]] و یەکێکە لە ھەشت [[بزوێن|بزوێنەکەی]] ئەلفوبێی کوردی. لە بەرامبەردا لە نووسینی لاتینیی کوردیدا نیشاندەری پیتی '''Û û'''ـە. ئەم پیتە بە «واوی درێژ» ناو دەبرێت. ھەر کاتێک کە کۆتاییی وشەیەک واو بوو و پێشی نەبزوێن بوو، ئەواو بە واوی درێژ دەنووسرێت، وەک «بەڕ{{font color|red|وو}}» یان «د{{font color|red|وو}}». بەڵام ھەرگیز واوی درێژ ناکەوێتە سەرەتای وشەوە. سەبارەت بە ناوەڕاستیش دەوەستێتە سەر ھەر وشەیەک یان دەنگەکەی، وەک وشەکانی «کەرک{{font color|red|وو}}ک» یان «س{{font color|red|وو}}ر».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=بەکارھێنانی پیتی “و” لە ڕێنووسی کوردیدا |ناونیشان=https://kurdoshaban.com/1233 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=کوردۆ شابان}}</ref> == نووسین == {{پیتی کوردی|وو}} == سەرچاوەکان == <references />{{زمانی کوردی}}{{تووڵی دەروازە|نووسین|وێژە|زمانی کوردی|زمانی عەرەبی|زمان|کوردستان}} {{وێژە-کۆلکە}} {{زمان-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:زمانی کوردی]] [[پۆل:پیتە بزوێنەکان]] [[پۆل:ئەلفوبێی کوردی]] [[پۆل:نووسینی کوردی]] [[پۆل:کوردیی باشووری]] csixdwvdov5r22prfshxp0muhpiovra 0 293435 1684667 1576151 2026-10-10T01:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684667 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وڵاتێکی پێشکەوتوو'''، یان '''وڵاتێکی پێشەنگ'''،<ref name="adv1">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/150177/ewp-422.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210726220914/https://www.adb.org/sites/default/files/publication/150177/ewp-422.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=adb.org}}</ref><ref name="adv2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.rand.org/news/press/2006/06/01.html|سەردێڕ=Advanced Countries Will Benefit Most from Progress in Technology, with Lesser Benefits to Other Nations |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210821221948/https://www.rand.org/news/press/2006/06/01.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=rand.org}}</ref> [[وڵات]]ێکە کە خاوەنی [[جۆرێتی ژیان]]ێکی بەرز، ئابوورییەکی گەشەسەندوو، و ژێرخانێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتووە بە بەراورد بە نەتەوە پیشەسازی نەکراوەکانی تر. بە شێوەیەکی باو، پێوەرەکانی ھەڵسەنگاندنی ئاستی گەشەپێدانی ئابووری بریتین لە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی)، بەرھەمی نەتەوەییی گشتی (جی ئێن پی)، داھاتی تاکەکەسی، ئاستی پیشەسازیبوون، بڕی ژێرخانی بەربڵاو و ئاستی بژێویی گشتی. ئەوەی کام پێوەر بەکاربھێنرێت و کام وڵات دەکرێت وەک وڵاتێکی پێشکەوتوو پۆلێن بکرێت، بابەتگەلێکی جێگەی مشتومڕن. پێناسەی جیاواز بۆ وڵاتە پێشکەوتووەکان لەلایەن بەشی کاروباری ئابووری و کۆمەڵایەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، بانکی جیھانی، لیژنەی ھاوکاریی گەشەپێدان، سندوقی نێودەوڵەتیی پارە، یانەی پاریس دابینکراون، جگە لەوەش، ڕیزبەندیی ئێچ دی ئای بەکاردێت بۆ ڕەنگدانەوەی پێوەری پێکھاتەی تەمەنی چاوەڕوانکراو، پەروەردە، و داھاتی تاکەکەسی. وڵاتە پێشکەوتووەکان بە گشتی خاوەنی ئابوورییەکی پێشکەوتووی پاش-پیشەسازین، بەو مانایەی کەرتی خزمەتگوزاری سامانی زیاتر دابین دەکات وەک لە [[دووەم کەرتی ئابووری|کەرتی پیشەسازی]]. ئەوان بە بەراورد لەگەڵ [[وڵاتی پەرەئەستێن|وڵاتانی پەرەئەستێن]] دادەنرێن، کە لە پرۆسەی پیشەسازیبووندان یان پێش-پیشەسازین و نزیکەی بە تەواوی [[وەرزێری|کشتوکاڵی]]ن، کە ھەندێکیان دەکرێت بچنە ناو کاتێگۆریی [[وڵاتانی دواکەوتوو]]. تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣، ئابوورییە پێشکەوتووەکان ٥٧٫٣٪ی جی دی پیی جیھانی پێکدەھێنن لەسەر بنەمای نرخە ناوەکییەکان و ٤١٫١٪ی جی دی پیی جیھانی لەسەر بنەمای یەکسانیی ھێزی کڕین (پی پی پی) بەپێی [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|ئای ئێم ئێف]].<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=International Monetary Fund |ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April|سەردێڕ=World Economic Outlook Database, April 2023 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230413194731/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Developed countries}} {{شریتی دەروازە|ئابووری|سیاسەت|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پێرستەکانی وڵاتەکان]] [[پۆل:گەشەپێدانی ناونەتەوەیی]] [[پۆل:جوگرافیای ئابووری]] [[پۆل:جوگرافیای مرۆیی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] gxzp4v8e71b97dtm6e5wb7wcyrdtyov 0 293768 1684598 1649559 2026-10-09T22:34:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1684598 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وسومەلیانی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| وسوملیان السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Wswmalyan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50373| 43.91062}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی وسومەلیانی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50373| 43.91062 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەشەکران|دارەشەکران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٢٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وسومەلیانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دارەشەکران]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mu412wmgr2r84e0ly025lbpl00cfgvm 0 293769 1684599 1649558 2026-10-09T22:34:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1684599 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وسومەلیانی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| وسوملیان العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Wswmalyan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50002| 43.90342}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی وسومەلیانی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50002| 43.90342 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەشەکران|دارەشەکران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وسومەلیانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دارەشەکران]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] tegqjcx7u4q76w6j9ne1939yfhpwtor 0 294585 1684382 1576137 2026-10-09T13:33:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1684382 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''واتەرتاون''' شارێکە لە شارستانی میدڵسێکس، ماساچووسیتس، ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەشێکە لە [[بۆستنی گەورە]]. ژمارەی دانیشتووانی ٣٥٬٣٢٩ کەس بوو لە [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|سەرژمێریی ٢٠٢٠]]دا. گەڕەکەکانی بریتین لە بێمیس، کوڵیدج سکوێر، ڕۆژھەڵاتی واتەرتاون، واتەرتاون سکوێر، و وێست ئێند. واتەرتاون یەکێک بوو لە یەکەم نیشتەجێگەکانی کۆلۆنیی بەی ماساچووسیتس کە لەلایەن نیشتەجێبووانی پیوریتانەوە لە ساڵی ١٦٣٠دا ڕێکخرا. شارەکە ماڵی قوتابخانەی پێرکینس بۆ نابینایان، کتێبخانە و مۆزەخانەی ئەرمەنیی ئەمریکا، و واتەرتاون ئارسناڵی مێژووییە، کە چەک و تەقەمەنی سەربازی لە ساڵی ١٨١٦ەوە تاوەکو [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بەرھەم دەھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Watertown, Massachusetts}} {{شریتی دەروازە|دەیەی ٢٠١٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٣٠ لە ماساچووسیتس]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٣٠]] [[پۆل:شارەکانی ماساچووسیتس]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] arp4m2fnfwjsb0oygtwuutjtb9oy0o8 0 295312 1684427 1683547 2026-10-09T14:53:20Z Hivja 64112 1684427 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 2d5rubijdqrx73u575a5oyvqaqzc9ol 1684428 1684427 2026-10-09T14:53:54Z Hivja 64112 /* ١٥ */ 1684428 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] qbgwqz7yuiihn24y0sykpomuox16ke8 1684432 1684428 2026-10-09T14:56:22Z Hivja 64112 1684432 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 0hm8bpiioqkc9q9bposfpoghuyer8rk 1684433 1684432 2026-10-09T14:57:21Z Hivja 64112 1684433 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 83d0q3phn1om7aj8ko5vy32waktbaah 1684434 1684433 2026-10-09T15:02:34Z Hivja 64112 1684434 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] n04e3onsl4qpjnd06v30ldgwfye1emr 1684438 1684434 2026-10-09T15:07:23Z Hivja 64112 1684438 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 28tum4udc5loy43jt5jw19706kg5mn2 1684439 1684438 2026-10-09T15:08:16Z Hivja 64112 1684439 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 8f3bjdod1zn0r3k3mgjp0ol0dz9i372 1684441 1684439 2026-10-09T15:08:57Z Hivja 64112 1684441 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] i5fbwuwmh5odgoefyv68nehkin1uljv 1684442 1684441 2026-10-09T15:10:17Z Hivja 64112 1684442 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] 03hjs1hf9j8n2ikffh1bd5jlj4dv68q 1684443 1684442 2026-10-09T15:12:30Z Hivja 64112 1684443 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٦ === * [[لویسا دیۆگۆ]] === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] iryyahhh2s0si0ghdciishtzcawd9xn 1684444 1684443 2026-10-09T15:13:05Z Hivja 64112 /* ١٧ */ 1684444 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٧ === * [[گڵادیس وێست]] === ١٦ === * [[لویسا دیۆگۆ]] === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] fuf15zvk5tv48ru1248uctjy0cyonl5 1684445 1684444 2026-10-09T15:14:00Z Hivja 64112 1684445 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] === ٢ === * [[گلۆریا ستاینەم]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٧ === * [[گڵادیس وێست]] === ١٦ === * [[لویسا دیۆگۆ]] === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] md93u6xqbtyz51w2u8deo3hzmo1dp73 1684446 1684445 2026-10-09T15:15:33Z Hivja 64112 /* ٣ */ 1684446 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] === ٢ === * [[گلۆریا ستاینەم]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> * [[کارۆل جۆردن]] == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٧ === * [[گڵادیس وێست]] === ١٦ === * [[لویسا دیۆگۆ]] === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] qyadeo8ux7cw36gdyierl35hbdmua4h 1684447 1684446 2026-10-09T15:17:21Z Hivja 64112 1684447 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == تشرینی یەکەم == == ئەیلوول == === ٣٠ === * [[مارگرێت ھامیڵتن (ئەندازیاری نەرمامێر)|مارگرێت ھامیڵتن]] === ٩ === * [[مایک مکفارلاند]] === ٢ === * [[گلۆریا ستاینەم]] == ئاب == === ٢٨ === * [[ھاراڵدی پێنجەم]]، ٨٩، [[پاشای نەرویژ]]، نەخۆشی.<ref>{{Cite news |last=Henley |first=Jon |date=28 August 2026 |title=Norway's King Harald dies at age of 89 |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/28/norway-king-harald-dies-leaving-stormy-succession-mette-marit-crown-princesss-epstein-links |access-date=28 August 2026 |work=The Guardian}}</ref> === ٢٠ === * [[نانسی کیسینجێر]] === ١٩ === * [[مایکڵ ڕایت]] === ١٣ === * [[مارک ڕیدێل]] === ١ === * [[ڤینسێنت پاستۆر]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sopranos star Vincent Pastore dies aged 80 |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٦ |magazine=HELLO! |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260801232758/https://www.hellomagazine.com/us/915990/the-sopranos-star-vincent-pastore-dies-aged-80/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەممووز == === ٢٧ === * [[یۆھانس کریش]]، ٥٩، ئەکتەری نەمسایی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.krone.at/4234046|سەردێڕ=Schauspiellegende Johannes Krisch (59) gestorben|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Kronen Zeitung}}</ref> === ٢١ === * [[چارڵز گەینز]]، ٨٤، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remembering Charles Gaines |ناونیشان=https://amff.org/remembering-charles-gaines/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=American Museum of Fly Fishing |زمان=en-US}}</ref> === ١٥ === * [[ھال ویلیامز]]، ٨٦–٨٧، ٨٧–٨٨ یان ٩١–٩٢، ئەکتەری ئەمریکی، سروشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|سەردێڕ=Hal Williams, '227' Star and 'Sanford and Son' Regular, Dies at 91|بڵاوکەرەوە=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716045209/https://variety.com/2026/tv/news/hal-williams-dead-227-sanford-and-son-1236812244/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ١٤ === * [[ویلیام ویشەر]]، ٧١، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbr.com/william-wisher-jr-dead/|سەردێڕ=William Wisher Jr., Terminator 1 & 2 Co-Writer, Dies at 71|وێبگە=CBR|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٢ === * [[سکۆت برایس]]، ٦٨، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://michaelfairmantv.com/as-the-world-turns-scott-bryce-dies-at-68/2026/07/12/|سەردێڕ=Scott Bryce, ‘As the World Turns’ Craig Montgomery, Passes Away at 68|بڵاوکەرەوە=MichaelFairmanTV|ڕێکەوت= ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[لیندسی گراھام]]، ٧١، سیاسەتوانی ئەمریکی و ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] (لە ٢٠٠٣ەوە) و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (١٩٩٥–٢٠٠٣)، دڕانی [[شاخوێنبەر]] بەھۆی نەخۆشیی [[ڕەقبوونی خوێنبەر]].<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/sen-lindsey-graham-dies-71-brief-sudden-illness-rcna552722 Sen. Lindsey Graham dies at 71 after ‘brief and sudden illness]</ref> === ١٠ === * [[جۆش گریسێتی]]، ٤٤، ئەکتەر، دەرھێنەر، مامۆستا و نووسەری ئەمریکی، خۆکوژی بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gordon |یەکەم١=David |سەردێڕ=Josh Grisetti, Broadway Performer and Cal State Fullerton Professor, Dies at 44 |ناونیشان=https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=Theater Mania |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260713025344/https://www.theatermania.com/news/josh-grisetti-broadway-performer-and-cal-state-fullerton-professor-dies-at-44_1845476/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[وای چینگ ھۆ]]، ٨٢، ئەکتەری ھۆنگ کۆنگی، [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earl |یەکەم=William |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Wai Ching Ho, Veteran Actor Who Appeared in 'Daredevil' and 'Iron Fist,' Dies at 83 |ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260712213714/https://variety.com/2026/tv/news/wai-ching-ho-dead-dies-daredevil-iron-fist-1236809167/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Variety}}</ref> === ٩ === * [[ڕاندۆڵف مانتۆس]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی [[سیەسۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/us-news/randolph-mantooth-played-medic-nbcs-emergency-dies-80-rcna404688|سەردێڕ=Randolph Mantooth, who played medic on NBC’s ‘Emergency!’ series, dies at 80|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News}}</ref> * [[پیتەر ڤان نۆردێن]]، ٧٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garner |یەکەم=Glenn |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Peter Van Norden Dead: 'Police Academy 2' Actor Was 75 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/07/peter-van-norden-dead-1236979743/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}</ref> === ٧ === * [[ئالان سادەر]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Sader |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/timesdispatch/name/julian-sader-obituary?id=61945437 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ |وێبگە=Legacy}}</ref> == حوزەیران == === ٢٦ === * [[تۆم لیگۆن]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>[https://extratv.com/2026/06/29/young-and-restless-actor-tom-ligon-dies-at-85/ 'Young & Restless' Actor Tom Ligon Dies at 85] Extra TV</ref> === ١٢ === * [[ڕۆنی شێڵ]]، ٩٤، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Evans |یەکەم١=Greg |سەردێڕ=Ronnie Schell Dies: ‘Gomer Pyle: USMC’ Actor Was 94 |ناونیشان=https://deadline.com/2026/06/ronnie-schell-dead-1236954972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Deadline |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ١١ === * [[دەیڤید ھاکنی]]، ٨٨، وێنەکێش، دیزاینەری شانۆ و وێنەگری ئینگلیزی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Artist David Hockney dies aged 88 |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ئیش=BBC News |دوایین=Bushby |یەکەم=Helen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260612154233/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cvgjxdr27z4o |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٨ === * [[ھەڵکەوت عەزیز]]، ٣٦–٣٧، ڕۆژنامەوان، ھەواڵنێری کورد و بەرپرسی نووسینگەی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] لە بەغدا، برینەکانی دوای ڕووداوی ھاتوچۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rudaw.net/sorani/categories/kurdistan/1861401|سەردێڕ=هەڵکەوت عەزیزی هاوکارمان گیانی لەدەستدا|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> === ٦ === * [[ئەنتۆنی گویدێرا]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff |یەکەم=T. M. Z. |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ='The Godfather Part III' Actor Anthony Guidera Dead at 65 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/06/09/anthony-guidera-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TMZ |زمان=en}}</ref> == ئایار == === ٢٦ === * [[ھاوارد ستۆرم]]، ٩٤، ئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Howard Storm, Stand-Up Comic and ‘Mork & Mindy’ Director, Dies at 94 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/howard-storm-dead-mork-mindy-director-comic-1236606364/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٢٣ === * [[ئەلێکس پینێسکی]]، ٤٢، ڕاھێنەری تاکتیکی، نووسەر و سەربازی پێشووی ئیتاڵی، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rainews.it/tgr/liguria/articoli/2026/05/morto-in-ucraina-il-contractor-spezzino-alex-pineschi-35cf64ba-ee8c-4212-8953-df70e1561ad4.html |سەردێڕ=Morto in Ucraina il contractor spezzino Alex Pineschi (28 May 2026) |بڵاوکەرەوە=RaiNews – TGR Liguria |زمان=it}}</ref> === ٢٢ === * [[گریز چاپمان]]، ٥٢، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NBC sitcom actor dies aged 52 after lengthy health battle as fans share their heartbreak |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/health/other/nbc-sitcom-actor-dies-aged-52-after-lengthy-health-battle-as-fans-share-their-heartbreak/ar-AA23RT3y?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a128d81a08746f6bfa7934820d70368&ei=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=MSN|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|دوایین=Ali|یەکەم=Ayaan}}</ref> * [[چارڵز سیۆفی]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2026/05/charles-cioffi-dead-1236928137/|سەردێڕ=Charles Cioffi Dies: ‘Klute’, ‘Shaft’, ‘All The Right Moves’ Actor Was 90|وێبگە=Deadline|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[تۆم کەین]]، ٦٤، [[نواندنی دەنگ|ئەکتەری دەنگ]]ی ئەمریکی، دواھەتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2026/tv/news/tom-kane-dead-star-wars-powerpuff-girls-1236752823|سەردێڕ=Tom Kane, 'Star Wars' and 'Powerpuff Girls' Voice Actor, Dies at 64|زمان=en-US|نووسەر=Payton Turkeltaub|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٥ === * [[عیزەدین حەداد]]، ٥٥–٥٦، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی فەلەستینی، ڕێبەری [[حەماس]] لە [[کەرتی غەززە]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|کەتیبەکانی قەسام]] (لە ٢٠٢٥ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{citeweb |date=15 May 2025 |title=Seven killed in Gaza as Israel says it targets Hamas leader |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-targets-head-hamas-armed-wing-with-gaza-strike-2026-05-15/ |website=Reuters}}</ref> === ١٢ === * [[ڕێکس ڕید]]، ٨٧، ڕەخنەگری فیلم، ڕۆژنامەوان، ئەکتەر و کەسایەتیی میدیاییی ئەمریکی، خراپبوونی ڕەوشی تەندروستی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://observer.com/2026/05/rex-reed-obituary-a-personal-remembrance-of-the-legendary-film-critic/|سەردێڕ= The Rex Reed I Knew (1938–2026)|دوایین= Curotto|یەکەم= Merin|ڕێکەوت= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper = New York Observer}}</ref> * [[دۆناڵد گیب]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، دواھاتەکانی شێرپەنجەی گەروو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/05/12/donald-gibb-dead/|سەردێڕ='Revenge of the Nerds' Actor Donald Gibb Dead At 71|بڵاوکەرەوە=TMZ|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * [[جاک تایلۆر]]، ٩٩، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2026/05/12/6a02e05ae9cf4ac54f8b4582.html |سەردێڕ=Muere Jack Taylor, leyenda del fantástico europeo y actor decano del cine español |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=elmundo.es}}</ref> === ٩ === * [[دێنیس ڕاش]]، ٧٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی خوێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Dennis Rush, Child Actor in ‘Man of a Thousand Faces’ and ‘The Andy Griffith Show,’ Dies at 74 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/dennis-rush-dead-andy-griffith-show-man-of-thousand-faces-1236597238/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}</ref> === ٦ === * [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}</ref> === ٣ === * [[ژان ئالامبر]]، ٧٩، نووسەر و گۆرانینووسی فەڕەنسی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lejdc.fr/avis-de-deces/avis/5099773|سەردێڕ=Jean-Louis FABRY|ئیش=Le Journal du Centre|زمان=French}}</ref> === ٢ === * [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == نیسان == === ٢٨ === * [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}</ref> === ١٤ === * [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}</ref> === ٩ === * [[کەمال خەرازی]]، ٨١، سیاسەتوان، دیپلۆماتکاری چاکسازیخوازی ئێرانی، ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندییەکانی سیستەم]] (لە ٢٠٢٢ەوە) و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ئێران)|وەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، برینەکانی دوای ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Eavis |یەکەم=Peter |دوایین٢=Goldbaum |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Bearak |یەکەم٣=Max |دوایین٤=Boxerman |یەکەم٤=Aaron |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iran War Live Updates: Israel Agrees to Talks With Lebanon, Where Its Strikes Imperil Cease-Fire |ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2026/04/09/world/iran-ceasefire-trump-lebanon |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === ٦ === * [[مەجید خادمی]]، ؟، سەرتیپی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی پاراستنی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٢٢ەوە)، ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئێران ئینتەرنەشناڵ|Iran International]]}}</ref> === ٤ === * [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].<ref>[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]</ref> == ئازار == === ٢٦ === * [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> === ٢٠ === * [[عارف (گۆرانیبێژ)|عارف عارفکیا]]، ٨٥، گۆرانیبێژ و ئەکتەری پێشووی ئێرانی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درگذشت عارف عارف‌کیا: سلطان قلب‌ها نوروز جنگی را ندید |ناونیشان=https://www.radiozamaneh.com/883240/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Radio Zamaneh |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ١٨ === * [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}</ref> === ١٧ === * [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}</ref> === ١٥ === * [[مات کلارک]] === ١٤ === * [[یۆرگن ھابرماس]]، ٩٦، فەیلەسووفی ئەڵمانی، بەساڵاچوون.<ref>[https://web.archive.org/web/20220713043537/http://agso.uni-graz.at/lexikon/klassiker/habermas/21bio.htm "Biografie Jürgen Habermas"]. ''agso.uni-graz.at'' (in German). Retrieved 14 March 2026.</ref> === ١١ === * [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}</ref> === ٤ === * [[مایکڵ دۆنۆڤان]] == شوبات == === ٢٨ === * کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]: ** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}</ref> ** [[محەممەد پاکپوور]]، ؟، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}</ref> === ١٩ === * [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}</ref> === ١٥ === * [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٣ === * [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}</ref> * [[کارۆل جۆردن]] == کانوونی دووەم == === ٢٥ === * [[ماری ڕوانێ]]، ٨٩، گۆرانیبێژ و نووسەری فەڕەنسی، بەساڵاچوون.<ref>{{cite news |title=Mort de l'écrivaine biterroise Marie Rouanet : figure de proue de la culture occitane, l'artiste est décédée à 89 ans |url=https://www.midilibre.fr/2026/01/25/figure-de-proue-de-la-culture-occitane-marie-rouanet-est-decedee-a-lage-de-89-ans-13185604.php |access-date=25 January 2026 |publisher=Midi Libre |date=25 January 2026}}</ref> === ٢٣ === * [[سەلیم ساداک]]، ٧١، سیاسەتوانی کورد و ئەندامی [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] (١٩٩١–١٩٩٤)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Selim Sadak yaşamını yitirdi|ناونیشان=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Evrensel|زمان=tr-TR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ٢٢ === * [[فلۆید ڤیڤینۆ]] === ٢٠ === * [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ١٧ === * [[گڵادیس وێست]] === ١٦ === * [[لویسا دیۆگۆ]] === ٩ === * [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]] tm9hqnwxc093uswrqkma0qqbmsa6q2a 0 295356 1684396 1580257 2026-10-09T13:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1684396 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''وارن ئیڤان سپێکتەر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Warren Evan Spector؛ لەدایکبووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥<ref name="Dragon #123">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٨٧|سەردێڕ=TSR Profiles |journal=Dragon |شوێن=[[Lake Geneva, Wisconsin]] |بڵاوکەرەوە=TSR, Inc. |issue=#123 |پەڕە=٨٨}}</ref>) دیزاینەری [[کایەی ڕۆڵگێڕان|ڕۆڵگێڕان]] و [[کایەی ڤیدیۆیی|یاری ڤیدیۆیی]] ئەمریکییە، [[دەرھێنەر]]، [[نووسەر]]، بەرھەمھێنەر و دیزاینەری بەرھەمھێنانە. ئەو بە دروستکردنی کایەکانی [[سیمولەیتەری نقومکەر]] ناسراوە، کە کۆمەڵێک ھەڵبژاردەی بەرفراوان دەدەن بە یاریزانان لە چۆنیەتیی پێشڤەچووندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Spector |یەکەم=Warren |سەردێڕ=Choice and consequence talk |ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.gamedeveloper.com/design/video-warren-spector-talks-choice-and-consequence-at-practice-2013 |بڵاوکەرەوە=gamasutra.com}}</ref> دەرئەنجامی ئەو ھەڵبژاردانەش دواتر لە جیھانی کایە سیمولەیتکراوەکەدا لە ئاستەکان یان ئەرکەکانی دواتردا نیشان دەدرێن. ئەو زیاتر بە کایە ڤیدیۆیییە پەسەندکراوەکەی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە ناوی ''«[[دێئەس ئێکس (کایەی ڤیدیۆیی)|دێئەس ئێکس]]»'' ناسراوە کە فەلسەفەی ھەڵبژاردن و دەرئەنجام بەرجەستە دەکات لە ھەمان کاتدا توخمەکانی [[چەشنی کایەی ڤیدیۆیی|چەشنەکانی]] [[تەقەکەری کەسی یەکەم]]، [[کایەی ڕۆڵگێڕان|ڕۆڵگێڕان]]، و [[کایەی سەرکێشی]] تێکەڵ دەکات.{{sfn|Spector|2000}} جگە لە ''«دێئەس ئێکس»''، سپێکتۆر بە کارەکانی ناسراوە لەو کاتەی لەلایەن [[لوکینگ گڵاس ستۆدیۆز]]ەوە دامەزرابوو، کە لەوێدا بەشدار بوو لە دروستکردنی چەندین ناونیشانی پەسەندکراو لەوانە ''«[[ئەڵتیما ئەندەروۆرڵد: زە ستیجیان ئەبیس|ئەڵتیما ئەندەروۆرڵد]]»''، ''«[[ئەڵتیما ئەندەروۆرڵد ٢: لابیرنسی جیھانەکان|ئەڵتیما ئەندەروۆرڵد ٢]]»''، ''«[[سیستم شۆک]]»''، و ''«[[سیف: پڕۆژە تاریکەکە]]»''. ئەو لەلایەن [[ئەدەرساید ئینتەرتەینمەنت]]ەوە دامەزراوە، کە لەوێ بەشێک بووە لە تیمی پەرەپێدان بۆ ''«[[سیستم شۆک ٢#پڕۆژەکانی پاشکۆ|سیستم شۆک ٣]]»''یە وەستاوەکە. == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Warren Spector}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی مانھاتن]] qx79er4fec0rutczq4a0ldu1s305a8z 0 295621 1684650 1582858 2026-10-10T01:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1684650 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''وو ییزە''' (بە [[چینی]]: 吴宜泽؛ لەدایکبووی ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣)یاریزانێکی پیشەگەری [[سنووکەر]]ی چینییە کە پاڵەوانی ئێستای جیھانیی سنووکەرە. لە لانژۆو لە پارێزگای [[گانسو]] لە [[باکوور و باشووری چین|باکووری ڕۆژاوای چین]] لەدایکبووە، وو لە تەمەنی ١١ ساڵیدا دەستی بە ڕاھێنان کردووە لە ئەکادیمیای نێونەتەوەییی بیلیاردی یوشان. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا لەگەڵ باوکی گواستییەوە بۆ [[شێفیڵد]] لە ئینگلتەرا و لە ساڵی ٢٠٢١دا لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا بووە بە پیشەگەر. یەکەم نازناوی ڕیزبەندیی خۆی لە پاڵەوانێتیی نێونەتەوەییی ٢٠٢٥دا بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی جۆن ھیگینز ١٠–٦ لە یاریی کۆتاییدا، کە وای لێکرد بچێتە ناو ١٦ باشترینەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر. لە یەکەم دەرکەوتنیدا گەیشتە نیوەی کۆتاییی ماستەرزی ٢٠٢٦ و یەکەم ماکسیمەم برەیکی خۆی لە پێشبڕکێیە پیشەگەرەکاندا لە کاتی خولی پاڵەوانێتیی ٢٠٢٦دا تۆمار کرد. لە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٦دا، وو بۆ سێیەم جار لە قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکەدا دەرکەوت، دوای ئەوەی لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٥ لە قۆناغی یەکەمدا دۆڕابوو. لە نیوەی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٧–١٦ لە مارک ئالنی بردەوە و لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٨–١٧ لە شۆن مێرفی بردەوە بۆ ئەوەی دووەم نازناوی ڕیزبەندی و یەکەم نازناوی جیھانیی خۆی بەدەستبھێنێت. بوو بە دووەم پاڵەوانی جیھان لە ئاسیا، لە دوای ھاونیشتمانییەکەی ژاو شینتۆنگ لە ساڵی پێشوودا، و دووەم گەنجترین براوە لە مێژووی پیشەگەری سنووکەردا، لە دوای ستیفن ھێندری لە ساڵی ١٩٩٠. دوای سەرکەوتنی لە پاڵەوانێتیی جیھانیدا، گەیشتە بەرزترین ئاستی کاروانی وەرزشیی خۆی کە پلەی چوارەمی ڕیزبەندیی جیھانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wu Yize}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] aeia986sdq5n85ljzol59ddekfq2p63 0 295978 1684407 1649563 2026-10-09T13:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1684407 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وارگورگ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| وارکورک}}<br>{{lang-en| Wargurg}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.64646| 45.01687}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی وارگورگ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64646| 45.01687 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی حاجی ئۆمەران|حاجی ئۆمەران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٢٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وارگورگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] [[پۆل:گوندەکانی حاجی ئۆمەران]] hzy0nbrzrm0bpo7digozxr7a6ok6cwv 0 296508 1684403 1590280 2026-10-09T13:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە) 1684403 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''وارنەر برۆس پیکچەرز ئەنیمەیشن''' ('''دەبڵیوو بی پی ئەی''')، کە پێشتر بە '''وارنەر ئەنیمەیشن گرووپ''' ('''دەبڵیوو ئەی جی''') دەناسرا، ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە کە وەک لایبڵی فیلمە ئەنیمەیشنە درێژەکان بۆ بەشی بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلمە سینەمایییەکانی [[وارنەر برۆس.|وارنەر برۆس]]، [[وارنەر برۆس پیکچەرز]] خزمەت دەکات. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٣ دامەزراوە، ستۆدیۆکە جێگرەوەی ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی نەریتیی وارنەر برۆس فیچەر ئەنیمەیشنە، کە لە ساڵی ٢٠٠٤دا ھەڵوەشایەوە، و ھەروەھا خوشکی ستۆدیۆی ئاساییی وارنەر برۆس ئەنیمەیشنە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Pictures Animation}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|کۆمپانیا|کالیفۆڕنیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی]] h6w5mvu9dfyfu6pmeh1jsrlpvo0ey2q 0 296509 1684404 1590279 2026-10-09T13:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە) 1684404 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''وارنەر برۆس کارتوونز''' ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی بوو، کە وەک بەشی ئەنیمەیشنی ناوخۆییی [[وارنەر برۆس پیکچەرز]] لە سەردەمی زێڕینی ئەنیمەیشنی ئەمریکیدا کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Cartoons}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|فیلم|کۆمپانیا|کۆمیک|کۆمیدیا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:وارنەر برەدرز]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] bpys14pv6tdutz5rm3o8llz8cpq4jdr 0 296510 1684400 1590277 2026-10-09T13:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە) 1684400 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''وارنەر برۆس ئەنیمەیشن'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://businesssearch.sos.ca.gov/Document/RetrievePDF?Id=02500359-32190838 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331171154/https://businesssearch.sos.ca.gov/Document/RetrievePDF?Id=02500359-32190838 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[California Secretary of State]]}}</ref> (کە کورتدەکرێتەوە بۆ '''دەبڵیوو بی ئەی''') ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی و بەشی سەرەکیی ئەنیمەیشن و لایبڵی [[وارنەر برۆس.|وارنەر برۆسە]] کە خاوەنەکەی بەشی گرووپی تەلەڤیزیۆنییە، کە باڵی سەرەکیی تەلەڤیزیۆنیی [[وارنەر برۆس دیسکەڤەری|وارنەر برۆس دیسکەڤەرییە]]. لە ١٥ی ئازاری ١٩٨٠ دامەزراوە. وەک جێگرەوەی [[وارنەر برۆس کارتوونز]]، کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ١٩٦٩ چالاک بوو، ستۆدیۆکە لە نزیکەوە پەیوەندی بە کاراکتەرەکانی ''[[لوونی توونز]]'' و ''مێری مێلۆدیز'' و چەندانی ترەوە ھەیە. وارنەر برۆس لە ساڵی ١٩٨٠ بەشی ئەنیمەیشنی خۆی سەرلەنوێ دامەزراندەوە بۆ بەرھەمھێنانی کارەکانی پەیوەست بە ''لوونی توونز''. [[تەرنەر بڕۆدکاستینگ سیستم]] لە ساڵی ١٩٩٦ لەگەڵ [[وارنەر میدیا|تایم وارنەر]] (کە پێشینەی دەبڵیوو بی دی بوو)یەکی گرت، و ستۆدیۆی کڕدراوی تەرنەر، [[ھانا-باربارا]]، لە ئازاری ٢٠٠١ لەم ستۆدیۆیەیاندا تێکەڵ کرا. لە ساڵانی دواییدا، وارنەر برۆس ئەنیمەیشن پسپۆڕ بووە لە بەرھەمھێنانی ئەنیمەیشنی تەلەڤیزیۆنی و ڕاستەوخۆ-بۆ-ڤیدیۆ کە کاراکتەرەکانی خاوەندارێتییەکانی تری وارنەر برۆس دیسکەڤەری نیشان دەدەن، لەوانە [[تێرنەر ئینتەرتەینمێنت|تەرنەر ئینتەرتەینمێنت]] (کە خاوەنی مافی ئەو خاوەندارێتییانەیە کە لە بنەڕەتدا لەلایەن ستۆدیۆی کارتۆنی ئێم جی ئێم دروست کراون)، ھانا-باربارا، ڕوبی-سپیرز و دی سی ئینتەرتەینمێنت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Warner Bros. Animation}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|فیلم|کۆمپانیا|کۆمیک}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا ئەمریکیانەی کە لە ساڵی ١٩٨٠ دامەزراون]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] qoxx4o08cld0r8szbbafxp2a918cn6x 0 297221 1684508 1626762 2026-10-09T19:33:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئامار-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684508 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''واڵتەر ئەندروو شیووهارت''' (١٨ی ئازاری ١٨٩١ – ١١ی ئازاری ١٩٦٧) فیزیکزان، ئەندازیار و ئامارزانێکی ئەمریکی بوو. ئەو ھەندێک جار بە بنیاتنەری کۆنتڕۆڵی کوالێتیی ئاماری دەناسرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Saleh |یەکەم=J.H. |دوایین٢=Marais |یەکەم٢=K. |ڕێکەوت=٢٠٠٦|سەردێڕ=Highlights from the early (and pre-) history of reliability engineering |ناونیشان=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0951832005000402 |journal=Reliability Engineering & System Safety |زمان=en |بەرگ=٩١|issue=2 |پەڕەکان=٢٤٩–٢٥٦|doi=10.1016/j.ress.2005.01.003 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> و داھێنەری چارتی شووهارت و [[چەرخی PDCA|چەرخی شووهارت]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bradford |یەکەم=Phillip G. |دوایین٢=Miranti |یەکەم٢=Paul J. |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Information in an Industrial Culture: Walter A. Shewhart and the Evolution of the Control Chart, 1917–1954 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/26855119 |journal=Information & Culture |بەرگ=٥٤|issue=2 |پەڕەکان=١٧٩–٢١٩|issn=2164-8034}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئامار|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Walter A. Shewhart}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئامار-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] o2zloax6i0767q1effb5rsjmkcb0fuh 0 297237 1684594 1596171 2026-10-09T22:33:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1684594 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:ThreeGorgesDam-China2009.jpg|وێنۆک|[[بەنداوی سێ دەرە]] لە [[ناوەڕاستی چین]] گەورەترین دامەزراوەی بەرھەمھێنانی وزەیە لە جیھاندا.]] '''وزەی کارەباییی ئاوی'''، یان '''ھێزی کارەباییی ئاوی'''، ئەو کارەبایەیە کە لە [[وزەی ئاو]] بەرھەم دێت. وزەی ئاو ١٥٪ی [[کارەبا]]ی جیھان دابین دەکات، کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا نزیکەی ٤٬٢١٠ [[کیلۆوات-کاتژمێر|تێراوات-کاتژمێر]] بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://ember-climate.org/insights/research/global-electricity-review-2024/|سەردێڕ=Global Electricity Review 2024 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Ember}}</ref> ئەمەش لە ھەموو [[وزەی نوێبووەوە|سەرچاوە نوێبووەوەکانی]] تر پێکەوە و ھەروەھا لە وزەی ناوکیش زیاترە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.iea.org/reports/hydropower-special-market-report|سەردێڕ=Hydropower Special Market Report – Analysis |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=IEA}}</ref> وزەی ئاو دەتوانێت بڕێکی زۆر لە کارەبای کەم-کاربۆن لە کاتی داواکاریدا دابین بکات، ئەمەش وای کردووە ببێتە ڕەگەزێکی سەرەکی بۆ دروستکردنی سیستەمەکانی دابینکردنی کارەبای پارێزراو و پاک.<ref name=":4"/> وێستگەیەکی کارەباییی ئاوی کە خاوەنی بەنداو و عەمبار بێت سەرچاوەیەکی نەرمە، چونکە بڕی کارەبای بەرھەمھاتوو دەکرێت لە چەند چرکە یان خولەکێکدا بەپێی گۆڕانی داواکاری لەسەر کارەبا زیاد یان کەم بکرێت. کاتێک کۆمەڵگەیەکی کارەباییی ئاوی دروست دەکرێت، ھیچ پاشماوەیەکی ڕاستەوخۆ بەرھەم ناھێنێت، و ھەمیشە گازە گەرمخانەیییەکان بە ڕێژەیەکی زۆر کەمتر لە وێستگەکانی وزەی بەگەڕخراو بە [[سووتەمەنیی فۆسیلی]] بڵاو دەکاتەوە؛ بەڵام، کاتێک لە ناوچە نزمەکانی [[دارستانی بارانی|دارستانە باراناوییەکان]] دروست دەکرێت، کە تێیدا بەشێک لە دارستانەکە ژێر ئاو دەکەوێت، ڕەنگە بڕێکی زۆر لە گازە گەرمخانەیییەکان بڵاو ببنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=de Faria |یەکەم=Felipe A M |دوایین٢=Jaramillo |یەکەم٢=Paulina |دوایین٣=Sawakuchi |یەکەم٣=Henrique O |دوایین٤=Richey |یەکەم٤=Jeffrey E |دوایین٥=Barros |یەکەم٥=Nathan |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Estimating greenhouse gas emissions from future Amazonian hydroelectric reservoirs |journal=Environmental Research Letters |بەرگ=١٠|issue=12 |bibcode=2015ERL....10l4019D |doi=10.1088/1748-9326/10/12/124019 |issn=1748-9326 |doi-access=free}}</ref> دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی کارەباییی ئاوی دەتوانێت کاریگەریی ژینگەییی بەرچاوی ھەبێت، بەتایبەتی لە لەدەستدانی زەوییە کشتوکاڵییەکان و ئاوارەبوونی دانیشتووان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Fearnside |یەکەم=Philip M. |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ١٩٨٩|سەردێڕ=Brazil's Balbina Dam: Environment versus the legacy of the Pharaohs in Amazonia |ناونیشان=https://doi.org/10.1007/BF01867675 |journal=Environmental Management |بەرگ=١٣|issue=4 |پەڕەکان=٤٠١–٤٢٣|bibcode=1989EnMan..13..401F |doi=10.1007/BF01867675 |issn=1432-1009 |s2cid=154405904 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> ھەروەھا دەبنە ھۆی تێکدانی ئیکۆلۆژیی سروشتیی ئەو ڕووبارەی کاری لەسەر دەکرێت، و کاریگەرییان لەسەر نیشتینگەی زیندەوەران و سیستەمە ژینگەیییەکان و شێوازەکانی نیشتنی قوڕ و سوان دەبێت. لەکاتێکدا بەنداوەکان دەتوانن مەترسییەکانی لافاو کەم بکەنەوە، بەڵام تێکچوونی بەنداو دەتوانێت کارەساتبار بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hydroelectricity}} {{تووڵی دەروازە|وزە|ئاو}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} g024zkhxf32sz2zqfw6602ggxe4l222 0 297263 1684749 1624933 2026-10-10T05:49:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684749 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف سۆڵ-جێڵ ساینس ئاند تێکنۆلۆژی''' گۆڤارێکی زانستیی مانگانەیە کە توێژینەوەکانی سەر کەرەستەکانی سۆڵ-جێڵ دەگرێتەوە. ھەروەھا دۆزینەوە نوێیەکانی سەر ئەو بەرھەمە نوێیانەی لە ڕێگەی [[نانۆتەکنۆلۆژیا]]ی کیمیایییەوە پەرەیان پێدراوە، لەخۆ دەگرێت.<ref name="description">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.springer.com/materials/special+types/journal/10971?detailsPage=description|سەردێڕ=Journal of Sol-Gel Science and Technology |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> بەپێی ''جۆرناڵ سایتەیشن ڕیپۆرتس''، ''جۆرناڵ ئۆف سۆڵ-جێڵ ساینس ئاند تێکنۆلۆژی'' لە ساڵی ٢٠٢٣دا فاکتەری کاریگەریی ٢٫٣ی ھەبووە.<ref name="WoS">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=2022 Journal Citation Reports|title-link=Journal Citation Reports|بڵاوکەرەوە=[[Thomson Reuters]]|ساڵ=٢٠٢٣|edition=Science|زنجیرە=[[Web of Science]]|chapter=Journal of Sol-Gel Science and Technology}}</ref> ئەمە گۆڤاری فەرمیی کۆمەڵەی نێودەوڵەتیی سۆڵ-جێڵە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 689w4tv0ma1alwbvuf8h93cgptlh1ss 0 297266 1684753 1596520 2026-10-10T05:49:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684753 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف لوومینیسێنس''' گۆڤارێکی زانستیی مانگانەی پێداچوونەوەبۆکراوە کە لەلایەن [[ئێلزڤییر]] بڵاودەکرێتەوە. سەرنووسەرەکەی شوێیوان چێنە (ئەکادیمیای زانستەکانی چین).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.journals.elsevier.com/journal-of-luminescence|سەردێڕ=Journal of Luminescence - Journal - Elsevier}}</ref> بەپێی ''جۆرناڵ سایتەیشن ڕیپۆرتس''، گۆڤارەکە لە ساڵی ٢٠٢٣دا فاکتەری کاریگەریی ٣٫٣ی ھەبووە.<ref name="WoS">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=2023 Journal Citation Reports|title-link=Journal Citation Reports|بڵاوکەرەوە=[[Clarivate]]|ساڵ=٢٠٢٤|edition=Science|chapter=Journal of Luminescence|via=[[Web of Science]]}}</ref> گۆڤارەکە ھەموو لایەنەکانی پەیوەست بە دەرچوونی تیشک (لوومینیسێنس) دەگرێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 13ghe52ndnzl9f5lfnjgnb9qhea5yxl 0 297306 1684750 1624401 2026-10-10T05:49:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1684750 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس: کۆنفرانس سیریز''' (جەی پی سی ئێس) بڵاوکراوەیەکی دەستگەیشتنی کراوەیە لە ئای ئۆ پی پبلشینگ کە توێژینەوەکان لە دوایین پێشکەوتنەکانی ناو [[فیزیک]] کە لە [[کۆنفرانسی ئەکادیمی|کۆنفرانسە ئەکادیمییە]] نێودەوڵەتییەکاندا پێشکەش دەکات. ئەمە بەشێک لە ئای ئۆ پی کۆنفرانس سیریز پێکدەھێنێت، کە کۆمەڵە بڵاوکراوەیەکی دەستگەیشتنی کراوەیە و تایبەتە بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکان. ناونیشانەکانی تری ئەم زنجیرەیە بریتین لە ''ئای ئۆ پی کۆنفرانس سیریز: زانستی ماددە و ئەندازیاری'' و ''ئای ئۆ پی کۆنفرانس سیریز: زانستی زەوی و ژینگە''. لە ئینسپێک، سکۆپوس، ئینسپایەر-ئێچ ئی پی، ماتسای نێت، ئای ئێس ئای پرۆسیدینگس، کێمیکاڵ ئەبستراکتس، سیستەمی داتای فیزیای گەردوونیی ناسا، ئینیس (سیستەمی نێودەوڵەتیی زانیاریی ناوکی)، و گۆڤاری پوختەی ڤینیتی (ڕێفێراتیڤنی جۆرناڵ) پێرست کراوە. گۆڤارەکە سیاسەتی پاراستنی درێژخایەنی پارێزراوی ھەیە لە ڕێگەی لۆکس و پۆرتیکۆوە. لە شوباتی ٢٠٢٢دا، ئای ئۆ پی پبلشینگ ٢٣٢ وتاری لە ''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس: کۆنفرانس سیریز'' کشاندەوە، بەھۆی ھۆکارگەلێکی وەک دزیی زانستی، نەبوونی پێداچوونەوەی ڕاستەقینە، و دەستکاریکردنی ئاماژەپێدانەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oransky |یەکەم=Ivan |بەستەری نووسەر=Ivan Oransky |ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://retractionwatch.com/2022/02/23/publisher-retracts-350-papers-at-once/|سەردێڕ=Publisher retracts 350 papers at once |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Retraction Watch]] |زمان=en-US}}</ref> دواتر، لە ئەیلوولی ھەمان ساڵدا، ٤٩٤ وتاری تریان کشاندەوە کە پێدەچوو لەلایەن کارگەی کاغەزەوە (بڵاوکراوەی ساختە) بەرھەم ھێنرابن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oransky |یەکەم=Ivan |بەستەری نووسەر=Ivan Oransky |ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://retractionwatch.com/2022/09/09/physics-publisher-retracting-nearly-500-likely-paper-mill-papers/|سەردێڕ=Physics publisher retracting nearly 500 likely paper mill papers |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Retraction Watch]] |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 94989qee6wo6bnhfz65rnlehcfvadja 0 297307 1684747 1596819 2026-10-10T05:48:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684747 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف دە کۆریان فیزیکاڵ سۆسایەتی''' گۆڤارێکی زانستیی پێداچوونەوەبۆکراوە کە لەلایەن [[سپرینگەر ساینس+بزنس مدیا]]وە بەناوی کۆمەڵەی فیزیکی کۆریاوە بڵاودەکرێتەوە. گۆڤارەکە ساڵانە ٢٤ ژمارە بڵاودەکاتەوە و ژمارەکانی ڕابردوو لە ساڵی ١٩٦٨ تا ٢٠١١ بە شێوەی دەستگەیشتنی کراوە بەردەستن. سەرنووسەرەکەی کۆنگ-جوو-بۆک لییە. گۆڤارەکە توێژینەوەی ڕەسەن لە ھەموو بوارەکانی فیزیکدا دەگرێتەوە؛ بۆ نموونە، بابەتەکانی فیزیکی ئاماری، [[فیزیکی ماددەی چڕ]] و فیزیکی تەنۆلکەکان لەخۆ دەگرێت. شێوازەکانی بڵاوکردنەوە بریتین لە توێژینەوە تەواوە ئاسایییەکان، لێتەرز، و بەشە کورتەکان. سەرنووسەران وتارە دیارەکان بۆ گۆڤارەکە ھەڵدەبژێرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 9l1bz2y88quq9llsvstbnw5qwr453al 0 297390 1684752 1624587 2026-10-10T05:49:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684752 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس بی: فیزیکی ئەتۆمی، گەردیلەیی و ئۆپتیکا''' گۆڤارێکی زانستیی پێداچوونەوەکراوی دوو ھەفتە جارێکە کە لەلایەن ئای ئۆ پی پەبڵیشینگەوە بڵاو دەکرێتەوە. ئەم گۆڤارە لە ساڵی ١٩٦٨ لە ئەنجامی دابەشبوونی ناوی پێشووی، ''پڕۆسیدینگز ئۆف دە فیزیکاڵ سۆسایەتی''، دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ''جۆرناڵ ئۆف ئۆپتیکس بی: ئۆپتیکای کوانتەم و نیمچەکلاسیک'' لەگەڵ ''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس بی'' تێکەڵ کرا. مارک ڤراککینگ (لە پەیمانگای ماکس بۆرن بۆ ئۆپتیکای ناھێڵی و سپێکترۆسکۆپیی لێدانی کورت) سەرنووسەرەکەیەتی<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] b1u3thovuixi2v0f5i8u117idllrc2q 0 297398 1684483 1597471 2026-10-09T16:38:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1684483 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان''' پەرتووکێکی خوێندنی [[فیزیک]]ە کە لەسەر بنەمای ژمارەیەکی زۆر لە وانەکانی [[ڕیچارد فاینمان]] ئامادە کراوە، کە وەرگری خەڵاتی نۆبڵە و ھەندێک جار بە «ڕوونکەرەوەی مەزن» ناو براوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=LeVine|یەکەم=Harry|سەردێڕ=The Great Explainer: The Story of Richard Feynman|بڵاوکەرەوە=Morgan Reynolds|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٩٣٥-١١٣-١|شوێن=Greensboro, North Carolina}}</ref> وانەکان لە نێوان ساڵانی ١٩٦١–١٩٦٤ بۆ خوێندکارانی قۆناغی بەکالۆریۆس لە پەیمانگای تەکنەلۆژیای کالیفۆرنیا (کالتێک) پێشکەش کراون. نووسەرانی ھاوبەشی پەرتووکەکە بریتین لە فاینمان، ڕۆبێرت بی لایتن، و ماتیۆ ساندز. پێداچوونەوەیەکی ساڵی ٢٠١٣ لە گۆڤاری ''نایچەر''دا پەرتووکەکەی بەوە وەسف کرد کە خاوەن «سادەیی، جوانی، یەکگرتوویی… کە بە پەرۆشی و تێڕامانەوە پێشکەش کراوە»یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Phillips |یەکەم=Rob |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=In retrospect: The Feynman Lectures on Physics |journal=Nature |زمان=en |بەرگ=٥٠٤|issue=7478 |پەڕەکان=٣٠–٣١|bibcode=2013Natur.504...30P |doi=10.1038/504030a |issn=0028-0836 |pmid=٢٤٣٠٥١٣٧|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|The Feynman Lectures on Physics}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} p4w9a4ilb9svnednxk8n6br96ijs5iu 0 297403 1684751 1655003 2026-10-10T05:49:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684751 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس ئەی: ماتماتیکاڵ ئاند تیۆرێتیکاڵ''' گۆڤارێکی زانستییە کە لەلایەن ئای ئۆ پی پەبڵیشینگ، لقی بڵاوکردنەوەی پەیمانگای فیزیک، بڵاو دەکرێتەوە. ئەم گۆڤارە بەشێکە لە زنجیرەی ''جۆرناڵ ئۆف فیزیکس'' و بابەتەکانی [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکی تیۆری]] دەگرێتەوە کە سەرنج دەخەنە سەر تەکنیکە ئاڵۆزەکانی ماتماتیکی و ژمێرکاری<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|شانشینی یەکگرتوو}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] mg42xbm06tqg2vsfwcfa6n22c991cym 0 297416 1684748 1624588 2026-10-10T05:49:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684748 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆرناڵ ئۆف ستاتیستیکاڵ فیزیکس''' بڵاوکراوەیەکی دوو ھەفتە جارێکە کە وتارە ڕەسەنەکان و وتارە پێداچوونەوەیییەکان، بە پێداچوونەوەی پەرتووکەکانیشەوە، لەخۆ دەگرێت. ھەموو بوارەکانی فیزیای ئاماری و ھەروەھا بوارە پەیوەندیدارەکان کە گرنگی بە دیاردە بەکۆمەڵەکان لە سیستمە فیزیکییەکاندا دەدەن، دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.springer.com/physics/journal/10955?detailsPage=aimsAndScopes|سەردێڕ=Journal of Statistical Physics |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] mf39jhesw4jlj2wnlgsc2u2g8y3dhb0 0 297714 1684678 1603871 2026-10-10T01:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە) 1684678 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''وۆڵفرام ماتماتیکا''' (کە بە '''ماتماتیکاش''' ناسراوە) سیستمێکی نەرمامێرییە کە خاوەنی کتێبخانەی جێگیرکراوە بۆ چەندین بواری ژماردنی تەکنیکی کە ڕێگە بە [[فێربوونی مەکینە]]، [[ئامار]]، لێکدانەوەی ڕەمزی، بەڕێوەبردنی داتا، شیکردنەوەی تۆڕەکان، شیکردنەوەی زنجیرە کاتییەکان، [[پێواژۆکردنی زمانی سروشتی]]، گونجاندن، کێشانی گرافەکانی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنەکان]] و داتا جیاوازەکان، جێبەجێکردنی [[ئەلگۆریتم|ئەلگۆریتمەکان]]، دروستکردنی [[نێوانەڕووی بەکارھێنەر|ڕووکارەکانی بەکارھێنەر]]، و بەستنەوەی لەگەڵ ئەو بەرنامانەی بە [[زمانی بەرنامەسازی|زمانەکانی تری بەرنامەسازی]] نووسراون، دەدات. بیرۆکەکەی لەلایەن ستێفن وۆڵفرامەوە داڕێژراوە، و لەلایەن کۆمپانیای وۆڵفرام ڕیسێرچ لە شەمپەین لە ویلایەتی ئیلینۆی پەرەی پێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2005-10-02/stephen-wolfram-simple-solutions|سەردێڕ=Stephen Wolfram: Simple Solutions |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=بزنس‌ویک}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wolfram.com/company/contact.cgi|سەردێڕ=Contact Wolfram Research—About Purchasing, Corporate Info, Support, Media, Wolfram{{!}}Alpha |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٥}}</ref> زمانی وۆڵفرام ئەو زمانی بەرنامەسازییەیە کە لەناو ''ماتماتیکا''دا بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2014/03/stephen_wolfram_s_new_programming_language_can_he_make_the_world_computable.html|سەردێڕ=Language Barriers |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=گۆڤاری سلەیت}}</ref> وەشانی ماتماتیکا ١٫٠ لە ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٨٨دا لە شەمپەینی ئیلینۆی و [[سانتاکڵارا|سانتا کڵارا لە کالیفۆرنیا]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.wolfram.com/mathematica/scrapbook/|سەردێڕ=Mathematica—Three Decades of Contributions, Invention, Discovery, and Education |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.wolfram.com |زمان=en}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://writings.stephenwolfram.com/2021/10/celebrating-a-third-of-a-century-of-mathematica-and-looking-forward/|سەردێڕ=Celebrating a Third of a Century of Mathematica, and Looking Forward |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=writings.stephenwolfram.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://writings.stephenwolfram.com/2013/06/there-was-a-time-before-mathematica/|سەردێڕ=There Was a Time before Mathematica… |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=writings.stephenwolfram.com |زمان=en}}</ref> زمانی وۆڵفرامی ماتماتیکا لە بنەڕەتدا لەسەر زمانی [[لیسپ]] بونیاد نراوە.{{ژێدەر پێویستە|date=November 2025}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Mathematica (software)}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرە ژمارەییەکان]] [[پۆل:نەرمامێرە بیرکارییەکان]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٨٨]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] dezwqdp9tatwfuqxvo9xoctpejn89kh 0 297809 1684601 1601037 2026-10-09T22:34:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سێکسناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1684601 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Vaginal Mucosa Normal vs Menopause.png|وێنۆک|بەراوردکردنێک لە نێوان شانەی ئاساییی ناوپۆشی زێ و شانەی تەنکبووەوە لە دوای تەمەنی [[لەپشتوەستان]] کە دەبێتە ھۆی وشکی و ھەوکردن]] '''وشکبوونەوە و تەنکبوونی زێ''' (بە ئینگلیزی: Atrophic vaginitis) بریتییە لە ھەوکردنی [[زێ]] کە بەھۆی تەنکبوونەوەی شانەکانی زێ لە ئەنجامی دابەزینی ئاستی ھۆرمۆنی [[ئێسترۆجین|ئیسترۆجین]] (Estrogen) ڕوودەدات. نیشانەکانی ئەم بارودۆخە دەکرێت پێکھاتبێتن لە ئازار لە کاتی سێکسدا، خورانی زێ یان وشکبوونی، پەلەپەلکردن بۆ میزکردن، یان کزانەوە لە کاتی میزکردندا. ئەم حاڵەتە بەگشتی بەبێ وەرگرتنی چارەسەری بەردەوام چاک نابێتەوە، و لێکەوتەکانیشی دەکرێت تووشبوون بە ھەوکردنی [[کۆئەندامی میز]] لەخۆبگرێت. ئەم بارودۆخە ھاوشانی پووکانەوەی داوێن و تێکچوونی فەرمانی میزڵدان و میزەڕۆ، کۆمەڵە نیشانەیەک پێکدەھێنن کە پێیان دەوترێت «نیشانە کۆنیشانەی کۆئەندامی میز و زاوزێی تەمەنی لەزگوەستان». دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە بەزۆری لەسەر بنەمای نیشانەکان دەبێت. == ھۆکارەکان و ھۆکارە مەترسیدارەکان == دابەزینی ئاستی ئیسترۆجین بە شێوەیەکی سەرەکی لە دوای تەمەنی لەزگوەستان ڕوودەدات. ھۆکارەکانی تر دەکرێت شیردان بە کۆرپە یان بەکارھێنانی ھەندێک دەرمانی تایبەت بن. جگە لەمانە، کێشانی جگەرە وەک ھۆکارێکی مەترسیدار بۆ توندبوونی ئەم حاڵەتە ئەژمار دەکرێت. == چارەسەرکردن == چارەسەری ھەوکردنی زێی پووکاوە دەکرێت بەکارھێنانی ھۆرمۆنی ئیسترۆجینی خۆجێیی یان جێگرەوەکانی تری ھۆرمۆنی ئیسترۆجین لەخۆبگرێت. بۆ کەمکردنەوەی نیشانە سەرەتایییەکان و وشکییەکە، نەخۆشەکان دەتوانن نەرمکەرەوەکان بەکاربھێنن، بەڵام ئەمە چارەسەرێکی درێژخایەن نییە چونکە کاریگەری لەسەر چاککردنەوەی شانە تەنکبووەوەکان نابێت. == ئەمانەش ببینە == * [[پزیشکی]] * [[لەزگوەستان]] * [[ھۆرمۆن]] == سەرچاوەکان == * Faubion SS, Sood R, Kapoor E (کانوونی یەکەم ٢٠١٧). "Genitourinary Syndrome of Menopause: Management Strategies for the Clinician". *Mayo Clinic Proceedings*. ٩2 (12): ١٨٤٢–١٨٤٩. * Kim HK, Kang SY, Chung YJ, Kim JH, Kim MR (ئاب ٢٠١٥). "The Recent Review of the Genitourinary Syndrome of Menopause". *Journal of Menopausal Medicine*. ٢1 (2): ٦٥–٧١. * Flores SA, Hall CA (2024), "Atrophic Vaginitis", *StatPearls*, StatPearls Publishing, PMID 33232011. {{پۆلی کۆمنز|Atrophic vaginitis}} {{تووڵی دەروازە|سێکسناسی|پزیشکی|ژن}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:تەندروستیی ژنان]] [[پۆل:پزیشکی]] [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:لەزگوەستان]] k3dt9y47kjthgr8alwzbkw6tpkadu1f 0 297997 1684413 1601790 2026-10-09T13:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1684413 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''واسیلی واسیلیێڤیچ کاندینسکی''' وێنەکێش و بیردۆزکارێکی ھونەریی ڕووسی بوو کە لە کاتی کۆتایییەکانی سەردەمی بێل ئێپۆک و سەردەمی نێوان دوو جەنگەکەدا لە ئەڵمانیا چالاک بوو. کاندینسکی بە شێوەیەکی گشتی وەک یەکێک لە پێشەنگەکانی [[ھونەری ئەبستراکت]] لە ھونەری ڕۆژاواییدا دادەنرێت. ئەو لە مۆسکۆ لەدایکبووە، و لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا دەستی بە خوێندنی وێنەکێشان (وێنەکێشانی مۆدێلی زیندوو، سکێچکردن و توێکاری) کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Wassily Kandinsky}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ڕووسیا|فەڕەنسا|ھونەرەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ویلایەتی مۆسکۆ]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٦]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 57n9zqbxwfgrqnlt76liiu3jevbyhgp 0 298153 1684518 1603506 2026-10-09T19:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1684518 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Whitespace_in_vim2.png|چەپ|وێنۆک|206x206پیکسڵ|سڵاو جیهان لە زمانی وایتسپەیس و سینتاکسی نیشانەکراو<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#0000ab|تاب}} <templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#ab0000|بۆشای}}]] '''وایتسپەیس''' (بە واتای بۆشایی) زمانێکی پرۆگرامسازیی نامۆیە بە ڕێزمانێکەوە (syntax) کە تێیدا تەنها کارەکتەرەکانی بۆشایی (واتە بۆشایی ئاسایی، تاب، و دێڕی نوێ) مانایان هەیە – ئەمەش پێچەوانەی زمانە باوەکانە کە تا ڕادەیەکی زۆر پشتگوێی کارەکتەرەکانی بۆشایی دەخەن. <ref name="whitespace">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://compsoc.dur.ac.uk/whitespace/tutorial.php|سەردێڕ=Whitespace Tutorial |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150618184706/http://compsoc.dur.ac.uk/whitespace/tutorial.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Compsoc}}</ref> <ref name="parker">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Parker|یەکەم=Matt|سەردێڕ=Humble Pi: a comedy of maths errors|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Allen Lane|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٤١-٣٦٠٢٣-١|پەڕە=٢١|بەستەری نووسەر=Matt Parker}}</ref> وەک دەرئەنجامێکی ئەم ڕێزمانەی، کۆدی سەرچاوەی وایتسپەیس دەتوانرێت لە ناو بۆشاییەکانی ئەو کۆدانەدا بشاردرێتەوە کە بە زمانێک نووسراون کە بۆشایی پشتگوێ دەخەن – بەمەش دەقەکە دەبێتە دەقێکی فرەزمان یان پۆلیگلۆت (polyglot). <ref name="parker">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Parker|یەکەم=Matt|سەردێڕ=Humble Pi: a comedy of maths errors|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Allen Lane|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٤١-٣٦٠٢٣-١|پەڕە=٢١|بەستەری نووسەر=Matt Parker}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParker2019">[[Matt Parker|Parker, Matt]] (2019). ''Humble Pi: a comedy of maths errors''. Allen Lane. p.&nbsp;21. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-241-36023-1|<bdi>978-0-241-36023-1</bdi>]].</cite></ref> وایتسپەیس زمانێکی فەرماندارییە و بنەمادارە لەسەر ستاک. پرۆگرامسازەکە دەتوانێت بەهای ژمارە تەواوەکان بە قەبارە و پانیی ئارەزوومەندانە بخاتە سەر ستاکێک و دەستی بگات بە کەڵەکەیەک (heap) بۆ پاشەکەوتکردنی داتا. وەرگێڕێک (interpreter)، لەگەڵ کۆدی سەرچاوەکەی کە بە زمانی هاسکێڵ (Haskell source code) نووسراوە، لەلایەن دروستکەرانی وایتسپەیسەوە دابین کراوە. == مێژوو == ئێدوین برەیدی و کریس مۆریس، کە هەروەها زمانەکانی کایا (Kaya) و ئیدریس (Idris)ـیان پەرەپێداوە، وایتسپەیسیان لە ساڵی ٢٠٠٢ لە زانکۆی دورهام دروست کرد. ماڵپەڕی سلاشدۆت (Slashdot) لە ڕۆژی درۆی نیسانی ساڵی ٢٠٠٣ پێداچوونەوەیەکی لەسەری بڵاوکردەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Timothy |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٠٣|ناونیشان=http://developers.slashdot.org/story/03/04/01/0332202/New-Whitespace-Only-Programming-Language|سەردێڕ=New Whitespace-Only Programming Language - Slashdot |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=Slashdot}}</ref> بیرۆکەی بەکارهێنانی کارەکتەرەکانی بۆشایی وەک ئۆپەرەیتەر بۆ زمانی C++ پێنج ساڵ پێشتر بە شێوەیەکی تەنزئامێز و بۆ گاڵتە لەلایەن بیارن ستراوسترۆپ (Bjarne Stroustrup)ـەوە پێشنیار کرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Stroustrup |یەکەم=Bjarne |ناونیشان=http://www.stroustrup.com/whitespace98.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Whitespace (programming language)}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|جاڤا|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} ckmvcjy32c4uxj3elzzfy5jm2hvpla2 0 298227 1684655 1603794 2026-10-10T01:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، پۆڵەندا-کۆلکە) 1684655 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ووچ''' شارێکە لە ناوەڕاستی [[پۆڵەندا]] و ناوەندێکی پیشەسازیی پێشوو بووە. ئەم شارە پایتەختی پارێزگای ووچە، و دەکەوێتە {{Convert|120|km|mi}} لە باشووری ڕۆژاوای [[وارشۆ]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.trasa.info/wyznaczanie-trasy/lodz-warszawa|سەردێڕ=Łódź - Warszawa trasa i odległość na mapie • dojazd PKP, BUS, PKS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180802041104/https://www.trasa.info/wyznaczanie-trasy/lodz-warszawa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥}} ژمارەی دانیشتووانی ووچ ٦٣٩٬٨٩٠ کەس بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=جی یوو ئێس |ناونیشان=https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2025-r-stan-w-dniu-31-grudnia,6,40.html|سەردێڕ=Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=stat.gov.pl |زمان=pl}}</ref> کە ئەمەش دەیکاتە چوارەم گەورەترین شاری وڵاتەکە. ووچ بۆ یەکەمجار لە تۆمارەکانی سەدەی ١٤ەمدا دەرکەوتووە. لە ساڵی ١٤٢٣دا لەلایەن پادشای پۆڵەندا، ڤلادیسلاوی دووەم یاگێلۆوە، مافەکانی شاری پێبەخشرا و تا کۆتاییی سەدەی ١٨ەم وەک شارێکی تایبەتی سەر بە قەشەکان و پیاوانی ئایینیی کویاڤیا مایەوە. لە دابەشکردنی دووەمی پۆڵەندادا لە ساڵی ١٧٩٣، ووچ بەستراوەوە بە [[شانشینی پرووسیا|پرووسیا]] پێش ئەوەی ببێتە بەشێک لە میرنشینی وارشۆی سەر بە [[ناپۆلیۆن بۆناپارت|ناپۆلیۆن]]؛ شارەکە لە کاتی [[کۆنگرەی ڤیێنا]]ی ١٨١٥دا چوونە پاڵ [[کۆنگرێسی پۆڵەندا]] کە دەوڵەتێکی سەر بە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسی]] بوو. شۆڕشی پیشەسازیی دووەم (لە ساڵی ١٨٥٠وە) گەشەیەکی خێرای لە بەرھەمھێنانی قوماش و زیادبوونی ژمارەی دانیشتوواندا بەدەستھێنا بەھۆی سێڵاوی کۆچبەرانەوە، کە بەشێکی زۆریان جوولەکە و ئەڵمانی بوون. لەو کاتەوەی ناوچەکە پیشەسازی بووە، شارەکە فرەنەتەوەیی بووە و ململانێی لەگەڵ نایەکسانییە کۆمەڵایەتییەکاندا کردووە، ھەروەک چۆن لە ڕۆمانی «خاکی بەڵێندراو» دا لەلایەن نووسەری براوەی [[خەڵاتی نۆبێل]]، ڤلادیسلاو ڕێیمۆنتەوە بەڵگە کراوە. جیاوازییەکان ڕەنگدانەوەی زۆریان لەسەر تەلارسازیی شارەکە ھەبوو، کە تێیدا کۆشکە گرانبەھاکان شانبەشانی کارگەکانی خشتی سوور و خانووە کۆن و شێواوەکان بوونیان ھەبوو.<ref name="staypoland.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.staypoland.com/about_lodz.htm|سەردێڕ=Lodz |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160512021414/http://www.staypoland.com/about_lodz.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> گەشەسەندنی پیشەسازی و بازدانی دیمۆگرافی (زیادبوونی ژمارەی دانیشتووان) ووچی کردە یەکێک لە گەورەترین شارەکانی پۆڵەندا. لە ماوەی نێوان دوو جەنگەکەدا، ووچ بوو بە ناوەندێکی گرنگی بزووتنەوەی ئاڤانگاردی ھونەریی پۆڵەندی. مۆزێوم شتووکی (مۆزەخانەی ھونەر) کە لە ساڵی ١٩٣١دا دامەزرا، بوو بە یەکەمین مۆزەخانە لەسەر ئاستی ئەورووپا کە تەرخانکرابێت بۆ کۆکردنەوە و نیشاندانی ھونەری ھاوچەرخ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Jurkiewicz-Eckert |یەکەم=Dorota |ڕێکەوت=٢٠٠٦|سەردێڕ=Międzynarodowa Kolekcja Sztuki Nowoczesnej Muzeum Sztuki w Łodzi i jej znaczenie dla dziedzictwa kulturowego Europy |ناونیشان=https://journalse.com/miedzynarodowa-kolekcja-sztuki-nowoczesnej-muzeum-sztuki-w-lodzi-i-jej-znaczenie-dla-dziedzictwa-kulturowego-europy/ |journal=Studia Europejskie – Studies in European Affairs |زمان=pl |بەرگ=٤٠|issue=3 |پەڕەکان=١٢١-١٤٣|issn=1428-149X |وتەگێڕانەوە=pierwsze w Europie, a drugie na świecie muzeum ze stałym zbiorem sztuki nowoczesnej [the first in Europe and second in the world museum with a permanent collection of modern art]}}</ref> [[داگیرکردنی پۆڵەندا (١٩٣٩–١٩٤٥)|لەژێر داگیرکاریی ئەڵمانیادا]] لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمدا]]، دانیشتووانی شارەکە ڕووبەڕووی چەوساندنەوە بوونەوە و کەمینە گەورەکەی جوولەکەکانی ناچارکران بچنە ناوچەیەکی گەمارۆدراو بە دیوار کە بە «گێتۆی لیتزمانستاد» دەناسرا، دوای ئەوەی ئەڵمانیای نازی ناوی شارەکەی گۆڕی، کە لەوێوە ڕەوانەی [[کەمپەکانی گرتنی نازییەکان|کەمپەکانی کۆکردنەوە و لەناوبردنی نازییەکان]] دەکران. شارەکە لە ساڵی ١٩٤٥دا بوو بە بنکەی کاتیی دەسەڵاتی پۆڵەندا. ووچ دوای ساڵی ١٩٨٩ ڕووبەڕووی دابەزینێکی توندی دیمۆگرافی و ئابووری بووەوە. تەنیا لە ساڵانی ٢٠١٠دا بوو کە شارەکە دەستی کرد بە گەواھیدانی گۆڕانکاری و بوژانەوەی ناوچەی ناوەندی شاری پشتگوێخراوی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Cysek-Pawlak |یەکەم=Monika |دوایین٢=Krzysztofik |یەکەم٢=Sylwia |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Integrated Approach as a Means of Leading the Degraded Post-Industrial Areas Out of Crisis – A Case Study of Lodz |journal=IOP Conference Series: Materials Science and Engineering |بەرگ=٢٤٥|issue=8 |bibcode=2017MS&E..245h2036C |doi=10.1088/1757-899X/245/8/082036 |issn=1757-8981 |eissn=1757-899X |doi-access=free |article-number=082036}}</ref> ووچ لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانیبوون و شارەکانی جیھان (جی ئەی دەبلیو سی) لەسەر ئاستی «پێویستی» (Sufficiency) بۆ کاریگەریی جیھانی پۆلێن کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html|سەردێڕ=GaWC - The World According to GaWC 2020 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200824031341/https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=جی ئەی دەبلیو سی – تۆڕی توێژینەوە}}</ref> شارەکە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بە قوتابخانەی نیشتمانیی فیلم ناسراوە، کە بێشکەیەک بووە بۆ ناسراوترین ئەکتەر و دەرھێنەرە پۆڵەندییەکان، لەوانەش دەندرێ ڤایدا و [[ڕۆمان پۆلانسکی]].<ref name="staypoland.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.staypoland.com/about_lodz.htm|سەردێڕ=Lodz |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160512021414/http://www.staypoland.com/about_lodz.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.staypoland.com/about_lodz.htm "Lodz Tourism: Tourist Information Lodz, Poland"]. </cite></ref> لە ساڵی ٢٠١٧دا، شارەکە خرایە ناو تۆڕی شارە داھێنەرەکانی [[یوونێسکۆ]] و ناونیشانی شاری فیلمی یوونێسکۆی پێبەخشرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Łódź}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|پۆڵەندا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:CS1 Polish-language sources (pl)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەڵمانی]] [[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پۆڵەندی]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} ej428jfvh7gt8mxeaa4isnvivg9hff1 0 298881 1684744 1654992 2026-10-10T05:48:11Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684744 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:3rd Curious George Poster.jpg|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''جۆرجی کونجکۆڵ''''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Curious George'') فیلمێکی ئەنیمەیشنی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]] و [[فیلمی کۆمیدی|کۆمیدیی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٠٦ە، کە لەلایەن ماتیۆ ئۆکالاگانەوە دەرھێنراوە و لەلایەن کێن کاوفمانەوە نووسراوە، لەسەر بنەمای زنجیرە کتێبەکانی نووسەران ئێچ ئەی ڕەی و مارگرێت ڕەی دروست کراوە. فیلمەکە باسی چیرۆکی سەرەتای چۆنییەتی ناسینی جۆرج لەلایەن «پیاوەکە بە کڵاوە زەردەکەوە» دەگێڕێتەوە، کاتێک ھەوڵ دەدات مۆزەخانەی بلومسبێری لە داخستن ڕزگار بکات. ئەکتەرە دەنگییەکان بریتین لە [[ویل فیرێل]]، درو باریمۆر، [[دەیڤد کرۆس]]، یووجین لێڤی، جۆن پلۆڕایت، و دیک ڤان دایک. لە ساڵی ١٩٩٠ەوە، فیلمەکە لە کۆمپانیای ئیمەجین ئینتەرتەینمەنت لە [[دیڤلۆپمێنت ھێڵ|قۆناغی سڕبوونی گەشەپێداندا]] مابووەوە، و چەندین دەرھێنەر پێشنیاز کران تا ئەو کاتەی ئۆکالاگان لە ئابی ٢٠٠٤دا دەستنیشان کرا. فیلمەکە تێکەڵەیەکی تایبەت لە ئەنیمەیشنی کلاسیکی و دیمەنی [[ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەری]] بەکاردەھێنێت. مۆسیقای فیلمەکە لەلایەن ھێیتۆر پێرێراوە دانراوە و چەندین گۆرانیی مۆسیقاژەن جاک جۆنسۆن لەخۆدەگرێت. ''جۆرجی کونجکۆڵ'' بۆ یەکەم جار لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ لە ھۆڵی ئارکلایت ھۆلیوود نمایشکرا، و لە ١٠ی شوباتدا بە شێوەی سینەمایی لەلایەن [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بڵاوکرایەوە. فیلمەکە بە گشتی پێداچوونەوەی ئەرێنیی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێدرا، بەڵام [[بۆمبی بۆکس ئۆفیس|شکستێک بوو لە بۆکس ئۆفیسدا]]، و داھاتەکەی ٧١ ملیۆن دۆلار بوو لە بەرامبەر بوودجەی ٥٠ ملیۆن دۆلارییەکەیدا؛ بەڵام فیلمەکە دواتر لە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆیی ماڵەوەدا پێشوازیی لێکرا و لایەنگری تایبەتی بەدەستھێنا، لە پاشاندا پێنج بەشی نوێی فیلمی ڤیدیۆیی ڕاستەوخۆ و زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی لێ بەرھەم ھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠٠٠|کۆمیدیا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی ئیمەیجن ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی ڕۆن ھۆوارد]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمە کۆمپیوتەرییە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمەکانی منداڵانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی مناڵان لە ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 6n82aktbv5rlnqbtkyqtjctbi6ewt36 0 299270 1684741 1630263 2026-10-10T05:47:41Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1684741 wikitext text/x-wiki {{Short description|Neighborhood of Washington, United States}} {{دروستکراوی ئەی ئای}}{{Use mdy dates|date=November 2017}} {{Infobox settlement | name = جۆرجتاون | native_name = | settlement_type = {{بنز|پێڕستی گەڕەکەکانی واشینگتن دی سی بەپێی وۆرد|en|List of neighborhoods of the District of Columbia by ward|lt=گەڕەکێکی واشینگتن دی سی}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/ | total_width = 300 | align = center | image1 = Riggs Bank, Georgetown.jpg | caption1 = {{بنز|بانکی ڕیگز|en|Riggs Bank|lt=بانکی ڕیگز}} | image2 = Georgetown University -27.JPG | caption2 = {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}} | image3 = Washington Harbour view (cropped).JPG | caption3 = {{بنز|بەندەرگاوی واشینگتن|en|Washington Harbour|lt=بەندەرگاوی واشینگتن}} | image4 = Northwest corner of N Street and Wisconsin Avenue NW.jpg | caption4 = {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} | image5 = Chesapeake and Ohio Canal Georgetown (cropped).jpg | caption5 = {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی C&O}} | spacing = 2 | position = center | color_border = white | color = white | size = 266 }} | image_map = DC Neighborhoods - Georgetown.svg | coordinates = {{Coord|38.909644|-77.029647}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|United States}} | subdivision_type1 = ناوچە | subdivision_name1 = {{flag|Washington, D.C.}} | subdivision_type2 = {{بنز|چارەکەکانی واشینگتن دی سی|en|Quadrants of Washington, D.C.|lt=چارەک}} | subdivision_name2 = {{بنز|باپووری ڕۆژئاوا، واشینگتن دی سی|en|Northwest, Washington, D.C.|lt=باکووری ڕۆژئاوا}} | subdivision_type3 = وۆرد | subdivision_name3 = 2 | leader_title = ئەندامی ئەنجومەن | unit_pref = US }} '''جۆرجتاون''' {{بنز|گەڕەکەکانی واشینگتن دی سی|en|Neighborhoods in Washington, D.C.|lt=گەڕەکێکی}} مێژوویی و ناوچەیەکی بازرگانییە لە {{بنز|باپووری ڕۆژئاوا، واشینگتن دی سی|en|Northwest, Washington, D.C.|lt=باکووری ڕۆژئاوای واشینگتن دی سی}}، کە لە درێژاییی {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماکدا}} ھەڵکەوتووە. جۆرجتاون کە لە ساڵی ١٧٥١دا وەک بەشێک لە {{بنز|مێژووی کۆلۆنیالیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Colonial history of the United States|lt=سەردەمی کۆلۆنیالیی}} {{بنز|پارێزگای مەریلاند|en|Province of Maryland|lt=پارێزگای مەریلاند}} دامەزرا، ٤٠ ساڵ پێش دامەزراندنی {{بنز|واشینگتن دی سی|en|Washington, D.C.|lt=واشینگتن دی سی}} بوونی ھەبووە. جۆرجتاون {{بنز|شارەوانی|en|Municipality|lt=شارەوانییەکی}} سەربەخۆ بوو تا ساڵی ١٨٧١ کاتێک {{بنز|کۆنگرەی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Congress|lt=کۆنگرەی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} حکوومەتێکی نوێی یەکگرتووی بۆ تەواوی ناوچەی کۆلۆمبیا دامەزراند. یاسایەکی جیاواز، کە لە ساڵی ١٨٩٥دا پەسەند کرا، بڕیارنامە ناوخۆیییە مایەوەکانی جۆرجتاونی ھەڵوەشاندەوە و {{بنز|ناونانەوەی شەقامەکانی جۆرجتاون|en|Georgetown street renaming|lt=ناوی شەقامەکانی جۆرجتاونی گۆڕی}} بۆ ئەوەی لەگەڵ شەقامەکانی واشینگتن دی سیدا بگونجێن. ڕێڕەوە بازرگانییە سەرەکییەکانی جۆرجتاون بریتین لە یەکتربڕینی {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} و {{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}}، کە فرۆشگای ئاست بەرز، بارەکان، ڕێستۆرانتەکان، و {{بنز|پارکی جۆرجتاون|en|Georgetown Park|lt=پارکی جۆرجتاون}}، کە ناوەندێکی بازرگانیی سەرداپۆشراوە، لەخۆدەگرێت. {{بنز|بەندەرگاوی واشینگتن|en|Washington Harbour|lt=بەندەرگاوی واشینگتن}}، کە ڕێستۆرانتی کەنار دەریا لەخۆدەگرێت، کەوتۆتە باشوور لەسەر {{بنز|شەقامی کی (واشینگتن دی سی)|en|K Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی K}} لە نێوان شەقامەکانی ٣٠ و ٣١دا. جۆرجتاون شوێنی کەمپی سەرەکیی {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}} و نیشانە مێژوویییەکانی ترە، لەوانەش {{بنز|ماڵی بەردینی کۆن (واشینگتن دی سی)|en|Old Stone House (Washington, D.C.)|lt=ماڵی بەردینی کۆن}} (١٧٦٥)، کە کۆنترین پێکھاتەی باڵەخانەیە لە واشینگتن دی سی کە تا ئێستا بەپێوە مابێتەوە، {{بنز|تاقیگە و نووسینگەی ڤۆڵتا|en|Volta Laboratory and Bureau|lt=نووسینگەی ڤۆڵتا}} بۆ پەروەردەی کەڕەکان، زەوییەکانی {{بنز|دومبارتۆن ئۆکس|en|Dumbarton Oaks|lt=دومبارتۆن ئۆکس}}، و بەشێکی لە ڕووی مێژوویییەوە گرنگی {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}. {{بنز|پێڕستی نێردراوە دیپلۆماسییەکان لە واشینگتن دی سی|en|List of diplomatic missions in Washington, D.C.|lt=باڵیۆزخانەکانی}} {{بنز|باڵیۆزخانەی کامیرۆن، واشینگتن دی سی|en|Embassy of Cameroon, Washington, D.C.|lt=کامیرۆن}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی فەڕەنسا، واشینگتن دی سی|en|Embassy of France, Washington, D.C.|lt=فەڕەنسا}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی ئایسلاند لە واشینگتن دی سی|en|Embassy of Iceland in Washington, D.C.|lt=ئایسلاند}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی لیختنشتاین لە واشینگتن دی سی|en|Embassy of Liechtenstein in Washington, D.C.|lt=لیختنشتاین}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی مەنگۆلیا، واشینگتن دی سی|en|Embassy of Mongolia, Washington, D.C.|lt=مەنگۆلیا}}، {{بنز|ماڵی سوێد|en|House of Sweden|lt=سوێد}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی تایلەند لە واشینگتن دی سی|en|Embassy of Thailand in Washington, D.C.|lt=تایلەند}}، {{بنز|باڵیۆزخانەی ئوکراینا، واشینگتن دی سی|en|Embassy of Ukraine, Washington, D.C.|lt=ئوکراینا}}، و {{بنز|باڵیۆزخانەی ڤێنێزوێلا، واشینگتن دی سی|en|Embassy of Venezuela, Washington, D.C.|lt=ڤێنێزوێلا}} کەوتوونەتە جۆرجتاون. == مێژوو == [[File:Oak Hill Cemetery Chapel, DC.jpg|thumb|{{بنز|کەنیسەی گۆڕستانی ئۆک ھیڵ (واشینگتن دی سی)|en|Oak Hill Cemetery Chapel (Washington, D.C.)|lt=کەنیسەی گۆڕستانی ئۆک ھیڵ}}، کە لەلایەن {{بنز|جەیمس ڕێنۆیک جونیۆر|en|James Renwick Jr.|lt=جەیمس ڕێنۆیک جونیۆرەوە}} لە ساڵی ١٨٥٠دا دیزاین کراوە، لە {{بنز|تۆماری نیشتمانیی شوێنە مێژووییەکان|en|National Register of Historic Places|lt=تۆماری نیشتمانیی شوێنە مێژووییەکاندا}} تۆمار کراوە.]] [[File:USA-Georgetown C&O Canal.jpg|thumb|{{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}]] [[File:The Old Stone House.jpg|thumb|{{بنز|ماڵی بەردینی کۆن (واشینگتن دی سی)|en|Old Stone House (Washington, D.C.)|lt=ماڵی بەردینی کۆن}}، دروستکراوی ١٧٦٥، کۆنترین پێکھاتەی باڵەخانەیە کە تا ئێستا لە {{بنز|واشینگتن دی سی|en|Washington, D.C.|lt=واشینگتن دی سی}} بەپێوە مابێتەوە.]] [[Image:Georgetown wa dc 1862.jpg|thumb|جۆرجتاون، کە لە ساڵی ١٨٦٢دا کێشراوە، {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}} و {{بنز|پردی ئاوڕێڕەوی پۆتۆماک|en|Potomac Aqueduct Bridge|lt=پردی ئاوڕێڕەو}} (لە لای ڕاست) و {{بنز|گومبەزی کاپیتۆلی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Capitol dome|lt=گومبەزی کاپیتۆلی}} تەواونەکراو لە پاشبنەمای دووردا نیشان دەدات.]] [[File:Georgetown waterfront in 1865.jpg|thumb|{{بنز|کەشتیی چارۆکەدار|en|Sailing ship|lt=کەشتییە چارۆکەدارەکان}} لە کەنار دەریای جۆرجتاون لەنگەریان بەستووە، دەوروبەری ١٨٦٥]] [[File:Poor children playing on sidewalk, Georgetown, Washington, D.C. Digital ID- (digital file from original neg.) fsa 8a00156 http- hdl.loc.gov loc.pnp fsa.8a00156.jpg|thumb|منستاڵان لەسەر شۆستەی جۆرجتاون لە کاتی {{بنز|داڕمانی گەورە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Great Depression in the United States|lt=داڕمانی گەورەدا}} یاری دەکەن، وێنەکە لەلایەن {{بنز|کارل مایدانس|en|Carl Mydans|lt=کارل مایدانسەوە}} لە ساڵی ١٩٣٥دا گیراوە]] [[File:Washington Harbour view.JPG|thumb|upright=1|کۆمەڵگەی {{بنز|بەندەرگاوی واشینگتن|en|Washington Harbour|lt=بەندەرگاوی واشینگتن}} لەسەر {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماک}} کە {{بنز|ھۆڵی ھیلی|en|Healy Hall|lt=ھۆڵی ھیلی}}ی {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}} لە پاشبنەماکەیدا دیارە]] [[File:Dahlgren quad in winter.jpg|thumb|{{بنز|کەنیسەی داڵگرێن|en|Dahlgren Chapel of the Sacred Heart|lt=کەنیسەی داڵگرێن}} لە {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}}]] کەوتووەتە سەر {{بنز|ھێڵی کەوتنی کەناراوەکانی ئەتڵەسی|en|Atlantic Seaboard Fall Line|lt=ھێڵی کەوتنی کەناراوەکانی ئەتڵەسیدا}}، جۆرجتاون لە {{بنز|سەری کەشتیوانی|en|Head of navigation|lt=سەری کەشتیوانیدا}} بوو لەسەر {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماک}}، کە دوورترین خاڵی ڕووبارەکە بوو بەروە سەرەوە کە بەلمەکان کە لە {{بنز|ئۆقیانووسی ئەتڵەسی|en|Atlantic Ocean|lt=ئۆقیانووسی ئەتڵەسییەوە}} دەھاتن دەیانتوانی تێیدا بڕۆن. === سەدەی ١٧یەم === لە ساڵی ١٦٣٢دا، بازرگانی فەرووی ئینگلیزی ھێنری فلیت گوندێکی ھیندییە ئەمریکیییەکانی گەلی {{بنز|ناکۆتچتانک|en|Nacotchtank|lt=ناکۆتچتانکی}} بە ناوی تۆھۆگا لە شوێنی جۆرجتاونی ئێستادا تۆمار کرد و بازرگانیی لەوێ دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=A Walk Through Georgetown |author-last1=Delany|author-first1= Kevin |بڵاوکەرەوە=Kevin Delany Publications |ساڵ=١٩٧١}}</ref> ناوچەکە لەو کاتەدا بەشێک بوو لە {{بنز|پارێزگای مەریلاند|en|Province of Maryland|lt=پارێزگای مەریلاند}}، کە {{بنز|موڵکەکانی بەریتانیا لە دەرەوەی وڵات|en|English overseas possessions|lt=کۆلۆنییەکی ئینگلیزی}} بوو. === سەدەی ١٨یەم === لە دەوروبەری ساڵی ١٧٤٥دا، {{بنز|جۆرج گۆردۆن (بازرگان)|en|George Gordon (merchant)|lt=جۆرج گۆردۆن}} خانوویەکی پشکنینی تووتنی لە درێژاییی {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماکدا}} لە شوێنێک دروست کرد کە پێشتر وەک وێستگەی بازرگانیی تووتن بەکاردەھات. کۆگا، بەندەرگا، و باڵەخانەکانی تر لە دەوری خانووی پشکنینەکە دروست کران، و بە خێرایی بوو بە کۆمەڵگەیەکی بچووک. جۆرجتاون وەک بەندەرێکی گەشەسەندوو گەورە بوو، کە ئاسانکاریی بۆ بازرگانی و ناردنی کەلوپەل بۆ و لە {{بنز|مێژووی کۆلۆنیالیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Colonial history of the United States|lt=سەردەمی کۆلۆنیالیی}} {{بنز|پارێزگای مەریلاند|en|Province of Maryland|lt=پارێزگای مەریلاند}} دەکرد.{{sfn|Lesko|1991|p=1}} لە ساڵی ١٧٥١دا، پەرلەمانی پارێزگای مەریلاند ڕێگەی دا بە کڕینی {{convert|60|acre|m2}} زەوی لە گۆردۆن و {{بنز|جۆرج بیڵ|en|George Beall|lt=جۆرج بیڵ}} بە بڕی ٢٨٠ پاوەند.{{sfn|Ecker|1933|pp=1-6}} مەسحێکی شارۆچکەکە لە شوباتی ١٧٥٢دا تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jackson |یەکەم=Richard Plummer |سەردێڕ=The Chronicles of Georgetown, D.C., from 1751-1878 |بڵاوکەرەوە=R. O. Polkinhorn |ساڵ=١٨٧٨|پەڕەکان=[https://archive.org/details/bub_gb_VFUUAAAAYAAJ/page/n١٦ ٣]–٤|ناونیشان=https://archive.org/details/bub_gb_VFUUAAAAYAAJ}}</ref> جۆرجتاون لە سەردەمی دەسەڵاتی {{بنز|جۆرجی دووەمی بەریتانیای مەزن|en|George II of Great Britain|lt=پاشا جۆرجی دووەمدا}} دامەزرا، و ھەندێک پێیان وایە شارۆچکەکە بە ناوی ئەو نراوە. تیۆریی دووەم ئەوەیە کە شارۆچکەکە بە ناوی دامەزرێنەرانی، جۆرج گۆردۆن و جۆرج بیڵەوە نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Establishment and Government of the District of Columbia |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٠١|بڵاوکەرەوە=U.S. Senate reports of 1900, Congressional Edition, Volume 4043, US Gov't GPO |پەڕە=١٧٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lhlHAQAAIAAJ&pg=PA183 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> {{بنز|کۆمەڵەی گشتیی مەریلاند|en|Maryland General Assembly|lt=پەرلەمانی مەریلاند}} دەستوورێکی دەرکرد و شارۆچکەکەی لە ساڵی ١٧٨٩دا تۆمار کرد.{{sfn|Lesko|1991|pp=1-2}} ھەرچەندە جۆرجتاون ھیچ کاتێک بە فەرمی نەکرا بە شار، بەڵام دواتر لە چەندین {{بنز|یاسای کۆنگرە|en|Act of Congress|lt=یاساکانی کۆنگرەی}} سەدەی ١٩یەمدا وەک "شاری جۆرجتاون" ئاماژەی پێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tindall |یەکەم=William |سەردێڕ=The Establishment and Government of the District of Columbia |بڵاوکەرەوە=Government Printing Office |ساڵ=١٩٠١|پەڕەکان=١٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lhlHAQAAIAAJ&pg=PA171}}</ref> {{بنز|ڕۆبێرت پیتر|en|Robert Peter|lt=ڕۆبێرت پیتر}}، کە بازرگانێکی سەرەتاییی ناوچەکە بوو لە بازرگانیی تووتندا، لە ساڵی ١٧٩٠دا بوو بە یەکەم سەرۆکی شارۆچکەکە.{{sfn|Ecker|1933|p=8}} جۆن بیتی یەکەم کەنیسەی لە جۆرجتاون دامەزراند، کە کەنیسەیەکی {{بنز|لوتەرانیزم|en|Lutheranism|lt=لوتەرانی}} بوو لەسەر شەقامی ھای. {{بنز|ستێفن بلۆمەر بالچ|en|Stephen Bloomer Balch|lt=ستێفن بلۆمەر بالچ}} کەنیسەیەکی {{بنز|پرێسبیتێریانیزم|en|Presbyterianism|lt=پرێسبیتێریی}} لە ساڵی ١٧٨٤دا دامەزراند. {{بنز|کەنیسەی کاتۆلیک|en|Catholic Church|lt=کەنیسەیەکی کاتۆلیک}}، کەنیسەی کاتۆلیکی ترینیتی، لە ساڵی ١٧٩٥دا دروستکرا، لەگەڵ قوتابخانەیەکی گەڕەک. دروستکردنی {{بنز|کەنیسەی ئەسقەفیی سانت جۆن، جۆرجتاون|en|St. John's Episcopal Church, Georgetown|lt=کەنیسەی ئەسقەفیی سانت جۆن}} لە ساڵی ١٧٩٧دا دەستیپێکرد بەڵام بەھۆی کێشەی دارایییەوە تا ساڵی ١٨٠٣ وەستا، و کەنیسەکە لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٨٠٩دا پیرۆز کرا. بانکەکان لە جۆرجتاون بریتی بوون لە {{بنز|بانکی جووتیاران و میکانیککاران (جۆرجتاون)|en|Farmers and Mechanics Bank (Georgetown)|lt=بانکی جووتیاران و میکانیککاران}}، کە لە ساڵی ١٨١٤دا دامەزرا. بانکەکانی تر بریتی بوون لە بانکی واشینگتن، بانکی وڵاتپارێز، بانکی مێترۆپۆلیس، و بانکەکانی یەکێتی و ناوەندیی جۆرجتاون.<ref name="The Washington Post">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=An Old City's History: The Simple Annals of Our Venerable Suburb |newspaper=The Washington Post |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ١٨٧٨}}</ref> ڕۆژنامەکان لە جۆرجتاون بریتی بوون لە ''Republican Weekly Ledger''، کە یەکەم ڕۆژنامە بوو، لە ساڵی ١٧٩٠دا دەستیپێکرد. ''The Sentinel'' بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٧٩٦دا لەلایەن Green, English & Co بڵاوکرایەوە. چارڵز سی. فولتن دەستیکرد بە بڵاوکردنەوەی ''Potomac Advocate''، کە لەلایەن توماس تێرنەرەوە دەستیپێکرابوو. ڕۆژنامەکانی تر لە جۆرجتاون بریتی بوون لە ''Georgetown Courier'' و ''Federal Republican''. ویلیام ب. مەگرودەر، یەکەم بەڕێوەبەری پۆستە، لە ١٦ی شوباتی ١٧٩٠دا دەستنیشانکرا، و لە ساڵی ١٧٩٥دا، خانووی گومرگ لەسەر شەقامی وۆتەر دامەزرا. ژەنەڕاڵ جەیمس م. لینگان وەک یەکەم کۆکەرەوەی بەندەرگە خزمەتی کرد.<ref name="The Washington Post" /> لە ساڵانی ١٧٩٠کاندا، میوانخانەی شار، میوانخانەی یەکێتی، و میوانخانەی کۆلۆمبی کرانەوە و لە درێژەی سەدەی ١٩یەمدا جەماوەری بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|author-last1=Holmes|author-first1= Oliver W. |سەردێڕ=The City Tavern: A Century of Georgetown History, 1797-1898 |journal=Records of the Columbia Historical Society |بەرگ=٥٠|پەڕەکان=١–٣٥}}</ref> لە نێوان ئەم میوانخانانەدا، تەنھا میوانخانەی شار تا ئیمڕۆ مابێتەوە، کە وەک یانەیەکی کۆمەڵایەتیی تایبەت خزمەت دەکات و بە {{بنز|یانەی میوانخانەی شار|en|City Tavern Club|lt=یانەی میوانخانەی شار}} ناسراوە، کە کەوتۆتە نزیک گۆشەی {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} و {{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}}. {{بنز|جۆرج واشینگتن|en|George Washington|lt=جۆرج واشینگتن}} زۆر ڕووی لە جۆرجتاون دەکرد، لەوانەش {{بنز|میوانخانەی سوتەر|en|Suter's Tavern|lt=میوانخانەی سوتەر}}، کە لەوێدا دانوستانی لەسەر چەندین ڕێککەوتن کرد بۆ بەدەستھێنانی زەوی بۆ پایتەختی نوێی نیشتمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|author-last1=Holmes|author-first1= Oliver W. |سەردێڕ=Suter's Tavern: Birthplace of the Federal City |journal=Records of the Columbia Historical Society |بەرگ=٧٣-٧٤|پەڕەکان=١–٣٤}}</ref> کەسایەتییەکی سەرەکی لە ڕێککەوتنەکانی زەویدا بازرگانێکی ناوخۆیی بوو بە ناوی {{بنز|بێنیامین ستۆدەرت|en|Benjamin Stoddert|lt=بێنیامین ستۆدەرت}}، کە لە ساڵی ١٧٨٣دا گەیشتە جۆرجتاون. ئەو پێشتر وەک سکرتێری ئەنجومەنی جەنگ لەژێر {{بنز|ماددەکانی کەنفیدراڵی|en|Articles of Confederation|lt=ماددەکانی کەنفیدراڵیدا}} خزمەتی کردبوو. ستۆدەرت ھاوبەشیی لەگەڵ ژەنەڕاڵ {{بنز|یورایا فۆرێست|en|Uriah Forrest|lt=یورایا فۆرێستدا}} کرد بۆ ئەوەی بێتە خاوەنی سەرەتاییی {{بنز|کۆمپانیای پۆتۆماک|en|Potomac Company|lt=کۆمپانیای پۆتۆماک}}.{{sfn|Ecker|1933|p=12}} ستۆدەرت و خاوەن زەوییەکانی تری پۆتۆماک ڕازی بوون لەسەر ڕێککەوتنی گواستنەوەی زەوی بۆ حکوومەتی فیدراڵی لە نانخواردنی ئێوارەدا لە ماڵی فۆرێست لە جۆرجتاون لە ٢٨ی ئازاری ١٧٩١دا. ستۆدەرت زەویی لەناو سنوورەکانی ناوچەی فیدراڵیدا کڕی، ھەندێکی لەسەر داوای واشینگتن بۆ حکوومەت، و ھەندێکی وەک سەرمایەگوزاری. ھەروەھا پشکی لە حکوومەتی فیدراڵیدا کڕی لەژێر پلانی ھامڵتن بۆ وەرگرتنی قەرزەکان. بەڵام، کڕینە سەرمایەگوزارییەکان قازانجیاوی نەبوون و کێشەی زۆریان بۆ ستۆدەرت دروست کرد پێش دەستنیشانکردنی وەک {{بنز|وەزیری ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Secretary of the Navy|lt=وەزیری ھێزی دەریایی}} لەلایەن {{بنز|جۆن ئادامز|en|John Adams|lt=جۆن ئادامز}}، دووەم {{بنز|سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|President of the United States|lt=سەرۆکی}} وڵاتەکە. ستۆدەرت لە قەرزەکانی ڕزگار کرا بە یارمەتیی {{بنز|ویلیام ماربێری|en|William Marbury|lt=ویلیام ماربێری}}، دانیشتوویەکی جۆرجتاون کە دواتر داواکار بوو لە کەیسی مێژووییی {{بنز|ماربێری دژی مەدیسن|en|Marbury v. Madison|lt=''ماربێری دژی مەدیسندا''}}. ستۆدەرت لە کۆتاییدا {{بنز|ماڵی ھالسسیۆن|en|Halcyon House|lt=ماڵی ھالسسیۆنی}} کڕی لە گۆشەی شەقامەکانی ٣٤ و پروپێکت.{{sfn|Ecker|1933|p=12}} {{بنز|ماڵی فۆرێست-ماربێری|en|Forrest-Marbury House|lt=ماڵی فۆرێست-ماربێری}} لەسەر {{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}} لە ئێستادا باڵیۆزخانەی ئوکراینایە. === سەدەی ١٩یەم === لە ساڵی ١٨٠٠دا، پایتەختی فیدراڵی لە پایتەختی {{بنز|شۆڕشی ئەمریکا|en|American Revolution|lt=شۆڕشگێڕیی}} {{بنز|فیلادێلفیا|en|Philadelphia|lt=فیلادێلفیاوە}} گواسترایەوە بۆ واشینگتن دی سی، و جۆرجتاون بوو بە حکوومەتێکی شارەوانیی سەربەخۆ لەناو ناوچەی کۆلۆمبیادا، کە سێ حکوومەت بوون: ئەلێکساندریا دی سی، جۆرجتاون دی سی، و واشینگتن دی سی. جۆرجتاون دی سی لە {{بنز|پارێزگای واشینگتن، دی سی|en|Washington County, D.C.|lt=پارێزگای واشینگتنی دی سیدا}} بوو؛ پارێزگاکەی تری ناوچەکە {{بنز|پارێزگای ئەلێکساندریا، دی سی|en|Alexandria County, D.C.|lt=پارێزگای ئەلێکساندریای دی سی}} بوو، کە ئێستا {{بنز|پارێزگای ئارلینگتن، ڤێرجینیا|en|Arlington County, Virginia|lt=پارێزگای ئارلینگتنی ڤێرجینیا}} و شاری سەربەخۆی {{بنز|ئەلێکساندریا، ڤێرجینیا|en|Alexandria, Virginia|lt=ئەلێکساندریای ڤێرجینیایە}}. لە ساڵانی ١٨٢٠کاندا، {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماک}} بە قوڕ و لیتە گیرابوو و توانای کەشتیوانیی تا جۆرجتاون نەمابوو. دروستکردنی {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}} لە تەممووزی ١٨٢٨دا دەستیپێکرد، بۆ بەستنەوەی جۆرجتاون بە {{بنز|ھارپەرز فێری|en|Harpers Ferry, West Virginia|lt=ھارپەرز فێری}}، ڤێرجینیا لە {{بنز|ڤێرجینیای ڕۆژئاوا|en|West Virginia|lt=ڤێرجینیای ڕۆژئاوای}} ئێستادا. بەڵام کەناڵەکە زوو کەوتە کێبڕکێ لەگەڵ {{بنز|ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆ|en|Baltimore and Ohio Railroad|lt=ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆدا}} و ھەشت ساڵ دوای ھێڵی ئاسن گەیشتە کەمبەرلاند، کە شێوازێکی خێراتری گواستنەوە بوو، و بە تێچووی ٧٧,٠٤١,٥٨٦ دۆلار. ھیچ کاتێک قازانجیاوی نەبوو. لە سەرەتایەوە تا کانوونی یەکەمی ١٨٧٦، کەناڵەکە ٣٥,٦٥٩,٠٥٥ دۆلاری وەک داھات بەدەستھێنا، لە کاتێکدا ٣٥,٧٤٦,٣٠١ دۆلاری خەرج کردبوو.<ref name="The Washington Post"/> کەناڵەکە هاندەرێکی ئابووریی بۆ جۆرجتاون دابین کرد. لە ساڵانی ١٨٢٠ و ١٨٣٠کاندا، جۆرجتاون ناوەندێکی گواستنەوەی بەرچاو بوو. تووتن و کەلوپەلەکانی تر لە نێوان کەناڵەکە و گواستنەوە لەسەر ڕووباری پۆتۆماکدا دەیانگواسترایەوە؛ خوێ لە ئەورووپاوە ھاوردە دەکرا، و شەکر و دۆشاو لە {{بنز|ھیندی ڕۆژئاوا|en|West Indies|lt=ھیندی ڕۆژئاوایەوە}} ھاوردە دەکران.<ref name="The Washington Post"/> ئەم پێشەسازییانەی گواستنەوە دواتر بە پێشەسازییەکانی خەڵووز و ئاراد شوێنیان گیرایەوە، کە گەشەیان کرد چونکە کەناڵی C & O وزەی ھەرزانی بۆ {{بنز|ئاشخانە|en|Flour mill|lt=ئاشخانەکان}} و پێشەسازییەکانی تر دابین دەکرد.{{sfn|Gutheim|Lee|2006|p=49}} لە ساڵی ١٨٦٢دا، {{بنز|ھێڵی ئاسنی واشینگتن و جۆرجتاون|en|Washington and Georgetown Railroad|lt=کۆمپانیای ھێڵی ئاسنی واشینگتن و جۆرجتاون}} دەستیکرد بە ھێڵێکی {{بنز|ھۆرسکار|en|Horsecar|lt=گارینی بە ئەسپ ڕاکێشراو}} لەسەر شەقامی M لە جۆرجتاون و شەقامی پێنسڵڤانیا لە واشینگتن، کە گەشتکردنی لە نێوان دوو شارەکەدا ئاسانتر کرد. حکوومەتە شارەوانییەکانی جۆرجتاون و شار و پارێزگای واشینگتن بە فەرمی لەلایەن کۆنگرەوە لە ١ی حوزەیرانی ١٨٧١دا ھەڵوەشێنرانەوە، کە لەو کاتەدا دەسەڵاتە حکوومییەکانی درانە ناوچەی کۆلۆمبیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=llsl&fileName=016/llsl016.db&recNum=463|سەردێڕ=A Century of Lawmaking for a New Nation: U.S. Congressional Documents and Debates, 1774 - 1875|وێبگە=memory.LOC.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> شەقامەکانی جۆرجتاون لە ساڵی ١٨٩٥دا {{بنز|ناونانەوەی شەقامەکانی جۆرجتاون|en|Georgetown street renaming|lt=ناوی نوێیان لێنرا}} بۆ ئەوەی لەگەڵ ناوی شەقامەکانی بەکارھاتوو لە واشینگتندا بگونجێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chap. 79.-An Act Changing the name of Georgetown, in the District of Columbia, and for other purposes |ناونیشان=http://www.constitution.org/uslaw/sal/028_statutes_at_large.pdf |ئیش=United States Statutes at Large from August 1893 to March 1895 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١١|پەڕە=٦٧٩}}</ref> لە ساڵانی ١٨٥٠کاندا، جۆرجتاون دانیشتووانێکی زۆری {{بنز|ئەفریقییە ئەمریکییەکان|en|African Americans|lt=ئەفریقییە ئەمریکییەکانی}} ھەبوو، لەوانەش ھەم کۆیلەکان و ھەم ڕەشپێستە ئازادەکان. کاری کۆیلە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە دروستکردنی باڵەخانە نوێیەکان لە واشینگتندا بەکاردەھێنرا، جگە لەوەش، بۆ دابینکردنی ھێزی کار لە کێڵگەکانی تووتن لە مەریلاند و ڤێرجینیا. بازرگانیکردن بە کۆیلەوە لە جۆرجتاون لە ساڵی ١٧٦٠دا دەستیپێکرد کاتێک جۆن بیتی بازرگانییەکەی لەسەر شەقامی O دامەزراند و بازرگانیی لە شوێنەکانی تری دەوری شەقامی ویسکۆنسێندا ئەنجام دەدا. بازاڕەکانی تری کۆیلە لە جۆرجتاون کەوتبوونە شوێنە جیاوازەکان، لەوانەش یەکێکیان لە میوانخانەی مەککاندڵێس لە نزیک شەقامی M و شەقامی ویسکۆنسێن.{{sfn|Gutheim|Lee|2006|p=51}} بازرگانیکردن بە کۆیلەوە تا ساڵی ١٨٥٠ بەردەوام بوو، کاتێک لە ناوچەکەدا قەدەغەکرا وەک ڕەگەزێک لە {{بنز|سازانی ١٨٥٠|en|Compromise of 1850|lt=سازانی ١٨٥٠}}.{{sfn|Lesko|1991|p=2}} کۆنگرە {{بنز|یاسای ڕزگارکردنی قەرەبووکراوی دی سی|en|District of Columbia Compensated Emancipation Act|lt=خاوەندارێتیی کۆیلەکانی لە تەواوی ناوچەکەدا ھەڵوەشاندەوە}} لە ١٦ی نیسانی ١٨٦٢دا، کە ئیمڕۆ ساڵانە وەک {{بنز|ڕۆژی ڕزگارکردن|en|Emancipation Day|lt=ڕۆژی ڕزگارکردن}} یاد دەکرێتەوە.<ref name="H-DC Discussion Network">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.h-net.org/~dclist/timeline1.html|سەردێڕ=H-DC - H-Net|وێبگە=H-Net.org|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> زۆرێک لە ئەفریقییە ئەمریکییەکان دوای {{بنز|جەنگی ناوخۆییی ئەمریکا|en|American Civil War|lt=جەنگی ناوخۆییی ئەمریکا}} ڕوویان لە جۆرجتاون کرد، و کۆمەڵگەیەکی گەشەسەندوویان دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=Our Black History … in Georgetown|ناونیشان=https://georgetowner.com/articles/2019/02/20/black-history-georgetown-2/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Georgetowner|زمان=en-US}}</ref> لە کۆتاییی سەدەی ١٨یەم و سەدەی ١٩یەمدا، ئەفریقییە ئەمریکییەکان بەشێکی بەرچاوی دانیشتووانی جۆرجتاونیان پێکھێنابوو، بە ژمارەیەکی زۆرەوە لە دەوری ھیڕینگ ھیڵ لە بەشی ڕۆژھەڵاتی دوور لە نزیک {{بنز|پارکی ڕۆک کریک|en|Rock Creek Park|lt=پارکی ڕۆک کریک}}. {{بنز|سەرژمێریی ١٨٠٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|1800 United States census|lt=سەرژمێریی ساڵی ١٨٠٠}} دانیشتووانی جۆرجتاونی بە ٥,١٢٠ کەس ڕاگەیاند، کە ١,٤٤٩ کۆیلە و ٢٢٧ ڕەشپێستی ئازادی لەخۆدەگرت.{{sfn|Lesko|1991|p=2}} بەڵگەیەک بۆ مێژووی ئەفریقی-ئەمریکی کە تا ئیمڕۆ مابێتەوە بریتییە لە {{بنز|کەنیسەی میتۆدیستیی یەکگرتووی کێوی سیۆن (واشینگتن دی سی)|en|Mount Zion United Methodist Church (Washington, D.C.)|lt=کەنیسەی میتۆدیستیی یەکگرتووی کێوی سیۆن}}، کە کۆنترین کۆمەڵگەی ئەفریقی-ئەمریکییە لە واشینگتن. پێش دامەزراندنی کەنیسەکە، ڕەشپێستە ئازادەکان و کۆیلەکان دەچوونە کەنیسەی میتۆدیستیی دومبارتۆن کە لەوێدا سنووردار کرابوون بۆ شانشینێکی گەرم و قەرەباڵغ. کەنیسەکە لە سەرەتادا لە باڵەخانەیەکی بچووکی خشتی لەسەر شەقامی ٢٧یەمدا بوو، بەڵام لە ساڵانی ١٨٨٠کاندا بەھۆی ئاگرکەوتنەوەوە وێران بوو. کەنیسەکە لەسەر شوێنی ئێستای دووبارە دروستکرایەوە.{{sfn|Mitchell|1983|p=10}} {{بنز|گۆڕستانی کێوی سیۆن (واشینگتن دی سی)|en|Mount Zion Cemetery (Washington, D.C.)|lt=گۆڕستانی کێوی سیۆن}} گۆڕی بەخۆڕاییی بۆ دانیشتووانە ئەفریقی-ئەمریکییە پێشووەکانی واشینگتن دابین دەکرد.<ref name="Washington, DC-Mt. Zion Cemetery">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cr.nps.gov/nr/travel/wash/dc10.htm|سەردێڕ=Washington, DC--Mt. Zion Cemetery|وێبگە=cr.NPS.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110805022322/http://www.cr.nps.gov/nr/travel/wash/dc10.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> "لە دانیشتووانی پێش جەنگی ناوخۆییی ئەمریکادا کە ٦,٧٩٨ سپی‌پێست، ١,٣٥٨ ڕەشپێستی ئازاد، و ٥٧٧ کۆیلە بوون، دانیشتووانی جۆرجتاون زیادی کرد بۆ ١٧,٣٠٠ بەڵام نیوەی ئەم دانیشتووانە ڕەشپێستی ھەژار بوون."<ref name="Smith, A. Robert and Sevareid, Eric 154, Library of Congress card number 65–24912"/> {{بنز|کەنیسەی ڕەشپێستەکان|en|Black church|lt=کەنیسەکانی تری ڕەشپێستەکان}} لە جۆرجتاون بریتی بوون لە {{بنز|کەنیسەی باپتیستی یادەوەریی ئەلێکساندر|en|Alexander Memorial Baptist Church|lt=کەنیسەی باپتیستی یادەوەریی ئەلێکساندر}}، یەکەم کەنیسەی باپتیست، کەنیسەی باپتیستی ئۆرشەلیم، و کەنیسەی کاتۆلیکی ئێپیفانی.<ref name=remembered>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Black Georgetown Remembered |بڵاوکەرەوە=Georgetown University Press | author-last1=Lesko|author-first1= Kathleen M. |author-last2=Babb|author-first2= Valerie Melissa|author-last3= Gibbs|author-first3= Carroll R. |ساڵ=٢٠١٦|پەڕەکان=٢٠٣|ژپنک=٩٧٨١٦٢٦١٦٣٢٦٣}}</ref> === سەدەی ٢٠ەم === [[File:M Street NW, Georgetown, Washington, DC (46556250902).jpg|thumb|جۆرجتاون ناوچەی سەرەکیی بازاڕکردنی واشینگتنە و شوێنێکی سەرنجڕاکێشی سەرەکیی گەشتیارییە.]] [[File:Wisconsin Avenue NW, Georgetown, Washington, DC (45694221865).jpg|thumb|دیمەنی فرۆشگاکان لەسەر {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} کە بۆ کریسمس ڕازێندراونەتەوە]] [[File:M Street and 31st Street N.W., Georgetown, Washington, DC.jpg|thumb|دیمەنی فرۆشگاکان لەسەر {{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}}]] لە ساڵی ١٩١٥دا، {{بنز|پردی بافڵۆ|en|Dumbarton Bridge (Washington, D.C.)|lt=پردی بافڵۆ}} لەسەر شەقامی Qی ئێستا کرایەوە و ئەم بەشەی جۆرجتاونی بە بەشەکەی تری شارەکەوە لە ڕۆژھەڵاتی {{بنز|پارکی ڕۆک کریک|en|Rock Creek Park|lt=پارکی ڕۆک کریک}} بەستەوە. دروستکردنی نوێی باڵەخانە گەورەکانی ئاپارتمان لەسەر لێواری جۆرجتاون دەستیپێکرد. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٢٠کاندا، جۆن ئایڵدەر پێشەنگایەتیی ھەوڵەکانی کرد بۆ سوودوەرگرتن لە یاسا نوێیەکانی {{بنز|ناوچەبەندی|en|Zoning|lt=ناوچەبەندی}} بۆ دەرکردنی سنووردارکاری لەسەر دروستکردن لە جۆرجتاون.{{sfn|Mitchell|1983|p=2}} لە ساڵی ١٩٣٣دا، لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن {{بنز|ھۆراس پیسلی|en|Horace Peaslee|lt=ھۆراس پیسلی}} و ئەندازیارانی ھاوپەیمان بیرۆکەکانی خستەڕوو بۆ ئەوەی چۆن جۆرجتاون بپارێزرێت.{{sfn|Gutheim|Lee|2006|p=199}} {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}، کە ئەوکات خاوەندارێتیی لەلایەن {{بنز|ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆ|en|Baltimore and Ohio Railroad|lt=ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆوە}} دەکرا، بە فەرمی لە ئازاری ١٩٢٤دا کارەکانی وەستاند. دوای لافاوێکی سەخت لە ساڵی ١٩٣٦دا، ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆ کەناڵەکەی بە {{بنز|خزمەتگوزاریی پارکی نیشتمانی|en|National Park Service|lt=خزمەتگوزاریی پارکی نیشتمانی}} فرۆشت لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٨دا.<ref name="H-DC Discussion Network"/> ناوچەی کەنار دەریاکە کەشوھەوای پێشەسازیی خۆی لە نیوەی یەکەمی سەدەی ٢٠ەمدا ھێشتەوە. جۆرجتاون شوێنی کارگەی دار، کارگەی چیمەنتۆ، ئاشخانەی ئاری واشینگتن، و کارگەیەکی {{بنز|بەکارھێنانەوەی چەوری (خۆراک)|en|Rendering (animal product)|lt=توواندنەوەی گووشت}} بوو، بە دووکەڵکێشی سوتێنەر و کارگەیەکی بەرھەمھێنانی وزە بۆ سیستمی ترامیوای کۆنی {{بنز|کۆمپانیای ڕاکێشانی پایتەخت|en|Capital Traction Company|lt=کۆمپانیای ڕاکێشانی پایتەخت}}، کە لە بناری شەقامی ویسکۆنسێندا کەوتبوو، کە لە ساڵی ١٩٣٥دا داخرا، و لە تشرینی یەکەمی ١٩٦٨دا ڕووخێنرا. لە ساڵی ١٩٤٩دا، شارەکە {{بنز|شەرێگەی وایتھێرسست|en|Whitehurst Freeway|lt=شەرێگەی وایتھێرسستی}} دروست کرد، کە {{بنز|شەرێگە|en|Highway|lt=شەرێگەیەکی}} بەرزکراوە بوو لەسەر شەقامی K، بۆ ئەوەی ڕێگە بە {{بنز|ئۆتۆمبێل|en|Automobile|lt=شۆفێران}} بدات کە لە ڕێگەی {{بنز|پردی فرانسیس سکۆت کی|en|Francis Scott Key Bridge (Washington)|lt=پردی کی‌یوە}} دێنە ناوچەکەوە بە تەواوی ڕێگەی جۆرجتاون بپەڕێننەوە لە ڕێگەیان بۆ ناوەڕاستی شار. لە ساڵی ١٩٥٠دا، یاسای گشتیی ٨٠٨ پەسەند کرا، کە ناوچەی مێژووییی "جۆرجتاونی کۆن"ی دامەزراند.{{sfn|Lesko|1991|p=95}} یاساکە داوای دەکرد کە ڕاوێژ بە {{بنز|کۆمیسیۆنی ھونەرە جوانەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Commission of Fine Arts|lt=کۆمیسیۆنی ھونەرە جوانەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} بکرێت لەسەر ھەر دەستکارییەک، ڕووخاندنێک، یان دروستکردنی باڵەخانەیەک لەناو ناوچە مێژوویییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cfa.gov/georgetown/pl808_81.html |سەردێڕ=Old Georgetown Act |بڵاوکەرەوە=National Commission of Fine Arts |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090114015711/http://cfa.gov/georgetown/pl808_81.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٧دا، '''ناوچەی مێژووییی جۆرجتاون''' لە {{بنز|تۆماری نیشتمانیی شوێنە مێژووییەکان|en|National Register of Historic Places|lt=تۆماری نیشتمانیی شوێنە مێژووییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا}} تۆمار کرا.<ref name=nrhpdoc>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان={{NRHP url|id=67000025}}|سەردێڕ=National Register of Historic Places Inventory/Nomination: Georgetown Historic District |بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]|نووسەر=HL Boundary Review Project |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٨٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦}} with {{NRHP url|id=67000025|photos=y|title=11 historic images and photos}}</ref> === سەدەی ٢١ەم === جۆرجتاون شوێنی نیشتەجێبوونی زۆرێک لە سیاسییەکان و {{بنز|لۆبیست|en|Lobbying|lt=لۆبیستەکانە}}. ناوچەی مێژووییی کەنار دەریای جۆرجتاون لە ساڵی ٢٠٠٣دا زیاتر بوژێنرایەوە، و ھۆتێلەکانی {{بنز|ڕیتز-کارڵتن|en|Ritz-Carlton|lt=ڕیتز-کارڵتن}}، {{بنز|ھۆتێلەکانی فۆڕ سیزنز|en|Four Seasons Hotels and Resorts|lt=فۆڕ سیزنز}}، و ھۆتێلەکانی تری لەخۆگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://archrecord.construction.com/projects/bts/archives/adaptivereuse/04_ritz/overview.asp |سەردێڕ=The Ritz-Carlton Hotel and Residences, Georgetown |بڵاوکەرەوە=Architectural Record |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110827163723/http://archrecord.construction.com/projects/bts/archives/adaptivereuse/04_ritz/overview.asp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوچەی بازرگانیی زۆر گەشتیاریی جۆرجتاون شوێنی کۆمەڵێک فرۆشیاری تایبەتمەند و بووتیکی جۆراوجۆری مۆدەیە. == جوگرافیا == جۆرجتاون بە {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماک}} لە باشوورەوە، {{بنز|ڕۆک کریک (ڕووباری پۆتۆماک)|en|Rock Creek (Potomac River)|lt=ڕۆک کریک}} لە ڕۆژھەڵاتەوە، {{بنز|بێرلایت|en|Burleith|lt=بێرلایت}}، {{بنز|گڵۆڤەر پارک|en|Glover Park|lt=گڵۆڤەر پارک}}، و {{بنز|ئۆبزێرڤاتۆری سیرکڵ (واشینگتن دی سی)|en|Observatory Circle (Washington, D.C.)|lt=ئۆبزێرڤاتۆری سیرکڵ}} لە باکوورەوە، و {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}} لە ڕۆژئاواوە دەورە دراوە. زۆربەی جۆرجتاون بە زەویی پارکی و شوێنی سەوزایی دەورە دراوە کە وەک بەرگیرێک لە گەشەپێدان لە گەڕەکە ھاوسێکاندا خزمەت دەکەن، و بۆ حەوانەوە بەکاردێن. {{بنز|پارکی ڕۆک کریک|en|Rock Creek Park|lt=پارکی ڕۆک کریک}}، {{بنز|گۆڕستانی ئۆک ھیڵ (واشینگتن دی سی)|en|Oak Hill Cemetery (Washington, D.C.)|lt=گۆڕستانی ئۆک ھیڵ}}، پارکی مۆنترۆس، و {{بنز|دومبارتۆن ئۆکس|en|Dumbarton Oaks|lt=دومبارتۆن ئۆکس}} کەوتبوونە سەر لێواری باکوور و ڕۆژھەڵاتی جۆرجتاون، لە ڕۆژھەڵاتی شەقامی ویسکۆنسێن.{{sfn|Mitchell|1983|pp=14-15}} گەڕەکەکە لەسەر بەرزایییەکانی دەڕوانێتە سەر ڕووباری پۆتۆماک ھەڵکەوتووە. لە ئەنجامدا، ھەندێک لێژیی ڕاستەوخۆ لەسەر شەقامەکانی باکوور–باشووردا ھەن. {{بنز|قادرمەکانی ئەکسۆرسیست|en|Exorcist steps|lt=قادرمەکانی بەناوبانگی ''ئەکسۆرسیست''}} کە شەقامی M بە شەقامی پروپێکتەوە دەبەستنەوە بەھۆی زەویی گردیی گەڕەکەکەوە پێویست بوون. ڕێڕەوە بازرگانییە سەرەکییەکانی جۆرجتاون بریتین لە {{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}} و {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}}، کە فرۆشگاکانی ئاست بەرزی {{بنز|مۆدە|en|Fashion|lt=مۆدەیان}} ژمارەیەکی زۆر لە گەشتیاران و کڕیارانی ناوخۆیی لە درێژاییی ساڵدا ڕادەکێشن. ھەروەھا کۆمەڵگەی {{بنز|بەندەرگاوی واشینگتن|en|Washington Harbour|lt=بەندەرگاوی واشینگتن}} لەسەر {{بنز|شەقامی کی (واشینگتن دی سی)|en|K Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی K}} ھەیە، لەسەر کەنار دەریاکە، کە بار و ڕێستۆرانی کراوە لەخۆدەگرێت کە بۆ سەیرکردنی پێشبڕکێکانی بەلم بەناوبانگن. لە نێوان شەقامەکانی M و Kدا {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی مێژووییی چێساپیک و ئۆھایۆ}} دەڕوات، کە ئیمڕۆ تەنھا بەلمەکانی گەشتیاری تێیدا دێن و دەچن؛ ڕێڕەوە ھاوسێکان لەلایەن ڕاکەران و پیاسەکەرانەوە بەناوبانگن. == پەروەردە == === پەروەردەی سەرەتایی و ناوەندی === [[File:Hyde-Addison Elementary School.jpg|thumb|قوتابخانەی ھاید-ئادیسن]] [[File:Visitation1.jpg|thumb|{{بنز|قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون ڤیزی تەیشن|en|Georgetown Visitation Preparatory School|lt=قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون ڤیزی تەیشن}}]] لە درێژەی سەدەکانی ١٨، ١٩، و ٢٠ەمدا، کۆبوونەوەی سەروەت و سامان لە جۆرجتاوندا بووە ھۆی گەشەکردنی زۆرێک لە {{بنز|قوتابخانەی ئامادەکاریی زانکۆ|en|University-preparatory school|lt=قوتابخانە ئامادەکارییەکانی زانکۆ}} لەناو و دەوری گەڕەکەکەدا. یەکێک لە یەکەم قوتابخانەکان ئەکادیمیای کۆلۆمبی بوو لەسەر شەقامی N، کە لە ساڵی ١٧٨١دا دامەزرا و ستێفن بالچ وەک بەڕێوەبەەر خزمەتی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|author-last1=Clark|author-first1= Allen C. |سەردێڕ=Rev. Stephen Bloomer Balch, a Pioneer Preacher of Georgetown |journal=Records of the Columbia Historical Society |پەڕەکان=٧٣–٩٥}}</ref> قوتابخانە تایبەتەکانی ئێستا لە جۆرجتاون بریتیین لە {{بنز|قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون ڤیزی تەیشن|en|Georgetown Visitation Preparatory School|lt=قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون ڤیزی تەیشن}}، لە کاتێکدا لە نزیکیدا {{بنز|قوتابخانەی ڕۆژانەی جۆرجتاون|en|Georgetown Day School|lt=قوتابخانەی ڕۆژانەی جۆرجتاون}} ھەیە. {{بنز|قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون|en|Georgetown Preparatory School|lt=قوتابخانەی ئامادەکاریی جۆرجتاون}}، ھەرچەندە لە جۆرجتاون دامەزرا، لە ساڵی ١٩١٥دا گواسترایەوە بۆ شوێنی ئێستای کە چەندین میل لە باکووری جۆرجتاونەوەیە لە {{بنز|پارێزگای مۆنتگۆمێری، مەریلاند|en|Montgomery County, Maryland|lt=پارێزگای مۆنتگۆمێریدا}}. {{بنز|قوتابخانە گشتییەکانی ناوچەی کۆلۆمبیا|en|District of Columbia Public Schools|lt=قوتابخانە گشتییەکانی ناوچەی کۆلۆمبیا}} قوتابخانە گشتییەکانی ناوچەکە بەڕێوەدەبات، لەوانەش قوتابخانەی سەرەتاییی ھاید-ئادیسن لەسەر شەقامی O.<ref>"[https://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20Elementary%20%20K-8%20Schools.pdf Elementary Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170212035509/http://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20Elementary%20%20K-8%20Schools.pdf |date=February 12, 2017 }}" (2016-2017 School Year). [[District of Columbia Public Schools]]. Retrieved on May 27, 2018.</ref> ھاید-ئادیسن لە تێکەڵکردنی دوو قوتابخانەی ھاوسێوە پێکھات - قوتابخانەی سەرەتاییی ھاید و قوتابخانەی سەرەتاییی ئادیسن. بەشەکەی ئادیسن لە ساڵی ٢٠٠٨دا نۆژەنکرایەوە و بەشەکەی ھاید لە ھاوینی ساڵی ٢٠١٤دا نۆژەنکرایەوە. زۆرکردنێک کە دوو باڵەخانەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە لە ھاوینی ٢٠١٩دا تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sites.google.com/a/dc.gov/dcps-school-modernizations/home/hyde-addison-elementary-school|سەردێڕ=DCPS School Modernizations Hyde-Addison Elementary School|بڵاوکەرەوە=[[District of Columbia Public Schools]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190412222445/https://sites.google.com/a/dc.gov/dcps-school-modernizations/home/hyde-addison-elementary-school|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{بنز|قوتابخانەی ناوەندیی ھاردی (واشینگتن دی سی)|en|Hardy Middle School (Washington, D.C.)|lt=قوتابخانەی ناوەندیی ھاردی}} و {{بنز|قوتابخانەی ئامادەییی جاکسن-ڕید|en|Jackson-Reed High School|lt=قوتابخانەی ئامادەییی جاکسن-ڕید}} ھەردووکیان وەک قوتابخانەی ئامادەییی ناوچەیی خزمەتی جۆرجتاون دەکەن.<ref>"[https://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20Middle%20Schools.pdf Middle School Boundary Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211062934/http://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20Middle%20Schools.pdf |date=February 11, 2017 }}" (2016-2017 School Year). [[District of Columbia Public Schools]]. Retrieved on May 27, 2018.</ref><ref>"[https://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20High%20Schools.pdf High School Boundary Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131001432/https://dcps.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/dcps/publication/attachments/Attendance%20Zones%20for%20Neighborhood%20High%20Schools.pdf |date=January 31, 2017 }}" (2016-2017 School Year). [[District of Columbia Public Schools]]. Retrieved on May 27, 2018.</ref> {{بنز|قوتابخانەی ھونەرەکانی دووک ئێلینگتن|en|Duke Ellington School of the Arts|lt=قوتابخانەی ھونەرەکانی دووک ئێلینگتن}}، کە قوتابخانەیەکی گشتیی ھونەرییە، لە کۆمەڵگەکەدایە. === زانکۆی جۆرجتاون === [[File:Healy Pink.jpg|thumb|{{بنز|ھۆڵی ھیلی|en|Healy Hall|lt=ھۆڵی ھیلی}} لە {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}}]] کەمپی سەرەکیی {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}} کەوتۆتە سەر لێواری ڕۆژئاوای گەڕەکی جۆرجتاون. گەشەکردنی زانکۆکە بە باوکی ڕۆحی {{بنز|جۆن کارۆل (ئەسقەف)|en|John Carroll (bishop)|lt=جۆن کارۆلەوە}} بەستراوەتەوە کە زانکۆی جۆرجتاونی وەک {{بنز|زانکۆی تایبەت|en|Private university|lt=زانکۆیەکی تایبەتی}} {{بنز|یسوعییەکان|en|Society of Jesus|lt=یسوعی}} لە ساڵی ١٧٨٩دا دامەزراند، ھەرچەندە ڕەگ و ڕیشەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٦٣٤.<ref name=jstor>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Miniatures of Georgetown, 1634 to 1934 |یەکەم١=Edward A. |دوایین١=Fitzpatrick |journal=The Journal of Higher Education |بەرگ=٧|issue=1 |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٣٦|پەڕەکان=٥٦–٥٧|doi=10.2307/1974310 |بڵاوکەرەوە=The Journal of Higher Education, Vol. 7, No. 1 |دوایین٢=Nevils |یەکەم٢=William Coleman |jstor=1974310}}</ref> ھەرچەندە قوتابخانەکە لە ساڵانی سەرەتاییدا ڕووبەڕووی کێشەی دارایی بووەوە، بەڵام جۆرجتاون گەشەی کرد بۆ زانکۆیەکی گەورە دوای {{بنز|جەنگی ناوخۆییی ئەمریکا|en|American Civil War|lt=جەنگی ناوخۆییی ئەمریکا}} لەژێر ڕابەرایەتیی سەرۆکی زانکۆ {{بنز|پاتڕیک فرانسیس ھیلی|en|Patrick Francis Healy|lt=پاتڕیک فرانسیس ھیلی}}. وەک ساڵی ٢٠٠٧، زانکۆکە {{nowrap|٦,٨٥٣ خوێندکاری بەکالۆریۆس}} و {{nowrap|٤,٤٩٠ خوێندکاری خوێندنی باڵای}} لە کەمپی سەرەکیدا ھەیە.<ref name=factsheet>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://explore.georgetown.edu/documents/?DocumentID=742&PageTemplateID=52 |سەردێڕ=Georgetown At A Glance |ئیش=[communications.georgetown.edu/ Office of Communications] |بڵاوکەرەوە=Georgetown University |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070218221043/http://explore.georgetown.edu/documents/?DocumentID=742&PageTemplateID=52 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |df=mdy-all}}</ref> کەمپی سەرەکی کەمێک زیاتر لە {{convert|102|acre|ha}}یە و ٥٨ باڵەخانە، شوێنی نیشتەجێبوونی خوێندکاران کە دەتوانێت ٨٠٪ی خوێندکارانی بەکالۆریۆس لەخۆبگرێت، دامەزراوە وەرزشییە جیاوازەکان، و قوتابخانەی پزیشکی لەخۆدەگرێت.<ref name=factsheet/> زۆربەی باڵەخانەکان داڕشتنی {{بنز|معماری گۆتیکی زانکۆیی|en|Collegiate Gothic|lt=معماریی گۆتیکی زانکۆیی}} و {{بنز|معماری جۆرجی|en|Georgian architecture|lt=معماریی خشتی جۆرجی}} بەکاردێنن. شوێنە سەوزەکانی کەمپەکە فوورەکان، گۆڕستانێک، کۆمەڵە گوڵی گەورە، دارستانە بچووکەکان، و گۆڕەپانە کراوەکان لەخۆدەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://explore.georgetown.edu/news/?ID=25425 |سەردێڕ=Georgetown Goes Greener |ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٠٧|ئیش=Blue & Gray |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070715181913/http://explore.georgetown.edu/news/?ID=25425 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> کەمپی سەرەکی بە شێوەیەکی نەریتی لە دەوری گۆڕەپانی داڵگرێن چڕ بووەتەوە، ھەرچەندە مەیدانی سوور شوێنی گرتۆتەوە وەک ناوەندی ژیانی خوێندکاران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thehoya.com/eg/campus/locations/redsquare.cfm |سەردێڕ=Red Square |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929091757/http://www.thehoya.com/eg/campus/locations/redsquare.cfm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> {{بنز|ھۆڵی ھیلی|en|Healy Hall|lt=ھۆڵی ھیلی}}، کە بە شێوازی {{بنز|معماری ڕوژاندنەوەی ڕۆمانی|en|Romanesque Revival architecture|lt=ڕۆمانیی فلیمی}} لە ساڵانی ١٨٧٧ تا ١٨٧٩ دروستکراوە، گرنگترین یاقووتی معماریی کەمپی جۆرجتاونە، و {{بنز|نیشانەی مێژووییی نیشتمانی|en|National Historic Landmark|lt=نیشانەیەکی مێژووییی نیشتمانییە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Georgetown University's Healy Building |یەکەم=Hardy |دوایین=George |journal=The Journal of the Society of Architectural Historians |بەرگ=٣١|issue=3 |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٧٢|پەڕەکان=٢٠٨–٢١٦|doi=10.2307/988766 |بڵاوکەرەوە=Journal of the Society of Architectural Historians, Vol. 31, No. 3 |jstor=988766 |ناونیشان=http://jsah.ucpress.edu/content/31/3/208.full.pdf}}</ref> فیلمی ساڵی ١٩٧٣ی {{بنز|ئەکسۆرسیست (فیلم)|en|The Exorcist|lt=''ئەکسۆرسیست''}} بەشێکی لە زانکۆی جۆرجتاون و ناوچەکانی دەوربەریدا وێنەگیراوە. {{بنز|قادرمەکانی ئەکسۆرسیست|en|Exorcist steps|lt=قادرمەکانی ئەکسۆرسیست}}، ئەو قادرمەیەی کە کەسایەتیی باوکی ڕۆحی دامیان پێیدا کەوتە خوارەوە، شەقامی پروپێکت، لەسەر لێواری کەمپەکە، بە شەقامی Mەوە دەبەستێتەوە. === کتێبخانە گشتییەکان === [[File:Georgetown Neighborhood Library, Washington, D.C LCCN2012630010.tif|thumb|{{بنز|کتێبخانەی گەڕەکی جۆرجتاون|en|Georgetown Neighborhood Library|lt=کتێبخانەی گەڕەکی جۆرجتاون}}]] {{بنز|کتێبخانەی گشتیی ناوچەی کۆلۆمبیا|en|District of Columbia Public Library|lt=کتێبخانەی گشتیی ناوچەی کۆلۆمبیا}} {{بنز|کتێبخانەی گەڕەکی جۆرجتاون|en|Georgetown Neighborhood Library|lt=کتێبخانەی گەڕەکی جۆرجتاون}} بەڕێوەدەبات،<ref>"[http://www.dclibrary.org/hours-locations Hours & Locations]". [[District of Columbia Public Library]]. Retrieved on October 21, 2009.</ref> کە سەرەتا لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٥دا لە شوێنی بەنداوی پێشووی جۆرجتاون کرایەوە. کتێبخانەیەکی گشتیی پێشتر لە جۆرجتاون لەلایەن سەرمایەدار {{بنز|جۆرج پیبۆدی|en|George Peabody|lt=جۆرج پیبۆدییەوە}} لە ساڵی ١٨٦٧دا دروستکرا و لە ژوورێکی قوتابخانەی کێرتیس لەسەر شەقامی O لە بەرامبەر کەنیسەی سانت جۆن لە ساڵی ١٨٧٥دا کرایەوە. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٣٠کاندا، لیژنەیەکی کتێبخانە پێکھێنرا بۆ ھاندانی دامەزراندنی لکێکی نوێی کتێبخانەی گشتی لە جۆرجتاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Georgetown Neighborhood Library History|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://dclibrary.org/node/726|بڵاوکەرەوە=DC Public Library|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160126024248/http://dclibrary.org/node/726|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> باڵەخانەکە بە توندی بەھۆی ئاگرکەوتنەوەوە لە ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٧دا زیانی بەرکەوت، و کەوتە ژێر نۆژەنکردنەوە و فراوانکردنێک بە تێچووی ١٧.٩ ملیۆن دۆلار. باڵەخانەکە دواتر لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠دا ڕووی کردەوە بە بڕوانامەی {{بنز|ڕێبەرایەتی لە دیزاینی وزە و ژینگەدا|en|Leadership in Energy and Environmental Design|lt=LEED}}-زیو لە ئەنجومەنی باڵەخانەی سەوزی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Georgetown Library Opened Oct. 18, 2010|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://dclibrary.org/node/607|بڵاوکەرەوە=DC Public Library|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> نهۆمی سێیەمی تازە دروستکراوی کۆنتڕۆڵکراوی کەشوھەوا ئێستا کۆکراوەکانی کتێبخانەی سەرەتاییی پیبۆدی تێدا پارێزراوە و ناوەندێکە بۆ لێکۆڵینەوە لەسەر مێژووی جۆرجتاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Peabody Room at the Georgetown Neighborhood Library|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشان=http://dclibrary.org/node/35929|بڵاوکەرەوە=DC Public Library|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> == گواستنەوە == [[File:Francis Scott Key bridge.jpg|thumb|{{بنز|پردی فرانسیس سکۆت کی|en|Francis Scott Key Bridge (Washington)|lt=پردی کی}}، کە لەسەر {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماکدا}} دەپەڕێتەوە، جۆرجتاون بە بەشی {{بنز|رۆسلین، ڤێرجینیا|en|Rosslyn, Virginia|lt=رۆسلین}} لە {{بنز|پارێزگای ئارلینگتن، ڤێرجینیا|en|Arlington County, Virginia|lt=ئارلینگتنی ڤێرجینیاوە}} دەبەستێتەوە.]] [[File:C&O Canal - Georgetown.jpg|thumb|right|{{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}} لە ناو جۆرجتاوندا تێپەڕ دەبێت]] گرنگیی گواستنەوەی جۆرجتاون بە شوێنەکەی لە خوار {{بنز|ھێڵی کەوتن|en|Fall line|lt=ھێڵی کەوتنی}} {{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماکدا}} دیاری کرابوو. {{بنز|پردی ئاوڕێڕەوی پۆتۆماک|en|Potomac Aqueduct Bridge|lt=پردی ئاوڕێڕەو}} (و دواتر، {{بنز|پردی فرانسیس سکۆت کی|en|Francis Scott Key Bridge (Washington)|lt=پردی فرانسیس سکۆت کی}}) جۆرجتاونی بە {{بنز|ڤێرجینیا|en|Virginia|lt=ڤێرجینیاوە}} دەبەستەوە. پێش ئەوەی پردی ئاوڕێڕەو دروست بكرێت، خزمەتگوزاریی بەلەم کە خاوەندارێتیی لەلایەن جۆن مەیسنەوە دەکرا جۆرجتاونی بە ڤێرجینیاوە دەبەستەوە.{{sfn|Ecker|1933|p=39}} لە ساڵی ١٧٨٨دا، پردێک لەسەر {{بنز|ڕۆک کریک (ڕووباری پۆتۆماک)|en|Rock Creek (Potomac River)|lt=ڕۆک کریک}} دروست کرا بۆ بەستنەوەی شەقامی بریج ({{بنز|شەقامی ئێم (واشینگتن دی سی)|en|M Street (Washington, D.C.)|lt=شەقامی M}}) بە شاری فیدراڵییەوە.{{sfn|Ecker|1933|p=53}} جۆرجتاون کەوتبووە شوێنی بەیەکگەیشتنی {{بنز|کەناڵی ئەلێکساندریا (ڤێرجینیا)|en|Alexandria Canal (Virginia)|lt=کەناڵی ئەلێکساندریا}} و {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}. کەناڵی C&O، کە لە ساڵی ١٨٢٩دا لە جۆرجتاون دەستیپێکرد، لە ساڵی ١٨٥١دا گەیشتە {{بنز|کەمبەرلاند، مەریلاند|en|Cumberland, Maryland|lt=کەمبەرلاند، مەریلاند}}، و تا ساڵی ١٩٢٤ کاریکرد. {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} لەسەر ھێڵی ڕێگەی غلۆرکردنەوەی بەرمی {{بنز|ھۆگسھێد|en|Hogshead|lt=ھۆگسھێدی}} تووتن لە گوندەکانی {{بنز|مەریلاند|en|Maryland|lt=مەریلاندەوە}} بوو، و خانووی گومرگی فیدراڵی لەسەر شەقامی ٣١یەمدا بوو (کە ئێستا وەک نووسینگەی پۆستە بەکاردێت). کۆنترین پردی شارەکە، پردی بەردی ڕەق کە شەقامی ویسکۆنسێن بەسەر کەناڵی C&Oدا دەبات، و کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٣١، لە ١٦ی ئەیاری ٢٠٠٧دا بەڕووی ھاتووچۆدا کرایەوە دوای نۆژەنکردنەوەیەک بە تێچووی ٣.٥ ملیۆن دۆلار. تەنھا پردی مایەوە لە پێنج پرد کە لەلایەن کۆمپانیای کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆوە لە جۆرجتاوندا دروستکرابوون.<ref>Weiss, Eric M., "Public Works - Oldest Bridge Reopens", ''[[Washington Post]]'', Thursday, May 17, 2007, page B-5.</ref> چەندین ھێڵی ترامیوا و ھێڵی ئاسنی نێوان شارەکان ڕێبوارانیان لە {{بنز|گۆڕەپانی ئۆتۆمبێلی جۆرجتاون|en|Georgetown Car Barn|lt=گۆڕەپانی ئۆتۆمبێلی جۆرجتاوندا}} لە جۆرجتاون ئاڵوگۆڕ دەکرد، کە {{بنز|کۆمپانیای ڕاکێشانی پایتەخت|en|Capital Traction Company|lt=کۆمپانیای ڕاکێشانی پایتەخت}} لە نزیک کۆتاییی پردی ئاوڕێڕەو و دواتر پردی کی بەڕێوەی دەبرد (بڕوانە {{بنز|ترامیواکان لە واشینگتن دی سی|en|Streetcars in Washington, D.C.|lt=ترامیواکان لە واشینگتن دی سی}}). وەستگەیەک کە خزمەتی {{بنز|ھێڵی ئاسنی گڕێت فۆڵس و ئۆڵد دۆمینیۆن|en|Great Falls and Old Dominion Railroad|lt=ھێڵی ئاسنی گڕێت فۆڵس و ئۆڵد دۆمینیۆن}} و جێگرەوەکەی، {{بنز|ھێڵی ئاسنی واشینگتن و ئۆڵد دۆمینیۆن|en|Washington and Old Dominion Railroad|lt=ھێڵی ئاسنی واشینگتن و ئۆڵد دۆمینیۆنی}} دەکرد، لە بەردەم دیوارێکی بەردین لەسەر ڕێگەی کەناڵ لە تەنیشت قادرمەکانی ئەکسۆرسیست، ڕاستەوخۆ لە ڕۆژئاوای گۆڕەپانی ئۆتۆمبێلەکاندا لە ساڵی ١٩١٢ تا ١٩٢٣ کەوتبوو. پێنج ھێڵی ڤێرجینیای شارەدێ، کە لە {{بنز|رۆسلین، ڤێرجینیا|en|Rosslyn, Virginia|lt=رۆسلیندا}} بەیەک دەگەیشتن، بەستەرەیان لە تۆڕی ترامیوای واشینگتن دی سییەوە دابین دەکرد بۆ {{بنز|گۆڕستانی نیشتمانیی ئارلینگتن|en|Arlington National Cemetery|lt=گۆڕستانی نیشتمانیی ئارلینگتن}}، {{بنز|فۆرت مایەر|en|Fort Myer|lt=فۆرت مایەر}}، {{بنز|ناوکی، ڤێرجینیا|en|Nauck, Virginia|lt=ناوکی}}، {{بنز|ئەلێکساندریا، ڤێرجینیا|en|Alexandria, Virginia|lt=ئەلێکساندریا}}، {{بنز|ماونت ڤێرنۆن|en|Mount Vernon|lt=ماونت ڤێرنۆن}}، {{بنز|کلارێندۆن، ئارلینگتن، ڤێرجینیا|en|Clarendon, Arlington, Virginia|lt=کلارێندۆن}}، {{بنز|بۆڵستن، ڤێرجینیا|en|Ballston, Virginia|lt=بۆڵستن}}، {{بنز|فۆڵس چێرچ، ڤێرجینیا|en|Falls Church, Virginia|lt=فۆڵس چێرچ}}، {{بنز|ڤیێنا، ڤێرجینیا|en|Vienna, Virginia|lt=ڤیێنا}}، {{بنز|فێرفاکس، ڤێرجینیا|en|Fairfax, Virginia|lt=فێرفاکس}}، {{بنز|لیسبێرگ، ڤێرجینیا|en|Leesburg, Virginia|lt=لیسبێرگ}}، {{بنز|بلومۆنت، ڤێرجینیا|en|Bluemont, Virginia|lt=بلومۆنت}}، و {{بنز|پارکی گڕێت فۆڵس|en|Great Falls Park|lt=گڕێت فۆڵس}} (بڕوانە {{بنز|ترامیواکانی باکووری ڤێرجینیا|en|Northern Virginia trolleys|lt=ترامیواکانی باکووری ڤێرجینیا}}). کارکردنی ترامیوا لە واشینگتن دی سی لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢دا کۆتایی ھات. لە ساڵی ١٩١٠دا، {{بنز|ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆ|en|Baltimore and Ohio Railroad|lt=ھێڵی ئاسنی بالبیمۆر و ئۆھایۆ}} لکێکی ١١ مەیلی لە {{بنز|سیلڤەر سپڕینگ، مەریلاند|en|Silver Spring, Maryland|lt=سیلڤەر سپڕینگ، مەریلاندەوە}} بۆ شەقامی وۆتەر لە جۆرجتاون تەواو کرد لە ھەوڵێکی شکستخواردوودا بۆ دروستکردنی بەستەرێکی باشووری بۆ {{بنز|ئەلێکساندریا، ڤێرجینیا|en|Alexandria, Virginia|lt=ئەلێکساندریا، ڤێرجینیا}}.<ref name=Schwieterman>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schwieterman|یەکەم=Joseph P.|ساڵ=٢٠٠١|chapter-url=https://books.google.com/books?id=To0W-SyP8z4C&pg=PA116|chapter=Bethesda, Maryland (55,277)|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=To0W-SyP8z4C|سەردێڕ=When The Railroad Leaves Town: American Communities In The Age of Rail Line Abandonment: Eastern United States|پەڕەکان=١١٧–١١٨|ژپنک=٠٩٤٣٥٤٩٩٧٣|lccn=00054505|oclc=٧٠٢١٧٩٨٠٨|شوێن={{بنز|کێرکسڤیل، میزوری|en|Kirksville, Missouri|lt=کێرکسڤیل، میزوری}}|بڵاوکەرەوە={{بنز|زانکۆی دەوڵەتیی ترومان|Truman State University|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|via={{بنز|گووگڵ بووکس|Google Books}}</ref> لە کاتی کرانەوەی میترۆوە، دەنگۆی ناوبەناو ھەبووە سەبارەت بە زیادهێنانی ھێڵێکی تری ژێر زەوی و تۆنێلێک لە خوار ڕووباری پۆتۆماکەوە بۆ خزمەتکردنی ناوچەکە. سێ مەحەتە نزیکەی یەک میل (١.٦ کیلومەتر) لە ناوەڕاستی جۆرجتاونەوە دوورن. == ناوچەی مێژوویی و نیشانە مێژوویییەکان == تەواوی گەڕەکی جۆرجتاون وەک {{بنز|ناوچەی نیشانەی مێژووییی نیشتمانی|National Historic Landmark District|معماری کۆلۆنیالی|Colonial architecture|معماری فیدراڵی|Federal architecture|67000025}}}}</ref> ھەروەھا جۆرجتاون شوێنی چەندین نیشانەی مێژووییی ترە، لەوانەش: * باڵەخانەی کەنال سکوێر، ١٠٥٤ شەقامی ٣١یەم، NW، ماڵی پێشووی {{بنز|کۆمپانیای ئامێری خشتەسازی|en|Tabulating Machine Company|lt=کۆمپانیای ئامێری خشتەسازی}}، پێشەنگێکی ڕاستەوخۆی {{بنز|ئای بی ئێم|en|IBM|lt=ئای بی ئێم}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/vintage/vintage_4506VV2027.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050121185758/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/vintage/vintage_4506VV2027.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=IBM Archives: Tabulating Machine Co. plant|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|وێبگە=www-03.IBM.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.seacatchrestaurant.com/history/|سەردێڕ=Sea Catch Restaurant & Raw Bar|وێبگە=SeaCatchRestaurant.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> * {{بنز|یانەی میوانخانەی شار|en|City Tavern Club|lt=یانەی میوانخانەی شار}}، دروستکراوی ١٧٩٦، کۆنترین پێکھاتەی بازرگانییە لە واشینگتن دی سی. * {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}، کە لە ساڵی ١٨٢٩دا دەستیپێکرد. * {{بنز|دومبارتۆن ئۆکس|en|Dumbarton Oaks|lt=دومبارتۆن ئۆکس}}، ٣١٠١ شەقامی R، NW، ماڵی پێشووی {{بنز|جۆن سی کاڵھۆن|en|John C. Calhoun|lt=جۆن سی کاڵھۆن}}، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، کە مەنشووری {{بنز|نەتەوە یەکگرتووەکان|en|United Nations|lt=نەتەوە یەکگرتووەکانی}} تێدا لە ساڵی ١٩٤٤دا داڕێژرا. * ئێڤەرمەی، دروستکراوی ١٨٠١ و نۆژەنکراوە لەلایەن F. Lammot Belin{{sfn|Mitchell|1983|p=10}} * {{بنز|ماڵی فۆرێست-ماربێری|en|Forrest-Marbury House|lt=ماڵی فۆرێست-ماربێری}}، ٣٣٥٠ شەقامی M، NW، لەو شوێنەی کە {{بنز|جۆرج واشینگتن|en|George Washington|lt=جۆرج واشینگتن}} لەگەڵ خاوەن زەوییە ناوخۆیییەکان کۆبووەوە بۆ بەدەستھێنانی {{بنز|واشینگتن دی سی|en|Washington, D.C.|lt=ناوچەی کۆلۆمبیا}}، کە لە ئێستادا باڵیۆزخانەی ئوکراینایە. * کەنیسەی لوتەرانیی جۆرجتاون، دامەزراوی ١٧٦٩، یەکەم کەنیسە بوو لە جۆرجتاون. پێکھاتەی ئێستای کەنیسەکە، کە چوارەمینە لەسەر شوێنەکە، لە ساڵی ١٩١٤دا دروستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.georgetownlutheran.com/history.html |سەردێڕ=Church History |بڵاوکەرەوە=Georgetown Lutheran Church |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080510032126/http://www.georgetownlutheran.com/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |df=mdy-all}}</ref> * کەنیسەی پرێسبیتێریی جۆرجتاون لە ساڵی ١٧٨٠دا لەلایەن کشیش {{بنز|ستێفن بلۆمەر بالچ|en|Stephen Bloomer Balch|lt=ستێفن بلۆمەر بالچەوە}} دامەزرا. پێشتر کەوتبووە سەر شەقامی بریج (شەقامی M)، باڵەخانەی ئێستای کەنیسەکە لە ساڵی ١٨٨١دا لەسەر شەقامی P دروستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gtownpres.org/history.asp |سەردێڕ=History |بڵاوکەرەوە=Georgetown Presbyterian Church |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409131454/http://www.gtownpres.org/history.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> * {{بنز|ھۆڵی ھیلی|en|Healy Hall|lt=ھۆڵی ھیلی}} لە کەمپی {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=جۆرجتاون}}، کە بە شێوازی ڕۆمانیی فلیمی لە ساڵانی ١٨٧٧ تا ١٨٧٩ دروستکرا، لە ساڵی ١٩٨٧دا وەک نیشانەی مێژووییی نیشتمانی دەستنیشان کرا. * کەنیسەی میتۆدیستیی یەکگرتووی کێوی سیۆن و گۆڕستانی کێوی سیۆن<ref name="Washington, DC-Mt. Zion Cemetery"/> * {{بنز|گۆڕستانی ئۆک ھیڵ (واشینگتن دی سی)|en|Oak Hill Cemetery (Washington, D.C.)|lt=گۆڕستانی ئۆک ھیڵ}}، بەخششی {{بنز|ویلیام ویڵسن کۆرکۆران|en|William Wilson Corcoran|lt=ویلیام ویڵسن کۆرکۆران}} کە {{بنز|کەنیسەی گۆڕستانی ئۆک ھیڵ (واشینگتن دی سی)|en|Oak Hill Cemetery Chapel (Washington, D.C.)|lt=کەنیسەی}} {{بنز|معماری ڕوژاندنەوەی گۆتیک|en|Gothic Revival architecture|lt=ڕوژاندنەوەی گۆتیک}} و دەروازەکانی لەلایەن {{بنز|جەیمس ڕێنۆیک جونیۆر|en|James Renwick Jr.|lt=جەیمس ڕێنۆیک جونیۆرەوە}} دیزاین کرابوون، لە کاتێکدا شوێنی حەوانەوەی ویلی، کوڕی {{بنز|ئەبراھام ڕینکۆڵن|en|Abraham Lincoln|lt=ئەبراھام ڕینکۆڵن}} و کەسایەتییەکانی تر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cr.nps.gov/nr/travel/wash/dc9.htm|سەردێڕ=Washington, DC--Oak Hill Cemetery|وێبگە=cr.NPS.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191207110237/https://www.cr.nps.gov/nr/travel/wash/dc9.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{بنز|ماڵی بەردینی کۆن (واشینگتن دی سی)|en|Old Stone House (Washington, D.C.)|lt=ماڵی بەردینی کۆن}}، دروستکراوی ١٧٦٥، کە کەوتۆتە سەر شەقامی M کۆنترین خانووە لە واشینگتن دی سی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nps.gov/rocr/oldstonehouse/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19970422010803/http://www.nps.gov/rocr/oldstonehouse/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ١٩٩٧|سەردێڕ=National Park Service - We're Sorry|وێبگە=NPS.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> * {{بنز|تودۆر پلەییس|en|Tudor Place|lt=تودۆر پلەییس}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tudorplace.org|سەردێڕ=Tudor Place - Historic House & Garden|وێبگە=TudorPlace.org|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> و دومبارتۆن کۆرت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dumbartoncourt.com/|سەردێڕ=DumbartonCourt.com|وێبگە=DumbartonCourt.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110207105227/http://dumbartoncourt.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{بنز|تاقیگە و نووسینگەی ڤۆڵتا|en|Volta Laboratory and Bureau|lt=تاقیگە و نووسینگەی ڤۆڵتا}}، دروستکراو لەلایەن {{بنز|ئەلێکساندەر گراھام بێڵ|en|Alexander Graham Bell|lt=ئەلێکساندەر گراھام بێڵەوە}} وەک یەکەم تاقیگەی فەرمیی لێکۆڵینەوەی، کە قازانجەکانی بۆ دامەزراندنی دامەزراوەیەکی لێکۆڵینەوە و پەروەردەیی تایبەت بە خزمەتکردنی کەڕەکان بەکارھات، کە ئیمڕۆ وەک {{بنز|کۆمەڵەی ئەلێکساندەر گراھام بێڵ بۆ کەڕ و گوێ‌گرانەکان|en|Alexander Graham Bell Association for the Deaf and Hard of Hearing|lt=کۆمەڵەی ئەلێکساندەر گراھام بێڵ بۆ کەڕ و گوێ‌گرانەکان}} کار دەکات، کە بە 'AG Bell'یش ناسراوە.<ref name="NPS">National Park Service. [https://web.archive.org/web/20070626214722/http://www.nps.gov/history/nr/travel/wash/dc14.htm Washington, D.C. National Register of Historic Places: Volta Laboratory & Bureau], National Park Service, U.S. Department Of The Interior, Washington. Retrieved from NPS.gov website December 2009.</ref> == کەسایەتییە دیارەکان == [[File:Martin's Tavern (53820915738).jpg|thumb|{{بنز|میوانخانەی مارتین|en|Martin's Tavern|lt=میوانخانەی مارتین}}، کە لەوێدا {{بنز|جۆن ئێف کێنیدی|en|John F. Kennedy|lt=جۆن ئێف کێنیدی}} داوای ھاوسەرگیریی لە {{بنز|ژاکلین کێنیدی ئۆناسیس|en|Jacqueline Kennedy Onassis|lt=ژاکی}} کرد لە ساڵی ١٩٥٣دا]] === دانیشتووانی پێشوو === * {{بنز|مادلین ئۆڵبرایت|en|Madeleine Albright|lt=مادلین ئۆڵبرایت}}، {{بنز|وەزیری دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Secretary of State|lt=وەزیری دەرەوەی ئەمریکای}} پێشوو لە کاتی {{بنز|کابینەی بیڵ کلینتن|en|Presidency of Bill Clinton|lt=ئیدارەی کلینتندا}} * {{بنز|ماکس باوکۆس|en|Max Baucus|lt=ماکس باوکۆس}}، {{بنز|سیناتۆری ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Senator|lt=سیناتۆری ئەمریکا}} لە {{بنز|مۆنتانا|en|Montana|lt=مۆنتاناوە}} لە ساڵی ١٩٧٨ تا ٢٠١٤ * {{بنز|ئەلێکساندەر گراھام بێڵ|en|Alexander Graham Bell|lt=ئەلێکساندەر گراھام بێڵ}}، داھێنەر و زانا، بۆ ماوەیەکی کورتی لە جۆرجتاون ژیاوە بەھۆی دانیشتنەکانی کۆنگرە و دادگا کە پەیوەندیدار بوون بە پاتێنتی تلفۆنەوە<ref name="NPS" /> * {{بنز|پێدرۆ کاسان ناڤێ|en|Pedro Casanave|lt=پێدرۆ کاسان ناڤێ}}، پێنجەمین سەرۆکی شارۆچکەی جۆرجتاون کە سەرپەرشتیی دروستکردنی {{بنز|کۆشکی سپی|en|White House|lt=کۆشکی سپیی}} کرد و بەردی بناغەکەی لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٧٩٢دا دانا * {{بنز|جولیا چایڵد|en|Julia Child|lt=جولیا چایڵد}}، چێشتکەر، نووسەر، و کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی، لەگەڵ پۆڵی ھاوسەری لە جۆرجتاون ژیاون. یەکەم شوێنی نیشتەجێبوونیان، کە لە ساڵی ١٩٤٨دا کڕدرابوو، لەسەر شەقامی ئۆڵڤ بوو لە جۆرجتاون. لە ساڵی ١٩٥٦دا، گەڕانەوە بۆ جۆرجتاون، و لە ماڵەکەی شەقامی ئۆڵڤدا ژیان تا کاتێک گواستیانەوە بۆ {{بنز|کەمبریج، مەساچووسیتس|en|Cambridge, Massachusetts|lt=کەمبریج، مەساچووسیتس}} لە ساڵی ١٩٥٩دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/reliable-source/wp/2015/06/30/the-julia-child-house-in-georgetown-can-be-yours-for-1-1-million/|سەردێڕ='The Julia Child House' in Georgetown can be yours for $1.1 Million|یەکەم=Helena|دوایین=Andrews-Dyer|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|via=www.WashingtonPost.com}}</ref> * {{بنز|فرانسیس سکۆت کی|en|Francis Scott Key|lt=فرانسیس سکۆت کی}}، پارێزەر، نووسەر، و شاعیر کە {{بنز|ئاڵای ئەستێرەدار|en|The Star-Spangled Banner|lt="ئاڵای ئەستێرەدار"}}ی لە کاتی {{بنز|جەنگی بالبیمۆر|en|Battle of Baltimore|lt=جەنگی بالبیمۆردا}} لە ١٤ی ئەیلوولی ١٨١٤دا نووسی * {{بنز|جۆن ئێف کێنیدی|en|John F. Kennedy|lt=جۆن ئێف کێنیدی}}، ٣٥ەمین {{بنز|سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|President of the United States|lt=سەرۆکی ئەمریکا}}، لە ساڵانی ١٩٥٠کاندا لە جۆرجتاون ژیاوە کاتێک لە {{بنز|ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States House of Representatives|lt=ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا}} و {{بنز|سێنای ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Senate|lt=سێنای ئەمریکادا}} خزمەتی دەکرد. لە ساڵی ١٩٥٣دا، کێنیدی داوای ھاوسەرگیریی لە {{بنز|ژاکلین کێنیدی ئۆناسیس|en|Jacqueline Kennedy Onassis|lt=ژاکلین کێنیدی ئۆناسیس}} کرد لە {{بنز|میوانخانەی مارتین|en|Martin's Tavern|lt=میوانخانەی مارتین}} لە ١٢٦٤ی {{بنز|شەقامی ویسکۆنسێن|en|Wisconsin Avenue|lt=شەقامی ویسکۆنسێن}} لە جۆرجتاون. لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٦١دا، کێنیدی بۆ {{بنز|دەستبەکاربوونی جۆن ئێف کێنیدی|en|Inauguration of John F. Kennedy|lt=ڕێوڕەسمی دەستبەکاربوونی سەرۆکایەتیی}} ڕۆیشت لە ماڵەکەی خۆی لە ٣٣٠٧ی شەقامی N. * {{بنز|ڕۆبێرت موولەر|en|Robert Mueller|lt=ڕۆبێرت موولەر}}، {{بنز|بەڕێوەبەری نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|en|Director of the Federal Bureau of Investigation|lt=بەڕێوەبەری پێشووی FBI}} لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١٣ * {{بنز|ئێلیزابێت تەیلۆر|en|Elizabeth Taylor|lt=ئێلیزابێت تەیلۆر}}، ئەکتەر، کە لە کاتی ھاوسەرگیریی لەگەڵ سیناتۆری ئەمریکا {{بنز|جۆن وۆرنەر|en|John Warner|lt=جۆن وۆرنەردا}} لە ساڵی ١٩٧٦ تا ١٩٨٢ لە جۆرجتاون ژیاوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://patch.com/district-columbia/georgetown/local-connection-elizabeth-taylors-marriage-to-va-sence4001832e|سەردێڕ=Local Connection: Elizabeth Taylor's Marriage to VA Senator John Warner Made Georgetown her Home|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١١|وێبگە=Patch.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151208203445/http://patch.com/district-columbia/georgetown/local-connection-elizabeth-taylors-marriage-to-va-sence4001832e|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * {{بنز|ھێرمان وۆک|en|Herman Wouk|lt=ھێرمان وۆک}}، نووسەری برێنەوەی {{بنز|خەڵاتی پولیتزەر بۆ چیرۆک|en|Pulitzer Prize for Fiction|lt=خەڵاتی پولیتزەر}} بۆ {{بنز|یاخیبوونی کەین|en|The Caine Mutiny|lt=''یاخیبوونی کەین''}}، لە جۆرجتاون نیشتەجێ بوو، کە لەوێدا دەچووە {{بنز|کەنیسەی کێشەر ئیسرائیل (واشینگتن دی سی)|en|Kesher Israel (Washington, D.C.)|lt=کەنیسەی کێشەر ئیسرائیل}}، کە کەنیسەیەکی جووەکانی جۆرجتاون بوو، لە نێوان ساڵانی ١٩٦٤ و ١٩٨٣دا کاتێک لێکۆڵینەوەی دەکرد و ڕۆمانەکانی {{بنز|باەکانی جەنگ|en|The Winds of War|lt=''باەکانی جەنگ''}} و {{بنز|جەنگ و یادەوەری|en|War and Remembrance|lt=''جەنگ و یادەوەری''}}ی دەکۆڵیەوە، کە دوو ڕۆمانن دەربارەی {{بنز|جەنگی جیهانیی دووەم|en|World War II|lt=جەنگی جیهانیی دووەم}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=30 Years: Rabbi Philip Rabinowitz - a Commemoration and Remembrance |ناونیشان=http://images.shulcloud.com/440/uploads/rabinowitz-program-v2.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> * {{بنز|ئۆلیڤیا وایڵد|en|Olivia Wilde|lt=ئۆلیڤیا وایڵد}}، ئەکتەر و نووسەر === دانیشتووانی ئێستا === * {{بنز|جۆن کێری|en|John Kerry|lt=جۆن کێری}}، وەزیری دەرەوەی پێشووی ئەمریکا لە کاتی {{بنز|کابینەی باراک ئۆباما|en|Presidency of Barack Obama|lt=ئیدارەی ئۆبامادا}} * {{بنز|بۆب وودوارد|en|Bob Woodward|lt=بۆب وودوارد}}، ڕاپۆرتنێر لە {{بنز|زە واشینگتن پۆست|en|The Washington Post|lt=''زە واشینگتن پۆست''}}، کە ڕاپۆرتەکانی {{بنز|کێشەی وۆتەرگەیت|en|Watergate scandal|lt=کێشەی وۆتەرگەیتی}} ئاشکرا کرد، کە بووە ھۆی دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆکی ئەمریکا {{بنز|ڕیچارد نیکسۆن|en|Richard Nixon|lt=ڕیچارد نیکسۆن}} == لە کەلتووری جەماوەریدا == === فیلم و تەلەڤیزیۆن === [[File:Exorcist Stairs.jpg|thumb|{{بنز|قادرمەکانی ئەکسۆرسیست|en|Exorcist steps|lt=قادرمەکانی ''ئەکسۆرسیست''}} لە {{بنز|زانکۆی جۆرجتاون|en|Georgetown University|lt=زانکۆی جۆرجتاون}}]] ==== سەدەی ٢٠ەم ==== * {{بنز|تۆپاز (فیلمی ١٩٦٩)|en|Topaz (1969 film)|lt=''تۆپاز''}} (١٩٦٩) * {{بنز|ئەکسۆرسیست (فیلم)|en|The Exorcist|lt=''ئەکسۆرسیست''}} (١٩٧٣، چیرۆکەکەی لە جۆرجتاونە و بەشێکی لەوێ وێنەگیراوە. لە دیمەنی لووتکەی فیلمەکەدا، پاڵەوانەکە لە قادرمەی ٧٥ پێپلیکانی لە کۆتاییی شەقامی ٣٦یەمدا دەخرێتە خوارەوە، کە شەقامی پروپێکت بە شەقامی Mی خوارەوە دەبەستێتەوە. قادرمەکە بە {{بنز|قادرمەکانی ئەکسۆرسیست|en|Exorcist steps|lt=قادرمەکانی ''ئەکسۆرسیست''}} ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|author-last1=Slovick|author-first1= Matt |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/features/dcmovies/exorcist.htm |سەردێڕ=D.C. Movies: The Exorcist |newspaper={{بنز|زە واشینگتن پۆست|en|The Washington Post|lt=زە واشینگتن پۆست}} |ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> * {{بنز|ئاگرەکەی سانت ئێلمۆ (فیلم)|en|St. Elmo's Fire (film)|lt=''ئاگرەکەی سانت ئێلمۆ''}} (١٩٨٥) * {{بنز|ھیچ ڕێگەیەک بۆ دەرچوون نییە (فیلمی ١٩٨٧)|en|No Way Out (1987 film)|lt=''ھیچ ڕێگەیەک بۆ دەرچوون نییە''}} (١٩٨٧، مەحەتەیەکی {{بنز|میترۆی واشینگتن|en|Washington Metro|lt=میترۆی}} جۆرجتاونی تێدا دەرکەوت وەک خاڵێکی چیرۆک، ھەرچەندە ھیچ مەحەتەیەکی لەو شێوەیە بوونی نییە؛ وێنەکانی مەحەتەی ژێر زەوی لە {{بنز|بالبیمۆر، مەریلاند|en|Baltimore, Maryland|lt=بالبیمۆر، مەریلاند}} وێنەگیران. دیمەنەکانی ڕاوەدوونان لەسەر {{بنز|شەرێگەی وایتھێرسست|en|Whitehurst Freeway|lt=شەرێگەی وایتھێرسست}} وێنەگیران). * {{بنز|پیاوەکە بە یەک پێڵاوی سوورەوە|en|The Man with One Red Shoe|lt=''پیاوەکە بە یەک پێڵاوی سوورەوە''}} (١٩٨٥، فیلمێکی سەرەتاییی {{بنز|تۆم ھانکس|en|Tom Hanks|lt=تۆم ھانکس}}) * {{بنز|ئەگەرەکان ھەن (فیلم)|en|Chances Are (film)|lt=''ئەگەرەکان ھەن''}} (١٩٨٩) * {{بنز|ئەکسۆرسیست ٣|en|The Exorcist III|lt=''ئەکسۆرسیست ٣''}} (١٩٩٠) * {{بنز|تایمکۆپ|en|Timecop|lt=''تایمکۆپ''}} (١٩٩٤) * {{بنز|دڕۆی ڕاستەقینە|en|True Lies|lt=''دڕۆی ڕاستەقینە''}} (١٩٩٤) * {{بنز|دەیڤ (فیلم)|en|Dave (film)|lt=''دەیڤ''}} (١٩٩٣) * {{بنز|چەقاڵەکە (فیلمی ١٩٩٧)|en|The Jackal (1997 film)|lt=''چەقاڵەکە''}} (١٩٩٧) * {{بنز|دوژمنی دەوڵەت (فیلم)|en|Enemy of the State (film)|lt=''دوژمنی دەوڵەت''}} (١٩٩٨) * {{بنز|دیک (فیلم)|en|Dick (film)|lt=''دیک''}} (١٩٩٩، {{بنز|کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ|en|Chesapeake and Ohio Canal|lt=کەناڵی چێساپیک و ئۆھایۆ}}) * {{بنز|ھەڵبژاردن (فیلمی ١٩٩٩)|en|Election (1999 film)|lt=''ھەڵبژاردن''}} (١٩٩٩) ==== سەدەی ٢١ەم ==== {{columns-list|colwidth=35em| * {{بنز|یاریی سیخوڕی|en|Spy Game|lt=''یاریی سیخوڕی''}} (٢٠٠١) * {{بنز|ڕاپۆرتی کەمینە (فیلم)|en|Minority Report (film)|lt=''ڕاپۆرتی کەمینە''}} (٢٠٠٢) * {{بنز|دامەزراوەکە (فیلم)|en|The Recruit (film)|lt=''دامەزراوەکە''}} (٢٠٠٣) * {{بنز|کچەکەی تەنیشتمان (فیلمی ٢٠٠٤)|en|The Girl Next Door (2004 film)|lt=''کچەکەی تەنیشتمان''}} (٢٠٠٤) * {{بنز|تێکدەرانی ئاھەنگی ھاوسەرگیری|en|Wedding Crashers|lt=''تێکدەرانی ئاھەنگی ھاوسەرگیری''}} (٢٠٠٥) * {{بنز|ترانسفۆرمەرز (فیلم)|en|Transformers (film)|lt=''ترانسفۆرمەرز''}} (٢٠٠٧) * {{بنز|جۆرجتاون (فیلم)|en|Georgetown (film)|lt=''جۆرجتاون''}} (٢٠١٩) * {{بنز|ژنە سەرسوڕھێنەرەکە ١٩٨٤|en|Wonder Woman 1984|lt=''ژنە سەرسوڕھێنەرەکە ١٩٨٤''}} (٢٠٢٠) * {{بنز|دوای خوێندنەوە بێسوودی بکه|en|Burn After Reading|lt=''دوای خوێندنەوە بێسوودی بکه''}} (٢٠٠٨، جۆرجتاونی بە شێوەیەکی دیار نیشاندا، بەڵام وێنەگرتنەکە لە {{بنز|برۆکلین|en|Brooklyn|lt=برۆکلین}} ئەنجامدرا). * {{بنز|باڵی ڕۆژئاوا (کۆمەڵەی تەلەڤیزیۆنی)|en|The West Wing|lt=''باڵی ڕۆژئاوا''}} (١٩٩٩ تا ٢٠٠٦، بەشێوەی ناوبەناو دیمەنەکانی لە جۆرجتاون و دەوروبەریدا وێنەدەگیرا)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dickerson |یەکەم١=Justin |سەردێڕ='West Wing' Graduates at Georgetown |ناونیشان=https://www.thehoya.com/west-wing-graduates-at-georgetown/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171103185957/http://www.thehoya.com/west-wing-graduates-at-georgetown/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Newspaper |بڵاوکەرەوە=The Hoya |ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠٠٣}}</ref> }} == سەرچاوەکان == '''پەراوێزەکان''' {{reflist}} '''کتێبنامە''' {{refbegin}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=A Portrait of Old Georgetown |ساڵ=١٩٣٣|بڵاوکەرەوە=Garrett & Massie, Inc. |دوایین=Ecker |یەکەم= Grace Dunlop}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gutheim|یەکەم١= Frederick Albert|یەکەم٢= Antoinette J.|دوایین٢= Lee |سەردێڕ=Worthy of the Nation: Washington, DC, from L'Enfant to the National Capital |بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press |ساڵ=٢٠٠٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lesko|یەکەم= Kathleen Menzies |سەردێڕ=Black Georgetown Remembered : A History Of Its Black Community From The Founding Of "The Town of George" |author-first2=Valerie |author-last2=Babb |author-first3=Carroll R. |author-last3=Gibbs |بڵاوکەرەوە=Georgetown University Press |ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٩٧٨١٦٢٦١٦٣٢٦٣|oclc=٩٢٢٥٧٢٣٦٧|ref={{harvid|Lesko|1991}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mitchell|یەکەم= Mary |سەردێڕ=Glimpses of Georgetown: Past and Present |ساڵ=١٩٨٣|بڵاوکەرەوە=The Road Street Press}} {{refend}} '''خوێندنەوەی زیاتر''' * [https://web.archive.org/web/20041207010947/http://www.georgetowndc.com/aboutgeorgetown.php Historical Overview of Georgetown], from the Georgetown Partnership. * Griffith, Gary. "[http://www.westendguide.us/whurst0104.htm Whitehurst Freeway Coming Down?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041225050245/http://westendguide.us/whurst0104.htm |date=December 25, 2004 }}" at [http://www.westendguide.us/ WestEndGuide.us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150223001205/http://www.westendguide.us/ |date=February 23, 2015 }} * King, Leroy O. ''100 Years of Capital Traction - The Story of Streetcars in the Nations Capital'', Taylor Publishing Company, Dallas, Texas, Third printing, 1989, {{ISBN|0-9600938-1-8}}. * [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/14/AR2006071401398.html Georgetown's Hidden History], from the ''{{بنز|زە واشینگتن پۆست|en|The Washington Post|lt=واشینگتن پۆست}}'', by Andrew Stephen, July 16, 2006 * [https://web.archive.org/web/20060706131955/http://www.rootsweb.com/~dcgenweb/georgetown.htm Georgetown's early history] * [https://web.archive.org/web/20071012101639/http://www.nps.gov/nr/travel/wash/dc15.htm Georgetown Historic District], National Park Service. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category}} {{wikivoyage|Washington, D.C./Georgetown}} * [http://www.cagtown.org/ Citizens Association of Georgetown] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240918084543/https://cagtown.org/ |date=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }} * [http://www.georgetowndc.com/ GeorgetownDC.com] * [http://www.georgetowner.com/ ''The Georgetowner''] {{geographic location |Centre=جۆرجتاون |Northwest={{بنز|بێرلایت|en|Burleith|lt=بێرلایت}} |West={{بنز|فۆکسھۆڵ، واشینگتن دی سی|en|Foxhall, Washington, D.C.|lt=فۆکسھۆڵ}} |South={{بنز|ڕووباری پۆتۆماک|en|Potomac River|lt=ڕووباری پۆتۆماک}} |Southeast={{بنز|فۆگی باثم|en|Foggy Bottom|lt=فۆگی باثم}} |East ={{بنز|دوپۆنت سیرکڵ، واشینگتن دی سی|en|Dupont Circle, Washington, D.C.|lt=دوپۆنت سیرکڵ}}<br />{{بنز|وێست ئێند، واشینگتن دی سی|en|West End, Washington, D.C.|lt=وێست ئێند}} |Northeast={{بنز|ناوچەی مێژووییی شەریدان-کالۆراما|en|Sheridan-Kalorama Historic District|lt=کالۆراما}} |North ={{بنز|پارکی مۆنترۆس|en|Montrose Park|lt=پارکی مۆنترۆس}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:جۆرجتاون (واشینگتن دی سی)}} [[پۆل:جۆرجتاون (واشنتن دی سی)| ]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٧٥١ لە سیانزە کۆلۆنییەکەدا]] [[پۆل:معماری فیدراڵی لە واشینگتن دی سی]] [[پۆل:شارەوانییە پێشووەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:گەڕەکەکانی باکووری ڕۆژئاوا (واشینگتن دی سی)]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان لەسەر ڕووباری پۆتۆماک]] [[پۆل:ناوچە و شەقامە بازرگانییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] 99u6qu19sx1hhuksirbw3cyybsyul7p 0 299405 1684597 1644888 2026-10-09T22:34:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1684597 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = وسوانە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|وسوانة}}<br>{{lang-en| Wswana}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.919986| 44.712231}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی وسوانە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.919986| 44.712231|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٦١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''وسوانە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 6zrsoi8n9m7qrkjopn2h3qhaqb1en00 3 299746 1684688 1680926 2026-10-10T01:51:11Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٦٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation of the week/ئەرشیڤی 1]] 1684688 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation of the week/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2026-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Divorce in Poland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Divorce in Poland''' occurs at a rate slightly below that of the average for Europe. In the Polish legal system, divorce proceedings fall within the exclusive jurisdiction of the civil court; there is no legal basis for resolving a marriage through the agreement of the spouses or through administrative procedures. Divorce requests are assessed by the court, in accordance with the positive and negative prerequisites set in the relevant law. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the Macedonian Revolutionary Struggle]]'''<br /> <small>''([[:mk:Ден на македонската револуционерна борба]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Day of the Macedonian Revolutionary Struggle''' (Macedonian: Ден на македонската револуционерна борба),[1] also known as Day of VMRO, is a national holiday which is celebrated on October 23 in North Macedonia. In 2007, the holiday was voted into law as a new national holiday. It is a non-working day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٥، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wimmen's Comix]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Wimmen's Comix''''', later retitled (respelled) as Wimmin's Comix, is an influential all-female underground comics anthology published from 1972 to 1992. Though it covered a wide range of genres and subject matters, Wimmen's Comix focused more than other anthologies of the time on feminist concerns, homosexuality, sex and politics in general, and autobiographical comics. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30988228 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulet affair]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulet affair''', also known as British Hawaii, was the insubordinate five-month occupation of the Hawaiian Kingdom in 1843 by British naval officer Captain Lord George Paulet, of HMS Carysfort. It was ended by the arrival of American warships sent to defend Hawaii's independence. The British government in London did not authorise the move and it had no official status. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30993988 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:No-AI label]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:No AI Sign.svg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''no-AI label''' is a label used on a product to signify that it was not made using generative AI. Phrases on the labels include but are not limited to "human-made", "proudly human" and "AI-free". Some organisations that provide the labels allow product creators to download and use their no-AI labels for free, while others charge creators for analysing the content and allowing the use of the labels if the organisation believes that no AI was used. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31028050 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Scotty (dinosaur)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Scotty Tyrannosaurus.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Scotty''' is the nickname for the Tyrannosaurus rex fossil, catalogued as RSM P2523.8, that was discovered in Saskatchewan, Canada in 1991.[3] The fossilised remains were painstakingly removed, almost completely by hand, over two decades from the rock in which they were embedded. When the preparation was complete in 2011, an around 65% complete T. rex skeleton was revealed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٢، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31045260 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Descartes Highlands]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Apollo 16 landingsite.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Descartes Highlands''' is an area of lunar highlands located on the near side that served as the landing site of the American Apollo 16 mission in early 1972. The Descartes Highlands is located in the area surrounding Descartes crater, after which the feature received its name <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٧، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31087748 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Battaglia del pastificio]]'''<br /> <small>''([[:en:Battle of Checkpoint Pasta]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:OTO Melara Somalia 1993.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''battaglia del pastificio''', talvolta chiamata anche battaglia del checkpoint Pasta, fu uno scontro a fuoco verificatosi a Mogadiscio tra le truppe italiane e le milizie Mooryaan somale del generale Aidid ed è ricordata per essere stata la prima battaglia che vide impiegati i militari dell'Esercito Italiano dalla fine della seconda guerra mondiale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٣٩، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31108366 --> 6j25gya345wng0ynw1g1fqsmoieimz2 0 300159 1684581 1669522 2026-10-09T21:14:46Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684581 wikitext text/x-wiki {{Databox}}{{ھەنووکەیی|date=August 2026}}لە ١٠ی ئابی ٢٠٢٦، بوومەلەرزەیەک بە گوڕی ٧٫٤ پلە ناوچەى [[چۆکۆ (کۆڵۆمبیا)|چۆکۆی]] لە [[کۆڵۆمبیا|کۆلۆمبیا]] ھەژاند؛ لە ئەنجامدا لانیکەم ٢٥٠ کەس گیانیان لەدەست دا و زیاتر لە ٢٬٥٠٠ کەسی تر بریندار بوون، ھەروەھا زیاتر لە ٤٬٠٠٠ کەسیش بێسەروشوێن ڕاگەیەندران و زیانێکی زۆریش بە سەرانسەری وڵات کەوت. بوومەلەرزەکە لە زۆربەی ناوچەکانی کۆلۆمبیا و لە بەشێک لە وڵاتانی دراوسێ ([[ئێکوادۆر]] و [[پەنەما]] ھەستی پێکرا، و زیانی گەورەی لە شارەکانی کالی، پێریرا، کیبدۆ، مانیسالەس و چەند ناوچەیەکی تر دروست کرد. حکوومەتی کۆلۆمبیا باری نائاساییی نیشتمانیی ڕاگەیاند و دەست بە ئۆپەراسیۆنەکانی [[گەڕان و ڕزگارکردن]] کرا لە ناوچە زیانبەرکەوتووەکاندا. == بومەلەرزە == [[پەڕگە:M_7.4_-_5_km_S_of_San_José_del_Palmar,_Colombia.png|وێنۆک|نەخشەی توندیی لەرزینەکە بەپێی {{Abbr|USGS|دەزگای ڕووپێویی جیۆلۆجیی ئەمریکا}}]] بەپێی زانیارییەکانی ڕووپێویی جیۆلۆجیی ویلایەتە یەکگرتووەکان، بومەلەرزەکە بە گوڕی ٧٫٤ لەسەر پێوەری گوڕی سات پێوانە کراوە و لە قووڵایی {{cvt|110.3|km}} ڕوویداوە.<ref name="anss12">{{cite anss|M 7.4 – 5 km E of San José del Palmar, Colombia|2026|us6000tjl2}}</ref> بەڵام دەزگای ڕووپێویی جیۆلۆجیی کۆڵۆمبیا (CGS) هەمان گوڕی بۆ بومەلەرزەکە پشتڕاستکردووەتەوە بەڵام قووڵاییەکەی بە {{cvt|96|km}} خەمڵاندووە. چەقی بومەلەرزەکە بە دووریی {{cvt|20|km}} بووە لە شارۆچکەی سان خۆسێ دێل پاڵمار لە [[چۆکۆ (کۆڵۆمبیا)|چۆکۆ]]، و لە کاتژمێر ٠٧:٣٤ی بەیانی بە کاتی کۆڵۆمبیا ڕوویداوە.<ref name="sgc12">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.sgc.gov.co/detalleevento/SGC2026pqqmro/resumen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260810141539/https://www.sgc.gov.co/detalleevento/SGC2026pqqmro/resumen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=Colombian Geological Survey |سەردێڕ=San José del Palmar – Chocó, Colombia |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ڕووی زانستییەوە، هۆکاری ئەم بومەلەرزەیە دەگەڕێتەوە بۆ شکان و خلیسکانی چینەکانی زەوی لە قووڵایییەکی مامناوەنددا. ئەمەش لە ئەنجامی ڕۆچوونی پلێتی (بەردەڵانی) نازکا بە ژێر پلێتی ئەمریکای باشووردا دروست بووە، بە درێژایی هێڵی لێککەوتنی نێوان ئیکوادۆر و کۆڵۆمبیا.<ref name="anss12" /> دەزگای (CGS)ی کۆڵۆمبی ڕایگەیاند کە ئەمە بەهێزترین بومەلەرزە بووە لە وڵاتەکەدا لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا،<ref name="bbc10a2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Amerise|یەکەم١=Atahualpa|سەردێڕ=Un fuerte terremoto de magnitud 7,4 golpea el occidente de Colombia, causando numerosos daños humanos y materiales|ناونیشان=https://www.bbc.com/mundo/articles/cly5720pnz4o|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=BBC Mundo|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|زمان=es|trans-title=A powerful 7.4 magnitude earthquake strikes western Colombia, causing widespread human and material damage}}</ref> و گەورەترینیشە لە دوای بومەلەرزەکەی توماکۆی ١٩٧٩ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Vásquez|یەکەم١=Fernando|سەردێڕ=Terremoto de magnitud 7,4 es el más fuerte registrado en Colombia en la última década|ناونیشان=https://www.radionacional.co/actualidad/terremoto-de-magnitud-74-es-el-mas-fuerte-registrado-en-colombia-en-la-ultima-decada|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٦|ئیش=Radio Nacional de Colombia|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٢٦|زمان=es|trans-title=The 7.4 magnitude earthquake is the strongest recorded in Colombia in the last decade}}</ref> لە دوای بومەلەرزە سەرەکییەکە، لانی کەم ٥٤ پاشلەرزە ڕوویان داوە،<ref name="Buitrago11a2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Buitrago|یەکەم١=Loren Sofía|سەردێڕ=Sube a 169 la cifra de muertos por el terremoto en Colombia: hay más de 1.200 heridos y 54 réplicas|ناونیشان=https://www.elcolombiano.com/colombia/muertos-terremoto-en-colombia-heridos-replicas-choco-hoy-GC39809690|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=El Colombiano|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢٦|زمان=es|trans-title=The death toll from the earthquake in Colombia rises to 169: there are more than 1,200 injured and 54 aftershocks}}</ref> کە بەهێزترینیان گوڕەکەی {{M|b|5.0}} بوو و لە کاتژمێر ٠٨:١٨ی بەیانی ڕوویدا.<ref>{{cite anss|M 5.0 – 16 km W of San José del Palmar, Colombia|2026|us6000tjm4}}</ref> کاریگەریی ئەم بومەلەرزەیە هێندە بەهێز بوو کە لە ٣٢ پایتەختی پارێزگاکانی کۆڵۆمبیا هەستی پێکرا و خەڵک ناچار بوون باڵەخانەکانیان چۆڵ بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Colombia declara la situación de "desastre nacional" tras el terremoto de 7,4 que deja al menos 111 muertos y varios edificios caídos|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/internacional/20260810/11611420/terremoto-colombia.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=La Vanguardia|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|زمان=es|trans-title=Colombia declares a state of "national disaster" after a 7.4 magnitude earthquake leaves at least 111 dead and several buildings collapsed}}</ref> مەزەندە دەکرێت لەرزینەکە بۆ ماوەی نزیکەی دوو خولەک بەردەوام بووبێت،<ref name="bbc2" /> و تەنانەت لە وڵاتانی [[پەنەما]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aizprúa |یەکەم=Julio César |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.infobae.com/panama/2026/08/10/panamenos-salen-a-las-calles-al-sentir-los-efectos-del-sismo-de-74-registrado-en-colombia/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=infobae |زمان=es |سەردێڕ=Panameños salen a las calles al sentir los efectos del sismo de 7.4 registrado en Colombia}}</ref> [[ئێکوادۆر|ئیکوادۆر]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fuerte terremoto de magnitud 7.4 sacude a Colombia y se siente en Bogotá y varias ciudades del país|ناونیشان=https://www.univision.com/noticias/america-latina/fuerte-sismo-sacude-el-departamento-de-choco-en-colombia-este-lunes|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=N+ Univision|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|زمان=es|trans-title=A powerful 7.4 magnitude earthquake struck Colombia and was felt in Bogotá and several other cities across the country}}</ref> و [[ڤێنیزوێلا]] هەستی پێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://colombiaone.com/2026/08/10/colombia-earthquake-damage/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=Colombia 1|زمان=en|سەردێڕ=Colombia Earthquake Causes Damage and Injuries as Choco Bears the Brunt of the Shaking|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260810170557/https://colombiaone.com/2026/08/10/colombia-earthquake-damage/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|url-status=dead}}</ref> جێگەی سەرنجە کە ئەم بومەلەرزەیە ڕێک لە هەمان ئەو ناوچەیەدا ڕوویداوە کە چەقی بومەلەرزەکەی ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ بوو (کە ئەو کات قووڵاییەکەی {{cvt|108|km}} و گوڕەکەی {{M|w|7.2}} بوو).<ref name="bbc10a2" /><ref>{{cite anss|M 6.4 – 4 km N of El Cairo, Colombia|1979|usp000145h}}</ref> بومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٧٩ زۆر وێرانکەر بوو، و توندییەکەی بەپێی پێوەری مێرکالی گەیشتە ئاستی VII–VIII (واتە زۆر بەهێز تا وێرانکەر) لە ناوچەیەکی فراواندا کە شارەکانی پێرێیرا، ئەرمینیا و مانیزالێس-ی دەگرتەوە. هەروەها لەو کاتەدا لەرزینەکە بە ئاستی شەشەم (بەهێز) لە شارەکانی کالی، ئیباگێ، کویبدۆ و [[مێدێلین]]، و بە ئاستی پێنجەم (مامناوەند) لە شاری پایتەخت، [[بۆگۆتا]] هەستی پێکرابوو.<ref name="Dimaté05a2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Dimaté |یەکەم١=Cristina |دوایین٢=Rivera |یەکەم٢=Luis |دوایین٣=Cisternas |یەکەم٣=Armando |ڕێکەوت=٢٠٠٥|سەردێڕ=Re-visiting large historical earthquakes in the Colombian Eastern Cordillera |journal=Journal of Seismology |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–٢٢|doi=10.1007/s10950-005-1413-2}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|2026 Colombia earthquake}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 5o7xch8jta1crhla7nti7v7gt86065h 3 300330 1684809 1684177 2026-10-10T08:00:53Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1684809 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (19 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Vivairan2@fa.wikibooks|Vivairan2@fa.wikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alphama@Global|Alphama@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sam Paris@global|Sam Paris@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/Barras 2|Barras 2]] — <small>Requests for bureaucratship</small> * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for bureaucratship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang|Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Yivan000@tlwiktionary|Yivan000@tlwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-06</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (7 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Sibiru45@bjnwiktionary|Sibiru45@bjnwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-07</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#咽頭べさ@piwikipedia|咽頭べさ@piwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) rwjjk5to8emfeehsurh6h5j5prpybsi 0 300369 1684587 1629690 2026-10-09T21:45:04Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684587 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{Infobox sportsperson | name = تاتیانا مێکفادن | image = T McFadden London Marathon 2014 - Wheelchair (65).jpg | image_size = | caption = تاتیانا مێکفادن لە لەندەن ٢٠١٢ | full_name = | nickname = تاتی | nationality = {{USA}} | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٩|٤|٢١}} | birth_place = [[سەنت پیتەرزبورگ|لێنینگراد]]، [[کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەت]]، یەکێتیی سۆڤیەت | hometown = [[کلارکسڤیل، مێریلەند]]، ئەمریکا | death_date = | death_place = | height = | weight = | sport = گۆڕەپان و مەیدانی کورسیی کەمئەندامان | event = | club = | college_team = تیمەکانی باسکە و گۆڕەپان و مەیدانی کورسیی کەمئەندامانی [[زانکۆی ئیلینۆی]] | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport | [[گۆڕەپان و مەیدانی پارالۆمپیک|گۆڕەپان و مەیدان]]ی ژنان T٥٤}} {{MedalCountry|{{USA}}}} {{MedalCompetition|[[یارییەکانی پارالۆمپیک]]}} {{MedalGold| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦|ڕیۆ ٢٠١٦]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ٤٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| ڕیۆ ٢٠١٦ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| ڕیۆ ٢٠١٦ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ١٥٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٥٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| ڕیۆ ٢٠١٦ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ٥٠٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٥٠٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢|لەندەن ٢٠١٢]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ – ٤٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| لەندەن ٢٠١٢ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ – ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| لەندەن ٢٠١٢ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ – ١٥٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٥٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠|تۆکیۆ ٢٠٢٠]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ – ٤ × ١٠٠ مەتری تێکەڵەی ڕیلەی|٤ × ١٠٠ مەتری تێکەڵەی ڕیلەی]] }} {{MedalSilver| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤|ئەسینا ٢٠٠٤]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤ – ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨|پەکین ٢٠٠٨]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ – ٢٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٢٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver| پەکین ٢٠٠٨ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ – ٤٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver| پەکین ٢٠٠٨ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ – ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver| ڕیۆ ٢٠١٦ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver| ڕیۆ ٢٠١٦ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ – ماراسۆنی ژنان T٥٤|ماراسۆن – T٥٤]]}} {{MedalSilver| تۆکیۆ ٢٠٢٠ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ – ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver|[[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٤|پاریس ٢٠٢٤]]|[[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٤ – ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤|ئەسینا ٢٠٠٤]] | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤ – ٢٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٢٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze| پەکین ٢٠٠٨ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ – ٤ × ١٠٠ مەتری ڕیلەی ژنان T٥٣–٥٤|٤ × ١٠٠ مەتر – T٥٣–٥٤]]}} {{MedalBronze| لەندەن ٢٠١٢ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ – ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze| تۆکیۆ ٢٠٢٠ | [[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ – ٥٠٠٠ مەتری ژنان T٥٤|٥٠٠٠ مەتر – T٥٤]] }} {{MedalBronze|پاریس ٢٠٢٤|[[گۆڕەپان و مەیدان لە یارییەکانی پارالۆمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٤ – ٤ × ١٠٠ مەتری تێکەڵەی ڕیلەی|٤ × ١٠٠ مەتری تێکەڵەی ڕیلەی]]}} {{MedalCompetition|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهان|پاڵەوانیەتییەکانی جیهان]]}} {{MedalGold|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٠٦|ئاسن ٢٠٠٦]]|١٠٠ مەتر – T٥٤}} {{MedalGold|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١|کرایستچەرچ ٢٠١١]]|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ٢٠٠ مەتری ژنان|٢٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|کرایستچەرچ ٢٠١١|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ٤٠٠ مەتری ژنان|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|کرایستچەرچ ٢٠١١|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ٨٠٠ مەتری ژنان|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|کرایستچەرچ ٢٠١١|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ١٥٠٠ مەتری ژنان|١٥٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣|لیۆن ٢٠١٣]]|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ١٠٠ مەتری ژنان|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|لیۆن ٢٠١٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ٢٠٠ مەتری ژنان|٢٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|لیۆن ٢٠١٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ٤٠٠ مەتری ژنان|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|لیۆن ٢٠١٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ٨٠٠ مەتری ژنان|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|لیۆن ٢٠١٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ١٥٠٠ مەتری ژنان|١٥٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalGold|لیۆن ٢٠١٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ – ٥٠٠٠ مەتری ژنان|٥٠٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{Medal|Gold|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٧|لەندەن ٢٠١٧]]|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٧ – ٢٠٠ مەتری ژنان|٢٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{Medal|Gold|لەندەن ٢٠١٧|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٧ – ١٥٠٠ مەتری ژنان|١٥٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalSilver|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٠٦|ئاسن ٢٠٠٦]]|٢٠٠ مەتر – T٥٤}} {{MedalSilver|ئاسن ٢٠٠٦|٤٠٠ مەتر – T٥٤}} {{MedalSilver|کرایستچەرچ ٢٠١١|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ٤ × ٤٠٠ مەتری ڕیلەی ژنان|٤ × ٤٠٠ مەتر – T٥٣–٥٤]]}} {{MedalSilver|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٢٣|پاریس ٢٠٢٣]]|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٢٣ – ٤٠٠ مەتری ژنان|٤٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze|کرایستچەرچ ٢٠١١|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١١ – ١٠٠ مەتری ژنان|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٢٣|پاریس ٢٠٢٣]]|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٢٣ – ١٠٠ مەتری ژنان|١٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalBronze|پاریس ٢٠٢٣|[[پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠٢٣ – ٨٠٠ مەتری ژنان|٨٠٠ مەتر – T٥٤]]}} {{MedalCompetition|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک]]}} {{MedalGold|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٠|نیویۆرک ٢٠١٠]]|ماراسۆن}} {{MedalBronze|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١١|نیویۆرک ٢٠١١]]|ماراسۆن}} {{MedalGold|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٣|نیویۆرک ٢٠١٣]]|ماراسۆن}} {{MedalGold|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٤|نیویۆرک ٢٠١٤]]|ماراسۆن}} {{MedalGold|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٥|نیویۆرک ٢٠١٥]]|ماراسۆن}} {{MedalGold|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٦|نیویۆرک ٢٠١٦]]|ماراسۆن}} {{MedalSilver|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٧|نیویۆرک ٢٠١٧]]|ماراسۆن}} {{MedalSilver|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٨|نیویۆرک ٢٠١٨]]|ماراسۆن}} {{MedalSilver|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠١٩|نیویۆرک ٢٠١٩]]|ماراسۆن}} {{MedalSilver|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠٢١|نیویۆرک ٢٠٢١]]|ماراسۆن}} {{MedalSilver|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠٢٥|نیویۆرک ٢٠٢٥]]|[[ماراسۆنی شاری نیویۆرک ٢٠٢٥|ماراسۆن]]}} {{MedalSport | [[خلیسکێنەی سەر بەفری بەردەوامی پارالۆمپیک]]ی ژنان دانیشتن}} {{MedalCountry|{{flagu|ویلایەتە یەکگرتووەکان}}}} {{MedalCompetition|[[یارییەکانی پارالۆمپیک]]}} {{MedalSilver| [[یارییەکانی پارالۆمپیکی زستانەی ٢٠١٤|سۆچی ٢٠١٤]] | [[خلیسکێنەی سەر بەفری بەردەوام لە یارییەکانی پارالۆمپیکی زستانەی ٢٠١٤ – ١ کیلۆمەتری خێرای ژنان|١ کیلۆمەتر خێرا]]}} }}'''تاتیانا مێکفادن''' (بە ئینگلیزی: Tatyana McFadden؛ لەدایکبووی ٢١ی نیسانی ١٩٨٩<ref name="AP">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.news.com.au/sport/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/story-fnect155-1226624801231 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324050134/https://www.news.com.au/sport/breaking-news/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/news-story/48f531298b21ead00e5222f033d3b427 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|agency=Associated Press |سەردێڕ="Boston wheelchair winner Tatyana McFadden racing for Boston in London Marathon"}}</ref>) وەرزشوانێکی پارالۆمپیکی ئەمریکییە لە بواری گۆڕەپان و مەیدان کە لە پۆلێنی T٥٤ بەشداری دەکات. مێکفادن بیست و دوو مەدالیای پارالۆمپیکی لە چەندین یاریی پارالۆمپیکی هاوینە و زستانەدا بەدەستهێناوە. ئەو هەروەها خەڵاتی وەرزشوانی جیهانی لۆریۆس بۆ وەرزشوانانی خاوەن پێداویستیی تایبەتی لە ساڵی ٢٠١٥ و خەڵاتی جەیمس ئی. سولیڤانی لە ساڵی ٢٠٢٥ بەدەستهێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.laureus.com/world-sports-awards/past-winners |وێبگە=Laureus Sport for Good Foundation |سەردێڕ=PAST WINNERS}}</ref> == ژیاننامە == مێکفادن لە ٢١ی نیسانی ١٩٨٩ لە لێنینگراد، لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] ، لەدایکبووە. ئەو بە نەخۆشیی سپاینا بیفیدا لەدایکبوو، کە تێکچوونێکی زگماکییە و وایکرد لە کەمەرییەوە بەرەو خوارەوە ئیفلیج بێت. دوای ئەوەی دایکی ڕاستەقینەی لە هەتیوخانەیەک جێی هێشت کە زۆر هەژار بوون و نەیاندەتوانی کورسیی کەمئەندامانی بۆ بکڕن بۆ شەش ساڵی یەکەمی ژیانی لەسەر دەستەکانی دەڕۆیشت. پزیشکەکان پێیان وتبوو کە هێندە نەخۆشە کاتێکی زۆر کەمی بۆ ژیان ماوە. کاتێک لە هەتیوخانەکە بوو، چاوی بە دێبۆرا مێکفادن کەوت کە وەک کۆمیسیاری کاروباری خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان بۆ وەزارەتی تەندروستی و خزمەتگوزارییە مرۆیییەکانی ئەمریکا سەردانی ڕووسیای کردبوو. دێبۆرا و هاوبەشەکەی بریجێت ئۆشۆنێسی تاتیانایان هەڵگرتەوە و بردیان بۆ ئەوەی لە بالتیمۆر بژی.<ref name="AP" /><ref name="USAToday">[http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm "After legal wrangle, teen wheelchair racer competes against peers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104062008/http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm|date=2013-11-04}}, ''[[USA Today]]'', April 19, 2006. Retrieved 2013-04-20.</ref><ref name="SI">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Chadiha |یەکەم=Jeffri |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٧ |سەردێڕ=The Right To Roll |ناونیشان=https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |magazine=[[Sports Illustrated]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123225217/https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll |archive-date=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |url-status=dead}}</ref><ref name="Cowherd">[https://www.baltimoresun.com/2012/08/25/tatyana-mcfadden-looking-to-go-far-and-fast-at-paralympics/ "Tatyana McFadden looking to go far and fast at Paralympics"], by Kevin Cowherd, ''[[The Baltimore Sun]]'', August 25, 2012. [http://www.chicagotribune.com/sports/olympics/bs-sp-paralympics-mcfadden-0826-20120825,0,4769093,full.story Also online] at the ''[[Chicago Tribune]]''. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref name="HBO">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160920065924/http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Ep. 233 Bonus Clip: McFadden Sisters |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306|سەردێڕ=The family who broke records and changed laws|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190927014753/https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێکفادن لە کاتی گەورەبوونیدا دەستی بە چەندین وەرزشی جۆراوجۆر کرد بۆ بەهێزکردنی ماسولکەکانی: سەرەتا مەلەوانی، پاشان جیمناستیک، باسکەی سەر کورسیی کەمئەندامان، هۆکیی سەر سەهۆڵ و گۆڕەپان و مەیدان. مێکفادن چووە زانکۆی ئیلینۆی بۆ خوێندنی بڕوانامە لە گەشەپێدانی مرۆیی و توێژینەوەکانی خێزان، ئەندام بوو لە لقی تێتای فای سیگما سیگما، و لە تیمی باسکەی کورسیی کەمئەندامانی زانکۆی ئیلینۆی بوو.<ref name="Cowherd" /><ref name="Newsday">[http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 "Last three weeks a marathon for McFadden"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105084823/http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055|date=2013-11-05}}, by John Jeansonne, November 7, 2010, ''[[Newsday]]''. Retrieved 2013-04-23.</ref> == پێشبڕکێ == مێکفادن لە تەمەنی هەشت ساڵییەوە دەستی بە پێشبڕکێ کرد.<ref name="SI" /> بە بەشداریکردنی لە یارییەکانی پارالۆمپیکی هاوینەی ٢٠٠٤ لە ئەسینای یۆنان، مەدالیایەکی زیوی لە پێشبڕکێی ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا؛ مەدالیایەکی بڕۆنزی لە پێشبڕکێی ٢٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا؛ لە پێشبڕکێی ٤٠٠ مەتری ژنان T٥٤ پلەی پێنجەمی بەدەستهێنا؛ و لە قۆناغی یەکەمی پێشبڕکێی ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤ چووە دەرەوە. ئەو هەروەها بەشداری لە یارییەکانی پارالۆمپیکی هاوینەی ٢٠٠٨ لە پەکینی چین کرد، کە تێیدا مەدالیایەکی زیوی لە پێشبڕکێی ٢٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا؛ مەدالیایەکی زیوی لە پێشبڕکێی ٤٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا؛ مەدالیایەکی زیوی لە پێشبڕکێی ٨٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا؛ مەدالیایەکی بڕۆنزی لە پێشبڕکێی ٤ × ١٠٠ مەتری ڕیلەی ژنان T٥٣–٥٤ بەدەستهێنا؛ و پلەی شەشەمی لە پێشبڕکێی ١٠٠ مەتری ژنان T٥٤ بەدەستهێنا. تا ساڵی ٢٠٠٩، مێکفادن شارەزایی لە ڕاکردنی خێرای مەودا کورتەکاندا هەبوو. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٩ وەک تاقیکردنەوەیەک بەشداری لە ماراسۆنی شیکاگۆ کرد.<ref name="McFadden">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=McFadden |یەکەم١=Tatyana |ناونیشان=http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202030429/http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Tatyana McFadden |سەردێڕ=About: Tatyana and her Wheelchair hit the Marathons |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو بردییەوە، و هێندە زوو گەیشتە هێڵی کۆتایی کە دایکی کامێراکەی ئامادە نەبوو بۆ تۆمارکردنی سەرکەوتنەکە. ئەوە یەکەمین بوو لە زنجیرەیەک سەرکەوتنی ماراسۆن بۆ ئەو، لەوانە شاری نیویۆرک لە ٢٠١٠، شیکاگۆ لە ٢٠١١، لەندەن لە ٢٠١١، و بۆستن و نیویۆرک لە ٢٠١٥.<ref name="Cowherd" /><ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151103075347/http://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=American Tatyana McFadden sets new course record in NYC Marathon wheelchair division |بڵاوکەرەوە=Usatoday.com |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕاهێنەرەکەی مێکفادن لە زانکۆی ئیلینۆی ئادەم بلیکننییە، کە خۆی سەربازێکى دێرینی ڕاکردنی کورسیی کەمئەندامانە.<ref name="Cowherd" />تاتیانا و خوشکەکەی هانا مێکفادن لە هەمان یاریی کۆتاییی پارالۆمپیکدا پێشبڕکێیان کرد لە ١٠٠ مەتر T٥٤ لە لەندەن ٢٠١٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://95.211.179.79/ENG/ZZ/ZZR178A_ATW154@@@ENG.htm |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |سەردێڕ=Women's 100m – T54 – Final Rankings |بڵاوکەرەوە=paralympic.org}}</ref> مێکفادن بووە یەکەمین وەرزشوان کە شەش مەدالیای زێڕ لە یەک پاڵەوانیەتییدا بەدەستبهێنێت لە کاتی پاڵەوانیەتییەکانی پارا-گۆڕەپان و مەیدانی جیهانی ٢٠١٣ لە لیۆن. ئەو لە هەموو پێشبڕکێیەکدا لە ١٠٠ مەترەوە تا ٥٠٠٠ مەتر مەدالیای زێڕی بردەوە.<ref name="bbc.co.uk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/23476514|سەردێڕ=IPC Athletics: Sophie Kamlish wins T44 200m bronze in Lyon<!-- Bot generated title -->|بڵاوکەرەوە=BBC Sport Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151106114400/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/23476514|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="olympictalk.nbcsports.com">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zaccardi |یەکەم=Nick |ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=https://olympics.nbcsports.com/2013/07/27/tatyana-mcfadden-ipc-athletics-world-championships/ |سەردێڕ=Tatyana McFadden goes 6 for 6 at IPC world championships}}</ref> مێکفادن هەروەها ماراسۆنەکانی بۆستن، شیکاگۆ، لەندەن و نیویۆرکی لە ساڵی ٢٠١٣دا بردەوە.<ref name="ReferenceA">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/22154417|سەردێڕ=Boston marathon winner Tatyana McFadden races in London<!-- Bot generated title -->|بڵاوکەرەوە=BBC Sport Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131124195342/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/22154417|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/22238317|سەردێڕ=BBC Sport - London Marathon 2013: Priscah Jeptoo and Tsegaye Kebede win<!-- Bot generated title -->|بڵاوکەرەوە=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140309174420/http://www.bbc.co.uk/sport/0/athletics/22238317|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="huffingtonpost.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131014173547/http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[HuffPost]] |سەردێڕ=Tatyana McFadden's Chicago Marathon Win Marks An Incredible, Unparalleled Milestone<!-- Bot generated title --> |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="usatoday.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180410074207/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[USA Today]] |سەردێڕ=NYC Marathon: Tatyana McFadden completes slam<!-- Bot generated title --> |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمە وایکرد ببێتە یەکەمین کەس جا خاوەن پێداویستیی تایبەت بێت یان نا کە هەر چوار ماراسۆنە گەورەکە لە هەمان ساڵدا بباتەوە.<ref name="huffingtonpost.com" /><ref name="usatoday.com" /><ref name="paralympic.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131103201728/http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Tatyana McFadden makes history at Chicago Marathon {{!}} IPC<!-- Bot generated title --> |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو هەروەها ژمارەیەکی پێوانەییی نوێی بۆ ماراسۆنی شیکاگۆ تۆمارکرد بە ١ کاتژمێر، ٤٢ خولەک، ٣٥ چرکە.<ref name="huffingtonpost.com" /> مێکفادن ساڵی ٢٠١٤ی بە گەڕانەوە بۆ وڵاتی لەدایکبوونی، ڕووسیا، دەستپێکرد بۆ بەشداریکردن لە یارییەکانی پارالۆمپیکی زستانە لە سۆچی. دوای بردنەوەی مەدالیای زیو لە پێشبڕکێی ١ کیلۆمەتر خێرای خلیسکێنەی سەر بەفری بەردەوامی دانیشتن؛ مێکفادن ڕایگەیاند کە هەستی بە بەدیهاتن کردووە دوای بردنەوەی مەدالیاکە لەبەردەم هەموو خێزانەکەیدا بە دایکی ڕاستەقینەشیەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harry |یەکەم=Ed |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26549695 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140317011757/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26549695 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden 'fulfilled' after silver |بڵاوکەرەوە=BBC Sport |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26541115 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140410121928/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26541115 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden pipped to sprint gold |بڵاوکەرەوە=BBC Sport |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێکفادن پلەی پێنجەمی لە پێشبڕکێی ١٢ کیلۆمەتری ژنان بەدەستهێنا. تەنیا زیاتر لە مانگێک دوای سۆچی، مێکفادن گەڕایەوە بۆ پێشبڕکێی کورسیی کەمئەندامان لە ماراسۆنی لەندەن، و لەوێ بە سەرکەوتوویی بەرگری لە نازناوەکەی کرد بە تۆمارکردنی کاتێکی پێوانەییی نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/wales/26979804 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141222143822/http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/26979804 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=BBC Sport - London Marathon 2014: David Weir loses out to Marcel Hug |بڵاوکەرەوە=BBC |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151001104640/http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=McFadden breaks course record with London Marathon win |بڵاوکەرەوە=Paralympic.org |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥، مێکفادن ماراسۆنی شاری نیویۆرکی بردەوە، و ژمارەی پێوانەییی ژنانی بە حەوت خولەک و ٢٠ چرکە شکاند کاتەکەی ١ کاتژمێر و ٤٣ خولەک و چوار چرکە بوو.<ref name="ReferenceC" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tatyana McFadden}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] j85buplwf9mh5icrnvbt5nga1g1bces 0 304460 1684501 1684367 2026-10-09T18:25:29Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1684501 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] * [[موجتەبا پیرزادە]] }}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە. == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[نەوید محەممەدزادە]] | |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |سوهراب |یەل برای پەری |- |[[حوسێن یاری]] |موحسن |باوکی قوربانییەکە، هاوڕێی سۆهراب |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |پەری |خوشکی سۆهراب، دایکی لەیلا |- |[[نەدا جەبرائیلی]] |شەهلا |هاوڕێی پەری |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |جەمشید زومردی | |- |[[موحسین قەسابیان]] | | |- |[[بابەک حەمیدیان]] | |بکوژ |- |مەهبود جەهان نووش |مورتەزا | |- |ڕۆیا جاویدنیا | | |- |سۆهەیلا ڕەزەوی | | |- |مێهدی نۆسراتی | | |- |عەلی ئۆسیوەند |سەماوات | |- |پەیمان موغدامی | | |- |پولاد موختاری | | |- |مەیسام موجاڤێری | | |- |محەممەد ئەشکانفەر | | |- |سینا قاسمی | | |- |محمد اشکان‌فر | | |- |مرتضی خانجانی | | |- |فائزه یوسفی | | |- |حسین ثمری | | |- |هادی الیاسی | | |- |مرجان قمری | | |- |محمد عاقبتی | | |- |آرشیدا درستکار |غەزەل | rowspan="2" |قوربانی |- |تصنیف حسینی |لەیلا |} == پەخش == پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{cite web |date=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |url=https://fararu.com/fa/news/1005120/جزئیات-سریال-یل-با-بازی-نوید-محمد-زاده-داستان-بازیگران-زمان-پخش |access-date=۲۷ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |title=وردەکارییەکانی سریال «یل» بە ڕۆڵگێڕانی نەوید محەممەدزادە؛ بەسەرھات، ئەکتەران و کاتی پەخش |publisher=فەرارو}}</ref> == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] pqtsvn8q9nup4bwwnq4t10wwx9dz9ti 1684502 1684501 2026-10-09T18:28:01Z Bilalinfo 57400 1684502 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] * [[موجتەبا پیرزادە]] }}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە. == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == پەخش == پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-09 |سەردێڕ=جزئیات سریال «یل» با بازی نوید محمد زاده؛ داستان، بازیگران و زمان پخش |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/1005120/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-09 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref> == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[نەوید محەممەدزادە]] | |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |سوهراب |یەل برای پەری |- |[[حوسێن یاری]] |موحسن |باوکی قوربانییەکە، هاوڕێی سۆهراب |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |پەری |خوشکی سۆهراب، دایکی لەیلا |- |[[نەدا جەبرائیلی]] |شەهلا |هاوڕێی پەری |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |جەمشید زومردی | |- |[[موحسین قەسابیان]] | | |- |[[بابەک حەمیدیان]] | |بکوژ |- |مەهبود جەهان نووش |مورتەزا | |- |ڕۆیا جاویدنیا | | |- |سۆهەیلا ڕەزەوی | | |- |مێهدی نۆسراتی | | |- |عەلی ئۆسیوەند |سەماوات | |- |پەیمان موغدامی | | |- |پولاد موختاری | | |- |مەیسام موجاڤێری | | |- |محەممەد ئەشکانفەر | | |- |سینا قاسمی | | |- |محمد اشکان‌فر | | |- |مرتضی خانجانی | | |- |فائزه یوسفی | | |- |حسین ثمری | | |- |هادی الیاسی | | |- |مرجان قمری | | |- |محمد عاقبتی | | |- |آرشیدا درستکار |غەزەل | rowspan="2" |قوربانی |- |تصنیف حسینی |لەیلا |} == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 3fmzgm6hvr4dl9sh9u5tb6xc13hwdyh 1684804 1684502 2026-10-10T07:55:49Z Bilalinfo 57400 1684804 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] * [[موجتەبا پیرزادە]] }}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}} '''یەل''' یان '''پاڵەوان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە. == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == پەخش == پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-09 |سەردێڕ=جزئیات سریال «یل» با بازی نوید محمد زاده؛ داستان، بازیگران و زمان پخش |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/1005120/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-09 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref> == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[نەوید محەممەدزادە]] | |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |سوهراب |یەل برای پەری |- |[[حوسێن یاری]] |موحسن |باوکی قوربانییەکە، هاوڕێی سۆهراب |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |پەری |خوشکی سۆهراب، دایکی لەیلا |- |[[نەدا جەبرائیلی]] |شەهلا |هاوڕێی پەری |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |جەمشید زومردی | |- |[[موحسین قەسابیان]] | | |- |[[بابەک حەمیدیان]] | |بکوژ |- |مەهبود جەهان نووش |مورتەزا | |- |ڕۆیا جاویدنیا | | |- |سۆهەیلا ڕەزەوی | | |- |مێهدی نۆسراتی | | |- |عەلی ئۆسیوەند |سەماوات | |- |پەیمان موغدامی | | |- |پولاد موختاری | | |- |مەیسام موجاڤێری | | |- |محەممەد ئەشکانفەر | | |- |سینا قاسمی | | |- |محمد اشکان‌فر | | |- |مرتضی خانجانی | | |- |فائزه یوسفی | | |- |حسین ثمری | | |- |هادی الیاسی | | |- |مرجان قمری | | |- |محمد عاقبتی | | |- |آرشیدا درستکار |غەزەل | rowspan="2" |قوربانی |- |تصنیف حسینی |لەیلا |} == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] k53hoaxwbhoqtu7q572b8t4m8ort2it 1684805 1684804 2026-10-10T07:56:32Z Bilalinfo 57400 1684805 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] * [[موجتەبا پیرزادە]] }}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}} '''یەل''' یان '''پاڵەوان'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Yal (یل) {{!}} Kurdsubtitle |ناونیشان=https://kurdsubtitle.net/tvshows/563017-Drunkard-Morning |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-10 |وێبگە=kurdsubtitle.net |زمان=en}}</ref> (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە. == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == پەخش == پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-09 |سەردێڕ=جزئیات سریال «یل» با بازی نوید محمد زاده؛ داستان، بازیگران و زمان پخش |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/1005120/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-09 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref> == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[نەوید محەممەدزادە]] | |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |سوهراب |یەل برای پەری |- |[[حوسێن یاری]] |موحسن |باوکی قوربانییەکە، هاوڕێی سۆهراب |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |پەری |خوشکی سۆهراب، دایکی لەیلا |- |[[نەدا جەبرائیلی]] |شەهلا |هاوڕێی پەری |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |جەمشید زومردی | |- |[[موحسین قەسابیان]] | | |- |[[بابەک حەمیدیان]] | |بکوژ |- |مەهبود جەهان نووش |مورتەزا | |- |ڕۆیا جاویدنیا | | |- |سۆهەیلا ڕەزەوی | | |- |مێهدی نۆسراتی | | |- |عەلی ئۆسیوەند |سەماوات | |- |پەیمان موغدامی | | |- |پولاد موختاری | | |- |مەیسام موجاڤێری | | |- |محەممەد ئەشکانفەر | | |- |سینا قاسمی | | |- |محمد اشکان‌فر | | |- |مرتضی خانجانی | | |- |فائزه یوسفی | | |- |حسین ثمری | | |- |هادی الیاسی | | |- |مرجان قمری | | |- |محمد عاقبتی | | |- |آرشیدا درستکار |غەزەل | rowspan="2" |قوربانی |- |تصنیف حسینی |لەیلا |} == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 1fhiifbjnw9sfyceyues70poht6xfgd 0 304589 1684375 1680366 2026-10-09T12:04:41Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1684375 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرداڤیا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میردافیا}}<br>{{lang-en| Merdavia }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.87809| 43.82202}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێرداڤیا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.87809| 43.82202 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٧٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێرداڤیا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی مێرداڤیا (یان مێرداڤ)، پێکھاتەیەکی زمانەوانیی کوردیی ناوچەکەیە و لە دوو بەشی سەرەکی پێکدێت: * مێر (یان مێرگ / مێرگاو): بە مانای لەوەڕگە، شوێنی شێدار، یان مێرگی سەوزایی و شێدار دێت کە گیای تازەی لێ دەڕوێت. * داڤ (یان ئاڤ / ئاو): لە شێوەزاری بادینیدا وشەی "داڤ" یان "ئاڤ" ئاماژەیە بۆ سەرچاوەی [[ئاو]]، [[ڕووبار]]، یان جۆگەی ئاو. لەسەر ئەم بنەمایە، مێرداڤیا واتە "مێرگی سەر ئاو" یان "شێوەزەوی و لەوەڕگەی پرشدار و تێراو"، کە ئاماژەیە بۆ ھەڵکەوتەی جوگرافیی گوندەکە کە ناوچەیەکی کوێستانی و پر لە سەرچاوەی ئاو و لەوەڕگەی سەوزە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٨٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٢٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٢) [[خێزان]] و (٧٩) کەس، کە (٤٣) [[نێر]] و (٣٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] dbq25v5g0h0vff0n45yynznnwz8x4rj 0 304593 1684373 1680934 2026-10-09T12:01:03Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1684373 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەزرینگانێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مزرینکاني}}<br>{{lang-en| Mazringane }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80343| 43.97072}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەزرینگانێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.80343| 43.97072 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەزرینگانێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی مەزرینگانێ یان (مەزرینگان)، لە ڕووی زمانەوانی و ڕەگەزی ناوانەوە بۆ چەند چەمکێکی باوی ناوچە شاخاوییەکانی کوردستان دەگەڕێتەوە: * کێڵگە و زەویی کشتوکاڵی (مەزرە): بەشێکی زۆری توێژەرانی ناوچەکە پێیان وایە کە بەشە یەکەمەکەی ناوەکە لە وشەی «مەزرە» (Məzre / Mazra)یان «مەزرەعە»وە ھاتووە کە بە واتای کێڵگە، زەویی زراعی یان ئاواییەکی بچووک/ڕەز و باخ دێت. پاشگری «نگان / گان» پاشگرێکی شوێنەوار و جوگرافییە لە زمانی کوردی/ئێرانی کۆندا کە بۆ دیاریکردنی جێگا یان بەرھەمداری بەکاردھێت (وەک لە ناوی گوندەکانی ڕەزینگان، گوڵنگان). بەم پێیە، «مەزرینگان» واتە شوێنی کێڵگەکان یان زەویی پڕ لە ڕەز و زراعی. * کانیاو و کانی زەنگین (ئاو و کانی): بۆچوونێکی تر ھەیە کە ناوی گوندەکە دەبەستێتەوە بە سەرچاوەی ئاو و کانیاوەکانی ناوچەکەوە؛ واتە وشەی «مەزرین» (واتە شتێک کە تێربێت لە ئاو یان سەوزایی و شێداری) یان درێژکراوەی چەمکی وشەی «زرینگ»/«زرینگان» کە ھێمایە بۆ دەنگی ئاوی ڕوان یان کانیاوی بەھێز. لە ناوچەی ئاکرێ و دەڤەری گۆران، زۆربەی ناوی ئەم گوندانەی پاشگری «گان» یان «کان»یان ھەیە، ڕەگ و ڕیشەیان بۆ سروشتی جوگرافی، کێڵگە و سەرچاوەی ئاوی ناوچەکە لەگەڵ نیشتەجێبوونی مێژوویی ھۆزەکان دەگەڕێتەوە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٠٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٤٤) [[خێزان]] و (١٢٦٧) کەس، کە (٦٥٢) [[نێر]] و (٦١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] f335ejv1ntzl4g8w8o584j04c47habz 2 304615 1684786 1682886 2026-10-10T07:37:00Z Bilalinfo 57400 1684786 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- -==================================================================== - داڕێژە:Speciesbox - دروستکردنی خشتەی زانیاریی پۆلێنکردن بۆ جۆرەکان -==================================================================== -- -- ئەم داڕێژەیە پارامەتەرەکان هەڵدەبژێرێت بۆ ناردن بۆ {Taxobox/core}، بۆ -- دروستکردنی خشتەیەکی زانیاریی لای ڕاست. زۆربەی پارامەتەرەکان ڕاستەوخۆ -- دەگوازرێنەوە؛ هەندێکیان بە تێبینییەک ڕوونکراونەتەوە. کاتێک بە تەنیا -- کارپێدەکرێت، داڕێژەکە Acacia aemula وەک نموونەی دەرچوون نیشان دەدات. -- -- ناوی ڕەگەزی جۆرەکە دەدۆزرێتەوە بە پشکنینی بەدوای یەک لەسەر ئەم شێوازە: -- (1) پارامەتەری genus -- (2) یەکەم وشەی پارامەتەری taxon -- (3) یەکەم وشەی ناوی پەڕەکە. -- ناوی جۆر/تایبەتمەندیی جۆرەکە دەدۆزرێتەوە بە پشکنینی بەدوای یەک لەسەر ئەم شێوازە: -- (1) پارامەتەری species -- (2) پاشماوەی پارامەتەری taxon دوای لابردنی یەکەم وشە -- (3) پاشماوەی ناوی پەڕەکە دوای لابردنی هەر بەشێکی کۆتایی لە ناو -- کەوانەکاندا و پاشان لابردنی یەکەم وشە. -- -- پاشان ناوی ڕەگەز دەبێتە دەروازەیەک بۆ ناو پلەبەندیی پۆلێنکردن. -- -- اڵۆزییەک لەوەدایە کە ئەگەر داڕێژەی پۆلێنکردنی ڕەگەز پێویستی بە جیاکردنەوە هەبێت -- (واتە "Template:Taxonomy/GENUS (DISAMBIG)") ئەوا -- پارامەتەرەکان دەبن بە genus=GENUS (DISAMBIG) | species=EPITHET -- هەروەها دەتوانێت genus=GENUS/QUALIFIER هەبێت -- -------------------------------- بانگکردنی {Taxobox/core} ئەو nowiki یەی کە لە خوارەوە دەێت پێویستە بەهۆی هەڵەی شیکەرەوەی T18700--></noinclude>{{Taxobox/core<includeonly> | edit link = {{{edit link|{{{edit_link|edit}}} }}}</includeonly><noinclude><!-- -- -- fossil_range: ئەگەر مەودای بەردبووی دیاریکراو قۆناغێک بێت کە پشتگیری بکرێت -- لەلایەن داڕێژەکانی {period_start} و {next_period}، ئەوا تێکەڵ دەبێت -- لەگەڵ مەودای دیاریکراو لە داڕێژەی {geological range}، بەڵام پشکنین بۆ -- نیشاندانی دروست دەکرێت. ئەگەرنا، تەنیا پارامەتەرەکە تێدەپەڕێنێت. --></noinclude>|temporal_range={{#if:{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}}|{{#iferror:{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }}|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}}|{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }} }} | {{#if:{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil|}}} }}}|{{geological range|{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil}}} }}}|{{{youngest fossil|{{{youngest_fossil|Recent}}} }}} }} }} }}<noinclude><!-- PARENT: ئەمە ئەو تەکستۆنەیە کە داڕێژەی پۆلێنکردنەکەی بەکاردێت بۆ دۆزینەوەی پلەبەندیی پۆلێنکردن؛ ئەگەر وەک بەهای پارامەتەر دابین نەکرێت، ئەوا بە شێوەی بنەڕەت دەگەڕێتەوە بۆ ناوی ڕەگەز. Template:Taxonomy/PARENT دەبێت بوونی هەبێت. --></noinclude>|parent=<includeonly>{{{parent|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia<!-- DISPLAY PARENTS: ژمارەی دایک و باوکە دەستبەجێکان بۆ نیشاندان. بە شێوەی بنەڕەت دەکەوێتە سەر 1 لە سەرووی جۆرەوە، بە شێوەی ئاسایی ڕەگەز (کە وەک پلەیەکی سەرەکی نیشاندراوە). --></noinclude>|display_taxa={{#expr:{{{display parents|{{{display_parents|1}}} }}}-1}}<noinclude><!-- AUTHORITY (etc): بە شێوازى "نووسەر، ساڵ". دەسەڵاتی جۆر ناپێویستە لەگەڵ binomial_authority؛ ئێمە تەنیا یەکجار پێڕستەکەی دەنووسین. (ئەمەش ڕێگری لە هەڵەکانی دوبارەبوونەوەی سەرچاوەکان دەکات. | species_authority = {{{authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}} }}} }}}--></noinclude>|authority={{{authority|}}}|parent_authority={{{parent_authority|{{{parent authority|}}}}}}|grandparent_authority={{{grandparent_authority|{{{grandparent authority|}}}}}}|greatgrandparent_authority={{{greatgrandparent_authority|{{{greatgrandparent authority|}}}}}}|greatgreatgrandparent_authority={{{greatgreatgrandparent_authority|{{{greatgreatgrandparent authority|}}}}}}|greatgreatgreatgrandparent_authority={{{greatgreatgreatgrandparent_authority|{{{greatgreatgreatgrandparent authority|}}}}}}|offset=1 <noinclude><!-- NAME: {{Speciesbox/name}} هەردوو ناوی تەکستۆکس و ئایا ناوی پەڕەکە دەبێت لار (italic) بکرێت دیاریدەکات بە زیادکردنی داڕێژەی {{italic title}}. --></noinclude>|name={{Speciesbox/name|{{{name|<noinclude>''Acacia aemula''</noinclude>}}}|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}|{{{species|}}}|{{PAGENAMEBASE}}|{{{italic_title|{{{italic title|yes}}}}}}}}<noinclude><!-- -- colour: (تێبینی ڕێنووسی بەریتانی لێرە) دوو حاەت هەیە: 1) پارامەتەری color_as بەهایەکی هەیە – ڕەنگەکە ڕاستەوخۆ دەدۆزرێتەوە بە بەکارهێنانی {{Taxobox colour|color_as}} 2) ئەگەرنا – Module:Autotaxobox|taxoboxColour دەگەڕێت بەسەر پلەبەندیی پۆلێنکردندا بۆ دۆزینەوەی تەکستۆنێک کە ڕەنگی تەکستۆکس دیاریدەکات --></noinclude>|colour={{#if:{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}|{{Taxobox colour|{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{color as|}}}}}}}}}}}}}}|{{#invoke:Autotaxobox|taxoboxColour|<includeonly>{{{parent|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude> }} }}|status={{{status|}}}|status_system={{{status system|{{{status_system|}}} }}}|status_ref={{{status ref|{{{status_ref|}}} }}}|status2={{{status2|}}}|status2_system={{{status2 system|{{{status2_system|}}} }}}|status2_ref={{{status2 ref|{{{status2_ref|}}} }}}|trend={{{trend|}}}|image={{{image|}}}|upright={{{image_upright|{{{image upright|}}} }}}|image_alt={{{image alt|{{{image_alt|}}} }}}|image_caption={{{image caption|{{{image_caption|}}} }}}|image2={{{image2|}}}|upright2={{{image2_upright|{{{image2 upright|}}} }}}|image2_alt={{{image2 alt|{{{image2_alt|}}} }}}|image2_caption={{{image2 caption|{{{image2_caption|}}} }}}|classification_status={{{classification status|{{{classification_status|}}} }}}|diversity={{{diversity|}}}|diversity_ref={{{diversity ref|{{{diversity_ref|}}} }}}|diversity_link={{{diversity link|{{{diversity_link|}}} }}}|extinct={{{extinct|}}}|species={{#if:{{{extinct|}}}|&dagger;|{{#ifeq:{{{status|}}}|EX|&dagger;|{{Taxon info|<includeonly>{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude>|dagger}}}}}}<!-- -->'''{{taxon italics|abbreviated=yes|<includeonly>{{Speciesbox/trim|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}} {{Speciesbox/getSpecies|{{{taxon|}}}|{{{species|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia aemula</noinclude>}}'''|binomial=<span style="font-weight:normal;">{{#if:{{{extinct|}}}|&dagger;|{{#ifeq:{{{status|}}}|EX|&dagger;|{{Taxon info|<includeonly>{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude>|dagger}}}}}}</span><!-- -->{{taxon italics|<includeonly>{{Speciesbox/trim|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}} {{Speciesbox/getSpecies|{{{taxon|}}}|{{{species|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia aemula</noinclude>}}|binomial_authority={{{authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}} }}} }}}|subdivision={{{subdivision|}}}|subdivision_ranks={{{subdivision ranks|{{{subdivision_ranks|Subspecies}}} }}}|subdivision_ref={{{subdivision_ref|{{{subdivision ref|}}} }}}|type_strain={{{type strain|{{{type_strain|}}} }}}|type_strain_ref={{{type_strain_ref|{{{type strain ref|}}} }}}|range_map={{{range map|{{{range_map|}}} }}}|range_map_upright={{{range_map_upright|{{{range map upright|}}}}}}|range_map_alt={{{range map alt|{{{range_map_alt|}}} }}}|range_map_caption={{{range map caption|{{{range_map_caption|}}} }}}|range_map2={{{range map2|{{{range_map2|}}} }}}|range_map2_upright={{{range_map2_upright|{{{range map2 upright|}}}}}}|range_map2_alt={{{range map2 alt|{{{range_map2_alt|}}} }}}|range_map2_caption={{{range map2 caption|{{{range_map2_caption|}}} }}}|range_map3={{{range map3|{{{range_map3|}}} }}}|range_map3_upright={{{range_map3_upright|{{{range map3 upright|}}}}}}|range_map3_alt={{{range map3 alt|{{{range_map3_alt|}}} }}}|range_map3_caption={{{range map3 caption|{{{range_map3_caption|}}} }}}|range_map4={{{range map4|{{{range_map4|}}} }}}|range_map4_upright={{{range_map4_upright|{{{range map4 upright|}}}}}}|range_map4_alt={{{range map4 alt|{{{range_map4_alt|}}} }}}|range_map4_caption={{{range map4 caption|{{{range_map4_caption|}}} }}}|synonyms_ref={{{synonyms ref|{{{synonyms_ref|}}} }}}|synonyms={{{synonyms|}}}}}{{Speciesbox/parameterCheck|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}|{{{species|}}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using speciesbox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|authority|binomial authority||binomial_authority|classification status|classification_status|color as|color_as|colour as|colour_as|display parents|display_parents|diversity|diversity link|diversity ref|diversity_link|diversity_ref|edit link|edit_link|extinct|fossil range|fossil_range|genus|grandparent authority|grandparent_authority|greatgrandparent authority|greatgrandparent_authority|greatgreatgrandparent authority|greatgreatgrandparent_authority|greatgreatgreatgrandparent authority|greatgreatgreatgrandparent_authority|وێنە|image alt|image caption|image upright|image2|image2 alt|image2 caption|image2 upright|image2_alt|image2_caption|image2_upright|image_alt|image_caption|image_upright|italic title|italic_title|ناو|oldest fossil|oldest_fossil|parent|parent authority|parent_authority|range map|range map alt|range map caption|range map upright|range map2|range map2 alt|range map2 caption|range map2 upright|range map3|range map3 alt|range map3 caption|range map3 upright|range map4|range map4 alt|range map4 caption|range map4 upright|range_map|range_map2|range_map2_alt|range_map2_caption|range_map2_upright|range_map3|range_map3_alt|range_map3_caption|range_map3_caption|range_map3_upright|range_map4|range_map4_alt|range_map4_caption|range_map4_upright|range_map4_upright|range_map_alt|range_map_caption|range_map_upright|جۆر|status|status ref|status system|status2|status2 ref|status2 system|status2_ref|status2_system|status_ref|status_system|subdivision|subdivision ranks|subdivision ref|subdivision_ranks|subdivision_ref|synonyms|synonyms ref|synonyms_ref|taxon|temporal range|temporal_range|trend|type strain|type_strain|type strain ref|type_strain_ref|youngest fossil|youngest_fossil}}<noinclude>{{documentation}} </noinclude>{{Speciesbox|name=تیلاکایۆ|image=Leopardus tilcayo (5x3 cropped).jpg|image_caption=|status=|status_system=|status_ref=|genus=Leopardus|species=tilcayo|authority=Nogales-Ascarrunz, Aliaga-Rossel, Lescroart & Eizirik, 2026|range_map=|range_map_caption=}} gj3p3vsc9cvg5zi6yz6wcw691y6ijh6 1684791 1684786 2026-10-10T07:37:41Z Bilalinfo 57400 پەڕەکەی واڵا کردەوە 1684791 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 304719 1684374 1680197 2026-10-09T12:03:03Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1684374 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مینبەرێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|مینبري}}<br>{{lang-en| Minbare }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.83884| 43.75754}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مینبەرێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.83884| 43.75754 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مینبەرێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی مینبەرێ (یان مەنبەرێ)، بەپێی ڕاڤەی زمانەوانی و تۆپۆنۆمیی ڕەگوڕێشەی ناوی شوێنەکان لە ناوچەکە، بۆ دوو بۆچوونی سەرەکی دەگەڕێتەوە: * شێوەی بەرزایی و بەرزەجێ (مینبەر/مەنبەر): لە لایەنی جوگرافییەوە، وشەی "مینبەر" (کە لە سەرچاوەی عەرەبی و ئارامییەوە ھاتووەتە ناو [[زمانی کوردی]]) ئاماژەیە بۆ شوێنێکی بەرز یان سەکۆیەک کە بەسەر دەوروبەری خۆیدا دەڕوانێت. گوندەکە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەی لەسەر بەرزایی یان گردێک کە لە مینبەری مزگەوت دەچێت و بەسەر دەشت و دۆڵەکانی دەوروبەریدا دەڕوانێت، ئەم ناوەی بەسەردا بڕاوە. * پەیوەندی بە ئایین و بەخشینەوە (مینبەری پیرۆز): لە ڕەوایەتی ناوچەییدا ھاتووە کە بەھۆی بوونی مزگەوتێکی دێرین، حوجرە یان مەڵبەندێکی ئایینی و تەریقەت لە ناوچەکەدا (کە مەلا و زانایانی ئایینی لەسەر مینبەرەکەیەوە وتاریان خوێندووەتەوە یان وادع و ئامۆژگارییان پێشکەش کردووە)، گوندەکە وەک ناوەندێکی ئایینی بچووک ناسراوە و ناوی "مینبەرێ"ی وەرگرتووە. لە ڕووی زمانەوانییەوە لە زاراوەی کوردیی باکووریدا (کرمانجی)، پاشگری "ێ" لە کۆتایی ناوەکەدا (مینبەر + ێ) پاشگری دیاریکردن و نیشانەی مێینەیە بۆ شوێن و جوگرافیا (واتە: ئەو شوێنەی کە مینبەرەکەی لێیە). == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٣١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٤) [[خێزان]] و (٧٦) کەس، کە (٤٧) [[نێر]] و (٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] fqtt8yqjrtnweq8h1mbjr2me6g3ih8l 4 304806 1684683 1683338 2026-10-10T01:51:03Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 5 بابەت لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری]] 1684683 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg#/media/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Drunkard Morning (TV series) poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٥٥، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئابان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٠٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = پۆستەری زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Aban-series.png#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Aban-series.png | زانیاریی زیاتر = آبان (مجموعه نمایش خانگی) | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Aban-series.png|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٢٣:٣٣، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماری تاران]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:پۆستەری ئەفعیی تاران.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٢٣:١٦، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ڕەھا (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠١:١١، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D9%87%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3).jpeg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%87%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3) | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:ڕەها (فیلم).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١١:٠٨، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٧:٥٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە | ناساندن = لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Darentehaye-shab-poster-03-scaled.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:At the End of the Night poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١١:٠٥، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) }} :لێدوان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٣٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:بامداد خمار.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٧:٠١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg.<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Savage (2025 Iranian Series).jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::لێدوان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٣، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Our_Sticky_Love_poster.png#/media/File:Our_Sticky_Love_poster.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Our Sticky Love poster.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٦، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = لێکۆڵەری بەڕێکەوت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg#/media/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:The Accidental Detective-poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٥٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = زانکۆی ئازادی ئیسلامی<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png#/media/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Islamic Azad University logo.png|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٤، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئاشقانە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٤، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Asheghanehseries.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Asheghanehseries.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٤١، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Gisooseries.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Gisooseries.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[پیاوی سێ ھەزار ڕوو]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی و سێیەم وەرزی سێینەی زنجیرەی پیاوی ھەزارڕوو بە دەرهێنانی میھران مودیری | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Man_of_three_thousand_faces_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Man of three thousand faces poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٣٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٢، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[سیما فیلم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = دامەزراوەیەکی دەوڵەتیی فیلمسازیی ئێرانییە کە لە ساڵی ۱۹۹٤ دامەزراوە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sima.Film.logo.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Sima.Film.logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٤٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ئیبن ئادەم]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز دەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دای بنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، ھیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دای دەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار دەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار دەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] پەڕگەکە لەبەر ئەوەی کەسایەتیی ناودارە و بە تووڵی ژیریی دەستکرد دەستکاریکرابوو، سڕایەوە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبساتێکی تر شک ئەبەی، کە مۆڵەتنامەی بارکردنی بۆ بگونجێ لێرە داینێ، تا بۆت بار بکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[دز و پۆلیس (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٢:١٥، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی زنجیرەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی کۆمێدی-کۆمەڵایەتی بەرهەمی ساڵی ۲۰۱۲ی کەناڵی سێیە | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:دزد و پلیس.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا کلیماللە: کاتی لەدایکبوون]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ناوی وتارەکە دیاری نەکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[فیلمنێت]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Filmnet Logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣٢، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دڵشکاو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٣٨، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکە لە دەرهێنان و نووسینی عەلی ڕووئین‌تەن و بەرهەمهێنانی مەجید ئیسماعیلی بەرهەمی ساڵی ٢٠٠٧/٢٠٠٨ە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Del_Shekasteh_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Del Shekasteh Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٣١، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٦، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[نەوید مەحموودی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٣:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = نەوید مەحموودی <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Photo_2023-05-25_12-39-04.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} ماوەی داواکارییەکە بەسەرچووە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٢٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] لە ویکیی فارسی ھیچ سەرچاوەیەکی دیاری نەکردووە کە وێنەکە لە کوێوە ھاتووە. کورتەی ناساندنیشی نییە، بۆیە ئەبێ مۆڵەتنامەشی نەبێ. گەر ئەتوانی لینکی وێنەیەکی تری ئەم کەسایەتییە دانێ، بەس لە سەرچاوەیەک کە مۆڵەتنامەی گونجاوی ھەبێ نەک لە سۆشیاڵ میدیای بھێنی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٢٠، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = تاسیان (بە فارسی: تاسیان) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە نووسین و دەرهێنانی تینا پاکروان. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tasian_(TV_series)#/media/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tasian_(TV_Series_2025)_poster.jpg | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Tasian (TV Series 2025) poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لۆگۆ پەڕگەی نائازاد | ناساندن = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆکیۆ فێستیڤاڵێکی فیلمە کە لە ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٩١ دوو ساڵ جارێک و دواتر ساڵانە بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_International_Film_Festival#/media/File:Tokyo_International_Film_Festival_logo.svg | زانیاریی زیاتر = https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C_%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%AF%DB%95%D9%88%DA%B5%DB%95%D8%AA%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_%D8%AA%DB%86%DA%A9%DB%8C%DB%86 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Tokyo International Film Festival logo.svg.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٢:١٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سوورپێست (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٦:١٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = سورپێست فیلمێکە لە ژانەی دراما، ڕاز ئامێز و ڕۆمانسی لە دەرهێنانی و نووسینی نیما جاویدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Sorkh_Post_Poster.jpg?uselang=ckb#%D9%85%DB%86%DA%B5%DB%95%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95 | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Sorkh Post Poster.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٧:١٥، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٢:٣٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە لە چەشنی تاوانکاری و داستاننھێنی. لە نووسین و دەرھێنانی ھومەن سەیدیی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Frog_(series).png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Frog (series).png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٢٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنە)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٣:٥٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری پۆلیسی- مەتەڵاوی کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cankel_(2025_TV_series).jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Cankel (2025 TV series).jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[براوڵ ستارس]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٨:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brawl_Stars_logo_2025.svg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Brawl Stars logo 2025.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئاکسێل مۆلەر]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٠٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = تاقیکردنەوە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = تاقیکردنەوە | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] {{نەکرا}} تەنیا بۆ تاقیکردنەوە بوو [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٥، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[سەنتووری (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٢٩، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە چەشنی دراما. لە دەرهێنراوی داریوش مهرجویییە لە ساڵی ۲۰۰٦ | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Santori.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Santori.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٥٦، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) k18xevog41h3tz596seukjaw8buf5ot 0 304845 1684376 1680464 2026-10-09T12:06:39Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1684376 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرگەڕەش | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میرکةرش}}<br>{{lang-en| Mergarash }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.824345| 43.850571}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێرگەڕەش''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.824345| 43.850571 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێرگەڕەش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی مێرگەڕەش لە ڕووی زمانەوانی و سروشتی جوگرافییەوە لە دوو وشەی کوردی پێکھاتووە: * مێرگ (مێرگە): بە مانای لەوەڕگە، چەمەنزار، یان زەوییەکی دەشتایی تەڕ و شێدار دێت کە گیای سەوزی لێ دەڕوێت. * [[ڕەش]]: ئاماژەیە بۆ چەند مانایەکی سروشتی، لەوانە: ** تێریی سەوزی و چڕیی ڕووەک: لە ناوچە شاخاوییەکاندا، کاتێک گژوگیا و دارستانەکە ئەوەندە چڕ و سەوز دەبێت، لە دوورەوە ئاوێتەی تۆخ یان باوڕەش دەنوێنێت (وەک چۆن دەگوترێت "دارستانی ڕەش"). ** تۆخی و پیتیی [[خاک]]: ئاماژەیە بۆ خاکی ڕەشی بەپێت (دەولەمەند بە ماددەی ئۆرگانی) کە شێ و ئاوی زۆر لە خۆ دەگرێت. کەواتە مانای ناوی گوندەکە "مێرگی چڕ و سەوزی تۆخ" یان "لەوەڕگەی خاکی بەپێت و شێدار" دێت. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jeg7i727m9okxlh9qt65ya77oka5pf3 3 304851 1684685 1679463 2026-10-10T01:51:06Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech]] 1684685 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> 1fdtbglhdhwos65fed8xkzqjf5azw2r 3 304852 1684687 1679465 2026-10-10T01:51:09Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation of the week]] 1684687 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == Wikipedia translation of the week: 2026-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plot of Prats de Molló]]'''<br /> <small>''([[:ca:Fets de Prats de Molló]])&#32;([[:es:Complot de Prats de Molló]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''plot of Prats de Molló''' was an attempted military invasion of Catalonia carried out from France to achieve its independence planned by Francesc Macià and the leadership of the Estat Català party, discovered and aborted in 1926. The plan consisted of the penetration of two columns (one from Saint-Laurent-de-Cerdans, the other from Coll d'Ares), which were to occupy Olot and proclaim the Catalan Republic. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:١١، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30879613 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Composizione VII]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Composition VII - Wassily Kandinsky, GAC.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Composizione VII''' (Композиция VII o Zu Komposition 7) è un olio su tela del 1913, realizzato dal pittore russo Vasilij Vasil'evič Kandinskij e conservato nella Galleria Tret'jakov di Mosca. Prodotto centrale del pittore russo nel periodo 1910-1915, essa è considerata l'opera che certificò la raggiunta maturità creativa da parte di Kandinskij, rappresentando anche l'apice della sua energia creativa. È considerato il più rappresentativo tra i lavori completati durante l'anno del successo internazionale dell'artista, simboleggiando il punto di emancipazione definitivo dell'Astrattismo. Opera più grande mai realizzata dall'artista per dimensione, facente parte della serie denominata Composizioni, rappresenta un'allegoria dell'Apocalisse, di cui riprende il tema e lo propone in una versione astratta, trasfigurata dalla realtà in una forma composta da sole linee e colori. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30889664 --> 3dpfa6v318roaqsliebw9lv0ikvch6x 0 305192 1684555 1683055 2026-10-09T20:22:52Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684555 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ئیبراهیم ئیبراهیمیان|image=Ebrahim Ebrahimain.jpg|image_size=|caption=|birth_date=۱٦ی شوباتی ۱۹۸۲|birth_place=[[تاران]]، ئێران|death_date=|death_place=|death_cause=|other_names=|nationality=ئێرانی|education=دەرچووی بەشی دەرهێنەری|alma_mater=|books=|plays=|occupation=[[دەرھێنەری فیلم|دەرهێنەر]]، [[نووسەر]]، [[مۆنتێر]]|years_active=۲۰۱٤–ئێستا|influenced_by=|influenced=|spouse=|partner=|children=|parents=|relatives=|residence=|famous_roles=|quotes=|website=}} '''ئیبراهیم ئیبراهیمیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ابراهیم ابراهیمیان؛ لەدایکبووی ۱٦ی شوباتی ۱۹۸۲) [[دەرھێنەری فیلم|دەرهێنەر]]، [[نووسەر]] و [[مۆنتێر|مۆنتێری]] ئێرانییە. دەرچووی بەشی دەرهێنەرییە. ئیبراهیمیان چالاکی سینەمایی لە ساڵی ۲۰۱٤ بە فیلمی ''ارسال یک آگهی تسلیت برای روزنامه'' دەست پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=جستجو |ناونیشان=https://www.filimo.com/crew/ebrahim-ebrahimian |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231007045129/https://www.filimo.com/crew/ebrahim-ebrahimian |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=www.filimo.com |زمان=fa |url-status=live}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=http://www.nsun.net |first=n s u n {{!}} |سەردێڕ=تیوال {{!}} ابراهیم ابراهیمیان |ناونیشان=https://www.tiwall.com/ebrahimebrahimian |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ابراهیم ابراهیمیان - عکس ها و تصاویر، بیوگرافی و زندگی نامه {{!}} منظوم |ناونیشان=https://www.manzoom.ir/name/nm2730485/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=Manzoom |زمان=fa-ir}}</ref> == ژیان == ئیبراهیم ئیبراهیمیان لە ۱٦ی شوباتی ۱۹۸۲ لە شارۆچکەی تاد لە پارێزگای [[ئەسفەھان|ئیسفەھان]] لەدایکبووە. دەرچووی بەشی دەرهێنەرییە. چالاکی سینەمایی لە ساڵی (۲۰۱٤) بە فیلمی ''ارسال یک آگهی تسلیت برای روزنامه'' دەست پێکرد، دروستکردنی ئەم فیلمە لە ۷ی تشرینی یەکەمی(۲۰۱۳) لە [[تاران]] دەستی پێکرد و بەشداری لە ۳۲ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا]] پێ کرد. ئیبراهیم ئیبراهیمیان دەرهێنەریی فیلمە سینەماییەکانی ''ارسال یک آگهی تسلیت برای روزنامه'' و ''عادت نمی‌کنیم'' (۲۰۱٦)ی لەئەستۆ بووە. هەروەها نووسەر و [[مۆنتێر|مۆنتێری]] فیلمی ''عادت نمی‌کنیم'' (۲۰۱۶) بووە. ''عادت نمی‌کنیم'' دووەم بەشداریی ئیبراهیمیان بوو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فەجر]] کە لە ۳٤ەمین فێستیڤاڵی فەجردا نمایشکرا و لە سێ بەشی باشترین فیلمنامە، باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن ([[سارە بەیات]]) و باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی پیاو (حەمیدڕەزا ئازەرەنگ) کاندیدی وەرگرتنی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغ]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ابراهیم ابراهیمیان - عکس ها و تصاویر، بیوگرافی و زندگی نامه {{!}} منظوم |ناونیشان=https://www.manzoom.ir/name/nm2730485/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=Manzoom |زمان=fa-ir}}</ref> ''دابلند'' (۲۰۱۸) ناوی فیلمێکە کە ئیبراهیمیان بۆ سینەمای [[گورجستان|گورجستانی]] دروستی کردووە. == فیلمۆگرافی == === دەرهێنەر و نووسەر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://www.imvbox.com/fa/casts/ebrahim-ebrahimian}}</ref> === {| class="wikitable" !ناوی فیلم !ساڵ !نووسەر !دەرهێنەر |- |سیازنگی |2017 | |جواد خمیس آبادی |- |دابلند |2018 |سارا سلطانی |محمدرضا مصباح |- |پیلوت |2018 |ئیبراهیم ئیبراهیمیان |محمدرضا مصباح |- |عادت نمی‌کنیم |2016 |ئیبراهیم ئیبراهیمیان |پیمان جعفری |- |ارسال یک آگهی تسلیت برای روزنامه |2014 |سارا سلطانی |حسن کلامی |- |میدان سرخ |2021 |سارا سلطانی ، علی مسعودی‌نیا |جواد نوروزبیگی |- |''[[تۆوی ترێ (فیلم)|تۆوی ترێ]]'' |2026 |ئیبراهیم ئیبراهیمیان و محمدعلی حسینی |ابراهیم عامریان |} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139304080004 ئیبراهیم ئیبراهیمیان] لە وبگەی سوورە سینەما * [http://www.cinetmag.com/Movies/ShowFilms.asp?ID=1506 عادت نمی‌کنیم] لە وبگەی سی‌نێت == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] 11fpoduuog8pn2vbf28qgty2ev3kpzi 0 305211 1684812 1683821 2026-10-10T08:42:10Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684812 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} [[file:ShaMaran's_Atrush_Field.jpg|وێنۆک| کێڵگەی ئەتروش سەر بە کۆمپانیایەکی وزە لە هەرێمی کوردستان]] '''کێڵگەی ئاتروش''' کێڵگەیەکی نەوتی کاربۆناتی جوراسیکی شکاوە و دەکەوێتە نزیک [[دھۆک|شاری دۆهوک]] [[باشووری کوردستان|لە کوردستان، عێراق]]. لەلایەن کۆمەڵەی هاوبەشانی گەڕانی گشتیەوە دۆزرایەوە. تا 12ی ئازاری 2013، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]] بژاردەی بەدەستهێنانی 25%ی پشکی حکومەتی لە کێڵگەی ئەتروش بەپێی ڕێککەوتنی هاوبەشی بەرهەمهێنان بەکارهێنا.<ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130331005149/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-2012-year-end-financial-and-operating-res-tsx-venture-snm-201303150860336001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-31 |ڕێکەوتی سەردان=2013-03-29}}</ref> کۆمپانیای General Exploration Partners (GEP) خاوەنی 80%ی کۆمپانیای Atrosh بوو، بە هاوبەشی لەگەڵ Aspect Energy International کە خاوەنی دوو لەسەر سێی پشکەکانی GEP بوو، بەم شێوەیە پشکەکانی Aspect Energy International 53.2% بوو. کۆمپانیای ئاسپێکت ئینێرجی ئینتەرناشناڵ پشکەکانی لە کۆمپانیای جی پی بە تاقە فرۆشت بە بڕی ٦٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی، لە ئەنجامدا پشکەکانی ئەسپێکت لە کۆمپانیای جی پی بۆ تاقە گواسترایەوە. پشکی شاماران بە ڕێژەی 26.8%ی کۆمپانیای ئەتروش ماوەتەوە و کۆمپانیای ماراسۆن ئۆیل خاوەنی 20%ی ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241107235100/https://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨، کۆمپانیای شەماران پترۆلیۆم نیازی خۆی ڕاگەیاند بۆ کڕینی ١٥%ی پشکەکانی ماراسۆن پێترۆلیۆم لە کێڵگەی ئەتروش،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140305/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32005/2018-06-04-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> کە لە ١ی ژانویەی ٢٠١٨ەوە کاری پێدەکرێت. شاماران سەرجەم پشکەکانی کۆمپانیای MOKDV کە لقێکی هۆڵەندییە لە کۆمپانیای ماراسۆن بە بڕی 63 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دەستدەکەوێت. دواتر شاماران پشکی 7.5%ی پشکی کارکردن بە کۆمپانیایەکی وزە دەفرۆشێت بە بڕی 33 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. پێشبینی دەکرێت فرۆشتنەکە لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ تەواو بێت.<ref name="Jan2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190130221111/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/72240/190114_corporate_presentation_january_2019.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-30 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-30}}</ref> لە ٣ی تەمموزی ٢٠١٧ نەوت لە ڕێگەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانی ناوەندی لە شاری ئەتروش دەستیپێکرد. لە مانگی ئەیلولی 2017 ڕێککەوتنێک بۆ فرۆشتنی نەوتی ئەتروش لە نێوان کۆمپانیای تاقە و هاوبەشەکانی و حکومەتی هەرێمی کوردستان واژۆ کرا. بەپێی ڕێککەوتنەکە، حکومەتی هەرێمی کوردستان نەوتی هەناردەکراو لە کێڵگەی ئەتروش لە ڕێگەی بۆرییەکەوە لە سنووری دەڤەری ئەتروش دەکڕێت. کوالیتی نەوتەکە ناچار دەکات دەستکاری نرخی نەوت بکرێت بە نزیکەی ١٦ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک کەمتر لە نرخی نەوتی خاوی برێنت کە بەروار کراوە. هەموو تێچووی گواستنەوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی پارەی زیادە دەبێت. ئەم داشکاندنە لەسەر بنەمای پرەنسیپەکانی هاوشێوەی ڕێککەوتنەکانی تری فرۆشتنی نەوت لە هەرێمی کوردستانی عێراق دامەزراوە.<ref name="ReferenceD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171002192604/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-announces-atrush-oil-sales-agreement-signed-tsx-venture-snm-201709291102921001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-10-02 |ڕێکەوتی سەردان=2017-10-03}}</ref> == ڕێککەوتننامەکانی ناونانی کێڵگەی ئاتروش == لە ساڵی ٢٠١٤، دوای کۆبوونەوەی لیژنەی بەڕێوەبردنی ئەتروش [https://web.archive.org/web/20160312021706/http://mnr.krg.org/index.php/en و وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان (] نسخة محفوظة گۆڕانکاری لە زاراوەی بەکارهێنراو لە پەیوەندی لەگەڵ چالاکییەکان لە بواری ئەتروشدا کرا:<ref name="Pareto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141222130039/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2014-Sep-Pareto-Securities-Oil-Gas-Conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2014-12-22 |ڕێکەوتی سەردان=2016-03-17}}</ref> * "Atrush Block"، "Atrush PSC" و "Atrush Field" نەگۆڕاون.<ref name="Pareto" /> * پێکهاتەکە (پێشتر بە "پەرستگای ئەتروش" ناودەبرا) ناوی گۆڕدرا بۆ چیای چیا خیری، واتە پەرستگای چیا خیری.<ref name="Pareto" /> * سەرجەم دامەزراوە بەرهەمهێنانەکان بە دامەزراوەی چیا خەیری ناسراو دەبن.<ref name="Pareto" /> * بیرەکانی داهاتوو بە ڕێککەوت دەمێننەوە بەڵام بە "چیا خەیری" ناودەبرێن، کە فۆڕمی کورتکراوەی "CK"ە، کە لە بیرە ژمارە 5 دەست<ref name="Pareto" /> * سەکۆکانی بیرەکان بە چەمانکێ ئەی، بی و هتد ناسراو دەبن<ref name="Pareto" /> * بیرە مێژووییەکان، AT-1 تا AT-4، ناوی سەرەتایی خۆیان دەهێڵنەوە.<ref name="Pareto" /> == بیرەکان == === ئەتروش-١ باشە (AT-1) === بیری AT-1 لە 5ی تشرینی یەکەمی 2010 بە سەرکەوتوویی کونکرا. ڕێژەی ئاسایی لێشاوی بیرەکە لە ڕۆژێکدا ٦ هەزار و ٣٩٣ بەرمیل نەوت بووە. هاوبەشانی گەڕانی گشتی ٧٢٦ مەتر ستوونی نەوت و ١٢٠ مەتر ڕوون لە سەرەوەی ڕووبارەکەیان دۆزیەوە. لەو کاتەوە بیرەکە بۆ هەمیشە جێهێڵراوە.<ref name="Jan2019" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130303205451/http://www.shamaranpetroleum.com/s/Atrush.asp?ReportID=420604 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-03-03 |ڕێکەوتی سەردان=2013-02-04}}</ref> === ئەتروش-٢ باشە (AT-2) === بیری AT-2 لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٢ بە سەرکەوتوویی کونکرا. بیرەکە بە بەکارهێنانی پەمپێکی ژێرئاوکەوتوو ڕۆژانە 42,212 بەرمیل نەوتی ڕۆیشتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reuters.com/article/2012/09/13/idUS200698+13-Sep-2012+PRN20120913 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=[[رويترز]]}}</ref> و مەزەندە دەکرێت بەرزترین لێشاوی نەوت بووبێت کە تا ئێستا لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]] تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200926045504/https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |وێبگە=Oil & Gas Middle East |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> دیزاینی پرۆگرامی DST، هەروەها تەواوکردنی بەردەوامی، لەلایەن دانیال ڕیدێل، ڕیچارد شارپ، دایمون یارشنکۆ و ویس ویتمانەوە بەڕێوەدەبرا، لەگەڵ پشتگیری سەرەکی جێبەجێکردن کە لەلایەن بەڵێندەرە سەرەتاییەکانەوە پێشکەشکرا. بەرهەمهێنانی ئامێری AT-2 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو. === ئەتروش-٣ باشە (AT-3) === پێدەچێت بیری AT-3 لە 26ی ئازاری 2013 هەڵکەندراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ زانیارییەک نییە بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەمە.<ref name="ReferenceB" /> ==== پوختەی بیرەکانی AT-3 ==== لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بیرەکە وەک بیرێکی بەرهەمهێنانی نەوتی قورس کاری لەسەر کراوە و ئێستا ئامادەیە بۆ تاقیکردنەوەی درێژخایەنی نەوتی قورس.<ref name="Jan2019" /> === ئەتروش-٤ باشە (AT-4) === بیری AT-4 لە ساڵی 2014 کونکراوە، و دووەم بیرە کە بۆ پشتگیریکردنی دامەزراوەی قۆناغی یەکەم کون کراوە.<ref name="Pareto" /> ==== پوختەی بیرەکانی AT-4 ==== * بیرێک کە گۆشەی بە گۆشەی بەرزە. زۆرترین گۆشەی کونەکە ٨٢ پلە بووە. ئەمەش ئیمکانی پەرەپێدانی کێڵگەکەی بە بەکارهێنانی بیرە ئاراستەییەکان لە بەرامبەر زەوییە زۆر ناڕێکەکاندا سەلماند.<ref name="Pareto" /> * بیرەکە لە سەکۆی AT-1 کون کراوە کە بە وردی بە Chamanke-A ناسراوە.<ref name="Pareto" /> * خەزنەی جوراسیک نزیکەی ٧٢ مەتر بەرزترە لەوەی کە لە کاتی دۆزرایەوە لە AT-1.<ref name="Pareto" /> * دوو تاقیکردنەوەی سنووردار لەسەر نمونە شلەکان ئەنجامدرا.<ref name="Pareto" /> * کۆی گشتی ڕێژەی بەرهەمهێنانی شلە {{Convert|9000|oilbbl|m3}} ڕۆن ڕۆژانە لە ڕۆنی 26°AP<ref name="Pareto" /> * هیچ ئاماژەیەک نەبوو بۆ ڕووپۆشکردنی غاز.<ref name="Pareto" /> * هەروەها [https://web.archive.org/web/20180428075549/http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/w/well_interference_testing.aspx تاقیکردنەوەی دەستێوەردان] ئەنجامدرا. تاقیکردنەوەکە پەیوەندییەکی پەستانی دەستبەجێی لەگەڵ AT-2 نیشان دا.<ref name="Pareto" /> * بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 وەک دامەزراوەیەکی قۆناغی یەکەم ڕاگیرا.<ref name="Pareto" /> * بەرهەمهێنانی فڕۆکەی AT-4 لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٦ تەواو بوو. * لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا هەوڵی پاککردنەوە درا، بەڵام بەرهەمهێنانی نائومێدکەری لێکەوتەوە و ئێستا بیرەکە چاوەڕێی کارکردنە لەسەر پەمپێکی بچووکتر.<ref name="Jan2019" /> === چیا خەیری-5 وێڵ (CK-5) === بیری چیا خەیری-٥ (CK-5)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو. === چیا خەیری-٦ وێڵ (CK-6) === بیری هەڵسەنگاندنی قۆناغی دووەم لە چیا خیری-٦ (CK-6) قووڵیەکەی ٢١٠٥ مەتر دەبێت. بیرەکە لەلایەن کۆمپانیایەکی وزە بەڕێوەدەبرێت، لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤، دوای ٣٦ ڕۆژ لە کارکردن، گەیشتە تی دی. بەشێک لە بەشی ڕۆژهەڵاتی بلۆکی ئەتروش دەکەوێتە سەر سەکۆی چەمانکێ سی. هەروەها ئەم پلاتفۆرمە شوێنی فڕۆکەی AT-3 ە. CK-6 بیرێکی ئاراستەییە، لە ڕووی ئاوەوە بە ئاراستەی SSE کون دەکرێت. CK-6 لە بەرزایییەکی بەرزتر (≈139 م) لە بیری AT-3ی نزیکدا ڕووبەڕووی خەزنەیەکی جوراسی بووەوە.<ref name="CK-6Flow">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241130201317/http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٩ەوە بیرەکە چاوەڕێی دووبارە بەکارهێنانەوەیە بۆ ئەوەی ببێتە بیرێکی چاودێری لە کاتی تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژکراوەی AT-3.<ref name="Jan2019" /> بیرەکە لە شوباتی ٢٠١٩ تەواوکرایەوە و لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|4500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="update19">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=12 December 2019 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> ==== تاقیکردنەوەی بيرەکان ==== {{Block indent|DST #1<ref name="CK-6Flow" /> * التكوين: آلان<ref name="CK-6Flow" /> * الفاصل المثقوب: 12 مترًا<ref name="CK-6Flow" /> * باستخدام مضخة غاطسة كهربائية (ESP) و[http://www.glossary.oilfield.slb.com/Terms/n/nitrogen_lift.aspx/ رافعة نيتروجينية]، أُنتِج النفط الثقيل بمعدل منخفض.<ref name="CK-6Flow" /> * كان الفاصل الزمني للاختبار هو الأعمق الذي استُخرج منه النفط. عند عمق -460 مترًا تحت مستوى سطح البحر، وُجد أن نفط CK-6 أعمق بحوالي 200 متر من النفط المُستخرج من المكمن المُماثل في البئر AT-2.<ref name="CK-6Flow" /> * كانت لزوجة النفط المُستخرج أقل من لزوجة النفط من AT-2.<ref name="CK-6Flow" />}} === چیا خەیری-7 وێڵ (CK-7) === کارەکانی کونکردن و هەڵسەنگاندن بۆ بیرەکانی چیا خەیری-٧ (CK-7) پێش ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ دەستیپێکردووە. بیرە CK-7 دەکەوێتە ناوچەی ناوەندی کێڵگەی ئەتروش. بیرە بەرهەمهێنەرەکە بەناوی AT-2 نزیکەی 3 کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتەوە هەڵکەوتووە، بیری AT-3 بە دووری 3.5 کیلۆمەتر لە ڕۆژئاوا هەڵکەوتووە. پێدەچێت بیرەکە لە پلاتفۆرمی Chamankee E کون بکرێت. ئەم کارانە ئامانجیان زیادکردنی بیرێکی بەرهەمهێنانی دیکەیە بە هەڵسەنگاندنی توانای بازرگانی پێکهاتەی مۆس و کەمکردنەوەی نادڵنیایی لە دیاریکردنی قووڵی ناوچەی گواستنەوەی نەوتی مامناوەند بۆ قورس. پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ٥٢ ڕۆژدا قووڵایی کۆی بیرەکە بگاتە ١٥٧٥ مەتر، بە بەکارهێنانی ئامێری کونکردنی ڕۆمفۆر ٢٥.<ref name="CK-7">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170920191500/http://shamaranpetroleum.mwnewsroom.com/press-releases/shamaran-atrush-development-update-spud-of-ck-7-tsx-venture-snm-201709191102449001 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref> === چیا خەیری-٨ وێڵ (CK-8) === بیری چیا خەیری-٨ (CK-8)<ref name="Pareto" /> لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو === چیا خەیری-9 وێڵ (CK-9) === بیری فڕێدانی ئاوی چیا خەیری-٩ (CK-9) وەک پلانی بۆ دانرابوو بە سەرکەوتوویی کونکرا و ئامادەیە بۆ دەرزی ئاو.<ref name="Jan2019" /> === چیا خەیری-10 چاڵ (CK-10) === بیری چیا خەیری-10 (CK-10) لە مانگی حوزەیرانی 2018 هەڵکەندراوە<ref name="June2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201317/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32011/2018-06-cp-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref> و لە مانگی تەمموزی 2018 بە دامەزراوەکە بەستراوەتەوە.<ref name="Sept2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190131201315/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/49436/180902-corporate-presentation-september-2018.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2019-01-31 |ڕێکەوتی سەردان=2019-01-31}}</ref> === چیا خەیری-11 چاڵ (CK-11) === چیا خەیری-11 (CK-11) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوەی لادانە، دەکەوێتە سەر پلاتفۆرمی Chamanke-G، لە 3ی 1ی 2019 [https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، لەگەڵ پێکهاتەی [https://web.archive.org/web/20230407130205/https://link.springer.com/article/10.1007/s12517-014-1651-0 سارجێلۆ] وەک ئامانج.<ref name="Jan2019" /> بیرەکە تا ناوەڕاستی مانگی ئازار تا قووڵایی کۆتایی کونکرا و لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی دەستیپێکرد و {{Convert|5500|oilbbl|m3}} بەرهەمهێنا نەوت لە (لە ماوەی تەمموزی 2019)<ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250527174541/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> و بەرزبووەتەوە بۆ {{Convert|8500|oilbbl|m3}}لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٩دا نەوت لە<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=12 December 2019 |وێبگە=ShaMaran petroleum corp. |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> === چیا خەیری-12 چاڵ (CK-12) === چیا خەیری-12 (CK-12) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە بە درێژایی 2400 مەتری مەیل و دەکەوێتە سەر سەکۆی Chamankee-E<ref name="auto1" /> کە لە ساڵی 2019 [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx کونکراوە]، و بیرەکە لە 10ی ئابی 2019 خرایە بواری<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250430194612/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٥ |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp. |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> بیرە CK-12 لە کۆتایی 19ی ئایاری 2019 تا قووڵایی کۆتایی خۆی کونکرا، لەوێدا دەرکەوت کە خەزنەکە 25 مەتر قووڵترە لەوەی پێشبینی دەکرا. بیرە CK-12 بە مۆر و هەڵواسراو هێڵدرایەوە تاوەکو سەکۆیەکی چاککردنەوە بەکارهێنرا بۆ تەواوکردنی لە مانگی تەمموزی 2019. بەرهەمهێنانی لە ١٠ی ئابی ٢٠١٩ دەستیپێکرد. لە ئێستادا CK-12 بە ڕێژەی {{Convert|2000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە لە پێکهاتەی مۆس.<ref name="auto1" /> === چیا خەیری-13 بیر (CK-13) === بیری چیا خەیری-١٣ (CK-13) دەکەوێتە شاری چەمانکی-ئی. بیرێکی بەرهەمهێنانی قووڵی ٢٣٤٠ مەتر و دەرەوەی بۆرییە [https://web.archive.org/web/20201127230851/https://www.glossary.oilfield.slb.com/en/Terms/s/spud.aspx و لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ کوندراوە]،<ref name="auto3" /> تا ١٩ی ئابی ٢٠١٩ تا تی دی کون کراوە، و لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بە ڕێژەی {{Convert|6000|oilbbl|m3}} دەستی بە بەرهەمهێنان کردووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا ئەم بیرە لە قووڵایی ٢٣ مەتر کەمتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا ڕووبەڕووی پێکهاتەی ئامانج بووەوە.<ref name="auto1" /> بە شێوەیەکی بەرفراوان پێیان وایە کە شکستی جیۆلۆجیستی گەشەپێدان و جیۆلۆجیستی کارپێکردنی بیرەکان و بەڕێوەبەری جیۆلۆجی لە کۆمپانیایەکی وزە لە پێشبینیکردنی وردی قووڵایی پێکهاتەکەدا خاڵێکی مشتومڕاوییە لە هاوبەشیەکەدا. === چیا خەیری-14 چاڵ (CK-14) === هەرگیز هیچ ڕاگەیاندنێکی گشتی لەبارەی CK-14 نەکراوە. === چیا خەیری-١٥ بیر (CK-15) === چیا خەیری-١٥ (CK-15) بیرێکی بەرهەمهێنانی پڕکراوە و چەقەڵە لە شوێنی کونکردنی چەمانکی-جی. کونکردنی بیرەکە لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ دەستیپێکردووە، لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دەستی بە کارەکانی کردووە.<ref name="auto1" /> === تاقیکردنەوەی بیرە درێژکراوەکانی نەوتی قورس (HOEWT) === لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨دا، ئۆپەراتۆرەکە ئامێرەکانی بۆ تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکان داناوە. ئەم ئامێرە {{Convert|5000|oilbbl|m3}} ڕۆن لە ڕۆژێکدا، توانای پرۆسێسکردنی زیادە لە Chamankee C، کە AT-3 لێیە. بڕیارە لە مانگی شوباتی ٢٠١٩ بەرهەمهێنانی نەوتی قورس دەست پێبکات.<ref name="Jan2019" /> لە ڕاستیدا پڕۆژەی HOEWT تا ناوەڕاستی مانگی نیسان دواکەوت،<ref name="auto3" /> و بیرەکە لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩دا خرایە<ref name="auto" /> === چیا خەیری-16 چاڵ (CK-16) === CK-16، بیری فڕێدانی ئاو، تەواوکەری بیری CK-9 ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230609114839/https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> بیرەکە لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢ گەیشتە TD،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230328115838/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> و لە سەرووی خەزنەی سەرکی لە تەمموزی ٢٠٢٢ تەواو بوو و فڕێدانی ئاویش لە تەمموزی ٢٠٢٢ دەستی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241130195537/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> === چیا خەیری-17 چاڵ (CK-17) === کونکردن و تەواوکردنی بیری لایەنی CK-17 (لە سەکۆی A) بۆ دەرهێنان لە خەزنەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک لە کاتی دیاریکراو و لە چوارچێوەی بودجەدا لە 1ی نیسانی 2021<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250716032838/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> لە مانگی تەمموزی ٢٠٢٢ بیرەکە چاککردنەوەی بۆ کرا بۆ زیادکردنی بەرهەمهێنان. پێشبینی دەکرا تا مانگی ئابی ٢٠٢٢ تەواو بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240615201304/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> === چیا خەیری-18 چاڵ (CK-18) === بەپێی پۆستێکی [[لینکدئین|لینکیدئین]] لەلایەن بەڕێوەبەری کونکردن و تەواوکردن لە کۆمپانیایەکی وزە لە ماوەی هەفتەی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، بیری CK-18 (پلاتفۆرمی G) بە سەرکەوتوویی گەیشتە قووڵایی کونکردن (TD) وەک یەکەم بیری ئاسۆیی لە ناوچەی ئەتروش. هەروەها بەڕێوەبەرەکە ڕایگەیاندووە کە درێژی ئاوەڕۆی ئاسۆیی ١٠١٦ مەتر بووە. بیری بەرهەمهێنانی CK-18 لە ئاتروش کە لە پلاتفۆرمی Chamanke G دەرهێنراوە، لە ئەیلوولی 2022 بە قووڵی کۆی گشتی کونکرا، لەگەڵ بەشێکی 950 مەتری کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ڕێگەی پێکهاتەی مۆسی جوراسیکی خوارەوە کونکرا. لە ئێستادا بیرەکە لایەنگری دەکرێت، و پێشبینی دەکرێت لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بێت.<ref name="auto4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240705074428/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> === چیا خەیری-19 چاڵ (CK-19) === لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢ بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش بە ناوی CK-19 لە پلاتفۆرمی Chamankee C کونکرا. بیرەکە پێکهاتەی سەرجێلۆی سەرەوەی جوراسیک دەکاتە ئامانج و پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنان لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٣ دەست<ref name="auto4" /> === چیا خەیری-٢٠ چاڵ (CK-20) === بیری بەرهەمهێنانی CK-20 لە پلاتفۆرمی Chamanke E لە شوباتی 2023 کونکرا. بیرەکە بە قووڵی کۆی گشتی ١٧٥٣ مەتر کون کراوە و لە سەرووی سەردەمی جوراسی سەرەوە لە نیسانی ٢٠٢٣ تەواو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250527182657/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=26 October 2023 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> === بیرەکانی داهاتوو === کونکردن و تەواوکردنی بیری بەرهەمهێنانی زیادە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210820191156/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=20 August 2021 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> بڕیارە یەکێک لە بیرەکان لە سەکۆی چەمانکێ-A کە چەند سەد مەترێک لە ڕۆژئاوای AT-1 دوورە، هەڵکەندرێت. ئەوی دیکەیان لە پلاتفۆرمی Chamanke-G کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژهەڵاتی AT-1 و باشووری ڕۆژئاوای CK-5 کون دەکرێت. بیرەکە لە چەمانکێ-ئە ئاماژەی بەوە کردووە کە پلانەکانی دروستکردنی سەکۆی چەمانکێ-D لە ڕۆژئاوای چەمانکێ-A هەڵوەشاوەتەوە. دەوترێت ئەمەش بەهۆی بێتوانایی تیمی دانوستانکاری زەویەکانی کۆمپانیای تاکا لە دەستەبەرکردنی موڵکەکە و ناکارایی تیمی دروستکردنی دامەزراوەکان بۆ دروستکردنی سەکۆیەک پێش ساڵی ٢٠٢٤. قسە و باسێک هەبوو کە ئەم بیرانە لە ساڵی ٢٠٢١ یان ٢٠٢٢دا هەڵنەکەندرێن چونکە دەوترێت کۆمپانیای تاکا جیۆلۆجی کارەکانی لە کارەکەی دوورخستەوە، کە بوونی ئەو بیرانە لە کاتی کونکردندا ناچاری دەبوو. ئەم پێشبینییە سەلماندی کە هەڵە بووە لە هەڵکەندنی دوو بیر لە ساڵی ٢٠٢٢. لە ڕاستیدا خەرجییە سەرمایەییەکانی ئەتروش بۆ ساڵی ٢٠٢٢ پێشبینی دەکرا کە ١١٦ ملیۆن دۆلار بێت (٣٢ ملیۆن دۆلاری پاک بۆ شاماران). ئەم بەرنامە سەرمایەدارە هەڵکەندن و تەواوکردنی سێ بیری گەشەپێدان لەخۆدەگرێت، لەنێویاندا یەک بیری دەرزی ئاو.<ref name="auto22">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241130201924/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> === دەرزی بەرهەمهێنەرەکان === بە گشتی یازدە بیری بەرهەمهێنەر هەیە: ئەتروش-٢، ("AT-2")، چیا خەیری-5 ("CK-5")، چیا خەیری-7 ("CK-7")، چیا خەیری-8 ("CK-8") و چیا خەیری-10 ("CK-10").<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250602080826/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp. |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> هەروەها لە ساڵی ٢٠١٩دا، چیا خەیری-٦ ("CK-6")، چیا خەیری-١١ ("CK-11")، چیا خەیری-١٢ ("CK-12") و چیا خەیری-١٣ ("CK-13") وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکران.<ref name="auto" /> هەروەها لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا فڕۆکەی چیا خەیری ١٥ ("CK-15") وەک بیرێکی بەرهەمهێنان خراوەتە لیستی بیرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250503141615/https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠٢٥ |وێبگە=ShaMaran Petroleum Corp. |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |url-status=live}}</ref> بیرە CK-17 وەک بیری بەرهەمهێنان زیادکرا. بیری بەرهەمهێنانی ئاتروش سی کەی-١٨، ئەیلوولی ٢٠٢٢. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٢، کونکردن لەسەر بیری بەرهەمهێنانی ئەتروش سی کەی-١٩ دەستیپێکرد.<ref name="auto22" /> === پڕکردنەوەی بیرەکان === * دروستکردنی Chamanke A<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و AT-1، AT-4، CK-5، CK-8 و CK-17 لێرە هەڵکەندراون. * Chamanke B<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بوو، و AT-2 لێرە کونکرا. پلاتفۆرمەکە بە شێوەیەکی باو بە PF-1 ناودەبرێت چونکە شوێنی دامەزراوەی بەرهەمهێنانە. * دروستکردنی بیری شامانکی سی<ref name="Jan2019" /> تەواو بوو، و بیرەکانی AT-3، CK-6 و CK-19 لێرە کونکران. لێرەدایە کە تاقیکردنەوەی بیرە نەوتە قورسەکانی درێژخایەن ئەنجامدرا. * Chamanke D شوێنی پێشنیارکراوی 2&nbsp;شامانکی چەندە لە ڕۆژئاواوە دوورە؟ * Chamanke E<ref name="Jan2019" /> بیناسازی تەواو بووە، شوێنەکە 2&nbsp;شامانکی بی، شوێنی CK-7، CK-10، CK-12 و CK-13 چەندە لە ڕۆژهەڵاتەوە دوورە؟ * Chamanke F، شوێنی پێشنیارکراوی ڕۆژهەڵاتی Chamanke C ە * Chamanke G<ref name="Jan2019" /> دروستکردنی تەواو بووە، و شوێنەکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی Chamanke B. CK-9، CK-11، CK-15، CK-16 و CK-18 لێرەوە هەڵکەندراون. == خزمەتگوزارییەکان == {{Convert|30,000|oilbbl|m3}}قۆناغی یەکەمی ئاسانکارییەکان تەواو بووە.<ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170921000453/http://www.shamaranpetroleum.com/i/pdf/2017-09-11-CP.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-09-21 |ڕێکەوتی سەردان=2017-09-20}}</ref> 29ی ئەیلوولی 2017، دامەزراوەکە هەناردەکردنی ئاسایی ڕۆژانەی زیاتر لە {{Convert|22,000|oilbbl|m3}} نەوتی ڕۆژێکدا بەدەستهێنا. لە ڕۆن هاوتا.<ref name="ReferenceD" /> پێشبینی دەکرێت بەرهەمهێنانی بۆ {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} بەرزبێتەوە ی هاوتای نەوت لە ڕۆژێکدا لە ماوەی ساڵی 2017.<ref name="ReferenceD" /> لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٨، کۆمپانیای نەوتی شەمران، گیرانی بەشێکی لە گەرماگۆڕینەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنانیدا بڵاوکردەوە. نمونەکانی نیشتووەکە شیکرانەوە، و دەرکەوت کە گیرانەکە بەهۆی خوێیەوە بووە. ئەگەری زۆرترین سەرچاوەی خوێیەکە شلەی کونکردنە لەدەستچووە کە لە ئەنجامی کونکردنی بیرەکانی CK-5 و AT-2 دروست دەبێت. گەرماگۆڕەکە پاک بکەرەوە. دەرزییەکی تاقیکاری ئاوی شیرین بۆ ناو سەری بیری CK-5 و جیاکردنەوەی ئاوی خوێ لە جیاکەرەوەی دامەزراوەی بەرهەمهێنان بووە هۆی کەمبوونەوەی بەرچاوی بڕی خوێ لە نەوتی خاودا کە دەبوو پرۆسێس بکرێت بۆ هەناردەکردن. تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|20,000|oilbbl|m3}} هەناردە کراوە ڕۆن کە ڕۆژانە پرۆسێس دەکرێت دەرزی لێدانی ئاو لە سەری بیرەکە بەردەوام دەبێت لەگەڵ زیادبوونی بەرهەمهێنان وردە وردە، لەگەڵ ستافی مەیدانی لە نزیکەوە چاودێری دامەزراوەکە دەکەن. بەهۆی کەمی توانای فڕێدانی ڕۆژانەی دەرزی ئاو سنووردارە، هەرکاتێک بیری فڕێدانی ئاوی CK-9 لە نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠١٨ تەواو بوو، تواناکە زیاد دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140910/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/32941/2018-06-08-nr-snm.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-06-12 |ڕێکەوتی سەردان=2018-06-11}}</ref> تێکڕای بەرهەمهێنانی ڕۆژانە بۆ ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی {{Convert|22,200|oilbbl|m3}} بووە نەوت لە ڕۆژێکدا، و تێکڕای لە کۆتایی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ {{Convert|27,500|oilbbl|m3}} بووە ڕۆن لە ڕۆژێکدا.<ref name="Jan2019" /> لە ماوەی ساڵی ٢٠١٩دا، گەردنی تەنگ لە دامەزراوەی بەرهەمهێنانی نەوتی {{Convert|30,000|oilbbl|m3}} نەوت لابراون. ڕۆژانە.<ref name="Jan2019" /> دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە (EPF) لە چارەکی سێیەمی ساڵی ٢٠١٩ لەسەر پلاتفۆرمی Chamanke E دانرا. دامەزراوەی بەرهەمهێنانی پێشوەختە توانای بەرهەمهێنانی ١٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=25 April 2022 |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022030900/https://www.shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=28 August 2023 |وێبگە=shamaranpetroleum.com |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> == هێڵی بۆری == * پڕۆژەی بۆری<ref name="ReferenceC" /> تەواو بووە. * بۆرییەکە لە ٤ بەش پێکدێت.<ref name="ReferenceC" /> ** {{Convert|10|inch|cm}} هێڵی لق لە دامەزراوەی قۆناغی یەکەمەوە بۆ وێستگەی پاککردنەوەی فڵچەی مامناوەند و کەمکردنەوەی پەستان ** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی لق لە وێستگەی پاککردنەوە و کەمکردنەوەی پەستانی نێوانەوە تا سنووری باشووری بلۆکی ئەتروش ** {{Convert|12|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری بلۆکی ئەتروشەوە تا سنووری باشووری بلۆکی شیکان ** {{Convert|36|inch|cm}} هێڵی خۆراک لە سنووری باشووری کێڵگەی شێخانەوە تا بۆری هەناردەکردنی کورد. == داتاکانی بەرهەمهێنانی مانگانە == داتاکانی ساڵی ٢٠١٩ و دواتر دروستکراون، بەبێ ئاماژەدان بە سەرچاوەی تایبەت، بە بەکارهێنانی نەرمەکاڵا بۆ هەڵسەنگاندنی گرافە بڵاوکراوەکان. ئەم ژمارانە خەمڵاندنن و گۆڕانکارییان بەسەردا دێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240730154748/https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=3 November 2022 |وێبگە=ShaMaran Petroleum |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |url-status=live}}</ref> == یەدەگی مەزەندەکراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" scope="col" | ! scope="col" | جێگیر ! scope="col" | جێگیر ! scope="col" | کۆی گشتی ! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | دەشێت ! scope="col" | کۆی گشتی سەلمێنراوە ! rowspan="2" valign="Bottom" scope="col" | ڕەنگە ! scope="col" | کۆی گشتی بڕی سەلمێنراو |- ! ئاڵۆز ! گەشەنەسەندووە ! جێگیر ! & دەشێت ! مومکین و مومکین |- ! colspan="8" scope="col" | نەوتی خاوی سووک/مامناوەند (ملیۆن بەرمیل)⁽¹⁾ |- | '''کۆی گشتی'''⁽²⁾ | style="text-align: center;" | 4,211 | style="text-align: center;" | ٣٠٢٦ کەس | style="text-align: center;" | ٧،٢٣٧ | style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٣٨٥ | style="text-align: center;" | ١٩ هەزار و ٦٢٢ | style="text-align: center;" | ١٢ هەزار و ٢٠ | style="text-align: center;" | ٣١ هەزار و ٦٤١ کەس |- | '''تۆڕ'''⁽³⁾ | style="text-align: center;" | ٢٩٧٥ | style="text-align: center;" | ١٦٧٣ کەس | style="text-align: center;" | ٤٦٤٨ کەس | style="text-align: center;" | ٦٣٤٧ کەس | style="text-align: center;" | ١٠ هەزار و ٩٩٦ | style="text-align: center;" | ٣٩٩٩ | style="text-align: center;" | ١٤ هەزار و ٩٩٥ |- ! colspan="8" scope="col" | نەوتی قورس (ملیۆن بەرمیل)⁽¹⁾ |- | '''کۆی گشتی'''⁽²⁾ | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | 282 | style="text-align: center;" | 282 | style="text-align: center;" | 745 | style="text-align: center;" | 1,026 | style="text-align: center;" | 685 | style="text-align: center;" | ١٧١١ کەس |- | '''تۆڕ'''⁽³⁾ | style="text-align: center;" | - | style="text-align: center;" | 181. 181 | style="text-align: center;" | 181. 181 | style="text-align: center;" | 394 | style="text-align: center;" | 575 | style="text-align: center;" | 236 | style="text-align: center;" | 811 |} ^{(1) دابەشبوونی ڕاستەقینەی نێوان ڕۆنی سووک/مامناوەند و قورس نادیارە.} ^{(2) بە پشتبەستن بە پشکی شەمران لەسەدا 20.1.} ^{(3) بە پشتبەستن بە پشکی شاماران.} == سەرچاوەی فریاگوزاری خەمڵێنراو (31ی کانوونی دووەمی 2017) == {| class="wikitable" ! scope="col" | ! colspan="3" scope="col" |النفط الخفيف والمتوسط (MBBL)⁽³⁾ ! colspan="3" scope="col" |النفط الثقيل (MBBL)⁽³⁾ ! colspan="3" scope="col" |الغاز الطبيعي (MMCF) |- | rowspan="2" |الموارد الطارئة⁽¹⁾⁽²⁾ |إجمالي | colspan="2" |حصة شاماران |إجمالي | colspan="2" |حصة شاماران |إجمالي | colspan="2" |اهتمامات الشاماران |- |100% |الإجمالي⁽⁴⁾ |صافي⁽⁵⁾ |100% |الإجمالي⁽⁴⁾ |صافي⁽⁵⁾ |100% |الإجمالي⁽⁴⁾ |صافي⁽⁵⁾ |- |تقدير منخفض (1 درجة مئوية) |67,796 |13,627 |غير متوفر |106,680 |21,479 |غير متوفر |25,477 |5,121 |غير متوفر |- |أفضل تقدير (2C) |68,756 |13,820 |غير متوفر |227,412 |45,710 |غير متوفر |46,895 |9,426 |غير متوفر |- |تقدير مرتفع (3 درجات مئوية) |76,606 |15,398 |غير متوفر |372,875 |74,948 |غير متوفر |73,477 |14,769 |غير متوفر |- |أفضل تقدير للمخاطرة |55,004 |11,056 |غير متوفر |181,930 |36,568 |غير متوفر |2,343 |471 |غير متوفر |} == نەخشە == [[file:Atrush_Block.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک| کێڵگەی ئەترۆک لە بۆشایی ئاسمانەوە کە سنووری بارستەیی بە ڕەنگی سوور، لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ گیراوە، لەلایەن ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەوروپی - وێنەی ESA بەرهەم هێنراوە لە داتاکانی هەستکردن لە دووری ESA کە لەلایەن SNAP Desktop 6.0.3 پرۆسێس کراوە|left]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|وزە|کوردستان}} [[پۆل:نەوت]] [[پۆل:پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] l2348k8iefnvfwm1bhcc1xn11jj95pp 0 305212 1684632 1683836 2026-10-09T23:32:51Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1684632 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox musical artist | name = دیلان ئەنسەمبڵ | image = | landscape = yes | alt = | caption = Dilan Ensemble at green room, Rudaki Hall before the Concert, Tehran, Iran, August 2004. | origin = [[کوردستان]]، ئیران | genre = World, [[Kurdish music|Kurdish]], [[Middle Eastern music|Middle East]] | years_active = {{Start date|2003}}–present | label = RAVI AZAR KIMIA CO | associated_acts = [[A Yellow Flower]], Alireza Javahery, Alex Lubet & Raphael Weinroth-Brwone | website = {{URL|dilanmusic.org}} | current_members = [[Shahriyar Jamshidi]] | past_members = Afsoon Sadeghzadeh<br />Alex Lubet<br/>Alireza Javaheri<br />Amin Ramin<br />Farbod Yadollahi<br />Fariborz Raoufi<br />Hafez Alikhani<br />Kaveh Baban<br />Leila Golbangi<br />Saber Nazargahil<br />Sahar Ebrahim<br />Sara Ahmadi<br />Saeid Vojdanpak<br />Sina Khosravi<br />Toktam Moslehi<br />Raphael Weinroth-Brwone<br />Richard Robeson<br />Masoud Abazari<br />Masoud Khezri<br />Mohsen Badri<br />Mohammad Khaledian<br />Yadollah Rahmani }} '''دیلان''' ''ئەنسەمبڵێکی مۆسیقای [[مۆسیقای کوردی|کوردییە]]'' لە کوردستانی ئێران یان ڕۆژهەڵاتی کوردستان ( [[کوردیی ناوەندی|کوردی]] : ''{{Lang|ku|Rojhilatê Kurdistanê}}'', {{Lang|ar|ڕۆژھەڵاتی کوردستان}} )، کە لەلایەن ژەنیاری کامەنجە و ئاوازدانەر [[شەھریار جەمشیدی|شەهریار جەمشیدی]] بە یادی برایانی مۆسیقاژەنی کورد [[قادر دیلان]] و [[محەممەد ساڵح دیلان]] لە باشووری کوردستانەوە دامەزراوە ( {{Langx|ku|باشووری کوردستان|Başûrê Kurdistanê}) لە ساڵی ٢٠٠٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=19 September 2018 |trans-title=Qadir Dilan |ناونیشان=https://knwe.org/?p=26733 |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Central Kurdish}}</ref> == پاشخانەکان == تیشکی ئەنسەمبڵی ژووری مۆسیقای دیلان پاراستنی مۆسیقای کلاسیکی ڕەسەنی کوردی و نوێنەرایەتیکردنی گۆرانییە لیریکییەکانە. گۆرانی فۆلکلۆری کوردی و مۆسیقای مەقام لە بەشی ڕۆژهەڵاتی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستان]] سەرچاوەی سەرەکی بەرهەمەکانیان لە سەرەتاوە بوو. ئەنسەمبڵەکە یاوەری گۆرانیبێژێکی پیاو و مێینەی سێ کۆڕیان کردووە لەسەر شانۆ. لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە دووانە بۆ سنووردارکردنی قسەکردن، توندکردنەوەی بارودۆخی سیاسی و هەلومەرجی ناخۆش بە گشتی بۆ هونەرکاران بە تایبەتی بۆ گەلی کورد لە ئێران، دیلان ئەنسەمبڵ ڕێگەیان پێنەدراوە جارێکی دیکە لەسەر شانۆ کۆببنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 August 2009 |trans-title=A letter of Shahriyar Jamshidi about his artistic life |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=200902261703151434&lng=12 |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref> == نمایشەکان == ''دیلان ئەنسەمبڵ'' لەگەڵ ئۆرکێسترای تەواویان چەندین کۆنسێرتیان لە تاران پێشکەش کردووە لەوانە هۆڵی ڕوداکی و ناوەندی ڕۆشنبیری ئەرەسباران (٢٠٠٤). ئەوان وەک سێ کەسی لەسەر شانۆ دەرکەوتن و گۆرانیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستانیان بە شێوەزارێکی جیاواز [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] لە باکووری ڕۆژهەڵاتی ئێران، خوراسان لە نەخۆشخانەی مەحاک و کۆمەڵگەی چاکسازی (٢٠٠٧) پێشکەش کردووە. لە ساڵانی داهاتوودا، شەهریار جەمشیدی دیلان ئەنسەمبڵ بە زیندووی و چالاک دەهێڵێتەوە بە هاوکاری لەگەڵ هونەرمەندانی مۆسیقای جۆراوجۆر بە ڕێکخستنی چەندین پڕۆژە لە کەنەدا، ئەمریکا و ئەوروپا؛ دیلان ئەنسەمبڵ لە فێستیڤاڵی دو مۆند ئاراب دی مۆنتریال و فێستیڤاڵی تیرگان و ماکینزی هاوس و زانکۆی ماکماستەر و سەنتەری مۆسیقای وورد بچووک لە ئۆنتاریۆ لە کەنەدا ئاهەنگیان گێڕاوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=24 August 2004 |trans-title="Dilan Ensemble" will be performing at Vahdat (Roudaki) Hall |ناونیشان=https://www.farsnews.com/news/8306030113%20%20%20%20/گروه-ديلان-در-تالار-وحدت-اجراي-برنامه-مي‌كند |ڕێکەوتی سەردان=21 June 2019 |زمان=Persian |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190306174734/https://www.farsnews.com/news/8306030113%20%20%20%20/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AF%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D9%83%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠١٩ |url-status=dead}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Festival Du Monde Arabe |ڕێکەوت=7 November 2017 |ناونیشان=https://placedesarts.com/en/event/dilan-ensemble/ |ڕێکەوتی سەردان=18 May 2019}}</ref><ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=9 August 2013 |trans-title=Dilan Ensemble has performed a concert in Canada |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/تیپی-مووزیی-دیلان-لە-انەدا-ۆنسێرتێی-بەڕێوە-برد |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Kurdish}}</ref><ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title= |ناونیشان=https://tirgan.ca/b/2013/event/dilan-ensemble.html |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref><ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title= |ناونیشان=https://www.sofarsounds.com/artists/dilan-ensemble |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019}}</ref> == دیسکۆگرافی == * ''ئەلڤاناتی'' (٢٠٠٤)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=In remembrance of Yadollah Rahmani the genius of Alvanati's Themes. |ناونیشان=https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=29B6BF02&news=یادی%20از%20مرحوم%20یدالله%20رحمانی%20هنرمند%20نغمه%20های%20کوردی%20الوند |ڕێکەوتی سەردان=22 June 2019 |زمان=Persian}}</ref> * ''بانگەوازی شاخەکان'' (٢٠٠٨) * ''گوڵێکی زەرد'' (٢٠١٤)، بەشداری لە خەڵکی [[کۆبانی]] کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=Shahriyar jamshidi will be releasing his new work. |ناونیشان=https://kurdipost1.blogspot.com/2014/06/blog-post_2068.html |ڕێکەوتی سەردان=23 June 2019 |زمان=Kurdish}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.radiozamaneh.com/190862 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160215230936/http://www.radiozamaneh.com/190862 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 February 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 February 2016}}</ref> == سەرچاواکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]] [[پۆل:Articles with hCards]] 6k3wpsu3q96oh5i53oxycfwowcentmx 1 305242 1684813 1683495 2026-10-10T08:42:11Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684813 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢١ بەستەری دەرەکیی [[کێڵگەی ئەتروش]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1683494 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160312021706/http://mnr.krg.org/index.php/en بۆ http://mnr.krg.org/index.php/en زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٣٨، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢١ بەستەری دەرەکیی [[کێڵگەی ئەتروش]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684812 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.iraq-businessnews.com/tag/abu-dhabi-national-energy-company-taqa/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160312021706/http://mnr.krg.org/index.php/en بۆ http://mnr.krg.org/index.php/en زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.oilandgasmiddleeast.com/article-10614-shamaran-strikes-it-rich-at-atrush-block *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.oilandgastechnology.net/upstream-news/taqa-flows-oil-ck-6-well-kurdistan *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-second-quarter-2019-financial-and-operati-122715/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5129/2019q3snm.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-third-quarter-2019-financial-and-operatin-122722/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/atrush-operations-update-122814/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-new-record-quarterly-oil-sales-re-122807/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-record-quarterly-oil-sales-revenu-122817/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5299/2021_q2_financial_report_final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5410/2022_q2_financial_report_final_sedar.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5488/annual-report-2022-final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5517/2023_q2_financial_report_final.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5241/shamaran_2021_q1_pareto_conference.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-reports-2021-financial-results-with-recor-122803/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.shamaranpetroleum.com/news/shamaran-announces-financial-and-operating-results-122709/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/news/shamaran-atrush-update-122723// *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5156/shamaran_petroleum_corp__shamaran_atrush_update.pdf *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://shamaranpetroleum.com/site/assets/files/5382/snm-townhall-april-2022-1-rev.pdf تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٤٢، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) el0lekudy2kqf1euocl4iwjo1ibsrgs 0 305251 1684422 1684052 2026-10-09T14:01:12Z Saad Goran 41181 1684422 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی مێژوویی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧}} {{About|فیلمەکەی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧|فیلمەکەی مارتن سکۆرسێزی لە ساڵی ١٩٧٦|شۆفێری تاکسی|6=بەکارھێنانەکانی تر|7=Taxi Driver (disambiguation)}} {{Infobox film | name = شۆفێری تاکسی | image = A Taxi Driver 2017.jpg | alt = | caption = پۆستەری بڵاوبوونەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^택시_운전사|hanja=택시運轉士}} | director = جانگ ھوون | producer = پارک ئوون-کیۆنگ<br />ھان سێونگ-ڕیۆنگ | writer = ئۆم یوو-نا | starring = {{plainlist| * [[سۆنگ کانگ ھۆ]] * تۆماس کرێچمان * یوو ھای-جین * ڕیوو جون-یەول }} | music = جۆ یۆنگ-وۆک | cinematography = گوۆ ناک-سۆن | editing = کیم سانگ-بوم<br />کیم جەی-بوم | studio = دە لامپ | distributor = شۆبۆکس | released = {{film date|2017|08|02|df=y}} | runtime = ١٣٧ خولەک | country = کۆریای باشوور | language = کۆری<br />ئینگلیزی<br />ئەڵمانی | budget = {{KRW|15 billion}}<ref>{{cite web|url=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|script-title=ko:영화 '택시운전사' 1973년식 브리사 택시 복원에만 7개월|date=16 July 2017|website=[[Yonhap News Agency]]|access-date=2 August 2017|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803051655/http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|url-status=live}}</ref><br />{{nowrap|(نزیکەی ١٣٫٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)}} | gross = {{USD|87.1 million}}<ref name="NUM">{{cite web|url=http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|title=شۆفێری تاکسی|website=The Numbers|access-date=15 September 2017|archive-date=16 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916053643/http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|url-status=live}}</ref> }} '''''شۆفێری تاکسی''''' ({{korean|택시운전사}}) فیلمێکی [[سیاسەت|سیاسی]] و [[فیلمی ئەکشن|دراما و ئەکشنی]] ساڵی ٢٠١٧ی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906173959/http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |archive-date=6 September 2017 |access-date=3 October 2017 |website=[[Metacritic]] |title=شۆفێری تاکسی (٢٠١٧)؛ چەشنی: ئەکشن، دراما، مێژوویی - میتاکریتیک |url-status=live}}</ref> لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە [[سۆنگ کانگ ھۆ|سۆنگ کانگ-ھۆ]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، لەگەڵ تۆماس کرێچمان، یوو ھای-جین، و ریوو جون-یەول.<ref>{{cite web |date=3 May 2016 |url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142225/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |archive-date=12 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی 'شۆفێری تاکسی'دا دەگێڕێت |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613122323/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |archive-date=13 June 2018 |access-date=23 February 2017 |title=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |url-status=live}}</ref> فیلمەکە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی ڕاستەقینە دروستکراوە، بەدوای شۆفێرێکی تاکسیی خەڵکی سێئولدا دەڕوات کە ناڕاستەوخۆ دەبێتە بەشێک لە ڕووداوەکانی ڕاپەڕینی گوانگجو لە ساڵی ١٩٨٠. فیلمەکە لە ئەزموونەکانی ڕۆژنامەنووسی ئەڵمانی یورگن ھینتزپیتەر لە تۆڕی ARD و پەیوەندییەکانی لەگەڵ شۆفێر کیم مان-سۆب (لە سەر بنەمای کیم سا-بۆک) وەرگیراوە. لەبەر ئەوەی لە کاتی بەرھەمھێنانی فیلمەکەدا زانیارییەکی کەم دەربارەی کیم لەبەر دەستدا بوو، زۆرێک لە وردەکارییەکانی ژیانی و ڕووداوەکانی دەرەوەی گوانگجو دراماتیزە کران. فیلمەکانی ھینتزپیتەر بۆ جیھانیان ئاشکرا کرد کە حکوومەتی کۆریای باشوور کۆمەڵکوژیی دەرحەق بە خۆپیشاندەران لە گوانگجو ئەنجام دەدات، شارێک کە کەوتبووە ژێر قەدەغەی ھاتوچۆ و لە بەشەکانی تری وڵاتەکە دابڕێنرابوو. فیلمەکە لە ٢ی ئابی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite web |date=6 January 2017 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802205907/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |archive-date=2 August 2017 |access-date=23 February 2017 |work=[[The Korea Times]] |title=فیلمە بودجە گەورەکان بۆ ساڵی ٢٠١٧ |url-status=live}}</ref> پێشوازییەکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا، کە ستایشی وێناکردنی جیاوازی ڕاپەڕینی گوانگجو، کاریگەرییە سۆزدارییەکانی، و نیشاندانی پەیوەندی نێوان کەسایەتی سەرەکی و ھینتزپیتەریان کرد. ھەروەھا وەک نوێنەری کۆریای باشوور بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی بیانی]] لە [[٩٠ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{cite web |date=4 September 2017 |script-title=ko:제90회 아카데미영화상 외국어영화부문 한국영화 출품작 선정 결과 |url=http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143054/http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="South Korea">{{cite web |last=Kil |first=Sonia |date=4 September 2017 |url=https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163312/https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |archive-date=12 June 2018 |access-date=4 September 2017 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=کۆریا پێشوازی لە 'شۆفێری تاکسی' دەکات بۆ ڕکابەری ئۆسکار |url-status=live}}</ref> فیلمەکە سەرکەوتنێکی بازرگانی بەرچاوی بەدەستھێنا: دووەم پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور بوو لە ساڵی ٢٠١٧دا، و ئێستاش بە شازدەھەمین پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور لە مێژوودا دادەنرێت.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20170618001026/http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |archive-date=18 June 2017 |access-date=10 February 2018 |title=ئەنجامەکانی بۆکس ئۆفیسی ساڵانەی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور - بۆکس ئۆفیس مۆجۆ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819033720/http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |archive-date=19 August 2018 |access-date=2 September 2018 |title=ئامارەکانی KOBIS |publisher=[[Korean Film Council]] |url-status=live}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{KMDb film|16150|شۆفێری تاکسی}} * {{IMDb title|6878038|شۆفێری تاکسی}} * [https://www.hancinema.net/korean_movie_A_Taxi_Driver.php شۆفێری تاکسی] لە [[ھانسینەما|هانسینەما]] * ''[http://movie.naver.com/movie/bi/mi/basic.nhn?code=146469 شۆفێری تاکسی]'' لە ناڤەر مووڤیز {{in lang|ko}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆریای باشوور}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٨٠ داندراون]] 13gl1aga09ejt8p3y5v88waz8904agi 0 305258 1684642 1683958 2026-10-10T01:26:19Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[محەمەدڕەزا فورووتەن]] بۆ [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] 1684642 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[محەمەدڕەزا فرووتەن]] 3s2s3m9l9cxdfrjnpzz85mrww5bepr9 0 305266 1684418 1684304 2026-10-09T13:44:02Z Pirehelokan 5097 1684418 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} {{زانیاریدانی ڕێکخراو | ناو = ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان | وێنە = Photo 2025-10-24 11-25-06 upscayl 2x realesrgan-x4plus-removebg-preview.png | جۆر = ڕێکخراوی ناحکومی (NGO) | دامەزراندن = ٢٠٢٥ | شوێن = سلێمانی، عێراق | ماڵپەڕ = [https://karsoyouth.org karsoyouth.org] }} '''ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان''' (بە ئینگلیزی: ''Karso Organization for Youth''، بە کورتکراوەیی: '''KOY''') ڕێکخراوێکی ناحکومی و بێلایەنە کە بنکەکەی لە شاری سلێمانی (گەڕەکی شێخان) لە هەرێمی کوردستانی عێراقدایە. ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٥ دامەزراوە بە ئامانجی بەهێزکردنی گەنجان، برەودان بە ئاشتی و پێکەوەژیان، کەمکردنەوەی بێکاری، و پاراستنی ژینگە.<ref>[https://karsoyouth.org ماڵپەڕی فەرمیی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان]</ref> == دیدگا و ئامانج == - '''دیدگا:''' کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گەنجان خاوەن دەسەڵات، بەشدار و پێشەنگ بن لە گەشەپێدانی بەردەوامی کۆمەڵایەتی و ئابووریدا. - '''ئامانج:''' پێشخستنی لێهاتووییەکانی گەنجان، پەرەپێدانی پێکەوەژیانی ئاشتییانە، پشتگیریکردنی دەستپێشخەرییەکان، و بەرزکردنەوەی هۆشیاریی ژینگەیی بۆ دروستکردنی داهاتوویەکی بەردەوام. == سەرکردایەتی == '''محەممەد حەسەن محەممەد''' — '''سەرۆکی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان''' محەممەد حەسەن محەممەد سەرۆکی ڕێکخراوەکەیە و سەرکردایەتیی ئاراستەی ستراتیژی و بەڕێوەبردنی گشتیی کارەکان دەکات. ناوبراو پراکتیزەکەری بنیادنانی ئاشتییە بۆ گەنجان و سەرکردەیەکی کۆمەڵگەی مەدەنییە لە شاری سلێمانی، و خاوەنی ئەزموونە لە بوارەکانی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی، دەستپێشخەرییەکانی بنیاتنانی ئاشتی، و بەرنامەکانی بەهێزکردنی گەنجان. ئەو بە شێوەیەکی چالاک بەشداری لە ڕاهێنان، ئاسانکاری و سەرکردایەتیی ڕێکخراوەیی لە کەرتی ناحکومیدا دەکات، و دڵنیایی دەدات کە ڕێکخراوەکە دەگاتە ئامانجەکەی لە بەهێزکردنی گەنجانی عێراق و هەرێمی کوردوستان .<ref>[https://karsoyouth.org/about دەربارەی ڕێکخراوی کارسۆ]</ref> == پڕۆگرام و چالاکییەکان == ڕێکخراوەکە لە چەندین بواری سەرەکیدا چالاکە، لەوانە: - '''بەهێزکردنی گەنجان (Youth Empowerment):''' ئەنجامدانی خولی ڕاهێنان و بەرنامەکانی بنیادنانی توانا بۆ پەرەپێدانی سەرکردایەتی و لێهاتووییە پیشەیی و کەسییەکانی گەنجان. - '''بونیادنانی ئاشتی و گفتوگۆ (Peace & Dialogue):''' سازدانی کۆبوونەوەی گفتوگۆ و چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان بۆ بەهێزکردنی پێکەوەژیان و هاوسەنگیی کۆمەڵایەتی. - '''ژینگەپارێزی (Environment):''' ئەنجامدانی هەڵمەتی هۆشیاری، چالاکییەکانی فریاگوزاریی کەشوهەوا، و هەڵمەتە مەیدانییەکان (وەک هەڵمەتی پاککردنەوەی چیاکانی گۆیژە لە شوباتی ٢٠٢٦ بۆ پاراستنی ژینگە و سیستمی ئیکۆلۆجی ناوچەکە). == بەهاکان == کارسۆ لە کارەکانیدا پشت بەم بەها سەرەکییانە دەبەستێت: شەفافییەت، یەکسانی، بەهێزکردنی گەنجان، بەردەوامی، و ئاشتی و پێکەوەژیان. == پەڕەی پەیوەندیدار == - کۆمەڵگەی مەدەنی لە کوردستان - سلێمانی == سەرچاوەکان == <references /> <ref>[[https://karsoyouth.org](https://karsoyouth.org) ماڵپەڕی فەرمیی ڕێکخراوی کارسۆ بۆ گەنجان]</ref> [[پۆل:ڕێکخراوەکان لە هەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان کە لە ٢٠٢٥دا دامەزراون]] [[پۆل:سلێمانی]] [[پۆل:عێراق]] [[پۆل:گەنجان]] [[پۆل:ژینگە]] p3ncgzs17kree6ivdiups6tzp8g0xbc 0 305268 1684495 1684357 2026-10-09T17:51:40Z Bilalinfo 57400 1684495 wikitext text/x-wiki {{Short description|تەقەکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ لە ویلایەتی تەکساسی ئەمریکا}}{{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|سەردێڕ=تەقەکردنەکەی فۆرت هود لە ۲۰۰۹|وێنە=Flickr - The U.S. Army - Preparing|ژێرنووسی_وێنە=کارمەندانی فریاگوزاری سەرەتایی بریندارەکان ئامادە دەکەن بۆ گواستنەوەیان لە ڕێگەی ئامبولانسە چاوەڕوانکراوەکانەوە لە نزیک سەنتەری ئامادەکاری سەربازانی فۆرت هود|نەخشە=Bell FortHood.svg|ژێرنووسی_نەخشە=شوێنی کەمپی سەرەکیی فۆرت هود لە [[بیل کاونتی، تێکساس|بیل کاونتی]]|شوێن=فۆرت هود، تێکساس، ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئامانج=سەربازانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان و مەدەنییەکان|پۆتانەکان={{Coord|31|8|33|N|97|47|47|W|display=inline,title}}|ڕێکەوت={{start date and age|2009|11|5}}|کاتی کاتژمێر={{circa}} ۱:۳٤ – ۱:٤٤ی پ.ن|ناوچەی کاتی=[[ناوچەی کاتیی ناوەندی|CST]]؛ [[پاشکۆی کاتی گەردوونی|-٠٦:٠٠]]|جۆر={{hlist|[[تەقەکردنی بەکۆمەڵ]]|[[کوژرانی بەکۆمەڵ]]|[[تەقەکردن لە شوێنی کار]]|[[تیرۆریزمی ناوخۆیی]]}}|کوژراوەکان=۱٤ (بە کۆرپەلەیەکیشەوە)|بریندارەکان=۳۳ (بە ئەنجامدەری تاوانەکەشەوە)|ئەنجامدەران=[[نیداڵ حەسەن]]|هۆکار=دژایەتیکردنی جەنگی دژی تیرۆر|چەکەکان=* دەمانچەی [[FN Five-seven]] * دەمانچەی [[.357 Magnum]]ی سمیپ و وێسن (بەکارنەهێنراو)|تۆمەتەکان=٤٥ تۆمەت{{efn|[[کوشتن بە مەبەست]] (۱۳ تۆمەت)<br>[[هەوڵی کوشتن]] (۳۲ تۆمەت)}}|بڕیار=تاوانبار لەسەر هەموو تۆمەتەکان|سزادان=سزای مەرگ}} لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، تەقەکردنێکی بەکۆمەڵ لە فۆرت ھوود لە نزیک [[کیڵین|کیلیین]] لە [[تێکساس|تێکساسی]] ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕوویدا.<ref name="cbs01">{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|publisher=CBS News|title=Soldier Opens Fire at Ft. Hood; 13 Dead|date=November 5, 2009|access-date=March 23, 2025|archive-date=November 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091108024006/http://www.cbsnews.com:80/stories/2009/11/05/national/main5539067.shtml|url-status=dead|quote=Captain Isaac Taylor, a spokesman at Fort Hood, confirmed to CBS News early Friday morning that one additional victim had died of wounds sustained in the attack after hospitalization, raising the death toll to 14. At least 30 others were wounded, according to Taylor.}}</ref> [[نیداڵ حەسەن|نیدال حەسەن]]، مەیجەرێکی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و پزیشکێکی دەروونیی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]-ئەمەریکی، ١٤ کەسی کوشت و زیاتر لە ٣٠ کەسی دیکەشی بریندار کرد.<ref name="CNN20130806">{{cite web |last1=Rubin |first1=Josh |last2=Smith |first2=Matt |date=August 6, 2013 |url=http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130808031435/http://www.cnn.com/2013/08/06/justice/hasan-court-martial/index.html |archive-date=August 8, 2013 |access-date=March 23, 2025 |title='I am the shooter,' Nidal Hasan tells Fort Hood court-martial |publisher=CNN |url-status=live}}</ref><ref name="Stripes 1" /> ئەمە کوشندەترین تەقەکردنی بەکۆمەڵ بوو لە بنکەیەکی سەربازیی ئەمەریکی و کوشندەترین پەلاماری تیرۆریستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]] تا ئەو کاتەی لەگەڵ پەلاماری سان بێرناردینۆ لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک یەک بوونەوە.<ref>{{cite news|last=Baldor|first=Lolita C.|url=http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|title=Army reprimands 9 officers in Fort Hood shooting|publisher=Associated Press|date=March 11, 2011|access-date=March 23, 2025|archive-date=March 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311044058/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_FORT_HOOD?SITE=GANEW&SECTION=NATIONAL&TEMPLATE=DEFAULT|url-status=dead}}</ref> تەقە لە [[نیداڵ حەسەن|حەسەن]] کرا و بەھۆیەوە لە کەمەر بۆ خوارەوەی ئیفلیج بوو. لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن دادگایەکی سەربازییەوە دادگایی کرا و بەپێی یاسای یەکپۆشیی دادوەریی سەربازی بە ١٣ تۆمەتی [[کوشتنی بە مەبەست]] و ٣٢ تۆمەتی ھەوڵی کوشتن تۆمەتبار کرا. لە [[دادگای سەربازی|دادگاییکردنی سەربازی]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، حەسەن لەسەر ھەموو تۆمەتەکان تاوانبار کرا و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا. چەند ڕۆژێک دوای تەقەکردنەکە، ڕاپۆرتەکانی ئامرازەکانی ڕاگەیاندن ئاشکرایان کرد کە ھێزێکی ئەرکی ھاوبەشی دژە تیرۆر ئاگاداری زنجیرەیەک ئیمەیڵی نێوان حەسەن و ئیمام ئەنوەری عەولەقی لە [[یەمەن]] بوون (کە لەلایەن ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەییەوە وەک مەترسییەکی ئاسایشی چاودێریی دەکرا)، و ھاوکارەکانی حەسەن بۆ چەندین ساڵ ئاگاداری ڕادیکاڵبوونی ئیسلامیی حەسەن بوون. شکستی ڕێگریکردن لە تەقەکردنەکە وای لە وەزارەتی بەرگری و نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI) کرد لێکۆڵینەوە ئەنجام بدەن، بە ئامادەبوونی کۆنگرێس. حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان داواکاریی ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانی کوژراوانی ڕەتکردەوە بۆ پۆلێنکردنی تەقەکردنەکەی فۆرت ھوود وەک کردەوەیەکی تیرۆریستی، یاخود ھاندراو بە بیروباوەڕی ئایینیی جھیادیی [[ئیسلام]]. لە تشرینی دووەمی ٢٠١١دا، کۆمەڵێک لە ڕزگاربووان و ئەندامانی خێزانەکان سکاڵای یاساییان لەسەر حکومەت تۆمارکرد بەھۆی کەمتەرخەمی لە ڕێگرینەکردن لە پەلامارەکە، وە ھەروەھا ھەوڵیاندا حکومەت ناچار بکەن تەقەکردنەکە وەک تیرۆریزم پۆلێن بکات. [[پنتاگۆن|پێنتاگۆن]] ئارگومێنتی ئەوەی ھێنایەوە کە تۆمەتبارکردنی حەسەن بە تیرۆریزم لەناو سیستەمی دادوەریی سەربازیدا ڕێی تێناچێت و کردەوەیەکی لەو شێوەیە دەکرێت زیان بە توانای داواکارانی گشتیی سەربازی بگەیەنێت لە ھێشتنەوەی بڕیاری تاوانبارکردنی حەسەن.<ref name="Fort Hood victims want">{{Cite news|last1=Breed|first1=Allen G.|last2=Plushnick-Masti|first2=Ramit|url=https://apnews.com/general-news-24860847dc7e41fea65960fc5fcbe9d0|date=August 10, 2013|title=Fort Hood victims want shooting designated terror|publisher=Associated Press|access-date=March 23, 2025}}</ref> حەسەن لە سەربازگەی چاکسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە فۆرت لیڤنوۆرس لە [[کانزاس]] زیندانی کراوە، و چاوەڕێی لەسێدارەدان دەکات بە دەستڕێژی گوللە، کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لەلایەن [[دۆناڵد ترەمپ|سەرۆک ترەمپەوە]] پەسەند کرا. لە هەمان مانگدا، ئادەم تێلێ، جێگری وەزیری سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان دیاری کرد کە لەسێدارەدانی حەسەن لە ٣ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٦ کاتژمێر١ی دوای نیوەڕۆ بەپێی کاتی ناوخۆیی لە فۆرت ھوود جێبەجێ بکرێت.<ref>{{Cite web |date=2026-10-06 |url=https://www.cbsnews.com/texas/news/nidal-hasan-execution-date-fort-hood-firing-squad-october-2026/ |access-date=2026-10-07 |website=www.cbsnews.com |title=Mass murderer Nidal Hasan set for Dec. 3 execution by firing squad at Fort Hood, email states - CBS Texas}}</ref> ئەگەر حەسەن لەسێدارە بیدرێت، دەبێتە یەکەم ئەندامی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کە لەسێدارە بدرێت لە دوای جۆن ئەی بینێت کە لە ساڵی ١٩٦١ بەھۆی [[دەستدرێژی سێکسی|دەستدرێژی]] و ھەوڵی کوشتنەوە لەسێدارە درا. [[پیت ھێگسێت|پێت هێگسێت]]، [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا]] وتی کە لەسێدارەدانەکە بۆ بینینی گشتی بە شێوەی [[وەشانی زیندوو|پەخشی ڕاستەوخۆ]] دەبێت. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category}} - [http://www.hood.army.mil/ فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401075909/http://www.hood.army.mil/|date=١ی نیسانی ٢٠١٩}} ماڵپەڕی فەرمی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان - [http://www.forthoodsentinel.com/story.php?id=2426 فۆرت ھوود سێنتینڵ] ڕۆژنامەی فۆرت ھوود - [http://www.cnn.com/SPECIALS/2009/fort.hood.shootings/ تەقەکردنەکانی فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[سی ئێن ئێن]]'' - [https://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/subjects/f/fort_hood_texas/index.html بنکەی سەربازیی فۆرت ھوود (تێکساس)] و [https://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/h/nidal_malik_hasan/index.html نیدال مالیک حەسەن] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[نیویۆرک تایمز]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-srv/special/nation/fort-hood.html تەقەکردنەکان لە فۆرت ھوود] ڕووماڵی بەردەوام لە ڕێکخراوی ''[[واشینگتن پۆست]]'' - [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/gallery/2009/11/10/GA2009111000920.html?hpid=topnews پێشکەشکردنێک دەربارەی ئیسلام لەلایەن نیدال مالیک حەسەن] (ماڵپەڕی ''[[واشینگتن پۆست]]'') - [http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood ڕووداوی تەقەکردن لە فۆرت ھوود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110030613/http://www.life.com/image/first/in-gallery/36142/shooting-spree-at-fort-hood|date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}} – پێشانگای وێنەیی لەلایەن گۆڤاری ''لایف'' [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:تێکساس]] [[پۆل:تیرۆرکردن]] jtxdxbpx6vlaf74gjbr32zm2585js0s 6 305269 1684420 2026-10-09T13:51:29Z Saad Goran 41181 {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = پۆستەری فیلمی شۆفێرێکی تاکسی | سەرچاوە = https://m.search.naver.com/search.naver?sm=tab_hty.top&where=m&query=%ED%83%9D%EC%8B%9C%EC%9A%B4%EC%A0%84%EC%82%AC&x_csa=%7B%22mv_id%22%3A%22146469%22%7D&pkid=68&ssc=tab.m.all | وتار = شۆفێری تاکسی (فیلم) | چەندێتی = تەواو | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ | مەبەست = بەکارھێنانی لە سندووقی زانیاریدانی وتارەکە | جێگۆڕی = نییە | زانیاریی تر = }} 1684420 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = پۆستەری فیلمی شۆفێرێکی تاکسی | سەرچاوە = https://m.search.naver.com/search.naver?sm=tab_hty.top&where=m&query=%ED%83%9D%EC%8B%9C%EC%9A%B4%EC%A0%84%EC%82%AC&x_csa=%7B%22mv_id%22%3A%22146469%22%7D&pkid=68&ssc=tab.m.all | وتار = شۆفێری تاکسی (فیلم) | چەندێتی = تەواو | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ | مەبەست = بەکارھێنانی لە سندووقی زانیاریدانی وتارەکە | جێگۆڕی = نییە | زانیاریی تر = }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free poster}} ipokwtgip7rgdqi5iyp7s6b0o84dnx0 3 305270 1684425 2026-10-09T14:24:27Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1684425 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٤:٢٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) dhlwhnn69ng7rlf151riylub7w9ftqf 3 305271 1684450 2026-10-09T15:52:48Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1684450 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jyvd7dflrqdhffq8zbxcli5hfv6mzc9 3 305272 1684493 2026-10-09T17:10:46Z Épine 19745 /* بەخێربێیت */ بەشی نوێ 1684493 wikitext text/x-wiki {{بەخێرهاتن}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:١٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 1vsx45i1sa3tqjyz05tp0viti5jmn2q 3 305273 1684494 2026-10-09T17:11:36Z Épine 19745 /* بەخێربێیت */ بەشی نوێ 1684494 wikitext text/x-wiki {{بەخێرهاتن}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:١١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) kyhrfy97imcoy47m6b330zzla2wf6gq 0 305274 1684496 2026-10-09T18:08:53Z Burhan br 216 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/74978506|طابوق]]» 1684496 wikitext text/x-wiki '''کەرپووچ . خشته ئاگر''' '''<ref name=":0">{{Cite Q|Q112315598}}</ref>''' <ref name=":0" />(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: طابوق)و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Brick) [[ماددەی بینا|کەرەستەیێکی بیناسازییە]] کە لە گڵ و ئاو و پووش و تەپاڵە ئامادەکرێت و له خشت دەدرێت و لە بەر هەتاو وشک دەکرێتەوەو دواتر لە کورەی تایبەتی ئاگردا سووردەکرێتەوە، . [[ملف:Ishtar-gate-بوابة-عشتار.jpg|وێنۆک| وێنەی پاشماوەی دەروازەی عەشتار لە هەڵکۆڵینەکانی ساڵی ١٩٣٠]] [[ملف:Mushkhushu.jpg|وێنۆک| گا و عەزیا لەسەر دەروازەیێکی بە خشت وێنا کراوە - مۆزەخانەی ئەستەنبوڵ]] [[ملف:Brick-making--the_task_of_the_Hebrews_seen_to-day_among_the_ruins_of_Crocodilopolis--Egypt._(39)_(1904)_-_front_edited_-_TIMEA.jpg|وێنۆک| کوورەى دروستکردنی خشت لە میسر، ساڵی ١٩٠٤ی زایینی]] == شێوازی دروستکردن == پێشان شێوازی دروستكردنی خشت بریتی بوو له‌تێكه‌ڵكردنی پوش و پاشماوه‌ی ئاژه‌ڵ له‌گه‌ڵ جۆره‌ گڵێکی تایبه‌ت (نەدەبوو قیسپۆکى تێدا بێت) پاش ئاودانی و شێلانی، ئینجا گڵە گیراوەکە دەخرا قاڵبێكی تایبه‌تی له‌ دار دروستكراو و خشتبڕ دەکرا وله‌سه‌ر زه‌وی لەبەر خۆرەهەتاو رادەخرا تا وشك ده‌بووه‌وه‌ دواتر ده‌یانخسته‌ ناو كوره‌ ئاگری تایبەت و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك دەپێژرا و دەسووتێنرا ئینجا دەبووە کەرپووچ بار دەکرا بۆ بەکارهێنان. == ریشەى ناوەکانی == لە کوردستان بە خشتى سوورەوەکراو دەگوترێت کەرپووچ و کەرپیچ و خشت . وشەى ئاجور کە لە عەرەبی و فارسی بۆ کەرپووچ بەکار دێنرێت ریشەکەى لە ئاگرى کوردیوە هاتووە چونکە بە ئاگر دەسووتێنرێت . وشەى تابووق(طابوق)ی عەرەبیش ریشەکەى دەگاتەوە وشەى تابە و [[:ar:طابوق|تابەک]] کە لە پەهلەوى و کوردی کۆندا بۆ خشتى سوورکراو و قاپى لە گڵ درووستکراو بە کار دەهات . لە کوردیدا بە شێوەی تەبەک ماوە بە کۆمەڵێک واتاوە : قاپی دار و مەجمەعى خواردن و ئینجانە [https://ferheng.info/alfba/21890/] وشەى کەرپووچیک ریشەکەى یۆنانی گریکیە '''Keramis''' (κεραμίς) یان '''Keramidion'''، کە واتاى قوڕی گڵکاریە و وشەى سیرامیکى ئینگلیزی و قەرمیدی لەو سەرچاوەی گرتووە.[https://www.facebook.com/etymopedia/posts/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D7%A7%D6%B7%D7%A8%D6%B0%D7%9E%D6%B4%D7%99%D7%93%D6%B8%D7%90-%DC%A9%DC%B1%DC%AA%DC%A1%DC%BA%DC%9D%DC%95%DC%B4%DC%90-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD/3817236805055788/] == خشتپێژى لە کوردستان == لە کوردستان کەرپووچ کەرەستەیێکی سەرەکیی بیناسازیه بە تایبەت لە شوێنە دەشتاییەکاندا . قەڵایێکی دێرینی وەک هەولێر و گەڕەکەکانی دەوری قەیسەرى بە خان و شوورەو دیوارەکانیەوە هەر له خشتی ئاگر و کەرپووچ درووستکراون و لە دێر زەمانەوە کوورەی ئاگری خشتپێژەکانی هەولێر لە خوار قەڵا بەرانبەر دەروازە لە سەر بستی گەڕەکى تەعجیل بوو و ئەوانەی کاری خشتپێژیان دەکرد بە '''کوورەچی''' دەناسران و تا ساڵی ١٩٣٧ نزیکەى ١٢ کوورە هەبوون و دواتر گوازرانەوە بۆ ئەو شوێنەى ئێستا پێى دەگوترێت گەڕەکى '''کووران''' دواتر لەوێشەوە لە سۆنگەی فراوان بوونى شار و پیسبوونى ژینگە، گوازرانەوە بۆ گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ژمارەیان 32 كوره‌ی خشت بوو. خشتپژین له‌كۆندا كارێكی قورس بووه‌ بە ئاودانی خۆڵ و بڕینی خشت و باركردنی خشت و گڕدانی كوره‌کان بە بێ بوونی هیچ ئامێرێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو ئێستا، [[پەڕگە:چەند دیمەنێکی خشتکاری له کوردستان.jpg|250x250پیکسڵ]] کوورەچیەکان و خشتبڕەکان به‌هۆی باران و سه‌رما کەمى هەتاو، ته‌نیا له‌وه‌رزی هاویندا ئەو کارەیان دەکرد . زستانان ناچار بە درووستکردنى گۆزه‌و دیزه و کارى هاوشێوە خەریک دەبوون. == گڵکەند == ئه‌و خۆڵه‌ی بۆ خشت دروستكردن به‌كاردێت جۆرێكی تایبه‌ته‌، چونكه‌ خۆڵی هه‌موو ناوچه‌یه‌ك بۆ خشت ناشێت و نابێت خۆڵه‌كه‌ مادده‌ی قه‌سپۆكی تێدابێت، چونكه‌ زیانبەخش و دواتر خشت هەڵدەوەشێنێتەوە، ته‌نیا خۆڵی ناوچه‌ی گڵكه‌ندو خۆڵی گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ماستاوه‌ خاوێن و شیاو بوون. بۆ ئاودانی تێکەڵەى خۆڵەکەش پێویست به‌ئاوێكی زۆر هه‌بووه، ئاوی بارانی بەستى ته‌عجیل كه‌ وه‌كو جۆگە رووبارێك به‌خوار هه‌ولێر دا دەهات و له‌گوندی قۆریتانیش به‌هۆی جۆگه‌له‌ی ئاوی باران و ئامێری (ناعور)ی بیر ئاویان دابین ده‌كرد و به‌پشتی بارگیران ئاوه‌كه‌یان ده‌گواسته‌وه‌. == سوودەکانی خشت == خشت له‌دروستكردنی خانو به‌گونجاوترین مادده‌ داده‌نرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وه‌رزی هاوین پله‌ی گه‌رمی خانووه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌و له‌وه‌رزی زستانیش پله‌ی گه‌رمای خانو به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵمژینی شێی ئاوی باران و كه‌مكردنه‌وه‌ی تیشكی خۆره‌ به‌هۆی پێكهاته‌ی مادده‌كه‌یەتی. یه‌كێك له‌سوده‌كانی خشت له‌به‌كارهێنانی بۆ دروستكردنی خانو و باڵه‌خانه‌كان به‌هێزی پێكهاته‌كه‌ی و درێژی ته‌مه‌نه‌كه‌یه‌تی به‌به‌راورد به‌ بلۆك، چونكه‌ خشتی كۆن کا و پوشی له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ ده‌كرا كه‌ ئێستا زۆر شوێنی كه‌له‌پوری و ئاسه‌واری هه‌ولێر هه‌ن كه‌ به‌خشت دروستكراون و ته‌مه‌نه‌كه‌شیان بۆ سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌وانه‌ خانوی گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی هه‌ولێرو مناره‌ی چۆلی مێژوویی و بیره‌ كۆنه‌كانی ئاو له‌هه‌ولێر.[https://pukmedia.com/KS/details/?Jimare=27544] {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ماددەکانی بینا]] f3vf3pwfrevqtrtp3vlie4pobtn5z5p 1684498 1684496 2026-10-09T18:14:59Z Burhan br 216 /* ریشەى ناوەکانی */ پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1684498 wikitext text/x-wiki '''کەرپووچ . خشته ئاگر''' '''<ref name=":0">{{Cite Q|Q112315598}}</ref>''' <ref name=":0" />(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: طابوق)و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Brick) [[ماددەی بینا|کەرەستەیێکی بیناسازییە]] کە لە گڵ و ئاو و پووش و تەپاڵە ئامادەکرێت و له خشت دەدرێت و لە بەر هەتاو وشک دەکرێتەوەو دواتر لە کورەی تایبەتی ئاگردا سووردەکرێتەوە، . [[ملف:Ishtar-gate-بوابة-عشتار.jpg|وێنۆک| وێنەی پاشماوەی دەروازەی عەشتار لە هەڵکۆڵینەکانی ساڵی ١٩٣٠]] [[ملف:Mushkhushu.jpg|وێنۆک| گا و عەزیا لەسەر دەروازەیێکی بە خشت وێنا کراوە - مۆزەخانەی ئەستەنبوڵ]] [[ملف:Brick-making--the_task_of_the_Hebrews_seen_to-day_among_the_ruins_of_Crocodilopolis--Egypt._(39)_(1904)_-_front_edited_-_TIMEA.jpg|وێنۆک| کوورەى دروستکردنی خشت لە میسر، ساڵی ١٩٠٤ی زایینی]] == شێوازی دروستکردن == پێشان شێوازی دروستكردنی خشت بریتی بوو له‌تێكه‌ڵكردنی پوش و پاشماوه‌ی ئاژه‌ڵ له‌گه‌ڵ جۆره‌ گڵێکی تایبه‌ت (نەدەبوو قیسپۆکى تێدا بێت) پاش ئاودانی و شێلانی، ئینجا گڵە گیراوەکە دەخرا قاڵبێكی تایبه‌تی له‌ دار دروستكراو و خشتبڕ دەکرا وله‌سه‌ر زه‌وی لەبەر خۆرەهەتاو رادەخرا تا وشك ده‌بووه‌وه‌ دواتر ده‌یانخسته‌ ناو كوره‌ ئاگری تایبەت و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك دەپێژرا و دەسووتێنرا ئینجا دەبووە کەرپووچ بار دەکرا بۆ بەکارهێنان. == ریشەى ناوەکانی == لە کوردستان بە خشتى سوورەوەکراو دەگوترێت کەرپووچ و کەرپیچ و خشت . وشەى ئاجور (الآجر) کە لە عەرەبی و فارسی بۆ کەرپووچ بەکار دێنرێت ریشەکەى لە ئاگرى کوردیوە هاتووە چونکە بە ئاگر دەسووتێنرێت . وشەى تابووق(طابوق)ی عەرەبیش ریشەکەى دەگاتەوە وشەى تابە و [[:ar:طابوق|تابەک]] کە لە پەهلەوى و کوردی کۆندا بۆ خشتى سوورکراو و قاپى لە گڵ درووستکراو بە کار دەهات . لە کوردیدا بە شێوەی تەبەک ماوە بە کۆمەڵێک واتاوە : قاپی دار و مەجمەعى خواردن و ئینجانە [https://ferheng.info/alfba/21890/] وشەى کەرپووچیش ریشەکەى یۆنانی گریکیە '''Keramis''' (κεραμίς) یان '''Keramidion'''، کە واتاى قوڕی گڵکاریە و وشەى سیرامیکى ئینگلیزی و قەرمیدی عەرەبی لەو سەرچاوەی گرتووە.[https://www.facebook.com/etymopedia/posts/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D7%A7%D6%B7%D7%A8%D6%B0%D7%9E%D6%B4%D7%99%D7%93%D6%B8%D7%90-%DC%A9%DC%B1%DC%AA%DC%A1%DC%BA%DC%9D%DC%95%DC%B4%DC%90-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD/3817236805055788/] == خشتپێژى لە کوردستان == لە کوردستان کەرپووچ کەرەستەیێکی سەرەکیی بیناسازیه بە تایبەت لە شوێنە دەشتاییەکاندا . قەڵایێکی دێرینی وەک هەولێر و گەڕەکەکانی دەوری قەیسەرى بە خان و شوورەو دیوارەکانیەوە هەر له خشتی ئاگر و کەرپووچ درووستکراون و لە دێر زەمانەوە کوورەی ئاگری خشتپێژەکانی هەولێر لە خوار قەڵا بەرانبەر دەروازە لە سەر بستی گەڕەکى تەعجیل بوو و ئەوانەی کاری خشتپێژیان دەکرد بە '''کوورەچی''' دەناسران و تا ساڵی ١٩٣٧ نزیکەى ١٢ کوورە هەبوون و دواتر گوازرانەوە بۆ ئەو شوێنەى ئێستا پێى دەگوترێت گەڕەکى '''کووران''' دواتر لەوێشەوە لە سۆنگەی فراوان بوونى شار و پیسبوونى ژینگە، گوازرانەوە بۆ گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ژمارەیان 32 كوره‌ی خشت بوو. [[پەڕگە:چەند_دیمەنێکی_خشتکاری_له_کوردستان.jpg|چەپ|250x250پیکسڵ|'''چەند دیمەنێکی خشتکاری له کوردستان''']] خشتپژی له‌كۆندا كارێكی قورس بووه‌ بە ئاودانی خۆڵ و بڕین و باركردنی خشت و گڕدانی كوره‌کان بە بێ بوونی هیچ ئامێرێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو ئێستا، کوورەچیەکان و خشتبڕەکان به‌هۆی باران و سه‌رما کەمى هەتاو، ته‌نیا له‌وه‌رزی هاویندا ئەو کارەیان دەکرد . زستانان ناچار بە درووستکردنى گۆزه‌و دیزه و کارى هاوشێوە خەریک دەبوون. == گڵکەند == ئه‌و خۆڵه‌ی بۆ خشت دروستكردن به‌كاردێت جۆرێكی تایبه‌ته‌، چونكه‌ خۆڵی هه‌موو ناوچه‌یه‌ك بۆ خشت ناشێت و نابێت خۆڵه‌كه‌ مادده‌ی قه‌سپۆكی تێدابێت، چونكه‌ زیانبەخش و دواتر خشت هەڵدەوەشێنێتەوە، ته‌نیا خۆڵی ناوچه‌ی گڵكه‌ندو خۆڵی گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ماستاوه‌ خاوێن و شیاو بوون. بۆ ئاودانی تێکەڵەى خۆڵەکەش پێویست به‌ئاوێكی زۆر هه‌بووه، ئاوی بارانی بەستى ته‌عجیل كه‌ وه‌كو جۆگە رووبارێك به‌خوار هه‌ولێر دا دەهات و له‌گوندی قۆریتانیش به‌هۆی جۆگه‌له‌ی ئاوی باران و ئامێری (ناعور)ی بیر ئاویان دابین ده‌كرد و به‌پشتی بارگیران ئاوه‌كه‌یان ده‌گواسته‌وه‌. == سوودەکانی خشت == خشت له‌دروستكردنی خانو به‌گونجاوترین مادده‌ داده‌نرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وه‌رزی هاوین پله‌ی گه‌رمی خانووه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌و له‌وه‌رزی زستانیش پله‌ی گه‌رمای خانو به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵمژینی شێی ئاوی باران و كه‌مكردنه‌وه‌ی تیشكی خۆره‌ به‌هۆی پێكهاته‌ی مادده‌كه‌یەتی. یه‌كێك له‌سوده‌كانی خشت له‌به‌كارهێنانی بۆ دروستكردنی خانو و باڵه‌خانه‌كان به‌هێزی پێكهاته‌كه‌ی و درێژی ته‌مه‌نه‌كه‌یه‌تی به‌به‌راورد به‌ بلۆك، چونكه‌ خشتی كۆن کا و پوشی له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ ده‌كرا كه‌ ئێستا زۆر شوێنی كه‌له‌پوری و ئاسه‌واری هه‌ولێر هه‌ن كه‌ به‌خشت دروستكراون و ته‌مه‌نه‌كه‌شیان بۆ سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌وانه‌ خانوی گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی هه‌ولێرو مناره‌ی چۆلی مێژوویی و بیره‌ كۆنه‌كانی ئاو له‌هه‌ولێر.[https://pukmedia.com/KS/details/?Jimare=27544] == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ماددەکانی بینا]] q4q1eqgxssr8ubpjun5u13zm6q4ck16 1684499 1684498 2026-10-09T18:17:16Z Burhan br 216 راستکردنەوە 1684499 wikitext text/x-wiki '''کەرپووچ . خشته ئاگر''' '''<ref name=":0">{{Cite Q|Q112315598}}</ref>''' <ref name=":0" />(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: طابوق)و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Brick) [[ماددەی بینا|کەرەستەیێکی بیناسازییە]] کە لە گڵ و ئاو و پووش و تەپاڵە ئامادەکرێت و له خشت دەدرێت و لە بەر هەتاو وشک دەکرێتەوەو دواتر لە کورەی تایبەتی ئاگردا سووردەکرێتەوە. == شێوازی دروستکردن == پێشان شێوازی دروستكردنی خشت بریتی بوو له‌تێكه‌ڵكردنی پوش و پاشماوه‌ی ئاژه‌ڵ له‌گه‌ڵ جۆره‌ گڵێکی تایبه‌ت (نەدەبوو قیسپۆکى تێدا بێت) پاش ئاودانی و شێلانی، ئینجا گڵە گیراوەکە دەخرا قاڵبێكی تایبه‌تی له‌ دار دروستكراو و خشتبڕ دەکرا وله‌سه‌ر زه‌وی لەبەر خۆرەهەتاو رادەخرا تا وشك ده‌بووه‌وه‌ دواتر ده‌یانخسته‌ ناو كوره‌ ئاگری تایبەت و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك دەپێژرا و دەسووتێنرا ئینجا دەبووە کەرپووچ بار دەکرا بۆ بەکارهێنان. == ریشەى ناوەکانی == لە کوردستان بە خشتى سوورەوەکراو دەگوترێت کەرپووچ و کەرپیچ و خشت . وشەى ئاجور (الآجر) کە لە عەرەبی و فارسی بۆ کەرپووچ بەکار دێنرێت ریشەکەى لە ئاگرى کوردیوە هاتووە چونکە بە ئاگر دەسووتێنرێت . وشەى تابووق(طابوق)ی عەرەبیش ریشەکەى دەگاتەوە وشەى تابە و [[:ar:طابوق|تابەک]] کە لە پەهلەوى و کوردی کۆندا بۆ خشتى سوورکراو و قاپى لە گڵ درووستکراو بە کار دەهات . لە کوردیدا بە شێوەی تەبەک ماوە بە کۆمەڵێک واتاوە : قاپی دار و مەجمەعى خواردن و ئینجانە [https://ferheng.info/alfba/21890/] وشەى کەرپووچیش ریشەکەى یۆنانی گریکیە '''Keramis''' (κεραμίς) یان '''Keramidion'''، کە واتاى قوڕی گڵکاریە و وشەى سیرامیکى ئینگلیزی و قەرمیدی عەرەبی لەو سەرچاوەی گرتووە.[https://www.facebook.com/etymopedia/posts/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D7%A7%D6%B7%D7%A8%D6%B0%D7%9E%D6%B4%D7%99%D7%93%D6%B8%D7%90-%DC%A9%DC%B1%DC%AA%DC%A1%DC%BA%DC%9D%DC%95%DC%B4%DC%90-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD/3817236805055788/] == خشتپێژى لە کوردستان == لە کوردستان کەرپووچ کەرەستەیێکی سەرەکیی بیناسازیه بە تایبەت لە شوێنە دەشتاییەکاندا . قەڵایێکی دێرینی وەک هەولێر و گەڕەکەکانی دەوری قەیسەرى بە خان و شوورەو دیوارەکانیەوە هەر له خشتی ئاگر و کەرپووچ درووستکراون و لە دێر زەمانەوە کوورەی ئاگری خشتپێژەکانی هەولێر لە خوار قەڵا بەرانبەر دەروازە لە سەر بستی گەڕەکى تەعجیل بوو و ئەوانەی کاری خشتپێژیان دەکرد بە '''کوورەچی''' دەناسران و تا ساڵی ١٩٣٧ نزیکەى ١٢ کوورە هەبوون و دواتر گوازرانەوە بۆ ئەو شوێنەى ئێستا پێى دەگوترێت گەڕەکى '''کووران''' دواتر لەوێشەوە لە سۆنگەی فراوان بوونى شار و پیسبوونى ژینگە، گوازرانەوە بۆ گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ژمارەیان 32 كوره‌ی خشت بوو. [[پەڕگە:چەند_دیمەنێکی_خشتکاری_له_کوردستان.jpg|چەپ|250x250پیکسڵ|'''چەند دیمەنێکی خشتکاری له کوردستان''']] خشتپژی له‌كۆندا كارێكی قورس بووه‌ بە ئاودانی خۆڵ و بڕین و باركردنی خشت و گڕدانی كوره‌کان بە بێ بوونی هیچ ئامێرێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو ئێستا، کوورەچیەکان و خشتبڕەکان به‌هۆی باران و سه‌رما کەمى هەتاو، ته‌نیا له‌وه‌رزی هاویندا ئەو کارەیان دەکرد . زستانان ناچار بە درووستکردنى گۆزه‌و دیزه و کارى هاوشێوە خەریک دەبوون. == گڵکەند == ئه‌و خۆڵه‌ی بۆ خشت دروستكردن به‌كاردێت جۆرێكی تایبه‌ته‌، چونكه‌ خۆڵی هه‌موو ناوچه‌یه‌ك بۆ خشت ناشێت و نابێت خۆڵه‌كه‌ مادده‌ی قه‌سپۆكی تێدابێت، چونكه‌ زیانبەخش و دواتر خشت هەڵدەوەشێنێتەوە، ته‌نیا خۆڵی ناوچه‌ی گڵكه‌ندو خۆڵی گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ماستاوه‌ خاوێن و شیاو بوون. بۆ ئاودانی تێکەڵەى خۆڵەکەش پێویست به‌ئاوێكی زۆر هه‌بووه، ئاوی بارانی بەستى ته‌عجیل كه‌ وه‌كو جۆگە رووبارێك به‌خوار هه‌ولێر دا دەهات و له‌گوندی قۆریتانیش به‌هۆی جۆگه‌له‌ی ئاوی باران و ئامێری (ناعور)ی بیر ئاویان دابین ده‌كرد و به‌پشتی بارگیران ئاوه‌كه‌یان ده‌گواسته‌وه‌. == سوودەکانی خشت == خشت له‌دروستكردنی خانو به‌گونجاوترین مادده‌ داده‌نرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وه‌رزی هاوین پله‌ی گه‌رمی خانووه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌و له‌وه‌رزی زستانیش پله‌ی گه‌رمای خانو به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵمژینی شێی ئاوی باران و كه‌مكردنه‌وه‌ی تیشكی خۆره‌ به‌هۆی پێكهاته‌ی مادده‌كه‌یەتی. یه‌كێك له‌سوده‌كانی خشت له‌به‌كارهێنانی بۆ دروستكردنی خانو و باڵه‌خانه‌كان به‌هێزی پێكهاته‌كه‌ی و درێژی ته‌مه‌نه‌كه‌یه‌تی به‌به‌راورد به‌ بلۆك، چونكه‌ خشتی كۆن کا و پوشی له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ ده‌كرا كه‌ ئێستا زۆر شوێنی كه‌له‌پوری و ئاسه‌واری هه‌ولێر هه‌ن كه‌ به‌خشت دروستكراون و ته‌مه‌نه‌كه‌شیان بۆ سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌وانه‌ خانوی گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی هه‌ولێرو مناره‌ی چۆلی مێژوویی و بیره‌ كۆنه‌كانی ئاو له‌هه‌ولێر.[https://pukmedia.com/KS/details/?Jimare=27544] == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ماددەکانی بینا]] d6qodimy4h3kdzmtgvcrcu0zhf61jtv 1684558 1684499 2026-10-09T21:02:55Z Burhan br 216 بەسەرداچوونەوە 1684558 wikitext text/x-wiki '''کەرپووچ . خشته ئاگر''' '''<ref name=":0">{{Cite Q|Q112315598}}</ref>''' <ref name=":0" />(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: طابوق)و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Brick) [[ماددەی بینا|کەرەستەیێکی بیناسازییە]] کە لە گڵ و ئاو و پووش و تەپاڵە ئامادەکرێت و له قالبی تایبەت خشت و تەخت دەکرێت و لە بەر هەتاو وشک دەکرێتەوەو دواتر لە کورەی تایبەتی ئاگردا سووردەکرێتەوە. == شێوازی دروستکردن == پێشان شێوازی دروستكردنی خشت بریتی بوو له‌تێكه‌ڵكردنی پوش و پاشماوه‌ی ئاژه‌ڵ له‌گه‌ڵ جۆره‌ گڵێکی تایبه‌ت (نەدەبوو قیسپۆکى تێدا بێت) پاش ئاودانی و شێلانی، ئینجا گڵە گیراوەکە دەخرا قاڵبێكی تایبه‌تی له‌ دار دروستكراو و خشتبڕ دەکرا وله‌سه‌ر زه‌وی لەبەر خۆرەهەتاو رادەخرا تا وشك ده‌بووه‌وه‌ دواتر ده‌یانخسته‌ ناو كوره‌ ئاگری تایبەت و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك دەپێژرا و دەسووتێنرا ئینجا دەبووە کەرپووچ بار دەکرا بۆ بەکارهێنان. == ریشەى ناوەکانی == لە کوردستان بە خشتى سوورەوەکراو دەگوترێت کەرپووچ و کەرپیچ و خشت . وشەى ئاجور (الآجر) کە لە عەرەبی و فارسی بۆ کەرپووچ بەکار دێنرێت ریشەکەى لە ئاگرى کوردیوە هاتووە چونکە بە ئاگر دەسووتێنرێت . وشەى تابووق(طابوق)ی عەرەبیش ریشەکەى دەگاتەوە وشەى تابە و [[:ar:طابوق|تابەک]] کە لە پەهلەوى و کوردی کۆندا بۆ خشتى سوورکراو و قاپى لە گڵ درووستکراو بە کار دەهات . لە کوردیدا بە شێوەی تەبەک ماوە بە کۆمەڵێک واتاوە : قاپی دار و مەجمەعى خواردن و ئینجانە [https://ferheng.info/alfba/21890/] وشەى کەرپووچیش ریشەکەى یۆنانی گریکیە '''Keramis''' (κεραμίς) یان '''Keramidion'''، کە واتاى قوڕی گڵکاریە و وشەى سیرامیکى ئینگلیزی و قەرمیدی عەرەبی لەو سەرچاوەی گرتووە.[https://www.facebook.com/etymopedia/posts/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D7%A7%D6%B7%D7%A8%D6%B0%D7%9E%D6%B4%D7%99%D7%93%D6%B8%D7%90-%DC%A9%DC%B1%DC%AA%DC%A1%DC%BA%DC%9D%DC%95%DC%B4%DC%90-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD/3817236805055788/] == خشتپێژى لە کوردستان == لە کوردستان کەرپووچ کەرەستەیێکی سەرەکیی بیناسازیه بە تایبەت لە شوێنە دەشتاییەکاندا . قەڵایێکی دێرینی وەک هەولێر و گەڕەکەکانی دەوری قەیسەرى بە خان و شوورەو دیوارەکانیەوە هەر له خشتی ئاگر و کەرپووچ درووستکراون و لە دێر زەمانەوە کوورەی ئاگری خشتپێژەکانی هەولێر لە خوار قەڵا بەرانبەر دەروازە لە سەر بستی گەڕەکى تەعجیل بوو و ئەوانەی کاری خشتپێژیان دەکرد بە '''کوورەچی''' دەناسران و تا ساڵی ١٩٣٧ نزیکەى ١٢ کوورە هەبوون و دواتر گوازرانەوە بۆ ئەو شوێنەى ئێستا پێى دەگوترێت گەڕەکى '''کووران''' دواتر لەوێشەوە لە سۆنگەی فراوان بوونى شار و پیسبوونى ژینگە، گوازرانەوە بۆ گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ژمارەیان 32 كوره‌ی خشت بوو. [[پەڕگە:چەند_دیمەنێکی_خشتکاری_له_کوردستان.jpg|چەپ|250x250پیکسڵ|'''چەند دیمەنێکی خشتکاری له کوردستان''']] خشتپژی له‌كۆندا كارێكی قورس بووه‌ بە ئاودانی خۆڵ و بڕین و باركردنی خشت و گڕدانی كوره‌کان بە بێ بوونی هیچ ئامێرێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو ئێستا، کوورەچیەکان و خشتبڕەکان به‌هۆی باران و سه‌رما کەمى هەتاو، ته‌نیا له‌وه‌رزی هاویندا ئەو کارەیان دەکرد . زستانان ناچار بە درووستکردنى گۆزه‌و دیزه و کارى هاوشێوە خەریک دەبوون. == گڵکەند == ئه‌و خۆڵه‌ی بۆ خشت دروستكردن به‌كاردێت جۆرێكی تایبه‌ته‌، چونكه‌ خۆڵی هه‌موو ناوچه‌یه‌ك بۆ خشت ناشێت و نابێت خۆڵه‌كه‌ مادده‌ی قه‌سپۆكی تێدابێت، چونكه‌ زیانبەخش و دواتر خشت هەڵدەوەشێنێتەوە، ته‌نیا خۆڵی ناوچه‌ی گڵكه‌ندو خۆڵی گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ماستاوه‌ خاوێن و شیاو بوون. بۆ ئاودانی تێکەڵەى خۆڵەکەش پێویست به‌ئاوێكی زۆر هه‌بووه، ئاوی بارانی بەستى ته‌عجیل كه‌ وه‌كو جۆگە رووبارێك به‌خوار هه‌ولێر دا دەهات و له‌گوندی قۆریتانیش به‌هۆی جۆگه‌له‌ی ئاوی باران و ئامێری (ناعور)ی بیر ئاویان دابین ده‌كرد و به‌پشتی بارگیران ئاوه‌كه‌یان ده‌گواسته‌وه‌. == سوودەکانی خشت == خشت له‌دروستكردنی خانو به‌گونجاوترین مادده‌ داده‌نرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وه‌رزی هاوین پله‌ی گه‌رمی خانووه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌و له‌وه‌رزی زستانیش پله‌ی گه‌رمای خانو به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵمژینی شێی ئاوی باران و كه‌مكردنه‌وه‌ی تیشكی خۆره‌ به‌هۆی پێكهاته‌ی مادده‌كه‌یەتی. یه‌كێك له‌سوده‌كانی خشت له‌به‌كارهێنانی بۆ دروستكردنی خانو و باڵه‌خانه‌كان به‌هێزی پێكهاته‌كه‌ی و درێژی ته‌مه‌نه‌كه‌یه‌تی به‌به‌راورد به‌ بلۆك، چونكه‌ خشتی كۆن کا و پوشی له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ ده‌كرا كه‌ ئێستا زۆر شوێنی كه‌له‌پوری و ئاسه‌واری هه‌ولێر هه‌ن كه‌ به‌خشت دروستكراون و ته‌مه‌نه‌كه‌شیان بۆ سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌وانه‌ خانوی گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی هه‌ولێرو مناره‌ی چۆلی مێژوویی و بیره‌ كۆنه‌كانی ئاو له‌هه‌ولێر.[https://pukmedia.com/KS/details/?Jimare=27544] == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ماددەکانی بینا]] ebrtnq14xjh4sevw6zl2msgikn1zqpl 1684566 1684558 2026-10-09T21:06:04Z Burhan br 216 /* خشتپێژى لە کوردستان */ 1684566 wikitext text/x-wiki '''کەرپووچ . خشته ئاگر''' '''<ref name=":0">{{Cite Q|Q112315598}}</ref>''' <ref name=":0" />(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: طابوق)و (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Brick) [[ماددەی بینا|کەرەستەیێکی بیناسازییە]] کە لە گڵ و ئاو و پووش و تەپاڵە ئامادەکرێت و له قالبی تایبەت خشت و تەخت دەکرێت و لە بەر هەتاو وشک دەکرێتەوەو دواتر لە کورەی تایبەتی ئاگردا سووردەکرێتەوە. == شێوازی دروستکردن == پێشان شێوازی دروستكردنی خشت بریتی بوو له‌تێكه‌ڵكردنی پوش و پاشماوه‌ی ئاژه‌ڵ له‌گه‌ڵ جۆره‌ گڵێکی تایبه‌ت (نەدەبوو قیسپۆکى تێدا بێت) پاش ئاودانی و شێلانی، ئینجا گڵە گیراوەکە دەخرا قاڵبێكی تایبه‌تی له‌ دار دروستكراو و خشتبڕ دەکرا وله‌سه‌ر زه‌وی لەبەر خۆرەهەتاو رادەخرا تا وشك ده‌بووه‌وه‌ دواتر ده‌یانخسته‌ ناو كوره‌ ئاگری تایبەت و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك دەپێژرا و دەسووتێنرا ئینجا دەبووە کەرپووچ بار دەکرا بۆ بەکارهێنان. == ریشەى ناوەکانی == لە کوردستان بە خشتى سوورەوەکراو دەگوترێت کەرپووچ و کەرپیچ و خشت . وشەى ئاجور (الآجر) کە لە عەرەبی و فارسی بۆ کەرپووچ بەکار دێنرێت ریشەکەى لە ئاگرى کوردیوە هاتووە چونکە بە ئاگر دەسووتێنرێت . وشەى تابووق(طابوق)ی عەرەبیش ریشەکەى دەگاتەوە وشەى تابە و [[:ar:طابوق|تابەک]] کە لە پەهلەوى و کوردی کۆندا بۆ خشتى سوورکراو و قاپى لە گڵ درووستکراو بە کار دەهات . لە کوردیدا بە شێوەی تەبەک ماوە بە کۆمەڵێک واتاوە : قاپی دار و مەجمەعى خواردن و ئینجانە [https://ferheng.info/alfba/21890/] وشەى کەرپووچیش ریشەکەى یۆنانی گریکیە '''Keramis''' (κεραμίς) یان '''Keramidion'''، کە واتاى قوڕی گڵکاریە و وشەى سیرامیکى ئینگلیزی و قەرمیدی عەرەبی لەو سەرچاوەی گرتووە.[https://www.facebook.com/etymopedia/posts/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D7%A7%D6%B7%D7%A8%D6%B0%D7%9E%D6%B4%D7%99%D7%93%D6%B8%D7%90-%DC%A9%DC%B1%DC%AA%DC%A1%DC%BA%DC%9D%DC%95%DC%B4%DC%90-%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD/3817236805055788/] == خشتپێژى لە کوردستان == لە کوردستان کەرپووچ کەرەستەیێکی سەرەکیی بیناسازیه بە تایبەت لە شوێنە دەشتاییەکاندا . قەڵایێکی دێرینی وەک هەولێر و گەڕەکەکانی دەوری قەیسەرى بە خان و شوورەو دیوارەکانیەوە هەر له خشتی ئاگر و کەرپووچ درووستکراون و لە دێر زەمانەوە کوورەی ئاگری خشتپێژەکانی هەولێر لە خوار قەڵا بەرانبەر دەروازە لە سەر بستی گەڕەکى تەعجیل بوو و ئەوانەی کاری خشتپێژیان دەکرد بە '''کوورەچی''' دەناسران و تا ساڵی ١٩٣٧ نزیکەى ١٢ کوورە هەبوون و دواتر گوازرانەوە بۆ ئەو شوێنەى ئێستا پێى دەگوترێت گەڕەکى '''کووران''' دواتر لەوێشەوە لە سۆنگەی فراوان بوونى شار و پیسبوونى ژینگە، گوازرانەوە بۆ گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ژمارەیان 32 كوره‌ی خشت بوو. [[پەڕگە:چەند_دیمەنێکی_خشتکاری_له_کوردستان.jpg|چەپ|250x250پیکسڵ|'''خشتکاری له کوردستان'''|alt=چەند دیمەنێکی خشتکاری له کوردستان]] خشتپژی له‌كۆندا كارێكی قورس بووه‌ بە ئاودانی خۆڵ و بڕین و باركردنی خشت و گڕدانی كوره‌کان بە بێ بوونی هیچ ئامێرێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو ئێستا، کوورەچیەکان و خشتبڕەکان به‌هۆی باران و سه‌رما کەمى هەتاو، ته‌نیا له‌وه‌رزی هاویندا ئەو کارەیان دەکرد . زستانان ناچار بە درووستکردنى گۆزه‌و دیزه و کارى هاوشێوە خەریک دەبوون. == گڵکەند == ئه‌و خۆڵه‌ی بۆ خشت دروستكردن به‌كاردێت جۆرێكی تایبه‌ته‌، چونكه‌ خۆڵی هه‌موو ناوچه‌یه‌ك بۆ خشت ناشێت و نابێت خۆڵه‌كه‌ مادده‌ی قه‌سپۆكی تێدابێت، چونكه‌ زیانبەخش و دواتر خشت هەڵدەوەشێنێتەوە، ته‌نیا خۆڵی ناوچه‌ی گڵكه‌ندو خۆڵی گونده‌كانی تۆپزاوه‌و قۆریتان و ماستاوه‌ خاوێن و شیاو بوون. بۆ ئاودانی تێکەڵەى خۆڵەکەش پێویست به‌ئاوێكی زۆر هه‌بووه، ئاوی بارانی بەستى ته‌عجیل كه‌ وه‌كو جۆگە رووبارێك به‌خوار هه‌ولێر دا دەهات و له‌گوندی قۆریتانیش به‌هۆی جۆگه‌له‌ی ئاوی باران و ئامێری (ناعور)ی بیر ئاویان دابین ده‌كرد و به‌پشتی بارگیران ئاوه‌كه‌یان ده‌گواسته‌وه‌. == سوودەکانی خشت == خشت له‌دروستكردنی خانو به‌گونجاوترین مادده‌ داده‌نرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وه‌رزی هاوین پله‌ی گه‌رمی خانووه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌و له‌وه‌رزی زستانیش پله‌ی گه‌رمای خانو به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی هه‌ڵمژینی شێی ئاوی باران و كه‌مكردنه‌وه‌ی تیشكی خۆره‌ به‌هۆی پێكهاته‌ی مادده‌كه‌یەتی. یه‌كێك له‌سوده‌كانی خشت له‌به‌كارهێنانی بۆ دروستكردنی خانو و باڵه‌خانه‌كان به‌هێزی پێكهاته‌كه‌ی و درێژی ته‌مه‌نه‌كه‌یه‌تی به‌به‌راورد به‌ بلۆك، چونكه‌ خشتی كۆن کا و پوشی له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ ده‌كرا كه‌ ئێستا زۆر شوێنی كه‌له‌پوری و ئاسه‌واری هه‌ولێر هه‌ن كه‌ به‌خشت دروستكراون و ته‌مه‌نه‌كه‌شیان بۆ سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌وانه‌ خانوی گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی هه‌ولێرو مناره‌ی چۆلی مێژوویی و بیره‌ كۆنه‌كانی ئاو له‌هه‌ولێر.[https://pukmedia.com/KS/details/?Jimare=27544] == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ماددەکانی بینا]] a6zh5i8wpxk3a2auxp8gi4t79dk0lzj 0 305275 1684497 2026-10-09T18:13:31Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox artwork|title=تاعونی پرتەقاڵی|artist=[[یەنس گەلسشیۆت]]|year=٢٠٢٦|type=پەیکەر|material=پلێتی زێڕی عەیار ٢٣|height_metric=٢٫٦|metric_unit=m|subject=[[دۆناڵد ترامپ]]}} '''''تاعونی پرتەقاڵی''''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''The Orange Plague''، هەروەها ناسراوە بە "پاشای نادادپەروەری" <ref>{{Cite web|...»ەوە 1684497 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=تاعونی پرتەقاڵی|artist=[[یەنس گەلسشیۆت]]|year=٢٠٢٦|type=پەیکەر|material=پلێتی زێڕی عەیار ٢٣|height_metric=٢٫٦|metric_unit=m|subject=[[دۆناڵد ترامپ]]}} '''''تاعونی پرتەقاڵی''''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''The Orange Plague''، هەروەها ناسراوە بە "پاشای نادادپەروەری" <ref>{{Cite web|url=https://komonews.com/news/nation-world/naked-gold-president-donald-trump-statue-23-carat-gold-leaf-sculpture-dubbed-the-orange-plague-unveiled-at-european-parliament-danish-artist-jens-galschit-king-of-injustice-temporary-exhibit|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی ترامپ بە ناوی 'پەتای نارنجی' لە پەرلەمانی ئەورووپا پەردەی لەسەر لادرا|first=Alexx|last=Altman-Devilbiss|date=October 7, 2026|website=KOMO|access-date=8 October 2026}}</ref>) پەیکەرێکی ساڵی ٢٠٢٦ی هونەرمەندی [[دانمارک|دانیمارکی]] [[یەنس گەلسشیۆت|یەنس گەلسشیۆتە]] (لەدایکبووی ١٩٥٤). بەرهەمەکە سەرۆکی ڕووتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[دۆناڵد ترامپ]] نیشان دەدات لە پلێتێکی زێڕی عەیار ٢٣، کە لەسەر شانەکانی کەسێکی بچووکتر دانیشتووە. ئەم بەرهەمە سەرنجێکی بەربڵاوی نێودەوڵەتی ڕاکێشا دوای ئەوەی لە ھۆڵی سەرەکی بینای [[پەرلەمانی ئەورووپا]] دەنرا.<ref>{{Cite web|url=https://www.newsweek.com/gold-naked-statue-donald-trump-displayed-european-parliament-12533220|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی دۆناڵد ترامپ لە پەرلەمانی ئەورووپا نمایش کرا|date=October 7, 2026|website=Newsweek|first=Jordan|last=King|access-date=7 October 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/world/articles/naked-donald-trump-statue-called-071808593.html|title=پەیکەری ڕووتی دۆناڵد ترامپ بە ناوی 'پەتای نارنجی' گەیشتە پەرلەمانی ئەورووپا|date=October 7, 2026|website=Yahoo News}}</ref><ref name="Snow">{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/10/07/golden-naked-donald-trump-statue-european-parliament/|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی ترامپ لە پەرلەمانی ئەورووپا پەردەی لەسەر لادرا|first=Alexandra |last=Snow|date=7 October 2026|website=The Telegraph|access-date=8 October 2026}}</ref> لە خوارەوەی پەیکەرەکە نوسراوە:  :''«من لەسەر پشتی پیاوێک دانیشتووم.'' : ''ئەو لەژێر بارگرانیی مندا نوقم دەبێت'' : ''من ھەر کارێک دەکەم بۆ ئەوەی یارمەتی بدەم.'' : ''جگە لە دابەزین لەسەر پشتی.»'' :  — پاشای نادادپەروەری. بەرزایی پەیکەرەکە ٢٫٦ مەترە. دارێکی گەورەی گۆڵفی بەدەستەوەیە ([[گۆڵف]] خولیایەکی دۆناڵد ترامپە، کە بەشێکی بەهۆی یاریگاکانی گۆڵفییەوە ناسراوە)، تەرازوویەک (کە هێمای دادپەروەرییە)، و تۆپێکی گۆڵف کە شێوەکەی لە [[زەوی|گۆی زەوی]] دەچێت.<ref name="Snow" /> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Orange Plague, The}} [[پۆل:ھونەری سیاسی]] t3l3t045x9t7zuhswv6hqsmpqspv9ck 1684803 1684497 2026-10-10T07:50:27Z Bilalinfo 57400 1684803 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=تاعونی پرتەقاڵی|artist=[[یەنس گەلسشیۆت]]|year=٢٠٢٦|type=پەیکەر|material=پلێتی زێڕی عەیار ٢٣|height_metric=٢٫٦|metric_unit=m|subject=[[دۆناڵد ترامپ]]}} '''''تاعونی پرتەقاڵی''''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''The Orange Plague''، هەروەها ناسراوە بە "پاشای نادادپەروەری" <ref>{{Cite web|url=https://komonews.com/news/nation-world/naked-gold-president-donald-trump-statue-23-carat-gold-leaf-sculpture-dubbed-the-orange-plague-unveiled-at-european-parliament-danish-artist-jens-galschit-king-of-injustice-temporary-exhibit|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی ترامپ بە ناوی 'پەتای نارنجی' لە پەرلەمانی ئەورووپا پەردەی لەسەر لادرا|first=Alexx|last=Altman-Devilbiss|date=October 7, 2026|website=KOMO|access-date=8 October 2026}}</ref>) پەیکەرێکی ساڵی ٢٠٢٦ی هونەرمەندی [[دانمارک|دانیمارکی]] [[یەنس گەلسشیۆت|یەنس گەلسشیۆتە]] (لەدایکبووی ١٩٥٤). بەرهەمەکە سەرۆکی ڕووتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[دۆناڵد ترامپ]] نیشان دەدات لە پلێتێکی زێڕی عەیار ٢٣، کە لەسەر شانەکانی کەسێکی بچووکتر دانیشتووە. ئەم بەرهەمە سەرنجێکی بەربڵاوی نێودەوڵەتی ڕاکێشا دوای ئەوەی لە ھۆڵی سەرەکی بینای [[پەرلەمانی ئەورووپا]] دەنرا.<ref>{{Cite web|url=https://www.newsweek.com/gold-naked-statue-donald-trump-displayed-european-parliament-12533220|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی دۆناڵد ترامپ لە پەرلەمانی ئەورووپا نمایش کرا|date=October 7, 2026|website=Newsweek|first=Jordan|last=King|access-date=7 October 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/world/articles/naked-donald-trump-statue-called-071808593.html|title=پەیکەری ڕووتی دۆناڵد ترامپ بە ناوی 'پەتای نارنجی' گەیشتە پەرلەمانی ئەورووپا|date=October 7, 2026|website=Yahoo News}}</ref><ref name="Snow">{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/10/07/golden-naked-donald-trump-statue-european-parliament/|title=پەیکەری زێڕینی ڕووتی ترامپ لە پەرلەمانی ئەورووپا پەردەی لەسەر لادرا|first=Alexandra |last=Snow|date=7 October 2026|website=The Telegraph|access-date=8 October 2026}}</ref> لە خوارەوەی پەیکەرەکە نوسراوە:  <blockquote> : ''«من لەسەر پشتی پیاوێک دانیشتووم.'' : ''ئەو لەژێر بارگرانیی مندا نوقم دەبێت'' : ''من ھەر کارێک دەکەم بۆ ئەوەی یارمەتی بدەم.'' : ''جگە لە دابەزین لەسەر پشتی.»'' :   — پاشای نادادپەروەری.</blockquote> بەرزایی پەیکەرەکە ٢٫٦ مەترە. دارێکی گەورەی گۆڵفی بەدەستەوەیە ([[گۆڵف]] خولیایەکی دۆناڵد ترامپە، کە بەشێکی بەهۆی یاریگاکانی گۆڵفییەوە ناسراوە)، تەرازوویەک (کە هێمای دادپەروەرییە)، و تۆپێکی گۆڵف کە شێوەکەی لە [[زەوی|گۆی زەوی]] دەچێت.<ref name="Snow" /> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Orange Plague, The}} [[پۆل:ھونەری سیاسی]] tq9euh33pfldjj2nsq54pnkkomfrcqk 1 305276 1684503 2026-10-09T18:30:55Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ بەشی نوێ 1684503 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) fmhz2utmy2tgi5vxt07j2zla1ay65ur 1684578 1684503 2026-10-09T21:12:35Z Burhan br 216 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1684578 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە :بۆیە ئەویشم نووسیوە [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) lk9549an95z8ahadbostsc5ez2ye123 1684583 1684578 2026-10-09T21:22:12Z Burhan br 216 1684583 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:٢٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە :بۆیە ئەویشم نووسیوە [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) hrc4h1f2kr9fazid1xw6f70iezrvbi8 1684584 1684583 2026-10-09T21:26:12Z Burhan br 216 1684584 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 0wpng6jorjgjglvmwodliyte5q9mvaw 1684755 1684584 2026-10-10T06:58:24Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1684755 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] برای باوکم، تورکییە. ویکیفەرھەنگی کوردیی باکووری وا دەڵێ، ویکیفەرھەنگی ئینگلیزیش ھەر وا دەڵێ.[https://en.wiktionary.org/wiki/كرپیچ#Ottoman_Turkish] ئەگەر لە بنەڕەت دا تورکیش نەبێ، ئێمە لە تورکییەوە وەرمانگرتووە. وشەکەیش ئەو باوە نییە، ''خشت'' گەلێک باوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) f9yyy399utjfseu9rwl2fs7408qxasg 1684810 1684755 2026-10-10T08:06:45Z Aza 86 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1684810 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] برای باوکم، تورکییە. ویکیفەرھەنگی کوردیی باکووری وا دەڵێ، ویکیفەرھەنگی ئینگلیزیش ھەر وا دەڵێ.[https://en.wiktionary.org/wiki/كرپیچ#Ottoman_Turkish] ئەگەر لە بنەڕەت دا تورکیش نەبێ، ئێمە لە تورکییەوە وەرمانگرتووە. وشەکەیش ئەو باوە نییە، ''خشت'' گەلێک باوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «خشت»ە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) o83hvklazc5c4o3mts5jf8nydm25xcl 1684833 1684810 2026-10-10T09:06:55Z -Haryad 40333 /* ناوی وتار */ ڕا 1684833 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] برای باوکم، تورکییە. ویکیفەرھەنگی کوردیی باکووری وا دەڵێ، ویکیفەرھەنگی ئینگلیزیش ھەر وا دەڵێ.[https://en.wiktionary.org/wiki/كرپیچ#Ottoman_Turkish] ئەگەر لە بنەڕەت دا تورکیش نەبێ، ئێمە لە تورکییەوە وەرمانگرتووە. وشەکەیش ئەو باوە نییە، ''خشت'' گەلێک باوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «خشت»ە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]: منیش ھەر ''خشت''-م بیستووە. لەگەڵ ئەوەم ناوی وتارەکە ''خشت'' بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) h33us2hwhri1hj8wnxpzl8cnat2fo3q 1684841 1684833 2026-10-10T09:12:55Z Burhan br 216 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1684841 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] برای باوکم، تورکییە. ویکیفەرھەنگی کوردیی باکووری وا دەڵێ، ویکیفەرھەنگی ئینگلیزیش ھەر وا دەڵێ.[https://en.wiktionary.org/wiki/كرپیچ#Ottoman_Turkish] ئەگەر لە بنەڕەت دا تورکیش نەبێ، ئێمە لە تورکییەوە وەرمانگرتووە. وشەکەیش ئەو باوە نییە، ''خشت'' گەلێک باوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «خشت»ە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]: منیش ھەر ''خشت''-م بیستووە. لەگەڵ ئەوەم ناوی وتارەکە ''خشت'' بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکی فەرهەنگی باکوور ئەگەر زمانی عەرەبی بزانیایە بۆی دەردەکەوت کە وشەى کەرپووچ /کەرپیت/ قەربیت/قەرمیت/ قەرمود لە ئارامی[[wiktionary:ܩܪܡܝܕܐ#Classical_Syriac|ܩܱܪܡܺܝܕܴܐ]] (''qarmīḏā'')ەوە هاتۆتە عەرەبی و کوردی ئەویش لە گریکی [[wiktionary:κεραμίδιον#Ancient_Greek|κεραμίδιον]] (''keramídion'') (بە واتای لە گڵ درووستکراو) مێژووێکی کۆنتری هەیە بەر له هاتن و باڵادەستبوونى ئۆغوز و تورک لە ئەنادۆڵ . تورکییش زمانێکی سادە و هەژاره زۆربەی وشەکانی وەرگیراوی رۆمی و فارسی و عەرەبی و کوردی و ئەرمەنین بۆیە ناکرێ رەسەنەایەتى وشەکەی بدەیتە پاڵ . :::بە بۆچوونى من خشت بە دوو قۆناغدا رەت دەبێت دوای لە قالبدانی. :::یەکەم خشت کە لەبەر هەتاو دادەنرێت و وشکدەکرێتەوە :::دووەمیش قۆناغی خستنەناو کوورەی ئاگر و دەبێت بە خشتی سوورکراو یان ئاگور یان کەرپووچ. :::ئەوە بۆچوونى خۆمەن بڕیاڕی گؤڕینیش با بۆ ئێوە بێت بەڕێزن [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٠٩:١٢، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) a5wrks1noe0jgbfhdlmjtlvnqnf73qn 1684842 1684841 2026-10-10T09:13:42Z Burhan br 216 1684842 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]، ''خشت'' باوتر نییە؟ من ئەم ناوەم ھەر نەبیستووە، ئێستا دیم و زانیم کە تورکییە.[https://ku.wiktionary.org/wiki/kerpîç] با بیکەین بە ''خشت''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :کەرپووچ تورکی نیە برا کورد و عەرەب و ئەرمەن تورک و عەجەم بەکاری دێنن هەر میللەت و بە شێوەى خۆی بەڵام ریشەکەى رۆمی یۆنیانیە وله باشووری کوردستان و لە باکوور بە شێوەی کەرپووچ و کەرپیچ و لە رۆژاوا قەرپیت بەکاری دێنێت و عەرەبیش کردوویە بە قەرمید بروانە قاموس نور[https://qamus.inoor.ir/ar/GG92G/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%AF#meaning] :خشتیش لە کوردی و فارسی و دەری و ئۆزبەکی دا باوە بۆیە ئەویشم نووسیوە : [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] برای باوکم، تورکییە. ویکیفەرھەنگی کوردیی باکووری وا دەڵێ، ویکیفەرھەنگی ئینگلیزیش ھەر وا دەڵێ.[https://en.wiktionary.org/wiki/كرپیچ#Ottoman_Turkish] ئەگەر لە بنەڕەت دا تورکیش نەبێ، ئێمە لە تورکییەوە وەرمانگرتووە. وشەکەیش ئەو باوە نییە، ''خشت'' گەلێک باوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «خشت»ە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]]: منیش ھەر ''خشت''-م بیستووە. لەگەڵ ئەوەم ناوی وتارەکە ''خشت'' بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکی فەرهەنگی باکوور ئەگەر زمانی عەرەبی بزانیایە بۆی دەردەکەوت کە وشەى کەرپووچ /کەرپیت/ قەربیت/قەرمیت/ قەرمود لە ئارامی[[wiktionary:ܩܪܡܝܕܐ#Classical_Syriac|ܩܱܪܡܺܝܕܴܐ]] (''qarmīḏā'')ەوە هاتۆتە عەرەبی و کوردی ئەویش لە گریکی [[wiktionary:κεραμίδιον#Ancient_Greek|κεραμίδιον]] (''keramídion'') (بە واتای لە گڵ درووستکراو) مێژووێکی کۆنتری هەیە بەر له هاتن و باڵادەستبوونى ئۆغوز و تورک لە ئەنادۆڵ . تورکییش زمانێکی سادە و هەژاره زۆربەی وشەکانی وەرگیراوی رۆمی و فارسی و عەرەبی و کوردی و ئەرمەنین بۆیە ناکرێ رەسەنەایەتى وشەکەی بدەیتە پاڵ . :::بە بۆچوونى من خشت بە دوو قۆناغدا رەت دەبێت دوای لە قالبدانی. :::یەکەم خشت کە لەبەر هەتاو دادەنرێت و وشکدەکرێتەوە :::دووەمیش قۆناغی خستنەناو کوورەی ئاگر و دەبێت بە خشتی سوورکراو یان ئاگور یان کەرپووچ. :::ئەوە بۆچوونى خۆمە، بڕیاڕی گؤڕینیش با بۆ ئێوە بێت بەڕێزن [[بەکارھێنەر:Burhan br|Burhan br]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Burhan br|لێدوان]]) ٠٩:١٢، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jgar7uqrcy8566ynnlpsplqqb53ot5i 1 305277 1684544 2026-10-09T19:38:30Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684544 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئالبێرت کیم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684543 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240203002049/https://vault.si.com/author/albert-kim بۆ https://vault.si.com/author/albert-kim زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٣٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) evlw312t0zbz8fvzqtzza8h4nrw3yxf 1 305278 1684582 2026-10-09T21:14:47Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684582 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بوومەلەرزەى ٢٠٢٦ى کۆڵۆمبیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684581 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260810170557/https://colombiaone.com/2026/08/10/colombia-earthquake-damage/ بۆ https://colombiaone.com/2026/08/10/colombia-earthquake-damage/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:١٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) dikr4u6rd0pccyh00wco0upqcdi9ry2 1 305279 1684588 2026-10-09T21:45:05Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684588 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاتیانا مێکفادن]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684587 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201123225217/https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll بۆ https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٤٥، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) pgntdlelhjptn9ucswy8sq019jaof8u 1 305280 1684633 2026-10-09T23:32:51Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1684633 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دیلان ئەنسەمبڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1684632 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190306174734/https://www.farsnews.com/news/8306030113%20%20%20%20/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AF%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D9%83%D9%86%D8%AF بۆ https://www.farsnews.com/news/8306030113%20%20%20%20/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AF%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D9%83%D9%86%D8%AF زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٣٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) qfffwftvvkhx7f4hnkhj8vmed7nrxsm 6 305281 1684807 2026-10-10T07:58:30Z -Haryad 40333 {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازادی پۆستەر | وتار = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | بەکارھێنان = زانیاریدان | میدیا = <!--ھەڵبژێرە لە: فیلم / تەلەڤیزیۆن / بۆنە یان بە بەتاڵی جێی بھێڵە بۆ ئەوەی وەک خۆی بمێنێتەوە--> <!-- زانیاریی دیکە --> | ناو = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | بڵاوکەرەوە = Samad Behrangi | پەخشکەر = | ھونەرمەندی گرافیک = Farshid Mesghali | جۆر = | وێبگە = | بڵاوکەرەوە = | بازرگانی = <!--بەشە پێویستەکا... 1684807 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازادی پۆستەر | وتار = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | بەکارھێنان = زانیاریدان | میدیا = <!--ھەڵبژێرە لە: فیلم / تەلەڤیزیۆن / بۆنە یان بە بەتاڵی جێی بھێڵە بۆ ئەوەی وەک خۆی بمێنێتەوە--> <!-- زانیاریی دیکە --> | ناو = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | بڵاوکەرەوە = Samad Behrangi | پەخشکەر = | ھونەرمەندی گرافیک = Farshid Mesghali | جۆر = | وێبگە = | بڵاوکەرەوە = | بازرگانی = <!--بەشە پێویستەکان --> | ناساندن = | سەرچاوە = http://shahrefarang.com/little-black-fish/ | چەندێتی = | ڕێزۆلووشنی کەم = | مەبەست = <!-- دەبێت جوان باس بکرێت ئەگەر بەکارھێنان زانیاریدان / سەردێڕ / بەش نییە --> | جێگۆڕی = | زانیاریی تر = }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free fair use}} e89y5vxznwbae9r33e06tvc5mr1fe93 3 305282 1684843 2026-10-10T09:55:49Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1684843 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥٥، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) bhw2lqphoxav8tlbb801sguxho8ul1j