ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 115 1687319 1597843 2026-10-15T05:12:57Z AKO ILAM 79727 /* ناو */ 1687319 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای کرماشان | ناوی_فەرمی = استان کرمانشاە - Kermanshah province | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پارێزگا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = IMG20170904012815887کرماشان.jpg | photo2a = IranKermanshah-SVG.svg | photo3a = | photo2b= | photo3b = | photo4a = | spacing = 2 | size = 266 | foot_montage = | position = center }} | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە:{{ھن}}[[شارستان]]ەکانی پارێزگای کرماشان{{ھن}}وێنەی خوارەوە:{{ھن}}پارێزگای کرماشان لە [[ئێران]]دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=6 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''پارێزگای کرماشان''' | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پایتەخت|ناوەند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[کرماشان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = ژمارەی [[شارستان]]کان | ناوی_دابەشکراو٣ = <span style="color:#090;">١٤</span> | جۆری_دابەشکراو٤ = ژمارەی [[ناوچە]]کان | ناوی_دابەشکراو٤ = <span style="color:#090;">٣٣</span> | جۆری_دابەشکراو٥ = ژمارەی [[گوندەوار]]ەکان | ناوی_دابەشکراو٥ = <span style="color: #090;">٨٤</span> | جۆری_دابەشکراو٦ = ژمارەی [[گوند]]ەکان | ناوی_دابەشکراو٦ = <span style="color: #090;">٣١٤٩</span> <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[پارێزگا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = سەدەی چوارەمی زایینی<ref>https://www.britannica.com/place/Kermanshah</ref> | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[پارێزگار]] | ناوی_سەرۆک = بەھمەن ئەمیری موقەدەم<ref>https://kermanshah.ir/News/3dffa6962f/شھردار {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220829064914/https://kermanshah.ir/News/3dffa6962f/شھردار |date=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٥٠٠٩ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٬٩٥٢٬٤٣٤<ref>https://web.archive.org/web/20190327172500/https://azgharbi.mporg.ir/FileSystem/View/File.aspx?FileId=5667c51a-59d4-482f-a804-bfe650b98de0</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =٧٨ | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|کەڵھوڕی]]، [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]، [[لەکی]] و [[ھەورامی]] و [[لوڕی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])، [[یارسان]]، [[ئایینی زەردەشتی|زەردەشتی]]، [[مەسیحی]] و [[جوو]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = http://www.kermanshah.ir/}}{{dead link|date=کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes | پەراوێزەکان = }} '''پارێزگای کرماشان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''استان کرمانشاە'') پارێزگایەکە لە ڕۆژاوای [[ئێران]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە و ڕووبەرەکەی ٢٤ ھەزار و ٦٤٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە و ١٧ھەمین پارێزگای گەورەی [[ئێران]]ە. پارێزگای کرماشان کە ١٫٥٪ی ڕووبەری ئەم وڵاتە دەگرێتەوە، یەکێکە لەو پارێزگاکانی ڕۆژاوایی کە ھاوسنووری لەگەڵ [[عێراق]]دا ھەیە. ئەم پارێزگایە لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای کوردستان]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای لوڕستان]] و [[پارێزگای ئیلام]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای ھەمەدان]]، لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای دیالە]] و [[پارێزگای ھەڵەبجە]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] ھاوسنوورە. [[شار]]ی [[کرماشان]] ناوەندی پارێزگای کرماشانە.<ref>https://web.archive.org/web/20130901222122/http://www.iran.ir/about/city/kermanshah</ref> بەپێی دوایین گۆڕانکارییەکانی ساڵی ٢٠١٣، پارێزگای کرماشان لە ١٤ [[شارستان]]، ٣٥ [[شارۆچکە]] و [[شارەدێ]]، ٣١ [[ناوچە]] و ٨٤ [[گوندەوار]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://chap.sch.ir/books/1161 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220829155444/http://chap.sch.ir/books/1161 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارێزگای کرماشان پڕ حەشیمەتترین پارێزگای کوردنشینی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الفجر|یەکەم=مطلع|سەردێڕ=مطلع الفجر {{!}} آمار جمعیت استان کرمانشاه به تفکیک شهرها در سال ۱۴۰۰|ناونیشان=http://www.matlaelfajr.ir/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=مطلع الفجر|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230730053801/http://www.matlaelfajr.ir/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کرمانشاه؛ پرجمعیت ترین شهر کردنشین ایران - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/1563659/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.mehrnews.com}}</ref> == ناو == ناوچەی ئێستای پارێزگای کرماشان لە قۆناغە مێژوویییە جیاوازەکاندا بە ناوی جیاوازەوە ناوزەد کراوە. پارێزگای ئێستای کرماشان لە سەردەمی [[ماد]]ەکاندا یەکێک لە ناوەندە سەرەکییەکانی نیشتەجێبوون بووە. ناوی ئەم ناوچەیە کە لە سنوورەکانی ئێستای پارێزگاکە گەورەتر بوو، ھێشتا لە سەردەمی ھەخامەنشی و ئەشکانی و [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییەکاندا]] ویلایەتی ماد بوو. لە سەرچاوەکانی دوای ئیسلامدا، بۆ چەند سەدەیەک، ئەم ناوچەیە بە «ماھ» ناودەبرا، کە فۆرمێکی دەستکاریکراوی وشەی مادە.<ref>http://andisheh-kermanshah.ir/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220829160906/http://andisheh-kermanshah.ir/ |date=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> لە سەردەمی سەلجوقییەکانەوە تەواوی ناوچەی ڕۆژاوای [[ئێران]] بە دەوڵەتی [[کوردستان]] ناودەبرا و شاری [[کرماشان]] یەکێک لە شارەکانی بوو. دەستەواژەی [[کرماشان]] تەنیا بۆ شاری [[کرماشان]] بەکاردەھات تا دەورووبەری ئەو کاتەی کە [[سەفەوییەکان]] ھاتنە سەر دەسەڵات، بەڵام ھەموو ناوچەکە ناوی [[کوردستان]] بوو؛ بەڵام ھاوتەریب لەگەڵ دەسەڵاتی سەفەوی، ناوی کرماشان بۆ ھەموو ناوچەکانی دراوسێی ئەو شارە درێژ کراوەتەوە. لە سەردەمی یەکەم پەھلەوی و لە ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ [[یاسا]]ی کارگێڕی وڵات ھەموار کرایەوە و ناوچەی کرماشان شارستانەکانی باوەندپوور ([[ئارووناوا|شاباد]])، [[کرماشان]]، پشتکوو([[ئیلام]])، کوردستان([[سنە]])، سەلاس ([[مەلایێر|مەلایر]]، [[نیاوەن|ناوەن]] و [[تووسرکان]]) و [[ھەمەدان]] و دواتریش [[سەقز]] و [[بیجاڕ]] دەگرتەوە، وەک یەکێک لە ١٠ پارێزگاکانی ئێران وەک «پارێزگای پێنجەم» ناوزەد کران. لەگەڵ جیابوونەوەی پارێزگاکانی دیکە، شێوازی ناونانی پارێزگاکانیش گۆڕا و بە فەرمی ناوی کرماشان بۆ تەواوی پارێزگاکە جێبەجێ کرا.<ref>https://web.archive.org/web/20190807042522/http://tarikhirani.ir/fa/events/3/EventsDetail/33</ref> == دانیشتووان == === ڕەگەز === لە میانی توێژینەوەیەکدا کە [[کۆمپانیا]]ی پارس پسپۆڕی توێژینەوە لەسەر داوای ئەنجومەنی ڕۆشنبیری گشتی لە ساڵی ٢٠٠٩ و بە پشتبەستن بە ڕاپرسییەکی مەیدانی و ژمارەی دانیشتووانی ئاماری لە نێوان دانیشتووانی ٢٨٨ شار و نزیکەی ١٤٠٠ گوند لە سەرانسەری وڵات ئەنجامدراوە، ڕێژەی سەدی ئەو نەتەوەیانەی کە لەم ڕاپرسییەدا لە پارێزگای کرماشان نموونەیان لێوەرگیراوە بەم شێوەیە بووە: ٤٫٢٪ فارس، ٩٢٫٥٪ کورد، ٠٫٢٪ عەرەب، ٠٫٧٪ لوڕ، ٠٫٥٪ی دیکە و ١٫٩٪ بێ وەڵام.<ref>طرح بررسی و سنجش شاخصھای فرھنگ عمومی کشور (شاخصھای غیرثبتی){گزارش}:استان کرمانشاھ/بە سفارش شورای فرھنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوھشگران خبرە پارس -شابک:۱–۵۷–۶۶۲۷–۶۰۰–۹۷۸ *وضعیت نشر:تھران-موسسە انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاھری:۲۹۶ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)</ref> [[کورد]] دانیشتووانی سەرەکی پارێزگای کرماشانن.<ref>https://seymare.com/گفتگو/خبر/149-2013-10-24-02-03-25.html{{بەستەری مردوو|url=https://seymare.com/گفتگو/خبر/149-2013-10-24-02-03-25.html |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> پارێزگای کرماشان خاکی زێدی بەشێک لە گەورەترین ئێڵ و ھۆز و تیرە کوردە، وەک [[زەنگنە|زەنگەنە]]، [[کەڵھوڕ]]، [[گۆران]]، [[جاف]]، [[لوڕ]]، سەنجابی، قەڵخانی، کولیایی، باجەلان، زولە، جەمیر و [[لەک]]، لەوانە: جەلالوند، کاکەوەند، عوسمانوەند، پایرۆند و بالوەند. تورکەکانی پارێزگای کرماشان لە تەنیشت کوردە کولیایییەکانی شاری [[سونقوڕ]] دەژین و بە زمانی تورکی سونقوڕی قسە دەکەن.<ref>https://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview</ref><ref>https://www.isna.ir/news/kermanshah-23037/نگاھی-بھ-موقعیت-شھرستان-کنگاور-در-منطقھ</ref><ref>گودرزینژاد، ۱۳۵۲: ص ۵–۶.</ref> === ئایینزا === پارێزگای کرماشان لە ڕوانگەی ئایینییەوە فرەڕەنگییەکی زۆری ھەیە. پەیڕەوانی ئایینزاکانی [[شیعە]]، [[سوننە]] و [[یارسان]] و کەمینەکانی پەیڕەوانی [[خاکساریە]]، [[نعمەتوڵڵاھی]]، [[ئوەیسی]]، [[نەقشبەندی]]، [[ڕێبازی قادری|قادری]] و ئایینەکانی [[جوو]]، [[مەسیحی]] (ئەرمەن و ئاشوری) و [[ئایینی بەھایی|بەھایی]] لە پارێزگای کرماشان شان بە شانی یەک دەژین.<ref>https://www.justice.gov/sites/default/files/eoir/legacy/2013/06/11/Kermanshah-Shia%20Kurds.pdf</ref> بەشێکی زۆر لە [[کورد]]انی کرماشان تا کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم پەیڕەوی لە ئایینی [[یارسان]] کرد. ھێنری بیندەر، گەشتیارێکی فەرەنسی کە لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا سەردانی پارێزگای کرماشانی کرد، لە سەفەرنامەکەیدا بە ناونیشانی «لە کوردستان، لە میزۆپۆتامیا و فارس» کە لە ساڵی ١٨٨٧دا بڵاوکراوەتەوە، ئایینی باڵادەستی خەڵک بە [[یاساران]] دەزانێت. لە سەردانەکەیدا بۆ شارۆچکەی [[قەسری شیرین]] دەنووسێت: <blockquote>زۆربەی کوردانی ئێران سەر بە مەزھەبی عەلیئوڵڵاھین. ئەگەر ئازاد بن بۆ ئەنجامدانی کارەکانیان، ئەوا دەستێوەردان لە کاری کەسانی دیکە ناکەن. ھەستی ڕێزگرتن لە بیروباوەڕی ئایینی ئەوانی تر لە چاوی ئەواندا زۆر بەرزە.</blockquote> ھەروەھا لە کاتی سەردانی شاری [[کرماشان]] دەنووسێت: <blockquote>کوردانی پارێزگای کرماشان کەسانێکی ئارام و دۆستانەن. سەر بە مەزھەبی عەلیوڵاھین کە کۆنترین مەزھەبی ئایینییە. لە ھەندێک گونددا شوێنکەوتوانی ئەم مەزھەبە لەگەڵ مەسیحییەکان جووتبوون دەکەن، کە لێبوردەیییان کەمترە.</blockquote> {{bar box | title=گرووپە ڕەگەزییەکان لە پارێزگای کرماشان (٢٠١٦)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەسیری|یەکەم=موژگان|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ئەنجامی کتێب|ساڵ=١٣٩٥ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٤١٥-٢٠٦-١|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''گرووپە ڕەگەزییەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float= right | bars= {{bar percent|کورد|purple|٩٩٫٠}} {{bar percent|فارس|black|١٫٠}} }} === مەزارگەکان === لە پارێزگای کرماشان زۆر مەزارگەلێک ھەیە کە پەیوەندییان بە [[ئیسلام]]ەوە ھەیە ([[شیعە]] و [[سوننە]]) و ئایینی [[یارسان]]. لە پارێزگای کرماشان ٤٥ گۆڕستان و مەزارگە ھەیە. گرنگترین مەزارگە [[شیعە]]کانی لە پارێزگای کرماشان بریتین لە ئیمام زادە باقر بێستون، ئیمام زادە ئەحمەد سنوقوڕ، ئیمام زادە ئیبراھیم کەنگاوەر و مەزارگەی ئەحمەد بن ئیسحاق سەرپێڵی زەھاو.<ref>https://www.isna.ir/news/91070201375/45-امامزادھ-در-استان-کرمانشاھ</ref> ھەروەھا گۆڕی سەید عوبێدوڵڵا ناسراو بە کۆسەی ھەجیج لە شاری پاوە، گۆڕی خەلیفە حەیدەر حەیدەری باینگانی لە ناوچەی باینگان و گۆڕی ویس نەزەر لە ڕەوانسەر لە گرنگترین مەزارگە [[سوننە]]کانی کرماشانن.<ref>https://www.isna.ir/news/8907-02826/گذری-بر-بناھای-مذھبی-کرمانشاھ-15-زیارتگاھ-اویس-قرنی</ref> سەبارەت بە پەیڕەوانی ئایینی [[یارسان]]ەکان، گرنگترین مەزارەکانیان وەک مەزارەکانی [[سوڵتان]] ئیسحاک، داوکەوسوار و خاتوون ڕۆزبار لە کۆمەڵگەی پێردیوەر لە شێخان، بابایادگار لە زەردە، پیر بنیامین و پیرموسا لە کەرەند، شا حەیاس لە جیھۆن ئاباد و ئەتاشبەگ ھەڵکەوتوون لە گەرھبان لە پارێزگای کرماشان، پەیڕەوانی ئەم ئایینە لە ھەموو ئێران و عێراقەوە دێنە پارێزگای کرماشان بۆ سەردانیان.<ref>http://www.shiitestudies.com/article_21857.html{{بەستەری مردوو|url=http://www.shiitestudies.com/article_21857.html |date=ئازاری ٢٠٢٦ }}</ref> === زمان === لە پارێزگای کرماشان زاراوە جیاوازەکانی [[زمانی کوردی]] قسەی پێدەکرێت. زاراوە جۆراوجۆرەکانی [[کوردیی باشووری]] وەک کرماشانی، کەڵھوڕی، زەنگنەیی، سەنجابی و کەلیایی لە شارەکانی [[کرماشان]]، [[ئارووناوا|شاباد]]، [[شارستانی داڵاھۆ|داڵاھۆ]]، [[گیەڵان (شارستان)|گیەڵان]]، [[سەرپێڵی زەھاو]]، [[قەسری شیرین]]، [[سونقوڕ]] و بەشێک لە [[سەحنە]] و [[کەنگەوەر|کەنگاوەر]].<ref>https://web.archive.org/web/20090209083336/http://kshpol.ir/kermanshah%20moshakhsat.htm</ref> زاراوە گورانییەکان لەوانە گۆرێجوی لە داڵاھۆ و ھۆرامی لە شاری پاوە و گوندەکانی قەندۆڵ و زەردە، زاراوەی مامناوەندی کوردی وەک ئەردەڵانی و جافی لە شارەکانی جۆانرۆ، ڕەوانسەر، سەڵاس باباجانی و بەشێک لە شارەکانی داڵاھۆ، سەرپوڵ زەھاب، قەسر شیرین و کرماشان.<ref>https://web.archive.org/web/20100621084030/http://www.salamkermanshah.ir/test/kermanshah-mad-info.htm</ref> و [[لەکی]] لە شاری ھەرسین و بەشی باشووری شاری کرماشان و بەشێک لە شارەکانی سەحنە و کەنگاوەر قسەی پێدەکرێت.<ref>https://www.iranicaonline.org/articles/lak-tribe</ref> لە بەشێکی دانیشتووانی شاری کەنگاوەردا، زاراوەی [[لوڕی]] قسەی پێدەکرێت. [[زمانی ئازەربایجانی]] لە شارۆچکەی [[سونقوڕ]] قسەی پێدەکرێت.<ref>ایل کلھر در دورە مشروطیت، علیرضا گودرزی انتشارات کرمانشاە، ۱۳۸۱</ref> لە ناوەندی پارێزگای کرماشان، جگە لە زاراوە جیاوازەکانی [[زمانی کوردی]]،<ref>دن ودینگ.arrest of the Assyrian leader of the kermanshah church in iran.february21,2010</ref> زاراوەی فارسی کرماشانی ھەروەھا بووەتە باو کە تایبەتە بە شاری [[کرماشان]]، و دەگوترێ بە فراوانبوونی فەرمانگە ئیدارییەکان لە سەردەمی [[قاجاڕەکان]]ەوە و ھەروەھا لەژێر کاریگەری کۆچبەرانی پارێزگاکانی تر و زیارەتکاران کە لە کرماشانەوە دەچوونە ئێتبات دروست بووە.<ref>https://www.isna.ir/service/province/kermanshah</ref><ref>https://web.archive.org/web/20100203102116/http://ebtekarnews.com/Ebtekar/News.aspx?NID=25936</ref> == مێژووی کرماشان == پارێزگای کرماشان بێشکەی یەکێک لە کۆنترێن شارستانییەتەکانە لە جیھان. کۆنترین گوند کە لە پارێزگای کرماشان و بگرە لە ھەموو کوردستان تا ئێستە دۆزراوەتەوە، گوندی شێخئاوا یە، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠±٩٨١٠ پێش زایین یان نێزیکەی ٦٠±١١٨٢٥ ساڵ پێش ئێستا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.czap.org/sheikh-e-abad |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160818192022/http://www.czap.org/sheikh-e-abad# |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شێوەزارکانی زمانی کوردی لە پارێزگای کرماشان == خەڵکی ئەم پارێزگایە پتر لە ٩٠ لە سەدی کوردزمانن کە بە چەندین شێوەزار و زاراوە دەپەیڤن. شێوەزاری سەردەست لە شاری کرماشان زاراوەی کرماشانییە. بە گوێرەی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی شاری کرماشان زیادترە لە ١٠٥٧١٦٦ کەس کە زۆرتر لە سەدا ٥٣ی دانیشتووانی پارێزگاکە پێک دێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sabteahval-ksh.ir/fa/ftps/Salnameh/salname1392.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150518070436/http://www.sabteahval-ksh.ir/fa/ftps/Salnameh/salname1392.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518070436/http://www.sabteahval-ksh.ir/fa/ftps/Salnameh/salname1392.pdf |date=١٨ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> ھەروەھا لە بەر گرنگی و کاریگەری شاری کرماشان بۆ سەر ناوچەکانی دەوروبەری دەتوانین بڵێن شێوەزاری سەردەست لە کۆی پارێزگای کرماشان شێوەزاری کوردیی کرماشانییە. شێوەزاری زمانی کوردی لە ھەر ١٤ شارستانەکەی پارێزگای کرماشان تەقریبەن بەم شێوەیە: # لە شارستانی کرماشان: کوردیی باشووری (کەڵھوڕی/کرماشانی/زەنگنەیی)، لەکی، فارسی، سۆرانی ، ھەورامی # لە شارستانی ئارووناوا (شاباد): کوردیی باشووری (کەڵھوڕی/زەنگنەیی) # لە شارستانی داڵاھۆ: کوردیی باشووری (کرنی/کەڵھوڕی/گاوارەیی)، گۆرانی (ھەورامی، گەورەجوویی) # لە شارستانی سەرپێڵی زەھاو: کوردیی باشووری (کەڵھوری)، سۆرانی # لە شارستانی قەسری شیرین: کوردیی باشووری (کەڵھوری)، سۆرانی # لە شارستانی گیەڵان: کوردیی باشووری (کەڵھوڕی) # لە شارستانی سەلاسی باوەجانی: کوردیی باشووری (کەڵھوڕی)، سۆرانی، ھەورامی # لە شارستانی جوانڕۆ: سۆرانی (جافی) # لە شارستانی ھەورامان: گۆرانی (ھەورامی)، سۆرانی (جافی) # لە شارستانی ڕوانسەر: سۆرانی (ئەردەڵانی) # لە شارستانی سەحنە؛ کوردیی باشووری (سەحنەیی)، لەکی # لە شارستانی کەنگاوەر: لوڕی، کوردیی باشووری (کرماشانی، کولیایی)، لەکی # لە شارستانی ھەرسین؛ لەکی، کوردیی باشووری (زەنگنەیی) # لە شارستانی سونقور و کولیایی؛ کوردیی باشووری (کولیایی)، سۆرانی، تورکیی ئازەربایجانی (سونقوری) == مێژوو == === پارچەکردنی پارێزگە === کرماشان خاوەنی شارستانییەتی مێژوویییە، لە سەدساڵی بیستەمدا دەوڵەتانی ناوەندیی ئێران زۆر ھەوڵیان داوەتەوە تا بەشەکانی لەم پارێزگا جیا بکەن و بیانخەتە سەر پارێزگاکانی دیکەی ئێران. ھەموو شارە لەکنشینەکان تا ساڵی ١٩٦٨ی زایینی سەر بە پارێزگای کرماشان بوون. لەو ساڵەدا دەوڵەتی ئەوکاتی ئێران ئەم ناوچانەی لە کرماشان دابڕی و خستیانە سەری ''فەرمانداریی تایبەتی لوڕستان'' کە لەو کاتە بەشێگ لە [[پارێزگای خووزستان]] بوو.<ref name="ھەمشەھری ئانلاین ١">[http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Ardebil/Contents/استانھا-از-کی-استان-شدند?feed=7f8efd72-28da-477e-b60f-8e05d3af01d5 ڕۆژنامەی ھەمشەھریی پارێزگاکان: ''پارێزگاکانی ئێران لە کەی بوون بە پارێزگا؟ (فارسی)''، نووسراوی ٥ی گەڵاوێژی ٢٠١٤؛]{{dead link|date=April 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} سەردان لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٨.</ref> ئەم ناوچانە لە ساڵی ١٩٧٣ی زایینیدا، بوون بە پارێزگایەکی نوێ بە ناوی [[پارێزگای لوڕستان]]،<ref name="یافتە ١">[http://yaftenews.ir/introduction/managers-and-celebrities-of-lorestan/14301-ostandaranloresta.html پێگەی ھەواڵی یافتە: ''پارێزگادارانی لوڕستان (لە سەرەتاوە تاکۆ ئێستاکە)''، نووسراوی ٦ی گەڵاوێژی ٢٠١٦؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180411031241/http://yaftenews.ir/introduction/managers-and-celebrities-of-lorestan/14301-ostandaranloresta.html |date=١١ی نیسانی ٢٠١٨}} سەردان لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٨.</ref> بەڵام شارە لەکنشینەکانی [[کەنگەوەر|کەنگاوەر]]، [[ھەرسین]]، [[سەحنە]] و ھەروەھا ناوچەکانی [[جەلاڵەوەند]] و [[سەرفیرووزاوا]] ھێشتا بەشێک لە پارێزگاێ کرماشان ماونەتەوە. == دابەشی کارگێڕی == ناوەندی پارێزگای کرماشان شاری [[کرماشان]]ە و لە ١٤ [[شارستان]] پێکھاتووە کە ئەمانەن: {| class="wikitable sortable" |- ! شارستان!! ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٦) |- | [[شارستانی ئارووناوا]] || ١٤٠٨٧٦ |- | [[شارستانی پاوە]] || ٦٠٤٣١ |- | [[شارستانی سەلاسی باوەجانی]] || ٣٥٢١٩ |- | [[شارستانی جوانڕۆ]] || ٧٥١٦٩ |- | [[شارستانی داڵاھۆ]] || ٣٥٩٨٧ |- | [[شارستانی ڕوانسەر]] || ٤٧٦٥٧ |- | [[شارستانی سەرپێڵی زەھاو|شارستانی سەرپێڵ]] || ٨٥٣٤٢ |- | [[شارستانی سونقوڕ]] || ٨١٦٦١ |- | [[شارستانی سەحنە]] || ٧٠٧٥٧ |- | [[شارستانی قەسری شیرین|شارستانی قەسر]] || ٢٣٩٢٩ |- | [[شارستانی کرماشان]] || ١٠٨٣٨٣٣ |- | [[شارستانی کەنگەوەر|شارستانی کەنگاوەر]] || ٧٦٢١٦ |- | [[شارستانی گیەڵان]] || ٥٧٠٠٧ |- | [[شارستانی ھەرسین]] || ٧٨٣٥٠ |} شارە گەورەکانی ئەم پارێزگا بریتین لە [[کرماشان]]، [[ئارووناوا|شائاباد]]، [[ھەرسین]]، [[کەنگەوەر|کەنگاوەر]]، [[سونقوڕ]]، [[جوانڕۆ]]، [[سەرپێڵی زەھاو|سەرپێڵ]]، [[سەحنە]]، [[ڕوانسەر]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|ئێران}} {{پارێزگای کرماشان}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Kermanshah Province}} [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|کرماشان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|کرماشان]] [[پۆل:پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:نیشتنگە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێگای ئاوریشم]] o72niqgf10b1p0lt5drnmqf2ciyip7f 0 548 1687036 1294451 2026-10-14T16:33:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1687036 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} وشەی پاراسیکۆلۆژیا بەواتای لەودیو [[دەروون]] دێت. ئەم [[زانست]]ە لەو دیاردە نائاساییانە دەکۆڵێتەوە کە دوور لە جیھانی [[فیزیک]] یان جیھانی ماددی ڕوو دەدەن وەک "پێشبینی"، تنبو‌و بیرگۆرکێ ( تلباسی)، خوێندنەوەی بیر(قرا‌وە الافکار). لەکۆنەوە مرۆڤ درکی بەم دیاردە نائاساییانە کردووە و‌ خەڵکانێکی زۆریش ھەبوون کە لەوبوارەدا دەستێکی باڵایان ھەبووە. لە کۆندا جادووکەرە‌کان و [[کاھین]]ەکان سەرگەرمی بوارەکانی پاراسایکۆلوژیا بوون بەڵام لەو سەردەمەدا بە [[جادوو]] و [[ئەفسوون]] ناوزەند کراوە و لێکۆلینەوەی‌ زانستی لەبارەیەوە ئەنجام نەدراوە. == سەرھەڵدان == دەربارەی‌ سەرچاوەی‌ دەرکەوتنی ئەم دیاردانە گەلێک بیرو بیروڕا ھەیە،‌ ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرەتای پڕاکتیزەکردنی بوارەکانی پاراسایکۆلوژیا دەگەڕێتەوە بۆ پەیڕەوکەرانی ئاینی ([[ڤیدا]]) لە ھیندستان، ھەندێکی دیکەش پێیان وایە دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی [[فیرعەون]]ە کۆنەکان. بەڵام مێژوو پێمان دەڵێت لەناو زۆرینەی‌ گەلانی دونیادا پاراسایکۆلۆژی ھەبووە، بەڵام وەک پێشتر ئاماژەمان پێکرد لەو سەردەمانەدا بە ئەفسون و جادوو ناوزەند کراوە. == پاراسایکۆلۆژیا لەسەردەمی نوێدا == دوای ئەوەی‌ لێکۆلینەوەکان سەبارەت بە [[دەروونزانی]] لە خۆرئاوا گەشەیەکی زۆری بەخۆوە دی‌ پاراسایکۆلۆژیا ڕێرەوێکی دیکەی‌ وەرگرت، بەجۆرێک توانرا لێکدانەوەی‌ زانستی بۆ ئەنجام بدرێت لەو نێوەندەشدا زانایانی ئەم بوارە بوونی ھێزە لەڕاددەبەدەرەکانیان کرد بە دوو بەشەوە: یەکەمیان/ ئەو کەسانەن کە خۆیان خاوەنی ھێزێکی لەڕاددەبەدەرن واتە بەشێوەیەکی خۆڕسک ئەو توانایەیان ھەیە. دووەمیان/ ئەو کەسانەن کە لەڕێگەی‌ ڕاھێنانەوە توانا لە ڕاددەبەدەرەکانیان تیادا دەرئەکەوێت. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Parapsychology}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:پارانۆرماڵ]] 2wrscjgawdeps1he1k9iju6ryffqmo4 0 798 1687209 1525762 2026-10-14T22:39:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687209 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارێزگە''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Province) بەش یا پارچەیەک لە وڵاتە کە پارێزگار بە سەری ڕادەگا. ھەر [[وڵات]] لە چەند پارێزگا پێکدێت. == پارێزگە لە ئێراندا == لە [[دابەشکاریی کارگێڕیی ئێران|دابەشکاریی وڵاتیی ئێران]] دا، پارێزگە یەکەمین و گەورەترین یەکەیە. ھەر پارێزگە پێکھاتووە لە چەند [[شارستان]]. زۆربەی جاران گەورەترین شاری پارێزگەیەک ناوەندی ئەو پارێزگەیەیە. وڵاتی ئێران لە سی و یەک پارێزگە پێک دێت کە نۆ ژمارە لە پارێزگەکانی ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەگرێتە بەر. == پارێزگەکانی کوردستان == === پارێزگەکانی باکور کوردستان === * [[پارێزگای دیاربەکر]] * [[پارێزگای وان]] * [[بینگۆل (پارێزگا)|پارێزگای بینگۆل]] * [[پارێزگای ئادیەمان|پارێزگای ئادیامان]] * [[پارێزگای خارپێت]] * [[پارێزگای باتمان]] * [[پارێزگای دێرسم]] * [[پارێزگای مێردین]] * [[پارێزگای حەکاری|پارێزگای ھەکاری]] * [[پارێزگای ئاگری]] * [[پارێزگای سێرت]] * [[پارێزگای بدلیس]] * [[پارێزگای ئەرزنگان]] * [[پارێزگای ئەرزیڕۆم|پارێزگای ئەرزڕوم]] * [[پارێزگای قەرس]] * [[پارێزگای مەلەدی|پارێزگای ماڵاتیا]] * [[پارێزگای ڕحا|پارێزگای ئورفا]] * [[پارێزگای شرنەخ]] * [[پارێزگای ئیدر]] === پارێزگەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان === * [[پارێزگای کرماشان]] * [[پارێزگای کوردستان]] * [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] * [[پارێزگای لوڕستان]] * [[پارێزگای ئیلام]] * [[پارێزگای خۆراسانی باکوور|پارێزگای خووزستان]] * پارێزگای هەمەدان * پارێزگای کەهگوویلە و بۆیر ئەحمەد * پارێزگای چاهار مەحال بەختیاری === پارێزگاکانی باشور کوردستان === * [[پارێزگای ھەولێر]] * [[پارێزگای سلێمانی]] * [[پارێزگای دھۆک]] * [[پارێزگای ھەڵەبجە]] * [[پارێزگای کەرکووک]] === پارێزگاکانی ڕۆژاوا کوردستان === * [[پارێزگای حەسیچە]] * [[پارێزگای ڕەققە]] * [[پارێزگای حەلەب]] * [[پارێزگای دێرەزۆر|پارێزگای دەیرەلزۆر]] == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگاکانی کوردستان]] {{تووڵی دەروازە|وڵاتەکان|جوگرافیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Provinces}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای سیاسی]] [[پۆل:پارێزگاکان]] [[پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان]] 2fwvpwb2gu70elw33ljoon1kvfe3dxt 0 974 1687200 1294516 2026-10-14T22:38:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687200 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} [[پەڕگە:golden_gate_park_aerial.jpg|وێنۆک|300px|وێنەیەکی ھەوایی لە گۆڵدێن گەیت پارک]] '''گۆڵدێن گەیت پارک''' (بە ئینگلیسی: Golden Gate Park) یان '''پارکی دەروازەی تەڵایی'''، [[سەیرانگای شاری|سەیرانگایەکی شاریە]] لە [[سانفرانسیسکۆ]]ی [[کالیفۆرنیا]] دا کە ٤.١٢ کیلۆمیتری چوارگۆشە لە زەوینگەلی شاریی داگیر کردووە (٥ کیلۆمەتر [[درێژی]] و ٨٠٠ مەتر [[پانی]]یەکەیەتی). ساڵانە ١٣ ملیۆن کەس سەردانی ئەم پارکە دەکەن و بەم بۆنەوە سێھەمین پارکی [[ئەیالەتە یەکگرتووەکان]] ە کە زۆرترین سەردانی لێ دەکرێت. == لەسەر وێب == [https://web.archive.org/web/20000815054713/http://www.sfgate.com/traveler/graphics/maps/ggpark-map_full.gif نەخشەی باخەکە] {{پۆلی کۆمنز|Golden Gate Park}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پارکی گۆڵدن گەیت]] ippby7u586emytgdekm46fih7m1yrzy 0 1313 1687133 1683924 2026-10-14T19:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە) 1687133 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[Image:Jan Bruegel d. Ä. 003.jpg|thumb|150px|چەپ|''پاردێز'' بەرھەمی [[یەن برۆیگل]].]] '''پاردێز''' یا [[بەھەشت]] شوێنێکی ئیدێالە. لە دیمەنی ئایینییەوە مرۆڤە پاکەکان لە جیھانی دیکەدا پاردێز دەبێتە بەشیان، لە رەوشێکدا کە مرۆڤە بەدکارەکان دەچنە [[دۆژە]]. == وشەرەتناسی (ئێتیمۆلۆژی) == وشەی پاردێز لە بنەرەتدا لە [[ئاوێستایی]] ''پەیری-دەێزە (-pairi.daêza)'' گیراوە کە لە دوو بەشی ''پەیری-'' ~ «گرتووپەڕ، پەرا» و ''دیز-'' ~ «دروستکردن، سازکردن» پیکھاتووە. ئەم وشە لە زمانە کۆنە ئێرانییەکانەوە چووەتە ناو زۆربەی زمانانی گرنگی جیھانەوە: [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] ''پارادێیسۆس (παράδεισος)''، [[ئارامی]] ''پارادیسە (pardaysa)'' (پاردێزگای کەیانی)، [[ئەکەدی]] ''پاردێسو (pardesu)''، [[ئیلامی]] ''پارتێتاس (partetas)'' (شوێنەوار، ناوکۆ، گۆڕەپان)، [[زمانی عیبری|عیبری]] ''پاردێس (pardes)'' (باخ و بۆستان) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] ''فیردەوس (firdaws)''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Paradise {{!}} religion {{!}} Britannica.com|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/paradise-religion|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190506135125/https://www.britannica.com/topic/paradise-religion|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ئەم وشەیە لە زمانەکانی نوێی ئێرانیدا تەنیا لە [[زمانی کوردی|کوردی]] (پاردێز، پەردێز) و [[زمانی فارسی|فارسیی نوێ]] (پالیز) پاشماوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ناکۆکیی نێوانویکی}} {{پۆلی کۆمنز|Paradise}} {{تووڵی دەروازە|دین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{ئایین-کۆلکە}} c0q7271jb3b8tsqy90a2zcs7st92pme 0 1798 1687292 1587022 2026-10-15T04:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687292 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای گازی ئانتەپ | ناوی_خۆماڵی = پارێزگای دیلۆک | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Gaziantep Turkey Provinces locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = پارچە | ناوی_دابەشکراو = [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١,٧٠٠.٧٦٣ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Gaziantep_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٣٤٢ | وێبگە = http://www.gaziantep.gov.tr/ }} '''پارێزگای دیلۆک''' ({{بە تورکی|Gaziantep}})، یەکێکە لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان]] لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] کە [[کورد]] و [[تورک]] دانیشتووانەکەی پێکدێنن. ناوەندەکەی شاری [[دیلۆک]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == جوگرافیا == [[پەڕگە:Gaziantep landscape.jpg|وێنۆک|دیمەنی پارێزگای دیلۆک]] === بەرز و نزمی === دوو درزی جیۆلۆجیی چالاکی سەرەکی لە ڕۆژاوای دیلۆک لە نزیک سنووری [[پارێزگای عوسمانیە|عوسمانییە]] بە یەک دەگەن: درزی [[دەریای مردوو]] و درزی [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا]]. ئەمانە نوێنەرایەتیی سنووری تێکتۆنی لە نێوان تەپڵەکی عەرەبی کە بەرەو باکوور دەجووڵێت لە ڕۆژھەڵاتەوە، و تەپڵەکەکانی [[تەپڵەکی ئەفریقا|ئەفریقا]] و [[ئەورووپا]]–[[ئاسیا]] کە لێک نزیک دەبنەوە لە ڕۆژاوا دەکەن. لە ٦ی شوباتی ٢٠٢٣، لە کاتژمێر ٠٤:١٧ی [[کاتی تورکیا|بە کاتی تورکیا]] (٠١:١٧ی [[کاتی گشتگیر|بە کاتی گشتگیر]])، [[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣|بوومەلەرزەیەک]] بە گوڕی ٧.٨ لە پارێزگای دیلۆک لەسەر درزی ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا ڕووی دا، کە بووە ھۆی زیانێکی بەرفراوان و گیانلەدەستدان. ناوەندی بوومەلەرزەکە ٣٧ کم لە باکووری ڕۆژاوای شاری [[دیلۆک]] بوو. لە کاتژمێر ١٣:٢٤دا، بوومەلەرزەیەکی تر بە گوڕی ٧.٧ بەدوایدا ھات.<ref name="anss7.8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=M 7.8 - 26 km ENE of Nurdağı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jllz/executive |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=United States Geological Survey |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206021003/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jllz/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} {{PD notice}}</ref> == دانیشتووان == {{Historical populations |align=left |footnote=سەرچاوە: تورکستات<ref>[https://biruni.tuik.gov.tr/nufusmenuapp/menu.zul Genel Nüfus Sayımları]</ref><ref>[https://kutuphane.tuik.gov.tr/yordambt/yordam.php Turkstat]</ref><ref name="Turkstat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210 |سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2020 |بڵاوکەرەوە=Turkish Statistical Institute |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211028044112/https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> |١٩٢٧|٢١٣،٤٩٩ |١٩٣٥|٢٨٣،٥٠٦ |١٩٤٠|٣٠٦،٩٠٦ |١٩٥٠|٣٢٨،٣٤٣ |١٩٦٠|٤٣٤،٥٧٩ |١٩٧٠|٦٠٦،٥٤٠ |١٩٨٠|٨٠٨،٦٩٧ |١٩٩٠|١،١٤٠،٥٩٤ |٢٠٠٠|١،٢٨٥،٢٤٩ |٢٠١٠|١،٧٠٠،٧٦٣ |٢٠٢٠|٢،١٠١،١٥٧ |٢٠٢٢|٢،١٥٤،٠٥١ |percentages=pagr }} {{Clear}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Gaziantep Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای دیلۆک]] m9dtgerybi4ofxxdh708c4lqdialqqz 0 2026 1686982 1525502 2026-10-14T13:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1686982 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pablo picasso 1.jpg|وێنۆک|پابلۆ پیکاسۆ]] [[پەڕگە:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|200px|left|Signatur Pablo Picasso]] '''پابلۆ پیکاسۆ''' (بە[[ئیسپانی]]: Pablo Picasso) (٢٥ی [[تشرینی یەکەم]]ی [[١٨٨١]] - ٨ی [[نیسان]]ی [[١٩٧٣]]) [[نیگارکێش]]ی ئیسپانی بوو و یەکێکە لە بەناوبانگترین نیگارکێشانی جیھان. لە شاری [[مەلەگە]]ی ئیسپانی لە دایک بووە. ھەر لە کاتی دایک بوونیەوە چەند ناوێکی لێ نراوە، لەوناوانە [[پابلۆ دیێگۆ]] و [[فڕانچیسکۆ پاولا]]، ھیچ دانەیەک لەم ناوانە نەماون جگە لە "پابلۆ". ناوی "پیکاسۆ" ـشی لە دایکیەوە وەرگرتووە "ماریا پیکاسۆ" باوکیشی ناوی خوزێ ڕۆێز بلاسکۆ بووە. کە مامۆستای نیگارکێشی ووێنەگرتن بوو. == ژیان == بابلۆ بیکاسۆ وێنەکێش و پەیکەرتاش و ھونەرمەندێکی تەشکیلی ئیسپانی بووە و بەناوبانگترین ھونەرمەندەکانی سەدەی بیستەمە و دامەزرێنەری بزوتنەوەی کوبیزمە کە بریتیە لە کێشانی وێنە بەشێوەیەکی ئەندازیاری، لە ٢٥ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٨١ لەدایک بووە باوکی ھونەرمەندی وێنەکێشان بووە و مامۆستای وێنەکێشان بووە لەیەکێک لەقوتابخانەکانی وێنەکێشان، ھەر لەمنداڵیەوە خوی داوەتە وێنەکێشان و بەھرەمەند بووە لەم بوارەدا، وەکو دایکیشی دەڵێت یەکەم ووشە کە لەسەر زاری ھاتۆتە دەرەوە ووشەی پێنووس بووە، لەتەمەنی ٧ ساڵیدا باوکی فێری وێنەکێشان و وێنەی زەیتی کردووە، لەتەمەنی ١٣ ساڵیدا وێنەیەکی باوکی تەواوکردووە کە بەنیوەچڵی بەجێی ھێشووە کاتێک کە باوکی سەیری وێنەکەی کرد بۆی دەرکەوت کە کوڕەکەی لەخۆی بەتواناترە لە ھونەری وێنەکێشان ھەر بۆیە ئیتر وازی لەوێنەکێشان ھێناوە. ساڵی ١٩١١ یەکەم گەشتی بیکاسۆ بووە بۆ پاریس کە ئەو کاتە پایتەختی ھونەری ئەوروپابووە، لەوێ چاوی کەوتووە بە شاعیر و ڕۆژنامەنووسی فەرەنسی ماکس جاکۆب ی ھاوڕێی، زۆر یارمەتیدەری بووە لەفێرکردنی زمان و ئەدەبی فەرەنسی و لەیەک ژووردا پێکەوە دەژیان، جاکۆب بەشەو دەخەوت بەڵام بیکاسۆ بەپێچەوانەوە بەڕۆژ دەخەوت و بەشەوان کاری کردووە، بەبارودۆخێکی زۆر ناھەمواردا تێپەڕبووە و بەدەست ھەژاری و نائومێدی و سەرماوە ناڵاندوێتی تەنانەت زۆربەی زۆری وێنەکانی خۆشی سووتاندووە تاکو لەسەرما ڕەقنەبێتەوە و ژوورەکەی بەگەرمی بمێنێتەوە. بیکاسۆ لەساڵی ١٩٠١ گەڕاوەتەوە بۆ مەدرید و لەگەڵ ھاوڕێیەکیدا گۆڤارێکیان دامەزراندووە و لەڕێگای ئەم گۆڤارەوە وێنەی کاریکاتێری کێشاوە و بڵاوی کردۆتەوە کە تێیدا نەھامەتی ھەژارەکانی بەرجەستەکردووە، لەساڵی ١٩٠٧ بەشداری لە پێشانگایەکدا کردووە کە لەپاریس کراوەتەوە و بەردەوام بووە لە وێنەکێشان وبڵاوکردنەوەی، لەساڵی ١٩٣٥ بۆ ساڵی ١٩٥٩ زیاتر لە ٣٠٠ قەسیدەی نوسیوە و جاربەجاریش ڕۆڵی لاوەکی بەچەند فیلمێکدا بینیوە، لەساڵی ١٩٤٤ کەوتۆتە داوی خۆشەویستی قوتابیەکێوە کە ٤٠ ساڵ لەخۆی مناڵتربووە و بۆ ماوەی ٣ ساڵ بەردەوام بووە. بابلۆ بیکاسۆ لە ٨ نیسانی ساڵی ١٩٧٣ لەتەمەنی ٩١ ساڵیدا لەکاتی خواردنەوەدا لەگەڵ خێزانەکەیی و ھەندێک لەھاوڕێکانی گیانی لەدەستداوە. ==سەرچاوە== *[https://web.archive.org/web/20170709131310/https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D9%83%D8%A7%D8%B3%D9%88 ویکیپیدیای عەرەبی] {{پۆلی کۆمنز|Pablo Picasso}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|چین|ژن|مەغریب|پاریس|فەڕەنسا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١]] [[پۆل:نیگارکێش]] [[پۆل:ھونەرمەندانی سوریالیزم]] [[پۆل:وێنەکێشە کوڕەکانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ھاوچەرخ]] [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] by794lq4huio68r6p1pmeh2x53ycx7q 1687083 1686982 2026-10-14T17:04:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1687083 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pablo picasso 1.jpg|وێنۆک|پابلۆ پیکاسۆ]] [[پەڕگە:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|200px|left|Signatur Pablo Picasso]] '''پابلۆ پیکاسۆ''' (بە[[ئیسپانی]]: Pablo Picasso) (٢٥ی [[تشرینی یەکەم]]ی [[١٨٨١]] - ٨ی [[نیسان]]ی [[١٩٧٣]]) [[نیگارکێش]]ی ئیسپانی بوو و یەکێکە لە بەناوبانگترین نیگارکێشانی جیھان. لە شاری [[مەلەگە]]ی ئیسپانی لە دایک بووە. ھەر لە کاتی دایک بوونیەوە چەند ناوێکی لێ نراوە، لەوناوانە [[پابلۆ دیێگۆ]] و [[فڕانچیسکۆ پاولا]]، ھیچ دانەیەک لەم ناوانە نەماون جگە لە "پابلۆ". ناوی "پیکاسۆ" ـشی لە دایکیەوە وەرگرتووە "ماریا پیکاسۆ" باوکیشی ناوی خوزێ ڕۆێز بلاسکۆ بووە. کە مامۆستای نیگارکێشی ووێنەگرتن بوو. == ژیان == بابلۆ بیکاسۆ وێنەکێش و پەیکەرتاش و ھونەرمەندێکی تەشکیلی ئیسپانی بووە و بەناوبانگترین ھونەرمەندەکانی سەدەی بیستەمە و دامەزرێنەری بزوتنەوەی کوبیزمە کە بریتیە لە کێشانی وێنە بەشێوەیەکی ئەندازیاری، لە ٢٥ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٨١ لەدایک بووە باوکی ھونەرمەندی وێنەکێشان بووە و مامۆستای وێنەکێشان بووە لەیەکێک لەقوتابخانەکانی وێنەکێشان، ھەر لەمنداڵیەوە خوی داوەتە وێنەکێشان و بەھرەمەند بووە لەم بوارەدا، وەکو دایکیشی دەڵێت یەکەم ووشە کە لەسەر زاری ھاتۆتە دەرەوە ووشەی پێنووس بووە، لەتەمەنی ٧ ساڵیدا باوکی فێری وێنەکێشان و وێنەی زەیتی کردووە، لەتەمەنی ١٣ ساڵیدا وێنەیەکی باوکی تەواوکردووە کە بەنیوەچڵی بەجێی ھێشووە کاتێک کە باوکی سەیری وێنەکەی کرد بۆی دەرکەوت کە کوڕەکەی لەخۆی بەتواناترە لە ھونەری وێنەکێشان ھەر بۆیە ئیتر وازی لەوێنەکێشان ھێناوە. ساڵی ١٩١١ یەکەم گەشتی بیکاسۆ بووە بۆ پاریس کە ئەو کاتە پایتەختی ھونەری ئەوروپابووە، لەوێ چاوی کەوتووە بە شاعیر و ڕۆژنامەنووسی فەرەنسی ماکس جاکۆب ی ھاوڕێی، زۆر یارمەتیدەری بووە لەفێرکردنی زمان و ئەدەبی فەرەنسی و لەیەک ژووردا پێکەوە دەژیان، جاکۆب بەشەو دەخەوت بەڵام بیکاسۆ بەپێچەوانەوە بەڕۆژ دەخەوت و بەشەوان کاری کردووە، بەبارودۆخێکی زۆر ناھەمواردا تێپەڕبووە و بەدەست ھەژاری و نائومێدی و سەرماوە ناڵاندوێتی تەنانەت زۆربەی زۆری وێنەکانی خۆشی سووتاندووە تاکو لەسەرما ڕەقنەبێتەوە و ژوورەکەی بەگەرمی بمێنێتەوە. بیکاسۆ لەساڵی ١٩٠١ گەڕاوەتەوە بۆ مەدرید و لەگەڵ ھاوڕێیەکیدا گۆڤارێکیان دامەزراندووە و لەڕێگای ئەم گۆڤارەوە وێنەی کاریکاتێری کێشاوە و بڵاوی کردۆتەوە کە تێیدا نەھامەتی ھەژارەکانی بەرجەستەکردووە، لەساڵی ١٩٠٧ بەشداری لە پێشانگایەکدا کردووە کە لەپاریس کراوەتەوە و بەردەوام بووە لە وێنەکێشان وبڵاوکردنەوەی، لەساڵی ١٩٣٥ بۆ ساڵی ١٩٥٩ زیاتر لە ٣٠٠ قەسیدەی نوسیوە و جاربەجاریش ڕۆڵی لاوەکی بەچەند فیلمێکدا بینیوە، لەساڵی ١٩٤٤ کەوتۆتە داوی خۆشەویستی قوتابیەکێوە کە ٤٠ ساڵ لەخۆی مناڵتربووە و بۆ ماوەی ٣ ساڵ بەردەوام بووە. بابلۆ بیکاسۆ لە ٨ نیسانی ساڵی ١٩٧٣ لەتەمەنی ٩١ ساڵیدا لەکاتی خواردنەوەدا لەگەڵ خێزانەکەیی و ھەندێک لەھاوڕێکانی گیانی لەدەستداوە. ==سەرچاوە== *[https://web.archive.org/web/20170709131310/https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D9%83%D8%A7%D8%B3%D9%88 ویکیپیدیای عەرەبی] {{پۆلی کۆمنز|Pablo Picasso}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|چین|ژن|مەغریب|پاریس|فەڕەنسا|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١]] [[پۆل:نیگارکێش]] [[پۆل:ھونەرمەندانی سوریالیزم]] [[پۆل:وێنەکێشە کوڕەکانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ھاوچەرخ]] [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] s8wtfovw4fpcup7aewlc4vapywllm6w 0 3253 1687125 1617346 2026-10-14T19:36:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687125 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی | ناوی_خۆماڵی = Demokratik Toplum Partisi, DTP | زمان١ = [[کوردیی باکووری]] | ناوی_زمان١ = Partiya Civaka Demokratîk | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = ھاوسەرۆکان | ناوی_سەرکردە١ = [[ئەحمەد تورک]]، [[ئەمینە ئاینا]]{{ھن}}[[ئایسەل توغلوک]]، [[نوورەدین دەمیرتاش]] | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٧ی ئابی ٢٠٠٥ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = پارتی ئاشتی و دیموکراسی | یەکگرتن = [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]]{{ھن}}[[بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک]] | پاشینە = [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] | شوێنگە = شەقامی باریش مانچۆ، کۆڵانی ٣٢، ژمارەی ٣٧، بالگات، [[ئانکارا]]، [[تورکیا]] | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = قێخەکران | باڵی١ = ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[جیھانگەرایی]]{{ھن}}[[مافەکانی ژنان]]{{ھن}}[[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]]{{ھن}}[[سۆسیالیزمی دیموکراتیک]]{{ھن}}[[ھەرێمایەتی (سیاسەت)|ھەرێمایەتی]] |شوێنی_سیاسی = [[چەپڕەوی|چەپ]] | ئایین = | نیشتمانی = [[کاندیداکانی ھەزار ھیوا]] | نێودەوڵەتی = [[ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی]] | ئەوروپی = [[پارتی سۆسیالیستە ئەورووپییەکان]] (ئەندامی چاودێر) | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = {{color box|#ed2224}} [[سوور]] {{color box|#fdbd12}} [[زەرد]] {{color box|#2d8c43}} [[کەسک]] | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = [https://web.archive.org/web/20080825014159/http://www.dtp.org.tr/] (ئەرشیڤکراو) | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی''' یان '''دەتەپە''' (بە [[تورکی]]: ''Demokratik Toplum Partisi'') لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ لە لایەن ژمارەیەک لە کەسایەتییە [[ڕامیاری]]یەکانی [[کورد]] لە [[تورکیا]]وە دامەزرا. لە [[ھەڵبژاردنی ناوچەییی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنی ٢٠٠٩]] توانی ٢١ کورسیی پەرلەمانی تورکیا بەدەستبھێنێت و ٩٨ پۆستی [[شارەوانی]]ی ناوچەکانی [[باکووری کوردستان]]یش بۆ خۆی مسۆگەر بکات. ڕۆژی ١١/١٢/٢٠٠٩ [[دادگای دەستووریی‌ تورکیا]]، پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیی بە بیانووی ھەبوونی‌ پەیوەندی‌ لەگەڵ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] داخست، کە پارتەکە ھەردەم داخوازی ئاشتی و ئازادی دەکرد بۆ گشت گەلی تورکیا لەوانەش بۆ کوردستانیانی باکوور. ئەم پارتە جێگەی خۆی دا بە پارتی تازە دامەزراوی [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (بەدەپە)، کە ئەویش پارتێکی کوردی بوو لە تورکیا و لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزرا لە ترسی ئەوەی کە پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتی لە ھەر کاتێک بە ھەر چ بیانوویەک دابخرێت. ==مێژوو== پارتەکە لە ساڵی ٢٠٠٥دا دامەزرا، وەک یەکگرتنی [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH). کۆمەڵگەی دیموکراتیک لەلایەن [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ە [[کورد|کوردە]] دێرینەکان، نوێنەرانی پێشوو [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، [[خەتیب دیجلە]] و [[سەلیم سەداک]] دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤دا دامەزرابوو. پارتەکە کۆتای ڕەگەزیی ٤٠٪ و سیستەمی ھاوسەرۆکایەتیی لە ھەموو ئاستەکانی بڕیاردانی پارتەکەدا پەسەند کرد. [[ئەحمەد تورک]] و [[ئایسەل توغلووک]] وەک یەکەم ھاوسەرۆکانی پارتەکە ھەڵبژێردران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Women in the Kurdish Movement: Mothers, Comrades, Goddesses|دوایین=Çağlayan|یەکەم=Handan|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨٣٠٣٠٢٤٧٤٤٧|پەڕەکان=١٠٩|زمان=en}}</ref> پارتەکە پێی وابوو چارەسەرکردنی پرسی کورد و دیموکراتییەت لە [[تورکیا]]دا دەبێتە ھۆی بڵاوبوونەوەی دیموکراسی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yilmaz |یەکەم=Cihat |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2139658 |سەردێڕ=Turkey's Kurdish Question Revisited; Perspectives of Kurdish Political Parties Towards the Kurdish Issue |بڵاوکەرەوە=Nubihar Akademi |ساڵ=٢٠٢١|پەڕەکان=١٩٤}}</ref> سەرەڕای ئەوەش داوای قبووڵکردنی ناسنامەی کوردی لە دەستوور و خوێندن بە زمانی کوردی کرد.<ref name=":2" /> لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧دا، [[نوورەدین دەمیرتاش]] و [[ئەمینە ئاینە]] جێگەی ئەحمەد تورک و ئایسەل توغلووکیان گرتەوە.<ref name="turkeykurdistan2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2008/5/turkeykurdistan1860.htm |سەردێڕ=Turkey: Chairman of pro-Kurdish DTP Ahmet Türk resigns |بڵاوکەرەوە=Ekurd.net |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2008/5/turkeykurdistan1860.htm |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |سەردێڕ=Nurettin Demirtas was elected new leader of Turkey's Kurdish DTP party |بڵاوکەرەوە=Ekurd.net |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721214436/http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام نوورەدین دەمیرتاش مانگی دواتر بەھۆی ڕاپۆرتێکی پزیشکیی ساختە کە وای لێکردبوو خۆی لە خزمەتی سەربازی بدزێتەوە، زیندانی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/12/turkeykurdistan1588.htm |سەردێڕ=Turkey arrests pro-Kurdish DTP party leader Nurettin Demirtas |بڵاوکەرەوە=Ekurd.net |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/12/turkeykurdistan1588.htm |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> لە ئایاری ٢٠٠٨دا، نوورەدین دەمیرتاش دوای ئازادکردنی لە زیندان و وەرگرتنی لە [[سوپای تورکیا]]دا، ناچار کرا دەست لەکار بکێشێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iraqupdates.com/p_articles.php/article/30575 |سەردێڕ=Turkey's Kurdish DTP party leader resigns |ئیش=Iraq Updates |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081009152104/http://www.iraqupdates.com/p_articles.php/article/30575 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمینە ئاینە، پەرلەمانتاری [[مێردین (بازنەی ھەڵبژاردن)|مێردین]]، لە شوێنی ئەو وەک ڕێبەری دەتەپە ھەڵبژێردرا.<ref name="turkeykurdistan2" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.pseka.net/index.php?module=article&id=8519 |سەردێڕ=Cyprus PIO: Turkish Press and Other Media |ئیش=PSEKA |ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٠٨ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ }}{{بەستەری مردوو|url=http://news.pseka.net/index.php?module=article&id=8519 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> دواتر لە ئایاردا، ئاینە بوو بە سەرۆکی فراکسیۆنی پەرلەمانیی دەتەپە، کاتێک ئەحمەد تورک دەستی لەکار کێشایەوە.<ref name="turkeykurdistan2" /> بەڵام لە تەممووزی ٢٠٠٨دا ئەحمەد تورک جارێکی دیکە بووەوە بە سەرۆکی دەتەپە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bianet.org/english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |سەردێڕ=Democratic Society Party Elects Ahmet Türk As President |ئیش=Bianet |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081202011822/http://www.bianet.org./english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> === پڕۆسەی ئاشتی === حکوومەتی ئاکەپە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لەژێر ڕێبەرایەتیی وەزیری ناوخۆ [[بەشیر ئەتەلای]] دەسپێشخەرییەکی [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک|پڕۆسەی ئاشتی]]ی دەست پێکرد.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yeğen|یەکەم=Mesut|ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=The Kurdish Peace Process in Turkey: Genesis, Evolution and Prospects|ناونیشان=https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200818012618/https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.files.ethz.ch|پەڕەکان=٦–٧}}</ref> سەرەڕای ئەوەی پارتە ئۆپۆزسیۆنەکانی [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP) و [[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP) نیگەرانییان لەسەر یەکپارچەیی نەتەوەیی و نیشتمانیی دەوڵەتەکە دەربڕی، [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) و ئاکەپە بەردەوام بوون لە پڕۆسەی ئاشتی.<ref name=":0" /> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، سی و چوار چەکداری پەکەکە لەسەر داوای [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]، ڕێبەری [[زیندانیکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان|زیندانیکراوی]] پەکەکە، ھاتنە ناو [[تورکیا]]وە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Caliskan |یەکەم=Mehmet Emin |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Kurd militants surrender to back Turkish reforms |زمان=en |ئیش=[[Reuters]] |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-turkey-kurds-idUSTRE59I5A020091019 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> وەک نیشانەیەک بۆ پاڵپشتیی پەکەکە لە پلانەکانی حکوومەت بۆ مافە گەورەترەکانی کورد، خۆیان ڕادەستی دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]] کرد.<ref name=":3" /> گروپەکە لەلایەن جەماوەرێکی لایەنگری پەکەکە و چەندین [[ڕامیاری]] دەتەپەیەوە پێشوازییان لێکرا.<ref name=":3" /> دەتەپە پاڵپشتیی لێبووردنی بۆ چەکدارانی پەکەکە کرد و ئەحمەد تورکیش پێی وابوو کە پەکەکە لایەنگری ئاشتییە نەک شەڕ.<ref name=":3" /> [[حکوومەتی تورکیا]] بەو پێشوازییە ئاھەنگگێڕانە دڵخۆش نەبوو کە کرا، و زیاتر لە ٤٠٠ ڕامیاری باڵای دەتەپەیی دەستبەسەر کرد.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Plakoudas |یەکەم=Spyridon |سەردێڕ=The Kurdish "Phoenix" (2004–2012) |ڕێکەوت=٢٠١٨|ناونیشان=https://doi.org/10.1007/978-3-319-75659-2_3 |ئیش=Insurgency and Counter-Insurgency in Turkey: The New PKK |پەڕەکان=٣٢|editor-last=Plakoudas |editor-first=Spyridon |شوێن=Cham |بڵاوکەرەوە=Springer International Publishing |زمان=en |doi=10.1007/978-3-319-75659-2_3 |ژپنک=٩٧٨-٣-٣١٩-٧٥٦٥٩-٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> دوای ھێرشێکی کوشندەی چەکدارانی پەکەکە بۆ سەر سەربازانی [[تورکیا]] لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، پڕۆسەی ئاشتی کۆتایی پێھات.<ref name=":0" /> === گەیشتن بە ئاستی نێونەتەوەیی === پارتەکە نوسینگەیەکی لە [[بروکسێل]]، [[بەلجیکا]] ھەبوو بۆ ئەنجامدانی دانوستان لەگەڵ [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ان لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Saylan |یەکەم=İbrahim |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=The Europeanization process and Kurdish nationalism in Turkey: the case of the Democratic Society Party |ناونیشان=https://doi.org/10.1080/00905992.2011.652608 |journal=[[Nationalities Papers]] |بەرگ=٤٠|issue=2 |پەڕەکان=١٨٥–٢٠٢|doi=10.1080/00905992.2011.652608 |issn=0090-5992|hdl=11693/21579 |s2cid=53316173 |hdl-access=free |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20091215215036/http://www.peyamner.com/details.aspx?l=1&id=156790 وردەکاری داخستنی دەتەپە و کاردانەوەکانیی - ھەواڵنێریی پەیامنێر] {{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Democratic Society Party}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کوردایەتی]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٥ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]] ni8tsygx0tvpb5xdkbvzskti8cl1luq 0 3365 1687127 1612044 2026-10-14T19:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687127 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان | ناوی_خۆماڵی = Demokratik Bölgeler Partisi | زمان١ = کرمانجی | ناوی_زمان١ = Partiya Herêman a Demokratîk | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = ھاوسەرۆکان | ناوی_سەرکردە١ = [[ساڵحە ئایدەنیز]]{{ھن}}[[کەسکین بایندر]] | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ٢ی ئایاری ٢٠٠٨ <small>(بە ناوی [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]])</small>{{ھن}}١١ی تەممووزی ٢٠١٤ <small>(گۆڕاندنی ناو)</small> | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = پارتی ئاشتی و دیموکراسی | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = شەقامی باریش مانچۆ، کۆڵانی ٣٢، ژمارەی ٣٧، بالگات، [[ئانکارا]]، [[تورکیا]] | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = قێخەکران | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = ٢٠٢٣ | ئەندامێتی = {{decrease}} ٦,٧٩٦<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.yargitaycb.gov.tr/icerik/1113|سەردێڕ=Demokratik Bölgeler Partisi|بڵاوکەرەوە=[[Court of Cassation (Turkey)|Court of Cassation]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|df=mdy-all|زمان=tr}}</ref> | ئایدۆلۆژیا = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[جیھانگەرایی]]{{ھن}}[[مافەکانی ژنان]]{{ھن}}[[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]]{{ھن}}[[سۆسیالیزمی دیموکراتیک]]{{ھن}}[[ھەرێمایەتی (سیاسەت)|ھەرێمایەتی]] |شوێنی_سیاسی = [[چەپڕەوی|چەپ]] | ئایین = | نیشتمانی = [[کۆنگرەی دیموکراتی گەلان]]{{ھن}}[[ھاوپەیمانی ئازادی و دیموکراسی کورد]] | نێودەوڵەتی = [[سۆسیالیست ئینتەرناسیۆنال]] | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = [[ئەنجومەنی باڵای نیشتمانیی تورکیا]] | کورسییەکان١ = {{Composition bar|2|600|hex=#2DA949}} | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = http://www.bdp.org.tr/anasayfa/ | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان''' یان '''دەبەپە''' (بە [[کورمانجی]]: Partiya Herêman a Demokratîk، بە [[تورکی]]: Demokratik Bölgeler Partisi) کە لە پێشوودا بە ناوی '''پارتی ئاشتی و دیموکراسی''' یان '''بەدەپە'''یش دەناسرا٬ پارتێکی سیاسی لە [[باکووری کوردستان]] و وڵاتی [[تورکیا]] کە ھاوکات لەگەڵ داخستنی [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی]] دامەزرا. دەبەپە لەسەر ئەگەری داخستنی پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی لە [[٣ی ئایار]]ی [[٢٠٠٨]] دامەزرا. لە یەکەمین کۆنگرەی ئاسایی دەبەپە (کە ئەوکاتە ناوی بەدەپە بوو)، کە لە [[٧ی ئەیلوول]]ی [[٢٠٠٨]] لە [[ئامەد]] بەڕیوە چوو، شارەداری پێشووی [[گمگم]]، [[دەمیر چەلیک]] وەکوو سەرۆکی گشتی دەبەپە ھاتە ھەڵبژاردن. == ھێمای پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان == ھێمای ئەم پارتە بریتییە لە دارێکی [[بەڕوو]] لە سەر زەمینەیەکی زەرد. بەڕوو لە فەرھەنگی [[کوردەواری]]دا نیشانەی خۆراگری و سووربوون و سەربەرزییە. == بەدەپە لە پەرلەمانی تورکیا == لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی تورکیا لە [[١٢ی حوزەیران]]ی [[٢٠١١]] کوردەکانی تورکیا لە چوارچێوەی بەرەی ڕەنج، ئازادی و دیموکراسی (بەدەپە) کە لە ژمارەیەک کاندیدی سەربەخۆ پێکھاتبوون، توانیان بە ڕێژەی ٦%ی دەنگەکانی ھەڵبژاردن، ٣٦ کورسی پەرلەمان مسۆگەر بکەن.<ref>[http://www.hewasan.net/ku/syasi/25-political/1219-bdp (به‌ده‌په‌) ده‌بێته‌ خاوه‌نی‌ (36) كورسی‌ له‌ په‌رله‌مانی‌ توركیا - ماڵپەڕی ھەواسان]{{بەستەری مردوو|url=http://www.hewasan.net/ku/syasi/25-political/1219-bdp |date=ئابی ٢٠٢٠ }}</ref> <ref>[http://www.sbeiy.com/ku/newsdetail.aspx?id=37089&cat=3 هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ توركیا کۆتایی‌ هات و پارتی‌ دادو گه‌شه‌پێدان سه‌ركه‌وتنی‌ به‌ده‌ستهێنا - ماڵپەڕی سبەی] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304183841/http://sbeiy.com/ku/newsdetail.aspx?cat=3&id=37089 |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> ==ڕێبەرەکان== پێشتر [[سەڵاحەدین دەمیرتاش]] و [[گوڵتان کشاناک]] بەشێوازی ھاوبەش سەرۆکی ئەم پارتی بوون. لە سێیەمین کۆنگرەی دەبەپە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ ھاوکات بە گۆڕاندنی ناوی پارتیەکە بە «پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان» یان «دەبەپە»٬ ھاوسەرۆکانی پارتیەکەش گۆڕاندران و [[ئەمینە ئاینا]] و [[کامێران یوکسەک]] بوون بە ھاوسەرۆکانی تازە.<ref>[http://www.mednuce.com//haber/5007/bdp-nav-xwe-guhert-partiya-herman-a-demokratk-dbp.html مەدنووچە: بەدەپە نوی خۆ گۆڕاند: پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان (دەبەپە)،] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305064958/http://mednuce.com/haber/5007/bdp-nav-xwe-guhert-partiya-herman-a-demokratk-dbp.html |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }} سەردانەوە لە ٥ی کانوونی یەکەم.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20091222171855/http://www.bdp.org.tr/index.php ماڵپەڕی فەرمی پارتی ئاشتی و دیمۆکراسی] {{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Peace and Democracy Party}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٨ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی ئاسیا]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی تورکیا]] er241r3d423jdhpctr8qazhzjqtg5qd 0 4273 1687445 1463075 2026-10-15T10:36:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1687445 wikitext text/x-wiki بە شێوەیەکی زۆر گشتی، '''پاساو''' یا '''پاسا''' [[ڕوونکردنەوە|ڕوونکردنەوەیەکە]] کە نیشان دەدات کردەوە یا ھەڵوێستێک چەندە لەگەڵ ستاندارد و پرەنسیپدا تەبایە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Epistemic Justification|ناونیشان=https://iep.utm.edu/epi-just/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Internet Enyclopedia of Philosophy|زمان=en-US}}</ref> پاساودان یا پاسادان واتە ڕوونکردنەوە و بەڵگەھێناوە لەسەر دروستی و ڕەوا بوونی کارێک،<ref>[[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]]، ماناکانی ''توجیه'' لە [[فەرھەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان|''فەرھەنگی فارسی بە کوردی زانستگای کوردستان'']]، لاپەڕەی ۷۱۸.</ref> یا کۆشش بۆ بەڕێوجێ نیشاندانی ئەو کارە.<ref>''[[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]]''، فەرھەنگی زانستگای کوردستان، مانای دووەمی وشەی ''پاکانە''. لاپەڕەی ۴۰۹.</ref> بۆ وێنە کردەوەی تاوانکارانەی کەسێ لەوانەیە بەپێی یاسا پاساوی بێت ([[پاساو (دادوەری)]] ببینە). مەعریفەتناسان گرنگی دەدن بە تایبەتمەندییە مەعریفەتییەکانی [[باوەڕ]]، کە یەکێک لەوانە پاساوە. '''تیۆریی پاساو''' ({{بە ئینگلیزی|Theory of Justification}}) بەشێکە لە [[مەعریفەتناسی]] کە تێ دەکۆشێت لە پاساودانی [[قەزییە (لۆژیک)|قەزیەکان]] و [[باوەڕ]]ەکان تێ بگات. لە مەعریفەتناسیدا، پاساو ڕوونکردنەوەیەکە کە دەری دەخات [[باوەڕ]]ەکانی کەسێک چەندە لەگەڵ [[مەعریفەت]]دا تەبان، ھەرچەند لە بابەت ئەوەوە کە ئەمە بەوردی چ مانایەک دەدات بڕێ یەکنەکەوتوویی ھەیە. ھەندێ کەس دەڵێن «تەبایی لەگەڵ مەعریفەتدا» دەگەڕێتەوە بۆ ئەوە کە ئاخۆ باوەڕەکان [[دروستی|دروستن]] یا نە، ئەوانی تر دەڵێن دەگەڕێتەوە بۆ ئەوە کە ئاخۆ باوەڕکان بە مەعریفەت و ناسیاری دەژمێردرێن یا نە. کەسانێکی تریش ھەن کە دەڵێن دەگەڕێتەوە بۆ ئەوە کە ئاخۆ ئەو باوەڕانە بە شێوازێکی ڕێکوپێک و بەرپرسانە پێک ھاتوون و جێگیر بوون یا نە.<ref name=":0"/> یەکێک لە شرۆڤە بەناوبانگەکانی پاساو ئەمەیە کە تەنیا کاتێک باوەڕێک بۆ خاوەنەکەی پاساودارە کە ئەو کەسە ھۆکار و بیانووی گونجاوی بێت بۆ دەست ھەڵنەگرتن لە باوەڕەکە. ئەگەر ''A'' بانگەشەیەک بکات و ''B'' لێی بکەوێتە گومانەوە، کاری دواییی ''A'' ڕەنگە ئەوە بێت کە پاساوی بۆ بێنێتەوە. پاساو ڕاڤەیەکە ڕۆشنی دەکاتەوە بۆچی باوەڕەکە ڕاستە.<ref name=":0"/> == نموونەکان == باوەڕێکی زۆر سادە و ئاشکرا کە ڕەنگە کەسێ بیبێت ئەوەیە کە ئاسمان شینە. ئەگەر یەکێکی تر بێت و لەو کەسە بپرسێ بۆچی لەو باوەڕەدای کە ئاسمان شینە؟ لەوانەیە بڵێ ھەروا لە خۆوە دەڵێم، یا بڵێ لە چارەنووسمدا وا نووسراوە. ئەگەر ھات و بەو چەشنە وەڵامی دایەوە، ئەوە نەیتوانیوە پرسیارکەرەکە دڵنیا بکات لەوە کە بیانوو و ھۆکارێکی شیاو و گونجاوی ھەیە بۆ دەست ھەڵنەگرتن لە باوەڕەکەی. واتە، تەنانەت ئەگەر ئاسمان لە واقیعیشدا شین بێ، باوەڕەکەی بێپاساوە. بەڵام، ئەگەر وتی لە بیرمە دواجار کە سەیری ئاسمانم کرد شین بوو، یا ئێستا کە سەیری دەکەم شینە، ئەو کات پرسیارکەرەکە قورستر لە وەڵامەکەی دەنەوێت. واتە ئەم جارە باوەڕەکەی پاساودراوترە.<ref name=":0" /> یا بۆ وێنە لەوانەیە کەسێ بەو بۆنەوە کە لە ناسنامەکەیدا ڕۆژی لەدایکبوونی ۱۵ی مانگی حەوت نووسراوە، باوەڕی وا بێ کە لە ۱۵ی مانگی حەوتدا لە دایک بووە. ئێستا ئەگەر لە واقیعدا یەک ڕۆژ زووتر واتە ڕۆژی ۱۴ی مانگی حەوت لە دایک بووبێ و، بەھەڵە لە ناسنامەدا ڕۆژی ۱۵ تۆمار کرابێ، ئەو کات دەتوانین بڵێین باوەڕەکەی نادروستە، گەرچی بەباشی پاساو دراوە.<ref>[http://plato.stanford.edu/entries/epistemology/#WIJ Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Epistemology, 2. What is Justification?]</ref> == وشەڕەتناسی == وشەی پاساو لە بنەڕەتدا بە مانای «وەڵام»ە و ھاوڕیشەیە لەگەڵ وشەگەلی [[زمانی فارسی|فارسیی]] «پاسخ» بە مانای وەڵام و، «سخن» بە مانای قسە و وتاردا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی|ساڵ=٢٠١٨|بەرگ=بەرگی دوو پ-ت|لە=48}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Reconstruction:Proto-Iranian/cánhati - Wiktionary|ناونیشان=https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Iranian/c%C3%A1nhati|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=en.wiktionary.org|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Justification}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفە]] [[پۆل:زانین]] [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:پاساو]] sbhknvw1k3z5pfthd89cqpisz2f7lua 0 4467 1687242 1578059 2026-10-15T01:35:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687242 wikitext text/x-wiki {{pp|vandalism|small=yes}} {{پپ}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای ورمێ | ناوی_فەرمی = Արևմտյան Ադրբեջան - Azerbaycana Rojava - استان آذربایجان غربی - West Azerbaijan Province - Qərbi Azərbaycan ostanı | ناوی_خۆماڵی = پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | جۆری_نیشتنگە = [[پارێزگا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = IranWestAzerbaijan-SVG.svg | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی پارێزگای ورمێ | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=5|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.66667|frame-long=45.0000|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]] (جێناکۆک){{تێبینی|دانیشتووانی [[کورد]] زیاتر لە باشوور و ڕۆژاوای پارێزگا و دانیشتووانی [[ئازەربایجانییەکان|ئازەربایجانی]] زیاتر لە ڕۆژھەڵاتی پارێزگاکە نیشتەجێن.}} | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = [[پایتەخت|ناوەند]] | ڕێکەوتی_لەناوچوون = [[ورمێ]] | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگار | ناوی_سەرۆک = [[ڕەزا ڕەحمانی]] | سەرناوی_سەرۆک١ = نوێنەرەکان لە [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی]] | ناوی_سەرۆک١ = ١٢ نوێنەر{{تێبینی|٧ نوێنەری کورد و ٥ نوێنەری ئازەری.}} | سەرناوی_سەرۆک٢ = نوێنەرەکان لە [[ئەنجومەنی شارەزایانی ڕێبەری]] | ناوی_سەرۆک٢ = ٣ نوێنەر{{تێبینی|ھەر سێ نوێنەرەکە پەیڕەوی مەزھەبی [[شیعە]]ن.}} | سەرناوی_سەرۆک٣ = نوێنەری [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەر]] لە پارێزگا | ناوی_سەرۆک٣ = [[سەید مەھدی قوڕەیشی]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٣٧،٤٣٧ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٣٦٠٥ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٧٨٥ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣،٢٦٥،٢١٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٨٧ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]، [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەربایجانی]]{{ھن}}کەمینە: [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و [[زمانی سوریانی|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]){{ھن}} کەمینە: [[مەسیحییەت]] و [[یارسان]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی]] (٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠،٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[کاتی ستانداردی ئێران|کاتی ئێران]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤١ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://urmia.ir/ urmia.ir] | پەراوێزەکان = }} [[پەڕگە:Locator_map_Iran_West_Azerbaijan_Province.png|چەپ|وێنۆک|200px|پارێزگای ورمێ]] '''پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا''' یان '''پارێزگای ورمێ''' یەکێک لە [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگاکان]]ی [[ئێران]]ە کە لە باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتەدا ھەڵکەوتووە. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[ورمێ]]یە و لە دوو نەتەوەی سەرەکیی [[کورد]] و [[ئازەربایجانییەکان|ئازەربایجانی]] پێکھاتووە. بەھۆی جیاوازیی پێکھاتەکان، پارێزگاکە وەکوو ھەرێمێکی جێناکۆک دادەنرێت کە لەلایەن کوردەکانەوە وەک بەشێک لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لەلایەن ئازەرییەکانەوە وەک بەشێک لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانی باشوور]] ھەژمار دەکرێت. ئەو پارێزگایە لەگەڵ [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان|کۆماری نەخچیڤان]] ([[ئازەربایجان]])، [[باکووری کوردستان]] ([[تورکیا]]) و [[ھەرێمی کوردستان]] ([[عێراق]]) ھاوسنوورە. == مێژوو == کاتی سەرھەڵدانی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]] لە ئێراندا، بەشێکی ورمێ بەدەستی میرانی [[برادۆست]]ەوە بوو.<ref>[http://yghorbanifar.blogfa.com/post-14.aspx تاریخ حاکمان و تاریخ محکومان: روایت اسکندربیگ از دمدم] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227163124/http://yghorbanifar.blogfa.com/post-14.aspx |date=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> لە شاری [[خۆی]]یش میرانی [[دومبولی]] بە ڕەگەز کورد حوکمڕانی شاریان دەکرد. کە [[شاعەبباسی گەورە]] بە یارمەتی تورکمانی ئەفشار ھاوردە، ھێرشی بردە سەر [[قەڵای دمدم]]ی پێگەی میرانی برادۆست، قەڵاکە داگیرکرا و [[ئەمیرخانی برادۆست]] لە ناوبرا. دوای ئەم شەڕە خوێناوییە حوکمڕانیی ئەم شارە و دەوروبەری درا بە ھۆزی ئەفشار و دواتر بۆ بەرپەرچدانەوەی ھێرشی کوردی [[بڵباس]] ھۆزی [[قەرەپەپاخ]]یش ھێنرانە [[دەشتی سندوس]] و [[نەغەدە]]. شۆرشەکانی [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] و [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] دوو بەرسەرھاتی گرنگ بوون کە کوشتاری خوێناوی و ماڵوێرانیی بەدووای خۆی ھێنا. لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|شەڕی جیھانیی یەکەمدا]] بە پلانێکی نھێنی ماڕشەممونی ئاشووری بە دەستی سمکۆوە کوژرا و ئاشووپی نێوان کورد و ئاشووری زیانێکی گەورەتری بە ھەرێمەکە گەیاند. === کۆماری کوردستان === {{سەرەکی|کۆماری مەھاباد}} لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم|شەڕی جیھانیی دووەم]] کاتێک لەشکری سۆڤیەت باکووری ئێرانی داگیرکرد کورد و تورکی ئازەری بە پشتگیری [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] ئیعلانی دوو کۆماری ئازادیان کرد لە [[مەھاباد]] و [[تەورێز]]. [[قازی محەممەد]] یەکەم و دوایین سەرکردەی ئەم کۆمارە بوو و ھەر لە مەھابادیش بە فرمانی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] لە سێدارەدرا. یەکەم ڕاگەیاندنی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] ھەر لە ڕۆژگاری کۆماری مەھاباد بوو. == شارستانەکان == {{ئەمانەش ببینە|پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}} پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ١٧ شارستان پێکدێت کە بریتین لە: {{نەخشەی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}} == دابەشکاری و ئامار == پارێزگای ورمێ لە ٢٠ [[شارستان]]، ٤٨ [[شار]]، ٤٢ [[ناوچە]] و ١٤٢ [[گوندەوار]] پێکھاتووە. زمانەکانی [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|باکووری]] و [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) و [[ئازەربایجانی]] دوو زمانی سەرەکیی پارێزگان. ئامارەکانی شارستانەکانی پارێزگای ورمێ:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی PDFی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140703101259/http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%; text-align: center; width: auto" |- !ناوی [[پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای ورمێ|شارستان]] !! ژمارەی دانیشتووان !! ڕیزبەندی دانیشتووان لە پارێزگادا !! [[ڕووبەر]] !! ڕیزبەندی ڕووبەر لە پارێزگادا !! زمانەکان |- |[[شارستانی ورمێ|ورمێ]]|| ٩٦٣،٧٣٨ || ١ || ٥،٢٥١ || ٢ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری و ناوەندی |- |[[شارستانی خۆی|خۆی]]|| ٣٥٤،٣٠٩ || ٢ || ٥،٥٦١ || ١ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی بۆکان|بۆکان]]|| ٢٢٤،٦٢٨ || ۳ || ٢،٥٤١ || ٦ || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی میاندواو|میاندواو]] || ٢٦٠،٦٢٨ || ٤ || ٢،٢٣٣ || ٩ || ئازەربایجانی |- |[[شارستانی مەھاباد|مەھاباد]] || ٢١٥،٥٢٩ || ٥ || ٢،٥٩٢ || ٤ || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی سەڵماس|سەڵماس]] || ١٩٢،٥٩١ || ٦ || ٢،٥٤٤ || ٥ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی پیرانشار|پیرانشار]] || ١٢٣،٦٣٩ || ٧ || ٢،٢٥٩ || ٨ || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی نەغەدە|نەغەدە]] || ١٢١،٦٠٢ || ٨ || ١،٠٥٠ || ١٤ || کوردیی ناوەندی، ئازەربایجانی |- |[[شارستانی سەردەشت|سەردەشت]] || ١١١،٥٩٠ || ٩ || ١،٤١١ || ١٢ || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] || ٩١،١١٣ || ١٠ || ٢،١٤٤ || ١٠ || ئازەربایجانی، کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] || ٨٨،٨٦٣ || ١١ || ٤،٣٣٥ || ٣ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی تیکاب|تیکاب]] || ٧٨،١٢٢ || ١٢ || ٢،٥٢٣ || ٧ || ئازەربایجانی، کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی شنۆ|شنۆ]]|| ٧٠،٠٣٠ || ١٣ || ١،١٩٣ || ١٣ || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی شەوت|شەوت]]|| ٥٢،٥١٩ || ١٤ ||٩٣١ ||١٧ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی چاڵدێران|چاڵدێران]]|| ٤٦،٣٩٨ || ١٥ || ١،٩٧٥ || ١١ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی چایپارە|چایپارە]]|| ٤٣،٢٠٦ || ١٦ || ٩٤٠ || ١٥ || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |[[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]]|| ٤٢،٠٧١ || ١٧ || || || ئازەربایجانی، کوردیی باکووری |- |- |[[شارستانی چواربورج|چواربورج]] || ٢٦،٢١٩ || ١٩ || ٢٩٥ || ٢٠ || ئازەربایجانی |- |[[شارستانی میراوە|میراوە]] || ٢٢،٧٠٠ || ١٩ || || || کوردیی ناوەندی |- |[[شارستانی بارووق|بارووق]]|| ٢٢،٣٨٥ || ٢٠ || ٩٣٢ || ١٨ || ئازەربایجانی |- |} == دانیشتووان == دانیشتووانی [[کورد]] لەم پارێزگایەدا بە سێ شێوەزاری سەرەکی قسەدەکەن: [[کوردیی باکووری]] (کورمانجی) لە شارەکانی [[ماکۆ]] ھەتا [[ورمێ]]، [[کوردیی ناوەندی]] (سۆرانی) لە [[موکریان]]دا لە شنۆ ھەتا تیکاب و [[کوردیی باشووری]] (کەڵھوڕی) لە شارەکانی تیکاب و ساینقەڵا و ھەروەھا ھەندێکیش لە بۆکان ژیان بەسەر دەبەن. شارستانەکانی بۆکان، مەھاباد، شنۆ، پیرانشار و سەردەشت بەتەواوی لە دانیشتووانی کورد پێکدێن. ئەم پارێزگایە لە کۆنەوە ھەتا ئێستا، پارێزگایەکی کێشەلەسەر لە نێوان کوردەکان و ئازەرییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://govartishk.com/conflicts/|سەردێڕ= کێشەی خاک لەنێوان کورد و تورکی ئازەربایجانی لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا لە ئێراندا|بڵاوکەرەوە= گۆڤاری تیشک|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20211222222913/https://govartishk.com/conflicts/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:West Azerbaijan Province Ethnic Map Detailed.png|وێنۆک|نەخشەی نەتەوەکانی پارێزگای ورمێ بەبێ دابەشکاریی شارستانەکان و ناوچەکان{{legend|#DCDC00|کورد}} {{legend|#BE0000|ئازەری}} {{legend|#5CAEBD|ئاشووری}}]] دابەشبوونی ھۆزە کوردییەکان لە باکوورەوە بەرەو باشوور بەم شێوەیەیە: [[جەلالی]]، [[میلان]]، [[ھەیدەران]]، [[شکاک]]، [[بەگزادە]]، [[برادۆست]]، [[گۆرانی-زازایی|گۆران]]، [[بەریاجی]]، [[مڵکاری]]، [[زەرزا]]، [[بائۆمەر]]، [[مامەش]]، [[گەورک]]، [[مەنگوڕ]]، [[پیران]]، [[چەرداوڕۆ]]کان لەک و [[ھەوشار]] کورد لە [[ناوچەی ھەوشار]].<ref>ایل‌ھا و طایفەھای عشایری کرد ایران. علی میرنیا. ناشر نسل دانش. ایران. ۱۳۶۸</ref> ھۆزە ئازەرییە تورکمانەکانیش بریتین لە [[ئەفشار]] (کە لە [[کرمان]] و [[خۆراسان]]ەوە ڕاگوێزراون) و [[قەرەپەپاخ]] (کە لە [[قەوقاز]]ەوە ھاتوون). [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] و [[ئەرمەنی (ڕوونکردنەوە)|ئەرمەنییەکانیش]] دانیشتووی دێرینی ئەم پارێزگایەن.<ref>Keith Stanley McLachlan, The Boundaries of Modern Iran, UCL Press, 1994, P 55</ref> بەپێی لێکۆڵینێک لە ساڵی ٢٠١٠ دانیشتووانی پارێزگای ورمێ بە ئەم شێوازەی بوون؛ (ھەر چەند دروستیی ئەم لێکۆڵینە بە چاکی دیار نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://kurdpress.com/fa/news/2449/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7/ |سەردێڕ=موانع مشارکت کردها در آذربایجان غربی، انتظارات و چشم اندازها |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئایاری ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210507125032/https://kurdpress.com/fa/news/2449/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>) {{bar box |title= پێکھاتەکانی پارێزگای ورمێ |titlebar=#ddd |left1=پێکھاتەکان |right1=ڕێژە لە سەد |float=left |bars= {{bar percent|[[کورد]]|yellow|50}} {{bar percent|[[ئازەربایجانییەکان|ئازەربایجانی]]|red|48}} {{bar percent|[[فارسەکان|فارس]]|black|0.8}} {{bar percent|[[عەرەب]]|green|0.2}} {{bar percent|ئەوانەی تر|purple|1}} }} {{clear}} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای ورمێ|پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ورمێ|پێڕستی شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|West Azerbaijan Province|پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}} * [http://kurdish-guide.com/ ڕێبەری کوردی] {{Geographic location |Centre = پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا |North = {{Flag|Turkey}}{{ھن}}{{Flag|Azerbaijan}} |Northeast = {{Flag|Azerbaijan}} |East = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] |Southeast = [[پارێزگای زەنگان]] |South = [[پارێزگای کوردستان]] |Southwest = {{Flag|Iraq}} |West = {{Flag|Turkey}} |Northwest = {{Flag|Turkey}} }} {{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان|پارێزگای ورمێ|موکریان|ئازەربایجان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4n7ntcx34st9aidjbfuoxrypvpjpxxz 0 4993 1686973 1550631 2026-10-14T13:33:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686973 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == رووداوەکان == * [[١٩٨٠|۱۹۸۰]] - [[سەددام حوسێن]]، فەیلەسوفی [[عێراق|عێراقی]]، [[محەمەد باقڕ سەدڕ|محەممەد باقڕ سەدڕ]] و خوشکەکەی [[ئامینە سەدر]] کوشت دووای سێ ڕۆژ لە [[ئەشکەنجە]]دان. * [[٢٠٠٣|۲۰۰۳]] - [[پڕۆسەی ئازادیی ئێراق]]، شاری [[بەغداد]] کەوتە ژێر دەسەڵاتی هێزی ئەمریکاوە. * [[1994]] - یادی دامه‌زراندنی [[ رێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان]] ه‌ ، Ksdo == لەدایکبوونەکان == * [[١٨٦٧|۱۸٦۷]] - [[کریس واتسۆن]]، سێهەم سەرۆکی وەزیرانی [[ئوسترالیا]] (مردن [[١٩٤١|۱۹٤۱]]) * [[١٨٧٢|۱۸۷۲]] - [[لیۆن بڵەم]]، [[سەرۆک وەزیران]]ی [[فەڕەنسا]] (مردن [[١٩٥٠|۱۹٥۰]]) * [[١٩٩٠]] - [[کریستن ستیوارت]]، ئەکتەری ئەمریکی == مردنەکان == * [[١٩٨٠|۱۹۸۰]] - [[محەمەد باقڕ سەدڕ]]، فەیلەسوف ئیسلامی و ئابووری (لەدایکبووی [[١٩٣٥|۱۹۳٥]]) * ۱۹۸۰ - [[بنت هودا]] نووسەری [[ئیسلامی]] .(لەدایکبووی [[۱۹۳۸]]) * [[٢٠٢١]] – [[شازادە فیلیپ]] ، هاوسەری شاژن [[ئێلیزابێتی دووەم]] لە [[بەریتانیا]] ، لە تەمەنی ٩٩ ساڵی کۆچی دوای کرد. == بۆنەکان == * [[ڕۆژی زمانی فنلەندی]] ([[فینلاند|فنلەندا]]) * [[ڕۆژی ئازایەتی]] ([[فلیپین]]) ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{پۆلی کۆمنز|9 April}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:نیسان]] 51z8nisby26jbf63udeqlq1wzxcot3f 0 5905 1687056 1568460 2026-10-14T16:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687056 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|پارتی ئازادیی کوردستان (تورکیا)}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{حیزب |ناوی حیزب = پارتی ئازادیی کوردستان PAK |ئاڵا = Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg |ئەندازەی ئاڵا = 200px |دەربارەی ئاڵا = |دامەزرێنەر = [[سەعید یەزدانپەنا]] |سەرکردە = [[حوسێن یەزدانپەنا ]] |جێگری = [[]] |دامەزران = ١٩٩١ کۆنگرەی یەکەم [[٢٠٠٦]] |تێکچوون = |پێگەی سەرەکی = [[باشووری کوردستان]] |ھەواڵنامە = ''یەکێتی''{{ھن}}''بەیداخ''{{ھن}}''بۆ کوردستان'' |لقی لاوان = رێکخراوی لاوانی ئازادیی کوردستان (RAK) | لقی ژنان = رێکخراوی ئازادیی ژنانی کوردستان (نینا){{ھن}}تەوارەکانی ئازادیی کوردستان (TAK) |ئامانج = [[بەدەوڵەت بوونی]] [[کوردستان]] |ناوچەی چالاکییەکان = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستان (ماکۆ ھەتا لوڕستان و بەختیاری)]] |ئایدۆلۆجیا = [[نەتەوەیی]] |کردەوە سەرەکییەکان = ھەڵکردنی ئاڵای کوردستان؛ بەشداریی سێ ساڵ شەڕی داعش و [[شەڕی پردێ]] کە ھێزەکانی حەشدی شەعبی و ئێرانیان تێک شکاند؛ پێکھێنانی لەشکری رێک و پێکی پێشمھرگە بە یۆنیفۆرمی فەرمیی سەربازییەوە. گەیاندنی بزاڤی نەتەوەیی بە ئیلام و لوڕستان و بەختیاری و وەرگرتنی پێشمەرگە لەو ھەرێمانە. |بار = |پەیوەندی نێودەوڵەتی = لە گەڵ ھاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژی داعش |دروشم = [[لە‌پێناودامە‌زراندنە‌وە‌ی]] [[کۆماری کوردستان]] |رەنگی فەرمی = نارنجی |ماڵپەڕ = http://www.pazadik.net]|لقی ژنان:=١- رێکخراوی ئازادیی ژنانی کوردستان- نینا. ٢- تەوارەکانی ئازادیی کوردستان-TAK |ناوی_باڵی=ەێزی|باڵی=سوپای میللی کوردستان}} '''پارتی ئازادیی کوردستان''' کە لە ساڵی ١٩٩١ تا کۆنگرەی یەکەمی بە ناوی [[یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان]]ەوە لە خەبات دابووە، درێژەدەری تێکۆشانی رابردووی نەتەوەکەمانە بۆ ئازادیی و سەربەخۆیی [[کوردستان]] و خۆی بە میراتگری رۆحیی و ھەڵگری پەیامی رێبەرانی کورد دەزانێ. سنووری تێکۆشانی رۆژھەلاتی کوردستانە. پارتی ئازادیی کوردستان راماڵینی سەر لەبەری ھێز و دامودەزگای دەوڵەتی [[ئێران]] لە کوردستان و وەدیھێنانی سەرەوەریی نەتەوەیی و راگەیاندنی کۆماری کوردستان و داگرتنی ئاڵای داگیرکەر و ھەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە ھەموو خاکی رۆژھەڵاتی کوردستان بە ئەرکی سەرەکی و لە پێشی خۆی دادەنێ. پارتی ئازادیی کوردستان لەسەر ئەو باوەڕەیە کە پرسی کورد لە چوارچێوەی ئێراندا چارەسەر ناکرێت. ھەروەھا پێ لەسەر ئەوە دادەگرێ کە ئێران بەم پێکھاتەیەوە دێموکراتیزە نابێت و دێموکراسی بە ھەڵوەشانەوەی ئەو دەوڵەتە و لە دایکبوونی دەوڵەتی نەتەوەیی نەتەوەکانی بندەستی وەدیی دێت.ئەم پارتە پێکھێنانی دەوڵەتی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دەرەوەی وڵات وەک جێگرەوەی حاکمییەتی دەوڵەتی داگیرکەری ئێران لە کوردستان، بە پێویستییەکی سیاسی و پرۆژەیەکی نەتەوەیی دادەنێ. ھاوکات لە سەر دامەزراندنی بەریەکی یەکگرتووی کوردستانی لە سەر بنامەی وەدەسھێنانی مافی دیاریی کردنی چارەنووس لە رێگای رێفراندۆمێکی گشتیی ئازادەوە، پێداگرە. پارتی ئازادیی کوردستان بۆ راماڵینی داگیرکەران و رزگارکردنی کوردستان و دامەزراندن و پاراستنی کۆماری کوردستان، کەڵک وەرگرتن لە ھەر کەرەسە و تێکنیکێکی ئەم سەردەمە بۆ بەچۆکداھێنانی دوژمنانی کورد و بەرگریی لە کوردستان بە مەرجێ بەدەر لە تێرۆر و رەشەکوژی بێ، بەڕەوا دادەنێ؛ لە ھەموو شێوەکانی خەبات و یەک لەوان خەباتی چەکدارانە و جەنگی ئازادیبەخشی وڵات و بە دەوڵەتبوونی کورد، کەڵک وەردەگرێ. == ئەمانەش ببینە == * [[سوپای میلیی کوردستان|سوپای میللی کوردستان]] * [[عەلی قازی]] == سەرچاوەکان == {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|ئێران|دەیەی ١٩٩٠|ناسیۆنالیزم|سیاسەت|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Parti Azadi Kurdistan}} {{سەرچاوەکان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] dr8vgwph3sz60ofbvgj25mv0q09qz37 0 6934 1687087 1686909 2026-10-14T17:05:56Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:گەردوون|گەردوون]] 1687087 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == == لە دایکبوونەکان == * [[١٩٦٩]]: لەدایکبوونی قورئانخوێنی سعودی [[ماھر موعەیقلی]].<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/7_ینایر{{بەستەری مردوو|url=https://ar.wikipedia.org/wiki/7_%DB%8C%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B1 |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref> == مردنەکان == == بۆنەکان == == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons|January 7}} ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات|گەردوون}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:کانوونی دووەم]] h89rpfuyn8zpsq25znekkz9jhg2lser 0 6936 1686976 1550630 2026-10-14T13:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686976 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکانی مێژوو == == لە دایکبوونەکان == - ١٩١٣ - ڕیچارد نیکسۆن - ٣٧یەمین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نێوان ساڵەکانی(١٩٦٩-١٩٧٤) و یەکێک لە تێوەگلاوانی دۆسیەی (Watergate) لە ئەمریکادا کە بەهۆیەوە لە ساڵی ١٩٧٤ لە پەخشێکی تەلەفزیۆنیدا دەستی لەکارکێشایەوە == مردنەکان == == بۆنەکان == [[ستیڤ جۆبز]] یەکەم وەشانی ئامێری [[ئایفۆن]]ی نمایش کرد، ئەمە بە دەستپێکی [[شۆڕش]]ێکی نوێی تەلەفۆنی هۆشمەند دادەنرێت لە [[مێژوو]]دا. == بەستەری دەرەکی == {{commons|January 9}} ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:کانوونی دووەم]] 04t4gpzqp72rjzhb7ij6ldces21gcw6 0 6961 1686971 1550633 2026-10-14T13:33:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686971 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == == لە دایکبوونەکان == == مردنەکان == * [[عەبدولکەریم قاسم]] == بۆنەکان == == بەستەری دەرەکی == {{commons|February 9}} ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:شوبات]] cd6p0uplnocnpmwa7hx5uo8leg28uwa 0 7014 1686969 1447184 2026-10-14T13:33:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686969 wikitext text/x-wiki {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == * ١٩٦٣: [[کۆمەڵکوژیی سلێمانی|کۆمەڵکوژیی ٨٢ کەس لە شاری سلێمانی]]، بەدەستی لیوای ٢٠ی سوپای بەعسی عێراق.<ref name="ڕۆژنیوز ١">[https://rojnews.news/دۆسیە/٥٦-ساڵ-لەمەوبەر-بەعس-یەکەم-کۆمەڵکوژیی-لە-سلێمانییەوە-دەستپێکرد-39371 رۆژنیوز: ''٥٦ ساڵ لەمەوبەر بەعس یەکەم کۆمەڵکوژیی لە سلێمانییەوە دەستپێکرد''، نووسراو لە ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩؛]{{بەستەری مردوو|url=https://rojnews.news/%D8%AF%DB%86%D8%B3%DB%8C%DB%95/%D9%A5%D9%A6-%D8%B3%D8%A7%DA%B5-%D9%84%DB%95%D9%85%DB%95%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B1-%D8%A8%DB%95%D8%B9%D8%B3-%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%85-%DA%A9%DB%86%D9%85%DB%95%DA%B5%DA%A9%D9%88%DA%98%DB%8C%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9%D8%B1%D8%AF-39371 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٠ }} سەردان لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩.</ref> == لە دایکبوونەکان == * ١٥٨٨: یۆهان ئەندریەس هێربست، ئاوازدانەر و تیۆریست == مردنەکان == ١. ئەنوەر سعید دارتاش ٢. یاسین محمد صالح ٣. محەمەد حاجی حمە صالح ٤. ئیسماعیل ئیبراهیم بەلوعەچی ٥. حاجی باقی مامۆستا ٦. نامیق مستەفا ئاغا ٧. عەلی ئاسنگەر ٨. محەمەد حاجی عەبدولرەحمان ٩. عەبدوڵڵا حاجی عەبدولرەحمان ١٠. شێخ عەبدول بابا گورون ١١. عومەری حاجی یونس ١٢. بابا عەلی ( خوێندکار) ١٣. عوسمانی جۆڵا ١٤. نامداری چایچی ١٥. عومەری مینەمیتو ١٦. رەحیمی عەینەی قەصاب ١٧. نوری عەریزە نووس ١٨. کمال محمد فرچ/ ئەفەندی ١٩. حەمە دەمە ٢٠. رەفیق کونجرینی ٢١. ئەحمەد کەریم ئەحە نەوتە ٢٢. لەتیفی نەقاڕ/ برای خالید ڕەباتی ٢٣. جەلیلی نانەوا/ لەگەڵ دایکی ٢٤. کەمالی سەروەت کۆیی ٢٥. عەبدول رەشید مەلا ئەحمەد ٢٦. مەجید سەعید ٢٧. والی نانەوا ٢٨. حمە امین احمد ئاغا ٢٩. حمە ئەمین مەحمود پیرەکی ٣٠. عبداللە محەمەد زەنگی ٣١. عەلی ئەحمەد هەڵەبجەیی ٣٢. سابیر حەمە حەسەن ٣٣. مام ئەمین دەرگا شێخانی ٣٤. عینایەت ئەحمەد بوینی ٣٥. عەلی حەمە ئەمین قادر ٣٦. عومەر حاجی سعید ٣٧. مەلا عابید محەمەد سۆفی ٣٨. مەلا رەئوف محەمەد سۆفی ٣٩. کریم یونس ئیناخی ٤٠. عەلی مەلا عەباس خانەقینی ٤١. حاجی عەبدولرەحیم عەولک ٤٢. حمە عەبدولرەحیم پیرکی ٤٣. حەسەن محەمەد زەلکی ٤٤. حەسەن شوان خەلەکی باوە نور ٤٥. حمە صالح ئەورەحمان هەڵەبجە ٤٦. مام خواکەرەم زرگوێزی ٤٧. قادر شاسوار ٤٨. نازم هەڵەبجەیی ٤٩. مەولود رشید عەبدولرەحمان ٥٠. ئەحمەد مەلا غەریب ٥١. گوڵاڵە عومەر خەراجیانی ٥٢. عائیشە عومەر خەراجیانی ٥٣. محبوبە کەریم خەراجیانی ٥٤. رووناک کەریم خەراجیانی ٥٥. محمد ئەحمەد باوکی د. فائیق گوڵبی ٥٦. حەمە رەشید ئەحمەد حەسەن ٥٧. عەبدولرەحمان حاجی کریم ٥٨. عەلی محەمەد ئەمین ٥٩. شەریف عزیز فتاح ٦٠. شەوکەت ئەمین رۆستەم ٦١. جلال عبداللە قادر ٦٢. مەحمود حەسەن صالح ٦٣. محەمەد سەعید حمە صالح ٦٤. سابیرە کەڕی مەلا ئەورەحمان ٦٥. غەمناک (عەریزە نووس) ٦٦. عەبدولڵا جۆڵا (توب عەسکەر) ٦٧. محەمەد قازی (توب عەسکەر) ٦٨. حەسەن مصطفی خانەقین ٦٩. حمە خان (قلیاسانی) ٧٠. لەتیفە (کچێکی پەرستار بوو) ٧١. غەفورە شیت (قلیاسانی) ٧٢. رەحییم عەبدولڵا ٧٣. عەزیز شەریف ئەمین ٧٤. ئەحمەد ئیبراهیم بەگ ٧٥. وەستا فەرەجی دارتاش ٧٦. فەتاحی مەجید بەگ بیارە ٧٧. بەکر حبیب باخەوان ٧٨. کەمال رەشید حەوێزی ٧٩. ئیسحاق حەننا (مەسیحی) ٨٠. شەفیق هۆمەر (چایچی) ٨١. سلێمان حەمە قاوەچی ٨٢. محەمەد وەهاب ئاغا ٨٣. حەمەی کەناس ٨٤. عەبدوڵا ئەحمەد حەسەن == بۆنەکان == == بەستەری دەرەکی == {{commons|June 9}} == سەرچاوەکان<ref>مۆنیومێنتی ٩ی حوزەیرانی پارکی [https://imgur.com/a/jeQ6nvx ئازادی]</ref> == {{سەرچاوەکان}} {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:حوزەیران]] dhqt1s50tk5a5olycu3c2ofwsgfyhwm 1687084 1686969 2026-10-14T17:05:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کات|کات]] 1687084 wikitext text/x-wiki {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == * ١٩٦٣: [[کۆمەڵکوژیی سلێمانی|کۆمەڵکوژیی ٨٢ کەس لە شاری سلێمانی]]، بەدەستی لیوای ٢٠ی سوپای بەعسی عێراق.<ref name="ڕۆژنیوز ١">[https://rojnews.news/دۆسیە/٥٦-ساڵ-لەمەوبەر-بەعس-یەکەم-کۆمەڵکوژیی-لە-سلێمانییەوە-دەستپێکرد-39371 رۆژنیوز: ''٥٦ ساڵ لەمەوبەر بەعس یەکەم کۆمەڵکوژیی لە سلێمانییەوە دەستپێکرد''، نووسراو لە ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩؛]{{بەستەری مردوو|url=https://rojnews.news/%D8%AF%DB%86%D8%B3%DB%8C%DB%95/%D9%A5%D9%A6-%D8%B3%D8%A7%DA%B5-%D9%84%DB%95%D9%85%DB%95%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B1-%D8%A8%DB%95%D8%B9%D8%B3-%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%85-%DA%A9%DB%86%D9%85%DB%95%DA%B5%DA%A9%D9%88%DA%98%DB%8C%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9%D8%B1%D8%AF-39371 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٠ }} سەردان لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩.</ref> == لە دایکبوونەکان == * ١٥٨٨: یۆهان ئەندریەس هێربست، ئاوازدانەر و تیۆریست == مردنەکان == ١. ئەنوەر سعید دارتاش ٢. یاسین محمد صالح ٣. محەمەد حاجی حمە صالح ٤. ئیسماعیل ئیبراهیم بەلوعەچی ٥. حاجی باقی مامۆستا ٦. نامیق مستەفا ئاغا ٧. عەلی ئاسنگەر ٨. محەمەد حاجی عەبدولرەحمان ٩. عەبدوڵڵا حاجی عەبدولرەحمان ١٠. شێخ عەبدول بابا گورون ١١. عومەری حاجی یونس ١٢. بابا عەلی ( خوێندکار) ١٣. عوسمانی جۆڵا ١٤. نامداری چایچی ١٥. عومەری مینەمیتو ١٦. رەحیمی عەینەی قەصاب ١٧. نوری عەریزە نووس ١٨. کمال محمد فرچ/ ئەفەندی ١٩. حەمە دەمە ٢٠. رەفیق کونجرینی ٢١. ئەحمەد کەریم ئەحە نەوتە ٢٢. لەتیفی نەقاڕ/ برای خالید ڕەباتی ٢٣. جەلیلی نانەوا/ لەگەڵ دایکی ٢٤. کەمالی سەروەت کۆیی ٢٥. عەبدول رەشید مەلا ئەحمەد ٢٦. مەجید سەعید ٢٧. والی نانەوا ٢٨. حمە امین احمد ئاغا ٢٩. حمە ئەمین مەحمود پیرەکی ٣٠. عبداللە محەمەد زەنگی ٣١. عەلی ئەحمەد هەڵەبجەیی ٣٢. سابیر حەمە حەسەن ٣٣. مام ئەمین دەرگا شێخانی ٣٤. عینایەت ئەحمەد بوینی ٣٥. عەلی حەمە ئەمین قادر ٣٦. عومەر حاجی سعید ٣٧. مەلا عابید محەمەد سۆفی ٣٨. مەلا رەئوف محەمەد سۆفی ٣٩. کریم یونس ئیناخی ٤٠. عەلی مەلا عەباس خانەقینی ٤١. حاجی عەبدولرەحیم عەولک ٤٢. حمە عەبدولرەحیم پیرکی ٤٣. حەسەن محەمەد زەلکی ٤٤. حەسەن شوان خەلەکی باوە نور ٤٥. حمە صالح ئەورەحمان هەڵەبجە ٤٦. مام خواکەرەم زرگوێزی ٤٧. قادر شاسوار ٤٨. نازم هەڵەبجەیی ٤٩. مەولود رشید عەبدولرەحمان ٥٠. ئەحمەد مەلا غەریب ٥١. گوڵاڵە عومەر خەراجیانی ٥٢. عائیشە عومەر خەراجیانی ٥٣. محبوبە کەریم خەراجیانی ٥٤. رووناک کەریم خەراجیانی ٥٥. محمد ئەحمەد باوکی د. فائیق گوڵبی ٥٦. حەمە رەشید ئەحمەد حەسەن ٥٧. عەبدولرەحمان حاجی کریم ٥٨. عەلی محەمەد ئەمین ٥٩. شەریف عزیز فتاح ٦٠. شەوکەت ئەمین رۆستەم ٦١. جلال عبداللە قادر ٦٢. مەحمود حەسەن صالح ٦٣. محەمەد سەعید حمە صالح ٦٤. سابیرە کەڕی مەلا ئەورەحمان ٦٥. غەمناک (عەریزە نووس) ٦٦. عەبدولڵا جۆڵا (توب عەسکەر) ٦٧. محەمەد قازی (توب عەسکەر) ٦٨. حەسەن مصطفی خانەقین ٦٩. حمە خان (قلیاسانی) ٧٠. لەتیفە (کچێکی پەرستار بوو) ٧١. غەفورە شیت (قلیاسانی) ٧٢. رەحییم عەبدولڵا ٧٣. عەزیز شەریف ئەمین ٧٤. ئەحمەد ئیبراهیم بەگ ٧٥. وەستا فەرەجی دارتاش ٧٦. فەتاحی مەجید بەگ بیارە ٧٧. بەکر حبیب باخەوان ٧٨. کەمال رەشید حەوێزی ٧٩. ئیسحاق حەننا (مەسیحی) ٨٠. شەفیق هۆمەر (چایچی) ٨١. سلێمان حەمە قاوەچی ٨٢. محەمەد وەهاب ئاغا ٨٣. حەمەی کەناس ٨٤. عەبدوڵا ئەحمەد حەسەن == بۆنەکان == == بەستەری دەرەکی == {{commons|June 9}} == سەرچاوەکان<ref>مۆنیومێنتی ٩ی حوزەیرانی پارکی [https://imgur.com/a/jeQ6nvx ئازادی]</ref> == {{سەرچاوەکان}} {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:حوزەیران]] pt5fvrjyj28frlmqz70mlvk7tqmfh98 0 7117 1686977 1550629 2026-10-14T13:34:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686977 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == [٢٠٢١] - بۆ یەکەم جار لـە مێـژوودا یانەی بەرشلۆنەی ئیسپـانی دوای نزیکەی ٢١ ساڵ سەرکەوتنی بۆ قۆناغی ١٦ی خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا لـەدەستدا دوای ئەوەی لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەپلەی سێیەم کۆتایی پـێ هێنا == لە دایکبوونەکان == *[[١٦٠٨]] ،[[جۆن میلتۆن]] ، شاعیری ئینگلیسی == مردنەکان == == بۆنەکان == == بەستەری دەرەکی == {{commons|December 9}} ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] [[پۆل:کانوونی یەکەم]] f5mspys477mprv78l14bbei8ntm376j 0 7727 1687229 1525766 2026-10-15T01:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687229 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Iran provinces.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی ئێران]] وڵاتی [[ئێران]] لە ٣١ [[پارێزگا]] (بە [[فارسی]]: ''اُستان''، کۆ: ''اُستان‌ها'') پێکھاتووە. == پێڕست == {|class="wikitable" style="text-align:center" |- !ڕیز!!پارێزگا!!ناوەند!!دامەزران!![[ڕووبەر]]!!دانیشتووان!![[شارستان]]ەکان!!نەخشە |- !١ |[[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات|ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]]||[[تەورێز]]||[[١٣١٦]]||٤٥٬٦٥٠||٣٬٥٢٧٬٢٦٧||١٩||[[پەڕگە:IranEastAzerbaijan.png|80px]] |- !٢ |[[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] ([[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]])||[[ورمێ]]||١٣١٦||٣٧٬٤١١||٢٬٨٣١٬٧٧٩||١٧||[[پەڕگە:IranWestAzerbaijan.png|80px]] |- !٣ |[[پارێزگای ئەردەوێڵ|ئەردەوێڵ]]||[[ئەردەوێڵ]]||[[١٣٧٢]]||١٧٬٨٠٠||١٬٢٠٩٬٩٦٨||٩||[[پەڕگە:IranArdabil.png|80px]] |- !٤ |[[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]]||[[ئەسفەھان]]||١٣١٦||١٠٧٬٠٢٩||٤٬٤٩٩٬٣٢٧||٢١||[[پەڕگە:IranEsfahan.png|80px]] |- !٥ |[[پارێزگای ئەلبورز|ئەلبورز]]||[[کەرەج]]||[[١٣٨٩]]||٥٬٨٣٣||٢٬٠٥٣٬٢٣٣||٤|| [[پەڕگە:IranAlborz.png|80px]] |- !٦ |[[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]||[[ئیلام]]||[[١٣٥٣]]||٢٠٬١٣٣||٥٣٠٬٤٦٤||٧||[[پەڕگە:IranIlam.png|80px]] |- !٧ |[[پارێزگای بووشێھر|بووشێھر]]||[[بووشێھر]]||[[١٣٥٢]]||٢٢٬٧٤٣||٨٦٦٬٤٩٠||٩||[[پەڕگە:IranBushehr.png|80px]] |- !٨ |[[پارێزگای تاران|تاران]]||[[تاران]]||[[١٣٥٧]]||١٢٬٩٨١||١١٬٢٢٨٬٦٢٥||١٣||[[پەڕگە:IranTehran.png|80px]] |- !٩ |[[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری|چوارمەحاڵ و بەختیاری]]||[[شەھری کورد]]||١٣٥٢||١٦٬٣٣٢||٨٤٣٬٧٨٤||٦||[[پەڕگە:IranChaharMahaalBakhtiari.png|80px]] |- !١٠ |[[پارێزگای خۆراسانی باشوور|خۆراسانی باشوور]]||[[بیرجەند]]||[[١٣٨٣]]||٨٥٬٢٩٠||٧٩١٬٩٣٠||٨||[[پەڕگە:IranSouthKhorasan.png|80px]] |- !١١ |[[پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی|خۆراسانی ڕەزەوی]]||[[مەشھەد]]||١٣١٦||١٢٨٬٩٤٩||٥٬٥١٥٬٩٨٠||١٩||[[پەڕگە:IranRazaviKhorasan.png|80px]] |- !١٢ |[[پارێزگای خۆراسانی باکوور|خۆراسانی باکوور]]||[[بوجنوورد]]||١٣٨٣||٢٨٬٤٣٤||٧٩١٬٩٣٠||٦||[[پەڕگە:IranNorthKhorasan.png|80px]] |- !١٣ |[[پارێزگای خووزستان|خووزستان]]||[[ئەھواز]]||١٣١٦||٦٤٬٠٥٥||٤٬١٩٢٬٥٩٨||١٨||[[پەڕگە:IranKhuzestan.png|80px]] |- !١٤ |[[پارێزگای زەنگان|زەنگان]]||[[زەنگان]]||١٣٥٢||٢١٬٧٧٣||٩٤٢٬٨١٨||٧||[[پەڕگە:IranZanjan.png|80px]] |- !١٥ |[[پارێزگای سمنان|سمنان]]||[[سمنان]]||[[١٣٥٥]]||٩٧٬٤٩١||٥٧٠٬٨٣٥||٤||[[پەڕگە:IranSemnan.png|80px]] |- !١٦ |[[پارێزگای سیستان و بەلۆچستان|سیستان و بەلۆچستان]]||[[زاھیدان]]||[[١٣٣٦]]||١٨٠٬٧٢٦||٢٬٣٤٩٬٠٤٩||٨||[[پەڕگە:IranSistanBaluchistan.png|80px]] |- !١٧ |[[پارێزگای فارس|فارس]]||[[شیراز]]||١٣١٦||١٢٢٬٦٠٨||٤٬٢٢٠٬٧٢١||٢٣||[[پەڕگە:IranFars.png|80px]] |- !١٨ |[[پارێزگای قەزوین|قەزوین]]||[[قەزوین]]||[[١٣٧٦]]||١٥٬٥٦٧||١٬١٢٧٬٧٣٤||٥||[[پەڕگە:IranQazvin.svg|80px]] |- !١٩ |[[پارێزگای قوم|قوم]]||[[قوم]]||[[١٣٧٥]]||١١٬٥٢٦||١٬٠٣٦٬٧١٤||١||[[پەڕگە:IranQom.png|80px]] |- !٢٠ |[[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]||[[سنە]]||[[١٣٣٧]]||٢٩٬١٣٧||١٬٤١٦٬٣٣٤||٩||[[پەڕگە:IranKurdistan.png|80px]] |- !٢١ |[[پارێزگای کرمان|کرمان]]||[[کرمان]]||١٣١٦||١٨١٬٧٨٥||٢٬٥٨٤٬٨٣٤||١٤||[[پەڕگە:IranKerman.png|80px]] |- !٢٢ |[[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]||[[کرماشان]]||١٣١٦||٢٤٬٩٩٨||١٬٨٤٢٬٤٥٧||١٣||[[پەڕگە:IranKermanshah.png|80px]] |- !٢٣ |[[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد|کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]]||[[یاسووج]]||١٣٥٥||١٥٬٥٠٤||٦٢١٬٤٢٨||٥||[[پەڕگە:IranKohkiluyehBuyerAhmad.png|80px]] |- !٢٤ |[[پارێزگای گوڵستان|گوڵستان]]||[[گورگان]]||١٣٧٦||٢٠٬٣٦٧||١٬٥٩٣٬٠٥٥||١١||[[پەڕگە:IranGolestan.png|80px]] |- !٢٥ |[[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]||[[ڕەشت]]||١٣١٦||١٤٬٠٤٢||٢٬٣٨١٬٠٦٣||١٦||[[پەڕگە:IranGilan.png|80px]] |- !٢٦ |[[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]]||[[خوڕەماوا]]||١٣٥٢||٢٨٬٢٩٤||١٬٦٨٩٬٦٥٠||٩||[[پەڕگە:IranLorestan.png|80px]] |- !٢٧ |[[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]]||[[ساری]]||١٣١٦||٢٣٬٨٤٢||٢٬٨٩٣٬٠٨٧||١٥||[[پەڕگە:IranMazandaran.png|80px]] |- !٢٨ |[[پارێزگای مەرکەزی|مەرکەزی]]||[[ئەراک]]||[[١٣٢٦]]||٢٩٬١٢٧||١٬٣٢٦٬٨٢٦||١٠||[[پەڕگە:IranMarkazi.png|80px]] |- !٢٩ |[[پارێزگای ھورمزگان|ھورمزگان]]||[[بەندەر عەباس]]||[[١٣٤٦]]||٧٠٬٦٩٧||١٬٣٦٥٬٣٧٧||١١||[[پەڕگە:IranHormozgan.png|80px]] |- !٣٠ |[[پارێزگای ھەمەدان|ھەمەدان]]||[[ھەمەدان]]||١٣٥٢||١٩٬٣٦٨||١٬٦٧٤٬٥٩٥||٨||[[پەڕگە:IranHamadan.png|80px]] |- !٣١ |[[پارێزگای یەزد|یەزد]]||[[یەزد]]||١٣٥٢||١٢٩٬٢٨٥||٩٥٨٬٣٢٣||١٠||[[پەڕگە:IranYazd.png|80px]] |-class="sortbottom" |-class="sortbottom" ! |'''[[ئێران]] (سەرجەم)'''||'''[[تاران]]'''||||'''١٬٦٢٨٬٥٥٤کم^٢'''||'''٧١٬٧٦٧٬٤١٣'''||'''٣٢٧'''||[[پەڕگە:IranBlank.png|80px]] |} == ئەمانەش ببینە == * [[شارستانەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی گەورەشارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Provinces of Iran}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|سیاسەت}} [[پاڕێزگاکانی ئێران| ]] {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکارییەکانی ئێران]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران]] s58nk1jqc0pj0hqvi9umajqwaqne0a4 0 7795 1687320 1617125 2026-10-15T05:15:57Z AKO ILAM 79727 /* پێش مێژوو */ 1687320 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای ئیلام | ناوی_فەرمی = استان ایلام - Ilam province | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پارێزگا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = IMG20170913234443271پاریزگای ئیلام.jpg | photo2a = IranIlam-SVG.svg | photo3a = | photo2b= | photo3b = | photo4a = | spacing = 2 | size = 266 | foot_montage = | position = center }} | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە:{{ھن}}[[شارستان]]ەکانی پارێزگای ئیلام{{ھن}}وێنەی خوارەوە:{{ھن}}پارێزگای ئیلام لە [[ئێران]]دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=6 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''پارێزگای ئیلام''' | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پایتەخت|ناوەند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = ژمارەی [[شارستان]]کان | ناوی_دابەشکراو٣ = <span style="color:#090;">١٢</span> | جۆری_دابەشکراو٤ = ژمارەی [[ناوچە]]کان | ناوی_دابەشکراو٤ = <span style="color:#090;">٢٩</span> | جۆری_دابەشکراو٥ = ژمارەی [[گوندەوار]]ەکان | ناوی_دابەشکراو٥ = <span style="color: #090;">٥٥</span> | جۆری_دابەشکراو٦ = | ناوی_دابەشکراو٦ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[پارێزگا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[پارێزگار]] | ناوی_سەرۆک = حەسەن بەھرام نیا<ref>https://www.isna.ir/news/1400083023853/اولین-استاندار-ایلام-در-دولت-سیزدھم-انتخاب-شد-ھمھ-ی-استانداران</ref> <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٠١٦٤ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = ٣٠ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٢٧٧٥ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٣٦ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٨٠٬١٥٨<ref>https://web.archive.org/web/20190327172500/https://azgharbi.mporg.ir/FileSystem/View/File.aspx?FileId=5667c51a-59d4-482f-a804-bfe650b98de0</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٢٩ | مەزندەی_دانیشتووان = ٦٠٢٬٠٠٠<ref>https://www.amar.org.ir/Portals/0/Files/baravord/Baravord_Jamiat_1396-1415_v2.xlsx?ver=1397-03-07-124406-297</ref> | مەزندەی_دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٠]] | دانیشتووانی_شاری = ٣٩٥٬٢٦٣ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ١٨٤٬٤٤٤ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|کەڵھوڕی و ئیلامی]]، [[کوردیی ناوەندی]]، [[لەکی]] و [[لوڕی]]) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])، [[یارسان]] و [[ئایینی زەردەشتی|زەردەشتی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٨١٥<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br />{{color|#0c0|بەرز}} · ٨مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵکۆد | کۆدی_پۆستە = ٦٩٣١١–٦٩٩٩١ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = پلانی ژمارەدان بە تەلەفۆن | کۆدی_پۆستە٢ = ٩٨٨٤+ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤١ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = http://www.portal-il.ir/fa-ir/}}{{dead link|date=کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes | پەراوێزەکان = }} '''پارێزگای ئیلام''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''استان ایلام'') یەکێک لە پارێزگاکانی ئێران و بەشێک لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە.<ref>https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/010120193</ref> ڕووبەری ٢٠٬١٦٤٫١١ کم٢ (٧٬٧٨٥٫٤١ میل چوارگۆشە) دەگرێتەوە، لە ھەمان کاتدا ٤٢٥ کم (٢٦٤ میل) سنووری لەگەڵ [[عێراق]]دا ھاوبەشە، ھەروەھا ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای لوڕستان]] و [[پارێزگای خووزستان]]. گەورەترین شار و ھەروەھا پایتەختی پارێزگاکە شاری [[ئیلام]]ە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٩٤ ھەزار و ٣٠ کەسە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦، ٥٨٠ ھەزار و ١٥٨ کەس بووە و کەمترین پارێزگایە لە [[ئێران]]دا لە ڕووی دانیشتوانەوە.<ref>https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-بھ-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395</ref> == ناو == ئیلام بە ناوی شارستانیەتی پێش مێژوویی "[[شارستانیەتی ئیلام|ئیلام]]" ناونراوە کە لە ناوچەکانی ئێستای باشووری ڕۆژئاوای [[ئێران]] بۆ ھەزاران ساڵ ژیاوە، لە نێوان ساڵانی ٢٧٠٠ بۆ ٥٣٩ پێش زایین. بۆ ماوەیەکی زۆر ناوچەی پارێزگای ئیلامی ئێستا ناوی 'پشتکۆ' بووە و لەگەڵ 'پێشکۆ'، لوڕستانی پێکھێناوە. کاتێک حوسێن قولی خان فەرمانڕەوای پشتکۆ بوو، بە 'حوسێن-ئاباد'یش ناسرابوو. لە سەردە می [[ڕەزا شا|ڕەزاشا]] لە ئەیلوولی ١٩٢٩ و دوای پەسەندکردنی کابینەی ئەو، گوندی 'حسێن-ئاباد' ناوی گۆڕدرا بۆ 'ئیلام' "بۆ یادکردنەوەی ھەیبەت و شکۆی شارستانێتی کۆنی ئێلام".<ref>https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-معرفی-استان-ایلام-Ilam-{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-Ilam- |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> دواتر لە ساڵی ١٩٣٧ بە شارۆچکە ناسێندرا.<ref>https://sarzamin.srbiau.ac.ir/article_5829_28eea54b44c47c57e7e1f9d2638fc3d2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220516073046/https://sarzamin.srbiau.ac.ir/article_5829_28eea54b44c47c57e7e1f9d2638fc3d2.pdf |date=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ }}</ref> == دیمۆگرافی == پارێزگای ئیلام زمانەوانی ھەمەچەشنی ھەیە، ئەگەرچی کەمترین ژمارەی دانیشتوانی لە [[ئێران]]دا ھەیە. ئەم فرەچەشنییە لە ھەڵکەوتەی جوگرافیایی پارێزگاکە سەرچاوە دەگرێت، کە لە ناوچەی ئینتقالی نێوان بلۆکی [[زمانی کوردی]] و [[کوردیی باشووری]] و [[لوڕی]]دا ھەڵکەوتووە. زمانی باڵادەستی کوردییە، بە تایبەتیتر زاراوەی [[کوردیی باشووری]]، [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]]، [[ئیلامی]]، [[لەکی]] و زاراوەی [[خێزەلی]] پەیوەندییەکی نزیکیان بە [[لەکی]]یەوە ھەیە. زمانی کوردی بە ھەموو زاراوەکان لەتەواوی پارێزگاکە قسەی پێدەکرێت. [[زمانی عەرەبی]] لە شارۆچکە بچووکەکان لە نزیک سنووری [[پارێزگای خووزستان]] قسەی پێدەکرێت لەوانە لە شەھراک زول فەقاری.<ref>http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam</ref> {{bar box | title=گرووپە ڕەگەزییەکان لە پارێزگای ئیلام (٢٠١٦) <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەسیری|یەکەم=موژگان|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ئەنجامی کتێب|ساڵ=١٣٩٥ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٤١٥-٢٠٦-١|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''گرووپە ڕەگەزییەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=right | bars= {{bar percent|کورد|yellow|۸۶٫۰}} {{bar percent|لۆر|green|۱۴٫۰}} }} === ئایین === زۆربەی دانیشتوانی پارێزگای ئیلام پەیڕەوی ئایینی [[ئیسلام]] [[شیعە]]ن.<ref>https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/06/08/844258/ایلام-برای-خدمت-رسانی-مناسب-بھ-زائران-اربعین-نیازمند-کمک-است</ref> کەمینەیەک لە شوێنکەوتووانی [[یارسان|سوننه]] لە پارێزگای ئیلامیش دەژین. === ئێڵەکان و ھۆزەکان === لە ئیلامدا ئێڵی [[کورد]] ھێندە تێکەڵاون کە ناسینەوەیان ئاسان نییە. [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] لە کتێبی [[خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان]]دا دەنووسێت:<ref>https://www.iranicaonline.org/articles/asayer-tribes</ref><ref>زکیبیگ، محمد امین؛ روشن اردلان، یداللە (۱۳۸۱). زبدھٔ تاریخ کرد و کردستان. تھران: انتشارات توس. صص. ۲۳۱.</ref> <blockquote> "بێ گومان زاراوەی کوردی ئیلامی لە کرمانجی ڕۆژھەڵات نزیکترە و ئەوان خۆیان ئاگاداری ئەوەن و ھیچ گومانێکیان لە کوردبوونیان نییە"</blockquote> <blockquote>«ساڵی ١٩١٦ بە ئەرکی فەرمی سەفەرم کرد بۆ لوڕستان و ماوەیەک لەلای پارێزگاری (پشتکۆە) (پارێزگای ئیلام) مامەوە و چەند لێکۆڵینەوەیەکی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتیم کرد، زۆرجاریش بە زمانی کوردی لەگەڵ پارێزگار و ھاوەڵەکانی قسەم دەکرد، وە من بە ئاسانی ناوەڕۆکەکەم بۆیان ڕوون کردەوە و لە ناوەڕۆکەکەیان تێگەیشتم و بۆم ڕوون بووەوە کە جیاوازی نێوان زمانی کرمانجی ڕۆژھەڵات و زمانی کوردی ئیلامی لە جیاوازی زمانی کرمانجی ڕۆژئاوا گەورەتر نییە»</blockquote><ref>زکیبیگ، محمد امین؛ روشن اردلان، یداللە (۱۳۸۱). زبدھٔ تاریخ کرد و کردستان. تھران: انتشارات توس. صص. ۲۳۱.</ref> ئێڵ و ھۆزە کوردەکان بە تەواوی پارێزگاکەدا بڵاوبوونەتەوە وەک [[کەڵھوڕ]] و [[لوڕ]] و [[فەیلییەکان|فەیلی]] و [[لەک]]….ھتد. خەڵکی [[عەرەب]]ی پارێزگای ئیلام زیاتر لە [[شارستانی دێلوڕان]] و بە تایبەت لە [[موسیان]] دەژین.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3746586/</ref> == جوگرافیا == [[پەڕگە:Topographic Map of Ilam Province.png|وێنۆک|نەخشەی تۆپۆگرافی پارێزگای ئیلام کە ئاماژە بە شاخ و ڕووبارەکان دەکات.]] پارێزگای ئیلام بە ڕووبەری ٢٠ ھەزار و ١٥٠ کیلۆمەتر دووجا (٧ ھەزار و ٧٨٠ میل چوارگۆشە) ٢٢ھەمین پارێزگای گەورەی [[ئێران]]ە. دەکەوێتە باشووری رۆژئاوای ئەو وڵاتە، لە ناوەڕاستی [[زاگرۆس]]، لە رۆژئاوا لەگەڵ [[عێراق]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای خووزستان]] و لە رۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای لوڕستان]] و لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای کرماشان]] ھاوسنوورە. پارێزگای ئیلام لە لێواری باشووری ڕۆژئاوای چیای [[زاگرۆس]] و ڕاست لە شوێنی ڕاگوزەری نێوان فەلاتەکانی [[عەرەب]]ی و [[فەلاتی ئێران|ئێران]] ھەڵکەوتووە. بەھۆی ئەمەوە دابەش دەبێت بەسەر دوو ناوچەی سروشتی جیاوازدا؛ بەشی باکوور و رۆژھەڵاتی [[کێو|چیاییە]]، لە کاتێکدا باشووری رۆژئاوا بە [[دەشت]]ی نزم داپۆشراوە کە تا سنوورەکانی [[عێراق]] و [[پارێزگای خووزستان|خوزستان]] درێژ دەبێتەوە. چیاکانی باکوور و ڕۆژھەڵات زۆربەیان ھاوتەریبن، بە ئاراستەی باکووری ڕۆژئاوا-باشووری ڕۆژھەڵات دەڕۆن. ئەم شاخانە بە دەشت و گردە چرچ و لۆچەکان جیا دەکرێنەوە کە زیاتر لەلایەن دانیشتووانەوە بۆ چاندنی بەرھەم و باخەکان بەکاردەھێنرێت. دیارترین شاخی پارێزگای ئیلام، [[چیای کەبیر]]ە. کە دەکەوێتە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئەو پارێزگایە و ١٦٠ کیلۆمەتر لە نزیک پۆلی زەل لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە تا گوندی میشخاس لە نزیک شاری [[ئیلام]] لە باکووری ڕۆژئاوا درێژ دەبێتەوە. بەرزترین خاڵ لە پارێزگاکەدا، لوتکەی کان سێفییە کە ٢٧٧٥ م (٩١٠٤ پێ) لە [[ئاستی دەریا]]وە بەرزە، بەشێکە لە زنجیرە [[چیای کەبیر]].<ref>http://ilam.irib.ir/-/ارتفاعات-کبیر-کوھ{{بەستەری مردوو|url=http://ilam.irib.ir/-/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%88%DA%BE |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>https://www.doe.ir/portal/home/?112827/منطقھ-کبیرکوھ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220831102252/https://www.doe.ir/portal/home/?112827%2F%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%DA%BE-%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%88%DA%BE |date=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>http://www.nezare.com/با-کوھ-ھای-زیبای-ایلام-آشنا-شوید-قسمت-ا/{{بەستەری مردوو|url=http://www.nezare.com/%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%88%DA%BE-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A7/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> چیا سەرەکییەکانی تر بریتین لە: * مانێشت و قولاڕەنگ لە نزیک [[ئیلام]]؛ * شەرەح-زول و بانکۆڵ لە [[شارستانی ئەیوان]]؛ * قەڵاجە و ئاھوران لە [[شارستانی چەرداوڕ]]. * دینار، لە [[شارستانی ئاودانان]]؛ * ئاناران و سیاە کۆ لە ناوەڕاستی [[شارستانی دێلوڕان]]؛ * لانێ و چارمین لە نزیک [[لوومار]]؛ * چەمەن گیر و سیڤان لە نزیک میشخاس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ilam.iau.ir/?pid=959 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241208233223/https://ilam.iau.ir/?pid=959 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ لیستی بەرزترین لوتکەکان لە پارێزگای ئیلام !لوتکە !بەرزی بە (م) !بەرزی بە (فووت) |- |کان سێفی |٢٧٧٥ |٩١٠٤ |- |مانێشت |٢٦٢٩ |٨٦٢٥ |- |چەمەن گیر |٢٥٧٨ |٨٤٥٨ |- |قولەڕەنگ |٢٤٧٣ |٨١١٤ |- |چەچان |٢٤٦٤ |٨٠٨٤ |- |بانکۆڵ |٢٣٠٤ |٧٥٥٩ |- |مەلینجە |٢١٩٣ |٧١٩٥ |- |شەلەم |٢١٧٤ |٧١٣٣ |- |سەمیلە |٢١٥٠ |٧٠٥٤ |- |} بە پێچەوانەی باکوور، بەشی باشوور و باشووری ڕۆژئاوای پارێزگاکە بە دەشتی نزم داپۆشراوە کە بەرزییەکەی لە نێوان ٥٠ بۆ ٣٠٠ م (١٦٠ بۆ ٩٨٠ پێ) لە [[ئاستی دەریا]]وە دەگۆڕێت. سەرەڕای ئەوەی کە بارانبارینێکی کەمیان لێدەکرێت، بەڵام ڕووبەرێکی بەرفراوانی ئەم زەوییە نزمانە، بە تایبەتی دێلوڕان، موسیان و دەشت عەباس، بەھۆی تێکەڵەیەک لە ھۆکارەکانی وەک ڕووبارەکان کە لە شاخەکانەوە بەرەو ڕۆژھەڵات دەڕژێن، بەنداو و تۆڕەکانی ئاودێری، دەچێنرێن. [[پەڕگە:Siah-Ghav Twin Lakes 01.jpg|وێنۆک|دەریاچەی دوانە سیاگ ئاو، نزیک [[ئاودانان]]]] ڕووباری غاماسیاب دوای ئەوەی بە [[پارێزگای کرماشان]]دا تێدەپەڕێت، بەرەو ئیلام دەڕوات. لەگەڵ گەیشتن بەو خاڵەی کە سنووری پارێزگاکانی ئیلام و لوڕستان و کرماشان لێی یەکدەگرنەوە، ناوی "سەیمارە"ی لێنراوە. پاشان بەرەو ڕۆژئاوا و باشوور دەڕوات و لە شوێنێک لە نزیک گوندی کال سێفید، [[شارستانی دەڕەشار]]، لەگەڵ ڕووباری کاشکان یەکدەگرن و پێکەوە ڕووباری کەرخێ دروست دەکەن، کە سێیەم درێژترین ڕووباری [[ئێران]]ە و درێژییەکەی نزیکەی ٧٥٥ کم. سەیمارە و کەرخە سنووری ڕۆژھەڵاتی ئیلام لەگەڵ [[پارێزگای لوڕستان]] پێکدەھێنن. بەھۆی زەوی و زارەوە، ئەو ڕووبار و چەمە ھەمیشەیی و وەرزییەی کە لە بەرزاییەکانی ئیلامەوە سەرچاوە دەگرن، یان دەکەونە ناو سەیمارەوە، وەک ڕووبارەکانی چەرداڕۆ، گەرەب، سیکان، دەررێ شەھر و مەجین؛ یان، بەرەو ڕۆژئاوا بەرەو زەوییە نزمەکان دەڕژێن و دەچنە ناو [[عێراق]] و [[پارێزگای خووزستان]]، وەک ڕووبارەکانی غەنگھیر، غودار-خۆش، کەنجان-چەم، ڕوود غاوی، چنگولە مێیمە، مورموری، دۆیرەج و سیاە غەڤ.<ref>https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-معرفی-استان-ایلام-Ilam-{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-Ilam- |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> جگە لە چەند [[کانی]]یەکی کەم لێرە و لەوێ، وەک دەریاچەی دوانە سیاھ-غاڤ لە نزیک ئاودانان، ھیچ ئاوێکی سروشتی سەرەکی لە پارێزگاکەدا نییە. بەڵام چوار بەنداوی ھەن کە ئاوی خواردنەوەی گرنگ دابین دەکەن، لەوانە بەنداوی ئیلام، سەیمار، ئەیوان و دۆیرەج.<ref>https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyyyq-ایلام-گردی{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyyyq-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> === ژینگەناسی === ==== ڕووەکناسی ==== [[پەڕگە:Oak Jungles in Ilam.jpg|وێنۆک|دارستانی دار بەڕوو لە پارێزگای ئیلام]] ئیلام کە نزیکەی ٣١٪ی خاکەکەی بە دارستانی پەرش و بڵاو تا چڕ لە دار [[بەڕوو]] داپۆشراوە، لە دوای پارێزگاکانی کۆھگیلویە و لوڕستان لە پلەی سێیەمدایە، بەبێ پارێزگاکانی باکووری مازەندەرن و گیلان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.tabiatbakhtiari.com/archives/895 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220831130534/http://www.tabiatbakhtiari.com/archives/895 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://golvani.ir/1396/08/پرجنگل%E2%80%8Cترین-استان%E2%80%8Cھای-ایران-کدامند/{{بەستەری مردوو|url=https://golvani.ir/1396/08/%D9%BE%D8%B1%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%AF/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> بەرزاییەکان و دارستانەکانی پارێزگاکە شوێنی نیشتەجێبوونی زۆرێک لە ئاژەڵەکانن لەوانە ورچی ڕەشی ئاسیایی، پشیلەی کێوی، کۆترە قەوقازییەکان، ھەڵۆی ئیمپراتۆری ڕۆژھەڵات، ھەڵۆی زێڕین، قەلە ڕەش، کۆترە ڕەشەکان، مارە لووت کوێرەکان، و پلنگی فارسی کە لە مەترسی لەناوچووندایە.<ref>https://www.khabaronline.ir/news/791771/آخرین-پناھگاھ-حیات-وحش-استان-ایلام-را-دریابیم</ref> ئیلام شوێنی مارە قۆچدارەکەی کلکی جاڵجاڵۆکەیە کە لە مەترسی لەناوچووندایە، جۆرێکی ناوازەیە کە تەنھا لە پارێزگای ئیلام لە جیھاندا دەبینرێت.<ref>https://www.tehrantimes.com/news/439673/Illegal-trade-of-unique-Persian-horned-viper-banned</ref> زیاتر لە ٦٤٠٠ کیلۆمەتر دووجا (٢٥٠٠ میل چوارگۆشە) لە پارێزگاکە کە نزیکەی ٣١%ی خاکەکەیە، بە دارستانی پەرش و بڵاو تا چڕ داپۆشراوە. ئەمەش نزیکەی یەک لەسەر سێی کۆی دارستانەکانی چیای [[زاگرۆس]]ە. جۆرە باڵادەستەکانی ئەم دارستانانە بریتین لە دار بەڕوو، ھەرچەندە دەتوانرێت درەختی دیکەی وەک بادەمی کێوی، تێرپێنتینی فارسی، ئەسپێی مۆنتپێلیە و یەھودا بدۆزرێتەوە. کانیۆنی ئەرغەڤان لە نزیک ئیلام بە گوڵی پەمەیی دارەکانی یەھودا ناسراوە کە لە بەھاردا گوڵ دەکەن. ==== ئاژەڵناسی ==== [[پەڕگە:Pseudocerastes urarachnoides.jpeg|وێنۆک|ماری قۆچداری کلک جاڵجالۆکەیی]] پارێزگای ئیلام بە ھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافی و ھەلومەرجی سروشتی و ھەمەجۆریی شوێنی نیشتەجێبوونی، ٣٢ شیردەر و ١٨٣ باڵندەی تێدایە. ناوچە شاخاوییەکان بە تایبەتی شوێنی شیردەرەکانی وەک: * [[بزنەکێوی|بزنی کێوی]]، مەڕە کێوی، ئاسک و ئاسکی کێوی. * پلنگ و چیتای ئاسیایی کە لە مەترسی لەناوچووندایە؛ * ھەروەھا کاراکال، لینکسی ئۆراسیا، ورچی ڕەشی ئاسیایی، ورچی قاوەیی، گورگ، جاکاڵی زێڕین، ڕێوی سوور و بەرازی کێوی؛ * جۆرە بچووکەکانی وەکو کۆترە قەوقازییەکان، دوپشک، کۆترە گوێ درێژەکان، کۆترە ئەوروپیەکان، کۆترە چەقۆدارەکانی ھیندی.<ref>https://www.mehrnews.com/news/2306511/تنوع-زندگی-جانوری-در-زیستگاھ-ھای-طبیعی-ایلام-80-زیستگاھ-طبیعی</ref> پارێزگای ئیلام تەنیا ناوچەیەکی جیھانە کە تێیدا ماری قۆچداری کلک جاڵجاڵۆکەیی دەدۆزرێتەوە. === سروشتی پارێزراو === [[پەڕگە:Kabir Kouh.jpg|وێنۆک|ناوچەی پارێزراوی [[چیای کەبیر]]، نزیک [[دەڕەشار]]]] نزیکەی ١٣٪ی کۆی خاکی پارێزگای ئیلام لە ژێر پاراستن و چاودێری ڕێکخراوەکانی یەدەگی سروشتی خۆجێی و نیشتمانیدایە. چوار ناوچەی پارێزراو ھەیە، کە بە گشتی، ١٣٧٧ کم٢ (٥٣٢ میل چوارگۆشە) دەگرێتەوە: {| class="wikitable" |+ لیستی ناوچە پارێزراوەکانی پارێزگای ئیلام<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نقشە و اطلاعات مناطق چھارگانە محیط زیست ایران|trans-title=Map and information of Iran's four environmental regions|ناونیشان=http://www.iew.ir/اطلاعات-مناطق-چھارگانھ%E2%80%8Cی-محیط-زیست-ای|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Iran Environment and Wildlife Watch|زمان=fa-IR|type=Map}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.iew.ir/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%DA%86%DA%BE%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DA%BE%E2%80%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سازمان حفاظت محیط زیست - زیر پورتال استان ایلام|trans-title=Department of Environment – Ilam Province Subportal|ناونیشان=https://ilam.doe.ir/portal/home/?193469%2F%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=DOE Ilam|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220831164327/https://ilam.doe.ir/portal/home/?193469%2F%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> !ناو ! پێناسەکردن ! نزیکترین کۆمەڵگە !ڕووبەر |- |[[چیای کەبیر]] | ناوچەی پارێزراو |[[دەڕەشار]] |١٧٩کم^٢ |- |چیای دینار | ناوچەی پارێزراو |[[ئاودانان]] |٤٠٦ کم^٢ |- |مانیشت و قولەڕەنگ | ناوچەی پارێزراو |[[ئیلام]] |٢٩٢ کم^٢ |- |کۆلاک | ناوچەی پارێزراو |[[مێھران]] |٥٠٠ کم^٢ |} [[پەڕگە:Arghavan Valley 2020-03-01 14.jpg|وێنۆک|دۆڵی ئەرخەوان نزیک [[ئیلام]]]] جگە لەو ناوچە پارێزراوانەی کە لە سەرەوە باسمان کرد، ئەمانەش ھەن: «تانگی بینا و بیجار» ڕووبەری قەدەغەکراوی ڕاوکردن: نزیکەی ٥٠٠ کم٢ (١٩٠ میل چوارگۆشە) لە ڕووبەردا، نزیک چاڤار؛ «دارستانی پارێزراوی دۆڵی ئەرخەوان» لە نزیک شاری [[ئیلام]]: بە گوڵی بەھاری پەمەیی درەختی یەھودا(ئەرخەوان) ناسراوە؛ «دارستانی پارێزراوی لارک»: بە دارەکانی لارک ناسراوە. ئەم دارانە بەزۆری لە دارستانە باراناوییەکانی باکووری ئێراندا دەبینرێن، بەڵام بە شێوەیەکی سەرسوڕھێنەر لەم پارچە زەوییە بچووکەدا لە "دۆڵی لارت" لە نزیک [[بەدرە، ئیلام|بەدرە]] گەشە دەکەن. وە دوو شوێنی میراتی سروشتی تۆمارکراوی نیشتمانی:<ref>http://www.iew.ir/اطلاعات-مناطق-چھارگانھ%E2%80%8Cی-محیط-زیست-ای{{بەستەری مردوو|url=http://www.iew.ir/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%DA%86%DA%BE%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DA%BE%E2%80%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> * دەربەندی رازیانێ: [[کانی]]یەکی قووڵ و تەسک کە لەلایەن چەمەکانەوە لە جێگەی بەردەکانی نزیک چنار باشی ھەڵکەندراوە، قووڵیەکەی ١٠ بۆ ٣٠ م (٣٣ بۆ ٩٨ پێ)، پانییەکەی ٢ بۆ ١٠ م (٦.٦ بۆ ٣٢.٨ پێ)، ١.٥ کم (٠.٩٣ میل) درێژ; * دێلوڕان: ڕووبەرێکی ١٤٠٠ ھێکتار (٣٥٠٠ دۆنم) لە نزیک [[دێلوڕان]] کە ئاوی گەرم و کانیاوی قیر لەخۆدەگرێت، ھەروەھا 'ئەشکەوتی شەمشەمەکوێرە'. [[پەڕگە:Seymareh Landslide 01.png|وێنۆک|[[بوومەلەرزە]] لە [[شارستانی دەڕەشار]]]] === بوومەلەرزە === یەکێک لە گەورەترین زەوی لەرزینەکانی نیوەگۆی ڕۆژھەڵات و جیھان، پێدەچێت لە پارێزگای ئیلام، ڕوویدابێت. بە تایبەتیتر، لە دژە ھێڵی [[چیای کەبیر]] لە گۆرز-ی لانگار لە [[شارستانی دەڕەشار]]. بەپێی (ھاریسۆن و فالکۆن) لە وتارەکەیاندا لەسەر کۆمەڵەی جوگرافی شاھانە کە لە ساڵی ١٩٣٧ بڵاوکراوەتەوە، زەوی لەرزینەکەی سەیمارە ٣٠ کم٣ (٧.٢ میل سێجا) بەردی جووڵاندووە تا ١٤ کم (٨.٧ میل). گومان دەکرێت بوومەلەرزەیەک بتوانێت زەوی لەرزینێکی وا گەورە دروست بکات.<ref>https://www.jstor.org/stable/30081302</ref><ref>https://blogs.agu.org/landslideblog/2009/07/03/the-biggest-landslide-of-them-all-saidmareh-iran/</ref><ref>https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-43953-8_13</ref> == کەشوھەوا == [[پەڕگە:Köppen Map of Ilam Province, Iran.svg|وێنۆک|[[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن]] لە پارێزگای ئیلام]] بەھۆی کاریگەری ھۆکاری جۆراوجۆری وەک بەرزی، نزیکی لە بیابانی عەرەبی، دەشتەکانی خوزستان و عێراق، کەشوھەوای پارێزگاکە زۆر ھەمەچەشنە. سیستەمی بەرگەھەوای جیاواز کاریگەری لەسەر پارێزگاکە ھەیە و دەبێتە ھۆی [[باران]]بارینی [[پاییز|پایز]] و [[زستان]] و [[بەھار]] و ناوبەناو [[ھاوین]]. بارستە ھەوای [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]] و [[دەریای ڕەش]] لە ڕۆژئاواوە، بارانبارینی پاییز و زستان لە پارێزگاکەدا دەست پێ دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ilammet.ir/assets/files/words/file-1533456151296.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220406042122/https://www.ilammet.ir/assets/files/words/file-1533456151296.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[دەریای سوور]] و ڕەوتی بیابانی سعودیەش، بارانبارینی زستان و بەھار دەھێنێت. ھەر ھەمان ڕەوتەکان و دەشتی فراوانی [[عێراق]] بەرەو ڕۆژئاوا ھۆکاری سەرەکی گەرمبوونی کەشوھەوای ھاوینەکانن. لە لایەکی دیکەوە ئەو بارستە ھەوایانەی باکوور کە لە زستاندا لە سیبیریاوە دەچنە ناو وڵاتەکەوە، پلەکانی گەرما دادەبەزێنن و دەبێتە ھۆی بەستنی ناوچەکانی باکووری پارێزگاکە. پارێزگای ئیلام بە یەکێک لە ناوچە گەرمەکانی ئەو وڵاتە دادەنرێت، بەڵام بە ھۆی جیاوازی بەرزی و پلەی گەرمی و بارانبارینەوە دەتوانرێت سێ جۆری جیاوازی کەشوھەوا بەدی بکرێت:<ref>https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-معرفی-استان-ایلام-Ilam-{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilamtoday.com/ilam/page/?ihwfshfsx-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-Ilam- |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ilammet.ir/assets/files/words/file-1533456151296.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220406042122/https://www.ilammet.ir/assets/files/words/file-1533456151296.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ناوچە شاخاوییەکانی باکوور و باکووری ڕۆژھەڵات، کە کەشوھەوای سارد و زستانی درێژیان ھەیە. کەمترین پلەی گەرمی لە زستاندا دەگاتە -١٥ بۆ -٢٠ پلەی سەدی (٥ بۆ -٤ پلەی فەھرەنگی) و بڕی بارانبارین لە ٦٠٠ ملم (٢٤ ئینچ) لە ساڵێکدا تێدەپەڕێت. * دەشتەکانی ڕۆژئاوا و باشووری ڕۆژئاوای پارێزگاکە کەشوھەوای وشک و گەرمیان ھەیە. زۆرترین پلەی گەرمی لەم ناوچانەدا دەتوانێت لە ٥٢ پلەی سەدی (١٢٦ پلەی فەھرەنگی) زیاتر بێت. بارانبارین لەم ناوچانە نزیکەی ٢٠٠ ملم (٧٫٩ ئینچ) لە ساڵێکدا. * ناوچەکانی تر پلەی گەرمییان ھەیە بۆ گەرمبوونی کەشوھەوا لەگەڵ ھاوینەکانی گەرم و زستانی سووک. پلەی گەرمی دەتوانێت لە بەرزاییە بەرزەکاندا بگاتە -١٥ پلەی سەدی (٥ پلەی فەھرەنگی) و لە ھاوینەکاندا لە بەرزاییە نزمەکاندا دەتوانێت سەرووی ٤٥ پلەی سەدی (١١٣ پلەی فەھرەنگی) بڕوات. بارانبارینی ساڵانە لەم ناوچانەدا لە نێوان ٢٠٠ ملم (٧٫٩ ئینچ) بۆ ٤٥٠ ملم (١٨ ئینچ) دەگۆڕێت. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ تێکڕای کەشوھەوا بۆ شارۆچکەکانی پارێزگای ئیلام !شارۆچکە ! زۆرترین ڕۆژانەی مانگی تەمموز ! زۆرترین ڕۆژانەی مانگی یەک ! بارانبارینی ساڵانە |- |[[ئیلام]] |{{Convert|38.2|C|F|abbr=on}} |{{Convert|10.5|C|F|abbr=on}} |{{Convert|585.4|mm|in|abbr=on}} |- |[[مێھران]] |{{Convert|45.6|C|F|abbr=on}} |{{Convert|16.3|C|F|abbr=on}} |{{Convert|230.4|mm|in|abbr=on}} |- |[[دێلوڕان]] |{{Convert|48.1|C|F|abbr=on}} |{{Convert|16.5|C|F|abbr=on}} |{{Convert|280.4|mm|in|abbr=on}} |- |[[دەڕەشار]] |{{Convert|46.4|C|F|abbr=on}} |{{Convert|15|C|F|abbr=on}} |{{Convert|482.1|mm|in|abbr=on}} |- |[[ئەیوان]] |{{Convert|38.8|C|F|abbr=on}} |{{Convert|11|C|F|abbr=on}} |{{Convert|704.1|mm|in|abbr=on}} |- |[[سەراوڵە]] |{{Convert|41.4|C|F|abbr=on}} |{{Convert|11.2|C|F|abbr=on}} |{{Convert|510.7|mm|in|abbr=on}} |- |[[ئاودانان]] |{{Convert|42.5|C|F|abbr=on}} |{{Convert|12.9|C|F|abbr=on}} |{{Convert|613.7|mm|in|abbr=on}} |- |[[لوومار]] |{{Convert|45.2|C|F|abbr=on}} |{{Convert|13.2|C|F|abbr=on}} |{{Convert|460.3|mm|in|abbr=on}} |} === لافاو === [[پەڕگە:Ilam Flood Nov 2015.jpg|right|thumb|لافاوی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ شاری [[ئیلام]].]] [[پەڕگە:Majeen Flood Mar 31, 2019.jpg|thumb| لافاوی ٣١ی ئازاری ٢٠١٩ گوندی مەژین، [[شارستانی دەڕەشار]]]] ناوبەناو بارانبارینی بەخوڕ لە [[بەھار]] و [[پاییز|پایزدا]]، ھەندێک جار، لافاوێکی گەورە دەھێنێت. لێوارە بەرزەکانی چیای [[زاگرۆس]]، جۆری خاک، کەمی ڕووەک لە ھەندێک لە ھۆکارەکانن کە پارێزگای ئیلام تووشی [[لافاو]] دەبێت. جگە لەوەش زۆربەی [[کۆمەڵگا]]کانی پارێزگای ئیلام لە دەشتە لافاوییەکان، لە دامێنی چیاکان، لە کەناری ڕووبارەکان و لە نزیک سەرچاوە ئاوییەکان ھەڵکەوتوون، بۆیە ھەمیشە مەترسی لافاو لەگەڵ ئەگەری تێچووی مرۆیی و داراییدا ھەیە. بەپێی ئەو ئامارانەی کە لەبەردەستدان، [[شارستانی مێھران]] و [[شارستانی دێلوڕان]] بەھۆی کەمبوونەوەی بەرزییان بە بەراورد لەگەڵ باقی پارێزگاکە و دواتر چڕبوونەوە و یەکگرتنی ڕووبار و چەمەکان، زۆرترین مەترسیی لافاویان لەسەرە. دوایین لافاو لە مانگەکانی ئازار و پووشپەڕی ٢٠١٩ ڕوویدا کە زۆربەی وڵات لەوان پارێزگای ئیلامیش ئاستی لافاویان بەخۆوە بینی. لە ١ی نیسانی ٢٠١٩، لافاوەکە چەندین پردی وێران کرد لەوانە پردی گەڤمیشان لە [[دەڕەشار]] کە پردێکی گرنگە بەسەر ڕووباری کەرخە کە باشووری پارێزگاکە بە لوڕستان و باقی وڵاتەوە دەبەستێتەوە. پردەکە دوای چەند مانگێک لە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ کرایەوە.<ref>https://www.mehrnews.com/news/4738761/پل-گاومیشان-در-استان-ایلام-بازگشایی-شد</ref> === تۆز === ئیلام ناوبەناو تووشی تۆز و خۆڵ دەبێت، بەتایبەتی لە وەرزی [[ھاوین]]دا. لە دە ساڵی ڕابردوودا زیاتر بووە. شارەکانی [[مێھران]] و [[دێلوڕان]] زۆرترین مەترسییان لەسەرە لە پارێزگاکەدا، ئەوەش بەھۆی کەمبوونەوەی بەرزایی و نزیکی لە بیابانەکانی [[عێراق]] و [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]. بەڵام لە ئەگەری ڕوودانی زریانی تۆزاوی گەورەدا، دەکرێت کاریگەری لەسەر بەشی ڕۆژئاوای وڵاتەکە ھەبێت. ھەروەھا وشکەساڵییە یەک لە دوای یەکەکانی ئەم دەیەی دوایی لە ئێران و [[شەڕ]]ە درێژخایەنەکانی [[عێراق]] و [[سووریا]]، ئەو پرسەی خراپتر کردووە.<ref>http://www.jess.ir/article_99778_1d533dbd7d3040204bbcc5db4cf3dceb.pdf</ref> == مێژوو == [[پەڕگە:Elam Map-en.svg|وێنۆک|[[شارستانیەتی ئیلام]]]] [[پەڕگە:Madaktu 05.jpg|وێنۆک|ڕاست|پاشماوەی شاری سەیمارە کە بە مەدەکتوو و مێھرجەقەزاق ناسراوە]] === پێش مێژوو === ناوی "ئیلام" لە "[[شارستانیەتی ئیلام]]"ەوە ھاتووە، ئەو شارستانیەتی پێش مێژووییە کە لە ساڵی ٢٧٠٠ پێش زایین تا ٥٣٩ پێش زایین لە باشووری ڕۆژئاوای ئێرانی مۆدێرن فەرمانڕەوایی ناوچەکەی کردووە. دۆزینەوە شوێنەوارییەکان مێژووی نیشتەجێبوونی مرۆڤەکان لە ناوچەکە دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ٥٠٠٠ پێش زایین. [[ئاشووربانیپاڵ|ئاشوربانیپاڵ]]، پاشای ئەوکاتی ئاشوور، لە ساڵی ٦٣٩ پێش زایین ھێرشی کردە سەر ئێلام و بە تەواوی لەناوی برد. ھەرچەندە وەک جاران یەکگرتوو نەبوون، بەڵام ئیلامییەکان لە دوای لەشکرکێشییەکە لە ژیاندا مانەوە و بەردەوام بوون لە ژیان. لە نێوان ساڵانی ٦١٢ بۆ ٥٤٦ پێش زایین ئیلام خرایە ناو ئیمپراتۆریەتی [[ماد]]ەوە و دواتر لە ساڵی ٥٣٩ پێش زایین خرایە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]. لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ھەخامەنیشدا، ئیلام بۆ ھەمیشە سەربەخۆیی خۆی لەدەستدا و دوای فارس و میدیا بووە سێیەم پارێزگای ئیمپراتۆریەت.<ref>https://iranicaonline.org/articles/elam-i</ref> لە سەردەمی [[ماد]] و ھەخامەنی و سێلوسی و پارتەکاندا بە ھۆی نزیکی لە قەزاکانی ھەمەدان و کوردستان و کرماشان و لوڕستان و لە ھەمووی دیارتر شوش ئەو ناوچەیە و شوێنەوارەکانی گرنگییان گرت. لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییە]] کاندا ئیلامی ئێستا لە دوو دەوڵەتی پێکھاتبوو: مێھرجانقەزاق لە ڕۆژھەڵاتدا کە [[دەڕەشار]] مۆدێرن بوو و لە ڕۆژاوادا مەسباسان.<ref>Provincial Transportation and Terminal Department of Ilam. Retrieved 2020-05-23.</ref> === دەسەڵاتی عەرەبی === دوای ئەوەی موسڵمانان لە ساڵی ٦٤٠ی زایینیدا [[مێزۆپۆتامیا]]یان داگیرکرد، [[عەرەب]]ەکان ئەو ناوچەیەیان ناونا "خاکی شاخەکان"، یان "جیبال". لە سەردەمی دەسەڵاتی [[عەرەب]]ەکاندا، شانشینی جیبال کە پایتەختەکەی سەیمار بوو، یەکێک بوو لەو خاکانەی لەژێر کۆنترۆڵی [[بەغدا]] و [[بەسرە]]دا بوو، تا ساڵی ٩٦١ی زایینی بەردەوام بوو. [[خەلافەتی ڕاشدین]] تا ساڵی ٦٤٠ی زایینی [[مێزۆپۆتامیا]]ی داگیرکرد و دواتر تا ساڵی ٦٤٣ی زایینی ھەموو [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] داگیرکرد و کۆنترۆڵی ھێشتەوە تا لە ساڵی ٦٦١ی زایینیدا ڕووخانیان. پێش ڕووخانیان، شەڕی ناوخۆ دەستی بەسەر خەلافەتدا گرتبوو، دوای ئەوە فراکسیۆنی موعاویە سەرکەوتنی بەدەستھێنا و بەم شێوەیە [[دەوڵەتی ئەمەوی]] دامەزراند. ئومەویەکان کۆنترۆڵی ناوچەکەیان کرد تا ئەو کاتەی خۆیان لە ساڵی ٧٥٠ی زایینیدا ڕووخان، دوای ئەوە [[خەلافەتی عەباسی]] دەستی بەسەردا گرت و بۆ ماوەی نزیکەی دوو سەد ساڵ تا ساڵی ٩٤٥ی زایینی حوکمڕانی کرد. پاش داگیرکردنی رۆژئاوای ئێران لە ساڵی ٩٤٥ی زایینیدا، [[دەوڵەتی بوەیھی]] تا ساڵی ١٠٥٥ حوکمی ئەم ناوچەیەیان کرد. === دەسەڵاتی کورد === [[پەڕگە:Buyids 970.png|وێنۆک|حکومڕانی [[دەوڵەتی بوەیھی]] لە ڕۆژاوای ئێراندا]] بۆ ماوەی ٢٧٠ ساڵ، لە نێوان ساڵانی ١١٥٥ بۆ ١٤٢٤، چیای [[زاگرۆس]] بە تایبەت ناوچەکانی دەوروبەری [[پارێزگای لوڕستان]] حوکمڕانی کرد. [[ھەزارئەسپیان]] کە بە [[ئەتابەگ]]ەکانی لوڕستانیش ناسراون لە دوو گروپ پێکھاتبوون، لۆری بچووک کە زۆربەیان بە ڕەچەڵەک لۆر بوون و ئەتابەگەکانی گەورە لۆر کە بە ڕەچەڵەک کورد بوون. پێشتر بەشێک لە پارێزگاکانی ئێستای [[پارێزگای مەرکەزی]]، [[پارێزگای ھەمەدان]]، [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای لوڕستان]]، [[پارێزگای خووزستان]] و ئیلامیان کۆنترۆڵ کردبوو.<ref>https://www.iranicaonline.org/articles/hazaraspids</ref> لە ساڵی ٩٦١ تا ١٠١٥ [[دەوڵەتی حەسنەویان|بنەماڵەی حەسەن وەحید]] لە ژێر کاریگەریی [[دەوڵەتی بوەیھی]] حوکمڕانی بەسەر ڕۆژئاوای [[ئێران]]دا کرد. حەسەن وەحیدەکان کە لە دیناوەر لە نزیک شاری [[کرماشان]]ی ئێستا ناوەند بوون، موسڵمانانی [[کورد]] کە پەیوەندییان بە عەشیرەتی کوردانی بارزکانیەوە ھەبوو، ناوچەکانی ناوەندی چیای [[زاگرۆس]]یان کۆنترۆڵ کردبوو. ئەو بنەماڵەیە لە گەورەترین ئاستی خۆیدا ناوچە مۆدێرنەکانی دەوروبەری [[خوڕەماوە]]، [[ورووگڕ]]، [[نیاوەن]]، [[ئەسەداوا]]، [[ئەھواز]]، [[ئیلام]]، [[کرماشان]]، ھولوان و [[کەرکووک]]ی لەخۆ گرتبوو. شانشینی [[دەوڵەتی حەسنەویان|بنەماڵەی حەسەن وەحید]] لەلایەن [[عەننازی]]ەکانەوە ڕووخێندرا، کە بە یارمەتی [[دەوڵەتی بوەیھی]]، ناوچەکەیان کۆنترۆڵ کرد تا ڕووخانیان لە ساڵی ١١١٦ی زایینی.<ref>https://www.britannica.com/topic/Hasanwayhid-dynasty</ref> === بنەماڵەی خورشیدی === [[پەڕگە:Atabegên Lurê Biçûk.png|وێنۆک| لوڕستانی بچووک و گەورە]] پایتەختی لۆری بچووک شاپوورخواست یان [[خوڕەماوە]]ی سەردەمی مۆدێرن بوو، بە تایبەت قەڵای فەلەک-ئەفلاک. لوڕ ئەتابەگەکانی بچووک یان بنەماڵەی خورشیدی زیاتر لە ٤١٢ ساڵ فەرمانڕەوایی ناوچەکەیان کردووە، لە ساڵی ١١٨٤ تا ١٥٩٧ی زایینی، دوای ئەوە شا عەباسی گەورە دوا فەرمانڕەوای شاھوێردی خانی لە سێدارە دا و لە شوێنی خوشکەزای شاھوێردی گرتەوە، حوسێن بەیگ/خان، بەم شێوەیە کۆتایی بە دەسەڵاتی لوڕی بچووک ھات و سەرەتای بنەماڵەی ڤالی/والی کە بە [[فەیلییەکان|فەیلی]] وەلی ناسراوە.<ref>http://ensani.ir/fa/article/155935/تاریخ-سیاسی-و-اجتماعی-پشتکوھ-در-دوران-والیان-فیلی{{بەستەری مردوو|url=http://ensani.ir/fa/article/155935/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%DA%BE-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C |date=ئایاری ٢٠٢٣ }}</ref> === سەردەمی قاجار (١٧٨٩-١٩٢٥) === لە سەردەمی [[قاجاڕەکان]]دا لوڕستان بەسەر دوو ناوچەدا دابەش بوو: پشتکۆ (پارێزگای ئیلامی ئێستا) کە ناوەندی شاری [[ئیلام]]ی ئێستایە و پێشکۆ (لوڕستانی ئێستا) بە ناوەندی [[خوڕەماوە]]. پشتکۆ بە واتای وشەیی “پشت شاخ” دەگەیەنێت و بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە [[ئیلام]] لە ڕۆژئاواترین بەشەکانی چیای [[زاگرۆس]] ھەڵکەوتووە و بۆ باقی وڵات بە ڕوونی لە پشتی چیاکان لەبەرچاو گیراوە.<ref>https://www.abfa-ilam.ir/{{بەستەری مردوو|url=https://www.abfa-ilam.ir/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> لەو کاتەوە ئیلام بە سەربەخۆیی لە لوڕستان حوکم دەکرا و پارێزگار راستەوخۆ راپۆرتی بۆ حکومەتی ناوەندی دەدا، بەمەش کۆتایی بە کۆنترۆڵی لوڕستان بەسەر ئیلام و پشتکۆ ھێنا. دواتر ناوی ئەو دوو شارستانە گۆڕدرا بۆ "دێ باڵا" و "دێ پاین" کە لە بنەڕەتدا بە واتای گوندەکانی سەرەوە و خوار دێت.<ref>https://kurdpress.com/fa/{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/fa/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> لە سەردەمی فەرمانڕەوایی حوسێن قولی خاندا بەسەر "دێ باڵا" (١٨٦٣-١٩٠٠ی زایینی)، ناوەکەی گۆڕدرا بۆ "حوسێن ئابادی پشتکۆ". قەڵای والی ئیلام دواتر بە ناوی غولامڕەزا خان فەیلی لە ساڵی ١٩٠٨ دروستکراوە. ئەم قەڵایە ئێستا میراتێکی تۆمارکراوی نەتەوەییە و ھەروەھا مۆزەخانەی ئەنترۆپۆلۆژیای ئیلامە. === سەدەی بیستەم === دوای دامەزراندنی [[شانشینی پەھلەوی]] لە ساڵی ١٩٢٥دا، [[ڕەزا شا|ڕەزاشا]] بۆ چەسپاندنی ھەژموونی خۆی، حکومەتە خۆجێییەکانی سەرکوت کرد. لە ساڵی ١٩٢٨ ھێزەکانی حکومەت دەستیان بەسەر پشتکۆدا گرت و (غوڵامڕەزا خان فەیلی)، دوایین پارێزگاری [[فەیلییەکان|فەیلی]] بە ھەر خۆڕاگرییەکەوە پشتکۆی بەجێ ھێشت و رۆیشت بۆ [[عێراق]]، بەمەش دوای ٣٣٢ ساڵ دەسەڵاتی فەیلیەکان لە [[ئیلام]] ھەڵوەشایەوە.<ref>https://kurdpress.com/fa/{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/fa/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای ساڵێک و لە ساڵی ١٩٢٩ بە پێشنیاری ئەکادیمیای زمان و ئەدەبی فارسی ناوی "حسێن-ئاباد" گۆڕدرا بۆ "[[ئیلام]]".<ref>https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyyys-دربارھ-ایلام{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyyys-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%BE-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> لە ٧ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٣٧، پەرلەمان یاسایەکی تایبەت بە دابەشکردنی سیاسی وڵات لەژێر ناونیشانی "یاسای دابەشکردنی نیشتمان و ئەرکەکانی پارێزگاران" دەرکرد، بەمەش وڵاتەکە بەسەر ٦ [[پارێزگا]] و ٥٠ [[شارستان]]دا دابەشکرا. پشتکۆ، بەھۆی ئەوەی کە شارستانێک بوو، بەشێک بوو لە "پارێزگای ڕۆژئاوا".<ref>قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران" [Law on the division of the country and the duties of governors and district governors.]. Act No. 2666 of November 7, 1937 (in</ref> یاسای دابەشکردنی سیاسی ساڵی ١٩٣٧ زۆری نەخایاند و ماوەیەک دواتر لە ٩ی ژانویەی ١٩٣٨ ھەموارکردنێک پەسەندکرا کە وڵاتەکەی بەسەر ١٠ [[پارێزگا]] و ٤٩ [[شارستان]]دا دابەشکرد. بە پشتبەستن بە دابەشکردنی نوێ، "ئیلام" یەکێک بوو لە شارستانەکانی "پارێزگای پێنجەم". لە ساڵی ١٩٦٤ [[دەڕەشار]]، [[ئاودانان]] و [[دێلوڕان]] لە [[پارێزگای لوڕستان]] و [[مووسیان]] لە [[پارێزگای خووزستان]]ەوە لکێنران بە [[ئیلام]]ەوە، بەمەش پێگەی ئیلام بەرزکرایەوە بۆ "پارێزگاری گشتی" وەک بەشێک لە [[پارێزگای کرماشان]]. دواتر ئیلام لە مانگی ئازاری ١٩٧٤ بوو بە [[پارێزگا]]. [[ئیلام]] دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] ساڵانێک لە گۆڕەپانی سەرەکی [[شەڕی ئێران و عێراق]] بوو. شەڕەکە بە لەشکرکێشی [[عێراق]] بۆ سەر ناوچەکانی رۆژئاوا و باشووری رۆژئاوای [[ئێران]] لە 22ی ئەیلولی 1980 دەستی پێکرد. ئیلام وەک پارێزگایەکی سنووری، ئامانجێکی بەردەوامی ھەڵمەتی بۆردومانی عێراق بوو و لە ڕووی ژێرخانی [[ئابووری]]یەوە زیانێکی زۆری بەرکەوت. ئەو شەڕە چەندین ساڵ پارێزگای ئیلامی بە وێران ھێشتەوە و بووە یەکێک لە پارێزگاکانی کەم گەشەسەندنی [[ئێران]]. == کەلتوور == === شار و شارۆچکەکان === پارێزگای ئیلام کەمترین پارێزگای [[ئێران]]ە. [[ئیلام]]، پایتەختی پارێزگاکە، تاکە شاری ئەو پارێزگایەیە و ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٩٤ ھەزار و ٣٠ کەسە؛ ھەموو شارۆچکەکانی دیکە ژمارەی دانیشتووانیان کەمترە لە ٣٥ ھەزار کەس. {| class="wikitable sortable" |+ لیستی شارەکانی سەرووی دە ھەزاری دانیشتووان <ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Statistical Yearbook 2017–2018 (1396 AP)|ناونیشان=https://www.amar.org.ir/english/Iran-Statistical-Yearbook/Statistical-Yearbook-2017-2018|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Statistical Center of Iran}}</ref> ! پلە !شارۆچکە !ژ.دانیشتوان |- |١ |[[ئیلام]] |١٩٤٬٠٣٠ |- |٢ |[[دێلوڕان]] |٣٢٬٩٤١ |- |٣ |[[ئەیوان]] |٣١٬٢٩٩ |- |٤ |[[ئاودانان]] |٢٣٬٩٤٦ |- |٥ |[[دەڕەشار]] |٢١٬٩٠٠ |- |٦ |[[مێھران]] |١٧٬٤٣٥ |- |٧ |[[سەراوڵە]] |١٢٬٣٩٣ |- |٨ |[[ئەرکەواز]] |١١٬٩٧٧ |- |۹ |[[چەوار]] |۱۰٬۵۵۱ |} === کەلتوور === دانیشتوانی ڕەسەنی [[ئیلام]]، [[گۆتی]] و [[کاسییەکان|کاسیەکان]] بوون و لەگەڵ ھاتنی ئارییەکان بۆ ئێران، [[ماد]]ەکان لە ناوچەی [[زاگرۆس]] نیشتەجێ بوون. بەدرێژایی مێژوو خەڵکێکی زۆر لەو ناوچەیە نیشتەجێ بوون و حوکمڕانییان کردووە و لە ئەنجامدا ئەمڕۆ ئیلام بە [[کورد]]([[فەیلییەکان|فه‌یلی]] و [[لوڕ]] و [[لەک]]) و [[عەرەب]] نیشتەجێیە. ھەر لەبەر ھەمان ھۆکار، فەرھەنگی ئیلامییەکان ھەمەچەشنن، زۆربەیان تێکەڵەیەک لە چەندین کولتوورە. === کاری دەستی === [[پەڕگە:Iranian carpet process (18).JPG|وێنۆک|کلیم، پیشەیەکی دەستی کە لە ئیلام بەناوبانگە]] کلیمی چەسپاو(بەڕە یان سیپاڵ) تێکەڵەیەک لە کلیمی سادە و گرێی فەرش لە دەقەکەیدا کە بە گرنگترین و ڕەسەنترین کاری دەستی لە پارێزگای ئیلام دادەنرێت. کلیمی چەسپاوی ئیلام جیاوازە لە ناوچەکانی دیکەی وڵات. کلیمی چەسپاوی ئیلام لەگەڵ دروستکردنی لەلایەن سەحەر چاڵەنگار، دانیشتووی گوندی زەنجیرەی سەر بە [[ناوچەی سەراوڵە]]، ھەم لە ئێران و ھەم لە جیھاندا بووە جێی بایەخ. ئێستا، زیاتر لە ٤٥٠٠ جۆڵا ئەم جۆرە تایبەتەی کلیمە لە پارێزگای ئیلام ھەن کە ساڵانە نزیکەی ٣٠٠٠م٢ بەرھەم دەھێنن. بەپێی خەمڵاندنەکان نزیکەی ٥٠٪ی ئەو کەسانەی لە ھەموو کاری پیشە دەستییەکان لە پارێزگای ئیلام بەشدارن لە بواری بەرھەمھێنانی کلیمدان. "کلیمی چەسپاوی ئیلام" جیاوازە لە ناوچەکانی دیکەی وڵات چونکە جۆڵایەک بە ناوی "سەحەر چلەنگەر"، دانیشتووی گوندی زەنجیرە (یەکێک لە گوندەکانی شارستانی سەراوڵە لە پارێزگای ئیلام)، سەرکەوتوو دەبێت لە ئەنجامدانی ڕۆڵێکی دیار لە بەشێک لە کیلیمە تواوەکەیدا بە بەکارھێنانی گرێی فەرش. لەمەوە پاشخانێک بۆ گەشەکردن و بەرەوپێشبردنی کلیمە چەسپاوەکان دابین دەکرێت. کلیمی چەسپاوی ئیلام ھۆلۆگرامی نیشتمانیی وەرگرتووە و وەک یادگاری و براندی پارێزگای ئیلام تۆمار کراوە. دواتر ئیلام وەک پایتەختی نیشتمانی کلیمی چەسپاو دەستنیشان کرا.<ref>https://www.beytoote.com/art/farsh/prominent-role-noblest-ilam.html</ref><ref>https://www.irna.ir/news/83013088/گلیم-نقش-برجستھ-ایلام-در-یک-قدمی-جھانی-شدن</ref><ref>https://www.isna.ir/news/98050803786/شھر-ملی-گلیم-نقش-برجستھ-ایران-کجاست</ref> === خواردن === [[پەڕگە:Tarkhineh.JPG|thumb| ترخێنە، خواردنێکی نەریتییە لە ئیلام]] خواردنی ئیلام، وەک کولتوورەکەی، تێکەڵەیەک لە خواردنی [[کورد]]ی و [[لوڕ]]ی. ھەندێک لە خواردنە نەریتییە ناوخۆییەکان بریتین لە:<ref>https://seeiran.ir/غذاھای-محلی-ایلام/{{بەستەری مردوو|url=https://seeiran.ir/%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> {{Columns-list|*بیرساق *کەلەکونجی *ترخێنە *جیزینیک ریقۆ *شلکێنە *لیک سیتوو *کنگر *جگەرواز *نانی ساج *قەڵاماسەوا *قاورمە *مەکاش|colwidth=15em}} == دەسەڵات == باڵاترین دەسەڵاتی حکومی پارێزگاکە پارێزگارە، کە لەلایەن وەزیری ناوخۆوە بە ڕەزامەندی کابینەی حکومەت دیاری دەکرێت. پارێزگار، دواتر قایمقامی شارستانەکان دیاری دەکات. قاسم سولەیمانی دەشتەکی، پارێزگاری گشتیی ئێستای ئیلامە و لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ەوە لە پۆستەکەیدایە. === دابەشی کارگێڕی === پارێزگای ئیلام بەسەر ١٢ [[شارستان]] و ٢٨ [[ناوچە]] و ٥٢ [[گوندەوار]]دا دابەش بووە.<ref>https://www.moi.ir/Files/MOI/Files/33/331156fc-9964-462f-981b-718af570e746.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200710121001/https://www.moi.ir/Files/MOI/Files/33/331156fc-9964-462f-981b-718af570e746.pdf |date=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ }}</ref> دوای پەسەندکردنی کابینەی حکومەت، [[شارستانی ھلێران|شارستانی ھولەیلان]] لە ٤ی یانواری ٢٠٢٠ دامەزرا، کە پێش ئەوە ناوچەیەکە [[شارستانی چەرداوڕ]] بووە. ھۆلێلان بوو بە یازدەھەمین شارستانی، پارێزگای ئیلام. {{Div col|cols=٣}} # [[شارستانی ئاودانان]] # [[شارستانی ئیلام]] # [[شارستانی ئەیوان]] # [[شارستانی بەدرە]] # [[شارستانی چەرداوڕ]] # [[شارستانی دەڕەشار]] # [[شارستانی دێلوڕان]] # [[شارستان سیروان|شارستانی سیروان]] # [[شارستان مەڵگشای|شارستانی مەڵگشای]] # [[شارستانی مێھران]] # [[شارستانی ھلێران|شارستانی ھولەیلان]] # [[شارستانی چەوار]] {{Div col end}} ئەم شار، شارۆچکە و شارەدێیانە لە ساڵی ١٩٣٧دا بوونە بەشێک لە پێنجەمین [[پارێزگای کرماشان]] لە دابەشکردنی وڵاتدا. لە ساڵی ١٩٦٤دا، ناوچەی ئێستای پارێزگای ئیلام لەلایەن دەستەی وەزیرانەوە وەک شارستانێک پەسەند کرا کە [[شارستانی ئیلام]]، [[شارستانی بەدرە]]، [[شارستانی دێلوڕان]] و [[شارستانی مێھران]] کە بەشێکن لە پارێزگای کرماشان لەخۆدەگرێت. لە مانگی پووشپەڕی ساڵی ١٩٧٤دا دوای ڕەزامەندی دەستەی وەزیران، پارێزگاری ئیلام بە شارستانەکانی ئیلام، دەڕەشار، مێھران و دێلوران، بوو بە پارێزگای ئیلام. لە ساڵانی دواتردا شارستانەکانی چەرداوڕ، ئاودانان، ئەیوان، مەڵگشای و سیروان لە ئۆرگانی خاکی پارێزگای ئیلام دامەزران. ناوچە شارییەکانی پارێزگای ئیلام بریتین لە: {{Div col|cols=٣}} # [[ئاودانان]] # [[ئاسماوە]] # [[ئەرکەواز]] # [[ئیلام]] # [[ئەیوان]] # [[بەدرە، ئیلام|بەدرە]] # [[پەھڵە]] # [[تۆحید]] # [[چەوار]] # [[دەڕەشار]] # [[دێلوڕان]] # [[سەراوڵە]] # [[ساڵحاباد]] # [[لوومار]] # [[مورموری]] # [[مووسیان]] # [[مێھران]] # [[مەیمە]] # [[ماژین]] # [[شەباب]] {{Div col end}} لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٢ شیروان و چەرداوڕ دابەش کران بەسەر دوو شارستاندا، شیروان و چەرداوڕ کە ناوەندیان لەسەر [[سەراوڵە]] بوو، ھەروەھا [[شارستان سیروان|شارستانی سیروان]] سەنتەری [[لوومار]] بوو، ھەروەھا لە تەمموزی ٢٠١٣ بە ڕەزامەندی دەستەی حکومەت، شیروان و چەرداوڕ بە فەرمی ناوی گۆڕدرا بۆ [[شارستانی چەرداوڕ]]، و ناوچەی بەدرە لە [[شارستانی دەڕەشار]] جیاکرایەوە و پلەی بەرزکرایەوە بۆ [[شارستانی بەدرە]]. ھەروەھا لە ژانویەی ٢٠١٨دا [[شارستانی ھلێران|شارستانی ھولەیلان]] لە [[شارستانی چەرداوڕ]] جیابووەوە و سەربەخۆ بوو.<ref>https://www.irna.ir/news/83613003/استاندار-ایلام-بخش-ھلیلان-بھ-شھرستان-ارتقا-یافت</ref> == ئابووری == ئیلام بە نزیکەی ٠٫٩٩٪ بەشداری لە بەرھەمی ناوخۆیی نیشتمانی تا ساڵی ٢٠١٦ یەکێکە لە کەمترین گەشەسەندنی پارێزگاکانی ئێران کە لە کۆی ٣١ پارێزگا لە پلەی ٢٦ دایە. زۆربەی چالاکییە ئابوورییەکانی پارێزگاکە لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداری لە کۆمەڵگا گوندنشینەکاندا چڕکراوەتەوە؛ و، پیشە لێھاتووەکان، خزمەتگوزارییە گشتی و تایبەتەکان لە ناوچە شارییەکان. پیشەسازییەکە پشکێکی کەمی لە ئابووری پارێزگاکەدا ھەیە و کارگەی کەم ھەیە. === کشتوکاڵ === [[پەڕگە:Ilam Agri Prods 2018.png|thumb| بەرھەمھێنانی بەروبووم و میوە لە پارێزگای ئیلام تا ساڵی ٢٠١٨.{{Legend|YellowGreen| بەروبووم: ٧٠٠٬٧٣٢ تەن (٩٧٫٨٪)}}{{Legend|HotPink|میوە: ١٥٬٤٠٩ تەن (٢٫٢٪)}}]] گەورەترین کەرتی ئابووری ئیلام کشتوکاڵە، ھەرچەندە بە بەراورد لەگەڵ پارێزگاکانی دیکەی ئێران زۆر کەمترە. لە پارێزگای ئیلام زیاتر لە ٥٥ ھەزار جوتیار ھەن. بەپێی خەمڵاندنەکان، نزیکەی ٥٠٪ی ھەموو ماڵەکانی پارێزگاکە یان ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بەشدارن لە چالاکییە کشتوکاڵییەکان.<ref>https://www.irna.ir/news/83753305/کشاورزی-ایلام-در-سالی-پربارش-از-آسیب-تا-رونق</ref> لە ساڵی دروێنەی ٢٠١٨دا ٢٢٣ ھەزار و ٢٢٨ ھێکتار (٥٥١ ھەزار و ٦١٠ دۆنم) زەوی (١١٫١٪ی خاکی پارێزگای ئیلام) بۆ بەروبوومی جۆراوجۆری وەک [[گەنم]]، [[جۆ]]، [[گەنمەشامی]]، [[شووتی]]، [[کاڵەک]] و [[خەیار]] چێندرا و ٧٠٠ ھەزار و ٧٣٢ تۆن بەرھەمی لێکەوتەوە بە گشتی، ١٤٪ لە ڕێگەی کشتوکاڵی وشکەوە. پارێزگای ئیلام لە ڕووی بەرھەمی بەروبووم لە ھەر ھێکتارێکدا ٣٫١٤ تۆن لە پلەی سێھەمی خوارەوەی ئەو وڵاتەیە و تەنیا لە [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] و [[پارێزگای کوردستان]] تێدەپەڕێنێت. بۆ بەراوردکردن، تێکڕای بەرھەمھێنان ٩٫٨٨ تۆن بۆ ھەر ھێکتارێک و بەرزترینیان ٢٥٫٦٤ تۆن بۆ ھەر ھێکتارێک لە پارێزگای ئەلبۆرز.<ref>https://maj.ir/Dorsapax/userfiles/Sub65/Amarnamehj1-96-97-site.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121161858/https://www.maj.ir/Dorsapax/userfiles/Sub65/Amarnamehj1-96-97-site.pdf |date=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئیلام وەک جوگرافیاکەی، دابەش بوون؛ بەشی باکور و رۆژھەڵاتی پارێزگاکە شاخاوین و سەرەڕای بوونی سەرچاوەی [[ئاو]]، زەوییە کشتوکاڵییەکان تەنیا لە دەشتەکانی نێوان شاخەکان و دامێنی گردەکان و کەنارەکانی ڕووبارەکاندا سنووردار دەبن؛ بەپێچەوانەوە دەشتە گەرمەکانی کەشوھەوای باشوور و باشووری ڕۆژئاوای وەک دەشتی ھۆژەندان، [[ئەمیر]]ئاباد، مێھران، مووسیان، دێلوڕان و دەشت عەباس، لە قەبارەدا گەورەن بەڵام لە سامانی ئاودا سنووردارە.<ref>https://ilam.frw.ir/00/Fa/StaticPages/Page.aspx?tid=1689 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407155351/https://ilam.frw.ir/00/Fa/StaticPages/Page.aspx?tid=1689 |date= ٧ی نیسانی ٢٠٢٢ }}</ref> تا ساڵی ٢٠١٩، کۆی ڕووبەری سەرجەم باخەکانی پارێزگای ئیلام ٣٩٥٠ ھێکتار (٩٨٠٠ دۆنم) بووە. بەگشتی ئەم باخچانە ١٥ ھەزار و ٤٠٩ تۆن میوەیان بەرھەم ھێناوە کە دەکاتە ٠٫١٪ی بەرھەمی وڵاتەکە. زۆرترین بەرھەمی باخداری بریتین لە: [[ترێ]]، [[گوێز]]، [[ھەنار]]، [[ھەنجیر]]، [[زەیتوون]] و [[قۆخ]].<ref>https://maj.ir/Dorsapax/userfiles/Sub65/Amarnamehj3-1397-site.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121162008/https://www.maj.ir/Dorsapax/userfiles/Sub65/Amarnamehj3-1397-site.pdf |date=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> === پیشەسازی === کەرتی پیشەسازی ئابووری ئیلام بە شێوەیەکی خراپ گەشەسەندووە تەنانەت بوونی نییە؛ تا ساڵی ٢٠١٧ کۆی گشتی وۆرک شۆپی پیشەسازی (دە کارمەند یان زیاتر) لە پارێزگاکەدا تەنھا ٥٢ کەسە کە ٨٥٪یان کەمتر لە ٥٠ کارمەندیان ھەیە. ئەم وۆرک شۆپانە بە گشتی ٣٣٥٠ کارمەندیان ھەیە، کە نزیکەی تەواو (٩٦٪) لە ڕەگەزی نێرن، کە تەنیا ٠٫٦٪ی دانیشتوانی ئیلام پێکدەھێنن. وەک بەراوردێک، ژمارەی ھەمان جۆری وۆرک شۆپ بۆ [[تاران]] ٦٨٠٦ و بۆ پارێزگاکانی [[ئەسفەھان]] ٣٨٩٢ وۆرکشۆپە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کەرتی پیشەسازی ئیلام چەندە پێشکەوتووە. بەپێی دوایین ئامار، ئیلام کەمترین پارێزگای پیشەسازیی [[ئێران]]ە. لە ساڵانی ڕابردوودا ھەندێک ھەوڵ چوو بۆ ھاندانی پیشەسازی ئیلام بە بنیاتنانی شارۆچکە و ناوچەی پیشەسازی، دەرفەتی ھاندەرانە بۆ کاروبارەکانی وەک ھەرزانتر زەوی، خزمەتگوزاری و باج ڕەخساند. لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تا ئێستا ٨ شارۆچکەی لەو جۆرە و ٥ ناوچە دروستکراون.<ref>https://ilm.mimt.gov.ir/file_manager/946705-لیست-واحدھای-مھم-شاخص-تحت-پوشش-سازمان-صنعت-معدن-تجارت-استان-ایلام.html?t=مدیریت-فایل-ھا{{بەستەری مردوو|url=https://ilm.mimt.gov.ir/file_manager/946705-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DA%BE%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%B5-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85.html?t=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%DA%BE%D8%A7 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> گەورەترین کۆمپانیاکانی پارێزگای ئیلام بریتین لە: * کۆمپانیای چیمەنتۆی ئیلام * کۆمپانیای ئیلامی پترۆکیمیایی * کۆمپانیای چارەسەرکردنی غازی ئیلام * کۆردی پۆڵا ماداکتۆ * کوشتارگەی پیشەسازی سێپید مۆرگ مانێشت * کۆمپانیای بەرھەمھێنانی پۆڵا ئاتینا * کۆمپانیای بەرھەمھێنانی سرنجی ئیلام * کۆمپانیای بەرھەمھێنانی تارەکانی پویاناخ *کۆمپانیای ئاوی کانزایی کووڵاک * چەند کۆمپانیایەکی ئارد === وزە === ئیلام بە مەزەندەکردنی ١٤ ترلیۆن م٣ یەدەگی [[گاز]] و ١٧ ملیار بەرمیل یەدەگی [[نەوت]] کە یەکسانە بە ٦٪ و ١١٪ یەدەگی [[ئێران]]، لە ڕووی گاز و نەوتەوە لە پلەی دووەم و سێیەمدایە. پارێزگای ئیلام رۆژانە زیاتر لە ٢٣٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنێت و ساڵانە یەک ملیار و ٥٠٠ ملیۆن مەتر سێجا [[گاز]] بەرھەم دەھێنێت، کە نزیکەی ٩٠٪ی نەوت و گازی رۆژئاوای ئێران پێکدەھێنێت، بەمەش ئیلام دەکاتە ناوەندی وزەی رۆژئاوای [[ئێران]]. گرنگترین کێڵگە نەوت و گازییەکانی ئیلام بریتین لە:(دێلوڕان، تەنگ بیجار، چشمە خۆش، پەیدەر غەرب، ئازەر و دانان). سەرەڕای یەدەگی گەورەی نەوت و گاز لە پارێزگاکەدا، کەمترین وێستگەی پرۆسێسکردنی خوارەوە ھەیە لەوانە: <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=ظرفیتھای نفت و گاز ایلام در حال شکوفایی|trans-title=Oil and gas capacities of Ilam flourishing|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1286191/ظرفیت-ھای-نفت-و-گاز-ایلام-در-حال-شکوفایی|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=KhabarOnline|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=ایلام تولیدکنندە اصلی نفت و گاز غرب کشور/ بە اسم ایلام بە کام دیگران!|trans-title=Ilam, the main producer of oil and gas in the west of the country / In Ilam's name, for others' benefit!|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/1651850/ایلام-تولیدکنندھ-اصلی-نفت-و-گاز-غرب-کشور-بھ-اسم-ایلام-بھ-کام|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Mehr News Agency|زمان=fa}}</ref> {| class="wikitable" |+ لیستی وێستگەکانی پرۆسێسکردنی نەوت و گازی خوارەوە لە پارێزگای ئیلام ! کارپێکردن ! لە دروستکردنەوەدایە ! پلانی بۆ دانراوە |- | * کۆمپانیای ئیلام پترۆکیمیایی، قۆناغی یەکەم * کۆمپانیای چارەسەرکردنی غازی ئیلام * یەکەی بەرھەمھێنانی چشمە خۆش * یەکەی بەرھەمھێنانی تانگی بیجار | * کۆمپانیای دێلوڕانی پترۆکیمیایی * کۆمپانیای ئیلام پترۆکیمیایی، قۆناغی دووەم | * کۆمپانیای پترۆکیمیای مێھران * کۆمپانیای دەڕەشاری پترۆکیمیایی * کۆمپانیای ھۆلەیلانی پترۆکیمیایی |} === کانەکان === پارێزگای ئیلام بەشێکە لە پێکھاتەی نیشتووی [[زاگرۆس]] و بە تەواوی بە بەردی نیشتووی تەمەنی جیاواز داپۆشراوە. بە واتایەکی تر دیاردەیەکی ماگماتیزم و میتامۆرفیزم لە پارێزگاکەدا نییە. بۆیە یەدەگی کانزای کانزاکانی پارێزگاکە کەم وێنەیە. بەڵام یەدەگی بەرچاوی ناکانزایی لە جپس، بەردی لیمۆ، بەردی شنی، دۆلۆمیت، شیل، قیر، سێلێستین، بەردی بیناسازی و بەردی ڕووبەر ھەیە.<ref>https://www.roshdmag.ir/Roshdmag_content/media/article/2964.pdf{{بەستەری مردوو|url=https://www.roshdmag.ir/Roshdmag_content/media/article/2964.pdf |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> جپسی پارێزگاکە زیاتر لە ٩٩٪ پاکە و دەتوانرێت بە ڕێژەیەکی زۆر لە دێلوڕان، مێھران و بولی ئاودانان بدۆزرێتەوە. کارگەی جپسی دێلوڕان بەرھەمێکی کوالێتی بەرز لە وڵاتدا بەرھەم دەھێنێت. ھەروەھا یەدەگی بەردی لیمۆ لە قەبارەدا زۆر گرنگە و لە پاکیدا زۆر بەرزە (٩٣-٩٩٫٩٪). کارگەی چیمەنتۆی ئیلام کە ساڵی ١٩٨٩ بۆ بەکارھێنانی ئەم کانانە دامەزراوە، یەکێک لە باشترین چیمەنتۆکانی ئێران بەرھەم دەھێنێت و چەندین خەڵاتی نیشتمانی و نێودەوڵەتیی بەدەستھێناوە. ھەروەھا بڕێکی زۆر لە سێلێستین لە باکووری ڕۆژئاوای دێلوڕان دۆزراوەتەوە. سێلێستین لە پیشەسازی کونکردنی بیرە نەوتەکاندا بەکاردێت.<ref>https://www.ilamcement.com/معرفی-شرکت/{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilamcement.com/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> بەنرخترین کانزای پارێزگاکە بریتییە لە [[قیر]]. وەک جیلسۆنیت دەدۆزرێتەوە و پاکییەکەی زیاتر لە ٧٠٪. قیر لە ناوچەکانی [[ئەیوان]]، [[دێلوڕان]] و [[شارستان مەڵگشای|مەڵگشای]] دەبینرێت. پارێزگای ئیلام لە ڕووی بەرھەمھێنان و یەدەگی قیرەوە لە دووھەمین پارێزگای ئەو وڵاتەیە. [[ئەیوان]] خاوەنی زۆرترین یەدەگی قیر لە پارێزگاکەدا ھەیە و بە گەورەترین کانگای قیر لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دادەنرێت. یەدەگی [[قیر]]ی ئیلام بە ٤٦٥ ھەزار تۆن سەلمێنراوە و ئەگەری زۆرە تا ٩٠٠ ھەزار تۆن مەزەندە دەکرێت. لە ھەندێک شوێنی پارێزگاکەدا قیری شل دەڕژێتە سەر زەوی و کانی دروست دەکات. "بەھاری قیری دێلوڕان" شوێنەوارێکی سروشتی تۆمارکراوی نیشتمانییە لە [[ئێران]].<ref>https://www.iribnews.ir/fa/news/2300302/بزرگترین-معدن-قیر-طبیعی-خاورمیانھ-در-ایلام{{بەستەری مردوو|url=https://www.iribnews.ir/fa/news/2300302/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-%D9%82%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%BE-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>https://lastsecond.ir/blog/2146-tar-spiring-iran</ref> لە ناوچەی بەلووتستانی سەر بە زەرین ئاباد بەردی خوێ دۆزرایەوە. ھەروەھا دەمارەکانی خوێی شین لە نزیک دەشتەڵەک (میماک) و ماژین (دەڕەشار) ھەڵکەندراوە. بە لەبەرچاوگرتنی جیۆلۆجیای پارێزگاکە، دەتوانرێت بەردی بیناسازیش بە ڕێژەیەکی زۆر بدۆزرێتەوە؛ لە نزیک شاری [[ئیلام]] بەردی مەڕمەڕی سپی و ڕەش دۆزرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٩دا نزیکەی ٢ ملیۆن و ٢٠٠ ھەزار تۆن کانزا ھەڵکەندراوە و یەدەگی ئیلام بە نزیکەی یەک ملیار تۆن مەزەندە دەکرێت.<ref>https://www.yjc.news/fa/news/7206797/استخراج-بیش-از-۲-میلیون-تن-مادھ-معدنی-در-استان-ایلام{{بەستەری مردوو|url=https://www.yjc.news/fa/news/7206797/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%BE-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == خوێندن == بەشی پەروەردەی پارێزگا، ھاوتەریب لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە، سەرپەرشتی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە پارێزگاکە دەکات. خوێندنی باڵا لەلایەن وەزارەتی زانست، توێژینەوە و تەکنەلۆجیا ([[ئێران]]) سەرپەرشتی دەکرێت. تا ساڵی ٢٠١٩، ١٧٧٨ قوتابخانە و ١١٢ ھەزار و ٥٠٣ خوێندکار و ٢٦ ھەزار و ٨٠٤ خوێندکاری خوێندنی باڵا ھەبووە. تا ساڵی ٢٠١٦ ڕێژەی خوێندەواری لە پارێزگای ئیلام بۆ پیاوان ٨٩٫١٪ و بۆ ژنان ٨٠٫٦٪ بووە.<ref>http://www.amarilam.ir/SalnamehAmari97.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608113009/http://www.amarilam.ir/SalnamehAmari97.aspx |date= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }}</ref> پەیمانگاکانی خوێندنی باڵا لە پارێزگای ئیلام: * [[زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی ئیلام]]. *[[زانکۆی ئیلام]] * زانکۆی ئازادی ئیسلامی ئیلام * زانکۆی پەیام نووری ئیلام *زانکۆی فەرھەنگیانی ئیلام: **کەمپی شەھید مودەڕیس **کەمپی ئیمام جەعفەر سادق *زانکۆی تەکنیکی و پیشەیی ئیلام *زانکۆی زانست و تەکنەلۆجیای کارپێکراو - لقی پارێزگای ئیلام *دامەزراوەی باڵای پەروەردەی بەختار == تەندروستی == تا ساڵی ٢٠١٨، ئیلام یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەکانی ژمارەی پزیشکانی گشتی بە ژمارەی دانیشتووان لە وڵاتدا و لە پلەی دووەمدایە. لە پارێزگای ئیلام لە ھەر ١٠ ھەزار دانیشتووان ٣.٤٨ پزیشکی گشتی ھەیە کە تێکڕای ئەو وڵاتە ٢.٣٧ کەسە. ھەروەھا ئیلام زۆرترین ڕێژەی پزیشکی ددان لە وڵاتدا ھەیە.<ref>https://www.amar.org.ir/english/Iran-Statistical-Yearbook/Statistical-Yearbook-2017-2018</ref> [[پەڕگە:MDs Dist, Ilam.svg|thumb| دابەشکردنی پزیشکانی پزیشکی لە پارێزگای ئیلام]] سەرەڕای ئەوەی کە ئامارەکان بە شێوەیەکی ئەرێنی دەڕوانن کاتێک بەراورد دەکرێن لەگەڵ پارێزگاکانی دیکە، ئیمکاناتی پزیشکی و شارەزایی لە پارێزگای ئیلامدا بە شێوەیەکی نایەکسان دابەشکراون؛ ئیلامی پایتەخت وەک ناوەندی پزیشکی لە پارێزگاکەدا کاردەکات و زۆرینەی نەخۆشخانەکان و تاقیگەی پزیشکی و پسپۆڕانی: لە کۆی ١٢ نەخۆشخانەی پارێزگاکە، شەش نەخۆشخانە؛ لە کۆی ٦٠ تاقیگەی پزیشکی ٢٣ تاقیگە؛ ١٨ لە کۆی ١٩ دامەزراوەی ئەتۆمی پزیشکی؛ لە کۆی ١٨٩ پزیشکی پسپۆڕ ١٢٣ کەس؛ ھەموو دکتۆرای پۆست پسپۆڕ و پیشەیی؛ ١٣ لە کۆی ١٤ دەرمانناس؛ و، تاکە زانکۆی پزیشکی لە پارێزگاکە لە ئیلامن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Alsadat Haeri|یەکەم=Zohreh|ناونیشان=http://www.amarilam.ir/SalnamehAmari97.aspx|سەردێڕ=سالنامە آماری استان ایلام ۱۳۹۷|بڵاوکەرەوە=سازمان مدیریت و برنامەریزی استان ایلام|ساڵ=٢٠١٩|شوێن=Ilam, Iran|trans-title=Statistical Yearbook of Ilam Province, 1397|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200608113009/http://www.amarilam.ir/SalnamehAmari97.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دیارترین نەخۆشخانەکانی پارێزگاکە بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیمارستانھای استان ایلام|trans-title=Hospitals of Ilam province|ناونیشان=http://www.hospital-ir.com/OpenPage/59|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=hospital-ir.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220901082731/http://www.hospital-ir.com/OpenPage/59|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * نەخۆشخانەی ئیمام خومەینی * نەخۆشخانەی مستەفا خومەینی * نەخۆشخانەی ئایەتوڵڵا تاڵەغانی * نەخۆشخانەی ئەھلی کۆسار و بەشی منداڵبوون * نەخۆشخانەی ئەھلی غەیم و بەشی منداڵبوون == گواستنەوە == === فڕۆکەخانە === ئیلام بە بەراورد لەگەڵ باقی وڵات لە ڕووی گواستنەوەوە کەم گەشەسەندووە. [[فڕۆکەخانەی ئیلام]] تاکە فڕۆکەخانەی ئەو پارێزگایەیە. فڕۆکەخانەی ئیلام بە ٢٨٥٠ گەشت و ٢١٥ ھەزار و ٧٩٩ سەرنشین و نزیکەی ١٤١٦ تۆن (١٥٦١ تۆن کورت) لە پلەی ٢١ی وڵات و دووھەمین بۆ [[فڕۆکەخانەی کرماشان]] لە ناوچەی رۆژئاوا بووە. فڕۆکەخانەی ئیلام لە ساڵی ١٩٩٦ دروستکراوە و بەردەوام گەشتەکانی بۆ [[تاران]] و [[مەشھەد]] ھەیە. لە ساڵی ٢٠١٦ فڕۆکەخانەکە بەرزکرایەوە بۆ پلەی نێودەوڵەتی (فەزای ئاسمانی کۆنترۆڵکراو) و ھەفتانە خزمەتگوزاری بۆ [[نەجەف]] دەستی پێکرد.<ref>https://statistics.airport.ir/documents/25932413/55752286/Total.2019/16fa5304-0eb2-40b1-b8fc-942384c76098?version=1.0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211016080658/https://statistics.airport.ir/documents/25932413/55752286/Total.2019/16fa5304-0eb2-40b1-b8fc-942384c76098?version=1.0 |date=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref><ref>https://ilam.airport.ir/5 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207204329/https://ilam.airport.ir/5 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> === ڕێگا === تا ساڵی ٢٠١٩، تەنیا ١٧٩ کم (١١١ میل) ڕێگای خێرا لە پارێزگای ئیلام ھەیە: * [[پەڕگە:Iran First Level Road 17.png|33x33px]]ڕێگای ١٧: بەستنەوەی [[ئارووناوا]] بە [[مێھران]] لە ڕێگەی [[ئەیوان]] و [[ئیلام]]ەوە. * [[پەڕگە:Iran First Level Road 19.png|33x33px]] ڕێگای ١٩: بەستنەوەی [[ئارووناوا]] بە ڕێگای ٣٧ لە نزیک [[پاپێڵ]] لە لوڕستان کە بەشێکی بچووکی بە گەورەبوونی باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگای ئیلامدا تێدەپەڕێت، کە [[شارستانی چەرداوڕ]]ە. * [[پەڕگە:Iran First Level Road 21.png|33x33px]] ڕێگای ٢١: بەستنەوەی [[ئیلام]] بە ڕێگای ١٩ لە پردی سیمارە و پاشان بە [[کرماشان]]. * [[پەڕگە:Iran First Level Road 64.png|33x33px]] ڕێگای ٦٤: بەستنەوەی شاری سنووری [[مێھران]] بە [[شارستانی دێلوڕان]] و بە ڕێگای ٣٧ لە نزیک [[ئەندیمشک]] لە [[پارێزگای خووزستان]]. تا ساڵی ٢٠١٩، دە تونێلی رێگاوبان لە پارێزگای ئیلام ھەبووە کە گرنگترینیان بریتین لە: * [[تونێلی قەڵاجە]]: {{Convert|2583|m|ft|abbr=on}} درێژ، بە ژێر چیای قەڵاجە و سنووری [[ئیلام]]–[[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] تێدەپەڕێت، بەشێک لە ڕێگای ١٧. کراوەتەوە لە ساڵی ٢٠١٩ * [[تونێلی ئازادی]]: {{Convert|1178|m|ft|abbr=on}} درێژ، نزیک شاری [[ئیلام]]، بەشێک لە ڕێگای ٢١؛ * [[تونێلی ڕەحی کەربەلا]]: لە قۆناغی دروستکردندایە، بەشێک لە ڕێگای ١٧. * [[تونێلی چیای کەبیر]]: {{Convert|6250|m|ft|abbr=on}} درێژە، بەمەش درێژترین تونێلی لەژێر دروستکردندایە لە ئێراندا. لە ژێر شاخی [[چیای کەبیر]] لە نزیک شارەکانی [[ئاودانان]] و [[دەڕەشار]] دەپەڕێتەوە.<ref>https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/07/07/2107606/تونل-قلاجھ-ایلام-15-مھر-زیر-بار-ترافیک-می-رود</ref> == وەرزش == === تۆپی پێ === تیمی تۆپی پێی ژنانی پالایەش گاس ئیلام تاکە ھەڵبژاردەیە لە پارێزگای ئیلام کە لە ئاستی پیشەگەردا کێبڕکێی دەکات، کە بریتییە لە خولی نایابی تۆپی پێی ژنانی ئێران کە بە خولی تۆپی پێی ژنانی کەوسەر ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Najafi|یەکەم=Reza|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=فوتبال ایلام با دستەجات آزاد تا کی؟/ مرگ فوتبال ایلام در دھەی 80|trans-title=Ilam's football with free divisions until when? / Death of Ilam's football in the 80's [Persian Calendar]|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/ilam-16187/فوتبال-ایلام-با-دستھ-جات-آزاد-تا-کی-مرگ-فوتبال-ایلام-در-دھھ-ی|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=ISNA|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=تیم فوتبال بانوان پالایش گاز ایلام تنھا نمایندە استان در لیگ برتر فوتبال است|trans-title=Palayesh Gas Ilam Women's Football Team is the only representative of the province in the Premier Football League|ناونیشان=https://www.jezman.ir/تیم-فوتبال-بانوان-پالایش-گاز-ایلام-تنھ/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Jezman News|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.jezman.ir/%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D9%86%DA%BE/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پالایش گاز ایلام|trans-title=Palayesh Gaz Ilam|ناونیشان=https://footballdokht.ir/team/6-PALAYESH-GAZ-ILAM-پالایش-گاز-ایلام.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Footballdokht|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://footballdokht.ir/team/6-PALAYESH-GAZ-ILAM-%D9%BE%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> === بەرزکردنەوەی قورسایی === یەکێک لە ناسراوترین کەسایەتییە وەرزشییەکانی پارێزگای ئیلام (موجتەبا مەلەکییە) کە دوو جار خاوەنی میدالیای زێڕ لە پاڵەوانێتی جیھانی بەرزکردنەوەی قورسایی لە ساڵانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ بووە، ھەروەھا خاوەنی زیاتر لە دە میدالیای زێڕی [[ئاسیا]] بووە. مەلەکی دووەم کەسە لە جیھاندا کە ٥٠٠ کیلۆگرام بە خاوی بە پێچەوە ھەڵتروشکانەوە لێداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://barbend.com/mojtaba-maleki-500kg-squat/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220901090134/https://barbend.com/mojtaba-maleki-500kg-squat/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://en.allpowerlifting.com/lifters/IRN/maleki-mojtaba-4197/</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[ئیلام]] * [[شارستانیەتی ئیلام]] * [[خوارین]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|جوگرافیا}} {{پارێزگای ئیلام}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی لوڕستان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Ilam Province}} [[پۆل:پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ئیلام]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|ئیلام]] [[پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 0xyn5fae6nkey0q1j8b2cfju5pj8wmz 0 7796 1687366 1586089 2026-10-15T07:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687366 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}} {{Coord|38|29|57|N|43|40|13|E|region:TR-65_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای وان | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Van.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٠،٩٢١ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١،١٢٨،٧٤٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٢]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٢٧٦ | وێبگە = http://www.van.gov.tr/ }} '''پارێزگای وان''' [[پارێزگا]] و شارەوانییەکی گەورەشارە لە [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] لە [[باکووری کوردستان]]، لە نێوان [[دەریاچەی وان]] و سنووری [[ئێران]]. ڕووبەرەکەی ٢٠،٩٢١ کیلۆمەتر دووجایە، و ژمارەی دانیشتووانی ١،١٢٨،٧٤٩ کەسە (٢٠٢٢). پارێزگا ھاوسنوورەکانی بریتین لە [[بدلیس]] لە ڕۆژاوا، [[سێرت]] لە باشووری ڕۆژاوا، [[شرنەخ]] و [[ھەکاری]] لە باشوور، و [[ئاگری]] لە باکوور. پایتەختی پارێزگاکە شاری [[وان]]ە، کە ژمارەی دانیشتووانی ٥٢٥،٠١٦ کەسە بەپێی ئاماری ٢٠٢٢. دووەم گەورەترین شار ئەرچیشە، کە ٩٢،٩٤٥ دانیشتووی ھەیە لە ساڵی ٢٠٢٢دا. پارێزگاکە بەشێک بووە لە پارێزگای کۆنی ڤاسپوراکان و بە یەکێک لە لانکەکانی شارستانییەتی ئەرمەنی دادەنرێت. پێش [[جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]]، پارێزگای وان یەکێک بوو لە شەش ویلایەتە ئەرمەنییەکە. زۆرینەی دانیشتووانی پارێزگاکە ئێستا [[کورد]]ن. == دیمۆگرافیا == ئەمڕۆ، پارێزگاکە بەشێوەیەکی سەرەکی لەلایەن [[کورد]]ەوە ئاوەدانکراوەتەوە و بە بەشێک لە [[کوردستانی تورکیا]] دادەنرێت. پارێزگاکە دانیشتووانێکی زۆری مەسیحی ئەرمەنی ھەبوو تا جینۆسایدەکەی ساڵی ١٩١٥. لە سەرژمێریی عوسمانیی ساڵانی ١٨٨١–١٨٨٢دا، [[سنجاقی وان]] ژمارەی دانیشتووانی ١١٣،٩٦٤ کەس بوو کە ٥٢.١٪ی [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] و ٤٧.٩٪ی [[موسڵمان]] بوون. لە سەرژمێریی ١٩١٤دا، [[سنجاق]]ەکە ژمارەی دانیشتووانی ١٧٢،١٧١ کەس بوو کە ٦٣.٦٪ی موسڵمان و ٣٥.٧٪ی ئەرمەنی بوون. دانیشتووانی پاشماوە [[ئاشووری]] بوون بە ڕێژەی ٠.٧٪. لە یەکەم سەرژمێریی [[تورکیا]]دا لە ساڵی ١٩٢٧، [[کوردی]] زۆرترین زمانی قسەپێکراوی یەکەم بوو لە پارێزگای وان (کە تا ساڵی ١٩٤٥ [[پارێزگای ھەکاری]]شی لەخۆ دەگرت) بە ڕێژەی ٧٦.٦٪، لەکاتێکدا [[تورکی]] وەک دووەم زۆرترین زمانی قسەپێکراوی یەکەم مایەوە بە ڕێژەی ٢٣.١٪. زمانە تۆمارکراوەکانی تر بریتی بوون لە [[عیبری]] بە ٠.٢٪ و [[عەرەبی]] بە ٠.١٪. لە ھەمان سەرژمێردا، موسڵمانان ٩٩.٨٪ی دانیشتووانیان پێکھێنابوو و ٠.٢٪ی پاشماوەش جوولەکە بوون. == بوومەلەرزەکان == چەندین [[بوومەلەرزە]] لە پارێزگای وان ڕوویانداوە. لە ساڵی ١٨٨١دا بوومەلەرزەیەک ڕوویدا و بووە ھۆی گیانلەدەستدانی ٩٥ کەس. لە ساڵی ١٩٤١دا، وان تووشی بوومەلەرزەیەکی وێرانکەر بوو بە گوڕی ٥.٩ ڕێکختەر. دوو بوومەلەرزەی تر لە ساڵی ٢٠١١دا ڕوویاندا کە تێیدا ٦٤٤ کەس گیانیان لەدەستدا و ٢٦٠٨ کەس بریندار بوون. لە بوومەلەرزەیەکدا بە گوڕی ٧.٢ ڕێکختەر لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١، زیاتر لە ٥٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا. لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١١، بوومەلەرزەیەک بە گوڕی ٥.٦ ڕێکختەر ھەروەھا چەندین کەسی کوشت و بووە ھۆی ڕووخانی بیناکان. == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ١١ی شوباتی ٢٠٢٦\ ٢٢ی ڕێبەندانی ٢٧٢٥}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Van Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای وان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|وان]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|وان]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] rz4muaplmm4w71yxrg9bezx0qyncn7y 0 7801 1687303 1585979 2026-10-15T04:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687303 wikitext text/x-wiki {{Coord|37|55|48|N|42|16|13|E|region:TR-56_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای سێرت | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Siirt.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]]، [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٥,٧١٧ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣١،٣١١ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٢]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٨٦ | وێبگە = http://www.siirt.gov.tr/ }} '''پارێزگای سێرت''' پارێزگایەکە لە [[تورکیا]]، [[باکووری کوردستان]]. دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە. پارێزگاکە لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[بدلیس]]، لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای باتمان|باتمان]]، لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ [[مێردین]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[شرنەخ]] و لە ڕۆژھەڵاتیشەوە لەگەڵ [[وان]]. ڕووبەرەکەی ٥،٧١٧ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، و ژمارەی دانیشتووانی ٣٣١،٣١١ کەسە (٢٠٢٢). ناوەندەکەی شاری [[سێرت]]ە. ١٢ شارەوانی، ٢٨٠ گوند و ٢١٤ مەزرا لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en</ref><ref>Watts, Nicole F. (2010). Activists in Office: Kurdish Politics and Protest in Turkey (Studies in Modernity and National Identity). Seattle: University of Washington Press. p. 167. ISBN 978-0-295-99050-7.</ref><ref>https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/kurds-kurdistan-COM_0544?s.num=167&s.start=100</ref><ref>https://www.siirt.gov.tr/yoneticilerimiz</ref> == مێژوو == بە مەبەستی [[تورکاندن|بەتورککردن]]ی [[کوردەکان]]ی سێرت، یاسای ژمارە ١١٦٤ لە حوزەیرانی ١٩٢٧ دەرچوو، کە ڕێگەی دەدا بە دروستکردنی پشکنەری گشتی (Umumi Müffetişlik, UM) کە بە حوکمی سەربازی لەژێر دۆخی نائاساییدا بەڕێوە دەبران. پارێزگای سێرت خرایە ناو ئەوەی پێی دەگوترا یەکەم پشکنەری گشتی کە تێدا پشکنەرێکی گشتی بە دەسەڵاتێکی فراوانی مەدەنی، دادوەری و سەربازییەوە حوکمڕانی دەکرد. پشکنەرە گشتییەکە پارێزگاکانی [[ھەکاری]]، سێرت، [[وان]]، [[مێردین]]، [[بەدلیس]]، [[ڕحا]]، [[خارپێت]] و [[ئامەد]]ی دەگرتەوە. پشکنەرە گشتییەکان لە ساڵی ١٩٥٢ لە سەردەمی حکوومەتی پارتی دیموکراتدا ھەڵوەشێنرانەوە. چوونی بیانییەکان بۆ پارێزگای سێرت تا ساڵی ١٩٦٥ قەدەغە بوو. لە تەممووزی ١٩٨٧، پارێزگای سێرت خرایە ناو ناوچەی دۆخی نائاسایی «OHAL»، کە بۆ بەرەنگاربوونەوەی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] ڕاگەیەندرا بوو، و لەلایەن پارێزگارێکی باڵاوە بەڕێوە دەبرا کە دەسەڵاتی زیاتری پێدرابوو لە پارێزگارێکی ئاسایی، لەوانە دەسەڵاتی گواستنەوە و نیشتەجێکردنەوەی تەواوی دانیشتووان. لە کانوونی یەکەمی ١٩٩٠ بە مەرسوومی ژمارە ٤٣٠، پارێزگارە باڵاکە و پارێزگارەکانی پارێزگاکانی ناوچەی «OHAL» پارێزبەندییان وەرگرت دژی ھەر لێپێچینەوەیەکی یاسایی سەبارەت بەو کردەوانەی ئەنجامیان دابوو بەھۆی ئەو دەسەڵاتانەی لە مەرسوومی ژمارە ٤٣٠ەوە وەریانگرتبوو. لە تشرینی دووەمی ١٩٩٩، ئەو دۆخە نائاساییەی کە پارێزگاکەی پێ بەڕێوە دەبرا، دواجار کۆتایی پێھات. == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Siirt Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای سێرت]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|سێرت]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|سێرت]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] lt7bj7h58qh5xdbzy6sbc4zto91lk1d 0 7803 1687307 1586200 2026-10-15T04:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687307 wikitext text/x-wiki {{Coord|37|26|58|N|42|34|28|E|region:TR-73_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای شرنەخ | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Şırnak.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = پارچە | ناوی_دابەشکراو = [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمە جوگرافییەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣٠,١٠٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C4%B1rnak_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٣٤٦ | وێبگە = http://www.sirnak.gov.tr/ }} '''پارێزگای شرنەخ''' یەکێک لە پارێزگاکانی کۆماری [[تورکیا]]یە کە لە [[ھەرێمی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. تا ساڵی ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە بە ٤٧٥ ھەزار و ٢٥٥ کەس مەزەندە کراوە.<ref name="citypop">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/php/turkey-sirnak.php|سەردێڕ=Şırnak|بڵاوکەرەوە=Citypopulation.de|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> ناوەندی پارێزگای شرنەخ، شاری [[شرنەخ]]ە. ==جوگرافیا== پارێزگای شرنەخ ھەندێک ناوچەی شاخاوی لە ڕۆژاوا و باشووردا ھەیە، بەڵام زۆربەی پارێزگاکە لە بەرزایییەکان پێکدێت، کە لە ئەنجامی ئەو زۆرە ڕووبارانەوە دروست بوون کە پێیدا تێدەپەڕن. ئەمانەش دیجلە (و لقەکانی ھەزیل و قزڵسو) و چایلیان دەگرێتەوە. گرینگترین چیاکان بریتین لە [[چیای جودی]] (٢٠٨٩ م)،[10] چیای گەبار، چیای نەماز و چیای ئاڵتن.<ref>Siirt 1973 (in Turkish). Ajans-Türk Matbaacilak Sanayii. 1973. p. 102.</ref> ==مێژوو== ===پشکنەریی گشتی=== بۆ مەبەستی تورککردنی دانیشتووانی ناوچەکە، لە حوزەیرانی ١٩٢٧دا، یاسای ١١٦٤ پەسەند کرا، کە ڕێگەی بە دروستکردنی پشکنەریی گشتی دا. پارێزگاکە خرایە ناو یەکەمین پشکنەریی گشتی (بە [[تورکی]]: Birinci Umumi Müfettişlik)، کە پارێزگاکانی [[پارێزگای حەکاری|ھەکاری]]، [[سێرت]]، [[وان]]، [[مێردین]]، [[شرنەخ]]، [[بدلیس]]، [[ڕحا]]، [[خارپێت]] و [[ئامەد]]ی دەگرتەوە. یەکەمین پشکنەریی گشتی لە کانوونی دووەمی ١٩٢٨دا دامەزرا و بارەگاکەی لە [[دیاربەکر]] بوو. یوو-ئێم لەلایەن پشکنەرێکی گشتییەوە بەڕێوە دەبرا، کە بە دەسەڵاتێکی بەرفراوانەوە بەسەر پرسە مەدەنی، دادوەری و سەربازییەکاندا فەرمانڕەوایی دەکرد. لە ١٩٤٨دا سیاسەتی بەڕێوەبردنی پارێزگاکە لە چوارچێوەی پشکنەریی گشتیدا وازی لێ ھێنرا و کارگێڕییەکە جارێکی تر بەکار نەھێنرایەوە، بەڵام نووسینگەی پشکنەری گشتی تەنھا لە ١٩٥٢دا و لە سەردەمی حکوومەتی پارتی دیموکراتدا ھەڵوەشێنرایەوە. ===ململانێی کورد–تورک=== شرنەخ خاڵێکی سەرەکی بووە لە ململانێی بەردەوامی کورد–تورک، کە لە ١٩٨٤دا دەستی پێ کرد. لە کاتی دامەزراندنی لە ١٩٩٠–٢٠٠٢، پارێزگای شرنەخ بەشێک بوو لە ناوچەی ئۆھال (باری نائاسایی) کە بۆ بەرەنگاربوونەوەی [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)]] ڕاگەیەندرابوو و لەلایەن پارێزگارێکی باڵاوە بەڕێوە دەبرا، کە دەسەڵاتی زیاتری لە پارێزگارێکی ئاساییی [[تورکیا]] پێدرابوو، لەوانە دەسەڵاتی گواستنەوە و نیشتەجێکردنەوەی تەواوی نیشتەجێگاکان. لە کانوونی یەکەمی ١٩٩٠دا، پارێزگاری باڵا و پارێزگارەکانی تری ناوچەی ئۆھال پارێزبەندیی ڕەھایان لە دادگاییکردن پێدرا سەبارەت بەو بڕیارانەی کە لەژێر مەرسوومی ژمارە ٤٣٠دا دابوویان. == شارستانەکان پارێزگای شرنەخ == * [[شرنەخ]] * باسان * [[جزیر]] * [[ئەلکێ]] * حەزەخ * قلابان * [[سیلۆپی]] == ئەمانەش ببینە == * [[فڕۆکەخانەی شرنەخ]] == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Şırnak Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای شرنەخ]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|شرنەخ]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|شرنەخ]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] ts0vh28asycgjpeu0vbbhpym08nsxvk 0 7805 1687304 1586633 2026-10-15T04:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687304 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|31|11|N|37|17|42|E|region:TR-58_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای سێواس | ناوی_خۆماڵی = Parêzgeha Sêwas | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Sivas.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارچە]] | ناوی_دابەشکراو = [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ناوەندی|ئاناتۆلیای ناوەندی]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٤٢٬٢٢٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Sivas_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٣٤٦ | وێبگە = http://www.sivas.gov.tr/}} '''پارێزگای سێواس''' یەکێک لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان]] لە کۆماری [[تورکیا]] لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ناوەندی]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[سێواس]]ە. ڕووبەرەکەی ٢٨،١٦٤ کیلۆمەتر دووجایە (دووەم گەورەترین پارێزگایە لە دوای [[پارێزگای قۆنیە|قۆنیە]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx|سەردێڕ=İl ve İlçe Yüz ölçümleri|بڵاوکەرەوە=General Directorate of Mapping|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٣٤،٩٢٤ کەسە (٢٠٢٢).<ref name=tuik>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports|ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[TÜİK]]|زمان=en|format=XLS}}</ref> پارێزگاکانی تەنیشتی بریتین لە [[پارێزگای یۆزگات|یۆزگات]] لە ڕۆژاوا، [[پارێزگای قەیسەری|قەیسەری]] لە باشووری ڕۆژاوا، [[پارێزگای مەرعەش|مەرعەش]] لە باشوور، [[پارێزگای مەلەتی|مەلەتی]] لە باشووری ڕۆژھەڵات، [[ئەرزنگان]] لە ڕۆژھەڵات، [[پارێزگای گیرەسون|گیرەسون]] لە باکووری ڕۆژھەڵات، و [[پارێزگای ئۆردو|ئۆردو]] لە باکوور. پایتەختەکەی [[سێواس]]ە. زۆربەی پارێزگای سێواس کەشوھەوایەکی [[کەشوھەوای کیشوەری|کیشوەریی]] تایبەت بە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ناوەندی|ناوچەی ئانادۆڵوی ناوەندی]]ی ھەیە، کە تێیدا مانگەکانی ھاوین گەرم و وشکن، لەکاتێکدا مانگەکانی زستان سارد و بەفراوین. ھەرچۆنێک بێت، بەشی باکووری پارێزگاکە ھەندێک تایبەتمەندیی کەشوھەوای [[کەشوھەوای زەریایی|زەریایی]]/[[کەشوھەوای نیمچە خولگەییی شێدار|نیمچە خولگەییی شێداری]] [[دەریای ڕەش]] نیشان دەدات، لەکاتێکدا بەشی ڕۆژھەڵاتی کاریگەریی کەشوھەوای بەرزایییەکانی [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا]]ی بەسەرەوەیە. ئەم پارێزگایە بە [[کانیی گەرم|کانییە گەرمەکان]]ی ناوبانگی دەرکردووە. ==مێژوو== ڕێڕەوی [[ڕێگای ئاوریشم]] و [[ڕێگای شاھانەی فارس]] بە سێواسدا تێدەپەڕێت. بەپێی سەرچاوە مێژووییە نووسراوەکان، ناوچەی پارێزگای سێواس بۆ یەکەمجار لە سەردەمی شارستانییەتی [[ھینتەکان|ھینتی]] لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٠ی پێش زایین ئاوەدان کراوەتەوە و بووەتە نیشتەجێبوونێکی گرینگ. پاشان ناوچەکە ڕووبەڕووی حوکمڕانیی شارستانییەتە [[ئەرمەنەکان|ئەرمەنی]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم|ڕۆمانی]]، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتی]]، [[سەلجووقییەکان|سەلجووقی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بووەوە. بناغەکانی [[تورکیا|کۆماری تورکیا]]ی مۆدێرن لە [[کۆنگرەی سێواس]] کە لە ٤ی ئەیلوولی ١٩١٩دا بە سەرۆکایەتیی [[مستەفا کەمال ئاتاتورک]] کۆبووەوە، داڕێژرا. ==بەرز و نزمی و جیۆمۆرفۆلۆژی== ===چیاکان=== چیا سەرەکییەکانی چیاکانی کۆسێ لە زنجیرە چیاکەدا ھەڵکەوتوون؛ چیای ئەسماڵی (٢،٤٠٦)، چیای تەکێلی (٢،٦٢١ م)، [[چیای کۆسێداغ (سێواس)|چیای کۆسێ]] (٣،٠٥٠ م) و کزیڵداغ (٣،٠١٥ م). چیاکانی تێجەر، ئەکداغڵار، چیاکانی ئینجەبێل، چیای یاما.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Sivas|ناونیشان=http://mihmandarotel.cumhuriyet.edu.tr/sivas|وێبگە=mihmandarotel.cumhuriyet.edu.tr/|بڵاوکەرەوە=Mihmandar Uygulama Oteli-[[Sivas Cumhuriyet University]]|پەڕە=١}}</ref> ==شارۆچکەکانی پارێزگای سێواس== • سێواس (بە [[تورکی]]: سیڤاس) • ئەزبدەر یان ئەزبەرا ژۆرین (بە [[تورکی]]: ئاکنجلار) • تۆنووس (بە [[تورکی]]: ئاڵتنیالا) • دیڤیریگی (بە [[تورکی]]: دیڤیریغی), دانیشمەند (نێوەند:براستیک),قەرەگەبان، مورسال (مەرزال), سنجان • تۆزانی (بە [[تورکی]]: دۆغانشار) • حافیک • گەمەرەک • ئاخڤانیس (بە [[تورکی]]: گۆلۆڤا) • گرین (بە [[تورکی]]: گورون) • ماجیران یان ئومرانیە یانیش ئومرانی (بە [[تورکی]]: ئیمرانلی) • قەنخال (بە [[تورکی]]: کانگال) • قۆلھیسار (بە [[تورکی]]: کۆیلوھیسار) • بلەکان (بە [[تورکی]]: شوشەھری) • سارقژە) بە [[تورکی]]: سارکشلا) • تەجەر (بە [[تورکی]]: ئولاش) • نۆرخان (بە [[تورکی]]: ئیڵدیزێلی) • قۆچگیر (بە [[تورکی]]: زارا) == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Sivas Province}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|تورکیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای سێواس]] 79ms3y6lx4vbd33wy75sie44ce6s2dw 0 7806 1687356 1586241 2026-10-15T07:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687356 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|00|02|N|41|49|38|E|region:TR-49_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای مووش | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = [[پەڕگە:Muş_in_Turkey.svg|وێنۆک]] | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = پارچە | ناوی_دابەشکراو = [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠٦,٨٨٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Mu%C5%9F_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٣٦ | وێبگە = http://www.mus.gov.tr/ }} '''پارێزگای مووش''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان]] لە [[تورکیا]] لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[مووش]]ە. ==مێژوو== پارێزگاکە بە بەشێک لە [[ئەرمەنستانی ڕۆژاوا]]ی مێژوویی دادەنرێت. پێش [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]]، ناوچەکە بەشێک بووە لە شەش ویلایەتە ئەرمەنییەکە. ئەڤنی چاکیر لە ئابی ٢٠٢٣دا وەک پارێزگاری پارێزگاکە دەستنیشان کرا.<ref>Myhill, John (2006). Language, Religion and National Identity in Europe and the Middle East: A historical study. Amsterdam: J. Benjamins. p. 32. ISBN 978-90-272-9351-0.</ref><ref>İsmail Soysal, Türkiye'nin Siyasal Andlaşmaları, I. Cilt (1920-1945), Türk Tarih Kurumu, 1983, p. 14.</ref><ref>Verheij, Jelle (2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870–1915. Brill. p. 88. ISBN 978-90-04-22518-3</ref> ==بەرز و نزمی و جیۆمۆرفۆلۆژی== بە گشتی ٨ زنجیرە چیا لە پارێزگاکەدا ھەن، کە ٤یان گەورەن. پارێزگای مووش لە ناوەڕاستدا بە چیاکانی ئۆتلووک، لە باکوورەوە بە چیاکانی ھەموورپێت، لە باکووری ڕۆژاواوە بە چیاکانی چەولیگ، لە ڕۆژاواوە بە چیاکانی شەڕەفەددین، لە باشووری ڕۆژاواوە بە چیاکانی چاوش، لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە بە چیاکانی یەعقووب ئاغا و چیاکانی بیلیجان، و لە ڕۆژھەڵاتەوە بە چیاکانی جەمالڤێردی دەورە دراوە. دەشتەکان ٢٧.٢ لە سەدی ڕووبەری پارێزگای مووش پێکدەھێنن. گرینگترینیان دەشتەکانی مووش، بوولانق، ملازگرد و لیزن.<ref>"Vadiler ve Ovalar". mus.ktb.gov.tr. Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. p. 1.</ref> ==ئابووری== لە ڕووی مێژووییەوە، مووش بە بەرھەمھێنانی [[گەنم]] دەناسرا. پارێزگاکە ڕووەکی سوورەشی لێ دەڕوا، بەڵام خەڵکە ناوخۆیییەکە لای خۆیان دەیانھێشتەوە و بۆ ڕەنگکردن بەکاریان دەھێنا. ناوچەکە کانیی [[خوێ]]شی ھەبوو. ھەتا ساڵی ١٩٢٠، ناوچەکە ئەوەندە خوێی ھەبووە کە دەوترا بەشی دابینکردنی [[ئەورووپا]] و [[ئاسیا]]ی ھەیە.<ref>https://www.loc.gov/collections/world-digital-library/about-this-collection/</ref> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Muş Province}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای مووش]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] bu9ux6t9zxfxcz2wyt27bw9qsks0hjz 0 7807 1687275 1585948 2026-10-15T04:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687275 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|31|33|N|42|23|16|E|region:TR-13_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای بدلیس | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Bitlis.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٢٨,٧٦٧ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Bitlis_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٣٤ | وێبگە = http://www.bitlis.gov.tr/ }} '''پارێزگای بەدلیس''' یەکێک لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان|باکووری کوردستانە]] کە لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی پارێزگای بدلیس، شاری [[بدلیس]]ە. ==مێژوو== ناوەندی کارگێڕی شارۆچکەی [[بدلیس]] بوو کە لە سەرچاوە کۆنە [[ئەرمەنییەکان]]دا بە باغێش ناوی دەبرا. لە ساڵی ١٩٢٧دا نووسینگەی پشکنەری گشتی دامەزرا، کە بە یاسای سەربازی فەرمانڕەوایی دەکرد. پارێزگای بدلیس خرایە ناو یەکەم پشکنەری گشتی (ئوومی موفەتیشلیک، یوو ئێم) کە پشکنەری گشتی حوکمی دەکرد. یوو ئێم پارێزگاکانی [[جۆلەمێرگ]]، [[سێرت]]، [[وان]]، [[مێردین]]، [[بدلیس]]، [[ڕحا]]، [[خارپێت]] و [[ئامەد]]ی دەگرتەوە. پشکنەری گشتی لە ساڵی ١٩٥٢ لە سەردەمی حکوومەتی پارتی دیموکراتدا ھەڵوەشایەوە.<ref>Bayir, Derya (2016-04-22). Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge. p. 139. ISBN 978-1-317-09579-8.</ref><ref>Fleet, Kate; Kunt, I. Metin; Kasaba, Reşat; Faroqhi, Suraiya (2008-04-17). The Cambridge History of Turkey. Cambridge University Press. p. 343. ISBN 978-0-521-62096-3.</ref> ==ئابووری== تا ساڵی ١٩٢٠، پارێزگاکە بڕێکی کەم لە [[ئاسن]]، [[مس]]، [[قوڕقوشم]] و [[گۆگرد]]ی بەرھەم دەھێنا. تەنانەت بڕێکی کەمتر لە [[زێڕ]] و [[زیو]] لە ناوچەکانی [[سێرت]] و [[خەیرەوان]] دۆزرانەوە. [[خوێ]] گەورەترین پیشەسازیی کانزایی لە پارێزگاکەدا پێکدەھێنا، بە ڕادەیەک کە بۆ پارێزگاکانی دەوروبەر ھەناردە دەکرا. خوێیەکە لەناو [[دەفر]]دا، بە بەکارھێنانی ھەڵمکردن بەرھەم دەھێنرا، و ٨–١٠ ڕۆژی دەخایاند تا پێدەگەیشت. تەکنیک و بازرگانییەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن [[کورد]]ە ناوخۆیییەکانەوە بەڕێوە دەبرا.<ref>Prothero, W.G. (1920). Armenia and Kurdistan. London: H.M. Stationery Office. p. 71.</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Bitlis Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای بدلیس]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|بدلیس]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|بدلیس]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] 1bai334jijmgtmvddem8is50mq077ae 0 7809 1687261 1592938 2026-10-15T01:38:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687261 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|04|55|N|41|24|26|E|region:TR-72_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای باتمان | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Batman Turkey Provinces locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 250px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١٠,٢٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Batman_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٨٨ | وێبگە = http://www.batman.gov.tr/ }} '''پارێزگای باتمان''' پارێزگایەکی [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]]یە کە لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[ئێلح]]ە. == جوگرافیا == پارێزگاکە ڕووبەری {{cvt|4,477|km2}} داگیر دەکات.<ref name=area>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx|سەردێڕ=İl ve İlçe Yüz ölçümleri|بڵاوکەرەوە=General Directorate of Mapping|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ناوچەیەکی شاخاویدایە و تێکڕای بەرزییەکەی ٥٥٠ مەترە، کە ھەزاران ئەشکەوتی تێدایە. بەرزترین چیاکان بریتین لە کێوەکانی ساسۆن (٢٥٠٠ م)، مەلێتۆ (٢٩٦٧ م)، کوشاکڵێ داغی (١٩٤٧ م)، ئاڤجی داغی (٢١٢١ م)، مەیدانۆک تەپەسی (٢٠٤٢ م)، کۆرتەپە (٢٠٨٢ م) و ڕامان داغی (١٢٨٨ م). چەندین ڕووبار بە ناو پارێزگاکەدا دەڕژێن، لەوانە [[دیجلە]]، [[ڕووباری باتمان|باتمان]]، ساسۆن و گارزان. ڕووباری باتمان بە درێژایی {{cvt|115|km}} لە باکوورەوە بۆ باشوور دەڕژێت، سنوورێکی سروشتی لە نێوان پارێزگای باتمان و [[پارێزگای دیاربەکر|پارێزگای ئامەد]] پێکدەھێنێت. دیجلە لە ڕۆژاواوە بۆ ڕۆژھەڵات دەڕژێت، پێش ئەوەی لە پارێزگاکە بچێتە دەرەوە لەگەڵ ڕووباری باتمان یەکدەگرێت. ===قەزاکان=== [[پەڕگە:Batman location districts.png|وێنۆک|left]] پارێزگاکە دابەش کراوە بۆ شەش قەزا: * '''[[قەزای باتمان|باتمان]]''' * [[قەزای بێشیری|بێشیری]] * [[قەزای گەرجووس|گەرجووس]] * [[قەزای حەسکیف|حەسکیف]] * [[قەزای کۆزلووک|کۆزلووک]] * [[قەزای ساسۆن|ساسۆن]] ٢٨٩ گوند لە پارێزگاکەدا ھەن.<ref>[https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx Köy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |date=2015-07-06 }}, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.</ref> == دانیشتووانناسی == [[File:BATDEMO.PNG|270px|thumb|گەشەی دانیشتووانی پارێزگای باتمان (١٩٩٠–٢٠٢٠)]] ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە بە خێرایی زیادی کردووە، کە گوایە بەھۆی ڕژانی ھێزی کار بۆ پایتەخت بووە کە لەلایەن پیشەسازیی نەوتەوە ھان دراوە.{{Citation needed|reason=Causal claim linking growth specifically to workforce migration rather than natural increase|date=December 2025}} لە نێوان ١٩٩٠–٢٠٠٠، ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ڕێژەی ٥٪ لە ساڵێکدا زیادی کردووە. کۆی ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٦٣٤,٤٩١ کەس بووە. {{Historical populations |align=right |footnote=Source:Turkstat<ref>[https://biruni.tuik.gov.tr/nufusmenuapp/menu.zul Genel Nüfus Sayımlاری]</ref><ref>[https://kutuphane.tuik.gov.tr/yordambt/yordam.php Turkstat]</ref><ref name="Turkstat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210 |سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2020 |بڵاوکەرەوە=Turkish Statistical Institute |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211028044112/https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> |1990|344,669 |2000|456,734 |2010|510,200 |2020|620,278 |percentages=pagr }} == ئابووری == ئابووریی پارێزگاکە بە توندی لەلایەن سەرچاوە ھایدرۆکاربۆنییەکانیەوە پێناسە دەکرێت. چەندین کێڵگەی نەوتی سەرەکی لە پارێزگاکەدا ھەڵکەوتوون، لەوانە [[کێڵگەی نەوتی باتی ڕامان]]، کە ڕۆژانە نزیکەی ٧,٠٠٠ بەرمیل بەرھەم دەھێنێت و گەورەترین کێڵگەی نەوتە لە تورکیا.<ref name="oil" /><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Sacaeddin Sahin|ناونیشان=http://tejaswy.com/books/eor2/eor2/Group%20assignment/Bati%20raman%20case%20study.pdf|سەردێڕ=Bati Raman Field Immiscible CO2 Application: Status Quo and Future Plans|ساڵ=٢٠٠٨|journal=SPE Reservoir Evaluation & Engineering|بەرگ=١١|issue=4|پەڕەکان=٧٧٨–٧٩١|doi=10.2118/106575-PA|display-authors=etal|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716202907/http://tejaswy.com/books/eor2/eor2/Group%20assignment/Bati%20raman%20case%20study.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەوتی خاو لە ڕێگەی بۆرییەکی {{cvt|511|km}} کە لە ساڵی ١٩٦٧ دروست کراوە لە باتمانەوە بۆ شاری بەندەری [[دۆرتیۆل]] لەسەر [[دەریای ناوەڕاست]] دەگوازرێتەوە. بۆرییەکی تر ({{cvt|41|km}}) باتمان بە شەڵمۆ دەبەستێتەوە، کە شوێنی دووەم گەورەترین کێڵگەی نەوتی تورکیایە.<ref>[http://www.transatlanticpetroleum.com/s/Turkey.asp Selmo Oil Field] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110302090923/http://www.transatlanticpetroleum.com/s/Turkey.asp |date=March 2, 2011 }}, TransAtlantic Petroleum</ref> ھەردوو بۆرییەکە لەلایەن [[بۆتاش|BOTAŞ]] بەڕێوەدەبرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.botas.gov.tr/index.asp |سەردێڕ= Batman-Dörtyol Petrol Boru Hattı (Turkish) |بڵاوکەرەوە= BOTAŞ |ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110827162929/http://www.botas.gov.tr/index.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٧ی ئابی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=International Transport Forum|نووسەر٢=Organisation for Economic Co-operation and Development|سەردێڕ=Intermodal transport: National peer review: Turkey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Q_vusRsNdtQC&pg=PA94|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=International Transport Forum|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٢١-٠٢٢٢-٠|پەڕەکان=٨٧, ٩٤}}</ref> ژێرخانی وزە [[بەنداوی باتمان]] لەخۆدەگرێت، کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦–١٩٩٩ دروست کراوە. بەرزییەکەی ٨٥ مەترە و توانای بەرھەمھێنانی کارەبای ساڵانەی ٤٨٣ گێگاوات کاتژمێرە (لووتکەی ھێز ١٩٨ مێگاوات). حەوزە پەیوەندیدارەکە ڕووبەری ٤٩ کیلۆمەتر دووجایە و قەبارەکەی ١.١٧٥ کیلۆمەتر سێجایە، ئاو بۆ ڕووبەری {{convert|37744| ha}} دابین دەکات.<ref>[http://www.dsi.gov.tr/baraj/detayeng.cfm?BarajID=188 Batman Dam] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140702215954/http://www.dsi.gov.tr/baraj/detayeng.cfm?BarajID=188 |date=July 2, 2014 }}, General Directorate of State Hydraulic Works</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; padding:10px" |+کێڵگە نەوتییەکانی پارێزگای باتمان<ref name="oil">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Upper cretaceous carbonate reservoirs of the Raman Field, Southeast Turkey|doi=10.1007/BF03174401|نووسەر=Gengiz Keskin and Cengiz Can|journal= [[Carbonates and Evaporites]]|ساڵ=١٩٨٦|بەرگ=١|issue=1|پەڕەکان=٢٥–٤٣|s2cid=129219634}}</ref> !ناو!!دۆزرایەوە!!بەرھەمھێنان<br />دەستی پێکرد لە!!یەدەگ <br />(ملیۆن [[بەرمیل (یەکە)|بەرمیل]])!!بەرھەمھێنان <br />(بەرمیل/ڕۆژ، ٢٠٠٧) |- |[[کێڵگەی نەوتی باتی کۆزلووکا|باتی کۆزلووکا]]||١٩٧٨ || ١٩٨٠|| ١٣٨ || ١٥٠٠ |- |[[کێڵگەی نەوتی باتی ڕامان|باتی ڕامان]]||١٩٦١ || ١٩٦٢|| ١٨٥٠ || ٧٠٠٠ |- |[[کێڵگەی نەوتی دینچەر]]||١٩٨٨ || ١٩٩٠|| ٥٥ || ٤٠٠ |- |[[کێڵگەی نەوتی گارزان]]||١٩٥١ || ١٩٥٦|| ١٦٣ || ١٧٠٠ |- |[[کێڵگەی نەوتی ئیکیزتەپە]]||١٩٨٨ || ١٩٩٠|| ٥٣ || ٤٠٠ |- |[[کێڵگەی نەوتی ڕامان]]||١٩٤٠ || ١٩٤٧|| ٤٠٠ || ٤٠٠٠ |} == شوێنە مێژووییەکان == پارێزگاکە لە ڕووی مێژووی شوێنەوارییەوە دەوڵەمەندە. گرینگترین شوێن، شاری کۆنی [[حەسکیف]]، لە ساڵی ٢٠٢٠دا دوای تەواوبوونی [[بەنداوی ئڵیسوو]] تا ڕادەیەکی زۆر ژێر ئاو کەوت. چەندین مۆنۆمێنتی سەرەکی، لەوانە گۆڕی زەینەل بەگ و حەمامی ئارتووقی، پێش لافاوەکە گواسترانەوە بۆ پارکێکی نوێی شوێنەواری ([[حەسکیف]]ی نوێ).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-51579222|سەردێڕ=Hasankeyf: The ancient town swallowed by a dam|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-51579222 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}</ref> شوێنە مێژووییە ناودارەکانی دیکە بریتین لە [[پردی مەڵابادی]]، کە لە ساڵانی ١١٤٦–١١٤٧ لەلایەن [[ئارتوقییەکان|ئارتووقییەکان]] لە نێزیک [[سێلوان، تورکیا|سێلوان]] دروست کراوە، و خانەقای ئیمام عەبدوڵڵا دەروێش. == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Batman Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای باتمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|باتمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|باتمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] mxtdi7i0kf32s57zpcwvv5helfg5uuu 0 7810 1687373 1586218 2026-10-15T07:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687373 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|02|28|N|40|40|33|E|region:TR-12_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای چەولیگ | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = پارێزگای بینگۆل | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Bingöl.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]]، [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨,٠٠٣ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٢،٥٥٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٢]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٢٦ | وێبگە = http://www.bingol.gov.tr/ }} '''پارێزگای چەولیگ''' یان '''پارێزگای بینگۆل''' پارێزگایەکی [[تورکیا]]، [[باکووری کوردستان]]ە، ناوەندەکەی شاری [[چەولیگ]]ە. ئەم پارێزگایە پێش ساڵی ١٩٤٥ بە پارێزگای چەپاقچوور (بە [[ئەرمەنی]]: Ճապաղջուր، بە واتای: «ئاوی بڵاوبووەوە») دەناسرا، کاتێک ناوەکەی گۆڕدرا بۆ پارێزگای بینگۆل. ڕووبەرەکەی ٨،٠٠٣ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە و ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٢،٥٥٦ کەسە (٢٠٢٢). پارێزگاکە ١١ شارەوانی، ٣٢٥ گوند و ٦٩٣ مەزرە لەخۆدەگرێت. شارۆچکەی گەنچ شوێنی سەرھەڵدانی [[شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران]] بوو لە ساڵی ١٩٢٥ و لە کاتی شۆڕشەکەدا زۆربەی ناوچەکە لەلایەن شۆڕشگێڕانەوە کۆنترۆڵکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.bingol.gov.tr/valilik-tarihcesi</ref><ref>"Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2021" (XLS) (in Turkish). TÜİK. Retrieved 30 January 2023.</ref> ==جوگرافیا== گەورەترین دەریاچە لە پارێزگای بینگۆل [[دەریاچەی بەحری]]یە. چیا سەرەکییەکانی پارێزگای بینگۆل بریتین لە [[چیاکانی گەنچ]]، [[چیاکانی ئاکچارا]]، [[چیاکانی شەرەفەددین]] و [[چیاکانی بینگۆل]].<ref>https://www.bingol.edu.tr/documents/file/bu_MagazineSeries/BAD_3-a2bf3365-0197-48b9-9dd1-2cbf050615fa.pdf</ref> ==دیمۆگرافیا== کورد زۆرینەی پارێزگاکە پێکدەھێنێت و پارێزگاکە بە بەشێک لە [[کوردستانی تورکیا]] دادەنرێت. دانیشتووانەکەی زۆرینە [[سوننە]]ن و پارێزگارن (موحافیزەکار) و زۆریان پەیڕەوی تەریقەتی [[نەقشبەندی]]ن. سەرباری ئەوەش پارێزگاکە کەمینەیەکی بەرچاوی [[عەلەوی]] تێدایە. لە ڕووی زمانەوانییەوە، بەشەکانی باشووری پارێزگاکە بە [[زازاکی]] دەدوێن، لەکاتێکدا بەشەکانی باکوور بە [[کورمانجی]] دەدوێن. زۆرێک لە زازا-ئاخێوەکان بە کورمانجیش قسە دەکەن. ===ئاماری زمان و ئایین=== پارێزگای بینگۆل لە سەردەمی [[عوسمانی]]دا بەشێک بوو لە [[ویلایەتی بدلیس]] وەک [[سەنجەقی گەنچ]] و لە سەرژمێریی ١٨٨١-١٨٨٢دا ژمارەی دانیشتووانی ٣٦،٠١١ کەس بوو. ٨٥.٧٪ی دانیشتووان [[موسڵمان]] و ١٤.٣٪ی کە دەمایەوە [[ئەرمەنی]] بوون. لە سەرژمێریی ١٨٩٧دا، [[سەنجەق]]ەکە ٤٧،٦٥٢ کەسی ھەبوو، کە ٨٨.١٪یان موسڵمان و ١١.٩٪یان ئەرمەنی بوون. ھەموو ئەرمەنییەکان پەیڕەوی [[کڵێسای نێردراوی ئەرمەنی]] بوون. لە سەرژمێریی ١٩٠٦-١٩٠٧دا، سەنجەقەکە ٤٥،٢١٥ کەسی ھەبوو کە ٨٦.٨٪یان موسڵمان بوون و ئەرمەنییەکان ١٣.٢٪ی کە دەمایەوەیان پێکدەھێنا. لە کۆتا سەرژمێریی عوسمانیدا لە ساڵی ١٩١٤، ناوچەکە ژمارەی دانیشتووانی ٣٨،٠٩٦ کەس بوو کە ٩٣.٩٪یان موسڵمان و ٦.١٪یان ئەرمەنی بوون. یەکەم سەرژمێریی تورکی کە پارێزگای بینگۆلی تێدابوو سەرژمێریی ١٩٤٥ بوو، کە تێیدا ژمارەی دانیشتووان ٧٥،٥٥٠ کەس بوو کە ھەموویان موسڵمان بوون. لە ڕووی زمانەوانییەوە، زۆرترین زمانی یەکەم کە قسەی پێ دەکرا [[کوردی]] بوو بە ڕێژەی ٥٥.٧٪، بەدوایدا [[تورکی]] بە ٤٣.٨٪ و [[زمانی چەرکەسی|چەرکەسی]] بە ٠.٤٪ دەھات. لە سەرژمێریی ١٩٥٠دا، کوردی زمانی یەکەم بوو بۆ ٧٦.٥٪ی دانیشتووان کە ژمارەیان ٩٧،٣٢٨ کەس بوو، لەکاتێکدا تورکی وەک دووەم گەورەترین زمان مایەوە بە ڕێژەی ٢٢.٩٪ و چەرکەسی ٠.٤٪. لە کۆتا سەرژمێریدا لە ساڵی ١٩٦٥، کوردی ٥٨.٣٪ و تورکی ٤١.٦٪ بوو. ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٦ دەریخست کە ٩٠.٤٪ی دانیشتووان بە [[تورکی]]، ٦٤.١٪ بە [[زازاکی]]، ٤٠.١٪ بە [[کورمانجی]] و ٥.٦٪ بە [[عەرەبی]] قسەیان دەکرد. ==مێژوو== لە ١٩٢٣ بۆ ١٩٢٩، پارێزگای بینگۆل بەشێک بوو لە [[پارێزگای خارپێت]] و لە ١٩٢٩ بۆ ١٩٣٦ بەشێک بوو لە [[پارێزگای مووش]]. لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٣٦ بوو بە پارێزگا.<ref>Bayir, Derya (2016-04-22). Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge. pp. 139–141. ISBN 978-1-317-09579-8.</ref> لە کانوونی یەکەمی ١٩٣٥ یاسای تونجەلی دەرچوو کە داوای حکوومەتێکی بەھێزتری دەکرد لە ناوچەکەدا. بۆیە، ئەو ناوچەیەی کە پارێزگای ئێستای بینگۆلی تێدایە، لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای تونجەلی|دێرسیم]]، [[پارێزگای ئەرزنگان|ئەزرنگان]] و [[پارێزگای خارپێت|خارپێت]] لە کانوونی دووەمی ١٩٣٦ خرایە ناو چوارەمین پشکنەری گشتی (Umumi Müfettişlik, UM). چوارەمین پشکنەری گشتی لەلایەن فەرماندەیەکی پارێزگارەوە بەڕێوەدەبرا. ھەموو کارمەندانی شارەوانییەکان دەبوایە سەر بە سەربازی بوونایە و فەرماندەی پارێزگار دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو تەواوی گوندەکان چۆڵ بکات و لە بەشەکانی دیکەی پارێزگاکە نیشتەجێیان بکاتەوە. لە ساڵی ١٩٤٦ یاسای تونجەلی ھەڵوەشایەوە و باری نائاسایی لابرا بەڵام دەسەڵاتی چوارەمین پشکنەری گشتی گوازرایەوە بۆ سەربازی. پشکنەری گشتی لە ساڵی ١٩٥٢ لە سەردەمی حکوومەتی پارتی دیموکراتدا ھەڵوەشایەوە.<ref>Cagaptay, Soner (2006-05-02). Islam, Secularism and Nationalism in Modern Turkey: Who is a Turk?. Routledge. p. 110. ISBN 978-1-134-17448-5.</ref><ref>Fleet, Kate; Kunt, I. Metin; Kasaba, Reşat; Faroqhi, Suraiya (2008-04-17). The Cambridge History of Turkey. Cambridge University Press. p. 343. ISBN 978-0-521-62096-3.</ref> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Bingöl Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای بینگۆل]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|بینگۆل]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|بینگۆل]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٦]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] 58xw2z25nt6feru0qqyaozt27d448r6 0 7812 1687294 1586074 2026-10-15T04:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687294 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|12|53|N|39|28|17|E|region:TR-62_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای دێرسم | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Tunceli.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =٧٤٠٦ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٤،٣٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٢]]<ref>https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٣٩٢ | وێبگە = http://www.tunceli.gov.tr/ }} '''پارێزگای دێرسیم''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[تورکیا]] لە [[باکووری کوردستان]]، دەکەوێتە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی [[ئەنادۆڵ]]. پایتەختەکەی شاری [[مامەکی]]یە کە ڕووبەرەکەی ٧٤٠٦ کیلۆمەتر دووجایە و ژمارەی دانیشتووانی ٨٤،٣٦٦ کەسە و ڕێژەی چڕی دانیشتووان ١٢/کیلۆمەتر دووجایە. دانیشتوانەکەی [[کورد]]ی [[عەلەوی]]ن کە بە [[زازاکی|شێوەزاری زازا]] قسە دەکەن و شارەکەیان بە دێرسیم ناودەبەن، لە [[کۆمەڵکوژیی دێرسیم|شۆڕشی سەید ڕەزا دێرسیم]]ەوە لە ساڵی ١٩٣٦ەوە ناوەندێکی بەھێزی بزووتنەوەی [[ناسیۆنالیزم|ناسیۆنالیستی]] کوردی بووە.<ref>https://web.archive.org/web/20160224065730/http://www.todayszaman.com/latest-news_after-78-years-turkey-to-restore-tuncelis-original-name_326382.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303222846/http://cografya.bilecik.edu.tr/Dosya/Arsiv/Harun%20Tun%C3%A7el%20Makaleler/T%C3%BCrkiye%E2%80%99de%20%C4%B0smi%20De%C4%9Fi%C5%9Ftirilen%20K%C3%B6yler.pdf</ref><ref>http://www.ttrehber.turktelekom.com.tr/trk-web/alankodlari.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110822080457/http://www.ttrehber.turktelekom.com.tr/trk-web/alankodlari.html |date=٢٢ی ئابی ٢٠١١ }}</ref> ==مێژوو== ===سەردەمی بڕۆنز=== ئەم ناوچەیە لە ٢٠٠٠ەکانی پێش زاییندا بە «ئیشووا» دەناسرا. لە ئەنجامی ململانێی [[پاشایەتیی ئیشووا]]، کە لەلایەن [[حووری]]یەکانەوە لە ناوچەکەدا دامەزرابوو، لەگەڵ [[ھیتییەکان]]، ناوچەکە لە ١٦٠٠ەکانی پێش زاییندا کەوتە ژێر دەسەڵاتی ھیتییەکان. ===سەردەمی ئاسن=== پاشان، کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ئورارتوو|ئورارتییەکان]] و ڕۆژاواییترین بەشی وڵاتی ئورارتووی پێکھێنا. دوای ئەوە، لەلایەن [[مادەکان]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]] فەرمانڕەوایی کرا، و دوای ئەوەش لەلایەن [[ئەسکەندەری مەزن]]، پاشای مەقدۆنیا فەرمانڕەوایی کرا. ===فەرمانڕەواییی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی=== ئەگەرچی بوونی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ناوچەکەدا دوای ئەوەی [[محەممەدی دووەم]]ی فاتیح لە ساڵی ١٤٧٣دا بەسەر [[ئاق قۆینلۆ]]دا سەرکەوت، دەستی بە دەرکەوتن کرد، بەڵام چوونە ناو خاکەکانی عوسمانی لە دوای [[شەڕی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤دا، لە سەردەمی [[سەلیمی یەکەم]]دا ڕوویدا. بەڵام، پێکھاتە جوگرافییە سەخت و ناھەموارەکەی ناوچەکە یارمەتیدەر بوو لە پاراستنی خۆسەرییەکەی، و کۆنترۆڵی ناوچەکەی لە حکوومەتی ناوەندی دوور خستەوە. خەڵکی دێرسیم لە ماوەی لاوازیی کارگێڕییە ناوەندییەکاندا ھەڵوێستی یاخیبووانەیان نیشان دەدا. یاخیبوونە جۆراوجۆرەکانی [[ئەرمەنی]] و [[کورد]]ە [[عەلەوی]]یەکان لە ساڵانی ١٨٧٧، ١٨٨٥، ١٨٩٢، ١٩٠٧، ١٩١١، ١٩١٤ و ١٩١٦ لە ناوچەکەدا ڕوویان دا.<ref>Tuncel 2012, pp. 380–381.</ref> ==جوگرافیا== پارێزگا ھاوسێکان بریتین لە [[ئەرزنگان]] لە باکوور و ڕۆژاوا، [[خارپێت]] لە باشوور، و [[چەولیگ]] لە ڕۆژھەڵات. پارێزگاکە ڕووبەری ٧،٥٨٢ کیلۆمەتر دووجا (٢،٩٢٧ میل دووجا) دادەپۆشێت. توونجەلی بەھۆی ھێڵی باکووری ڕۆژھەڵاتی ھێڵی پانتایی و درێژیی یەکسانەوە دەبڕدرێت. پارکە نەتەوەیییەکەی دۆڵی مونزوور لە [[چیاکانی مونزوور]] لەم پارێزگایەدا ھەڵکەوتووە. [[دەریاچەی کاراگۆل]] یەکێکە لە گەورەترین دەریاچەکانی [[پارێزگای دێرسیم]]. ئەوانی تریش [[دەریاچەی چنینلی]] و دەریاچەی بارالارنن. پارێزگای توونجەلی بەرزایییەکە کە بە زنجیرە چیا بەرز و پڕ لە دارستانەکانی دەناسرێتەوە. ناوچە مێژووییەکەی دێرسیم، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەگەڵ پارێزگای دێرسیمدا دەگونجێت، نزیکەی لە نێوان ڕووبارەکانی کاراسوو و موراددایە، کە ھەردووکیان لقەکانی [[فورات]]ن. ==دانیشتووان== ===زمان=== لە ساڵی ١٩٢٧دا، دابەشبوونی زمانی دێرسیم ٦٩.٥٪ [[کوردیی کرمانجی]] و [[زازاکی]]، ٢٩.٨٪ [[تورکی]] و ٠.٧٤٪ [[ئەرمەنی]] بوو. کوردیی کرمانجی زاراوەی سەرەکییە لە دەوروبەری [[پێرتەک]]، لەکاتێکدا زازاکی لە [[ھۆزات]]، [[پولوموور]]، [[ئۆڤاجک]] و نازمییە دەئاخێورێت. ھەردوو کورمانجی و زازا لە شارۆچکەی دێرسیم و مازگێرت دەئاخێورێت.<ref>https://dergipark.org.tr/tr/pub/firatsbed/article/177659</ref><ref>Malmîsanij, Mehemed (1988). "Dımıli ve Kurmanci Lehçelerinin Köylere Göre. Dağılımı". Berhem (in Kurdish and Turkish). 3: 62–67.</ref> ===زازاکان/عەلەوییەکان=== زۆربەی دانیشتووانی دێرسیم کوردانی [[زازا]]ن و زۆربەیان پەیڕەوی عەلەویبوونی کوردی دەکەن. زازاکان لە ماوەی سەدەکانی ١٠–١٢دا کۆچیان کردووە بۆ دێرسیم. ئەمڕۆ، ناوچەی دێرسیم چەق و خاکی پیرۆزی کوردە عەلەوییەکانە. گۆشەگیریی ناوچەکە لەژێر کاریگەریی مەزھەبی سوننەی باڵادەستی [[ئیسلام]] لە [[تورکیا]] پاراستوویەتی، کە یارمەتیدەر بووە لە پاراستنی کەسایەتییە عەلەوییەکەی بە تەواوی.<ref>Gültekin (2019), p. 4.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Tunceli Province}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای دێرسم]] [[پۆل:باکووری کوردستان|دێرسم]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] 1cm8cs90tumfhznsql3qzifuttesax0 0 7813 1687287 1586260 2026-10-15T04:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687287 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|40|03|N|39|21|35|E|region:TR-23_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای خارپێت | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Latrans-Turkey_location_Elaz%C4%B1%C4%9F.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمە جوگرافییەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٥٢,٦٤٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/El%C3%A2z%C4%B1%C4%9F_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٢٤ | وێبگە = http://www.elazig.gov.tr/ }} '''پارێزگای خارپێت''' یان '''پارێزگای ئەلازیغ''' یەکێک لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان]] کە دەکەوێتە [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/08042020|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200924150136/https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/08042020|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>زۆرینەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە [[کورد]]ن و بە شێوەزاری [[زازاکی|کوردی زازاکی]] دەدوێن، ناوەندی پارێزگاکە، شاری [[خارپێت]]ە. ==مێژوو== لە ساڵی ١٩٢٧دا نووسینگەی پشکنەری گشتی دامەزرا، کە بە یاسای سەربازی فەرمانڕەوایی دەکرد. پارێزگاکە خرایە ناو یەکەمین پشکنەریی گشتی کە پشکنەری گشتی فەرمانڕەوایی لێ دەکرد. پشکنەریی گشتی پارێزگاکانی [[پارێزگای حەکاری|حەکاری]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]]، [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای مێردین|مێردین]]، [[پارێزگای بدلیس|بدلیس]]، [[پارێزگای ڕحا|ڕحا]]، خارپێت و [[پارێزگای ئامەد|ئامەد]]ی دەگرتەوە. لە کانوونی یەکەمی ١٩٣٥دا، یاسای توونجەلی پەسەند کرا، کە داوای حکوومەتێکی بەھێزتری لە ناوچەکەدا دەکرد. لە کانوونی دووەمی ١٩٣٦دا پارێزگای خارپێت خرایە ژێر دەسەڵاتی چوارەمین پشکنەریی گشتیی تازە دامەزراو، کە پارێزگاکانی خارپێت، [[ئەرزنگان]]، [[بینگۆل (پارێزگا)|بینگۆل]] و [[دێرسیم]] دەگرتەوە و ناوەندەکەی لە شاری [[خارپێت]] بوو. چوارەمین پشکنەری گشتی لەلایەن پارێزگار-فەرماندەیەکەوە بەڕێوە دەبرا. زۆربەی کارمەندانی شارەوانییەکان دەبوو لە سەربازی بن و پارێزگار-فەرماندە دەسەڵاتی چۆڵکردنی تەواوی گوندەکان و نیشتەجێکردنەوەیان لە بەشێکی تری پارێزگاکەدا ھەبوو. لە ١٩٤٦دا یاسای توونجەلی ھەڵوەشێنرایەوە و باری نائاسایی لادرا بەڵام دەسەڵاتی چوارەمین پشکنەری گشتی گوازرایەوە بۆ سوپا.<ref>Jongerden, Joost (1 January 2007). The Settlement Issue in Turkey and the Kurds: An Analysis of Spatical Policies, Modernity and War. BRILL. p. 53. ISBN 978-90-04-15557-2.</ref><ref>Bayir, Derya (2016-04-22). Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge. p. 139. ISBN 978-1-317-09579-8.</ref><ref>Cagaptay, Soner (2 May 2006). Islam, Secularism and Nationalism in Modern Turkey: Who is a Turk?. Routledge. pp. 108–110. ISBN 978-1-134-17448-5.</ref><ref>Cagaptay (2006), p.110</ref><ref>Soner Çaǧaptay, Islam, Secularism, and Nationalism in Modern Turkey: Who is a Turk?, Taylor & Francis, 2006, ISBN 978-0-415-38458-2, p. 48</ref><ref>Bayir, Derya (2016-04-22). Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge. pp. 139–141. ISBN 978-1-317-09579-8.</ref> ==جوگرافیا== [[خارپێت]] بە ئاراستەیەکی گشتی لە ڕۆژاوا-باشووری ڕۆژاواوە بەرەو ڕۆژھەڵات-باکووری ڕۆژھەڵات درێژ دەبێتەوە، بەدرێژایی ھێڵی پانی و درێژیی جوگرافیی یەکسان. سەرچاوەی ڕووباری [[فورات]] لەم پارێزگایەیە. ٨٢٦ کم٢ (٣١٩ میل چوارگۆشە) لە ڕووبەرەکەی بە دەریاچەی بەنداوەکان و دەریاچە سروشتییەکان داپۆشراوە. ==ئابووری== لە ڕووی مێژووییەوە، پارێزگاکە [[زیو]]ی بەرھەم دەھێنا، کە لە ١٨٨٥دا دەرھێنانی وەستا. [[حکوومەتی تورکیا]] ھەوڵی دا کانەکان نوێ بکاتەوە؛ بەڵام تێچووی [[سووتەمەنی]] و وزە بووە ھۆی داخستنیان. لە ساڵی ١٩٠٣دا کانێکی زیو لە پالو ھێشتا بەرھەمی ھەبوو، وەک [[خەڵووز]]یش. خەڵووز لە ناوچەکانی تری پارێزگاکەشدا دەدۆزرێتەوە. زێڕ و [[خوێ]]ش بەرھەم دەھێنرا. ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کوردستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Elazığ Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خارپێت]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|خارپێت]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|خارپێت]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] jk7ann8kkbngrqu82bnwkj4xyxzy7w0 0 8117 1687321 1557306 2026-10-15T05:17:01Z AKO ILAM 79727 /* دانیشتووان */ 1687321 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Locator_map_Iran_Lorestan_Province.png|وێنۆک|چەپ|پارێزگای لوڕستان]] '''پارێزگای لوڕستان''' ({{langx|Lrc|text=لوڒسۊن}}) یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ئێران]]، وە بەشێکە لە [[لوڕستانی بچووک]]. ژمارەی دانیشتوانی ئەم پارێزگایە لە ساڵی ٢٠١٦دا، ١،٧٦٠،٦٤٩ کەس بووە.<ref>{{سەرژمێریی ٢٠١٦ی ئێران}}</ref> شاری [[خوڕەماوە]] ناوەندی پارێزگای لوڕستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییی کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> == شارستانەکان == {{سەرەکی|پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای لوڕستان}} [[پەڕگە:شارستانەکانی پارێزگای لوڕستان.jpg|thumb|شارستانەکانی پارێزگای لوڕستان]] پارێزگای لوڕستان لە ١١ [[شارستان]] پێکھاتووە کە بریتین لە: # [[شارستانی ئەزنا]] # [[شارستانی ئەلیگوودەرز]] # [[شارستانی ورووگڕ]] # [[شارستانی پاپێڵ]] # [[شارستانی خورەماوە]] # [[شارستانی دووروود]] # [[شارستانی دەورە]] # [[شارستانی دڵفان]] # [[شارستانی سلسلە]] # [[شارستانی کوویەشت]] # [[شارستانی ڕوومێشکان]] == دانیشتووان == [[پەڕگە: Lorestan Province Ethnic Map.png|350px|farme|thumb|left|بڵاوبوونەوەی ئیتنیکەکان لە پارێزگای لوڕستاندا]] دانیشتووانی ئەم پارێزگایە لە نەتەوەکانی [[لوڕ|لوڕ]] و [[لەک|کوردی لەک]] پێک ھاتووە. ھەروەھا جەماوەرێکی کەم ژمار لە تورکەکانی ئازەری و [[قەشقایی]]، ئەرمەنی و یەھوودیش لە پارێزگای لوڕستاندا دەژێن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سەگوەند|یەکەم=ئەحمەد|سەردێڕ=جوگرافیای پارێزگای لوڕستان|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=خوڕەماوە|پەڕەکان=٣٠}}</ref> {{bar box | title=گرووپە ڕەگەزییەکانی پارێزگای لوڕستان (٢٠١٦)<ref> نەسیری, موژگان (٢٠١٦). جوگرافیا. تاران: ئەنجامی کتێب.</ref> | titlebar=#ddd | left1='''گرووپە ڕەگەزییەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|[[لەک|کوردی لەک]]|yellow|٥۰}} {{bar percent|[[لوڕ]]|blue|٥۰}} }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی لوڕستان}} {{پۆلی کۆمنز|Lorestan Province}} {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|لوڕستان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|لوڕستان]] [[پۆل:پارێزگای لوڕستان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:نیشتنگە لوڕییەکان]] 1ty6q60rrjxxtsy2gmawinfszo54p4p 0 8724 1687256 1586033 2026-10-15T01:37:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687256 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} [[پەڕگە:IranArdabil.png|چەپ|وێنۆک|200px|پارێزگای ئەردەوێڵ]] '''پارێزگای ئەردەوێڵ''' یەکێکە لە [[پارێزگاکانی ئێران]] کە کەوتۆتە باکووری ڕۆژاوای [[ئێران]]. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[ئەردەوێڵ]]ە و زۆربەی دانیشتووانی [[ئازەری]]ن. پارێزگای ئەردەوێڵ لە باکووردا لەگەڵ کۆماری [[ئازەربایجان]]، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ [[پارێزگای گیلان]]، لە باشووردا لەگەڵ [[پارێزگای زەنگان]] و لە ڕۆژئاوادا لەگەڵ [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] ھاوسنوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> == مێژوو == [[پەڕگە:Sheikh-safi.jpg|thumb|upright|گۆڕی شێخ سەفی]] تایبەتمەندییە سروشتییەکانی پارێزگای ئەردەوێڵ لە [[ئاوێستا]]دا ئاماژەیان پێ کراوە، کە بەپێی ئەو [[زەردەشت]] لە تەنیشت ڕووباری [[ڕووباری ئاراس|ئاراس]] لەدایکبووە و [[پەرتووک|پەرتووکەکەی]] لە کێوەکانی [[سەبەڵان]] نووسیوە. لە سەردەمی [[کەوتنی ئێران بەدەست موسڵمانان|کەوتنی ئێران بەدەست موسڵماناندا]]، ئەردەوێڵ گەورەترین شاری [[ئازەربایجان]] بووە، و تا سەردەمی ھێرشی [[مەغۆل|مەغۆلەکان]] بەو شێوەیە ماوەتەوە.{{cn|date=January 2023}} [[ئیسماعیلی یەکەم|شا ئیسماعیلی یەکەم]] ھەڵمەتەکەی بۆ نەتەوەیی‌کردنی حکوومەت و خاکی ئێرانی لەێرەوە دەست پێ کرد، بەڵام لە دەرەنجامدا لە ١٥٠٠ی [[زایینی]] [[تەورێز|تەورێزی]] وەک پایتەختەکەی ڕای گەیاند. کەچی ئەردەوێڵ تا سەردەمی نوێ وەک شارێکی گرنگ لە ھەردوو ڕووی [[ڕامیاری]] و ئابوورییەوە مایەوە. == دانیشتووان == {{bar box | title=گرووپە ڕەگەزییەکان لە پارێزگای ئەردەوێڵ (٢٠١٦) <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەسیری|یەکەم=موژگان|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ئەنجامی کتێب|ساڵ=١٣٩٥ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٤١٥-٢٠٦-١|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''گرووپە ڕەگەزییەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|ئازەری|blue|٩٧٫٠}} {{bar percent|کورد|yellow|٢٫٠}} {{bar percent|فارس|black|١٫٠}}}} == گەشتیاری == پارێزگای ئەردەوێڵ یەکێکە لە ناوچە گەشتیارییەکانی ئێرانە. یەکێک لە تایبەتمەندیەکانی ئەم پارێزگایە کەش وهەوای خۆش و فێنکی ئەم هەرێمەیە لە [[بەھار|بەهار]] و [[ھاوین|هاویندا]] . سەرعەین ٢٢ کم لە [[ڕۆژاوا|ڕۆژئاوای]] [[شار|شاری]] [[ئەردەوێڵ]] دوری هەیە، یەکێکە لە ناوچە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی پارێزگای ئەردەوێڵە، کە لە [[وەرز|وەرزە]] گەرمەکاندا بە دەیان هەزار [[گەشتیاری|گەشتیار]] لە هەموو [[ئێران]] و وڵاتانی دەرەوە میوانداری دەکات. زۆرترین ژمارەی [[ھۆتێل|هۆتێل]] و شوقەی هۆتێلی هەیە و ژمارەی دانیشتوانی تا ڕادەیەک نزمی لە خۆیدا هەیە بە بەراورد لەگەڵ ناوچە گەشتیارییەکانی دیکەی ئێران . == سەرچاوەکان == {{پارێزگاکانی ئێران}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ardabil Province}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئەردەوێڵ]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|ئەردەوێڵ]] 1rbrcihecs8815rd8e3xtqe8ctpdfvs 0 8728 1687371 1587457 2026-10-15T07:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687371 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:IranChaharMahaalBakhtiari.png|چەپ|وێنۆک|200px|پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]]'''پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''چھارمحال و بختیاری'') یەکێک لە [[پارێزگاکانی ئێران]]ە. ناوەندی ئەم پارێزگایە [[شەھری کورد|شاری کورد]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری لە باکوور و ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ [[پارێزگای ئەسفەھان]]، لە باشووردا لە گەڵ [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد|پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیرەحمەد]]، لە ڕۆژاوادا لەگەڵ [[پارێزگای خووزستان]] و لە باکووری ڕۆژاوادا لەگەڵ [[پارێزگای لوڕستان]] ھاوسنوورە. == دیمۆگرافیا == === زمانەکان === [[شێوەزاری بەختیاری|بەختیاری]]، کە سەر بە [[زمانی لوڕی]] لە [[زمانە ئێرانییەکان|خێزانی زمانە ئێرانییەکانە]]، زمانی سەرەکیی پارێزگاکەیە. بەختیاری بە پلەی یەکەم لە دۆڵەکانی ناوچە بەرزەکانی نیوەی ڕۆژاوای پارێزگاکەدا قسەی پێ دەکرێت. ھەروەھا لە ناوچە نزمەکانی دەوروبەری [[لۆردەگان]] لە باشوور، و لەلایەن ئەو ئاخێوەرانەی کە چوونەتە ناو شارەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتەوە قسەی پێ دەکرێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Language distribution: Chahar Mahal va Bakhtiari Province|ناونیشان=http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.chahar_mahal_va_bakhtiari_static|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Iran Atlas|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171205042144/http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.chahar_mahal_va_bakhtiari_static |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> [[پەڕگە:Chahar Mahal va Bakhtiari Province - Language distribution.png|left|thumb|350x350px|«نەخشەی زمانیی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری»]] لە چارەکی باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگاکەدا، خەڵک لە زۆربەی شار و گوندەکاندا یان بە [[فارسیی چوارمەحاڵی]] (ھەروەھا لە لقی باشووری ڕۆژاوای ئێرانی) یان [[تورکیی چوارمەحاڵی]] قسە دەکەن. فارسیی چوارمەحاڵی لە نێوان جۆرەکانی [[شێوەزاری بەختیاری|بەختیاری]] و [[زمانی فارسی|فارسیی]] [[پارێزگای ئەسفەھان]]دایە، بەڵام زیاتر لەوەی دووەمیان دەچێت. جۆرەکانی فارسیی چوارمەحاڵی کە لە شارەکاندا قسەیان پێ دەکرێت بریتین لە دێھکوردی (لە [[شاری کورد]])، گەفەڕۆخی (لە [[فەرۆخشار]])، ھەیشەگوونی (لە [[ھەفشەجان]])، و بوورووجەنی (لە [[بوورووجەن]]). ھەروەھا چەندین جۆری تری فارسیی چوارمەحاڵی ھەن کە لە ناوچە گوندنشینەکاندا قسەیان پێ دەکرێت. زۆربەی جۆرەکانی تورکی کە لەم پارێزگایەدا قسەیان پێ دەکرێت لە [[زمانی قەشقایی|قەشقاییی]] [[پارێزگای فارس]] دەچن، بەڵام لەگەڵ [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەربایجانیی]] باکووری ڕۆژاوای [[ئێران]] تێکەڵاون. ناوچەکانی زمانی فارسیی چوارمەحاڵی و [[تورکیی چوارمەحاڵی|تورکی]] تێکەڵی یەکتر دەبن، و لە دامێنی چیاکانی [[زاگرۆس]] و لە شارە گەورەکاندا، لەگەڵ بەختیارییش تێکەڵ دەبن.<ref name=":0"/> [[زاراوەی تاران|فارسیی چەشن-تاران]] ئێستا لەلایەن دایک و باوکانەوە وەک زمانی یەکەم لە ھەندێک ناوچەی پارێزگاکە بە منداڵان فێر دەکرێت، کە زۆرترین چڕیی لە شارەکاندایە.<ref name=":0" /> ئەم ئامارە لەسەر بنەما ئامارەکانی دانیشتووانی ٢٠١٣یە. {{bar box|title=پێکھاتەی زمانیی چوارمەحاڵ و بەختیاری<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٠|سەردێڕ=Language distribution: Chahr Mahal va Bakhtiari Province |وێبگە=Atlas of the Languages of Iran |ناونیشان=http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.chahar_mahal_va_bakhtiari |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref>|titlebar=#ddd|left1=زمان|right1=لە سەدا|float=|bars={{bar percent|[[زمانی لوڕی|لوڕی]]|blue|٦١.٨٨}} {{bar percent|[[زمانی فارسی|فارسی]]|orange|٢٠.٣}} {{bar percent|[[زمانە تورکییەکان|تورکی]]|red|١٧.٨٠}} {{bar percent|ئەوانی تر، تێکەڵ|gray|٠.٠٢}}}} «[[ئەتڵەسی زمانەکانی ئێران]]» (ALI) زنجیرەیەک نەخشەی زمانیی بۆ پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری بڵاو کردەوە، لەوانە نەخشەی دابەشبوونی زمانیی خاڵ-بنیات و پۆلیگۆن (ناوچە-بنیات)، و چەندین نەخشەی زانیاریی زمانیی.<ref name=":0" /> وەسفی نووسراوی ھەندێک لە جۆرەکانی بەختیاری لە پارێزگاکەدا.<ref>Khosravi, Abdol'ali. 1996/1375''. Guyesh-e Bakhtiāri: Ketāb-e chahārom'' [Bakhtiari dialect: Fourth book]. Esfahan: Nashr-e Ghazal.</ref><ref>Tāheri, Esfandyār. 2010/1389. ''Guyesh-e Bakhtiāri-ye Kuhrang'' [The Bakhtiari dialect of Kuhrang]. Tehran: IHCS Press.</ref> و فەرھەنگێکی زمانی بەختیاری<ref>Madadi, Zohrāb. 1996/1375. ''Vāzhehnāmeh-ye zabān-e Bakhtiāri'' [Lexicon of the Bakhtiari language]. Tehran & Esfahan: Enteshārāt-e Āyāt.</ref> بڵاوکراونەتەوە. === دانیشتووان === لە کاتی سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠٠٦، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٨٤٣،٧٨٤ کەس بوو لە ١٩٤،١٧١ خێزاندا.<ref name="2006 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/14.xls|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920094403/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/14.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ٢٠١١دا ٨٩٥،٢٦٣ کەسی لە ٢٣٤،٤١٦ خێزاندا ژمارد.<ref name="2011 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Chahar-Mahal-and-Bakhtiari.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230116012310/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Chahar-Mahal-and-Bakhtiari.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکەی بە ٩٤٧،٧٦٣ کەس لە ٢٧٠،٤٣٤ خێزاندا پێوانە کرد.<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190524080828/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> === دابەشکردنی کارگێڕی === [[پەڕگە:Chaharmahal and Bakhtiari.svg|320px]] مێژووی دانیشتووان و گۆڕانکارییە پێکھاتەیییەکانی دابەشکردنی کارگێڕیی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری لە سێ سەرژمێریی یەک لە دوای یەکدا لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە. {| class="wikitable" |+ پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری |- ! شارستانەکان !! ٢٠٠٦<ref name="2006 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> !! ٢٠١١<ref name="2011 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> !! ٢٠١٦<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> |- | [[شارستانی ئەردەل|ئەردەل]] || style="text-align: right;" | ٦٨،٧٤٠ || style="text-align: right;" | ٥٣،٥١٤ || style="text-align: right;" | ٤٨،٨٨٠ |- | [[شارستانی بێن|بێن]]{{efn|ناو=fn1|دوای سەرژمێریی ٢٠١١ لە [[شارستانی شاری کورد]] جیا کرایەوە<ref name="Ben and Saman Counties Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad Reza |دوایین=Rahimi |بەستەری نووسەر=Mohammad Reza Rahimi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ ابلاغیه : 1391/10/12}} (Date of Resolution: 1391/10/12) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|script-title=fa:تصویب‌نامه درخصوص تقسیمات کشوری در استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=‌Resolution on national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130110181426/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران}} [Research Center of the Islamic Consultative Assembly of Iran] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang|بختیاری شماره۲۰۰۶۷۱/ت۴۷۶۶۱ه}} [Notification Number 200671/T47661H].}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٢٨،٣٢٦ |- | [[شارستانی بوورووجەن|بوورووجەن]] || style="text-align: right;" | ١١٣،٧٩٥ || style="text-align: right;" | ١١٨،٦٨١ || style="text-align: right;" | ١٢٢،٤٨٣ |- | [[شارستانی فەلارد|فەلارد]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠١٦ لە [[شارستانی لۆردەگان]] جیا کرایەوە<ref name="Falard District Formation"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Hassan |دوایین=Habibi |بەستەری نووسەر=Hassan Habibi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1368/12/02 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ١٩٩٠|script-title=fa:ایجاد و تأسیس بخش فلارد ( به مرکزیت روستای مال خلیفه و دهشتان پشتکوه به مرکزیت روستای قلعه سوخته در شهرستان لردگان تابع استان چهار محال و بختیاری |trans-title=‌Creation and establishment of the Falard District (centered on the village of Mal-e Khalifeh and the Poshtkuh Rural District centered on the village of Qaleh Sukhteh in the Lordegan County of Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/111774|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240403142622/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/111774 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] C591958A-C03D-4627-8B43-4D43AA152B13. {{lang|شماره دوره}} [Course number] 68.}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — |- | [[شارستانی فەرۆخشار|فەرۆخشار]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠١٦ لە شارستانی شاری کورد جیا کرایەوە<ref name="Farrokhshahr County Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad |دوایین=Mokhber |بەستەری نووسەر=Mohammad Mokhber |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|شماره ۸۸۹۶۳/ت ۶۱۳۳۰ هـ ـ ۱۴۰۲/۵/۲۳}} (No. 88963/T 61330 AH - 1402/5/23) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٣|script-title=fa:تصویب‌نامه در خصوص تقسیمات کشوری در شهرستان شهرکرد |trans-title=‌Resolution on the national divisions in Shahrekord County |ناونیشان=https://sdil.ac.ir/مصوبات-هیأت-دولت-دهه-سوم-آبان-۱۴%DB%B0۲/|سەردێڕ=مصوبات هیأت دولت دهه سوم آبان ۱۴۰۲ - پژوهشکده حقوق شهر دانش - انتشارات حقوقی، کارگاه های کاربردی حقوقی |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240311030641/https://sdil.ac.ir/مصوبات-هیأت-دولت-دهه-سوم-آبان-۱۴%DB%B0۲/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|پژوهشکده حقوقی شهر دانش}} [Shahr Danesh Law Research Institute] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang|شماره ۸۸۹۶۳/ت ۶۱۳۳۰ هـ ـ ۱۴۰۲/۵/۲۳}} [Number 88963/T 61330 AH].}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — |- | [[شارستانی فارسان|فارسان]] || style="text-align: right;" | ٩٠،١١١ || style="text-align: right;" | ٩٣،٩٤١ || style="text-align: right;" | ٩٥،٢٨٦ |- | [[شارستانی خانمیرزا|خانمیرزا]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠١٦ لە شارستانی لۆردەگان جیا کرایەوە<ref name="Khanmirza County Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Eshaq |دوایین=Jahangiri |بەستەری نووسەر=Eshaq Jahangiri |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب : 1397/12/08}} (Date of approval: 1397/12/08) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٩|script-title=fa:تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری در استان چهار محال و بختیاری |trans-title=‌Resolution on the national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1122136 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190321230603/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1122136 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران}} [Research Center of the Islamic Consultative Assembly of Iran] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang|شماره ابلاغیه : ۱۶٤٨٨١/ت٥٥٥١٠هـ}} [Notification number: 164881/T55510 AH].}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — |- | [[شارستانی کیار|کیار]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠٠٦ لە [[شارستانی ئەردەل|ئەردەل]] و شارستانی شاری کورد جیا کرایەوە<ref name="Kiar County Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Parviz |دوایین=Davoodi |بەستەری نووسەر=Parviz Davoodi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1386/07/29 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|script-title=fa:تصویبنامه وزرای عضو کمیسیون سیاسی- دفاعی هیئت دولت در خصوص برخی تغییرات و تقسیمات کشوری در استان چهار محال و بختیاری |trans-title=‌Approval of the Ministers of the Political Defense Commission of the Government Board regarding some changes and national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250826193151/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] 2773B618-ABF2-4EA2-A9B9-33054C181C06.}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٥٨،٠٤٧ || style="text-align: right;" | ٥٠،٩٧٦ |- | [[شارستانی کووھرەنگ|کووھرەنگ]] || style="text-align: right;" | ٣٣،٤٦٨ || style="text-align: right;" | ٣٥،٩١٥ || style="text-align: right;" | ٤١،٥٣٥ |- | [[شارستانی لۆردەگان|لۆردەگان]] || style="text-align: right;" | ١٧٥،٢٨٩ || style="text-align: right;" | ١٩٤،٧٨٣ || style="text-align: right;" | ٢٠٩،٦٨١ |- | [[شارستانی سامان|سامان]]{{efn|ناو=fn1}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٣٤،٦١٦ |- | [[شارستانی شاری کورد|شاری کورد]] || style="text-align: right;" | ٣٦٢،٣٨١ || style="text-align: right;" | ٣٤٠،٣٨٢ || style="text-align: right;" | ٣١٥،٩٨٠ |- | '''کۆی گشتی''' || style="text-align: right;" | '''٨٤٣،٧٨٤''' || style="text-align: right;" | '''٨٩٥،٢٦٣''' || style="text-align: right;" | '''٩٤٧،٧٦٣''' |} === شارەکان === بەپێی سەرژمێریی ٢٠١٦، ٦٠٧،٤٤٤ کەس (زیاتر لە ٦٤٪ی دانیشتووانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری) لەم شارانەی خوارەوەدا دەژین:<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> {| class="wikitable sortable" ! شار !! دانیشتووان |- | [[ئەلوونی]] || style="text-align: right;" | ٥،٢٤٨ |- | [[ئەردەل]] || style="text-align: right;" | ١٠،١١٣ |- | [[باباحەیدەر]] || style="text-align: right;" | ١١،٢٠٢ |- | [[بازۆفت (شار)|بازۆفت]] || style="text-align: right;" | ١،٥١٩ |- | [[بێن، ئێران|بێن]] || style="text-align: right;" | ١٢،٩٧١ |- | [[بۆڵداجی]] || style="text-align: right;" | ١١،٩٨٠ |- | [[بوورووجەن]] || style="text-align: right;" | ٥٧،٠٧١ |- | [[چێڵگەرد]] || style="text-align: right;" | ٢،٩٨٩ |- | [[چۆلیچە]] || style="text-align: right;" | ٤،٩٤٥ |- | [[دەشتەک، چوارمەحاڵ و بەختیاری|دەشتەک]] || style="text-align: right;" | ٤،٠١٦ |- | [[دەستانە، چوارمەحاڵ و بەختیاری|دەستانە]] || style="text-align: right;" | ٥،١٤٣ |- | [[فەرادۆنبە]] || style="text-align: right;" | ١٣،٣١٧ |- | [[فەرۆخشار]] || style="text-align: right;" | ٣١،٧٣٩ |- | [[فارسان]] || style="text-align: right;" | ٣٠،٥٠٤ |- | [[گەھروو]] || style="text-align: right;" | ٦،٢٦٣ |- | [[گەندەمان]] || style="text-align: right;" | ٦،٢٩١ |- | [[گووجان]] || style="text-align: right;" | ٦،١٧٩ |- | [[ھەفشەجان]] || style="text-align: right;" | ٢١،٣٥٢ |- | [[ھاروونی، چوارمەحاڵ و بەختیاری|ھاروونی]] || style="text-align: right;" | ٣،٦٠١ |- | [[جوونەقان]] || style="text-align: right;" | ١٤،٤٣٣ |- | [[کاج، چوارمەحاڵ و بەختیاری|کاج]] || style="text-align: right;" | ٤،٢٢٧ |- | [[کیان]] || style="text-align: right;" | ١٢،٩٤٨ |- | [[لۆردەگان]] || style="text-align: right;" | ٤٠،٥٢٨ |- | [[ماڵی خەلیفە]] || style="text-align: right;" | ٤،٠٢٤ |- | [[مەنج، چوارمەحاڵ و بەختیاری|مەنج]] || style="text-align: right;" | ١،٤٩٢ |- | [[نافێچ]] || style="text-align: right;" | ٤،٠٥٩ |- | [[ناغان]] || style="text-align: right;" | ٦،١٢٥ |- | [[نەقنە]] || style="text-align: right;" | ٩،٩٢٣ |- | [[پەردەنجان]] || style="text-align: right;" | ٨،٦٩٩ |- | [[سامان، چوارمەحاڵ و بەختیاری|سامان]] || style="text-align: right;" | ١٤،١٩٢ |- | [[سەمسامی]] || style="text-align: right;" | ١،٢٠٣ |- | [[سەرخوون، چوارمەحاڵ و بەختیاری|سەرخوون]] || style="text-align: right;" | ٢،١٣١ |- | [[سەردەشت، لۆردەگان|سەردەشت]] || style="text-align: right;" | ٥،٦٩١ |- | [[سەفیددەشت]] || style="text-align: right;" | ٥،٤٧١ |- | '''[[شاری کورد]]''' || style="text-align: right;" | '''١٩٠،٤٤١''' |- | [[شەلامەزار]] || style="text-align: right;" | ٦،٨٩٩ |- | [[سوودجان]] || style="text-align: right;" | ٥،٥٨١ |- | [[سوورێشجان]] || style="text-align: right;" | ١٢،٣٠٨ |- | [[تاقانەک]] || style="text-align: right;" | ٦،١٧٠ |- | [[وەردەنجان، ئێران|وەردەنجان]] || style="text-align: right;" | ٤،٤٥٦ |} == شوێنەوارە سروشتییەکان == پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری سەرچاوە و زێدی زۆرێک لە کانی، ڕووبار و تاڤگەکانە کە ئاوی دوو ڕووبارە گەورە و گرینگەکەی زایەندەروود و کاروون دابین دەکەن و دەبنە ھۆی گەشەپێدانی زۆرێک لە شارەکانی وڵات. شوێنەوارە سروشتییەکان بریتین لە [[زایەندەروود|ڕووباری زایەندەروود]]، پردی زەمانخان، [[بەنداوی کووھرەنگی ١]]، کانیی دیمە، تاڤگەی شێخ عەلی خان، ئەشکەوتی سەھۆڵینی چەما، گەرووی دەرکەش وەرکەش، [[ڕۆستەم ئاوا، چوارمەحاڵ و بەختیاری|کانیی سەرداب لە ڕۆستەم ئاوا]]، [[دووپۆلان]]، بەنداوی کاروونی ٤، دەڕە عەشق (دۆڵی ئەوین)، [[تاڤگەی ئاتەشگا|تاڤگەی ئاتەشگا]]، [[زۆنگاوی چۆغاخۆر]]، ئەشکەوتی پیرە غار، کانیی سیاسەرد، ناوچەی پارێزراوی ھێلین، کانیی بەرم، کانیی سەندەگان، پارکی نیشتمانیی تەنگ سەیاد، پارکی نیشتمانیی پەڕواز، ئەشکەوتی سەراب، [[گەندەمان|زۆنگاوی گەندەمان]]، [[زەردلیمە|تاڤگەی زەرد لیمە]]، تاڤگەی کوردیکۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A trip to Chaharmahal and Bakhtiari |ناونیشان=https://iranstravel.com/ArticleDetails/40/A-trip-to-Chaharmahal-and-Bakhtiari}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی لوڕستان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Chaharmahal and Bakhtiari Province}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|چوارمەحاڵ و بەختیاری]] [[پۆل:نیشتنگە لوڕییەکان]] [[پۆل:لوڕ]] epzzky23iyc9qoce1mgq2iw6nr6lfb4 0 8739 1687424 1586615 2026-10-15T10:33:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687424 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:IranKohkiluyehBuyerAhmad.png|وێنۆک|200px|پارێزگای کوھگیلوویە و بوێەر ئەحمەد]] '''پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: استان کھگیلویە و بویراحمد) یەکێکە لە [[پارێزگاکانی ئێران]]. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[یاسووج]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە باکووردا لەگەڵ [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]]، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]] و [[پارێزگای فارس|فارس]]، لە باشووردا لەگەڵ [[پارێزگای بووشەھر]]، لە ڕۆژاوادا لەگەڵ [[پارێزگای خووزستان]] ھاوسنوورە. == دیمۆگرافیا == === زمان === {{bar box|title=پێکھاتەی زمانی دایکی ٢٠٢٣<ref name ="IranAtlas">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Kohgiluyeh va Boyer Ahmad Province |ناونیشان=https://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.kohgiluyeh_va_boyer_ahmad_heritage |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>|titlebar=#ddd|left1=زمان|right1=لە سەدا|float=|bars= {{bar percent|[[زمانی لوڕی|لوڕیی]]|orange|٧١.٥}} {{bar percent|[[زمانی فارسی|فارسی]]|yellow|٢١.٠}} {{bar percent|[[زمانی قەشقایی|قەشقایی]]|blue|١.٤}} {{bar percent|[[شێوەزاری بەختیاری|بەختیاری]]|green|١.٤}} {{bar percent|[[عەرەبیی خووزستانی]]|red|٠.٩}} {{bar percent|تێکەڵ|grey|٣.٨}}}} === دانیشتووان === لە کاتی سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠٠٦، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٦٢١،٤٢٨ کەس بوو لە ١٢٥،٧٧٩ خێزاندا.<ref name="2006 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920094811/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011|date=}}</ref> بەپێی سەرژمێریی نیشتمانیی گشتیی دانیشتووان و نیشتەجێبوون، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە ٢٠١١دا ٦٥٨،٦٢٩ کەس بووە لە ١٥٦،١٧٦ خێزاندا.<ref name="2011 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119003203/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel|date=}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکەی بە ٧١٣،٠٥٢ کەس لە ١٨٦،٣٢٠ خێزاندا پێوانە کرد.<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102075451/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|format=Excel|archive-date=2 November 2021|date=}}</ref> === دابەشکردنی کارگێڕی === [[پەڕگە:Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad.svg|320px]] مێژووی دانیشتووان و گۆڕانکارییە پێکھاتەیییەکانی دابەشکردنی کارگێڕیی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە سێ سەرژمێریی یەک لە دوای یەکدا لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە. {| class="wikitable" |+ پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد |- ! شارستانەکان !! ٢٠٠٦<ref name="2006 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province"/> !! ٢٠١١<ref name="2011 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province"/> !! ٢٠١٦<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province"/> |- | [[شارستانی بەھمەیی|بەھمەیی]] || style="text-align: right;" | ٣٥،٠٦٧ || style="text-align: right;" | ٣٧،٠٤٨ || style="text-align: right;" | ٣٨،١٣٦ |- | [[شارستانی باشت|باشت]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠٠٦ لە [[شارستانی گەچساران]] جیا کرایەوە<ref name="Basht County Establishment">{{cite report|title=Divisional changes and reforms in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/168480|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811173340/https://qavanin.ir/Law/TreeText/168480|publisher=Ministry of the Interior, Board of Ministers|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|archive-date=11 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 16 March 1389|id=Proposal 1/4/42/173454|access-date=11 August 2023}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٢٠،٦٩٩ || style="text-align: right;" | ٢١،٦٩٠ |- | [[شارستانی بۆیەر ئەحمەد|بۆیەر ئەحمەد]] || style="text-align: right;" | ٢١٢،٥٥٢ || style="text-align: right;" | ٢٤٣،٧٧١ || style="text-align: right;" | ٢٩٩،٨٨٥ |- | [[شارستانی چەرام|چەرام]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠٠٦ لە [[شارستانی کۆھگیلوویە]] جیا کرایەوە<ref name="Charam County Establishment">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Charam County Officially Established|via=moi.ir/news/74170/شهرستان-چرام-رسما-تاسيس-شد (Ministry of the Interior)|زمان=fa|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=Charam County, separated from Kohgiluyeh and centered on Charam city...This county currently has one city, two districts (Charam and Sarfaryab) and four rural districts (Charam and Alqchin Rural Districts of Charam District and Sarfaryab...}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٣٢،١٥٩ || style="text-align: right;" | ٣٣،٥٤٣ |- | [[شارستانی دانا|دانا]] || style="text-align: right;" | ٥٢،٢٤٢ || style="text-align: right;" | ٥٢،٠٤٠ || style="text-align: right;" | ٤٢،٥٣٩ |- | [[شارستانی گەچساران|گەچساران]] || style="text-align: right;" | ١٣١،٦٢٨ || style="text-align: right;" | ١١٩،٢١٧ || style="text-align: right;" | ١٢٤،٠٩٦ |- | [[شارستانی کۆھگیلوویە|کۆھگیلوویە]] || style="text-align: right;" | ١٨٩،٩٣٩ || style="text-align: right;" | ١٥٣،٦٩٥ || style="text-align: right;" | ١٣١،٣٥١ |- | [[شارستانی لاندە|لاندە]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠١١ لە شارستانی کۆھگیلوویە جیا کرایەوە<ref name="Landeh County Establishment">{{cite report|title=Carrying out national divisions in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/194770|archive-url=https://web.archive.org/web/20230814174252/https://qavanin.ir/Law/PrintText/194770|publisher=Ministry of the Interior|last=Rahimi|first=Mohammadreza|archive-date=14 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 29 September 1391|id=Proposal 42/1/131105/42/1390|access-date=14 August 2023}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | ٢١،٨١٢ |- | [[شارستانی مارگۆن|مارگۆن]]{{efn|دوای سەرژمێریی ٢٠١٦ لە [[شارستانی بۆیەر ئەحمەد]] جیا کرایەوە<ref name="Margown County Establishment">{{cite report|title=Divisional changes and reforms in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/267292|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811213059/https://qavanin.ir/Law/PrintText/267292|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Jahangiri|first=Ishaq|archive-date=11 August 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 8 October 2018|id=Proposal 245367|access-date=11 August 2023}}</ref>}} || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — || style="text-align: right;" | — |- | '''کۆی گشتی''' || style="text-align: right;"| '''٦٢١،٤٢٨''' || style="text-align: right;"| '''٦٥٨،٦٢٩''' || style="text-align: right;"| '''٧١٣،٠٥٢''' |} === شارەکان === بەپێی سەرژمێریی ٢٠١٦، ٣٩٧،٤٦١ کەس (زیاتر لە ٥٥٪ی دانیشتووانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد) لەم شارانەی خوارەوەدا دەژین:<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province"/> {| class="wikitable sortable" ! شار !! دانیشتووان |- | [[باشت]] || style="text-align: right;" | ١٠،٧٦٤ |- | [[چەرام، ئێران|چەرام]] || style="text-align: right;" | ١٥،٢١٨ |- | [[چیتاب]] || style="text-align: right;" | ١،١٦٤ |- | [[دەھدەشت]] || style="text-align: right;" | ٥٧،٠٣٦ |- | [[دیشمووک]]|| style="text-align: right;" | ٥،٧٩١ |- | [[دووگۆنبەدان]] || style="text-align: right;" | ٩٦،٧٢٨ |- | [[گەراب-ی سەفلا]] || style="text-align: right;" | ٥٤٥ |- | [[لاندە]] || style="text-align: right;" | ١٢،٧٧٢ |- | [[لیکەک]] || style="text-align: right;" | ١٩،٨٥٧ |- | [[مادەوان، ئێران|مادەوان]] || style="text-align: right;" | ١٨،٠٧٨ |- | [[مارگۆن]] || style="text-align: right;" | ٣،١٣٥ |- | [[پاتاوە]] || style="text-align: right;" | ٢،٢٨٤ |- | [[قەڵای ڕەئیسی]] || style="text-align: right;" | ٣،٢٦٩ |- | [[سەرفەریاب، ئێران|سەرفەریاب]] || style="text-align: right;" | ١،٩٩٥ |- | [[سیسەخت]] || style="text-align: right;" | ٧،٨٥٥ |- | [[سووق، ئێران|سووق]] || style="text-align: right;" | ٦،٤٣٨ |- | '''[[یاسووج]]''' || style="text-align: right;" | '''١٣٤،٥٣٢''' |} == جوگرافیا == [[پەڕگە:Landscape of Shadegan.jpg|thumb|250px|چیای خامین؛ [[شادەگان، کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد|شادەگان]]، باشت لە شارستانی [[گەچساران]] لە کۆتاییی زستاندا]] پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە باشووری ئێران ھەڵکەوتووە، و لەگەڵ پێنج پارێزگا ھاوسنوورە: پارێزگاکانی [[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]] و [[پارێزگای فارس|فارس]] لە ڕۆژھەڵات، پارێزگای [[پارێزگای بووشەھر|بووشەھر]] لە باشوور، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]] لە ڕۆژاوا و [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری|چوارمەحاڵ و بەختیاری]] لە باکوور. زەویی پارێزگاکە زۆربەی شاخاوییە، و بەشێکە لە زنجیرەچیای [[زاگرۆس]]. بەرزترین خاڵ لوتکەی [[دانا]]یە بە بەرزیی ٥،١٠٩ مەتر. زنجیرەچیای دانا کە بەرزییەکەی دەگاتە ٤،٠٠٠ مەتر، لەم پارێزگایەدا ھەڵکەوتووە، و بە دارستانی بەڕوو داپۆشراوە. چیایەکی دیکە خامین یان خامییە، کە لە [[شارستانی گەچساران]]دا ھەڵکەوتووە. == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == گەشتیاری == ١٨ ڕووباری بچووک و گەورە، ٤٠ کانی گەورە، ١٧ ئاودێر، پێنج [[تاڤگە]]، سێ دەریاچە، ٦٠ [[دۆڵ]] و دەربەند، باخ و دەشتایی سەوز، مەزارگە، [[قەڵا]]، کاروانسەرا، مزگەوت، ئەمباری ئاو، پەرستگای ئاگر، [[پرد]] و تاوەری مێژوویی، شوێنی گەشتیاری ناوچەکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی لوڕستان}} {{پارێزگاکانی ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] [[پۆل:نیشتنگە لوڕییەکان]] qgq6foeo9ox6s780uocwdyef0vllop8 0 8746 1687433 1572021 2026-10-15T10:34:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687433 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} [[پەڕگە:IranHormozgan.png|وێنۆک|200px|پارێزگای ھورمزگان]] '''پارێزگای ھورمزگان''' (بە [[فارسی]]:استان ھرمزگان)یەکێک لە [[پارێزگاکانی ئێران]]ە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[بەندەر عەباس]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> پارێزگای ھورمزگان لە باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ [[پارێزگای کرمان]]، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ [[پارێزگای سیستان و بەلۆچستان]] لە ڕۆژاوا و باکووری ڕۆژاوادا لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای فارس|فارس]] و [[پارێزگای بووشەھر|بووشەھر]] و لە باکووردا بە درێژایی ٩٠٠ کیلۆمیتر لەگەڵ [[کەنداوی فارس]] و [[دەریای عومان]] ھاوسنوورە. == مێژوو == ھەرچەندە دەزانرێت کە ھورمزگان لە سەردەمی ئەخمەنییەکاندا ئاوەدان بووە کاتێک [[نیارکۆس]] بە ناوچەکەدا تێپەڕیوە، بەڵام مێژووی تۆمارکراوی بەندەری سەرەکیی ھورمزگان ([[گەرووی ھورمز|بەندەر ھورمز]]) بە [[ئەردەشێر بابەکان]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] دەست پێ دەکات. دەوترێت پارێزگاکە لە نێوان ساڵانی ٢٤١ پێش زایین و ٢١١ پێش زاییندا بە تایبەتی گەشاوە بووە، بەڵام لەگەڵ دەستپێکردنی سەردەمی [[ئیسلام]]یدا گرنگییەکەی لەدەست داوە. [[مارکۆ پۆلۆ]] لە ساڵانی ١٢٧٢ و ١٢٩٣دا سەردانی بەندەری [[بەندەر عەباس]]ی کردووە. ئەو باسی بازرگانیکردنی بە زێڕینگەی [[فارسی]]، [[عاج]] و [[ئاوریشم]]ی ھیندۆچین، و [[مرواری]]ی [[بەحرەین]]ی کردووە لە بازاڕی بەندەری ھورمزدا. لە ساڵی ١٤٩٧دا ئەورووپییەکان بۆ یەکەمجار بە سەرۆکایەتیی [[ڤاسکۆ دا گاما]] لە ناوچەکە دابەزین. لە ساڵی ١٥٠٨دا پورتووگالییەکان بە سەرۆکایەتیی [[ئەفۆنسۆ دی ئەلبوکێرک]] بە حەوت کەشتیی جەنگی لە ناوچەکەدا لەنگەریان گرت، وەک بەشێک لە پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان لە [[میسر]] و [[ڤینیسیا]]. بەندەری ماسیگریی ھورمز لەو کاتەدا بە خاوەن پێگەیەکی ستراتیژی بۆ بەرژەوەندییە بازرگانییەکان لە [[کەنداوی فارس]]دا دادەنرا. [[ئیسماعیلی یەکەم]] کە ھەوڵی دەدا بەرەنگاری [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ڕۆژاوا ببێتەوە، نەیتوانی بەندەرەکە لە دەست پورتووگالییەکان ڕزگار بکات، تا دواجار [[شا عەباسی یەکەم]]ی [[سەفەوی]] توانی بە یارمەتیی بەریتانییەکان لە کەنداوی فارس دەریانبکات. ناوی [[بەندەر عەباس]] ڕاستەوخۆ لە ناوی شا عەباسی گەورەوە ھاتووە. بەریتانییەکان لەو نێوەندەدا کێبڕکێی ھەژموونیان لە ناوچەکەدا دەکرد لەگەڵ کۆلۆنیالیستە ھۆڵەندییەکان، کە دوورگەی قەشمیان گەشەپێدا و کەشتیی جەنگییان بۆ بەندەر عەباس نارد لە ساڵانی کۆتایی دەسەڵاتی شا عەباسدا. حکوومەتی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی|بەریتانیا]] نەیتوانی بەرگری لە خۆی بکات بەرامبەر ئەم ھێرشە. لەگەڵ تێکچوونی پەیوەندییەکانی بەریتانیا و [[ھۆڵەندا]]، گرژییە سەربازییەکان لە ناوچەکەدا زیاتر گەشەیان کرد. دواجار ھۆڵەندییەکان پەنایان بۆ گواستنەوەی بنکەکەیان بۆ [[دوورگەی خارگ]] برد. میری خارگ، میر [[مەھنای بەلووچ]] و میر [[حەمەلی کەلمەتی]] لەگەڵ سوپای بەلووچ، ئەورووپییەکانیان لە [[بەندەر عەباس]]ەوە تا [[کەراچی]] تێکشکاند،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Sykes |یەکەم١= Jim |سەردێڕ=Sounding the Indian Ocean|ڕێکەوت=٢٠٢٣|پەڕەکان=١٢٤|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AejIEAAAQBAJ|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٣٩٣١٩-٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Subrahmanyam |یەکەم=Sanjay |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Across the Green Sea: Histories from the Western Indian Ocean, 1440-1640 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=o5nsEAAAQBAJ |بڵاوکەرەوە=University of Texas Press |ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٧٣-٢٨٧٩-٨}}</ref> بۆیە بەھۆی ھۆڵەندییەکان و ھێزەکانی تری نیشتەجێ لە خارگ، بەریتانییەکان بە توندی کۆنترۆڵی تەواوی ناوچەکەیان کرد. زۆری نەخایاند بەریتانیا لە ڕێگەی کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی بەریتانییەوە کۆنترۆڵی تەواوی [[کەنداوی فارس]]ی کرد. بەریتانییەکان سیاسەتێکیان گرتەبەر کە ھانی سەربەخۆیی ناوخۆیی دەدا لە سەرانسەری کەنداوی فارسدا بەمەبەستی ڕێگریکردن لە دروستبوونی ھێزێکی یەکگرتووی ترسناک کە ھەڕەشە لە دامەزراوەکانیان بکات لە کەنداوەکەدا. دواتر میرنشینی عومانیی ھورمز پەیوەندی بە فیدراسیۆنی فارسەوە کرد. گرنگیی ستراتیژیی کەنداوی فارس دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] و بە دۆزینەوەی [[نەوت]] لە ناوچەکەدا زیاتر زیادی کرد. == دانیشتووان == {{bar box | title=گرووپە ڕەگەزییەکان لە پارێزگای ھورمزگان (٢٠١٦)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەسیری|یەکەم=موژگان|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ئەنجامی کتێب|ساڵ=١٣٩٥ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٤١٥-٢٠٦-١|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''گرووپە ڕەگەزییەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|فارس|black|٨٣٫٠}} {{bar percent|بەلۆچ|orange|٧٫٠}} {{bar percent|عەرەب|green|٥٫٠}} {{bar percent|لور|yellow|٤٫٧}} {{bar percent|تورک|blue|٠٫٣}}}} == سەرچاوەکان == {{پارێزگاکانی ئێران}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hormozgan Province}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ھورمزگان]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئێران|ھورمزگان]] a3xw82vfe34iutdleifpj4h8ug2mp3s 0 8767 1687244 1617344 2026-10-15T01:35:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687244 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|40|N|43|10|E|type:city|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای ئاگری | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Ağrı_Turkey_Provinces_locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = پارێزگای ئاگری | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمە جوگرافییەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ھەرێمی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١١,٠٩٩ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١١،٢٣٨ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٣]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = 0472 | وێبگە = http://www.agri.gov.tr/ }} '''پارێزگای ئاگری''' (بە [[تورکی]]: Ağrı ili، بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]: Արարատ մարզ، بە [[کوردیی باکووری]]: Parêzgeha Agirîyê) دەکەوێتە [[باکووری کوردستان]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئێران]] و لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای قەرس]]، لە باکووری ڕۆژاواوە [[ئەرزەڕۆم]]، لە باشووری ڕۆژاواوە [[مووش]] و [[بدلیس]]، لە باشوورەوە [[وان]]، و لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە [[ئیدر]]. ڕووبەرەکەی ١١،٠٩٩ کیلۆمەتر دووجایە، و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٥١١،٢٣٨ کەسە (٢٠٢٣). ناوەندی پارێزگاکە شاری [[ئاگری]]یە، کە دەکەوێتە سەر بان (پانی)یەکی بەرز بە بەرزایی ١،٦٥٠ مەتر. [[بازید]] تا ساڵی ١٩٤٦ پایتەختی پارێزگاکە بوو. پارێزگاری ئێستا [[مستەفا کۆچ]]ە.<ref>https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en</ref><ref>Law, Gwillim (2015-05-20). Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 through 1998. McFarland. p. 372. ISBN 978-1-4766-0447-3.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.agri.gov.tr/yoneticilerimiz |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260213094712/http://www.agri.gov.tr/yoneticilerimiz |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارێزگاکە بە بەشێک لە «[[ئەرمەنستانی ڕۆژاوا]]» دادەنرێت و بەشێک بووە لە پارێزگای کۆنی ئایرارات سەر بە [[شانشینی ئەرمەنستان (کۆن)|شانشینی ئەرمەنستان]]. پێش [[جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]]، پارێزگای ئاگریی ئێستا بەشێک بوو لە شەش ویلایەتە ئەرمەنییەکە. پارێزگاکە بەشێکە لە [[تورکیا]] و خاوەنی زۆرینەیەکی [[کورد]]ە.<ref>Myhill, John (2006). Language, Religion and National Identity in Europe and the Middle East: A historical study. Amsterdam: J. Benjamins. p. 32. ISBN 978-90-272-9351-0.</ref><ref>https://iranicaonline.org/articles/ayrarat</ref> ==قەزاکان== پارێزگای ئاگری دابەش کراوە بەسەر ھەشت قەزادا: ===ئاگری=== * [[دیادین]] * [[بازید]] * [[ئەلەشکیرت]] (زێدکان) * [[ھاموور]] * [[پاتنۆس]] * [[تاشلیچای]] * [[تووتاک]] ==جوگرافیا== پارێزگای ئاگری لە باکوورەوە بە [[چیاکانی ئاراس]] دەورە دراوە. ئاگری ناوەکەی لە چیای ئاگریی نزیکەوە وەرگرتووە، کە گڕکانێکی چین چینی بەرزە بە بەرزایی ٥،١٣٧ مەتر (١٦،٨٥٤ پێ)، بەرزترین چیایە لە [[تورکیا]] و ھێمایەکی نەتەوەییە بۆ [[ئەرمەنییەکان]]. دەکرێت لێرەوە سەربکەویتە سەری و لە بەشەکانی [[ئازەربایجان]]، [[ئێران]]، [[گورجستان]] و [[ئەرمەنستان]]ەوە دەبینرێت. نزیکترین شارۆچکە لە چیاکە [[بازید]]ە. ٤٦٪ی پارێزگاکە شاخاوییە، ٢٩٪ی دەشتە، ١٨٪ی بانە (پانتایی بەرز)، و ٧٪ی مێرگی بەرزە. وێڕای [[کێوی ئارارات|ئارارات]] چەندین لوتکەی دیکەی بەرزتر لە ٣،٠٠٠ مەتر ھەن، لەوانە چیای [[کۆسەداغ]]، [[ئالاداغلار]] و [[تەندورەک]]. دەشتەکان بەپیتن، بە نیشتووەی گڕکانەکان داپۆشراون، و بۆ چاندنی [[دانەوێڵە]] و [[ئاژەڵداری]] بەکاردێن. چەندین لقە [[ڕووباری مووراد]] (کە دواتر دەڕژێتە ڕووباری [[فورات]]) بە ناوچەکەدا تێدەپەڕن و ئاوی ئەم دەشتانە دابین دەکەن. مێرگە بەرزەکان بۆ لەوەڕاندن بەکاردێن. کەشوھەوای ئێرە زۆر ساردە (تێکڕای پلەکانی گەرما لە [[زستان]]ان نزیکەی -١٠ پلەی سەدییە و لای شاخەکان بەزۆری ڕووتن. ژمارەیەک دەروازە و ڕێگای گرنگ بەناو چیاکاندا ھەن. ==مێژوو== پانتایی ئاگری لەلایەن [[شانشینی ئورارتوو]]ە کۆنتڕۆڵ کرابوو ھەتا گواستنەوەی بۆ سەر [[شانشینی ئەرمەنستان]]. ناوچەکە لەلایەن زۆرێکەوە وەک دەروازەیەک لەنێوان ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا تەماشا دەکرا. چەندین جار لەلایەن ئاشوورییەکان، فارسە ئەخامینییەکان، یۆنانییەکان، ڕۆمەکان، بیزەنتینییەکان، [[عەرەبەکان]]، [[گورجییەکان]]، [[مەغۆلەکان]]، ئیمپراتۆریەتە جیاوازەکانی [[فارس]]، و لە کۆتاییدا لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی سەلجووقی|سەلجووقی]] و تورکە [[عوسمانییەکان]]ەوە داگیر کراوە. یەکەم موسڵمانەکان لە ناوچەکە [[عەباسییەکان]] بوون لە ساڵی ٨٧٢. ھۆزە تورکەکان لە دوای شکانی سوپای بیزەنتینی لە مەڵازگرد لە ساڵی ١٠٧١ بە ژمارەیەکی زۆر دەستیان کرد بە تێپەڕبوون، ھەندێک جار لەلایەن مەغۆلەکانەوە ڕادەنران. زەوییەکە لەلایەن [[سوڵتان سەلیمی یەکەم]]ەوە دوای جەنگی چاڵدێران خرایە سەر [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]. ناوچەکە بەشێک بوو لە [[ویلایەتی ئەرزڕۆم]] لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا. لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠، پارێزگاکە گۆڕەپانی «ململانێکانی ئەرمەنی-[[کورد]] لە ئاگری» بوو، کە ڕەنگدانەوەی گرژییەکانی نێوان گرووپە ھۆزەکییە کوردییەکان، نەتەوەپەرستە ئەرمەنییەکان، و لاوازبوونی دەسەڵاتی عوسمانی بوو. == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ١٣ی شوباتی ٢٠٢٦\ ٢٤ی ڕێبەندانی ٢٧٢٥}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Ağrı Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئاگری]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ئاگری]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|ئاگری]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] krl4xi5ul52ek714x7f5s4kt2t24q1b 0 8779 1687238 1586228 2026-10-15T01:34:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687238 wikitext text/x-wiki {{Coord|37|48|02|N|38|18|19|E|region:TR-02_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای ئادیامان | ناوی_خۆماڵی = پارێزگای سەمسوور | ناوەکانی_تر = Parêzgeha Semsûr | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Adiyaman in Turkey.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = پارێزگای سەمسوور | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارچە]] | ناوی_دابەشکراو = [[باکووری کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩٠,٩٣٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Ad%C4%B1yaman_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = 0416 | وێبگە = http://www.adiyaman.gov.tr/ }} '''پارێزگای سەمسوور''' (بە [[تورکی]]: Adıyaman، بە [[کوردیی باکووری]]: Semsûr) یەکێکە لە [[پارێزگاکانی تورکیا]] لە [[باکووری کوردستان]] لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[سەمسوور]]ە. ==مێژوو== ===دەسەڵاتی سەرەتاییی ئەرمەنییەکان=== بوونی [[ئەرمەنییەکان]] لە ئادیامان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ٤ەم، کە تێیدا بە «ئاگرپەرستان» ناسرابوون. ئەرمەنییەکان لە ناوچەکەدا دەژیان کاتێک [[عەرەب]]ە موسڵمانەکان لە ساڵی ٦٣٩دا ناوچەکەیان گرت. عەرەبەکان شارەکەیان بە بەشێک لە ئەرمەنستان دادەنا و بەھۆی چەوسانەوەی [[بیزەنتی]]یەکان لە ساڵی ٧١٣دا، کۆچیان لە [[ئەرمەنستانی بیزەنتی]]یەوە بۆ ھات. شارەکە لە دوای [[جەنگی ملازگرد]] لە ساڵی ١٠٧١ کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[سەلجووقییەکان]] و ئەرمەنییە خۆماڵییەکان میرنشینیان لە ناوچەکەدا دامەزراند. یەکێک لەم میرنشینانە لەلایەن [[فیلارێتۆس براخامیۆس]]ەوە دامەزرا کە ھەوڵی دەدا زەوییەکە لە نێوان سەلجووق و بیزەنتییەکان بپارێزێت. دوای مردنی، ناوچەکە کەوتە ژێر کۆنترۆڵی سەرکردە جۆراوجۆرەکان وەک [[کۆغ ڤاسیل]] و [[کۆنستانتینی گەرگەر]]. ناوچەی دەوروبەری گەرگەر و دێری مۆر بار سەوما بوو بە بنکەیەکی تایبەتی دەسەڵات بۆ سەرۆکە خۆماڵییەکانی بە ڕەچەڵەک سوریانی و ئەرمەنی. ئەرمەنییەکان پێوەندییەکی باشیان لەگەڵ دەوڵەتە خاچھەڵگرە ئەورووپییەکان ھەبوو، بەڵام ویلایەتی خاچھەڵگری ڕەھا لە دژی ئەرمەنییەکان لە ئادیامان پێشڕەوی کرد. سەرکردە ڕامیارییەکانی ئادیامانیش بوونە قوربانی تیرۆرکردن لەلایەن ڕەھاوە. ھاوسەری کۆغ ڤاسیلیش سوپایەکی بۆ پاراستنی ناوچەکە لە ڕەھا دامەزراند، بەڵام لە کۆتاییدا ڕەھا ناوچەکەی گرت. ھەرچۆنێک بێت، پێوەندییە نزیکەکانی نێوان ئەرمەنییەکان و دەوڵەتە خاچھەڵگرەکان بەردەوام بوو تا ئەو کاتەی نوورەدین لە ساڵی ١١٥٠دا ناوچەکەی گرت. ناوچەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[تیمورتاش]]ی [[ئارتوقییەکان]] بەھۆی پشتگیریکردنی لە نوورەدین و دواتر [[سەلجووقییەکان]] لە سەرەتای سەدەی ١٣یەمەوە. خۆماڵییەکان لە لادانی دەسەڵاتی [[قلیچ ئەرسەلانی دووەم]] لە کۆتاییی سەدەی ١٢ھەمدا سەرکەوتوو نەبوون. لە ماوەی دوواتردا، ململانێ لەسەر ناوچەکە لە نێوان سوڵتانییەتی [[مەمالیک]] و [[شانشینی کیلیکیای ئەرمەنستان|شانشینی ئەرمەنیی کیلیکیادا]] ھەبوو، دەستاودەستی کرد لە نێوان ھەردوولایاندا تا دواجار کەوتە ژێر کۆنترۆڵی ھەمیشەییی مەمالیک.<ref>Beihammer 2017, p. 42.</ref><ref>MacEvitt 2010, p. 293.</ref><ref>Peter Alfred, Andrews; Benninghaus, Rüdiger, eds. (1989). Ethnic Groups in the Republic of Turkey. p. 179.</ref> ==دانیشتووان== لە کۆی ٣٣٩ گوندی پارێزگاکە، ٢٩٦یان کوردنشینن لەکاتێکدا ٤٣ گوندەکەی تری دانیشتووانی [[تورک]]ن. لە ڕووی لایەنی ئایینییەوە، ٢٩٣ لە گوندەکان دانیشتووانی [[حەنەفی]]یان تێدایە، ٨٠ گوند دانیشتووانی [[عەلەوی]] و دوو گوندیش ڕاپۆرت کراوە کە دانیشتووانی [[شافعی]]یان تێدایە. زۆربەی دانیشتووان کوردانی حەنەفین، لەگەڵ ڕێژەیەکی بەرچاو لە کوردانی عەلەوی. خەمڵاندنێکی ساڵی ٢٠١٤ ڕێژەی دانیشتووانی عەلەوی بە ١١٪ دادەنێت. پارێزگاکە بە گشتی لە ناوچە کوردییەکانی تری [[تورکیا]] دیندارترە. ھۆزە کوردییەکانی ناو پارێزگاکە بریتین لە ئالیکان، ئەتمان، بالیان، ھۆزی بێلیکان، بێزیکان، بریمشا، بیستیکان، جانەبەگان، جەلیکان، دێرسیمی، درێژان، گەوۆزی، حەوێدان، حەیدەران، حووریان، ئیزۆل، کاوان، کەردیزان، کیکان، کرڤار، مردەسان، مۆلیکان، موکریان، پیرڤان، ڕەشوان، شەڤاک، سنەمیلی، سینانکا، شێخبزنی و ھۆزی تەشیکان. عەلەوییەکانی قەزا ڕۆژاوایییەکانی بێسنی، گۆڵباشی و توت لە [[تورکمان]] و [[کورد]] پێکدێن.<ref>Yalçın, Kemal (2004). Sari gyalin. Birzamanlar Yayincilik. p. 157. ISBN 9789756158050.</ref><ref>Aşiretler raporu (in Turkish). Kaynak Yayınları. 1998. pp. 21–34.</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Adıyaman Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئادیەمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ئادیەمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|ئادیەمان]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] 1oov1lde3mhnsv1eekpzr0zvzjwug0z 0 9202 1687305 1547112 2026-10-15T04:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687305 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Salah Al-Din map.svg}} '''پارێزگای سەلاحەددین''' (بە [[عەرەبی]]:محافظة صلاح الدین)یەکێکە لە ١٩ پارێزگاکەی [[عێراق]]، دەکەوێتە باکووری [[بەغدا]]. ڕووبەرەکەی ٢٤٬٣٦٣ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٣دا بە ١٬٠٤٢٬٢٠٠ کەس مەزەندە کراوە. لە ٨ قەزا پێکدێت و ناوەندەکەی شاری [[تکریت]]ە. پێش ساڵی ١٩٧٦ ئەم پارێزگایە بەشێک بوو لە [[پارێزگای بەغدا]]. پارێزگاکە بە ناوی سەرکردەی موسڵمانی کورد [[سەلاحەددینی ئەییووبی]]یەوە ناونراوە، کە خەڵکی ئەم پارێزگایە بووە. ئەم پارێزگایە زۆرینەی [[سوننە]]ن و ھەروەھا شوێنی لەدایکبوونی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆکی پێشووی عێراقە، لە گوندی [[عەوجە]]. پارێزگای سەلاحەددین، کە قەڵایەکی نەریتی سەددام و ھۆزی ئەلبووناسرە و دەکەوێتە دڵی سێگۆشەی سوننەوە، لە دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] لەلایەن ھاوپەیمانان بە سەرکردایەتی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، بووەتە ناوەندێکی یاخیبوون، ڕکابەریی ھۆزەکی و توندوتیژیی سیاسی و تائیفی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Iraq: No end to violence in Saddam's home province - Iraq {{!}} ReliefWeb |ناونیشان=https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-no-end-violence-saddams-home-province |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=reliefweb.int |زمان=en}}</ref> == مێژوو == پارێزگای سەلاحەددین ژمارەیەک شوێنی گرنگی ئایینی و کولتووری لەخۆدەگرێت. [[سامەڕا]]، گەورەترین شاری پارێزگاکە، شوێنی مەرقەدی عەسکەرییە (شوێنێکی ئایینی گرنگ لە ئیسلامی [[شیعە]]دا کە ئیمامی دەیەم و یازدەیەمی شیعەکانی لێ نێژراوە)، ھەروەھا [[مزگەوتی گەورەی سامەڕا]] بە [[منارە]] بەناوبانگەکەیەوە (مەلویە). ھەروەھا مزگەوتێکی کۆنی زەنگییەکانیشی تێدایە. سامەڕا لە سەدەی نۆیەمی زایینیدا پایتەختی [[خەلافەتی عەباسی]] بووە، و ئەمڕۆ سامەڕای عەباسی یەکێکە لە شوێنەوارە جیھانییەکانی [[یوونێسکۆ]]. شاری ئاشووری کۆنی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]]ی نوێ، ئاشوور، دەکەوێتە [[قەزای شەرگات]] لەسەر کەناری ڕووباری [[دیجلە]]. شوێنەوارەکانی تری پارێزگاکە بریتین لە قوبەی خاچپەرستان لە باکووری سامەڕا و کۆشکی عاشق. ئەمڕۆ، پارێزگای سەلاحەددین دانیشتووانێکی ھەمەجۆری لە [[عەرەب]]، [[کورد]]، [[تورکمان]] و [[ئاشووری]] ھەیە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٤، پلانی لەلایەن سەرۆک وەزیران [[نووری مالیکی]]یەوە ڕاگەیەندرا بۆ بەپارێزگاکردنی [[قەزای دووزخورماتوو]] بەھۆی زۆرینەی [[تورکمان]]ییەوە؛ بەڵام، ئەم پلانانە جێبەجێ نەکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Iraqi Council of Ministers approved new provinces of Tuz Khurmatu and Tal Afar |ناونیشان=https://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2014/1/kurdsiniraq218.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200714221201/https://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2014/1/kurdsiniraq218.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ekurd.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=محتجون يتظاهرون في طوزخورماتو ضد القصف التركي|ناونیشان=http://www.ara.shafaaq.com/21115|ئیش=شفق نيوز|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150807073754/http://www.ara.shafaaq.com/21115|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١٥|زمان=ar}}</ref> === ئۆتۆنۆمی === لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١، ئیدارەی پارێزگاکە خۆی وەک ھەرێمێکی نیمچە-سەربەخۆ ڕاگەیاند، و ڕوونیکردەوە کە ئەم ڕاگەیاندنە لە وەڵامی "زاڵبوونی حکوومەتی ناوەندی بەسەر دەسەڵاتەکانی ئەنجومەنی پارێزگاکەدا" بووە. سەلاحەددین، کە پارێزگایەکی زۆرینە [[سوننە]]یە، ھیوای ئەوەشی دەخواست کە بە ڕاگەیاندنی خۆی وەک ھەرێمێکی سەربەخۆ لەناو عێراقدا، بەشێکی گەورەتری لە بوودجەی حکوومەت بەدەستبھێنێت. ئەنجومەنەکە ئاماژەی بە "[[ماددەی ١١٩ی دەستووری عێراق]]" کرد لە بانگەوازەکەیدا بۆ [[ئۆتۆنۆمی]]، کە دەڵێت "یەک یان زیاتر لە پارێزگاکان مافی ئەوەیان ھەیە خۆیان لە ھەرێمێکدا ڕێکبخەن" ئەگەر یەک لەسەر سێی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا یان یەک لەسەر دەی دەنگدەران داوای پێکھێنانی ھەرێمێک بکەن".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Laith Hammoudi, McClatchy Newspapers |ناونیشان=http://www.mcclatchydc.com/2011/10/27/128503/saddams-home-province-declares.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111210154253/http://www.mcclatchydc.com/2011/10/27/128503/saddams-home-province-declares.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.mcclatchydc.com |سەردێڕ=Saddam's home province declares regional autonomy in Iraq {{!}} McClatchy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ali |یەکەم=xoshbin |ناونیشان=http://www.kurdsat.tv/news.php?id=373&type=kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111214160234/http://www.kurdsat.tv/news.php?id=373&type=kurdistan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.kurdsat.tv |سەردێڕ=Baghdad tries to cancel demands of Diyala Province}}</ref> == قەزاکانی پارێزگای سەلاحەددین == # [[قەزای شەرقات]] # [[قەزای دۆر]] # [[قەزای بێجی]] # [[قەزای بەلەد]] # [[قەزای سامەڕا]] # [[قەزای تکریت]] # [[قەزای دووزخورماتوو]] # [[قەزای دوجەیل]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Saladin Governorate}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:قاعیدە لە عێراق]] [[پۆل:پارێزگای سەلاحەددین]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|سەلاحەددین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٥]] hqa62x8rmah9q6f0k2i02we7dma678k 1687401 1687305 2026-10-15T09:05:19Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687401 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Salah Al-Din map.svg}} '''پارێزگای سەلاحەددین''' (بە [[عەرەبی]]:محافظة صلاح الدین)یەکێکە لە ١٩ پارێزگاکەی [[عێراق]]، دەکەوێتە باکووری [[بەغدا]]. ڕووبەرەکەی ٢٤٬٣٦٣ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٣دا بە ١٬٠٤٢٬٢٠٠ کەس مەزەندە کراوە. لە ٨ قەزا پێکدێت و ناوەندەکەی شاری [[تکریت]]ە. پێش ساڵی ١٩٧٦ ئەم پارێزگایە بەشێک بوو لە [[پارێزگای بەغدا]]. پارێزگاکە بە ناوی سەرکردەی موسڵمانی کورد [[سەلاحەددینی ئەییووبی]]یەوە ناونراوە، کە خەڵکی ئەم پارێزگایە بووە. ئەم پارێزگایە زۆرینەی [[سوننە]]ن و ھەروەھا شوێنی لەدایکبوونی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆکی پێشووی عێراقە، لە گوندی [[عەوجە]]. پارێزگای سەلاحەددین، کە قەڵایەکی نەریتی سەددام و ھۆزی ئەلبووناسرە و دەکەوێتە دڵی سێگۆشەی سوننەوە، لە دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] لەلایەن ھاوپەیمانان بە سەرکردایەتی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، بووەتە ناوەندێکی یاخیبوون، ڕکابەریی ھۆزەکی و توندوتیژیی سیاسی و تائیفی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Iraq: No end to violence in Saddam's home province - Iraq {{!}} ReliefWeb |ناونیشان=https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-no-end-violence-saddams-home-province |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=reliefweb.int |زمان=en}}</ref> == مێژوو == پارێزگای سەلاحەددین ژمارەیەک شوێنی گرنگی ئایینی و کولتووری لەخۆدەگرێت. [[سامەڕا]]، گەورەترین شاری پارێزگاکە، شوێنی مەرقەدی عەسکەرییە (شوێنێکی ئایینی گرنگ لە ئیسلامی [[شیعە]]دا کە ئیمامی دەیەم و یازدەیەمی شیعەکانی لێ نێژراوە)، ھەروەھا [[مزگەوتی گەورەی سامەڕا]] بە [[منارە]] بەناوبانگەکەیەوە (مەلویە). ھەروەھا مزگەوتێکی کۆنی زەنگییەکانیشی تێدایە. سامەڕا لە سەدەی نۆیەمی زایینیدا پایتەختی [[خەلافەتی عەباسی]] بووە، و ئەمڕۆ سامەڕای عەباسی یەکێکە لە شوێنەوارە جیھانییەکانی [[یوونێسکۆ]]. شاری ئاشووری کۆنی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]]ی نوێ، ئاشوور، دەکەوێتە [[قەزای شەرگات]] لەسەر کەناری ڕووباری [[دیجلە]]. شوێنەوارەکانی تری پارێزگاکە بریتین لە قوبەی خاچپەرستان لە باکووری سامەڕا و کۆشکی عاشق. ئەمڕۆ، پارێزگای سەلاحەددین دانیشتووانێکی ھەمەجۆری لە [[عەرەب]]، [[کورد]]، [[تورکمان]] و [[ئاشووری]] ھەیە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٤، پلانی لەلایەن سەرۆک وەزیران [[نووری مالیکی]]یەوە ڕاگەیەندرا بۆ بەپارێزگاکردنی [[قەزای دووزخورماتوو]] بەھۆی زۆرینەی [[تورکمان]]ییەوە؛ بەڵام، ئەم پلانانە جێبەجێ نەکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Iraqi Council of Ministers approved new provinces of Tuz Khurmatu and Tal Afar |ناونیشان=https://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2014/1/kurdsiniraq218.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200714221201/https://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2014/1/kurdsiniraq218.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ekurd.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=محتجون يتظاهرون في طوزخورماتو ضد القصف التركي|ناونیشان=http://www.ara.shafaaq.com/21115|ئیش=شفق نيوز|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150807073754/http://www.ara.shafaaq.com/21115|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١٥|زمان=ar}}</ref> === ئۆتۆنۆمی === لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١، ئیدارەی پارێزگاکە خۆی وەک ھەرێمێکی نیمچە-سەربەخۆ ڕاگەیاند، و ڕوونیکردەوە کە ئەم ڕاگەیاندنە لە وەڵامی "زاڵبوونی حکوومەتی ناوەندی بەسەر دەسەڵاتەکانی ئەنجومەنی پارێزگاکەدا" بووە. سەلاحەددین، کە پارێزگایەکی زۆرینە [[سوننە]]یە، ھیوای ئەوەشی دەخواست کە بە ڕاگەیاندنی خۆی وەک ھەرێمێکی سەربەخۆ لەناو عێراقدا، بەشێکی گەورەتری لە بوودجەی حکوومەت بەدەستبھێنێت. ئەنجومەنەکە ئاماژەی بە "[[ماددەی ١١٩ی دەستووری عێراق]]" کرد لە بانگەوازەکەیدا بۆ [[ئۆتۆنۆمی]]، کە دەڵێت "یەک یان زیاتر لە پارێزگاکان مافی ئەوەیان ھەیە خۆیان لە ھەرێمێکدا ڕێکبخەن" ئەگەر یەک لەسەر سێی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا یان یەک لەسەر دەی دەنگدەران داوای پێکھێنانی ھەرێمێک بکەن".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Laith Hammoudi, McClatchy Newspapers |ناونیشان=http://www.mcclatchydc.com/2011/10/27/128503/saddams-home-province-declares.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111210154253/http://www.mcclatchydc.com/2011/10/27/128503/saddams-home-province-declares.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.mcclatchydc.com |سەردێڕ=Saddam's home province declares regional autonomy in Iraq {{!}} McClatchy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ali |یەکەم=xoshbin |ناونیشان=http://www.kurdsat.tv/news.php?id=373&type=kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111214160234/http://www.kurdsat.tv/news.php?id=373&type=kurdistan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.kurdsat.tv |سەردێڕ=Baghdad tries to cancel demands of Diyala Province}}</ref> == قەزاکانی پارێزگای سەلاحەددین == # [[قەزای شەرقات]] # [[قەزای دۆر]] # [[قەزای بێجی]] # [[قەزای بەلەد]] # [[قەزای سامەڕا]] # [[قەزای تکریت]] # [[قەزای دووزخورماتوو]] # [[قەزای دوجەیل]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Saladin Governorate}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:قاعیدە لە عێراق]] [[پۆل:پارێزگای سەلاحەددین]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|سەلاحەددین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٥]] [[پۆل:سەڵاحەدینی ئەیووبی]] 8oqlzcrd6jjqigarzo5oxsz1gjc7382 0 9209 1687291 1585583 2026-10-15T04:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687291 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''پارێزگای دیالە''' (بە [[عەرەبی]]:محافظة دیالی)یەکێکە لە [[پارێزگاکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=سحر الطبيعة1|ناونیشان=http://www.uodiyala.edu.iq/PageViewer.aspx?id=231|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011181312/http://www.uodiyala.edu.iq/PageViewer.aspx?id=231|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[بەعقوبە]]یە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی [[٢٠٠٣]] ژمارەی دانیشتووانی ١٬٢٢٤٬٠٠٠ کەس بووە. == جوگرافیا == پارێزگای دیالە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[بەغدا]]وە درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە سنووری [[ئێران]]. پایتەختەکەی شاری [[بەعقووبە]]یە. ڕووبەرەکەی ١٧٬٦٨٥ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. بەشێکی زۆری پارێزگاکە لەلایەن [[ڕووباری دیالە]]وە ئاودار دەکرێت، کە لقێکی سەرەکیی ڕووباری [[دیجلە]]یە. بەھۆی نزیکی لە دوو سەرچاوەی سەرەکیی [[ئاو]]، پیشەسازیی سەرەکیی دیالە [[کشتوکاڵ]]ە، بەتایبەتی [[خورما]] کە لە باخە گەورەکاندا بەرھەم دێت. پارێزگاکە ھەروەھا یەکێک لە گەورەترین باخەکانی [[زەیتوون]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] لەخۆدەگرێت. ھەروەھا وەک پایتەختی [[پرتەقاڵ]]ی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەناسرێت. [[زنجیرەچیای حەمرین|چیاکانی حەمرین]] بە ناو پارێزگاکەدا تێدەپەڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.iraq-businessnews.com/2010/09/06/biggest-olive-groves-in-middle-east-in-diyala/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220828163629/https://www.iraq-businessnews.com/2010/09/06/biggest-olive-groves-in-middle-east-in-diyala/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دانیشتووان == پارێزگاکە نیشتمانی دانیشتووانێکی ھەمەچەشن لە [[عەرەب]]، [[کورد]] و [[تورکمان]]ە، ھەرچەندە زۆرینەی ڕەھا [[عەرەبی سوننە]]ن و نزیکەی ٦٠٪ی دانیشتووانی پارێزگاکە پێکدەھێنن. بەپێی دوایین ئامارەکان، ژمارەی دانیشتووانەکەی نزیکەی ١٫٦ ملیۆن کەسە.<ref>https://euaa.europa.eu/country-guidance-iraq-2021/diyala{{بەستەری مردوو|url=https://euaa.europa.eu/country-guidance-iraq-2021/diyala |date=ئازاری ٢٠٢٦ }}</ref><ref>https://www.cosit.gov.iq/ar/</ref> == ئاڵۆزییە ناوخۆیییەکان/شەڕی عێراق == بەڵگە ھەیە کە ڕێکخراوی [[قاعیدە لە عێراق]] بنکەی کارەکانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا لە [[پارێزگای ئەنبار]]ەوە بۆ دیالە گواستووەتەوە، و لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا، ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە [[بەعقووبە]] و زۆربەی پارێزگای دیالە کەوتوونەتە ژێر دەسەڵاتی چەکدارە سوننەکانەوە. دەوترێت ئەم کۆنتڕۆڵەی چەکدارەکان تا ساڵی ٢٠٠٧ و سەرەتای ٢٠٠٨ بەردەوام بووە. لە ١١ی ئایاری ٢٠٠٧، [[لیوا بێنجامین میکسۆن]]، فەرماندەی [[ھێزە فرە نەتەوەییەکان]] لە باکوور، ڕای گەیاند کە پێویستی بە ھێزی زیاترە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی ئاستی توندوتیژییەکانی ئێستای پارێزگای دیالە، ئەمەش دوای زیادکردنی ھێزەکان «سۆرج»، و بانگھێشتکردنەوەی ناچاریی سەربازان لەلایەن [[سوپای ئەمریکا]]وە، و مشتومڕە گشتییەکان سەبارەت بە ئاستی پابەندبوونی [[حکوومەتی ئەمریکا]] ھات. تا ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٧، [[دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق]]، کە پێشتر بەعقووبە و زۆربەی پارێزگاکەی لەژێر دەستدابوو، بەعقووبەی وەک پایتەختی خۆی ڕاگەیاند. گرووپی چەکداری سوننەی جەماعەتی [[ئەنسارولسوننە]]ش لەو کاتەدا لە ناوچەکەدا چالاک بوو.<ref>https://web.archive.org/web/20160119055306/http://onthescene.msnbc.com/baghdad/2006/12/reporting_under.html#posts</ref><ref>https://web.archive.org/web/20071102170117/http://worldblog.msnbc.msn.com/archive/2007/01/17/32969.aspx</ref> لە حوزەیرانی ٢٠٠٧، ھێزەکانی ئەمریکا ئۆپەراسیۆنی «Arrowhead Ripper»یان بە ھێرشی ئاسمانیی شەوانە لە بەعقووبە دەستپێکرد. تا ١٩ی ئاب، بەعقووبە تا ڕادەیەکی زۆر کۆنتڕۆڵکرایەوە، ھەرچەندە ھەندێک چەکدار لە شارەکە و ناوچەکانی دەوروبەری مابوونەوە. شەڕ لە دۆڵی ڕووباری دیالە بەردەوام بوو بەڵام تا سەرەتای تشرینی یەکەم، ھێزەکانی ئەمریکا و عێراق زۆربەی پارێزگاکەیان بەدەستەوە بوو لەکاتێکدا چەکدارەکان بەرەو باکوور و ڕۆژاوا پاشەکشەیان دەکرد. لە ٢٧ی تشرینی یەکەمدا، دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق ھێرشی کردە سەر بنکەیەکی پۆلیس لە بەعقووبە و ٢٨ پۆلیس و خۆبەخشی پۆلیسی کوشت، ئەمەش دەری خست کە ھێشتا شانە چەکدارییەکان لە پارێزگاکەدا ماون. لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٨، ئۆپەراسیۆنی «فانتۆم فۆنیکس» بە مەبەستی لەناوبردنی چەکدارە ماوەکان دوای ھەڵمەتەکەی دیالە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٦ و ٢٠٠٧ دەستیپێکرد. ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٨ گۆڕانکاری زۆری لە پارێزگای دیالەدا بەخۆیەوە بینی بەھۆی زیادبوونی ھەوڵەکانی ھێزەکانی ئەمریکا و ئامادەیی بەرچاوی سوپای عێراق، و لە ناوچەی بەعقووبە، چالاکییەکانی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق بە شێوەیەکی بەرچاو پەکخرا، و بەرنامەی «[[کوڕانی عێراق|ڕۆڵەکانی عێراق]]» بووە ھۆی لاوازکردنی زیاتری دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق. == سەرچاوەکان == {{پارێزگاکانی عێراق}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Diyala Governorate}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:پارێزگای دیالە]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|دیالا]] [[پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] 2yxj67a0r59ovp43t2sge0g8q1ij5j6 0 9251 1687257 1586113 2026-10-15T01:38:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687257 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|40|42|N|39|19|48|E|region:TR-24_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای ئەرزنگان | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Erzincan Turkey Provinces locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٤,٩٤٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Erzincan_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = | وێبگە = http://www.Erzincan.gov.tr/ }} '''پارێزگای ئەرزنگان''' یەکێک لە پارێزگاکانی [[باکووری کوردستان]]، لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[ئەرزنگان]]ە. == مێژوو == لە ئەیلوولی ١٩٣٥دا سێیەم [[پشکنەری گشتی (تورکیا)|پشکنەری گشتی]] (''Umumi Müfettişlik''، UM) دامەزرا،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/20607|سەردێڕ=Üçüncü Umumi Müfettişliği'nin Kurulması ve III. Umumî Müfettiş Tahsin Uzer'in Bazى Önemli Faaliyetleri|وێبگە=Dergipark|پەڕە=٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> کە پارێزگای ئەرزینگانیشی لەخۆ گرتبوو. دامەزراندنی لەسەر بنەمای یاسای ١١٦٤ی حوزەیرانی ١٩٢٧ بوو،<ref name=":1" /> کە بە مەبەستی [[تورکاندن|تورکاندنی]] دانیشتووانەکە پەسەند کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pure.uva.nl/ws/files/867135/65687_13.pdf|سەردێڕ=Young Turk social engineering : mass violence and the nation state in eastern Turkey, 1913- 1950|دوایین=Üngör|یەکەم=Umut|وێبگە=University of Amsterdam|پەڕەکان=٢٤٤–٢٤٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> پارێزگای ئەرزینگان خرایە ناو ئەم ناوچەیە. سێیەم UM پارێزگاکانی [[پارێزگای ئەرزەڕۆم|ئەرزڕۆم]]، [[پارێزگای ئارتڤین|ئارتڤین]]، [[پارێزگای ڕیزە|ڕیزە]]، [[پارێزگای ترابزۆن|ترابزۆن]]، [[پارێزگای قەرس|قەرس]]، [[پارێزگای گوموشخانە|گوموشخانە]]، ئەرزینگان و [[پارێزگای ئاگری|ئاگری]] دەگرتەوە. لەلایەن پشکنەرێکی گشتییەوە بەڕێوە دەبرا کە بنکەکەی لە شاری [[ئەرزڕۆم]] بوو.<ref name=":1" /><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bayir|یەکەم=Derya|سەردێڕ=Minorities and Nationalism in Turkish Law|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٠٩٥٧٩-٨|پەڕەکان=١٣٩–١٤١|زمان=en}}</ref> لە کانوونی دووەمی ١٩٣٦دا، [[پشکنەری گشتیی چوارەم (تورکیا)|پشکنەری گشتیی چوارەم]] دامەزرا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cagaptay|یەکەم=Soner|سەردێڕ=Islam, Secularism and Nationalism in Modern Turkey: Who is a Turk?|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-١٧٤٤٨-٥|پەڕەکان=١٠٨–١١٠|زمان=en}}</ref> کە پارێزگاکە خرایە ژێر دەسەڵاتی ئەو. چوارەم UM پارێزگاکانی ئەرزینگان، [[پارێزگای دێرسیم|دێرسیم]]، [[پارێزگای خارپێت|خارپێت]] و ئەو ناوچانەی کە دواتر دەبوونە [[پارێزگای بینگۆل|چەولیگ]] لەخۆ دەگرت.<ref name=":0" /> چوارەم UM لەلایەن فەرماندەیەکی پارێزگارەوە بەڕێوە دەبرا. زۆربەی فەرمانبەرانی شارەوانییەکان دەبوو لە سەربازی بن و فەرماندەی پارێزگار دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو گوندەکان بە تەواوی چۆڵ بکات و لە ناوچەکانی تر نیشتەجێیان بکاتەوە.<ref name=":0" /> پشکنەرە گشتییەکان لە ساڵی ١٩٥٢دا لە سەردەمی حکوومەتی [[پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٤٦–١٩٦١)|پارتی دیموکرات]] ھەڵوەشێنرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fleet|یەکەم١=Kate|سەردێڕ=The Cambridge History of Turkey|دوایین٢=Kunt|یەکەم٢=I. Metin|دوایین٣=Kasaba|یەکەم٣=Reşat|دوایین٤=Faroqhi|یەکەم٤=Suraiya|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٦٢٠٩٦-٣|پەڕەکان=٣٤٣|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Erzincan Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئەرزگان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ئەرزگان]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|ئەرزگان]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] 74mlnohm1pvz8y81en5lc65byyavmdp 0 9272 1687361 1586229 2026-10-15T07:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687361 wikitext text/x-wiki {{Coord|37|53|54|N|36|58|16|E|region:TR-46_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای مەرعەش | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Kahramanmaras in Turkey.svg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی مەدیتەرانە|مەدیتەرانە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١,٠٤٤,٨١٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Kahramanmara%C5%9F_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٣٤٤ | وێبگە = http://www.kahramanmaras.gov.tr/ }} '''پارێزگای مەرعەش''' ([[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Kahramanmaraş'') یەکێک لە [[پارێزگاکانی تورکیا]] و [[کوردستان]] کە لە [[ناوچەی مەدیتەرانە]] ھەڵکەوتووە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[گورگوم]]ە. ==جوگرافیا== ١٫٨٣٪ی ڕووبەری زەویی [[تورکیا]] پێکدەھێنێت، ھێڵی باکووری ڕۆژھەڵاتی ھێڵی پانی و درێژی یەکسانی پێدا تێدەپەڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=GLHN |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Kahramanmaraş - Coğrafya |ناونیشان=https://gulhansozluk.com/kahramanmaras/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Gülhan Sözlük |زمان=tr}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> زۆربەی پارێزگاکە کە نزیکەی ٦٠٪ی کۆی ڕووبەرەکەیە بە چیا داپۆشراوە، دواتر بەرزایی و دەشتەکان دێن. زۆربەی چیاکانی ناو پارێزگاکە بەشێکن لە زنجیرەچیاکانی [[زنجیرەچیای تۆڕۆس|تۆرۆسی]] باشووری ڕۆژھەڵات. بەھۆی نزمیی [[ھێڵی دار]] زۆربەی ناوچە بەرزەکان ڕووتن، بەڵام ناوچە نزمەکان دارستانیان ھەیە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kahramanmaraş’ın Coğrafyası {{!}} Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi |ناونیشان=https://kahramanmaras.bel.tr/kesfedin/kahramanmarasin-cografyasi |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=kahramanmaras.bel.tr}}</ref> بەشەکانی باشووری پارێزگاکە کەشوھەوایەکی جۆری [[کەشوھەوای دەریای ناوەڕاست|دەریای ناوەڕاستی]] ھاوینە گەرمیان (''Csa'') ھەیە. بەشەکانی باکووری پارێزگاکە تایبەتمەندییەکانی [[کەشوھەوای کیشوەری|کەشوھەوای کیشوەری]] (''Dsa'' و ''Dsb'') پیشان دەدەن.<ref name=":0" /> لە باکووریترین بەشەکانی پارێزگاکەدا دەشتی ئەلبستان ھەڵکەوتووە، کە شارۆچکە و قەزای [[ئەلبستان]]ی لێیە. [[کەشوھەوای نیمچەوشک|کەشوھەوایەکی نیمچەوشکی ساردی]] ھەیە. [[ڕووباری جەیھان]] گرینگترین ڕووبارە لە پارێزگاکەدا. [[دەریاچەی کووماشر]]، لەگەڵ ھەندێک [[دەریاچەی گڕکانی|دەریاچەی گڕکانیی]] بچووک لەسەر چیاکانی [[چیاکانی نوورھاک|نوورھاک]] و ئاھیر تاکە ئاوە سروشتییەکانی پارێزگاکەن، ئەگەرچی چەندین [[بەست|بەنداوی کۆگا]] ھەن وەک [[بەنداوی مەنزەلێت|دەریاچەی بەنداوی مەنزەلێت]].<ref name=":0" /> === قەزاکان === [[File:Kahramanmaraş location districts.png|thumb|قەزاکانی پارێزگای مەرعەش]] [[File:Kahramanmaras proportional circle map population 2012.png|thumb|ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ساڵی ٢٠١٢.]] پارێزگای مەرعەش دابەش کراوە بۆ ١١ [[قەزاکانی تورکیا|قەزا]] (İlçe):<ref>[https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx Büyükşehir İlçe Belediyesi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx |date=2015-07-06 }}, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 19 September 2023.</ref> * [[ئەفشین]] * [[ئەندڕن]] * [[چایلیانجیریت]] * [[دولکادیرئۆغڵوو]] * [[ئەکینۆزوو]] * [[ئەلبستان]] * [[گۆکسوون]] * [[نوورھاک]] * [[ئۆنیکیشووبات]] * [[پازارجیک]] * [[تورکئۆغڵوو]] == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kahramanmaraş Province}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای مەرعەش]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|مەرعەش]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|مەرعەش]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] 3wx5x59sf4uo3ttpjwng9pzi29kksvc 0 9294 1687363 1585975 2026-10-15T07:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687363 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|29|03|N|38|08|11|E|region:TR-44_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای مەلەدی | ناوی_خۆماڵی = پارێزگای مەلەتی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Malatya Turkey Provinces locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٤٠,٦٤٣ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Malatya_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٢٢ | وێبگە = http://www.malatya.gov.tr/ }} '''پارێزگای مەلەدی''' یان '''پارێزگای مەلەتی''' پارێزگایەکە لە [[باکووری کوردستان]] کە لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە.ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری [[مەلەدی]]یە. ==دانیشتووان== بە بۆچوونی جوگرافیناسە ئەڵمانییەکان [[گیۆرگ حاسڵ]] و [[ئادەم کریستیان گاسپاری]]، «مەلاتیا» لە سەرەتای [[سەدەی نۆزدەیەم]]دا لە ١٢٠٠ بۆ ١٥٠٠ خانوو پێکدابوو، کە [[تورکمان]]ەکان، [[ئەرمەنییەکان]] و [[یۆنانییەکان]] تێیدا نیشتەجێ بوون، لە کاتێکدا ناوچە شاخاوییەکانی [[سەنجەق]]ی «مەلاتیا» زۆرینەیان لەلایەن ھۆزە کوردییەکانی وەک «[[ڕەشوان]]» نیشتەجێ بوون. پارێزگاکە لە ساڵی ١٩٢٧دا دانیشتووانەکەی ٣٠٦٬٨٨٢ کەس بووە کە ٩٨٫٩٪ی [[موسڵمان]] و ١٪ی [[مەسیحی]] بوون. لە ڕووی زمانەوە، [[تورکی]] زۆرترین زمانی یەکەم بووە کە قسەی پێ کراوە بە ڕێژەی ٥٧٫٣٪، بەدوایدا [[کوردی]] بە ٤٠٫٢٪ و [[ئەرمەنی]] بە ٠٫٩٪ دێت. دانیشتووانەکەی لە ساڵی ١٩٣٥دا بۆ ٤١٠٬١٥٢ کەس زیادی کردووە کە ٩٩٫٣٪ی موسڵمان و ٠٫٦٪ی مەسیحی بوون. تورکی وەک زۆرترین زمانی یەکەم مایەوە کە قسەی پێ دەکرا بە ڕێژەی ٦٠٫٢٪، بەدوایدا کوردی ٣٩٫٣٪ و ئەرمەنی ٠٫٤٪. پارێزگاکە لە ساڵی ١٩٥٠دا دانیشتووانەکەی ٤٨٣٫٥٦٨ کەس بووە کە تورکی لەلایەن ٦٤٫٨٪ی دانیشتووانەوە قسەی پێ کراوە، بەدوایدا کوردی بە ٣٤٫٩٪ دێت. ئەرمەنی وەک سێیەم زمانی پڕ ئاخێوەر مایەوە بەڵام بۆ ٠٫٢٪ کەمی کرد. پارێزگای نوێی «مەلاتیا» تا ساڵی ١٩٥٤ بەتەواوی لەگەڵ پارێزگای «مەلاتیا» یەکناگرێتەوە، پێش ئەوەی پارێزگاکە پارێزگای نوێی [[تورکیا]]ی «[[سەمسوور]]» یش لەخۆبگرێت، کە بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٦٥ زیاتر لە دوو ئەوەندەی «مەلاتیا» بە کوردی ئاخێوەری تێدا بووە. لە ساڵی ٢٠١٢دا خەمڵێنراوە کە نزیکەی ٢٠٪ بۆ ٣٠٪ی پارێزگاکە [[عەلەوی]] بوون کە زۆرینەی ھەرە زۆریان [[کورد]] بوون. ئەم گرووپە زیاتر لە ڕووی [[ڕامیاری]]یەوە لەگەڵ پارتە نەتەوەییە کوردییەکان ھاوپەیمانن بەتایبەت دوای [[کۆمەڵکوژیی سێواس]] و چالاکییەکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] لە سەرەتای ١٩٩٠ەکانەوە.<ref>Dündar (2000), p. 157.</ref><ref>Dündar (2000), p. 188.</ref><ref>Massicard, Elise (2012). The Alevis in Turkey and Europe : Identity and Managing Territorial Diversity. Taylor & Francis Group. pp. 170–172. ISBN 9780415667968.</ref> ==مێژوو== ئەکادیمیای ئەڵمانی باربارا ھێنینگ پارێزگاکە وەک ناوەندی ناوچەیی نەتەوەییی کوردی لە سەرەتای [[سەدەی بیستەم]]دا وەسف دەکات. لەم ماوەیەدا، پارێزگاری ناوخۆیی پارێزگاکە و سەرۆکی شارەوانی شارەکەی «مەلاتیا» ھەردووکیان ھاوسۆزی دۆزی کورد بوون و [[جەلادەت بەدرخان]]، [[کامران بەدرخان|کامەران بەدرخان]] و ئەندامانی تری کۆمەڵەی سەرھەڵدانی [[کوردستان]] چەندین جار سەردانی ناوچەکەیان کردووە و پەیوەندییەکی دۆستانەیان لەگەڵ ھۆزە ناوخۆیییەکان لەوانە لەگەڵ ھۆزی «[[ڕەشوان]]» دروست کردووە.<ref>Henning, Barbara (2018). Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts: Continuities and Changes. University of Bamberg Press. p. 443. ISBN 9783863095512.</ref> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Malatya Province}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکیا|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای مەلەدی]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|مەلەدی]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|مەلەدی]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] gr7vp7md0jnt69eifvs2uft2izc96f6 0 9297 1687246 1585954 2026-10-15T01:36:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687246 wikitext text/x-wiki {{Coord|39|53|37|N|43|59|52|E|region:TR-76_type:adm1st|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پارێزگای ئیدر | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = Iğdır Turkey Provinces locator.jpg | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = | ناوی_دابەشکراو = | جۆری_دابەشکراو١ = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[کوردستان]]، [[تورکیا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچەکانی تورکیا|ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات|ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٣٥٨٤ | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٤,٤١٨ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٠]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/I%C4%9Fd%C4%B1r_Province ویکیپیدیای ئینگلیسی]</ref> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٧٦ | وێبگە = http://www.igdir.gov.tr/ }} '''پارێزگای ئیدر''' یەکێکە لە [[پارێزگاکانی تورکیا]] لە [[باکووری کوردستان]] کە لە [[ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵکەوتووە. ناوەندەکەی شاری [[ڕەشقەلاس]]ە. ڕووبەرەکەی ٣٥٨٤ کیلۆمەتر دووجایە و ژمارەی دانیشتووانی ١٨٤،٤١٨ کەسە. == مێژوو == توێژینەوە شوێنەوارییەکان نیشتەجێبوونی [[حووری]]یەکانیان لە ناوچەی ئیدر دۆزیووەتەوە کە دەگەڕێتەوە بۆ ٤٠٠٠ ساڵ پێش زایین. ناوچەکە لە دەوروبەری ٨٠٠ی پێش زایین بەشێک بووە لە شانشینی [[ئورارتوو]]. پەیکەرسازیی ئورارتوو لە ناوچەکەدا ھەیە. لەژێر کۆنترۆڵی ئورارتوودا مایەوە تا گواستنەوەی بۆ ژێر دەسەڵاتی [[شانشینی ماد|ئیمپراتۆریەتیی ماد]]، ئیمپراتۆریەتیی فارس، [[ئەسکەندەری مەزن]]، و خانەدانی ئۆرۆنتیدی شانشینی ئەرمەنستان. ھێزەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی سلووکی|سلووکی]]، پارتی، ڕۆمانی، [[ساسانییەکان|ساسانی]] و [[بیزەنتی]] لە سەدەی ٤ەمی پێش زایینەوە دیار بوون، دواتریش سوپاکانی عەرەبی [[ئیسلام]] لە ساڵی ٦٤٦دا ھاتن. [[تورکەکان]]، گورجییەکان و مەغۆلەکان بۆ ماوەی ٤٠٠ ساڵ لە ساڵی ١٠٦٤ بەدواوە لێرە جەنگاون تاوەکو ناوچەکە لە سەرەتای سەدەی ١٥ەھەمدا لەلایەن ھۆزە تورکەکانی قەرەقۆینلوو و دواتر [[ئاق قۆینلۆ]] نیشتەجێ کرا. بۆ چەندین سەدە، جەنگی بەردەوام لە نێوان دوو ڕکابەرە سەرەکییەکە، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] و [[سەفەوی|ئیمپراتۆریەتیی فارس]] لە ساڵی ١٥٣٤ تا ١٧٤٦ بەردەوام بوو. ناوچەکە، کە زۆربەی کات لە دەستی [[فارسەکان]]دا دەمایەوە، بە فەرمی لە ساڵی ١٧٤٦دا جارێکی دیکە وازی لێ ھێنرا، کاتێک بوو بە بەشێک لە خاننشینی ئەریوان، میرنشینێکی موسڵمان لە [[فارس (سەرزەوی)|فارس]]. لە دەستی فارسەکاندا مایەوە تا دوای جەنگی ڕووسیا و فارس، ١٨٢٦–١٨٢٨ کاتێک بەپێی پەیمانی تورکمانچای بوو بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]. لە ژێر ئیدارەی ڕووسیادا، ناوچەکە بوو بە سوورمالوو ئویەزد (کە ناوەندەکەی شاری [[ڕەشقەلاس]] بوو) لە ئۆبلاستی ئەرمەنی و دواتر پارێزگاریی ئەریوان لە چوارچێوەی جێگری پاشای قەوقازدا. بەرەو کۆتایی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، تەواوی ناوچەکە کەوتە ژێر ئیدارەی [[کۆماری یەکەمی ئەرمەنستان|یەکەم کۆماری ئەرمەنستان]] وەک بەشێک لە [[پارێزگای ئارارات]]. دوای ھێرشێکی [[سوپای تورکیا]] بۆ سەر خاکەکە، ئیدر بەپێی پەیمانی قارس لەلایەن حکوومەتی [[سۆڤیەت]]ەوە بە تورکیا بەخشرا. ژمارەیەکی بەرچاوی دانیشتووانە [[ئەرمەنییەکان]] لە ناوچەکەدا مانەوە لە بەدرێژایی ئەم مێژووەی ململانێی نێوان زلھێزەکان. ئەرمەنییەکان زۆرینەی نەتەوەیییان لە خودی شاری [[ڕەشقەلاس]]دا پێکدەھێنا تا ساڵانی ١٩١٩–١٩٢٠ کاتێک زۆربەیان بەھۆی برسییەتییەوە لە کاتی جەنگی تورکیا و ئەرمەنستاندا گیانیان لەدەستدا یان ھەڵھاتن. لە نێوان ١٩٢٢–١٩٢٧ بەشێک بووە لە پارێزگای پێشووی بایەزید، لە نێوان ١٩٢٧–١٩٣٤ بەشێک بووە لە [[پارێزگای ئاگری]]، و لە کۆتاییدا لە نێوان ١٩٣٤–١٩٩٣ بەشێک بووە لە [[پارێزگای قەرس]]، پێش ئەوەی ببێتە پارێزگایەکی سەربەخۆ.<ref>Kanun No. 3806, Resmî Gazete, 3 June 1992.</ref><ref>https://www.diyadinnet.com/Bolgemiz-17-do%C4%9Fubayaz%C4%B1t-tarihi-bilgileri</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Iğdır}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|دەیەی ١٩٩٠|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئیدر]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ئیدر]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا|ئیدر]] [[پۆل:پارێزگاکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:باکووری کوردستان]] p0rl8qio0cu77yrmiwu28ur0ve15kr1 0 10058 1687233 1319850 2026-10-15T01:34:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687233 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} {{بێسەرچاوە}} {{Turkey Labelled Map}} تورکیا لە ڕووی کارگێرییەوە دابەش دەبێت بۆ ٨١ پارێزگا، کە لەم لیستەی خوارەوەدا ناویان ھاتووە. {| class="wikitable" border="١" |- style="text-align:center; background: #efefef; border-bottom:2px solid gray;" |+ '''لیستی پارێزگاکانی تورکیا''' ! ژمارە ! ناوی پارێزگا ! ڕووبەرەکەی ! ژمارەی دانیشتووان ! ژمارە ! ناوی پارێزگا ! ڕووبەرەکەی ! ژمارەی دانیشتووان |- | ٠١ | [[پارێزگای ئادانا|ئادانا]] | ١٤، ٢٥٦ | ١، ٨٤٩، ٤٧٨ | ٠٢ | [[پارێزگای ئادیامان|سەمسوور]] | ٧، ٥٧٢ | ٦٢٣، ٨١١ |- | ٠٣ | [[پارێزگای ئافیۆن کاراھیسار|ئافیۆن کاراھیسار]] | ١٤، ٥٣٢ | ٨١٢، ٤١٦ | ٠٤ | [[پارێزگای ئاگری|ئاگری]] | ١١، ٣١٥ | ٥٢٨، ٧٤٤ |- | ٠٥ | [[پارێزگای ئاماسیا|ئاماسیا]] | ٥، ٧٣١ | ٣٦٥، ٢٣١ | ٠٦ | [[پارێزگای ئەنقەرە|ئەنقەرە]] | ٢٥، ٦١٥ | ٤، ٠٠٧، ٨٦٠ |- | ٠٧ | [[پارێزگای ئانتالیا|ئانتالیا]] | ٢٠، ٥٩٩ | ١، ٧١٩، ٧٥١ | ٠٨ | [[پارێزگای ئارتڤین|ئارتڤین]] | ٧، ٤٩٣ | ١٩١، ٩٣٤ |- | ٠٩ | [[پارێزگای ئایدین|ئایدین]] | ٧، ٩٢٢ |Gg٥٧ | ١٠ | [[پارێزگای باڵ کەسیر|باڵ کەسیر]] | ١٤، ٤٤٢ | ١، ٠٧٦، ٣٤٧ |- | ١١ | [[پارێزگای بیلەجیک|بیلەجیک]] | ٤، ١٨١ | ١٩٤، ٣٢٦ | ١٢ | [[پارێزگای بینگۆل|چەولیگ]] | ٨، ٤٠٢ | ٢٥٣، ٧٣٩ |- | ١٣ | [[پارێزگای بدلیس|بەدلیس]] | ٨، ٤١٣ | ٣٨٨، ٦٧٨ | ١٤ | [[پارێزگای بۆڵو|بۆڵو]] | ١٠، ٧١٦ | ٢٧٠، ٦٥٤ |- | ١٥ | [[پارێزگای بوردور|بوردور]] | ٧، ٢٣٨ | ٢٥٦، ٨٠٣ | ١٦ | [[پارێزگای بورسا|بورسا]] | ١١، ٠٨٧ | ٢، ١٢٥، ١٤٠ |- | ١٧ | [[پارێزگای چاناککالە|چاناککالە]] | ٩، ٨٨٧ | ٤٦٤، ٩٧٥ | ١٨ | [[پارێزگای چانکری|چانکری]] | ٨، ٤١١ | ٢٧٠، ٣٥٥ |- | ١٩ | [[پارێزگای چۆروم|چۆروم]] | ١٢، ٨٣٣ | ٥٩٧، ٠٦٥ | ٢٠ | [[پارێزگای دەنیزلی|دەنیزلی]] | ١١، ٧١٦ | ٨٥٠، ٠٢٩ |- | ٢١ | [[پارێزگای دیاربەکر|ئامەد]] | ١٥، ١٦٢ | ١، ٣٦٢، ٧٠٨ | ٢٢ | [[پارێزگای ئێدیرنە|ئێدیرنە]] | ٦، ٢٤١ | ٤٠٢، ٦٠٦ |- | ٢٣ | [[پارێزگای خارپێت|خارپێت]] | ٩، ١٨١ | ٥٦٩، ٦١٦ | ٢٤ | [[پارێزگای ئەرزنگان|ئەرزنگان]] | ١١، ٩٧٤ | ٣١٦، ٨٤١ |- | ٢٥ | [[پارێزگای ئەرزڕوم|ئەرزڕوم]] | ٢٤، ٧٤١ | ٩٣٧، ٣٨٩ | ٢٦ | [[پارێزگای ئێسکی شەھیر|ئێسکی شەھیر]] | ١٣، ٩٠٤ | ٧٠٦، ٠٠٩ |- | ٢٧ | [[پارێزگای گازی ئانتەپ|دیلۆک]] | ٧، ١٩٤ | ١، ٢٨٥، ٢٤٩ | ٢٨ | [[پارێزگای گیرەسون|گیرەسون]] | ٧، ١٥١ | ٥٢٣، ٨١٩ |- | ٢٩ | [[پارێزگای گوموش ھانە|گوموش ھانە]] | ٦، ١٢٥ | ١٨٦، ٩٥٣ | ٣٠ | [[پارێزگای ھەکاری|جۆلەمێرگ]] | ٧، ٧٢٩ | ٢٣٦، ٥٨١ |- | ٣١ | [[پارێزگای ھاتای|خەتای]] | ٥، ٦٧٨ | ١، ٢٥٣، ٧٢٦ | ٣٢ | [[پارێزگای ئیسپارتا|ئیسپارتا]] | ٨، ٧٣٣ | ٥١٣، ٦٨١ |- | ٣٣ | [[پارێزگای مێرسین|مێرسین]] | ١٥، ٧٣٧ | ١، ٦٥١، ٤٠٠ | ٣٤ | [[پارێزگای ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]] | ٥، ١٧٠ | ١٠، ٠١٨، ٧٣٥ |- | ٣٥ | [[پارێزگای ئیزمیر|ئیزمیر]] | ١١٨١١ | ٣، ٣٧٠، ٨٦٦ | ٣٦ | [[پارێزگای قەرس|قەرس]] | ٩، ٥٩٤ | ٣٢٥، ٠١٦ |- | ٣٧ | [[پارێزگای کاستامۆنو|کاستامۆنو]] | ١٣، ٤٧٣ | ٣٧٥، ٤٧٦ | ٣٨ | [[پارێزگای قەیسەری|قەیسەری]] | ١٧، ١١٦ | ١، ٠٦٠، ٤٣٢ |- | ٣٩ | [[پارێزگای کرکلارەلی|کرکلارەلی]] | ٦، ٠٥٦ | ٣٢٨، ٤٦١ | ٤٠ | [[پارێزگای کرشەھیر|کرشەھیر]] | ٦، ٤٣٤ | ٢٥٣، ٢٣٩ |- | ٤١ | [[پارێزگای کۆجائێلی|کۆجائێلی]] | ٣٦٣٥ | ١، ٢٠٦، ٠٨٥ | ٤٢ | [[پارێزگای قۆنیە|قۆنیە]] | ٤٠، ٨٢٤ | ٢، ١٩٢، ١٦٦ |- | ٤٣ | [[پارێزگای کوتاھیا|کوتاھیا]] | ١٢، ١١٩ | ٦٥٦، ٩٠٣ | ٤٤ | [[پارێزگای ماڵاتیا|مەلەدی]] | ١٢، ٢٣٥ | ٨٥٣، ٦٥٨ |- | ٤٥ | [[پارێزگای مانیسا|مانیسا]] | ١٣، ١٢٠ | ١، ٢٦٠، ١٦٩ | ٤٦ | [[پارێزگای کاھرامان ماراش|گورگومێ]] | ١٤، ٢١٣ | ١، ٠٠٢، ٣٨٤ |- | ٤٧ | [[پارێزگای مێردین|مێردین]] | ٩، ٠٩٧ | ٧٠٥، ٠٩٨ | ٤٨ | [[پارێزگای موغلا|موغلا]] | ١٢، ٧١٦ | ٧١٥، ٣٢٨ |- | ٤٩ | [[پارێزگای مووش|مووش]] | ٨، ٠٢٣ | ٤٥٣، ٦٥٤ | ٥٠ | [[پارێزگای ئەسکیشەھر|ئێسکی شەھیر]] | ٥، ٤٣٨ | ٣٠٩، ٩١٤ |- | ٥١ | [[پارێزگای نیغدە|نیغدە]] | ٧، ٣١٨ | ٣٤٨، ٠٨١ | ٥٢ | [[پارێزگای ئۆردو|ئۆردو]] | ٥، ٨٩٤ | ٨٨٧، ٧٦٥ |- | ٥٣ | [[پارێزگای ریزە|ریزە]] | ٣، ٧٩٢ | ٣٦٥، ٩٣٨ | ٥٤ | [[پارێزگای ساکاریا|ساکاریا]] | ٤، ٨٩٥ | ٧٥٦، ١٦٨ |- | ٥٥ | [[پارێزگای سامسون|سامسون]] | ٩، ٤٧٤ | ١، ٢٠٩، ١٣٧ | ٥٦ | [[پارێزگای سێرت|سێرت]] | ٥، ٤٦٥ | ٢٦٣، ٦٧٦ |- | ٥٧ | [[پارێزگای سینۆپ|سینۆپ]] | ٥، ٨٥٨ | ٢٢٥، ٥٧٤ | ٥٨ | [[پارێزگای سێواس|سێواس]] | ٢٨، ١٢٩ | ٧٥٥، ٠٩١ |- | ٥٩ | [[پارێزگای تەکیرداغ|تەکیرداغ]] | ٦، ٣٤٥ | ٦٢٣، ٥٩١ | ٦٠ | [[پارێزگای تۆکات|تۆکات]] | ٩، ٩١٢ | ٨٢٨، ٠٢٧ |- | ٦١ | [[پارێزگای ترابزۆن|ترابزۆن]] | ٤، ٤٩٥ | ٩٧٥، ١٣٧ | ٦٢ | [[پارێزگای دێرسم|دێرسم]] | ٧، ٤٠٦ | ٩٣، ٥٨٤ |- | ٦٣ | [[پارێزگای ئورفا|ڕحا]] | ١٩، ٠٩١ | ١، ٤٤٣، ٤٢٢ | ٦٤ | [[پارێزگای ئوشاک|ئوشاک]] | ٥، ١٧٤ | ٣٢٢، ٣١٣ |- | ٦٥ | [[پارێزگای وان|وان]] | ٢٠، ٩٢٧ | ٨٧٧، ٥٢٤ | ٦٦ | [[پارێزگای یۆزگات|یۆزگات]] | ١٤، ٠٨٣ | ٦٨٢، ٩١٩ |- | ٦٧ | [[پارێزگای زۆنگولداک|زۆنگولداک]] | ٣، ٤٧٠ | ٦١٥، ٥٩٩ | ٦٨ | [[پارێزگای ئاکسارای|ئاکسارای]] | ٨، ٠٥١ | ٣٩٦، ٠٨٤ |- | ٦٩ | [[پارێزگای بایبورت|بایبورت]] | ٤، ٠٤٣ | ٩٧، ٣٥٨ | ٧٠ | [[پارێزگای کارامان|کارامان]] | ٨، ٨١٦ | ٢٤٣، ٢١٠ |- | ٧١ | [[پارێزگای کرک کالە|کرک کالە]] | ٤٥، ٨٩ | ٣٨٣، ٥٠٨ | ٧٢ | [[پارێزگای باتمان|ئێلیح]] | ٤، ٦٧١ | ٤٥٦، ٧٣٤ |- | ٧٣ | [[پارێزگای شرنەخ|شرنەخ]] | ٧، ٢٩٦ | ٣٥٣، ١٩٧ | ٧٤ | [[پارێزگای بارتین|بارتین]] | ١، ٩٦٠ | ١٨٤، ١٧٨ |- | ٧٥ | [[پارێزگای ئەردێھان|ئەردەخان]] | ٥، ٤٩٥ | ١٣٣، ٧٥٦ | ٧٦ | [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] | ٣، ٥٨٤ | ١٦٨، ٦٣٤ |- | ٧٧ | [[پارێزگای یالۆڤا|یالۆڤا]] | ٤٠٣ | ١٦٨، ٥٩٣ | ٧٨ | [[پارێزگای کارابوک|کارابوک]] | ٢، ٨٦٤ | ٢٢٥، ١٠٢ |- | ٧٩ | [[پارێزگای کیلیس|کیلیس]] | ١، ٢٣٩ | ١١٤، ٧٢٤ | ٨٠ | [[پارێزگای عوسمانیە|عوسمانیە]] | ٣، ١٨٩ | ٤٥٨، ٧٨٢ |- | ٨١ | [[پارێزگای دوزجە|دوزجە]] | ١، ٠٦٥ | ٣١٤، ٢٦١ | | | | |} {{پۆلی کۆمنز|Provinces of Turkey}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|جوگرافیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکارییەکانی تورکیا]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا]] [[پۆل:جوگرافیای تورکیا]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئەورووپا]] lbjqad9zyxe1uwvdd7nipg3dix9amea 0 10145 1687061 1585427 2026-10-14T16:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687061 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-ڕێکخراوە|وێنە=AKP_Logo .png}} '''پارتی داد و گەشەپێدان''' ({{بە تورکی|Adalet ve Kalkınma Partisi}})، ناسراو بە '''ئاک پارتی''' (بە تورکی: AK PARTI)، بە کورتە '''ئاکەپە''' یان '''ئەکەپە''' (بە تورکی: AKP)، پارتێکی شۆپپارێزە لە [[تورکیا]] کە لە سیاسەتدا وەکوو پارتێکی [[ڕاستڕەوی توندڕەو]] دەناسرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Jongerden |یەکەم١=Joost |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=tXZVEAAAQBAJ&dq=far-right+Justice+and+Development+Party&pg=PA67 |سەردێڕ=The Commentaries – Volume 1, 2021 |دوایین٢=Gunes |یەکەم٢=Cengiz |دوایین٣=Day |یەکەم٣=Bahar Simsek |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Transnational Press London |ژپنک=٩٧٨-١-٨٠١٣٥-١٠٧-٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Twitter suspends, reinstates key Syria coverage account |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/twitter-suspends-reinstates-key-syria-coverage-account-681773 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/23017316 | jstor=23017316 |سەردێڕ=The Justice and Development Party: Turkey's Experience with Islam, Democracy, Liberalism, and Secularism |دوایین١=Çınar |یەکەم١=Alev | journal=International Journal of Middle East Studies |ساڵ=٢٠١١|بەرگ=٤٣| issue=3 |پەڕەکان=٥٢٩–٥٤١| doi=10.1017/S0020743811000651 | hdl=11693/38147 | s2cid=155939308}}</ref> ئەم لە ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی تورکیا توانی زیاتر لە ٣٥٪ی دەنگەکان بەدەستبھێنێت و بەوھۆیەوە بە ٢٦٥ کورسی لە ٦٠٠ کورسییەکانی پەرلەمان، وەکوو یەکەمین پارتی [[پەرلەمانی تورکیا|پەرلەمان]] بمێنێتەوە. سەرۆکی ئەم پارتە [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]ە. == دامەزراندن == لە [[١٤ی ئاب]]ی [[٢٠٠١]] پارتی داد و گەشەپێدان لەلایەن [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و [[عەبدوڵڵا گول]] و [[ئیدریس شاھین]] و [[بینالی یلدرم]] و [[بڵند ئارینج]] دامەزرێندرا.<ref name="klawrojna.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.klawrojna.com/index.php?option=com_content&view=article&id=16067&catid=13&Itemid=30 |سەردێڕ=پارتی داد و گەشەپێدان لەبەر دیواری مەرگ- (تەوەرەی توركیا)- بەشی سێیەم |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406121523/http://www.klawrojna.com/index.php?option=com_content&view=article&id=16067&catid=13&Itemid=30 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ھەڵبژاردنە گشتییەکانی پەرلەمانی تورکیا == پارتی داد و گەشەپێدان لە ساڵی [[٢٠٠٢]] بە سەرۆکایەتی ڕەجەب تەییب ئەردۆغان، بۆ یەکەمجار بەشداری لە ھەڵبژارنی گشتی تورکیا کرد و توانی ٣٤،٦٣% دەنگەکان بەدەستبێنێ کە نزیکەی دوو لەسەر سێی کورسییەکانی پەرلەمانی تورکیا بوو. پاش ئەم ھەڵبژاردنە عەبدوڵڵا گول حکوومەتی ٥٨ی پێکھێنا و بوو بە سەرۆک وەزیرانی تورکیا.<ref name="klawrojna.com"/> لە ھەڵبژاردنی ٢٢ی تەمووزی [[٢٠٠٧]]، ئاک پارتی بۆ جاری دووھەم بەشداری ھەڵبژاردنەکانی کردەوە و دووبارە توانی بە ڕێژەی ٤٧%ی دەنگەکان زۆرینەی کورسییەکانی پەرلەمان مسۆگەر بکات بەڵام بەھۆی تێپەڕکردنی ڕێژەی ١٠%ی [[پارتی بزوتنەوەی نەژادپەر‌ستی تورکیا]] (مەھەپە) ژمارەی سەندەڵییەکانی ئاکەپە نەختێک کەم بووە.<ref>[http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=3079 براوه‌ی یه‌که‌م" کورد و ئاک پارتی"ن /به‌هرۆز گه‌ڵاڵی - ماڵپەڕی کوردپرێس]{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> لە [[١٢ی حوزەیران]]ی [[٢٠١١]] بۆ جاری سێھەم ئاکەپە بەشداری لە ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمان کرد و ئەم جارەش توانی بە ڕێژەی ٤٩.٩%ی دەنگەکان، پلەی یەکەمی ھەڵبژاردنەکان مسۆگەر بکا.<ref name="ماڵپەڕی سبەی"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hawler.in/more.php?id=17245 |سەردێڕ=پارتیی داد و گەشەپێدان سەركەوتنی گەورەی بەدەست هێنا و ژمارەی پەرلەمانتارە كوردەكانیش زیاتر بوو-ماڵپەڕی ھەولێر |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110718105323/http://www.hawler.in/more.php?id=17245 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Justice and Development Party (Turkey)}} * [http://www.akparti.org.tr/ ماڵپەڕی فەرمی پارتی داد و گەشەپێدان] (تورکی) * [https://web.archive.org/web/20110614224659/http://eng.akparti.org.tr/english/index.html ماڵپەڕی پارتی داد و گەشەپێدان] (ئینگلیزی) {{ئیسلامی سیاسی}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسلام|تورکیا|دەیەی ٢٠٠٠|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠١ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠١]] [[پۆل:دەسەڵاتخوازی]] [[پۆل:سانسۆر لە تورکیا]] mmlvbdutq6qwye1teumtks84ootj7mn 0 11207 1686980 1668583 2026-10-14T13:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1686980 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی تەلارساز |سەردێڕ = پائولۆ مێندێس دا رۆشا |ناوی تەواو = پائولۆ مێندێس دا رۆشا |وێنە = |قەبارەی وێنە = |شرۆڤەی وێنە = |ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[٢٥ی تشرینی یەکەم]]ی [[١٩٢٨]] |شوێنی لەدایکبوون = [[بڕازیلیا]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |ھاوڵاتیبوون = بڕازیلیایی |شوێنکاری خوێندن = |باڵەخانە گرینگەکان = |پڕۆژە گرینگەکان = |شێوەکارییە گرینگەکان = |کتێبەکان = |خەڵاتەکان = [[خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر]](٢٠٠٦) |ماڵپەڕی فەرمی = }} '''پائولۆ مێندێس دا رۆشا''' (بە [[ئینگلیزی]]: Paulo Mendes da Rocha)، لەدایکبووی [[٢٥ی تشرینی یەکەم]]ی [[١٩٢٨]]، [[تەلارساز]]ی بڕازیلیایییە. پائولۆ مێندێس دا رۆشا ساڵی [[٢٠٠٦]] توانی [[خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر]] مسۆگەڕ بکات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://en.wikipedia.org/wiki/Paulo_Mendes_da_Rocha | سەردێڕ = ویکیپیدیای ئینگلیسی| ڕێکەوتی سەردان = ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ژیاننامە|بەڕازیل}} {{ژیاننامە-کۆڵکە}} {{ھەڵگرانی خەڵاتی پریتزکێر}} {{پۆلی کۆمنز|Paulo Mendes da Rocha}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:نژیاروانانی بەڕازیلی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]] 4aq7bumiynnmh30zjq1adkhetdtkih5 0 11280 1687295 1525927 2026-10-15T04:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1687295 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای زیلفی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = پارێزگا <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Saudi-desert.gif | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = Flag_of_Saudi_Arabia.svg | قەبارەی_ئاڵا = 100px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = Emblem of Saudi Arabia.svg | قەبارەی_نیشان = 70px | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = Saudi_Arabia_location_map.svg | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = پارێزگای زیلفی | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = وڵات | ناوی_دابەشکراو = [[عەرەبستانی سەعوودی|سعودیە]] | جۆری_دابەشکراو١ = ناوچەی حکومی | ناوی_دابەشکراو١ = [[ناوچەی ڕیاز]] | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگار | ناوی_سەرۆک = زیادی کوڕی محەممەدی حوسێنی تەمیمی <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٣٠١٣٣٨ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ٢٫٤ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٠٠٠+ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٩ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = ٧٢٠٠٠ | مەزندەی_دانیشتووان_لە = ٢٠٠٩ | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = ٣:٠٠+ | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = ٣+ | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = پەیوەندی تەلەفۆنی | کۆدی_ناوچە = ٩٦٦+ (٠٦) <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://www.alzulfi.gov.sa/ پارێزگای زیلفی] | پەراوێزەکان = }} '''پارێزگای زیلفی''' (بە [[عەرەبی]] محافظة الزلفي) یەک لە پارێزگاکانی [[ناوچەی ڕیاز]]ی ھەرێمی [[نەجد]]ی [[عەرەبستانی سەعوودی|سعودیە]]یە (پارێزگای زیلفی دە کەوێتە [[باکوور|باکووری]] ھەرێمی نەجد و لە باکووری خۆرئاوای ناوچەی ڕیازە). شاری زیلفی گەورەترین [[شار]] و [[پایتەخت|پایتەختی]] پارچەکەیە. نزیکەی ٢٦٠ کم لە [[ڕیاز]] دوورە. سێیەمین شاری ناوچەی ڕیازە دوای پارێزگای [[خەرەج]] لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە و بچووکترین پارێزگای ناوچەکەیە لە ڕووی ڕووبەرەوە زیاتر لە ٩٥٪ی سەوزایییە.. پارێزگای زیلفی یەک لە پارێزگا گرنگەکان بەھۆی شوێنە ستراجییەکەیەوە کە وڵاتی سعودیە بە [[وڵاتانی ئەنجومەنی ھاوکاری کەنداو]] بەیەکەوە دەبەستێت. لە باکوورەوە لەگەڵ بیابانی نفود و ناوچەی قەسیم لە خورئاواوە و لەباشورەوە پارێزگای غات و پارێزگای ئەرتاویە لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە و ڕووبەکەی ٥٥٤٠٠ کم² و ژمارەی دانیشتووانی زیاتر ٧٢،٠٠٠ کەسە. == خزمەتگوزارییەکان == لەناو زیلفیدا زیاتر لە ٢٠ [[زانکۆ]] و ٦٠٠ [[مزگەوت]] و ٦ ناوەند ھەیە. بریتین لە: ا/ ناوەندی جوری کەلوپەل: لەخزمەتگوزارییە ئامادەبووەکان (ناوەندی بەرگری شارستانی - ناوندی دەستەی فەرمانکرد بەچاکە و ڕێگری کردن لە خراپە - ناوەندی چاودێری تەندروستی - قوتابخانەکانی کوڕان بەھەر سێ قوناغ - قوتابخانەکانی کچان بەھەر سێ قوناغ - باخچەی ساوایان - خانەی نەسائی بۆ لەبەرکردنی [[قورئان]] - نووسینگە بۆ پۆستە - یانەی وەرزشی تەویق - ٢ زانکۆ و زیاتر لە ٣٠ مزگەوت - ژمارەیەک کێڵگە - خزمەتگوزارییەکانی کارەبا و مۆبایل - خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی بۆ لێقەماوان و کۆچبەران). ب/ناوەندی جۆری سویرات (الثویرات): لە خزمەتگوزارییەکانی: (ناوەندی بەرگری شارستانی - ناوەندی چاودێری تەندروستی - نووسینگە بۆ پۆستە - قوتابخانەی سەرەتایی بۆ کوڕان - قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی بۆ کچان - پڕۆژەی ئاوی نیشتمانی - خزمەتگوزارییەکانی کارەبا و مۆبایل - خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی - ٣ زانکۆ و ٦ مزگەوت). ج/ناوەندی جۆری قوناغ: لەخزمەتگوزارییەکانی (زانکۆ - پڕۆژەی ئاو - پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بۆ کۆچبەران و لێقەوماوان). د/ناوەندی جۆری سیمنان: لەخزمەتگوزارییەکانی (زانکۆ و ژمارەیەک مزگەوت - خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی - خزمەتگوزارییەکانی کارەبا و مۆبایل - قوتابخانە بەھەموو جۆرەکان - شوێنەوار و کۆن - ژمارەیەک کێڵگە). ھـ/ناوەندی جۆری باخچە: لەخزمەتگوزارییەکانی (ناوەندی چاودێری تەندروستی - قوتابخانەی سەرەتایی بۆ کوڕان - قوتابخانەی سەرەتایی بۆ کچان - ٣ زانکۆ و ٣٠ مزگەوت - پڕۆژەی ئەمیر سەلمانی خێری بۆ نیشتەجێبوون - کارگەی ماست و ھەنگوین - پڕۆژەی بەخێوکردنی ئاژەڵ - تۆڕی ئاو - خزمەتگوزاری کارەبا و مۆبایل - خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی - پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بۆ کۆچبەران و لێقەوماوان). و/ناوەندی جۆری توحم: لەخزمەتگوزارییەکانی (قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی بۆ کوڕان - زانکۆ - گروپێکی وەزارەتی گواستنەوە - پڕۆژەی ئاو لەژێر دروستکردندایە '''(لەوانەیە تەواو بوو بێت)''' - پۆستە - پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بۆ ژمارەی لێقەوماو و کۆچبەر). == دیموگرافیا == === ژمارەی دانیشتووان === ژمارەی دانیشتووان ١٠٩٫٠٠٠ کەسە. === ئاین === [[ئیسلام]] و ١٠٠٪ [[موسڵمان|موسڵمانی]] [[سوننە|سوننەن]] و ئەھلی سوننە و جەماعەن. === زمان === [[عەرەبی]] === ناوی پارێزگارەکانی پارێزگاکە لەکاتی دامەزراندنی وڵاتەوە === # مەحەممەد دلێم # عبداللە مەسعوود # زەید خوسلان # حەمەد خوسلان # [[ھادی عامری]] # عبداللە عومەری # سولەیمان عەساف # زەید حوسین (ئێستا پارێزگارە) === کۆمپانیاکانی مۆبایل === * کۆمپانیای پەیوەندییەکانی سعودیە * مۆبایلەکەم (موبایلي) === ڕۆژە پشووەکان === # چەژنی ڕەمەزان # چەژنی قوربان # ڕۆژی نیشتمانی سعودیە ([[٢٣ی ئەیلوول]]) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/الزلفي_(محافظة)|سەردێڕ = الزلفي (محافظة)|زمان = عەرەبی|سەردان = ئەیلوولی ٢٠١١}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی}} {{پۆلی کۆمنز|Summer}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ڕیاز]] ih4f4cm8s9w2vifpxqryru0xwxehd3p 10 16456 1687405 221618 2026-10-15T09:07:33Z Ziv 45722 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the Kingdom of Sardinia.svg]] → [[File:War ensign of the Savoyard States (1783-1802).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 1687405 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Piedmont-Sardinia | shortname alias = Sardinia | flag alias = War ensign of the Savoyard States (1783-1802).svg | flag alias-1720 = Savoie flag.svg | flag alias-1782 = Flag of the Kingdom of Sardinia (1728-1802).gif | flag alias-1816 = Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg | flag alias-1848 = Flag of Italy (1861-1946).svg | flag alias-savoyard = Savoyard flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | templatename = Kingdom of Sardinia | var1 = 1720 | var2 = 1782 | var3 = 1816 | var4 = 1848 | var5 = savoyard | related1 = Sardinia </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> fcmlywat1lk7tygivhw3ex1h6omtqnq 1687415 1687405 2026-10-15T09:21:09Z Ziv 45722 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the Kingdom of Sardinia (1728-1802).gif]] → [[File:War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 1687415 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Piedmont-Sardinia | shortname alias = Sardinia | flag alias = War ensign of the Savoyard States (1783-1802).svg | flag alias-1720 = Savoie flag.svg | flag alias-1782 = War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif | flag alias-1816 = Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg | flag alias-1848 = Flag of Italy (1861-1946).svg | flag alias-savoyard = Savoyard flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | templatename = Kingdom of Sardinia | var1 = 1720 | var2 = 1782 | var3 = 1816 | var4 = 1848 | var5 = savoyard | related1 = Sardinia </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> f1z6vj686pwxzoqyjeout5juthsqaa7 0 17314 1686978 1549981 2026-10-14T13:34:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە) 1686978 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سندووقی سکریپتی عەرەبی|کوردی}} '''پ''' یەکێک لە پیتەکانی [[ئەلفوبێی عەرەبیی زمانی کوردی]]یە کە نیشاندەری پیتی '''P'''یە لە [[ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردی]]دا. «پ» لەو پیتانەیە کە بە [[ئەلفوبێی عەرەبی]] زیاد کراوە. ناوی ئەم پیتە «پێ»یە. {{پیتی کوردی|پ}} {{زمانی کوردی}}{{تووڵی دەروازە|زمانی عەرەبی|ئەلفوبێی زمانی عەرەبی|زمانی کوردی|زانستی زمانی عەرەبی|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز}} {{زمان-کۆلکە}} [[پۆل:پیتە فارسییەکان]] [[پۆل:پیتە عەرەبییەکان]] o6xsdfrkccs6cfam2z9z8i8z43dpjzb 7 19013 1687034 1679774 2026-10-14T16:30:04Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687034 wikitext text/x-wiki ئەم وێنەیە هیچ جۆرێ لە مۆڵەت نامەی تیا نیە بۆیە مۆرکی سڕینەوەم لێدا [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|وتووێژ]]) ١٢:٢١, ٧ تەمموز ٢٠١٢ (UTC) 8lb8whxdaosray5hq1ugy534uyuk9ad 0 20491 1687049 1525620 2026-10-14T16:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687049 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر|date=ئاب ٢٠٢١}} }} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = پاراماونت پیکچەرز <br> Paramount Pictures |لۆگۆ= [[پەڕگە:Paramount logo new.jpg|260px]] |جۆر=کۆمپانیای تایبەت <br> بەشێک لە کۆمپانیای [[ڤیاکۆم]] |بازرگانی_لە = |پیشەسازی =[[فیلم]] |بوار= |جێگر = |دامەزراندن =١٩١٢ |دامەزرێنەر = |ناونیشانی_شار = |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان =[[هۆڵیوود]] ، [[کالیفۆرنیا]] ، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = هەموو جیهان |بەڕێوەبەران =[[براد گرەی]] (خاوەن و بەڕێوەبەر) |بەرهەمەکان =[[ئەنیمەیشن|وێنەی جوڵاو]] |خزمەتگوزارییەکان = |داهات = ١.٢ ملیار $ (٢٠١١) {{بەرزبوونەوە}} |مایە = ٣٠٠،٠٠٠ ملیۆن $ (٢٠١١) {{بەرزبوونەوە}} |خاوەن = |ژ.کارمەند = |ماڵپەڕی سەرەکی =http://www.paramount.com |پەراوێزەکان = }} '''پاراماونت پیکچەرز''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Paramount Pictures) یەکێکە لە ستۆدیۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکان]] بۆ بەرهەمهێنانی [[فیلم]] و کاری وێنەیی. ==زنجیرە بەرهەکان== بریتییە لەو بەرهەمانەی کە لە یەک بەش زیاترن. {| class="wikitable sortable" |- ! ناو ! ساڵەکان |- | ''[[The Godfather]]'' || ١٩٧٢-١٩٩٠ |- | ''[[The Bad News Bears (١٩٧٦ film)|The Bad News Bears]]'' || ١٩٧٦-٢٠٠٥ |- | ''[[Star Trek (film series)|Star Trek]]'' || ١٩٧٩–ئێستا |- | ''[[Friday the ١٣th (franchise)|Friday the ١٣th]]'' || ١٩٨٠-١٩٨٩; ٢٠٠٩–ئێستا |- | ''[[Indiana Jones (franchise)|Indiana Jones]]'' || ١٩٨١–ئێستا |- | ''[[Beverly Hills Cop (film series)|Beverly Hills Cop]]'' || ١٩٨٤-١٩٩٤ |- | ''[[Crocodile Dundee]]'' || ١٩٨٦-٢٠٠١ |- | ''[[The Naked Gun]]'' || ١٩٨٨-١٩٩٤ |- | ''[[Mission: Impossible (film series)|Mission: Impossible]]'' || ١٩٩٦–ئێستا |- | [[South Park]] || ١٩٩٧–ئێستا |- | ''[[Rugrats]]'' || ١٩٩٨-٢٠٠٣ |- | ''[[Jackass]]'' || ٢٠٠٢-٢٠١٠ |- | [[The Spongebob Squarepants Movie]] || ٢٠٠٤–ئێستا |- | ''[[Transformers (film series)|Transformers]]'' || ٢٠٠٧–ئێستا |- | ''[[Marvel Cinematic Universe]]'' || ٢٠٠٨-٢٠١١ |- | ''[[Paranormal Activity]]'' || ٢٠٠٧–ئێستا |} ==سەرچاوە== [http://en.wikipedia.org/wiki/Paramount_Pictures ویکیپیدیای ئینگلیزی - پاراماونت پیکچەرز] ==پەراوێزەکان== {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئەنیمەیشن|کۆمپانیا}} {{ستۆدیۆی فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Paramount Pictures}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٢]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٩١٢ لە کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:کۆمپانیا دامەزراوە ئەمریکییەکانی ساڵی ١٩١٢]] [[پۆل:کولتوری ھۆلیوود، لۆس ئانجلەس]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی کات بەسەربردن کە لە ساڵی ١٩١٢ دامەزراون]] [[پۆل:پێکھاتەکانی پێشووی تێکڕای پیشەسازی داو جۆنز]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی ڕاگەیاندنی گشتی کە لە ساڵی ١٩١٢ دامەزراون]] olv2f5oczjyc74hkw9jbqbw6rm1p4al 0 23639 1687188 1650290 2026-10-14T22:36:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687188 wikitext text/x-wiki {{Infobox park | name = پارکی سامی عەبدولڕەحمان | native_name = | native_name_lang = ckb | image = Sami Abdulrahman Park Gate.jpg | image_size = 280px | image_alt = دەروازەی سەرەکیی پارکی سامی عەبدولڕەحمان | image_caption = دەروازەی سەرەکیی پارکی سامی عەبدولڕەحمان | mapframe-zoom = 15 | mapframe-width = 250 | mapframe-height = 250 | mapframe-marker = yes | type = پارکی گشتیی | motto = «ئازادی بەخۆڕایی نییە» | location = [[ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] | nearest_city = [[ھەولێر]] | coordinates = {{coord|36.191|43.984|type:landmark_region:IQ_dim:2000|display=inline,title}} | area = ٨٠٠ دۆنم | established = ١٤ی ئازاری ٢٠٠٠ | founder = [[حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] | etymology = بە ناوی [[سامی عەبدولڕەحمان]]، جێگری پێشووی سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان | operator = [[پەڕگە:Coat of arms of Kurdistan Regional Government.svg|20px|link=حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] [[حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] | open = تەواوی ساڵ | status = کراوەیە | water = دوو دەریاچەی دەستکرد | plants = باخی گوڵەباخ و داری جۆراوجۆر | other_info = ھێڵی کۆتاییی [[ماڕاتۆنی ھەولێر]] | facilities = چێشتخانە، کافتیریا، کتێبخانە، مۆنۆمێنتی شەھیدان، پێشانگای نێودەوڵەتی }} '''پارکی سامی عەبدولڕەحمان''' گەورەترین پارکە لە شاری [[ھەولێر]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، و بە یەکێک لە گەورەترین پارکەکان لەسەر ئاستی [[عێراق]] دادەنرێت. ڕووبەری پارکەکە نزیکەی ٨٠٠ دۆنمە. ئەم پارکە چەندین دەریاچەی دەستکرد، باخی گوڵ، ڕێڕەوی وەرزشی، یاریگەی منداڵان، کتێبخانەی زەیتوون، مۆنۆمێنتی [[تەقینەوەکانی ٢٠٠٤ی ھەولێر|١ی شوبات]] و پێشانگای نێودەوڵەتیی ھەولێر لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Sami_Abdul_Rahman_Park|سەردێڕ=Sami Abdul Rahman Park|بڵاوکەرەوە=Wikipedia}}</ref> == مێژوو == پێش ساڵی ١٩٩١ و لە سەردەمی [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسدا]]، زەویی ئەم پارکەی ئێستا سەربازگەی فەیلەقی ٥ی سوپای عێراق و گرتووخانە بوو. دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ی خەڵکی کوردستان، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕیاری دا ئەم شوێنە سەربازییە بگۆڕێت بۆ باخچەیەکی گشتی و بۆشاییەکی سەوز. دروستکردنی پارکەکە لە ساڵی ١٩٩٨ دەستی پێکرد و قۆناغی یەکەمی لە ھەمان ساڵدا تەواو بوو. لە ١٤ی ئازاری ٢٠٠٠ بە فەرمی بە ناوی «باخی گشتی» بەڕووی ھاوووڵاتییاندا کرایەوە. پڕۆژەی دروستکردنی پارکەکە بە سەرپەرشتی و چاودێریی ڕاستەوخۆی [[سامی عەبدولڕەحمان]] (جێگری سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لەو سەردەمەدا) جێبەجێ کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://erbilmarathon.krd/sami-abdulrahman-park/|سەردێڕ=Sami Abdulrahman Park|بڵاوکەرەوە=Erbil Marathon}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤ و دوای شەھیدبوونی سامی عەبدولڕەحمان لە [[تەقینەوەکانی ٢٠٠٤ی ھەولێر|تەقینەوەکانی ١ی شوباتی ٢٠٠٤ لە ھەولێر]]، وەک ڕێزلێنانێک بۆ ھەوڵە بەردەوامەکانی لە دروستکردن و پاڵپشتیکردنی ئەم پڕۆژەیەدا، ناوی پارکەکە بە فەرمی گۆڕدرا بۆ «پارکی سامی عەبدولڕەحمان».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kupi.com/en/explore/iraq/erbil/sami-abdulrahman-park|سەردێڕ=Sami Abdulrahman Park Visitor Guide|بڵاوکەرەوە=Kupi}}</ref> [[پەڕگە:1 Feb Memorial, Erbil.jpg|وێنۆک|مۆنیۆمێنتی شەهیدانی [[تەقینەوەکانی ٢٠٠٤ی ھەولێر|١ی شوبات]] لە پارکی سامی عەبدولڕەحمان]] == شوێنی جوگرافی == پارکەکە دەکەوێتە بەشی ڕۆژئاوای شاری ھەولێر، لەسەر شەقامی ٦٠ مەتری. پارکەکە بە شێوەیەکی ستراتیژی ڕاستەوخۆ بەرامبەر باڵەخانەی [[پەرلەمانی کوردستان]] و ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان ھەڵکەوتووە. == بەش و تایبەتمەندییەکان == پارکی سامی عەبدولڕەحمان چەندین شوێن و دامەزراوەی ڕۆشنبیری، کۆمەڵایەتی و وەرزشی لەخۆدەگرێت: * '''دەریاچە دەستکردەکان:''' دوو دەریاچەی گەورەی دەستکرد لەناو پارکەکەدا ھەن کە بەلەمی گەشتیارییان تێدا بەکاردێت. * '''مۆنۆمێنتی ١ی شوبات:''' مۆنۆمێنتێکی یادگارییە کە ناوی شەھیدانی تەقینەوەکانی ١ی شوباتی ٢٠٠٤ی لەسەر ھەڵکەندراوە و دروشمی «ئازادی بەخۆڕایی نییە» ({{lang|en|Freedom is not free}})ی لەسەر نووسراوە. * '''کتێبخانەی زەیتوون:''' کتێبخانەیەکی گشتی و ڕۆشنبیرییە لەناو پارکەکەدا کە چەندین کتێب و ژێدەر بە زمانە جیاوازەکان بۆ خوێنەران و توێژەران دابین دەکات. * '''پێشانگای نێودەوڵەتیی ھەولێر:''' پێشانگەیەکە کە ساڵانە چەندین پێشانگای بازرگانی و ڕۆشنبیریی تێدا بەڕێوەدەچێت (وەک پێشانگای نێودەوڵەتیی کتێب لە ھەولێر). * '''ڕێڕەوی وەرزشی و یاریگاکان:''' ڕێڕەوی تایبەت بە ڕاکردن، ڕۆیشتن و پاسکیلسواریی تێدایە، ھەروەھا شوێنی کۆتاییی [[ماڕاتۆنی ھەولێر|ماڕاتۆنی ھەولێرە]]. * '''باخی گوڵ:''' ڕووبەرێکی بەربەرینی سەوزایی، باخی گوڵ و دارستانی دەستکرد کە ژینگەیەکی ئارام بۆ گەشتیاران دابین دەکات. * '''خزمەتگوزارییە گشتییەکان:''' چەندین کافتیریا، چێشتخانە، مارکێت و یاریگەی تایبەت بە منداڵان لە ناوچە جیاوازەکانی پارکەکەدا دابینکراون. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{کۆمنز-پۆل|Sami Abdulrahman Park}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنەکانی ھەولێر]] [[پۆل:پاڕکەکانی کوردستان]] [[پۆل:پاڕکەکانی ھەولێر]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ٢٠٠٦]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ھەولێر]] 6zdx2rm4irgeemg0zv082j560jxhc7s 0 24570 1687136 1681985 2026-10-14T19:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە) 1687136 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فەیلەسووف | ناو = پارمێنیدس <br> Parmenides <br> Παρμενίδης | وێنە = Parmenides.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = پارمێنیدس | ناوەکانی تر = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | هۆکاری مردن = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | سەردەم = سەرەتای فەلسەفەی سوقراتی | ناوچە = [[فەلسەفەی ڕۆژئاوایی]] | ئایین = | قوتابخانە = | بایەخە سەرەکییەکان = [[میتافیزیک]]، [[ئۆنتۆلۆجی]] | کتێبەکان = | بیرۆکە گرنگەکان = فەلسەفەی چارەنووسی، ڕاستی بنچینەیی | کاریگەر بووە بە = | کاریگەری بووە لەسەر = [[سوقرات]]، [[ئەرەستوو]]، [[ئەفلاتوون]] | ئیمزا = | لێدوانی ئیمزا = | ماڵپەڕ = }} '''پارمێنیدس''' فەیلەسووفێکی [[یۆنان|یۆنانیی]] سەر بە [[ئیلیایییەکان|فێرگەی ئیلیایییەکانە]] کە لە سەدەکانی ٥ و ٦ی پێش زایینیدا ژیاوە. ئەو لە بنەماڵەیەکی دەوڵەمەند و ناودار لە کۆلۆنیی یۆنانیی [[ئێلیا]] ھاتە دنیاوە. ڕێکەوتی لەدایکبوون و مردنی تەواو ڕوون نییە و یەکلایی نەبووەتەوە. [[دیۆژێنیس لائێرتیۆس]] دەڵێ بەر لە ۵۰۰ی پێش زایین گەورە و پێگەیشتوو بووە، کە ئەمە ساڵی لەدایکبوونی دەخاتە دەوروبەری ۵۴۰ی پێش زایینەوە. بەڵام، لە [[دیالۆگی پارمێنیدیس|دیالۆگی پارمێنیدیسدا]]، [[ئەفلاتوون]] دەڵێ ئەو کاتەی پارمێنیدیس سەردانی ئاتینای کردووە ۶۵ ساڵی بووە، [[سوقرات|سوقراتیش]] لاو بووە، کە دەکاتە ۴۵۰ی پێش زایین. ئەگەر ئەمە ڕاست بێ، ساڵی بەدنیاھاتنی دەبێتە ۵۱۵ی پێش زایین. ھەر چۆنێک بووبێ، وا بیر دەکرێتەوە کە لە ۴۷۵ی پێش زاییندا زیندوو و چالاک بووە. تاقە کاری ناسراوی پارمێنیدیس شیعرێکە کە ناونیشانە سەرەکییەکەی نەزانراوە، بەڵام، ئەغڵەب بە ناوی «لە بابەت سروشتەوە» دەناسرێ. تەنیا پارچەگەلێکیشی لێ ماوەتەوە. لەو شیعرەدا، پارمێنیدیس دوو ڕوانگە بۆ [[واقیع]] دەنوێنێ. یەکەم ڕوانگە لە ڕێگای ڕاستییەوە بۆی دەچێ و، دووەم ڕوانگە لە ڕێگای بیروڕاوە. لە ڕوانگەی یەکەمەوە، گشت واقیع یەکە و، [[گۆڕان (فەلسەفە)|گۆڕان]] دەستنەداوە و، ھەبوونیش ھەمیشەیی و یەکشێوەیە. لە ڕوانگەی دووەمەوە، جیھان جیھانی ڕواڵەتەکانە، کە تێیدا ھەستەکانی ئینسان بەرەو تێگەیشتنێکی ھەڵەی دەبەن و دەیخەڵەتێنن. پارمێنیدێس وەکوو بناخەدانەری [[ئۆنتۆلۆجی]] ڕەچاو دەکرێ و، بەھۆی ئەو کاریگەرییە کە لەسەر ئەفلاتوون ھەیبووە، کاریگەری لەسەر گشت مێژووی [[فەلسەفەی ڕۆژاوایی]] داناوە. == فەلسەفەی پارمێنیدیس == پارمێنیدس [[بوون]] بە شتێکی [[ھەمەکی]] دادەنێت و پێی وایە [[گۆڕان (فەلسەفە)|نەگۆڕە و نەجووڵاوە]]. چونکە کاتێک بوون دەگۆڕێت، دەبێت لە فۆرمێکەوە بۆ فۆرمێکی تر بێت، وەک گەرمکردنی ئاو و بوونی بە ھەڵم. ئەگەر بێت و بوون بگۆڕێت دەبێت ببێت بە شتێک کە بەدەر بێت لە بوون. گریمان ببێت بە نەبوون، بەڵام ئەو باوەڕی بە نەبوون نییە، کەواتە گۆڕانەکە لە «بوون»ەوە بۆ «بوون»ە و، ئەمەش گۆڕان نییە. ئەو بوونەی کە پارمێنیدیس باسی دەکات ھەمەکییە و ھەموو بابەتێکی ھەمەکیش تەنیا لە ڕێگەی ئەقڵەوە پێ دەزانرێت و ھەست پەی پێنابات و نایدۆزێتەوە. چونکە ئەم فەیلەسووفە بە ھەموو شێوەیەک ھەستەکان ڕەت دەکاتەوە و بە بڕوای ئەو ھەبوون ھەیە و ناتوانیت بڵێیت نییە، نەبوونیش نییە و ناتوانیت بڵێیت ھەیە و بیری لێ بکەیتەوە. پارمێنیدیس باوەڕی وایە بۆ [[زانین]] دوو ڕێگا ھەیە: یەکەمیان [[ھۆشە|ھەستە]] کە ڕێگای گومانە و پێ ناوترێت زانین. دووەمیشیان ئەقڵە و یەقینە و دەتوانرێت پشتی پێببەسترێت. ==سەرچاوە== [https://web.archive.org/web/20160305073845/http://nusin.net/dang/archives/2060 ماڵپەڕی نووسین - پارمێنیدس] ==پەراوێزەکان== {{reflist}} {{یۆنانی کۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Parmenides of Elea}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|گەردوون|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٥ەمی پ.ز]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٥ەمی پ.ز]] [[پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:مردووانی ٤٥٠ی پ.ز]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٥١٠ی پ.ز]] [[پۆل:مێژووی فەلسەفە]] [[پۆل:مێژووی بیرۆکەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی]] [[پۆل:ھەبوونناسی]] [[پۆل:واقیع]] hb8j7ifybeigehowun8w8vv8m285hh3 0 25012 1687134 1525689 2026-10-14T19:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1687134 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Persis_map.jpg|220x440px|وێنۆک|نەخشەیەک کە پارسەکان نیشان دەدات]] [[پەڕگە:Drawing_of_perspolis_1713_by_Gérard_Jean-Baptiste_(1671-1716).JPG|220x440px|وێنۆک|وێنەکێشانی پێرسپۆلیس لە ساڵی ١٧١٣ لەلایەن جیرارد جان باپتیست (١٦٧١-١٧١٦)]] '''پارسەکان''' دەستەیەک لەو کۆمەڵە خەڵکەن بە [[نەژادی ئاری|ئاریەکان]] ناو دەبرێن<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/barhamhamd97_gmail_20150909_1604/page/n23/mode/1up?view=theater|سەردێڕ=مێژووی کورد و کوردستان}}</ref> و لە هەزارەی دووەمی پ.ز لە ناوچەکانی باکوری [[دەریای قەزوین|دەریای خەزەر]] و [[قەوقاز|قەوقازەوە]] بەرەو ناوچەکانی [[ئێران]] ڕۆشتوون لێرەدا بەسەر دوو کۆمەڵەدا دابەش بوون کۆمەلەیەکیان بەرەو [[ھیندستان|هندستان]] و ئەوی دیکەیان بەرەو خۆرئاوای [[ئێران]] ڕۆشتوون دوایی کۆتایی هاتنی دەوڵەتی مادەکان دەوڵەتی پارس دادەمەزرێ لەلایەن کەسایەتییەک بە ناوی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|هەخامەنش]] کە زاوای کۆتا پاشای [[ماد]] [[ئیشتوویگوو|ئەستیاگز]] بووە و لێی هەڵگەڕاوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Persis}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئاسیا]] a29rc21r6obd855m6ln6t5yelxu10ci 4 25122 1687213 1686731 2026-10-15T00:03:28Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687213 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٧٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٥١٥٨٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٧٨ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١١٧ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠٣ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣١٧ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٨٤ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦٣٣ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٧١ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٦٠١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٦٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٨٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٥ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٥٣٩ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٧٣ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] kq5xnuq6yu9lpbp7ncygrb7tv4k06wi 4 25128 1687214 1686732 2026-10-15T00:03:48Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687214 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٧٨ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١١٧ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠٣ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٠٨٤ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٧١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٦٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٥ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٥٣٩ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٧٣ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 3b12hb5p1htd6g3hi9897pma995dkhl 0 26748 1686959 1550316 2026-10-14T12:11:54Z مامۆستا 39489 1686959 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:WMD world map.svg|200px|وێنۆک|ھێماکانی چەکی کۆکوژ]] '''چەکی کۆکوژ''' یاخود '''چەکی کۆمەڵکوژ''' ئەو چەکەیە کە کارەساتێکی گەورە و زیانێکی زۆر دەنێتەوە لە کاتی تەقینەوەیدا، ئەم جۆرە چەکە قەدەغەکراوە لەلایەن [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ەوە و ھەر کەسێک دژی ھاووڵاتیانی مەدەنی بەکاری بھێنێت بە [[تاوانباری جەنگ]] دادەنرێت. ئەم چەکە دابەش دەبێت بەسەر سێ جۆر: # [[چەکی ناوەکی]] # [[چەکی زیندەیی]] # [[چەکی کیمیایی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کورت}} {{پۆلی کۆمنز|Weapons of mass destruction}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:چەکە کۆکوژەکان]] e5j9dplqfxu5qyigfin4fnmgnr6knqn 0 37294 1687237 1586206 2026-10-15T01:34:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687237 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Kurdistan bajar.PNG|وێنۆک|300x300پیکسڵ|پارێزگاکانی کوردستان]] کۆی پارێزگاکانی '''کوردستانی مەزن''' بریتین لەمانە: == باکووری کوردستان == [[پەڕگە:BlankMapTurkeyProvincesباکوور.png|وێنۆک|'''[[باکووری کوردستان]]''']] * [[پارێزگای دیاربەکر|پارێزگای ئامەد]] * [[پارێزگای دێرسم]] * [[پارێزگای ئەردێخان]] * [[پارێزگای ڕحا]] * [[پارێزگای مەرعەش]] * [[پارێزگای مەلەدی]] * [[پارێزگای مێردین]] * [[پارێزگای سێرت]] * [[پارێزگای شرنەخ]] * [[پارێزگای عوسمانیە]] * [[پارێزگای وان]] * [[پارێزگای سێواس]] * [[پارێزگای ئادیەمان]] * [[پارێزگای خارپێت]] * [[پارێزگای باتمان]] * [[پارێزگای بدلیس]] * [[بینگۆل (پارێزگا)|پارێزگای بینگۆل]] * [[پارێزگای ئاگری]] * [[پارێزگای ئەرزنگان|پارێزگای ئەرزگان]] * [[پارێزگای ئەرزیڕۆم]] * [[پارێزگای ئیدر]] * [[پارێزگای مووش]] * [[پارێزگای کلیس]] * [[پارێزگای دیلۆک]] * [[پارێزگای قەرس]] * [[پارێزگای حەکاری]] == ڕۆژھەڵاتی کوردستان == [[پەڕگە:Iran Kurdistan location map.jpg|وێنۆک]] * [[پارێزگای کرماشان]] * [[پارێزگای کوردستان]] * [[پارێزگای ورمێ]] * [[پارێزگای ئیلام]] === ناوچەی جیا لە کوردستان === * [[پارێزگای خۆراسانی باکوور]] == ڕۆژاوای کوردستان == * [[پەڕگە:Syria-blank-governoratesروژاوا.png|وێنۆک| '''[[ڕۆژاوای کوردستان]]''']] * [[پارێزگای حەسیچە]] * [[کانتۆنی جزیرە|پارێزگای جزیرە]] * [[کانتۆنی کۆبانی|پارێزگای کۆبانی]] * [[کانتۆنی عەفرین|پارێزگای عەفرین]] * [[پارێزگای ڕەققە]] (نافەرمی) * [[پارێزگای دێرەزۆر]] (نافەرمی) == باشووری کوردستان == * [[پەڕگە:Uiytlytmfباشووری کوردستان.jpg|وێنۆک| '''[[باشووری کوردستان]]''']] * [[پارێزگای ھەولێر]] * [[پارێزگای دھۆک]] * [[پارێزگای واست]] (نافەرمی) * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پارێزگای سلێمانی]] * [[پارێزگای دیالە]] (نافەرمی) * [[پارێزگای ھەڵەبجە]] * [[پارێزگای نەینەوا]] (نافەرمی) * [[ئیدارەی گەرمیان]] *[[ئیدارەی ڕاپەڕین]] * [[ئیدارەی سۆران]] * [[ئیدارەی زاخۆ]] *[[پارێزگای سەڵاحەدین]] (نافەرمی) == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی کوردستان|شارەکانی کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kurdistan}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کوردستان]] s3l7895kfvflyfjg2rvv3y2xwqu1avt 0 41139 1687065 1554596 2026-10-14T16:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687065 wikitext text/x-wiki {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}}{{Databox|وێنە=Democratic_Disc.svg }} '''پارتی دیموکرات''' ({{بە ئینگلیزی|Democratic Party}}) حیزبێکی سیاسییە مێژوویەکەی بۆ ١٧٩٢ دەگەڕێتەوە بەڵام بۆ مێژووی ھاوچەرخەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٢٨، یەکێکیشە لەدوو حیزبە گەورە ھاوچەرخەکەی [[ئەمریکا]] و بەتاکە ڕکابەری [[حیزبی کۆماری (ویلایەتە یەکرتووەکان)|حیزبی کۆماری]] دادەنرێت، لە ساڵی ١٩٣٠ و حیزبی دیموکرات زۆرتر بە ئایدۆلۆژیای [[لیبرالیزم]] دەبەسترێتەوە یان زۆرجار [[سۆشیال لیبرالیزم]]، لەدوایین ھەڵبژاردن لە [[ئەمریکا]] کاندیدەکەی حیزبی دیموکرات [[باراک ئۆباما]] سەرکەوت بەسەر [[میت ڕۆمنی]] کاندیدی کۆمارییەکان، لە ھەڵبژاردنی ٢٠٠٠ ەوە سیمبووڵی حیزبەکە [[گوێدرێژ]]ە و ڕەنگی [[شین]]ە. ==ئایدۆلۆژیا== لە کاتی دامەزراندنیدا، پارتی دیموکرات پشتگیری لە فەلسەفەی چاکسازی کشتوکاڵی و بزووتنەوەی دیموکراتی جاکسۆنی کرد بە سەرۆکایەتی ئەندرۆ جاکسۆن سەرۆک کۆمار کە نوێنەرایەتی جووتیاران و بەرژەوەندییە گوندنشینەکان و دیموکراتە تەقلیدییەکانی جێفرسۆنی دەکرد. لە ساڵانی ١٨٩٠ەوە، بە تایبەتی لە ویلایەتەکانی باکوور، حیزب دەستی کرد بە لایەنگری ھەڵوێستی لیبڕاڵتر (زاراوەی «لیبراڵ» لێرەدا باس لە [[لیبرالیزم]]ی مۆدێرن دەکات، نەک لیبرالیزمی کلاسیک یان لیبرالیزمی ئابووری). ڕاپرسییەکانی پێشنیازی دەنگدەران پشتگیرییەکی بەرفراوانیان بۆ پارتی دیموکرات لە سەرانسەری ھەموو دیمۆگرافیای کۆمەڵایەتی-نەتەوەیی و ئابووریدا نیشانداوە.<ref>John Ashworth, "Agrarians" & "aristocrats": Party political ideology in the United States, 1837–1846(1983) </ref><ref>https://web.archive.org/web/20070630063715/http://www4.cnn.com/ELECTION/2000/results/index.epolls.html</ref><ref>http://www.cnn.com/ELECTION/2004/pages/results/states/US/P/00/epolls.0.html</ref> لە مێژوودا، حیزب بەھۆی دژایەتیکردنی لەگەڵ بازرگانی و دارایی ڕێکنەخراو، و لایەنگری لە باجی داھاتی پێشکەوتنخوازانە، نوێنەرایەتی جووتیاران، کرێکاران، کەمینە ئایینییەکان و نەتەوەییەکانی کردووە. لە سیاسەتی دەرەوەدا، ئینتەرناسیۆنالیزم (لەوانەش دەستێوەردانگەرایی) لە ساڵی ١٩١٣ تا ناوەڕاستی شەستەکان بابەتێکی باڵادەست بوو. لە ساڵانی ١٩٣٠دا حیزب دەستی کرد بە پەرەپێدانی بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان کە ھەژارانیان کردە ئامانج. پارتەکە باڵێکی کۆنەپەرستی دارایی و لایەنگری بازرگانی ھەبوو، کە گرۆڤەر کلیڤلاند و ئال سمیس نوێنەرایەتیان دەکرد، باڵێکی کۆنەپەرستی باشووری ھەبوو کە دوای ئەوەی سەرۆک لیندۆن جۆنسۆن پشتگیری لە یاسای مافە مەدەنییەکانی ساڵی ١٩٦٤ کرد کەم بووەوە. بزووتنەوەی ژینگەپارێزی لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە بووەتە پێکھاتەیەکی سەرەکی. پارتی دیموکرات لە [[سەدەی ٢١|سەدەی بیست و یەک]]دا تاڕادەیەکی زۆر ھاوپەیمانییەکی ناوەندگەرا و لیبراڵ و پێشکەوتنخوازانە و سەریەککەوتنی بەرچاو لە نێوان ئەو سێ گرووپەدا ھەیە. زانایانی سیاسی حیزبی دیموکرات بەھۆی ھەمەچەشنی ھاوپەیمانی بەرفراوانترەوە، لە ڕووی ئایدیۆلۆژییەوە کەمتر یەکگرتوو لە پارتی کۆمارییەکان وەسف دەکەن. پارتی دیموکرات سەردەمانێک لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەمریکادا زاڵ بوو، بەڵام ئەمڕۆ لە باکووری ڕۆژھەڵاتی (ناوچەی ناوەڕاستی ئەتڵەسی و [[نیو ئینگلاند]])، ناوچەی دەریاچە گەورەکان و کەناراوەکانی ڕۆژاوا (ھاواییشەوە) بەھێزترە، ئەمە جگە لەوەی لە شارە گەورەکاندا (بەبێ گوێدانە ناوچەکە) کاریگەری بەربڵاوی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://edition.cnn.com/ELECTION/2006/pages/results/states/US/H/00/epolls.0.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611205105/https://edition.cnn.com/ELECTION/2006/pages/results/states/US/H/00/epolls.0.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20211109014502/https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-polisci-090717-092750</ref><ref>https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2019/09/brief-history-how-democrats-conquered-city/597955/</ref> == براوەکانی حیزب بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا == === لەساڵانی ١٨٠٠ === * [[ئەندرێو جاکسۆن]] * [[ماڕتن ڤان بیورین]] * [[جەیمس پۆلک]] * [[فڕانکلین پیرسی]] * [[جەیمس بوچەنان]] * [[ئەندرێو جۆنسن]] * [[گرۆڤەر کلێڤلاند]] === لەساڵانی ١٩٩٠ === * [[وۆدرۆو وێڵسۆن]] * [[فرانکلین ڕۆزڤێڵت]] * [[ھاری ترومان]] * [[جۆن کەنەدی]] * [[لیندۆن جۆنسن]] * [[پارتی دیموکرات]] * [[بێڵ کلینتۆن]] === لەساڵانی ٢٠٠٠ === * [[باراک ئۆباما]] * [[جۆ بایدن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Democratic Party (United States)}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٧٩٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:حیزبی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] [[پۆل:حیزبەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] g77ue3pzzm3tnq9411v7zijwi0qb1c5 0 42628 1687235 1363592 2026-10-15T01:34:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687235 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Iraqi Governorates ckb.svg|وێنۆک|300px|پارێزگاکانی عێراق]] [[عێراق]] وڵاتێکە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] ھەڵکەوتووە و لە ١٩ پارێزگا ({{بە عەرەبی| محافظة}}) پێکدێت. == پارێزگاکان == نۆزدە پارێزگاکەی عێراق بریتین لە: {| border="0" |----- # [[پارێزگای سلێمانی]] # [[پارێزگای ھەولێر]] # [[پارێزگای دھۆک]] # [[پارێزگای کەرکووک]] # [[پارێزگای ھەڵەبجە]] # [[پارێزگای ئەنبار]] # [[پارێزگای بابل]] # [[پارێزگای بەغدا]] # [[پارێزگای بەسرە]] # [[پارێزگای دیالە]] # [[پارێزگای زیقار]] # [[پارێزگای سەلاحەددین]] # [[پارێزگای قادسیە]] # [[پارێزگای کەربەلا]] # [[پارێزگای موسەنا]] # [[پارێزگای میسان]] # [[پارێزگای نەجەف]] # [[پارێزگای نەینەوا]] # [[پارێزگای واسیت]] |} == پارێزگاکانی تر == === پارێزگای ھەڵەبجە === {{ئەمانەش ببینە|پارێزگای ھەڵەبجە}} لە ساڵی ٢٠١٣دا، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بە پارێزگا بوونی شاری [[ھەڵەبجە]]ی ڕاگەیاند کە قەزاکانی [[قەزای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]، [[قەزای شارباژێڕ|شارباژێر]]، [[قەزای پێنجوێن|پێنجوێن]] و [[قەزای سەید سادق|سەیدسادق]] دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ar.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=2953 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200312010016/http://ar.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=2953 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130610031342/http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130610031342/http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |date=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Governorates of Iraq}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|جوگرافیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:پێرستەکانی پەیوەندیدار بە عێراق]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکان بە جوگرافیای عێراق]] qck9drzudo48su9k9qilq9nh025q3xz 1687403 1687235 2026-10-15T09:07:03Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687403 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Iraqi Governorates ckb.svg|وێنۆک|300px|پارێزگاکانی عێراق]] [[عێراق]] وڵاتێکە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] ھەڵکەوتووە و لە ١٩ پارێزگا ({{بە عەرەبی| محافظة}}) پێکدێت. == پارێزگاکان == نۆزدە پارێزگاکەی عێراق بریتین لە: {| border="0" |----- # [[پارێزگای سلێمانی]] # [[پارێزگای ھەولێر]] # [[پارێزگای دھۆک]] # [[پارێزگای کەرکووک]] # [[پارێزگای ھەڵەبجە]] # [[پارێزگای ئەنبار]] # [[پارێزگای بابل]] # [[پارێزگای بەغدا]] # [[پارێزگای بەسرە]] # [[پارێزگای دیالە]] # [[پارێزگای زیقار]] # [[پارێزگای سەلاحەددین]] # [[پارێزگای قادسیە]] # [[پارێزگای کەربەلا]] # [[پارێزگای موسەنا]] # [[پارێزگای میسان]] # [[پارێزگای نەجەف]] # [[پارێزگای نەینەوا]] # [[پارێزگای واسیت]] |} == پارێزگاکانی تر == === پارێزگای ھەڵەبجە === {{ئەمانەش ببینە|پارێزگای ھەڵەبجە}} لە ساڵی ٢٠١٣دا، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بە پارێزگا بوونی شاری [[ھەڵەبجە]]ی ڕاگەیاند کە قەزاکانی [[قەزای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]، [[قەزای شارباژێڕ|شارباژێر]]، [[قەزای پێنجوێن|پێنجوێن]] و [[قەزای سەید سادق|سەیدسادق]] دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ar.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=2953 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200312010016/http://ar.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=2953 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130610031342/http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130610031342/http://www.aljewar.org/news-44854.aspx |date=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Governorates of Iraq}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|جوگرافیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:پێرستەکانی پەیوەندیدار بە عێراق]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکان بە جوگرافیای عێراق]] [[پۆل:حکوومەتی عێراق]] [[پۆل:سیاسەتی عێراق]] 6au59saei8p0smso4cdp9h6b1x4toyi 0 42825 1687089 1191133 2026-10-14T17:49:13Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687089 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{داتابۆکس |وێنە=Tosa Mitsuoki—Portrait of Murasaki Shikibu.jpg}} '''ڕۆمان''' یان '''گێڕدراوە''' (ڕۆمان لە «Roman»ی [[فەڕەنسی]]یەوە ھاتووە) ({{بە ئینگلیزی| Novel}}) نووسراوێکی خەیاڵی درێژتر لە کورتەچیرۆک و [[چیرۆک]] کە چەندین چەشنی ھەیە و ھەرکام لەم چەشنانە نوێنەری جۆرێک لە چیرۆکی ناو [[زەین]]ی نووسەرن.<ref>http://www.britannica.com/eb/article-9110453/novel</ref> ڕۆمان بریتییە لە گێڕانەوەیەکی چیرۆکئامێزی دووروودرێژ، لە میانەی گێڕەرەوە وێنەی ژیانی کەسایەتییەکان لە چەندین ڕوو دا و لە چەندین شوێن و کاتی بەریندا دەردەخات، زۆر جار خەیاڵ ڕۆڵی لە داڕشتنی ڕووداوەکاندا ھەیە، لە ڕۆماندا چەند ڕەگەزێکی گرنگ کۆ دەبێتەوە، لەوانە: ڕووداو، کەسایەتیی سەرەکی، شوێن، کات، چیرۆکبێژ (یان گێڕەرەوە)، گێڕانەوە، بۆگێڕەوە، خەیاڵ، وەسف، دیالۆگ، گۆشەنیگا. == مێژوو == گێڕانەوەی ڕووداوەکان و نووسینەوەیان بە شێوەی [[پەخشان]] لە سەدەی شانزدەھەم لە ئینگلتەرە دەستی پێ کرد و شێوازێکی جیاواز بوو لە داستان، بەڵام سەرھەڵدانی ڕاستەقینەی ئەم ھونەرە نوێیە وەک ژانرێکی ئەدەبیی سەربەخۆ، دەگەڕێتەوە بۆ چەرخی ڕۆشەنگەریی ئەورووپا لە سەدەی ھەژدەھەمدا، کە لەگەڵ گەشەکردن و گەورەبوونی چینی بورژوازیدا و ھەروەھا گەشەکردنی شار و بایەخدان بە تاکەکەس، برەوی زیاتری پەیدا کرد. == جۆرەکانی ڕۆمان == ڕۆمان چەندین جۆری ھەیە، لەوانەیە گرینگترینیان ئەم جۆرانەی خوارەوە بن: * ڕۆمانی پۆلیسی و ڕۆمانی سەرکێشی، پتر لە ئەدەبی ئینگلیزیدا باو بوو. * ڕۆمانی [[سایکۆلۆژی]]، بۆ نموونە ڕۆمانەکانی [[دیستوێڤسکی]] کە پتر ناخی پاڵەوانەکانی دەردەخات، ھەروەھا ڕۆمانەکانی [[فلوبێر]] و [[ستاندال]] و [[فرانسوا مۆریاک]] و [[ڤێرجینیا وۆڵف]] و [[جێمس جۆیس]] کە تەکنیکی مۆنۆلۆگ و شەپۆلی ھۆش بەکار دەھێنن. * ڕۆمانی کۆمەڵایەتی، کە بە زۆری ھەوڵدەدات ژیانی کۆمەڵایەتیی قارەمانەکان و داب و نەریتی کۆمەڵایەتی و ھەلومەرجی پێشکەوتنی [[کۆمەڵگە]] پێشان بدات. * ڕۆمانی خەیاڵی و ڕۆمانی زانستی کە ڕووداوی سەرسووڕھێن و نامۆگەری و ژیانی پیاوانی فەزا پیشان دەدات. * ڕۆمانی بیوگرافی، کە نووسەر سەربوردەی ژیانی خۆی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ دەنووسێتەوە. * ڕۆمانی فێرکاری کە بە ئامانجی فراوان کردنی زانیاری مرۆڤ دەنووسرێت. * ڕۆمانی مێژوویی کە ڕووداوەکانی لە مێژووی نەتەوەیی یان مێژووی جیھانییەوە وەردەگرێت. * ڕۆمانی فەلسەفی، بۆ نموونە ڕۆمانی [[پاژنەی ئاسنین]]ی [[جاک لەندەن]]، یان ڕۆمانی [[جیھانی سۆفیا]] [[یۆستاین گاردەر]]. * ڕۆمانی نوێ کە لە فەڕەنسەدا لە پەنجاکانی سەدەی بیستەم سەریھەڵدا و گرینگترین نوێنەرەکانی بریتیین لە ئالان ڕۆب گرێ ناتالی سارۆت و میشال بۆتۆر. * ڕۆمانی سۆزداری و ئەوین- [[د. ھ لۆرانس]]، ھەروەھا ڕۆمانی سێکسی-[[ئەلبێرتۆ مۆرافیا]].<ref>(فەرھەنگی زاراوەی ئەدەبی و ڕەخنەیی - نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد.)</ref> == مێژووی ڕۆمانی کوردی == لە ئەدەبی جیھانی ڕۆمان پێش کورتە چیرۆک سەرھە‎ڵدەدات، بە‎ڵام ئەم ڕەوتە لە ئەدەبی کوردیدا بەپێچەوانەیە. واتە چیرۆک چەن دەیەیە پێش ڕۆمان لە ناو فەزای ئەدەبیاتی کوردی دا سەرھە‎ڵدەدات. ئەوەی کە ئەم ڕەوتە بۆ بەم جۆرەیە، دەتوانین باس لە دوو ھۆی سەرەکی کەین. یەکەم: وەرگێڕی کورد، زیاتر ڕوویان لە کورتە چیرۆک بوو تا ڕۆمان و ھەوەلین وەرگێڕانەکانیان لە چیرۆکی عەرەبی، فارسی و تورکی ئەنجام دا. دووھەم: نووسینی ڕۆمان بەھۆی فۆرم و چەشنی تایبەت ھە‎ڵگری دەرفەتی بەرفراوانتر و دۆخێکی باشترە. کۆچکردن لە ڕوو ناچاری بەرەو ئەوروپا بۆ خە‎ڵکی کورد، بەختەوەرییەکی گەورە پێکھێنا بۆ ئاشنایی لەگە‎ڵ زمان و چەشنەگەلی ئەدەبی ئەوروپی. ئاشنایی بە زمان گەلی ئەوروپایی، و فەزایی تا ڕادەیەک بێ مەترسی سیاسی لە ئەوروپا بۆبە بەدی ھێنەری یەکەمین ڕۆمانی کوردی. عەرەبی شەمۆ یان عەرەب شامیلۆڤ (١٨٩٧–١٩٨٧)یەکەمین ڕۆمانی کوردی بە زاراوەی کورمانجی بە ناوی (شوانی کورمانج)یان (شوانی باکووری) لە ساڵی ١٩٣٥ لە ئیرەوانی ئەرمەنستان بڵاوکردەوە. شەمۆ کە لە کوردەکانی ڕووسییە بوو لە بنکەی رۆژھە‎ڵات ناسی زانکۆی لێنینگراد سەرقالی چالاکی ئەدەبی و فەرھەنگی بوو و بەردەوام کاری ڕۆژنامەوانی دەکرد. عەرەبی شەمۆ بە باوکی ڕۆمان نووسی کورد ناسراوە کە بەرھەمەکانی ئاوێنەی دۆخی کۆمە‎ڵایەتی کوردەوارییە. شەمۆ جگە لە شوانی کورمانج، ڕۆمانی (دمدم) کە تەنیا ڕۆمانی مێژوویی ئەوە نووسی. چیرۆکی (بەیت) قە‎ڵای دمدم لە ئەدەبی زارەکی کوردی دا پلە و پێگەی تایبەتی ھەیە، شەڕی دمدم شەڕێک بوو لەنێوان سەفەوییەکان و کوردە سوننەەکانی دەوڵەتی عوسمانی، ئەم شەڕە لە ناوچەی برادۆست لە دەریاچەی ورمێ ڕوویداوە. ھەڵبەت پێش ڕۆمانی (شوانی کرمانج)، لە ساڵی ١٩٢٥دا، چیرۆکی درێژی (لە خەوما)ی جەمیل سایب و ساڵی ٢٨–١٩٢٧ چیرۆکی درێژی (مەسەلەی ویژدان)ی [[ئەحمەد موختار جاف]] نووسراوە؛ بەڵام ھیچ کام لەو دووانە نایەنە خانەی ڕۆمان، لەسەر چیرۆکی مەسەلەی ویژدان، مشتوومڕێکی زۆری ڕەخنەیی ھەیە کە ئایا ئەم چیرۆکە ناتەواوە ڕۆمانە یان نۆڤێلێتە؟. بەھۆی تەوەری باسەکەمان ئەم لایەنە ناھووژێنین و زیاتر لەسەر ڕۆمان دەدوێن. لە ڕۆمان نووسانی دانیشتووی یەکێتیی سۆڤیەت، دەتوانین باس لە عەلی عەبدولڕەحمان، سەعید ئیبۆ، حاجی جووندی و عەگید خۆدۆ کەین کە گشتیان کتێبەکانییان لە ئیرەوان لە چاپ دا. لە کوردستانی عێراق فەزای ناخۆش و ئاڵۆزی سیاسی، و بەرەنگار بوونەوەی حیزبی بەعس لەگەڵ ھەر چەشنە چالاکی فەرھەنگی کورد، لەمپەڕێکی گەورە بوو لەبەرھەمبەر نووسەرانی کورد. ئیبراھیم ئەحمەد لە ساڵی ١٩٥٦ ڕۆمانی (ژانی گەل)ی نووسی، بە‎ڵام بەھۆی فەزای ناخۆش و ئیستبدادی حیزبی بەعس تا ساڵی ١٩٧٢ نەیتوانی بڵاوی کاتەوە. ئیبراھیم ئەحمەد بەشێک لە ڕۆمانەکەی لە ڕۆژنامەی ڕزگاری لە سلێمانی بڵاو کردەوە و بۆ ڕزگار بوون لە سانسۆر و پێشگیری، پێشکەشی کرد بە شە‎ڕڤانانی ئەلجەزایەری. بەشێکی زۆر لە نووسەرانی کورد بەھۆی نەبوونی فەزایەکی ئارام و بێ دەردەسەر بەرھەمەکانیان لە ئووروپا چاپ دەکرت. ئەمەش یەکێک لە ھۆیە ھەرە گرینگەکانی ئاشنا نەبۆنی خە‎ڵکی کورد لەگە‎ڵ بەشیکی زۆر لە ئەدەبیاتی نووسراوی کورد بوو. ڕەحیم قازی لە کوردەکانی کوردستانی ئێران یەکەمین ڕۆمانی بە ناوی [[پێشمەرگە]] لە ساڵی ١٩٦١ لە بەغدا بڵاوکردوە، ئەوە لەحاڵێکدایە کە ڕۆمانەکەی چەندین ساڵ پێش ١٩٦١ نووسرااوە بەڵام بەھۆی نەبوونی دەرفەتی شیاو لەو کاتەدا نەیدەتوانی بڵاوی کاتەوە. مارف خەزنەدار و جەمال نەبەز لەو نووسەرانە بوون کە بەرھەمەکانیان لە ئاڵمان و مۆسکۆ بڵاوکردوە. لە دوا دەیەی ھەشتا ڕۆمانی کوردی بە سەقامێکی زیاتر و شێوازگەلی چڕ و پڕتر ھاتە کایەوە. لە لایەک فەزای ئارامی سیاسی و لەلایەکیتر زیاد بوونی ڕێژەی خوێنەرانی کوردی زان و کوردی نووس، بوو بەھۆی ئەوە کە نووسەرانی کورد لە ناوە‎ڕۆک و فۆرمدا چەشنەگەلی ئەدەبی جیاواز بەئەزموون دەربێنن. گێڕانەوەی کێشەگەلی کۆمەلایەتی- سیاسی بە شێوازی (ڕیالیسمی سێحراوی) بۆ بەختیارعەلی و سووریالیسم بۆ شێرزاد حەسەن دەرەتانێکی فۆرمی، بۆ ڕزگاری لە شێوازەکانی پێشوو بوو. ھەنووکە ناوە‎ڕۆکی بەَشێکی زۆر لە ڕۆمانی کوردی گێڕانەوەی کێشەگەلی پەنابەرایەتی، ڕەخنە لە توندوتیژی بەرامبەر بە ژنان، عەشق و ھەستەکانی مرۆڤ و نیشاندانی فەزای تەم گرتووی ژیانی مرۆڤە. شێرزاد ھەینی لە ڕۆمانی (سووتانی بەفر) و ئەنوەر محەممەد لە ڕۆمانی (سەگ دۆست) باس لە کێشەگەلی پەنابەران دەکەن. [[شێرزاد حەسەن]] لە ڕۆمانی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]] بەرھە‎ڵستی -باوک سالاری- دەبێتەوە و، بە مێتۆدی دەروون شیکاری فرۆیدی تاوتۆی خەسارەکانی ئەم کێشەیە دەکا. کاروان عومەر کاکەسوور لە ڕۆمانی (ماسی) خۆشەویستی کچێک بە دایکی لە نامەکانیدا نیشان دەدات. [[عەتا نەھایی]] لە ڕۆمانی گوڵی شۆراندا بە یارمەتی لە بەستێنی چیرۆکی (لاس و خەزاڵ) باس لە مرۆڤێک دەکات کە بۆ گەیشتن بە ھیواکانی سەفر دەکات و لە گە‎ڕانەوەدا تووشی قەیران و ناکۆکی دەبێتەوە. [[فەتاح ئەمیری]] لە دوو ڕۆمانی [[ھاوارەبەرە (ڕۆمان)|ھاوارەبەرە]] و [[میرزا (ڕۆمان)|میرزا]] بە کە‎ڵک وەرگرتن لە زارەوەی ناوچەیی، ژیانی خە‎ڵکی لادێ لە مەزرا و ھە‎ڵسوو کەوتەکانیان باس دەکات.<ref>ڕۆمانی کوردی، ئاوێنەی کەسایەتی خاوەن کێشە، [[کاوان محەمەدپوور]]</ref> یەکەمین ڕۆمان لە شێوەزاری [[کوردیی باشووری]]یش لەژێر ناوی [[ئاگرمەلووچ|ئاگر مەلۊچ]] لەلایەن [[عەباس جەلیلیان]] نووسرا کە لە ساڵی ٢٠٠٩ لە شاری [[ئارووناوا]] چاپ کرا. بەر لە ئەم ڕۆمانە ئەگەرچە چەندین کورتەچیرۆک بە کوردیی باشووری چاپ کرابوون، بەڵام ڕۆمانێک بە چاپ نەگەیشتبوو. بەدوای ئەم ڕۆمانە ھەندێک ڕۆمانی دیکە بە شێوەزاری کوردیی باشووری چاپ کراوە وەکوو [[وڕاوەیل و ھوورفام ئەسپ|وڕاوەیل و ھۊرفام ئەسپ]] (٢٠١٣) لە [[چەنگیز ئقباڵی]] و [[پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا]] (٢٠١٩) ، [[تاتریک، سانێگ له بان ئاو|تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو]] (٢٠٢٠) دامرکیان بەهەشت (٢٠٢٦) لە [[مازیار نەزەربەیگی]]. == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * فەرھەنگی زاراوەی ئەدەبی و ڕەخنەیی - نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد. {{تووڵی دەروازە|ڕۆمانەکان|کتێب|ھونەرەکان|وێژە|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Novels}} [[پۆل:پەخشان]] [[پۆل:خەیاڵ]] [[پۆل:ڕۆمانەکان]] [[پۆل:زاراوەناسیی وێژە]] r4mrd1a7rssi0q7etxakyldq48d5epb 0 42940 1687202 1443834 2026-10-14T22:38:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1687202 wikitext text/x-wiki {{Short description|Long-term neurodegenerative disease}} {{Redirect|Parkinson's|the medical journal|Parkinson's Disease (journal)|other uses}} {{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}} {{Use dmy dates|date=July 2024}} {{Infobox medical condition | name = نەخۆشی پارکینسۆن | synonyms = نەخۆشی پارکینسۆن، پارکینسۆنی ئیدیۆپاتیک یان سەرەتایی، نیشانەکانی ڕەقبوونی کەم جووڵەیی، ئیفلیجی ئاجیتانس، ئیفلیجی لەرزین | image = {{multiple image|perrow = 2|total_width=300|align=center|image_gap=10 | border = infobox | image_style = border:none; | image1 = Parkinson’s disease 1880s.jpg | caption1 = أ. وێناکردنی ساڵانی ١٨٨٠ بۆ نەخۆشی پارکینسۆن (PD) | image2 = Mild motor-predominant PD.jpg | caption2 = ب. PD ی سووک زاڵ بە جووڵە | image3 = Intermediate PD.jpg | caption3 = ج. PD ی مامناوەند | image4 = Diffuse malignant PD.jpg | caption4 = د. PD ی شێرپەنجەیی بڵاوبووەوە | footer = }} | symptoms = {{Unbulleted list|Main: [[Tremor]], [[bradykinesia]], [[spasticity|rigidity]], [[postural instability]] (collectively known as [[parkinsonism]])|Other: [[Dysautonomia]], [[major depressive disorder|depressive]], [[anxiety disorder|anxiety]], [[sleep disorder]]}} | complications = [[Falls in older adults|Falls]], [[Parkinson's disease dementia|dementia]], [[aspiration pneumonia]] | onset = تەمەنی سەروو 60 ساڵ<ref name=NIH2016>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Parkinson's Disease Information Page | ناونیشان = https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Parkinsons-Disease-Information-Page | وێبگە = NINDS | ڕێکەوتی سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوت = ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref>{{sfn|Truong|Bhidayasiri|2016|p= [https://books.google.com/books?id=mRl6DAAAQBAJ&pg=PA188 188]}} | duration = Long-term | causes = | risks = مێژووی خێزان, [[dyspepsia]], [[general anesthesia]], [[pesticide]] exposure, [[head injuries]] | diagnosis = Based on symptoms,<ref name=NIH2016/> [[medical imaging]] | differential = [[Dementia with Lewy bodies]], [[progressive supranuclear palsy]], [[essential tremor]], [[antipsychotic]] use,{{sfn|Ferri|2010|loc= Chapter P}} [[fragile X-associated tremor/ataxia syndrome]], [[Huntington's disease]], [[dopamine-responsive dystonia]], [[Wilson's disease]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Koh J, Ito H |سەردێڕ= Differential diagnosis of Parkinson's disease and other neurodegenerative disorders | journal = Nihon Rinsho. Japanese Journal of Clinical Medicine |بەرگ= ٧٥| issue = 1 |پەڕەکان= ٥٦–٦٢|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠١٧| pmid = ٣٠٥٦٦٢٩٥|ناونیشان= https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30566295}}</ref> | prevention = Physical activity, [[nicotine]], [[caffeine]] | treatment = [[Physical therapy]], [[deep brain stimulation]]<ref name=NIH2016/> | medication = [[L-DOPA]], [[COMT inhibitor]]s [[dopamine agonist]]s,<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Sveinbjornsdottir S |سەردێڕ= The clinical symptoms of Parkinson's disease | journal = Journal of Neurochemistry |بەرگ= ١٣٩| issue = Suppl 1 |پەڕەکان= ٣١٨–٣٢٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٤٠١٩٤٧| doi = 10.1111/jnc.13691 | doi-access = free}}</ref> [[MAO-B inhibitor]]s | prognosis = تەمەنی چاوەڕوانکراو لە نزیکەی ئاسایی. | frequency = ٨٫٥&nbsp;ملیۆن (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Ou Z, Pan J, Tang S, Duan D, Yu D, Nong H, Wang Z |سەردێڕ= Global Trends in the Incidence, Prevalence, and Years Lived With Disability of Parkinson's Disease in 204 Countries/Territories From 1990 to 2019 | journal = Frontiers in Public Health |بەرگ= ٩|پەڕەکان= ٧٧٦٨٤٧|ڕێکەوت= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١| pmid = ٣٤٩٥٠٦٣٠| pmc = ٨٦٨٨٦٩٧| doi = 10.3389/fpubh.2021.776847 | doi-access = free}}</ref> | named after = [[James Parkinson]] }} <!-- Definiiton and symptoms --> '''[[نەخۆشی]] پارکینسۆن (PD)''', یان بەسادەیی '''پارکینسۆن''', نەخۆشییەکی درێژخایەنی تێکچوونی دەمارەکانە بە شێوەیەکی سەرەکی سیستەمی دەماری ناوەندی کە کاریگەری لەسەر هەردوو سیستەمی جووڵەیی و ناجووڵەیی [[جەستەی مرۆڤ|جەستە]] هەیە. بەزۆری نیشانەکان بە هێواشی دەردەکەون و لەگەڵ بەرەوپێشچوونی [[نەخۆشی]]<nowiki/>یەکە، نیشانەکانی ناجووڵەیی زیاتر دەبن. نیشانە ئاساییەکان بریتین لە لەرز، خاوبوونەوەی جوڵە، ڕەقبوون و کێشە لە هاوسەنگیدا، کە بەکۆمەڵ بە [[پارکینسۆن]] ناسراوە. نەخۆشی پارکینسۆن خەمۆکی، کەوتن و کێشەکانی دەروونی دەمار وەک نائاسایی خەو، دەروونی، گۆڕانی باری دەروونی، یان گۆڕانکاری لە ڕەفتاردا ڕەنگە لە قۆناغە پێشکەوتووەکانیشدا سەرهەڵبدەن.. <!-- Causes and pathophysiology -->زۆربەی حاڵەتەکانی [[پارکینسۆن|نەخۆشی پارکینسۆن]] بەشێوەیەکی وردە وردە دەبن، بەڵام چەند هۆکارێکی بەشداربوو دەستنیشانکراون. فیزیۆلۆژیای نەخۆشی بە [[مردن]]<nowiki/>ی خانە دەمارییەکان لە شوێنی [[کۆرۆلیۆس]] و مادەی نیگرا تایبەتمەندە، ئەم دووەمیان ناوچەیەکی ناوەڕاستی [[مێشک]]<nowiki/>ە کە [[دۆپامین]] بۆ گەنگلییە بنەڕەتییەکان دابین دەکات کە بەشدارن لە کۆنترۆڵکردنی جووڵەیی خۆبەخشانە. هۆکاری مردنی ئەم خانەیە بە خراپی تێنەگەیشتووە بەڵام کۆبوونەوەی ئەلفا-سینوکلین لەخۆدەگرێت بۆ ناو جەستەی لیوی لەناو دەمارەکاندا. هۆکارە ئەگەرییەکانی دیکە بریتین لە میکانیزمە بۆماوەییەکان و ژینگەییەکان و هەروەها دەرمان، شێوازی [[ژیان]]، یان حاڵەتەکانی پێشوو.<!-- Diagnosis and epidemiology --> دەستنیشانکردن بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بنەمای نیشانە و نیشانەکانە، بەزۆری پەیوەندییان بە جووڵەوە هەیە، کە لە ڕێگەی پشکنینی دەمارەوە دەدۆزرێتەوە، هەرچەندە وێنەگرتنی [[پزیشک]]<nowiki/>ی وەکو [[نیورۆمیلانین]] MRI دەتوانێت پشتگیری لە دەستنیشانکردنەکە بکات. سەرەتای ئاسایی لە کەسانی سەروو ٦٠ ساڵدا دەبێت کە نزیکەی لەسەدا یەکیان تووشی نەخۆشییەکە دەبن. لەو کەسانەی کە تەمەنیان لە خوار ٥٠ ساڵەوەیە، پێی دەوترێت PD کە زوو دەستپێدەکات. <!-- Treatment and prognosis --> هیچ چارەسەرێک نازانرێت و چارەسەرکردن ئامانجی کەمکردنەوەی نیشانەکانە. چارەسەری سەرەتایی بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە L-DOPA، ڕێگریکەرانی MAO-B، یان ئاگۆنیستەکانی [[دۆپامین]]. لەگەڵ پێشکەوتنی نەخۆشییەکە، ئەم [[دەرمان]]<nowiki/>انە کەمتر کاریگەر دەبن و کاریگەری لاوەکی بەرهەم دەهێنن کە بە جوڵەی نائیرادی [[ماسوولکە|ماسولکە]]<nowiki/>کان دیاری دەکرێت. ڕێجیم و هەندێک جۆری چاکسازی هەندێک کاریگەرییان لە باشترکردنی نیشانەکاندا نیشانداوە. هاندانی قووڵی [[مێشک]] بەکارهێنراوە بۆ کەمکردنەوەی نیشانە توندەکانی جووڵەیی لەو شوێنانەی کە دەرمانەکان بێکاریگەرن. بەڵگەیەکی کەم هەیە بۆ چارەسەرکردنی ئەو نیشانانەی کە پەیوەندییان بە جوڵە نییە، وەک تێکچوونی [[خەو]] و ناسەقامگیری باری دەروونی. تێکڕای تەمەنی چاوەڕوانکراو نزیکە لە ئاسایی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{TOC limit}} {{پۆلی کۆمنز|Parkinson's disease}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} 7k3b5gwyc73bai72k75a6rk3ym1n4zv 0 43400 1687114 1525665 2026-10-14T19:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687114 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارتی کرێکارانی بریتانیا''' پارتێکی سیاسییە بە ئایدۆلۆژیای سیاسی [[سۆسیالدیموکراسی]]، لەوەتەی سەدەی بیستەمەوە یەکێکە لە دووپارتە سەرەکییەکانی بریتانیا کە ھەمیشە لێی چاوەڕوانکراوە ھەڵبژاردن بباتەوە، پارتەکە لەساڵی ١٩٠٦ دامەزراوە ، پارتەکە چەندین جار براوە بووە و حکوومەتی پێکهێناوە بەڵام لەوەتەی ٢٠١٠ ەوە وەک پارتێکی [[ئۆپۆزسیۆن]] کار دەکات. == براوەکانی پارتی کرێکاران بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران == {| class="sortable wikitable" |- ! ناو ! وێنە ! وڵاتی لەدایکبوون ! ماوەی کارکردن |- | [[ڕامسەی ماکدۆنالد]] | [[Image:Ramsay MacDonald ggbain.29588.jpg|60px]] | سکۆتلاندی | ١٩٢٤; ١٩٢٩-١٩٣١ |- | [[کلیمێنت ئاتلیی]] | [[Image:Attlee BW cropped.jpg|60px]] | ئینگلستان | ١٩٤٥-١٩٥١ |- | [[هارۆل ویلسۆن]] | [[Image:Dodwilson.JPG|60px]] | ئینگلستان | ١٩٦٤-١٩٧٠; ١٩٧٤-١٩٧٦ |- | [[جەیمز کالغان]] | [[Image:James Callaghan.JPG|60px]] | ئینگلستان | ١٩٧٦-١٩٧٩ |- | [[تۆنی بلێر]] | [[Image:TonyBlairBasra.JPG|60px]] | سکۆتلاند | ١٩٩٧-٢٠٠٧ |- | [[گۆردن براون]] | [[Image:GordonBrown1234_cropped.jpg|60px]] | سکۆتلاند | ٢٠٠٧-٢٠١٠ |} == بەرگری لە ئامادەبوونی نوێنەرە کوردەکان == لە کۆنفرانسی ساڵانەی پارتی کرێکارانی بریتانیا کە لە [[لیڤەرپوول]] بەڕێوەچوو، بەرگری لە ئامادەبوونی سێ کەس لە نوێنەرە کوردەکانی ئەم حیزبە لە کۆنفرانسەکە کرا. ئەمە لە حاڵێکدایە کە یەکێک لەم سێ نوێنەرە [[عەلیگوڵ ئۆزبەک]] کە کوردێکی [[عەلەوی]]یە، وەکوو ئەندامی ئەو حیزبە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ ھەتا ٢٠١٧ شارداری ناوچەی [[ھەرینگەی]] لە باکووری [[لەندەن]] بووە. نوێنەرێکی دیکە [[ئەلیف ساریجان]] بووە کە بڕیار بوو لە پەراوێزی کۆنفرانسەکە لە کەمپەینی یەکێتیی بازرگانی سەبارەت بە پشتیوانی لە ئازادکردنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] وتار بدات. بە وتەی ھەواڵنێری ماڵپەڕی نۆڤارا میدیا، ''[[بیرگە]]ی سیرکل'' کە لەگەڵ حکوومەتی تورکیا پەیوەندیی ھەیە لەم کۆنفرانسە ئامادە بووە و بەم ھۆکارە بەرگری لە ئامادەبوونی نوێنەرە کوردەکان بە ھۆی پەیوەندییەکانی پارتی کرێکاری بریتانیا لەگەڵ حکوومەتی تورکیا ڕوویداوە.<ref name="نۆڤارا ۱">[https://novaramedia.com/2022/09/28/labour-bans-three-kurdish-attendees-from-conference-while-cosying-up-to-turkey/ ماڵپەڕی نۆڤارا میدیا: ''پارتی کرێکار ھاوکات کە لەگەڵ تورکیا ئارای خۆش دەکات، بەرگریی لە ئامادەبوونی سێ نوێنەری کورد کرد''، نووسینی ریڤکاھ براون، نووسراو لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Labour Party (United Kingdom)}} {{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|ئابووری|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٠ لە بریتانیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٠٠]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی ئەورووپا]] a37u1h7ir72jyrcxkiqoe3ojfm9knfv 0 73267 1687076 1656602 2026-10-14T16:57:36Z Erestue 77574 1687076 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''فەلسەفەی ڕەوشت''' یان '''ڕەوشتزانی''' یان '''فەلسەفەی ئاکار''' یان '''فەلسەفەی ئەخلاق''' ({{بە ئینگلیزی|Ethics}} یان ''Moral Philosophy'') بەشێکە لە [[فەلسەفە]] کە ئەرکی وەڵامدانەوەی بە پرسیارە سەرەتایییەکانی ڕەوشتی لە ئەستۆیە. دروست و نادروست، خێر و شەڕ و ناسینی چاکە لە ئەرکەکانی ئەم بەشە لە فەلسەفەیە.<ref>http://www.iep.utm.edu/ethics/</ref> == پێناسەی ڕەوشتزانی == بەگوێرەی [[تۆماس پۆڵ]] و [[لیندا ئێلدەر]]، کە لە دامەزراوەی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە کاردەکەن، «زۆربەی خەڵک ڕەوشتزانی تێکەڵ دەکەن لەگەڵ ھەڵسوکەوتکردن بەپێی دابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان، باوەڕە ئایینییەکان، و یاسا»، و مامەڵە لەگەڵ ڕەوشتزانی ناکەن وەک چەمکێکی سەربەخۆ. پۆڵ و ئێلدەر ڕەوشتزانی پێناسە دەکەن وەک «کۆمەڵێک لەو چەمک و بنەمایانەی کە ڕێنماییمان دەکەن لە دیاریکردنی ئەوەی کام ھەڵسوکەوت یارمەتی بوونەوەرە ھەستەوەرەکان دەدات و کامەیان زیانیان پێدەگەیەنێت». فەرھەنگی فەلسەفەی کامبریج ئاماژە بەوە دەکات کە «بە شێوەیەکی گشتی تێکەڵییەک لە نێوان وشەی ڕەوشتزانی (ethics) و ڕەوشت (morality)دا ھەیە و ھەندێک جار دەستەواژەی 'ڕەوشتزانی' بە شێوەیەکی بەرتەسکتر بەکاردێت بۆ گەیاندنی مانای بنەما ڕەوشتییەکانی نەریتێک، کۆمەڵگەیەکی دیاریکراو یان تاکێک.» مانای گشتیی ڕەوشتزانی: بڕیارێکی ژیرانە، نموونەیی، و ئایدیالییە (کە بە باشترین چارەسەری بەردەست دادەنرێت) و لەسەر بنەمای ئەقڵی ساغ دامەزراوە. ئەمە بە مانای ڕەتکردنەوەی ئەگەری وێرانکاری نییە ئەگەر پێویست بێت و ئەگەر لە ئەنجامی ئازاردانێکی بەمەبەستەوە نەبێت. بۆ نموونە، ئەگەر کەسێک ھەست بە ھەڕەشەی ململانێیەکی جەستەیی بکات و ھیچ چارەسەرێکی تری لەبەردەستدا نەبێت، قبوڵکراوە کە بە ڕادەی پێویست زیان بە لایەنی بەرامبەر بگەیەنێت لە چوارچێوەی بەرگریکردن لە خۆ. لەبەرئەوە، ڕەوشتزانی یاسا پێشکەش ناکات، وەک ڕەوشت، بەڵام دەکرێت وەک ئامرازێک بۆ دیاریکردنی بەھا ڕەوشتییەکان بەکاربھێنرێت (ئەو ھەڵوێست و ڕەفتارانەی کە پێشینە دەدەن بە بەھا کۆمەڵایەتییەکان، وەک ڕەوشتزانی یان ڕەوشت).<ref>Paul, Richard؛ Elder, Linda (2006). The Miniature Guide to Understanding the Foundations of Ethical Reasoning. United States: Foundation for Critical Thinking Free Press. ص. np. ISBN 0-944583-17-2.</ref><ref>John Deigh in Robert Audi (ed), The Cambridge Dictionary of Philosophy, 1995.</ref> == سەروو ڕەوشتزانی == سەروو-ڕەوشتزانی لقێکە لە ڕەوشتزانیی فەلسەفی کە پرسیار دەکات چۆن لە ھەڵە و ڕاست تێدەگەین و دەربارەیان دەزانین و مەبەستمان چییە کاتێک باسی ئەوە دەکەین چی ڕاستە و چی ھەڵەیە. پرسیارێکی ڕەوشتی کە پەیوەستە بە دۆخێکی کرداریی دیاریکراوەوە - وەک "ئایا دەبێت ئەم پارچە دیاریکراوەی کێکی [[شوکولاتە]] بخۆم؟" - ناتوانێت پرسیارێکی سەروو-ڕەوشتی بێت (بەڵکو، ئەمە پرسیارێکی ڕەوشتیی جێبەجێکراوە). پرسیارێکی سەروو-ڕەوشتی پرسیارێکی [[تیۆری]]یە و پەیوەستە بە کۆمەڵێکی بەرفراوانتر لە پرسیارە کردارییە دیاریکراوەکان. بۆ نموونە، "ئایا ھەرگیز دەکرێت زانینێکی دڵنیاکەرەوەمان ھەبێت دەربارەی ئەوەی چی ڕاستە و چی ھەڵەیە؟" پرسیارێکی سەروو-ڕەوشتییە. سەروو-ڕەوشتزانی ھەمیشە ھاوڕێی ڕەوشتزانیی فەلسەفی بووە. بۆ نموونە، ئەڕستۆ ئاماژە بەوە دەکات کە زانینی کەمتر ورد لە ڕەوشتزانیدا ئەگەری ھەیە بە بەراورد بە بوارەکانی تری لێکۆڵینەوە، و پێی وایە کە زانینی ڕەوشتی پشت بە خوگرتن و کەلتوور وەگرتن دەبەستێت بە شێوەیەک کە لە جۆرەکانی تری زانین جیای دەکاتەوە. سەروو-ڕەوشتزانی لە کتێبی «بنەماکانی ڕەوشت»ی [[جۆرج ئێدوارد موور]] لە ساڵی ١٩٠٣ەوە گرنگە. تێیدا بۆ یەکەمجار دەربارەی ئەوەی نووسی کە ناوی لێنابوو «ھەڵەکاری سروشتگەرایی». تێبینی کرا کە موور ڕێبازی سروشتگە ڕایی لە ڕەوشتدا لە «بەڵگەی پرسیاری کراوە» کەیدا ڕەتکردەوە. ئەمە وای لە بیرمەندان کرد جارێکی تر سەیری پرسیارەکانی پلە دوو بکەنەوە دەربارەی ڕەوشت. پێشتر، فەیلەسوفی سکۆتلەندی دەیڤد ھیوم بۆچوونێکی ھاوشێوەی پێشکەش کرد دەربارەی جیاوازیی نێوان ڕاستییەکان و بەھاکان. لێکۆڵینەوەکان دەربارەی چۆنییەتی زانینمان لە ڕەوشتزانیدا دابەش دەبن بۆ مەعریفی (زانینخوازی) و نامەعریفی (نازانینخوازی)؛ ئەمە نزیکترە لەوەی پێی دەوترێت وەسفی و ناوەسفی. نازانینخوازی ئەو بۆچوونەیە کە دەڵێت کاتێک حوکم لەسەر شتێک دەدەین کە لە ڕووی ڕەوشتییەوە ڕاستە یان ھەڵەیە، ئەم حوکمە نە ڕاستە و نە ھەڵەیە. بۆ نموونە، لەوانەیە تەنھا ھەستە سۆزدارییەکانمان دەربارەی ئەم شتانە دەرببڕین؛ بەڵام مەعریفیزم پێی وایە کاتێک باسی ڕاست و ھەڵە دەکەین، باسی ڕاستییەکان دەکەین.<ref>https://web.archive.org/web/20131028131348/http://www.bbc.co.uk/ethics/introduction/intro_1.shtml</ref> === ئۆنتۆلۆژیای ڕەوشتزانی === ئۆنتۆلۆژیای ڕەوشتزانی دەربارەی ئەو شت و تایبەتمەندییانەیە کە بەھایان ھەیە، واتە ئەو جۆرە شتانەی کە گریمانە ڕەوشتییەکان ئاماژەیان پێدەکەن. ناوەسفییەکان و نازانینخوازان پێیان وایە کە ڕەوشت پێویستی بە ئۆنتۆلۆژیایەکی دیاریکراو نییە چونکە گریمانە ڕەوشتییەکان ئاماژە بە ھیچ شتێک ناکەن. ئەمە بە ھەڵوێستی ناواقیعی ناسراوە. لە لایەکی ترەوە، واقیعخوازان دەبێت ڕوونی بکەنەوە کە چ جۆرە بوونەوەرێک، تایبەتمەندییەک یان دۆخێک پەیوەندییان بە ڕەوشتەوە ھەیە، و چۆن بەھایان ھەیە، و بۆچی ڕێنمایی کردارەکانمان دەکەن و ھانمان دەدەن. == فەلسەفەی ئەخلاقی ئەفلاتوون == لە ئەخلاقی ئەفلاتوونی دا فەرز لەسەر ئەوەیە کە ئەگەر ئێمە شێوەی باشی ژیان کردن بزانین، واش ڕەفتار ئەکەین. بۆ وێنە ئەگەر ئێمە بزانین کە درۆ کردن خراپە، دەی لەکۆتایی دا درۆ ناکەین. ئەفلاتوون پێی وایە کە ئەنجامی کاری خراپە یا شەڕ نەتیجەی نەزانین و نەتوانین لە ناسینی دایە. فەلسەفەی ئەخلاقی ئەفلاتوون بە فەلسەفەی موتڵەق گەرایی Absolutism و عەینی گەرایانە Objectivism ئەناسرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=عباسی |first=ارسطو |ڕێکەوت=2026-10-11 |سەردێڕ=١. فەلسەفەی ئەخلاق – ئەفلاتوون - Erestu Ebasi |ناونیشان=https://erestu.ir/ethics-plato/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |زمان=fa-IR}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Ethics}} [[پۆل:فەلسەفەی ئەخلاق]] [[پۆل:فەلسەفەی کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:فەلسەفەی ژیان]] [[پۆل:فەلسەفەی زەین]] [[پۆل:بابەتە سەرەکییەکان]] [[پۆل:سایکۆئانالیز]] coeh8lz6mqcptz7fexz8v79j4np6hoo 4 90420 1687215 1686733 2026-10-15T00:04:41Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687215 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٣ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٣ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٩ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> p2sox4vevuqrzivkknzf0j60g5qxb0h 4 90421 1687216 1686734 2026-10-15T00:04:51Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687216 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ || ٠ || ٠ || ٧٥٠ || ١٠٥ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٣ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٣٦ || ٨ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٢ || ٩٦ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٣ || ٢٥ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٩ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> 72wrvnnnnoub3n3kic3gxqnylhckl1l 4 90816 1687212 1685731 2026-10-15T00:03:17Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687212 wikitext text/x-wiki <div style="padding: 0.5em; font-size: 130%; text-align: center; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> پێڕستی ئامارەکانی پەیوەندیدار بە چالاکیی بەڕێوەبەران دوایین نوێکردنەوە لەلایەن '''[[User:CdRBot|CdRBot]]''' ''٠٠:٠٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </div> __NOTOC__ <div style="padding: 0.5em; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> == سڕینەوە == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! پەڕە !! گەڕانەوە !! تۆمار !! پێداچوونەوە !! کۆی گشتی |- | ١ || [[user:Calak|Calak]] || ٥٧١٣ || ٢٤٦ || ٤ || ٤٥ || ٦٠٠٨ |- | ٢ || [[user:Aram|Aram]] || ٢١٩٥ || ٢٤ || ٠ || ٢٤ || ٢٢٤٣ |- | ٣ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ١٨٨٢ || ٧٢ || ٢ || ٣٨ || ١٩٩٤ |- | ٤ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٩٩٠ || ٩ || ١ || ٢ || ١٠٠٢ |- | ٥ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٣٤٩ || ٨ || ٠ || ٠ || ٣٥٧ |} ئاماری گشتی لە [[{{FULLPAGENAME}}#ئاماری گشتی|ژێرەوەیە]]. == پاراستن == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! پاراستن !! گۆڕین !! لابردن !! کۆی گشتی |- | ١ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ١٧٥ || ٢٣ || ٢ || ٢٠٠ |- | ٢ || [[user:Calak|Calak]] || ١٦١ || ١٧ || ١٦ || ١٩٤ |- | ٣ || [[user:Aram|Aram]] || ١١٥ || ٥ || ٧ || ١٢٧ |- | ٤ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٨ || ٠ || ٠ || ٨ |- | ٥ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٣ || ٠ || ٣ || ٦ |} ئاماری گشتی لە [[{{FULLPAGENAME}}#ئاماری گشتی|ژێرەوەیە]]. == بەربەستن == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! بەربەستن !! بەربەستنەوە !! لابردن !! کۆی گشتی |- | ١ || [[user:Calak|Calak]] || ٦٢ || ١ || ٢ || ٦٥ |- | ٢ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ٤١ || ١١ || ٤ || ٥٦ |- | ٣ || [[user:Aram|Aram]] || ٤٥ || ٣ || ٠ || ٤٨ |- | ٤ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٣١ || ٢ || ٠ || ٣٣ |- | ٥ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٢٠ || ٠ || ٠ || ٢٠ |} ئاماری گشتی لە [[{{FULLPAGENAME}}#ئاماری گشتی|ژێرەوەیە]]. == کردنەیەکی مێژوو == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! ژمارە |- | ١ || [[user:Calak|Calak]] || ١٢ |- | ٢ || [[user:Aram|Aram]] || ٣ |- | ٣ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ١ |- | ٤ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٠ |- | ٥ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٠ |} ئاماری گشتی لە [[{{FULLPAGENAME}}#ئاماری گشتی|ژێرەوەیە]]. == گۆڕینی مافی بەکارھێنەر == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! ژمارە |- | ١ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ١٠٧ |- | ٢ || [[user:Calak|Calak]] || ٨٥ |- | ٣ || [[user:Aram|Aram]] || ٦١ |- | ٤ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٢٦ |- | ٥ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٧ |} == گۆڕینی مۆدێلی ناوەڕۆک == {| class="wikitable sortable" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! نوێ !! گۆڕین !! کۆی گشتی |- | ١ || [[user:Aram|Aram]] || ٤ || ١١ || ١٥ |- | ٢ || [[user:Sakura emad|Sakura emad]] || ٠ || ٨ || ٨ |- | ٣ || [[user:Calak|Calak]] || ٠ || ٠ || ٠ |- | ٤ || [[user:Kushared|Kushared]] || ٠ || ٠ || ٠ |- | ٥ || [[user:Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٠ || ٠ || ٠ |} == ئاماری گشتی == {| class="wikitable sortable" style="margin:auto;" |- style="white-space:nowrap;" ! پلە !! بەکارھێنەر !! سڕینەوە !! پاراستن !! بەربەستن !! کردنەیەک !! مافی بەکارھێنەر !! مۆدێلی ناوەڕۆک !! کۆی گشتی |- | ١ || [[Special:Log/Calak|Calak]] || ٦٠٠٨ || ١٩٤ || ٦٥ || ١٢ || ٨٥ || ٠ || ٦٣٦٤ |- | ٢ || [[Special:Log/Aram|Aram]] || ٢٢٤٣ || ١٢٧ || ٤٨ || ٣ || ٦١ || ١٥ || ٢٤٩٧ |- | ٣ || [[Special:Log/Sakura emad|Sakura emad]] || ١٩٩٤ || ٢٠٠ || ٥٦ || ١ || ١٠٧ || ٨ || ٢٣٦٦ |- | ٤ || [[Special:Log/Kushared|Kushared]] || ١٠٠٢ || ٨ || ٢٠ || ٠ || ٢٦ || ٠ || ١٠٥٦ |- | ٥ || [[Special:Log/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٣٥٧ || ٦ || ٣٣ || ٠ || ٧ || ٠ || ٤٠٣ |} </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 3813e255230b308x4ntm9qfn3tz18fb 0 92120 1687219 352492 2026-10-15T01:11:02Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا–شەمپەین]] بۆ [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 1687219 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 23sg62odfrf40v01arba2x8hhhozu7w 0 95404 1687220 363320 2026-10-15T01:11:07Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا–شەمپەین]] بۆ [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 1687220 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 23sg62odfrf40v01arba2x8hhhozu7w 0 96235 1687221 364243 2026-10-15T01:11:12Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا–شەمپەین]] بۆ [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 1687221 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 23sg62odfrf40v01arba2x8hhhozu7w 0 101121 1687129 1586297 2026-10-14T19:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1687129 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی یەکێتی دیموکرات | ناوی_خۆماڵی = پەیەدە | زمان١ = عەرەبی | ناوی_زمان١ = حزب الاتحاد الدیمقراطی | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:PYD logo.svg|200px]] | ڕەنگکۆد = #FF091E | ھاوسەرۆک = [[پەروین یووسف]] و [[غەریب حەسۆ]] | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = |باڵی_سەربازی = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[سۆشیالیزمی دیموکراتی]]<br/>[[ناسیۆنالیزمی کوردی]]<br/>[[سەربەخۆیی کوردی]] |شوێنی_سیاسی = [[باڵی چەپ]] | ئایین = [[عەلمانی]] | نیشتمانی = [[ڕەھەندی نیشتمانی]]<br/>[[کۆمیتەی گۆڕانی دیموکراتی]]<br/>[[ئەنجومەنی باڵای کوردی]] | نێودەوڵەتی = [[کۆما جڤاکێن کوردستان]] | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ناوی_کورسییەکان١ = [[ئەنجومەنی نوێنەرانی سووریا|نوێنەران]] | کورسییەکان١ = {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو/کورسییەکان|0|250|hex=#ff0000}} | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = http://pydrojava.com | وڵات = {{ئاڵا|کوردستان}} {{-}} [[ڕۆژاوای کوردستان]] | وڵات٢ = {{ئاڵا|سووریا}} | بەرپێنووس =}} '''پارتی یەکیەتی دیموکرات''' ناسراو بە '''پەیەدە''' حیزبێکی چەکداری کوردییە، لەساڵی ٢٠٠٣ دامەزراوە و لەئێستادا [[شاھۆز حەسەن]] و [[ھێڤی کەمال]] ھاوسەرۆکی ئەو حیزبەن. ئامانجی پەیەدە دامەزراندنی سیستەمی کۆنفدرالیزمی دیموکراتی مەدیایە لە ڕۆژئاوای کوردستان و گەڕانەوەی دەسەڵات بۆ گەل بە شێوەیەک کە ھەموو پێکھاتەکانی ڕۆژئاوای کوردستان لە کورد و عەرەب و سریانی و تورکمان و ھتد. لەو خۆبەڕێوەبەریەدا جێبگرن، لەدوای ھاتنی [[بەھاری عەرەبی]] بۆ سوریە پەیەدە بە بەرێکخستن کردنی گەل زوو توانی بە بێ شەڕ ناوچەکانی ڕۆژاوا لە حکومەتی ئەسەد پاک بکاتەوە و بە دامەزراندنی مەجلسی گەل بە کردەوە دەسەڵاتی بۆ گەل گەڕاندەوە. == باڵی سەربازی == [[یەکینەکانی پاراستنی گەل]] باڵی سەربازیی پارتی یەکیەتی دیموکرات بوو کە بە دوای دامەزراندنی [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] دیتر دڵسۆزیی حیزبیی ھەڵوەشێندرا و وەکوو بەشێک لەو ھێزە پێناسە کرا. == ھاوسەرۆکەکان == === کۆنگرەی ھەفتەم === تا بەر لە کونگرەی ھەفتەم لە ڕۆژی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ئاسیا عەبدوڵا و [[ساڵح موسلیم مەحەممەد]] ھاوسەرۆکی ئەو حیزبە بوون. بەڵام لەو کونگرەیە [[شاھۆز حەسەن]] و [[ھێڤی کەمال]] بە جێگریی ئەوان ھەڵبژێردران.<ref name="ڕووداو ١">[http://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/2709201719 ڕووداو: ''ھاوسەرۆکانی نوێی پەیەدە ھەڵبژێردران''، نووسراو لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧؛] سەردان لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧.</ref> === کۆنگرەی دەیەم === لە دەیەمین کۆنگرەی پارتی یەکیەتی دیموکرات لە ئەیلوولی ٢٠٢٤ [[پەروین یووسف]] و [[غەریب حەسۆ]] وەکوو ھاوسەرۆکانی حیزبەکە ھەڵبژێردران.<ref name="فرات ۱">[https://anfsorani.com/هۆرامی/hamsrka-taz-pydy-hrchny-59113 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ھامسەرۆکا تازۍ پەیەدەی ھۆرێچنیۍ''، نووسراو لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤؛] سەردان لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤.</ref> == بەستەری دەرەکی == * [http://www.pydrojava.com/ ماڵپەڕی فەرمی حیزب] == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|تورکیا|سووریا|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Democratic Union Party (Syria)}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:حیزبەکانی ڕۆژاوای کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی سووریا]] [[پۆل:یەکەکانی پاراستنی گەل]] [[پۆل:ئاپۆییزم]] [[پۆل:بزووتنەوە ڕزگاریخوازە ناسیۆنالیزمەکان]] hvnksrgphipuzw4bsxmv13zk8wue3qr 0 101465 1687052 1525622 2026-10-14T16:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1687052 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:PF-paranoia.jpg|وێنۆک|200px|چەپ]] '''پارانۆیا''' (بە [[ئینگلیزی]]: Paranoia، ئاوەڵناو: پارانۆیی یان '''پارانۆید''' - بە [[ئینگلیزی]]: paranoid) سیستمێکی بیرکردنەوەیە کە کاریگەرە بە [[دڵەڕاوکێ]] و [[ترس]]، زۆربەی کات تاڕادەی [[نائاوەزمەندی]] (ناعەقڵانییەت) و [[وڕیمە]]. بیرکردنەوەی پارانۆیی یان پارانۆید زۆربەی کات بیروباوەڕی چەوساندنەوەیی یان [[پلانی ھێنی]] لەخۆی دەگرێت دەربارەی ھەڕەشەیەکی ھەستپێکراو لەسەر خوود (بۆ نموونە: ھەموو کەس ئەیەوێت من لەناوبەرێت). پارانۆیا جیاوازە لە [[فۆبیا]]، کە جۆرێکی ترە لە ترسی نائاوەزمەند بەڵام زۆربەی کات بەبێ سەرزەنشتکاریی کۆتایی دێت. [[بەھەڵە تۆمەتبارکردن]] و بێ متمانەیی گشتیی بە دەوروبەر زۆربەی کات پەیوەندیدارە بە پارانۆیاوە. بۆ نموونە، ڕووداوێک کە زۆرینە خەڵک وا تێدەگەن کە بە [[ڕێکەوتە]] ڕووی داوە، کەسێکی پارانۆید دەشێت وا تێبگات کە بە مەبەست ڕووی داوە. == مێژوو == وشەی پارانۆیا لە وشەی [[زمانی یۆنانی|گریکی]] παράνοια (پارانۆیا) «[[شێتی]]» ـوە دێت. دەستەواژەکە بۆ وەسفکردنی [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونی]] بەکاردەھات کە [[وڕیمە]] دیارترین تایبەتمەندیی بوو تێیدا. لەم پێناسەیەدا، ھەستی چەوساندنەوە لەبەرچاو نەدەگیرا بۆ پۆڵێنکردنی دۆخێک وەک پارانۆیا، بۆیە ھەر ژمارەیەک لە وڕیمە دەشێت پۆڵێن بکرێت وەک پارانۆیا. بۆ نموونە، کەسێک کە باوەڕی وایە ئەو کەسایەتییەکی گرنگی ئایینییە، دەشێت پۆڵێن بکرێت وەک «پارانۆیای پاراو». بەپێی وتەی زانایان<ref>Phelan, Michael; Wright, Padraig; Julian Stern (2000). Core psychiatry. Philadelphia: Saunders. ISBN 0-7020-2490-2.</ref> پارانۆیا و [[پارافرینیا]] دوو کیانی لێدوان لەسەر کراون کە جیاکراونەتەوە لە [[دێمێنشا پرێیکاکس]] لەلایەن کڕایپێڵین، کە پارانۆیای وەسف کرد وەک وڕێمەیەکی بەردەوامی بەسیستەمبوو. تەنانەت لەئێستاشدا، وڕیمە مەرج نییە گوومڕایانە یان ترسنۆکانە بێت تا پۆڵێن بکرێت وەک پارانۆیا. کەسێک دەشێت وەک شیزۆفرینییەکی پارانۆیی چاو لێ بکرێت بەبێ ورێمەی چەوساندنەوە، ئەمەش بەسادەیی بەھۆی ئەوەی کە وڕیمەکەیان بەشێوەیەکی سەرەکی بۆخۆیان دەگەڕێتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[دڵەڕاوکێ]] * [[تیۆری پلانی نھێنی]] * [[ورێمەکانی ژێدەر]] * [[بێ متمانەیی]] * [[مۆنۆمانیا]] * [[گرێی نەرجسییەت]] / [[نارسیسیزم]] * [[شیزۆفرینیا]] * [[پارانۆیای ئایینی]] == پەڕاوێزەکان == {{پەڕاوێزەکان}} == سەرچاوەکان == *[https://web.archive.org/web/20170901131230/https://en.wikipedia.org/wiki/Paranoia ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Paranoia}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:پارانۆیا]] 9z0x0xmbqhxbqufwo70ui5pffckgyis 0 101708 1687039 1363511 2026-10-14T16:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687039 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Lacanja burn.JPG|thumb|left|250px|ڕووتانەوەی دارستانەکان، باشووری [[مەکسیک]]]] {{ڕەوانەکەر|ژینگەپارێزی||ژینگەخوازی}} '''پاراستنی ژینگە''' ({{بە ئینگلیزی|Environmental protection}}) بریتییە لە ھەر جۆرە کار و چالاکی، بۆ پاراستنی [[ژینگە]] لە مەترسیی تیاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nipc.net/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170704034324/http://www.nipc.net/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پێویستبوونی پاراستنی ژینگە == پاراستنی گیانداران پێویستە، چونکە:<ref>[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حفاظت+محیط+زیست]{{بەستەری مردوو|url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA+%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7+%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA |date=ئایاری ٢٠٢٢ }}</ref> * پاراستنی [[زنجیرەی بژیوی]]: ھەر جۆرە وەزەنێک لە ژینگە، دەبێتە ھۆی تێکچوونی زنجیرەی ژیان. * خەزێنەی [[دەرمان]]: لە [[ئەمازۆن]]، [[ھیند]]، ڕۆژاوای باشووری ئاسیا، [[چین]] لە [[گیا]]کان وەک دەرمان کەڵک وەردەگرن. * خەزێنەی مەزن: سروشت خەزێنەی گەورەی خۆراکە، کە ھێشتا کەمی چووە و زۆری ماوە.. * کانگای پیشەسازی: نیشاستەکان، شیلەی بڕێ ڕووەک، ڕۆنی ڕووەک، چەوری ڕووەک و ئاژەڵ، دەمێکە لە پیشەسازیدا بەکار دەچن. == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|زانستی زەوی|مافەکانی مرۆڤ|ئابووری|سیاسەت|سۆشیالیزم}} {{پۆلی کۆمنز|Environmental protection}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پاراستنی ژینگە| ]] 7elsd87cdgu3pj90kvo3v620q90lqw9 1687081 1687039 2026-10-14T17:04:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:گیانلەبەران|گیانلەبەران]] و [[دەروازە:ئاو|ئاو]] 1687081 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Lacanja burn.JPG|thumb|left|250px|ڕووتانەوەی دارستانەکان، باشووری [[مەکسیک]]]] {{ڕەوانەکەر|ژینگەپارێزی||ژینگەخوازی}} '''پاراستنی ژینگە''' ({{بە ئینگلیزی|Environmental protection}}) بریتییە لە ھەر جۆرە کار و چالاکی، بۆ پاراستنی [[ژینگە]] لە مەترسیی تیاچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nipc.net/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170704034324/http://www.nipc.net/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پێویستبوونی پاراستنی ژینگە == پاراستنی گیانداران پێویستە، چونکە:<ref>[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حفاظت+محیط+زیست]{{بەستەری مردوو|url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA+%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7+%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA |date=ئایاری ٢٠٢٢ }}</ref> * پاراستنی [[زنجیرەی بژیوی]]: ھەر جۆرە وەزەنێک لە ژینگە، دەبێتە ھۆی تێکچوونی زنجیرەی ژیان. * خەزێنەی [[دەرمان]]: لە [[ئەمازۆن]]، [[ھیند]]، ڕۆژاوای باشووری ئاسیا، [[چین]] لە [[گیا]]کان وەک دەرمان کەڵک وەردەگرن. * خەزێنەی مەزن: سروشت خەزێنەی گەورەی خۆراکە، کە ھێشتا کەمی چووە و زۆری ماوە.. * کانگای پیشەسازی: نیشاستەکان، شیلەی بڕێ ڕووەک، ڕۆنی ڕووەک، چەوری ڕووەک و ئاژەڵ، دەمێکە لە پیشەسازیدا بەکار دەچن. == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|زانستی زەوی|مافەکانی مرۆڤ|ئابووری|سیاسەت|سۆشیالیزم|گیانلەبەران|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Environmental protection}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پاراستنی ژینگە| ]] 9y3hesi9v9zyqb1u8iluyxgyddyhw1m 0 101874 1687003 1525608 2026-10-14T13:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687003 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پادوا''' (بە [[ئیتالیایی]]: Padova، بە [[ئینگلیزی]]: Padua) شارێکە لە باکووری [[ئیتالیا]]دا. لە ساڵی ٢٠١١دا جەماوەری نزیکی ٢١٤٠٠٠ کەس بووە. [[ئاندریا پالادیۆ]]، تەلارسازی بەناوبانگی ئیتالیایی لەم شارەدا لە دایک بووە. == سەرچاوە == [https://web.archive.org/web/20170818124709/https://en.wikipedia.org/wiki/Padua ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{پۆلی کۆمنز|Padua}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنێتۆ]] [[پۆل:شارەکانی ئیتالیا]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنیتۆ]] [[پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز]] 71641byfhf43gim5is0ykmkmip1thz1 1687082 1687003 2026-10-14T17:04:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1687082 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پادوا''' (بە [[ئیتالیایی]]: Padova، بە [[ئینگلیزی]]: Padua) شارێکە لە باکووری [[ئیتالیا]]دا. لە ساڵی ٢٠١١دا جەماوەری نزیکی ٢١٤٠٠٠ کەس بووە. [[ئاندریا پالادیۆ]]، تەلارسازی بەناوبانگی ئیتالیایی لەم شارەدا لە دایک بووە. == سەرچاوە == [https://web.archive.org/web/20170818124709/https://en.wikipedia.org/wiki/Padua ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{پۆلی کۆمنز|Padua}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئیتاڵیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنێتۆ]] [[پۆل:شارەکانی ئیتالیا]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنیتۆ]] [[پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز]] qqlm7mxgnbm9es9g1vgt1f0n9y0pk97 0 102137 1687103 1182077 2026-10-14T19:33:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687103 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{بێ سەرچاوە}} '''پارتی سەربەستیی کوردستان'''، پارتێکی ڕاستی لیبرال و نەتەوەییە. کە لە ڕۆژی ٢٨ی ڕێبەندانی ساڵی ٢٧٠٥ی کوردی بەرامبەر بە ١٧ی شوباتی [[٢٠٠٦]]ی زایینی بە بیرۆکەی عارف باوەجانی و بە بەشداری چەندین لاوی ڕۆژهەڵاتی نیشتیمان دامەزراوە. پارتی سەربەستیی کوردستان، پارتێکی نەتەوەیی و سەربەخۆییخوازە کە ڕووی خەبات و تێکۆشانی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانە]]. دامەزراندنی ئەم پارتە بەرھەمی سیاسەتەکانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران|کۆماری ئیسلامی]] و ڕژیمەکانی پێشووتری زاڵ بە سەر [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.]]{{ژێدەر پێویستە}} پارتی سەربەستیی کوردستان ھەوڵ دەدات کە بیر و ھزری نەتەوەیی لە کوردستان بڵاو بکاتەوە و گەشە بە ئەو بیرە لە ناو لاوان و تازە پێگەیشتوان بدات. درووشمی ئیستراتیژیکی ئەم پارتە پێکھێنانی کوردستانێکی ئازاد و سەربەخۆیە لە ڕۆژھەڵاتی نیشتیمان، ھەروەھا ئامانجی دواڕۆژی پارتی سەربەستیی کوردستان جێگیرکردنی دادپەروەری کۆمەڵایەتییە لەو بەشەی کوردستان. بناغە و بنەمای خەبات و تێکۆشانی پارتی سەربەستیی کوردستان لەسەر پێوەرە مرۆڤایەتییەکانی مافی مرۆڤ و جاڕنامەی گەردوونی مافەکانی مرۆڤ دامەزراوە، ھاوکات لەسەر ئەو پێوەرانە خەبات بۆ پیکھێنانی دەوڵەتی کوردی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دەکات. == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20191024182122/http://www.psk2006.org/ ماڵپەڕی پارتی سەربەستیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان] {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئێران|دەیەی ٢٠٠٠|سیاسەت|ناسیۆنالیزم}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] e08vnxiksqr7fdv80lrxpnjl2ojkgib 0 102455 1687112 1525664 2026-10-14T19:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687112 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارتی کاری سەربەخۆیی کوردستان''' [[پارتی سیاسی|پارتێکی سیاسیی]]ە لە [[باشووری کوردستان]]. لە کابینەکانی پێشووی [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]] بەشداریی کردووە. پارتەکە لە [[حیزبی کۆمۆنیستی عێراقی]] جیابووەوە و ئینتیمای بەرەو [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] پەیدا کرد. سەرکردەکەی، [[موحەممەد حوسێن حالق]]، لە ١٩٩٥دا کوژراوە. لەدوای ئەو [[یوسف حەننا یوسف]] و [[ئەبوو حیکمەت]] چوونە نێو حکوومەتی هەرێم کە [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] سەرکردایەتیی دەکرد و بوونە وەزیر.<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/opposition.htm GlobalSecurity.org]</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان|state=collapsed}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت }} {{سیاسەت-کۆلکە}} hlw4khymf93sgr2ub6zg6he32h8njn0 0 102932 1687422 1526159 2026-10-15T10:33:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1687422 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = کۆردۆبا | native_name = Córdoba | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = [[ئیسپانیا |پارێزگایەکی ئیسپانیا]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = Provincia de Córdoba - Bandera.svg | flag_alt = | image_seal = Coat of Arms of Córdoba Province (Spain).svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Localización provincia de Córdoba.png | map_alt = | map_caption = پارێزگای کۆردۆبا | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 38 |latm = 00 |lats = |latNS = N | longd = 4 |longm = 50 |longs = |longEW = W | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{ئیسپانیا}} | subdivision_type1 = [[فێدراڵیزم|ناوچەی فیدراڵەکان]] | subdivision_name1 = Flag of Andalucía.svg|22px [[ئەندەلوس]] | subdivision_type2 = ناوەند | subdivision_name2 = [[کۆردۆبا]] | subdivision_type3 = [[گووندەکانی ئیسپانیا|گووندەکان]] | subdivision_name3 = ۷۵ | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[سەرۆک کۆمار]] | leader_name = Francisco Pulido Muñoz | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 13,550 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 803,038 | population_as_of = [[2010 (زایینی)|2010]] | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = [[کۆد|کۆدی پۆستی]] | postal_code = 14 | area_code_type = | area_code = | iso_code = [[ISO 3166-2|ES-CO]] | website = {{URL|http://www.dipucordoba.es/}} | footnotes = }} '''کۆردۆبا''' پارێزگایەک لە باشوری ئیسپانیا، لە بەشە '' فێدراڵەکانی'' [[ئیسپانیا]] واته [[ئەندەلوس|ئەندەلوسه]]. == جوگرافیا == ئەو پارێزگایه هاوسنووری پاریزگاکانی [[مالاگا]]، [[سێبیا]]، [[باداخس]]، [[سیۆداد ریاڵ]]، [[خاین]] و [[گرانادا]]یه. ناوەندی پارێزگا، شاری [[کۆردۆبا (ئیسپانیا)|کۆردۆبا]]یه. == گەلهە و پانتایی == ۷۷۱٬۱۳۱ کەس (۲۰۰۲) له سیۆدادی ریال دەژین کە زیاتر لە ۴۰٪ لە شاری [[کۆردۆبا]]دا دەنیشن. ئەو پارێزگایه ۱۳٫۷۶۹ کیلۆمەتر دووجار پانتایی هەیە و ٧٥ دێهاتیشی هەیە. == سەرچاوه == * [//en.wikipedia.org/wiki/Province_of_Ciudad_Real ویکیپیدیای ئینگلیزی - پاریزگای کۆردۆبا] {{پۆلی کۆمنز|Province of Córdoba, Spain}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئیسپانیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی سپانیا]] kf66jacp0epgxo9ave0j7xabr7ii3gf 0 109846 1687222 423935 2026-10-15T01:11:17Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا–شەمپەین]] بۆ [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 1687222 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 23sg62odfrf40v01arba2x8hhhozu7w 0 109847 1687223 423936 2026-10-15T01:11:22Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا–شەمپەین]] بۆ [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 1687223 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زانکۆی ئیلینۆی لە ئێربانا و شەمپەین]] 23sg62odfrf40v01arba2x8hhhozu7w 0 117133 1687057 1525642 2026-10-14T16:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687057 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ئاشتی و دیموکراسی | ناوی_خۆماڵی = Barış ve Demokrasi Partisi | زمان١ = کرمانجی | ناوی_زمان١ = Partiya Aştî û Demokrasiyê | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:BDP-Logo.jpg|200px]] | ڕەنگکۆد = #F2E646 | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = ھاوسەرۆکان | ناوی_سەرکردە١ = [[گوڵتان کشاناک]]{{ھن}}[[سەلاحەدین دەمیرتاش]] | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ٣ی ئایاری ٢٠٠٨ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی]] | یەکگرتن = | پاشینە = [[پارتی ھەرێمە دێموکراتیکەکان]]{{ھن}}[[پارتی دیموکراتی گەلان]] | شوێنگە = [[ئانکارا]]، [[تورکیا]] | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = قێخەکران | باڵی١ = ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[مافەکانی ژنان]]{{ھن}}[[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]] |شوێنی_سیاسی = [[سیاسەتی چەپی ناوەندی|چەپی ناوەندی]] بەڕەو [[چەپڕەوی|چەپ]] | ئایین = | نیشتمانی = [[بلۆکی کار، دیموکراسی و ئازادی]] | نێودەوڵەتی = [[ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی]] <small>(ئەندامی ڕاوێژکار)</small> | ئەوروپی = [[پارتی سۆسیالیستە ئەورووپییەکان]] <small>(ئەندامی چاودێر)</small> | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ئاشتی و دیموکراسی''' یان بە کورتی '''بەدەپە''' (بە تورکی: Barış ve Demokrasi Partisi) پارتێکی سیاسیی [[چەپڕەوی|چەپی]] کورد بوو کە لە ساڵی ٢٠٠٨ ھەتا ٢٠١٤ لە تورکیادا چالاکیی دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/tr%7Dbdp.html|سەردێڕ=Peace and Democracy Party (Turkey)|وێبگە=www.crwflags.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Peace and Democracy Party}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانی ٢٠٠٨ لە تورکیا]] [[پۆل:ھەڵوەشاندنەوەی ٢٠١٤ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کوردییە قەدەغەکراوەکان لە تورکیا]] [[پۆل:پارتەکانی سۆسیالیستی قەدەغەکراو]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکانی ھەڵوەشێندراوی ٢٠١٤]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٨ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] qiplbd2pqak9im7mmepsjenr3cq8emf 4 117863 1687100 1685307 2026-10-14T19:04:36Z Aza 86 /* Variety */ وەڵامدانەوە 1687100 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::ئەمە وا وتت ناو نییە ئاوەڵناوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: لەمە دڵنیا نیم. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ڕاستە خۆڕسک بە واتای 'سروشتی'' دێت، بەڵام شتێک کە بە سروشتی لە شوێنێک بڕوێت ئەوە native/خۆڕسکیشە ـیشە بەو شوێنە، و لە هەر شوێنی دیکە دەستکردە لە زۆر حاڵەتدا، و بەم شێوەیە ''خۆڕسک'' زۆرجار واتای وشەی ''ڕەسەن'' دەگەیەنێت، کە ڕاستەوخۆ واتای ئەو شوێنە دەدات کە بۆ یەکەمجار تێیدا بە سروشتی بڵاوبووە (بە بێ گرنگیدان بە سنووری وڵاتان کە مرۆڤ بۆ مرۆڤ درووستی کردوون ئەگەر ناوی وڵات بەکارنەهاتبێت، و ئەگەر ناوی وڵات بەکارهاتبوو ئەوا ئەو وڵاتە ''ڕەسەنە'' کە سەرەتا لێیەوە تەشەنەی کرد). هەرچەندە دواتر بە شوێنی دیکەشدا بڵاوبووبێت بە سروشتی، تەنها یەکەم شوێن بە native/ڕەسەن دادەنرێت. وشەی native واتای دیاریکراوی هەیە لە ئینگلیزیدا کە دەکرێت هیچ وشەیەک ڕاستەوخۆ لە کوردیدا ئەو واتایەی نەبێت، بە پێی بەستێن (context) دەکرێت ''خۆڕسک''، ''ڕەسەن''، و/یان ''خۆجێ'' ڕاست بێت. :::::::- ئەم درەختە خۆجێیە لە ژاپۆن و گابۆن. (واتا لەم دوو شوێنە هەیە، بەڵام خۆجێ واتای سرووشتی/ڕەسەن دەدات؟) :::::::- ئەم درەختە ڕەسەنە بە ژاپۆن و گابۆن. (ئەم ڕستەیە ناکرێت ڕاست بێت چونکە ئەم دوو وڵاتە زۆر لێک دوورن و ئەگەری زۆر کەمە هەیە ڕووەکێک ڕەسەن بێت بەم دوو وڵاتە، و ‌هیچ وڵاتی دی نا (وشەی ''ڕەسەن'' ئەم واتایە زیاد دەکات چونکە هەر شوێنی دیکە باس نەکرابێت واتا ڕەسەن نییە)، بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ. خۆ ئەگەر هندستان و پاکستان بڵێت ئەکرێت چونکە هاوسنوورن.) :::::::- ئەم درەختە خۆڕسکە لە ژاپۆن و گابۆن. (کێشەی نییە ڕستەکە و واتا بە سرووشتی لەم دوو وڵاتە هەیە، بەڵام ئەشکرێت بە سرووشتی لە چەندین شوێنی دیکەش هەبێت). :::::::وشەی بووم ئێستا بە تەنها بەکارنایەت لە زۆر شوێن، زیاتر لە وشەی بومەلەرزە و بەروبووم ماوەتەوە (fossil word)، و پێم وانییە درووست بێت. :::::::بە گشتی دەکەوێتە سەر بەستێن لەو ڕستەی دەتەوێت ''ڕەسەن'' درووستترە یان ''خۆڕسک''. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٧:١٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟ The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو  ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.» :sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}}، دەستتان خۆش بێت [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٦:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Phloem == چی بە ئەمە ببێژین؟ شانەیەکی ڕوەکییە کە ماکەی خۆراکی دەگوازێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Function == بۆ نموونە، گەدە خۆراک تێک دەشکێنێ، ئەمە functionی گەدەیە. چی بۆ ئەمە گونجاوە؟ کار، فەرمان، ئەرک یان شتێکی دیکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] من خۆم ھەندێ جار functionم کردووە بە ئەرک، ھەندێ جاریش بە ئیشوکار. فرمان کارێکە کە ئەوەڵ و ئاخری دیارە و لە کەسێ داوا دەکرێ. «گەلێکم بە تۆ ھەیە فەرمانە، ئەو قاقەزەم بۆ بەرە شاری.» ئەمە بۆ task باشە. ئەرک یانی کاری زۆر، باری سەر شان، زەحمەت، پێویستیی سەر شان، وەزیفە. پێم وایە ئەرک بۆ duty باشە، بەڵام بۆ functionیش دەگونجێ. ئەرکی گەدە تێکشکاندنی خۆراکە. دیومە بە functionalismیش بڵێن ئەرکباوەڕی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Territorial == گیانلەبەرێک بەرگری لە ناوچەی خۆی بکا و نەھێڵێ گیانلەبەری دیکە (بە تایبەتی ھەمان جۆر) لێی نزیک بێ territorialی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سەرزەویپارێز، سەرزەویخواز. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''مەڵبەندی، مەڵبەندخواز.'' [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Bay laurel یان Laurus nobilis == ئەم دارە بە کوردی ناوی چییە؟ لە [https://aras.bradost.net/files/ferhengy_rueke_aburyekan.pdf کەڵەفەرھەنگی ڕوەکە ئابوورییەکانی] کەمال جەلال غەریب دا ''شاژاڵە'' ھاتووە (پ. ٢٧٢). فەرھەنگی زانستگای کوردستان دەڵێ ''تێروو'' و ''تیروێ'' (بەڵام فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی ئەمەی بۆ chaste tree داناوە[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/têrû]) و کوردستانیکایش دەڵێ ''تاجگەڵا''. بە ھۆی کاریگەریی عەرەبی، من ئەمەم ھەر بە ''غار'' بیستووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەم دارە بوومیی کوردستان نییە. ھەر «غار»ی پێ دەڵێن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٧، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''تێروو'' دەبێ ناوی چ دارێ بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٧:٠٦، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نازانم. نەمبیستووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٩:٣١، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Slug == چی بە ئەمە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە فەرھەنگی وێنەداری گیاندارانی کەمال جەلال غەریب شەیتانۆکەی ڕووت و شەیتانۆکەی باخچە ھاتووە بۆ slug. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Intensity == چی بۆ ئەمە باشە؟ توندیەتی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:١٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تین، گوڕ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەمە زیاتر بۆ گەرما باشە بو نموونه لێرەدا ناگونجێت ::The intensity of the music was too much for the neighbors. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەهێزی؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٨:٠٤، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەوە ھەر یانی strength. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ڕاست دەکەی، بەڵام intensity هاوواتای strengthە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٦:٢٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Fast-growing == ''زووڕەس'' چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :'''''ڕەس-''''' کامە چاوگە؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٩:٠٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%DA%95%DB%95%D8%B3%DB%8C%D9%86&f=0 ڕەسین]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٣١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::ئەگەر وا بێ '''''زووڕسک''''' باشترە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٩:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::من زووڕەسم بە لاوە جوانترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٢٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''زووڕەس'' خۆی ھەیە، [https://lex.vejin.net/ck/search?t=زووڕەس&f=0&d=2&d=1 ببینن]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێشنیارەکەی کاک چالاک ڕەنگە چاکتر بێ، ئەو لە [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-,%DA%95%D9%88%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D9%87%DB%95%DA%B5%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86 ''ڕسکان''] دایڕشتووە کە بە مانای ''ڕوان'' دێ. وەکوو ''خۆڕسک'' دروست بووە. ::::::خۆڕسک = ئەوەی بە خۆ دەڕسکێ/دەڕوێ ::::::زووڕسک = ئەوەی زوو دەڕسکێ/دەڕوێ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٤٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بەڵێ وایە ''زووگەیشتن'' و ''زووڕسکان'' جیاوازن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:١٢، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Burgundy == شەرابی؟ ھەناری؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Variety == لە ڕوەکناسی دا variety لەخوار species (جۆر) و subspecies (ژێرجۆر)ەوەیە، چیی پێ ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] چەشن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Cedar یان Cedrus == ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە؟ عەرەب ''أرز'' (بە ڕێنووسی کوردی: ''ئەرز'') بە ئەمە دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Endemism و Endemic == چی بۆ ئەمانە چاکن؟ بۆ نموونە دەڵێن کە Lemurs are endemic to the island of Madagascar، ئەمە یانی لێموورەکان تەنیا لە دوورگەی ماداگاسکار دا ھەن. ئەمە لە خۆجێ (native)یە جیایە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Glide == بۆ نموونە، flying squirrel does not fly, it glides، دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٥٨، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 5gtqp976laeb860d09iscu86ollhhbm 0 118039 1687451 1526216 2026-10-15T10:37:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687451 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|پارتی سۆسیالیستی کوردستان}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{حیزب |ناوی حیزب = پاسۆک |ئاڵا = Pasok.jpg |ئەندازەی ئاڵا = |دەربارەی ئاڵا = |سەرکردە = [[ئازاد مستەفا]] و کەریم شێخ سەلامی بەردەزەردی ناسراو بە ([[مولازم کەریم]]) |دامەزران = [[١١ی ئەیلوول]] ١٩٧٥ |تێکچوون = |پێگەی سەرەکی = |ھەواڵنامە = |لقی لاوان = |ئامانج = |ناوچەی چالاکییەکان = |ئایدۆلۆجیا = چەپ، نەتەوەیی |کردەوە سەرەکییەکان = |بار = |پەیوەندی نێودەوڵەتی = |دروشم = کوردستانێکی ئازاد، گەلێکی یەکسان |رەنگی فەرمی = |ماڵپەڕ = http://www.pasok.eu }} '''پارتی سۆسیالیستی کورد''' یان '''پارتی سەربەستی کوردستان''' (کورتکراوە: '''پاسۆک''') لە [[١١ی ئەیلوول]] ١٩٧٥ لە شاری [[کەرکووک]] دامەزرێنرا. پاسۆک زۆربەی کادیرانی لە [[کاژیک]] بوون. یەکەم کۆبوونەوەی پاسۆک لە ماڵێک لە گەڕەکی عەقاری شاری [[سلێمانی]] بە ئامادەبوونی ھەریەک لە [[فەرھاد عەبدولقادر]] و [[ئازاد مستەفا]] و [[مامۆستا شیرزاد]] وەک دامەزرێنەرانی پارتەکە بەڕێوەچوو. شوناسی پاسۆک وەک پارتی [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] نەتەوەیی کورد، وێڕای گرنگی ھزری [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستیی]]، بەلام وەک پیشنیاری [[جەمال نەبەز]] وشەی نەتەوەیی، پاشخانێکی سیاسی و حەماسیی ئەو کاتی کورد و ئامادەیی نەوەیەکی نوێی بزووتنەوەی سیاسی ھێزێکی بەو پارتە بەخشی و وای کرد پاسۆک لەماوەی کەمتر لە ساڵێک مەفرەزەی چەکداری بچێتە شاخ و خەباتی چەکداری دەستی پێ بکات و ھاوکات ڕۆلی لە ھۆشیاری سیاسیی گشتیی خەڵک ھەبێت وەک سەرەتایەک بۆ شۆرشی نوێ. یەکێک لە چالاکییە سیاسییەکانی ئەو کاتی پاسۆک ڕفاندنی ژمارەیەک قوتابی بوو کە وێڕای بوونی تیبینی لیکۆلەرەانی سیاسیی لەسەر خودی ئەو چالاکییە سییاسییە، بەڵام بەپێی سەرچاوە مێژووییەکان مەبەست تەنیا ناوبانگی ھێزی پاسۆک بووە کە لە زاری یەکیک لە سەرکردەکانی پاسۆک ئەوان ھیچ داوایەکیان لە کەسوکاری ئەو قوتابیانە نەبووە. == سەرچاوەکان == * https://web.archive.org/web/20141217235501/http://pasok.eu/ * https://web.archive.org/web/20140708000946/http://rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari_08102013_h4 * https://web.archive.org/web/20160304205340/http://www.emrro.com/conparsengip.htm {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|مێژوو|پارێزگای کەرکووک|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٧٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پاسۆک]] [[tr:Kürdistan Sosyalist Partisi (Irak)]] [[nl:Socialistische Partij van Koerdistan]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] 13hpzfdq57jnb98b8x2lh1um01wasbl 0 118051 1687110 1585654 2026-10-14T19:34:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687110 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}} '''پارتی پارێزگارانی کوردستان''' پارتێکە لە [[باشووری کوردستان]] کە لە ساڵی ١٩٩١ دامەزراوە و لەلایەن [[نەجات سوورچی]] سەرکردایەتی دەکردرێت. پارتەکە لەلایەن ھۆزی [[سوورچی]]یەوە بەڕێوەدەبردرێت،{{ژێدەر پێویستە}} لە ١٦ی حوزەیرانی ١٩٩٦دا، [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لەگەڵ ھۆزی سوورچی دەبێتە شەڕ لە نێوانیان، لە ماوەیەکی کورتی ئەم ناکۆکییەدا، [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] پشتگیریی ھۆزی سوورچی و پارتی پارێزگارانی کوردستانی کرد. بۆ یەکەمجار پارتی پارێزگاران لە ساڵی ٢٠٠٩دا بەشداری لە ھەڵبژاردنەکانی [[پەرلەمانی کوردستان]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1408201717|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان|عێراق}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گرووپە سەربزێوەکان لە عێراق]] kt30xgm6zfisan4idgzsbwc3k51771w 0 118157 1687341 1504745 2026-10-15T05:50:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687341 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Perdix perdix (Marek Szczepanek).jpg|وێنۆک]] [[File:Perdix perdix MHNT.ZOO.2010.11.5.10.jpg|thumb| ''Perdix perdix'']] '''زڕەکەو''' (ناوی زانستی: ''Perdix perdix'') باڵندەیەکە لە تۆرەمەی قەرقاوڵ. درێژییەکەی ٣٠ سانتیمەترە، باڵی کورتە و کلکلی خورمایی ڕەنگ و کورتە.<ref>[[فەرھەنگی باڵندە]]، ئەحمەد بەحری، دەزگای ئاراس، ھەولێر، ٢٠٠١</ref> ==سەرچاوەکان== <references/> {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Perdix perdix}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|ئێران|باڵندەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:مەلەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]] f2u6n1r8hjvkbkw46tqxy7mf57oulmk 0 118455 1686985 1550626 2026-10-14T13:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، بەلجیکا-کۆلکە) 1686985 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|date=ئەیلوول ٢٠٢٠}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''پاتریس لۆمۆبا''' (ماوەی ژیان: ٢ی تەممووزی ١٩٢٥ تاکوو ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦١)، پاتریس لەمێژووی کۆنگۆدا بە یەکەم سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە دەژمێردرێت کە لەکاتی داگیرکاری [[بەلجیکا]]دا لەڕێگای ھەڵبژاردنەوە دەسەڵاتی گرتووەتە دەست، لە ساڵی ١٩٢٥ لە کیسانگانی لە پارچەی گۆنگۆی ڕۆژھەڵات لەدایک بووە. پاتریس لۆمۆبا بەرنگاری داگیرکاری بەلجیکا بووەتەوە و لە ساڵی ١٩٥٨ بزوتنەوەی نیشتیمانی پێکھێناوە کە بەھێزترین بزوتنەوە سیاسییەکانی کۆنگۆ بووە و جەماوەرێکی یەکجار زۆری لەپشتەوە بووە و سەرکردایەتی دەیان خۆپیشاندانی کردووە و ڕوبەڕوی ھێزە داگیرکارەکانی بەلجیکا بووەتەوە ھەر بۆیە بۆ ماوەی ٦ مانگ دەستگیرکراوە و دواتر ئازاد کراوە. لە ساڵی ١٩٦٠ ھەڵبژاردن کراوە و نزیکەی ١٠٠ حیزبی بەشداریان تیاکردووە و بزوتنەوەی نیشتیمانی بەسەرکردایەتی پاتریس لۆمۆمبا پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەدەستھێناوە، بەلجیکا ھەوڵی داوە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان بشارێتەوە تاکو دەسەڵات بدات بەیەکێک لەلایان گرانی خۆی بەڵام بەھۆی فشاری میلەتەوە ناچاربووە لۆمۆمبا پسێرێت بە پێکھێنانی حکومەت و ئەویش لە ٢٣ یۆنیۆی ساڵی ١٩٦٠ یەکەم حکومەتی کۆنگۆی ھەڵبژێردراوی پێکھێناوە و بەلجیکاش بەڕەسمی دانی پیاداناوە. لە ئاھەنگی مەراسیمی دەسەڵات وەرگرتنەکەدا لۆمۆمبا وتارێکی پێشکەش کرد کە بۆیە مایەیی نیگەرانی و توڕەبوونی بەلجیکییەکان و بەووتاری فرمێسک و خوێن و ئاگر ناوبراوە و تێیدا باسی لەو نەھامەتی و زوڵم و زۆرە کردووە کە ڕوبەڕوی کۆنگۆکان بووەتەوە، کۆنگۆش تەنھا بۆ ماوەی دوو ھەفتە سەربەخۆیی بەخۆوە بینیوە و دواتر ڕوبەڕوی کۆمەڵێک قەیران بووەتەوە و ناکۆکی کەوتووەتە نێو ھێزی سووپاوە و لۆمۆمباش داوای لەنەتەوەیەکگرتوەکان کردووە یارمەتی بدات و کۆنگۆکان یەکبخاتەوە و ئارامی بەرقەرار بکات بەڵام نەتەوەیەکگرتۆکان دژی لۆمۆمبا وەستاونەتەوە. مۆیۆتۆی سیسی سۆکۆی سەرۆکی دەستەی ئەرکانی سووپا ئەم قەیرانانەی قۆستووەتەوە و لە ساڵی ١٩٦١ کودەتایەکی سەربازی ئەنجامداوە و دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرتووە و پاتریس لۆمۆباش دەستگیر کراوە و لەسەر دەستی سووپای بەلجیکا لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ بەفیشەک لەسێدارە دراوە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای عەرەبی {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|ژیاننامە|سیاسەت|بەلجیکا|زانستی سیاسەت}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Patrice Lumumba}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{بەلجیکا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانە ئیعدام کراوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦١]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:خەڵکی قەیرانی کۆنگۆ]] [[پۆل:شۆڕشگێڕانی لەسێدارەدراو]] s3opbrrgr9s5cpn3hi4spnrda9mi144 0 120502 1687475 1514642 2026-10-15T11:45:49Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687475 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ماسی و پشیلە | image = Maahi-and-gorbeh.jpg | image_size = | caption = | director = شهرام مکری | writer = شهرام مکری | producer = سپهر سیفی | starring = عبد آبست {{-}}بابک کریمی {{-}} سعید ابراهیمی‌فر {{-}}[[پێدرام شەریفی]]{{-}} سیاوش چراغی‌پور {{-}}نازنین بابایی | music = کریستف رضاعی | cinematography = [[مەحموود کەلاری]] | editing = | released = ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | studio = کانون ایران نوین | distributor = هنر و تجربه | runtime = ١٣٤ خولەک | language = فارسی | country = ئێران | gross = ٩٢٩٬٠٠٠٬٠٠٠ تمەن }} '''ماسی و پشیلە''' ({{بە فارسی|ماهی و گربه}}) فیلمێکە بە دەرھێنەریی [[شارام موکری]] ھونەرمەندی کورد کە لە ساڵی ٢٠١٣دا دروست کراوە. ئەم فیلمە بە زمانی [[فارسی]] و لە [[ئێران]]دا دروست کراوە. گەورەترین تایبەتمەندیی ئەم فیلمە ئەوەیە کە بە یەک شات و بە یەکجاری تۆمار [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]]کراوە. شەهرام موکری و [[مەحموود کەلاری|مەحمود کەلاری]] لەگەڵ کاستی فیلمەکە بۆ ماوەی مانگێک پرۆڤەیان کرد بۆ ئەوەی بتواننبە یەک شات و بە یەکجاری تۆماری بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Simon |first=Alissa |ڕێکەوت=2013-09-18 |سەردێڕ=Venice Film Review: ‘Fish & Cat’ |ناونیشان=https://variety.com/2013/film/reviews/venice-film-review-fish-cat-1200615586/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> هەندێک لە ڕەخنەگران فیلمی ماسی و پشیلە بە فیلمێکی ناوازە لە مێژووی سینەمادا دادەنێن، چونکە توانیویەتی بە یەک شۆت تا کۆتایی وێنەی بگیرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://problematicaa.com/fishandcat}}</ref> ئەم فیلمە لە حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی [[ڤێنیز]]دا خەڵاتی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.labiennale.org/en/cinema/archive/70th-festival/awards}}</ref> == ئەکتەرەکان == بابەک کەریمی وەک بابەک * سەعید ئیبراهیمیفار وەک سەعید * سیاوش چراغی‌پور در وەک پدر کامبیز * [[پێدرام شەریفی]] وەک نقش پدرام * [[نەدا جەبرائیلی]] وەک نقش مینا == سەرچاوەکان == * [http://www.labiennale.org/en/cinema/archive/70th-festival/awards ماڵپەڕی حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی] [[ڤێنیز]] * [http://variety.com/2013/film/reviews/venice-film-review-fish-cat-1200615586/ ڤەرایەتی، پیاچوونەوەیەکی پشیلە و ماسی] {{فیلم-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمەکانی وەن شۆت]] 2sn842b5meawlfd6vd6m83lddxsmysp 0 120538 1686979 1294339 2026-10-14T13:34:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1686979 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} {{Infobox film | | name = پا | image = Paaposter.jpg | image_size = | caption = پۆستەری فیلم | director = [[ڕ. بەلکی]] | producer = [[ئەمیتاب باچان]]{{ھن}}[[ئەبھیشەک باچان]]{{ھن}}[[سونیل مانچاندا]] | writer = ڕ. بەلکی | starring = [[ئەمیتاب باچان]]{{ھن}}[[ئەبھیشەک باچان]]{{ھن}}[[ڤیدیا بالان]]{{ھن}}[[پارێش ڕاوال]]{{ھن}}[[ئارونداتی ناگ]] | music = [[لایاراجا]] | cinematography = [[پ. س. سریرام]] | editing = ئەنیل نەیدو | studio = [[Sunil Manchanda|MAD Entertainment Ltd]]{{ھن}}[[Amitabh Bachchan Corporation]] | distributor = [[Reliance Big Pictures]] | released = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ | runtime = ١٣٣ خولەک | country = [[ھیندستان]] | language = [[ھیندی]] | budget = ٢٫٤ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی | gross = ٤٫٩ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی | preceded_by = }} '''پا''' (بەکوردی:باوک) فیلمێکی [[ھیندی]] کۆمیدی-درامییە لە ساڵی ٢٠٠٩ لەلایەن دەرھێنەر R. Balki کاری دەرھێنانی بۆکراوە و ھەریەکە لە [[ئەمیتاب باچان]] و [[ئەبھیشەک باچان]] و [[ڤیدیا بالان]] ڕۆڵی سەرەکییان تێدابینیووە. فیلمەکە بۆ یەکەمینجار لەڕۆژی ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لە [[سینەما]]کان نمایشکراوە. ئەم فیلمە بەپێچەوانەی ڕاستەقینە [[ئەبھیشەک باچان]] دەبێت باوکی [[ئەمیتاب باچان]] کە خۆی لەڕاستیدا بەپێچەوانەیە. == چیڕۆک == باسی منداڵێکی تووشیوو دەکات بە نەخۆشی progeria کە خۆی تەمەنی ١٢ ساڵە بەڵام بەھۆی ئەو نەخۆشییەوە لەشێوەی کەسێکی ٦٠ یان ٧٠ ساڵان دەردەکەوێت، ئەو منداڵە ناوی ئاورۆیە (ئەمیتاب باچان)، ئاورۆ لەگەڵ دایکی دەژی بەڵام باوکی بەھۆی چوونی بۆ ناو کایەی سیاسەت لەدایکی جێھێشتووە ئەوەش پێش لەدایکبوونی ئاورۆ بوو کە باوکی نەیدەزانی منداڵییان دەبێت. ڕۆژێک ئاوۆر خەڵاتی قوتابخانەکەی دەباتەوە کە ئامۆلی باوکی وەک ئەندام پەرلەمانێک پێیدەبەخشێت ئینجا دوای ئەوە پەیوەندی لەنێوان کوڕ و باوکەکە زیندوو دەبێتەوە بەبێ ئەوەی ئەوان بزانن کە کوڕ و باوکی یەکترین دواتر ئاورۆ داوا لە ئامولی ئەندام پەرلەمان دەکات بیبات بۆ کۆشکی سەرۆکایەتی ئەویش ڕازی دەبێت بەڵام لە یەکەم مەوعیدیان ئامۆل بیری دەچێت بەھۆی سەرقاڵی کارەکانییەوە کە ئەوەش ئاورۆ تووڕەدەکات بەڵام دواتر بەیەکەوە دەڕۆن ئەوجارە بەھۆی ئەوەی دایکی ئاورۆ ڕووداوە ڕاستەقینەکە بە ئاوۆر دەڵێت لەکاتی گەیشتنییان بە کۆشکی سەرۆکایەتی ئاورۆ ڕەتی دەکاتەوە بچێتە ئەو کؤشکە بەڵکوو چەند ڕۆژێک لەگەڵ باوکی بەسەردەبات! ..... لە کۆتایی فیلمەکە ئاوۆر نەخۆشدەکەویت و دەمرێت بەڵام دەبێتە ھۆی دووبارە ڕێکخستنەوەی پەیوەندی نێوان دایکوو باوکی … == بەشداربووان == * [[ئەمیتاب باچان]] لەڕۆڵی ئاورۆ * [[ئەبھیشەک باچان]] لەڕۆڵی ئامۆل / باوکی ئاورۆ - مێردی ڤیدیا - پەرلەمانتار * [[ڤیدیا بالان]] لەڕۆڵی دایکی ئاورۆ - ژنی ئامۆل * Arundhati Nag لەڕۆڵی دایکی ڤیدیا - دایەگەورەی ئاورۆ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Paa (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە ھیندییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]] [[پۆل:فیلمە دراما ھیندییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ھیندی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری لاکنۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە درامییەکان بە زمانی ھیندی]] e2cd9f7cn4iap07agitrygsxxwjomdg 7 121394 1687030 1679781 2026-10-14T16:28:31Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687030 wikitext text/x-wiki کاک دیار مادەم پەڕگەکە بەرهەمی خۆتە واباشە لە ویکیمیدیا کۆمنز باریبکەیت >[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٦:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٥ (UTC) d5cx9lx5p0czwvitqsqxbu2eg2nb4hi 0 121582 1687456 1526237 2026-10-15T10:38:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687456 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox television | show_name = Pasión | image = Pasión_DVD.jpg | caption = بەرگی دیڤیدی زنجیرە درامای پاسیۆن | picture = | runtime = ٤٥ خولەک | creator = Televisa | original story = | director = | executive_producer = کارلا ئێسترادا | starring = سوزانا غۆنسالێز<br>فێرناندۆ گولونگا<br>دانیێلا کاسترۆ<br>سباستیان رویی | theme_music_composer = | opentheme = | country = {{flag|مەکسیک}} | language = ئیسپانی | network = Canal de las Estrellas | first_aired = {{Start date|٢٠٠٧|٩|١٧}} | last_aired = {{End date|٢٠٠٨|٢|22}} | num_episodes = ١١٨ ئەڵقە | Época = | website = }} '''پاسیۆن''' (بە [[ئیسپانی]]: Pasión)، زنجیرە درامایەکی [[مەکسیک]]یە لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ دەرچوو لە [[مەکسیک]]. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Pasi%C3%B3n_(telenovela) ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Pasión] {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٠٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:دراما]] ongn59ktyc2e22l7emwubtil9jfsbih 0 122064 1686995 1363501 2026-10-14T13:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1686995 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = پاتیالا | native_name = ਪਟਿਆਲਾ | native_name_lang = پەنجابی | other_name = | settlement_type = شار | settlement_name = | image_skyline = MotiBaghPalace.jpg | image_alt = | image_caption = [[کۆشکی مۆتی باغ]], پاتیالا، ئێستا خانووی ئەنیستیتۆی وەرزشیهSports | nickname = | image_map = India Punjab location map.svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map_caption = | latd = 30.34 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.38 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = هیند | subdivision_type1 = پارێزگا | subdivision_name1 = [[پەنجاب، ھیند]] | subdivision_type2 = ناوچه | subdivision_name2 = ناوچەی پاتیالا | | established_date = ١٧٥٤ | founder = گووروو تیگ بەهادوور جی | named_for = بابا ئالا سینگ | government_type = دێمۆکراتیک | governing_body = شارەوانی پاتیالا | leader_title1 = جێگری کۆمیسەر | leader_name1 = ڤاروون رووجەم | leader_title2 = شارەوان | leader_name2 = ئاماریندێر سینگ بەزاج | leader_title3 = کۆمیساریای شارەوانی | leader_name3 = د. ئیندوو مالهوترا | leader_title4 = سەرۆکی پۆلیس | leader_name4 = هارپریت سینگ | established_title = Established <!-- display settings ---------> | total_type = Total | unit_pref = US <!-- area ----------------------> | area_footnotes =<ref name="GR1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazette.html|بڵاوکەرەوە=[[United States Census Bureau]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110102044750/http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazette.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | area_total_sq_mi = 131.25 | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_metro_sq_mi = <!-- elevation -----------------> | elevation_footnotes =<ref name="GR3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://geonames.usgs.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=US Board on Geographic Names|بڵاوکەرەوە=United States Geological Survey|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> | elevation_m = ٣٥٠ | elevation_ft = | population_total = ٤٤٥،١٩٦ | population_density_sq_mi = auto | population_metro = | population_as_of = ٢٠١١ | population_demonym = پاتیالڤی | | demographics_type1 = زمانەکان | demographics1_title1 = فەرمی | demographics1_info1 = [[پەنجابی]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +٥:٣٠ | postal_code_type = [[ژمارەی دیاری کراوی پۆستی]] | postal_code = ١٤٧٠٠١ | area_code_type = کۆدی تەلەفۆن | area_code = پاتیالا: ٩١-(٠)١٧٥, ڕاجپوورا: ٩١-(٠)١٧٦٢, سامانا: ٩١-(٠)١٧٦٤, نابها: ٩١-(٠)١٧٦٥ & ئەملۆه: ٩١-(٠)١٧٦٨ | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-Pb]] | registration_plate = '''PB-11''' | blank1_name_sec1 = گەورەترین شار | blank1_info_sec1 = پاتیالا | blank2_name_sec1 = HDI | blank2_info_sec1 = {{increase}}<br/> 0.860 | blank3_name_sec1 = HDI Category | blank3_info_sec1 = <span style="color:#090">very high</span> | blank4_name_sec1 = ڕێژەی خوێندەواری | blank4_info_sec1 = 84.39% | website = {{URL|patiala.nic.in/}} }} شاری '''پاتیالا'' (به [[ئینگلیزی]] : Patiala ) به ژماره‌ی دانیشتوانی ٣٥٦،٩٣٦ کەس ، له پارێزگای [[پەنجاب، ھیند|پەنجابی]] [[هیندستان]] هەلکەوتووه. شاری پاتیالا یەکێک له شانشینه پێشووەکانی پەنجاب بووه. ئەو شاره له باشووری ڕۆژهەڵاتی پارێزگایەو ٦٥ کیلۆمەتر له [[چەندیگەر]]ی ناوەندی پارێزگاکه دووره. [[Image:Bhupinder Singh Patiala.jpg|centre|thumb|[[ماهاراجا بووپیندێر سینگ]]ی پاتیالا .]] == وتاره پەیوەندی دارەکان == * [[هیند]] * [[ئامریتسار]] * [[پەنجاب، ھیند|پەنجاب]] * [[چەندیگەر]] == سەرچاوه== * [http://en.wikipedia.org/wiki/Patiala_(Stadt) ویکی ئینگلیزی]{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Patiala}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پاتیالا]] [[پۆل:پایتەخته مێژووییه‌کانی هیند]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی ھیند]] [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ھیندستان]] ggibfrl40dtin55og4nnouh84i0vblu 0 122336 1687230 1363591 2026-10-15T01:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەفغانستان-کۆلکە) 1687230 wikitext text/x-wiki [[ئەفغانستان]] لە ٣٤ پارێزگا ''(ویلایەت)'' پێک دێت، '''پارێزگاکانی ئەفغانستان''' بریتین لە دابەشکاری بنەڕەتیی ئەو وڵاتە. ھەر پارێزگایەک چەند قەزایەک و زیاتر لە ١٠٠٠ گوند لەخۆ دەگرێت. ==پارێزگاکانی ئەفغانستان== {| | {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:100%;" |- |align=center| |} |- | {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:100%" |+ پارێزگاکانی ئەفغانستان<ref>References and details on data provided in the table can be found within the individual provincial articles.</ref> |- !align="left"|پارێزگا !align="left"|نەخشە # !align="right"|ISO 3166-2:AF<ref>[[ISO 3166-2:AF]] ([[International Organization for Standardization|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]] codes for the provinces of Afghanistan)</ref> !align="left"|پایتەخت !align="right"|دانیشتووان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Development%20Plan.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100707032906/http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Development%20Plan.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100707032906/http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Development%20Plan.htm |date= ٧ی تەممووزی ٢٠١٠ }}</ref> !align="right"|ڕووبەر (کم^٢) !align="right"|ژمارەی قەزاکان |- | [[پارێزگای بەدەخشان|بەدەخشان]] || style="text-align:center;"| ٣٠ || style="text-align:center;"| AF-BDS || [[فەیزاباد]] || align=right| ٨١٩٫٣٩٦ || align=right| ٤٤٫٠٥٩ || ٢٩ |- | [[پارێزگای بادغیس|بادغیس]] || style="text-align:center;"| ٤|| style="text-align:center;"| AF-BDG || [[قەڵای نوو]] || align=right| ٤٩٩٫٣٩٣ || align=right| ٢٠٫٥٩١ || ٧ |- | [[پارێزگای بەغلان|بەغلان]] || style="text-align:center;"| ١٩ || style="text-align:center;"| AF-BGL || [[پولی خومری]] || align=right| ٧٤١٫٦٩٠ || align=right| ٢١٫١١٨ || ١٦ |- | [[پارێزگای بەلخ|بەلخ]] || style="text-align:center;"| ١٣ || style="text-align:center;"| AF-BAL || [[مەزاری شەریف]] || align=right| ١٫١٢٣٫٩٤٨ || align=right| ١٧٫٢٤٩ || ١٥ |- | [[پارێزگای بامیان|بامیان]] || style="text-align:center;"| ١٥ || style="text-align:center;"| AF-BAM || [[بامیان، ئەفغانستان|بامیان]] || align=right| ٣٤٣٫٨٩٢ || align=right| ١٤٫١٧٥ || ٧ |- | [[پارێزگای دایکوندی|دایکوندی]] || style="text-align:center;"| ١٠ || style="text-align:center;"| AF-DAY || [[نیلی، ئەفغانستان|نیلی]] || align=right| ٤٧٧٫٥٤٤ || align=right| ١٨٫٠٨٨ || ٨ |- | [[پارێزگای فەراھ|فەراھ]] || style="text-align:center;"| ٢ || style="text-align:center;"| AF-FRA || [[فەراھ، ئەفغانستان|فەراھ]] || align=right| ٤٩٣٫٠٠٧ || align=right| ٤٨٫٤٧١ || ١١ |- | [[پارێزگای فاریاب|فاریاب]] || style="text-align:center;"| ٥ || style="text-align:center;"| AF-FYB || [[مەیمەنە، ئەفغانستان|مەیمەنە]] || align=right| ٨٣٣٫٧٢٤ || align=right| ٢٠٫٢٩٣ || ١٤ |- | [[پارێزگای غەزنی|غەزنی]] || style="text-align:center;"| ١٦ || style="text-align:center;"| AF-GHA || [[غەزنی]] || align=right| ١٫٠٨٠٫٨٤٣ || align=right| ٢٢٫٩١٥ || ١٩ |- | [[پارێزگای غۆر|غۆر]] || style="text-align:center;"| ٦ || style="text-align:center;"| AF-GHO || [[چەغچران]] || align=right| ٦٣٥٫٣٠٢ || align=right| ٣٦٫٤٧٩ || ١٠ |- | [[پارێزگای ھێلمەند|ھێلمەند]] || style="text-align:center;"| ٧ || style="text-align:center;"| AF-HEL || [[لەشکر گا]] || align=right| ١٫٤٤١٫٧٦٩ || align=right| ٥٨٫٥٨٤ || ١٣ |- | [[پارێزگای ھێرات|ھێرات]] || style="text-align:center;"| ١ || style="text-align:center;"| AF-HER || [[ھێرات]] || align=right| ١٫٧٦٢٫١٥٧ || align=right| ٥٤٫٧٧٨ || ١٥ |- | [[پارێزگای جۆزجان|جۆزجان]] || style="text-align:center;"| ٨ || style="text-align:center;"| AF-JOW || [[شێبەرغان]] || align=right| ٤٢٦٫٩٨٧ || align=right| ١١٫٧٩٨ || ٩ |- | [[پارێزگای کابول|کابول]] || style="text-align:center;"| ٢٢ || style="text-align:center;"| AF-KAB || [[کابول]] || align=right| ٣٫٣١٤٫٠٠٠ || align=right| ٤٫٤٦٢ || ١٨ |- | [[پارێزگای قەندەھار|قەندەھار]] || style="text-align:center;"| ١٢ || style="text-align:center;"| AF-KAN || [[قەندەھار، ئەفغانستان|ئەفغانستان]] || align=right| ١٫١٥١٫١٠٠ || align=right| ٥٤٫٠٢٢ || ١٦ |- | [[پارێزگای کاپیسا|کاپیسا]] || style="text-align:center;"| ٢٩ || style="text-align:center;"| AF-KAP || [[مەحموودی ڕاقی]] || align=right| ٣٥٨٫٢٦٨ || align=right| ١٫٨٤٢ || ٧ |- | [[پارێزگای خۆست|خۆست]] || style="text-align:center;"| ٢٦ || style="text-align:center;"| AF-KHO || [[خۆست]] || align=right| ٦٣٨٫٨٤٩ || align=right| ٤٫١٥٢ || ١٣ |- | [[پارێزگای کونەر|کونەر]] || style="text-align:center;"| ٣٤ || style="text-align:center;"| AF-KNR || [[ئەسعەدئاباد]] || align=right| ٤١٣٫٠٠٨ || align=right| ٤٫٩٤٢ || ١٥ |- | [[پارێزگای کوندوز|کوندوز]] || style="text-align:center;"| ١٨ || style="text-align:center;"| AF-KDZ || [[کوندوز]] || align=right| ٨٢٠٫٠٠٠ || align=right| ٨٫٠٤٠ || ٧ |- | [[پارێزگای لەغمان|لەغمان]] || style="text-align:center;"| ٣٢ || style="text-align:center;"| AF-LAG || [[مەھتەرلام]] || align=right| ٣٨٢٫٢٨٠ || align=right| ٣٫٨٤٣ || ٥ |- | [[پارێزگای لۆگەر|لۆگەر]] || style="text-align:center;"| ٢٣ || style="text-align:center;"| AF-LOW || [[پول عیلم]] || align=right| ٣٢٢٫٧٠٤ || align=right| ٣٫٨٨٠ || ٧ |- | [[پارێزگای وەردەک|وەردەک]] || style="text-align:center;"| ٢١ || style="text-align:center;"| AF-WAR || [[مەیدان شار]] || align=right| ٥٢٩٫٣٤٣ || align=right| ٩٫٩٣٤ || ٩ |- | [[پارێزگای نەنگەرھار|نەنگەرھار]] || style="text-align:center;"| ٣٣ || style="text-align:center;"| AF-NAN || [[جەلال ئاباد]] || align=right| ١٫٣٤٢٫٥١٤ || align=right| ٧٫٧٢٧ || ٢٣ |- | [[پارێزگای نیمڕۆز|نیمڕۆز]] || style="text-align:center;"| ٣ || style="text-align:center;"| AF-NIM || [[زەرەنج]] || align=right| ١١٧٫٩٩١ || align=right| ٤١٫٠٠٥ || ٥ |- | [[پارێزگای نوورستان|نوورستان]] || style="text-align:center;"| ٣١ || style="text-align:center;"| AF-NUR || [[پاروون]] || align=right| ١٣٠٫٩٦٤ || align=right| ٩٫٢٢٥ || ٧ |- | [[پارێزگای پەکتیا|پاکتیا]] || style="text-align:center;"| ٢٤ || style="text-align:center;"| AF-PIA || [[گەردیز]] || align=right| ٤١٥٫٠٠٠ || align=right| ٦٫٤٣٢ || ١١ |- | [[پارێزگای پەکتیکا|پاکتیکا]] || style="text-align:center;"| ٢٥ || style="text-align:center;"| AF-PKA || [[شەرەنە]] || align=right| ٨٠٩٫٧٧٢ || align=right| ١٩٫٤٨٢ || ١٥ |- | [[پارێزگای پەنجشێر|پەنجشێر]] || style="text-align:center;"| ٢٨ || style="text-align:center;"| AF-PAN || [[بازاڕەک]] || align=right| ١٢٨٫٦٢٠ || align=right| ٣٫٦١٠ || ٥ |- | [[پارێزگای پەروان|پەروان]] || style="text-align:center;"| ٢٠ || style="text-align:center;"| AF-PAR || [[چاریکار]] || align=right| ٤٩١٫٨٧٠ || align=right| ٥٫٩٧٤ || ٩ |- | [[پارێزگای سەمەنگان|سەمەنگان]] || style="text-align:center;"| ١٤ || style="text-align:center;"| AF-SAM || [[سەمەنگان]] || align=right| ٣٧٨٫٠٠٠ || align=right| ١١٫٢٦٢ || ٥ |- | [[پارێزگای سەرپول|سەرپول]] || style="text-align:center;"| ٩ || style="text-align:center;"| AF-SAR || [[سەرپول]] || align=right| ٥٠٥٫٤٠٠ || align=right| ١٦٫٣٦٠ || ٧ |- | [[پارێزگای تەخار]] || style="text-align:center;"| ٢٧ || style="text-align:center;"| AF-TAK || [[تالۆقان]] || align=right| ٨٣٠٫٣١٩ || align=right| ١٢٫٣٣٣ || ١٦ |- | [[پارێزگای ئوورۆزگان|ئوورۆزگان]] || style="text-align:center;"| ١١ || style="text-align:center;"| AF-ORU || [[تەرین کۆت]] || align=right| ٣٢٠٫٥٨٩ || align=right| ١٢٫٦٩٦ || ٦ |- | [[پارێزگای زابول|زابول]] || style="text-align:center;"| ١٧ || style="text-align:center;"| AF-ZAB || [[قەڵات، ئەفغانستان|قەڵات]] || align=right| ٢٤٤٫٨٩٩ || align=right| ١٧٫٣٤٣ || ٩ |} |} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی ئەفغانستان}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|جوگرافیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Provinces of Afghanistan}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی ئەفغانستان|*]] [[پۆل:دابەشکارییەکانی ئەفغانستان]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] mqxp2r5xtkye2c3q7g5aex61gg993k0 7 122772 1687033 1679775 2026-10-14T16:29:40Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687033 wikitext text/x-wiki چ پێویست بە بارکردنی ئەم وێنانە دەکات؟ لەکاتێکدا لە کۆمنز میدیای گونجاو ھەیە ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Matthew_McConaughey Matthew McConaughey]). [[بەکارھێنەر:Sarchia_Banokay|<span style="color:royalblue">'''<span style="font-size:13px">سەرچیا'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Sarchia_Banokay|'''<span style="color:green">(وتووێژ)</span>''']]} ‏١٢:٠٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥ (UTC) g1wmtcquavgsb3b70srzp2klu3y1czw 0 122824 1687165 1678518 2026-10-14T21:40:46Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687165 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = Michael Fassbender <br /> مایکڵ فاسبێندەر | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Michael Fassbender (14253540052).jpg | قەبارەی وێنە = 250px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = مایکڵ لە ساڵی ٢٠١٣ | ناوی کاتی لەدایکبوون = مایکڵ فاسبێندەر | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[٢ی نیسان]]ی [[١٩٧٧]] | شوێنی لەدایکبوون = [[هیدلبێرگ]]، [[ئەڵمانیا]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نیشتەجێ = [[هاکنی]]، [[لەندەن]]، [[بەڕیتانیا]] | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = [[زانکۆی نواندنی لەندەن]] | پیشە = [[ئەکتەر]]، [[بەرهەمهێنەر]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩٤-ئێستا | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = |خەڵاتەکان = }} '''مایکڵ فاسبێندەر '''ئەکتەرێکی ئێرلەندی-ئەڵمانییە.کە توانیویەتی لەڕێگای بینینی ڕۆڵە گرینگەکانی فیلمە پڕداهاتەکان ناوبانگێکی باش بۆخۆی دەستەبەر بکات. یەکەم ڕۆڵی لە فیلمی (300) بوو کە تیایدا ڕۆڵی یەکێک لە سەربازە سپاڕتانەکانی دەبینی. بەر لەمانە لە زنجیرەی بەناوبانگی (باندی براکان -Band of Brother)دا ڕۆڵی بینیوە لەساڵی ٢٠٠١.هەروەها دواتر بەشداری فیلمی (Inglourios Bastards)ی کردووە لەڕۆڵی ئێدوارد ڕۆچستەر. لەساڵی ٢٠١١ ، فاسبێندەر بەشداری فیلمی پیاوانی ئێکس - Xmen ئ کرد لەڕۆڵی (ماگنێتۆ) ، هەر بۆهەمان ڕۆڵ و بەشیکی تری فیلمەکە بەناوی (Xmen : Days Of Future Past) فاسبێندەر لە ڕۆڵی ماگنێتۆ گەڕایەوە و بۆ سێیەمجاریش لەساڵی ٢٠١٦ دەردەکەوێتەوە لە فیلمی (Xmen:Apocalypse)دا هەر لەڕۆڵی (ماگنێتۆ)دا. سەرکەوتووترین فیلمی ژیانی پیشەگەری مایکڵ ، فیلمی (١٢ ساڵ کۆیلایەتی) بوو کە تیایدا ڕۆڵی سەرۆک کۆیلەیەکی دڵڕەقی دەبینی کە بەمڕۆڵەیەوە بۆ خەلاتێکی [[خەڵاتی ئۆسکار|ئۆسکاریش]] پاڵێورا. ساڵی ٢٠١٥ش ، مایکڵ لە فیلمی (خۆرئاوای هێواش -Slow West)دا ڕۆڵی کاوبۆیی دەگێڕا ، پڕۆژەکانی داهاتووی چەندین فیلمی بەهێزی تێدایە کە تیایدا ڕۆڵی جەستن کورزێل دەبینی لە فیلمی (Macbeth) کە چیڕۆکەکەی لە ڕۆمانەکەی [[ویلیام شێکسپیر|شێکسپیرەوە]] وەرگیراوە.جگە لەمانەش مایکڵ لە فیلمی (Steve Jobs)دا ڕۆڵی دامەزرێنەری کۆمپانیای ئەپڵ [[ستیڤ جۆبز]] دەبینێت لە فیلمەکە. == فیلمۆگرافی == === فیلم === [[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] - لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوە |title=ھیوا (فیلم ٢٠٢٦) |date=2026-10-14 |work=ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد |url=https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%8C%D9%88%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A6)&oldid=1687164 |access-date=2026-10-14}}</ref>{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|فیلم|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Michael Fassbender}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرانی پاڵپشتی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی]] [[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لەندەن]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] tpilg75zc5tqmctmo8f8jopvpex01vg 0 123607 1687429 1526177 2026-10-15T10:34:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687429 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement | name = ھەرێمی گیۆنگگی<br>Gyeonggi Province | native_name = 경기도 | native_name_lang = ko | settlement_type = [[هەرێمەکانی کۆریای باشوور|هەرێم]] | official_name = | translit_lang1 = کۆری | translit_lang1_type = هانگۆل | translit_lang1_info = 경기도 | translit_lang1_type1 = هانجا | translit_lang1_info1 = 京畿道 | translit_lang1_type2 = | translit_lang1_info2 = | translit_lang1_type3 = | translit_lang1_info3 = | image_blank_emblem = Seal of Gyeonggi.svg | image_map = South Korea-Gyeonggi.svg | latd = 37 |latm = 30 |lats = |latNS = N | longd = 127 |longm = 15 |longs = |longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = [[کۆریای باشوور]] | subdivision_type1 = ناوچە | subdivision_name1 = سودۆکوۆن | seat_type = پایتەخت | seat = سووۆن | parts_type = دابەشکردنەکان | parts_style = | parts = ٢٨ شار؛ ٣ ناوچە | leader_title = پارێزگار | leader_name = نام کیونگ پیل | area_total_km2 = ١٠.١٨٤ | area_rank = ٥ـەم | population_footnotes = | population_total = ١٢.٣٤٢.٤٤٨ | population_as_of = تشرینی یەکەم، ٢٠١٤ | population_rank = 1st | population_density_km2 = ١١٧٠.٦ | demographics_type1 = Metropolitan Symbols | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title1 = گوڵ | demographics1_info1 = فۆرسيتهيا | demographics1_title2 = دار | demographics1_info2 = گينكگۆ | demographics1_title3 = باڵندە | demographics1_info3 = [[کۆتر]] | demographics1_title4 = | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = | demographics1_info5 = | blank_name_sec1 = شێوەزار | blank_info_sec1 = [[شێوەزاری گیۆنگگی|سێئول]] | website = [http://english.gg.go.kr/ gg.go.kr] | footnotes = }} '''گیۆنگگی-دۆ''' (بە [[هانگۆل]]: 경기도؛ بە [[ھانجا]]: 京畿道)، قەڵەباڵغترین هەرێمە لە [[کۆریای باشوور]]. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٤ ڕێژەی دانیشووتانی ئەم هەرێمە گەیشتوتە ١٢.٣٤٢.٤٤٨ کەس. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Gyeonggi_Province ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gyeonggi Province] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Gyeonggi-do}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:ناوچەکانی کۆریا]] [[پۆل:ھەرێمی گیۆنگگی]] [[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]] 86xt1raym1yu42m902v0oifnhxrle3a 0 123608 1687006 1525610 2026-10-14T13:39:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1687006 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارادایم''' (لە [[یۆنانی]]: '''پارادیگما''' παράδειγμα paradeigma)، بریتییە لە سەرمەشق، نموونەی زاڵ و چوارچێوەی هزری و فەرهەنگی کە کۆمەڵێک نموونە و بیرۆکە بۆ تاقم یان کۆمەڵگایەک دادەڕێژێت. هەر گرووپ و کۆمەڵگایەک، "ڕاستییەکانی" خۆی لە نێو چوارچێوەیەکی پارادایمی کە پێی ڕاهاتووە، لێک دەداتەوە. پارادایمە کۆنەکان لە ڕێگای فێرکردنی تاک و کۆمەڵگاوە، دەبنە چوارچێوەگەلێکی "ڕوون و بێ قسە و باس". وشەی پارادایم سەرەتا لە سەدەی پازدەهەم، بە واتای "نموونە و سەرمەشق" بەکار هاتووە. بەڵام لە ساڵی ١٩٦٠ دا وشەی پارادایم تەرخان کرا بۆ "نموونەی بیرکردنەوە لە هەر [[زانست|بوارێکی زانستی]] یان دەقێکی "مەعریفە ناسی". ئەم زاراوەیە بۆ یەکەم جار لە ساڵی١٩٦٢، زانای ئەمریکی تۆماس سامۆیل کۆهن(١٩٩٦-١٩٢٢ز) لە کتێبی "بونیادی شۆڕشە زانستییەکان" بەکاری هێناوە. بە پێی کۆهن پارادیگم بریتییە لە بەرپاکردنی شۆڕشێکی زانستیی کە سەرلەبەری تێڕوانینی مرۆڤ بۆ دنیا و ماتریاڵ دەگۆڕێت و لەوێشەوە سەرلەبەری ژیانی مرۆڤایەتی دەگۆڕێت، تۆماس کۆهن وای دەبینێت کاتێک زانایان ڕووبەڕووی چەند گرفتێکی زانستیی دەبنەوە کە بە پێی شێوەی باوی زانست چارەسەر ناکرێن، ئەوسا [[شۆڕشی زانستی]]ی ڕوو دەدات، ئەوسا دەبێ ئەو شێوە کۆنانە جێبهێڵرێن لە پێناو چارەسەر کردنی ئەو گرفتانە و پێکهێنانی تیۆرییەکی نوێ. کە واتە پارادیگم بەم مانایە بریتیی نییە لە تیۆریی باو، بەڵکو بریتییە لە ڕوانین بۆ دنیا. هەروەها بە مانای "دیدی میتۆدی"، یان "نموونەگەرایی"یش دێت کە بەم مانایە پارادیگم بریتییە لە تیۆریەکی گشتگیر، یان کۆمەڵێک باوەڕی پێکەوەبەستراو کە لقە زانستە جیاوازەکانی دیش دەگرێتەوە، پاشان قۆناغی گۆڕانکاریی خرا دێت بە هۆی سەرهەڵدانی دیدێکی میتۆدیی نوێوە کە کۆمەڵێک باوەڕ و دۆزینەوەی زانستیی نوێ لەخۆی دەگرێت و باوەڕە کۆنەکان ڕەت دەکاتەوە. == سەرچاوەکان == * مارگارێت مێستەرمەن "The Nature of a Paradigm" ژ.س:۰-۵۲۱-۰۹۶۲۳-۵ [[زانستگای کەمبریج]] ۱۹۷۰ * The Three Means of Persuasion [http://plato.stanford.edu/entries/aristotle-rhetoric/ بەڵگەی ئەرەستوو] * ئەلێکساندر پاینە Innovation und Paradigma بیله‌فیڵد ۲۰۰۶. ژ.س: ۳-۸۹۹۴۲-۴۵۸-۱ *ئەحمەد ئەسوەد، نەوزاد؛(٢٠١٥)، فەرهەنگی زاراوەکانی ئەدەب و زانستە مرۆڤایەتییەکان، ناوەندی غەزەڵنووس. == پێوەندی بۆ دەرەوە == *[https://web.archive.org/web/20160116071256/http://www.funonthenet.in/articles/Paradigm-Presentation.html An interesting look at how a Paradigm is created] {{پۆلی کۆمنز|Paradigm}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|زانست|فەلسەفە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جوانیناسی]] hwdn5wi9oxh6tzu9a23inny1ehn2h3j 0 123614 1687372 1526100 2026-10-15T07:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687372 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Chungcheong Province of Late Joseon Dynasty.png|250px|وێنۆک|چونگچیۆنگ]] '''ھەرێمی چونگچیۆنگ''' (بە [[هانگۆل]]: 충청도؛ بە [[ھانجا]]: 忠清道)، یەکێکە لە [[ھەشت پارێزگاکەی کۆریا|هەشت پارێزگاکە]]ی [[کۆریا]]، لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[خانەدانی جۆسیۆن]]. چونگچیۆنگ ئەکەوێتە باشووری-ڕۆژئاوای کۆریا. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Chungcheong_Province ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Chungcheong Province] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Chungcheong-do}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:مێژووی کۆریا]] fco19b7w9472smwznx3fcvrwhfsj7oe 0 123616 1687425 1526165 2026-10-15T10:33:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687425 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Gyeongsang Province of Late Joseon Dynasty.png|250px|وێنۆک|کیۆنگسانگ]] '''کیۆنگسانگ''' (بە [[هانگۆل]]: 경상도؛ بە [[ھانجا]]: 慶尙道)، یەکێکە لە [[هەشت هەرێمەکانی کۆریا|هەشت هەرێمەکە]]ی [[کۆریا]] لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[خانەدانی جۆسۆن]]. کیۆنگسانگ ئەکەوێتە باشووری-ڕۆژهەڵاتی کۆریا. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Gyeongsang_Province ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gyeongsang Province] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Gyeongsang-do}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی جۆسۆن]] anofn7xxwltjqovozbxy8yyl3im2arf 0 123617 1687431 1526178 2026-10-15T10:34:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687431 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Hamgyong Province of Late Joseon Dynasty.png|250px|وێنۆک|ھامگیۆنگ]] '''ھامگیۆنگ''' (بە [[هانگۆل]]: 함경도؛ بە [[ھانجا]]: 咸鏡道)، یەکێکە لە [[هەشت هەرێمەکانی کۆریا|هەشت هەرێمەکە]]ی [[کۆریا]] لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[خانەدانی جۆسۆن]]. ھامگیۆنگ ئەکەوێتە باکووری-ڕۆژهەڵاتی کۆریا. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Hamgyong_Province ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Hamgyong Province] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Hamgyong-do}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی جۆسۆن]] 6ybflgsvkqsmu3ola1ze83n2ci9kytk 0 123618 1687432 1526179 2026-10-15T10:34:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687432 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Hwanghae Province of Late Joseon Dynasty.png|250px|وێنۆک|ھوانگھێی]] '''ھوانگھێی''' (بە [[ھانگۆل]]: 황해도؛ بە [[ھانجا]]: 黃海道)، یەکێکە لە [[ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا|ھەشت ھەرێمەکەی]] [[کۆریا]] لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[جۆسۆن]]. ھوانگھێی دەکەوێتە باکووری-ڕۆژئاوای کۆریا، پایتەختی ھەرێمەکە ھایجوو بوو. == مێژوو == لە ١٣٩٥ ھەرێمەکە ئەەوتە پونگھای (풍해도; 豐海道; ''پونگھای دۆ''). لە ١٤١٧ ھەرێمەکە ناوی گۆردرا بۆ ھوانگ-ھای ناوەکە لە دوو شارەوە وەرگیرابوو، ھوانگ-جو ([[ھانگۆل|황주]]; [[ھانجا|黃州]]) و ھایجو ([[ھانگۆل|해주]]; [[ھانجا|海州]]). لە ١٨٩٥ ھەرێمەکە وەک قەزایەکی سەربە ھایجو ناسێنرا ([[ھانگۆل|해주부]]; [[ھانجا|海州府]]; ھایجو-بوو) لە ڕۆژاوا، گایسیۆنگ ([[ھانگۆل|개성부]]; [[ھانجا|開城府]]; ''گایسیۆنگ-بوو'') لە ڕۆژھەڵات، لە ١٨٩٦ و بەدواوە سیستمێکی نوێ دەرچوو لەسەر سێزدە ھەرێمەکە، ھوانگھایش دووبارە دروستکرایەوە. لە ١٩٤٥ لەو کاتەی [[کۆریا]] [[جەنگی کۆریا|دابەش دەبوو]] بەسەر دوو بەش [[کۆریای باشوور|بەشی باشوور]] و [[کۆریای باکوور|بەشی باکوور]]، [[کۆریای باکوور|بەشی باکوور]] لەژێر پشتیوانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، و [[کۆریای باشوور|بەشی باشوور]] لەژێر پشتیوانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. کە ھەردوو بەشەکە جیادەکرێنەوە لە ناوچەی ٣٨ کە سنووری نێوان ھەردوو وڵاتە کە ئێستا پێیان ئەوترێ [[کۆریای باشوور]] و [[کۆریای باکوور]]. لە ١٩٥٣ لە کۆتایی [[جەنگی کۆریا]] ھێلی سنووری [[کۆریای باکوور|باکوور]]<ref group="خوێندن">[[:en:Northern_Limit_Line|ھێلی سنووردارکراوی باکوور]] ('''ئینگلیزی''')</ref> دیاریکرا. == زیاتر خوێندنەوە == <references group="خوێندن" /> == سەرچاوەکان == * [[:en:Hwanghae Province|ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Hwanghae Province]] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کۆریای باشوور|جوگرافیا}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Hwanghae-do}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی جۆسۆن]] [[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]] lfxzkclbucr89alb3cyxieiasz3u6iy 0 123619 1687285 1525895 2026-10-15T04:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687285 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Jeolla Province of Late Joseon.png|250px|وێنۆک|چۆلا]] '''چۆلا''' (بە [[هانگۆل]]: 전라도؛ بە [[ھانجا]]: 全羅道)، یەکێکە لە [[هەشت هەرێمەکانی کۆریا|هەشت هەرێمەکە]]ی [[کۆریا]] لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[خانەدانی جۆسۆن]]. چۆلا ئەکەوێتە باشووری-ڕۆژئاوای کۆریا. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Jeolla_Province ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Jeolla Province] {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Jeolla-do}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|مێژوو}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی جۆسۆن]] 4xsqd29wshk7v9h7mgnb6nh9a46c5h3 0 123622 1687378 1526140 2026-10-15T07:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687378 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Gangwon Province of Late Joseon Dynasty.png|250px|وێنۆک|کانگوۆن]] هەرێمی '''کانگوۆن''' یان '''کانگوۆن-دۆ''' (بە [[هانگۆل]]: 강원도؛ بە [[ھانجا]]: 江原道)، یەکێکە لە [[ھەشت پارێزگاکەی کۆریا|هەشت پارێزگاکە]]ی [[کۆریا]]، لە ماوەی فەرمانڕەوایی [[خانەدانی جۆسۆن]]. هەرێمەکە دامەزرا لە ١٣٩٥ی زایینیدا. == سەرچاوە == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Gangwon_Province_(historical) ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Gangwon Province, historical] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} {{ھەشت ھەرێمەکەی کۆریا}} {{پۆلی کۆمنز|Gangwon-do (Joseon)}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی جۆسۆن]] [[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]] jygo3irjn9oqc0ht5soi9g5hgotkr6o 0 124135 1687107 1363536 2026-10-14T19:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687107 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | country = {{ئاڵا ئۆسترالیا}} | name_english = Liberal Party of Australia | name_native = | logo = [[File:Liberal Party of Australia Logo 2015.png|175px]] | leader = [[ماڵکم تورنبڵ]] | president = [[ڕیچارد ئاڵستن (سیاسەتوان)]] | leader1_title = جێگری ڕێبەر | leader1_name = [[جوولی بیشۆپ]] | ideology = <!-- Do not insert an ideology/position in infobox per consensus on talk pages --> | position = <!-- Do not insert an ideology/position in infobox per consensus on talk pages --> | foundation = ٣١ی ئۆگەستی ١٩٤٥ | dissolution = | predecessor = [[پارتی یەکگرتووی ئوسترالیا]] | youth_wing = [[لیبراڵە گەنجەکان (ئوسترالیا)|لیبراڵە گەنجەکان]] | membership = ٨٠.٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.liberal.org.au/our-structure |سەردێڕ=Our Structure |بڵاوکەرەوە=Liberal Party of Australia |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160507162001/http://www.liberal.org.au/our-structure |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | newspaper = | headquarters = Cnr Blackall و شەقامی مەکواری St<br />[[کانبێرا|بارتۆن]] [[ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا|ACT]] 2600 | national = هاوپەیمانی | international = [[یەکێتیی دێمۆکراتی نێنەتەوەیی]]<br>[[هاوپەیمانی ڕیفۆرمیست و خۆپارێانی ئەورووپی]]<ref name="AECR membership">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aecr.eu/members |سەردێڕ=AECR membership |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151016050413/http://www.aecr.eu/members/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> (ئەندامە هەرێمییەکان) | website = [http://www.liberal.org.au www.liberal.org.au] | colorcode = {{Liberal Party of Australia/meta/color}} | seats1_title = [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ئوسترالیا]] | seats1 = {{Composition bar|58|150|color=#CCC|hex={{Liberal Party of Australia/meta/color}}}}<!-- see http://vtr.aec.gov.au/, coalition total divided amongst the four coalition party articles as discussed on 2010 fed election talk page. --> | seats2_title = [[سێنای ئوسترالیا|سێنا]] | seats2 = {{Composition bar|23|76|color=#CCC|hex={{Liberal Party of Australia/meta/color}}}}<!-- see http://vtr.aec.gov.au/, coalition total divided amongst the four coalition party articles as discussed on 2010 fed election talk page. --> }} '''پارتی لیبراڵی ئوسترالیا'''، ڕاستڕەوترین پارتی چالاک و بەهێزە لە وڵاتی [[ئوسترالیا]] کە لە ساڵی ١٩٩٦ تاکوو ٢٠٠٧، بە ڕێبەری [[جۆن هۆوارد]] سەرۆکایەتی دەوڵەتی فیدراڵی ئەم وڵاتەیان لەدەست دا بوو. ڕێبەری پارتەکە لە ٢٠٠٩، [[تۆنی ئەبۆت]]ە. پێشبڕکێکاری سەرەکی ئەم پارتە، [[پارتی کرێکاری ئوسترالیا]] یە کە لە ٢٠٠٧ەوە سەرۆکایەتی ئوسترالیای لە ئەستۆیە. == سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} * [[:w:en:Liberal_Party_of_Australia|پارتی لیبراڵی ئوسترالیا لە ویکی ئینگلیزی دا]] * [http://www.liberal.org.au/ ماڵپەڕی فەرمی پارتەکە] {{پۆلی کۆمنز|Liberal Party of Australia}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پارتی لیبراڵی ئوسترالیا]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکانی دامەزراوی ١٩٤٤]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکانی دامەزراوی ١٩٤٥]] [[پۆل:پارتە لیبراڵەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٥ لە ئوسترالیا]] [[پۆل:پارتی میانەڕەو لە ئوسترالیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]] d24jyd7pqo07vx85816mq2oytio5bjm 0 124148 1687118 1445751 2026-10-14T19:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687118 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party |colorcode = #FF0000 |name = پارتی کرێکاری ئوسترالیا-Australian Labor Party |logo = |leader = [[ئەنتۆنی ئەلبانیز]] |leader1_title = جێگری ڕیبەر |leader1_name = [[ڕیچارد مارلێس]] |leader2_title = سەرۆکی ئەنجومەن |leader2_name = [[پێنی وۆنگ]] |leader3_title = سەرۆکی نێونەتەوەیی |leader3_name = [[واین سوان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Executive |ناونیشان=https://www.alp.org.au/about/national-executive/ |وێبگە=Australian Labor Party |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> |leader4_title = وەزیری نێونەتەوەیی |leader4_name = [[پۆل ئێریکسۆن]] |ideology = <!-- Do not insert an ideology/position in infobox per consensus on talk pages --> |position = <!-- Do not insert an ideology/position in infobox per consensus on talk pages --> |foundation = ٨ی مەی ١٩٠١ |dissolution = |headquarters = ٥/٩ کۆڵانی سیدنی، [[ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا|بارتۆن]]، [[Australian Capital Territory]] |Newspaper = دێ لەبۆر ھێراڵد. |youth_wing = [[کرێکارە گەنجە ئوسترالیەکان]] |colours = {{colorbox|#FF0000}} سوور |membership = {{increase}} ٥٣ ٩٣٠<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bramston|یەکەم١=Troy|سەردێڕ=Membership reforms see recruits rally to Labor cause|ناونیشان=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/membership-reforms-see-recruits-rally-to-labor-cause/story-fn59niix-1227352516355|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠١٥|agency=The Australian|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> |membership_year = ٢٠١٤ |international = ھاوپەیمانی پێشڕەو |seats1_title = [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ئوسترالیا]] |seats1 = {{Composition bar|55|150|hex={{Australian Labor Party/meta/color}}}} |seats2_title = [[سێنای ئوسترالیا]] |seats2 = {{Composition bar|25|76|hex={{Australian Labor Party/meta/color}}}} |website = {{URL|http://www.alp.org.au/}} |country = {{ئاڵا|ئۆسترالیا}} }} [[پەڕگە:Labor_1901c.jpg|وێنۆک]] '''پارتی کرێکاری ئوسترالیا''' یان '''ئەی ئێڵ پی''' ({{بە ئینگلیزی|(Australian Labor Party (ALP}}) گەورەترین پارتی چەپی وڵاتی [[ئوسترالیا]] یە. ئەم پارتە لە ١٨٩١ دامەزراوە و کۆنترین پارتی ئەم وڵاتەش ھەژمار دەکرێ. لە ساڵی ١٩٩٦ تا کۆتایی ٢٠٠٧ و لە کاتێک دا [[پارتی لیبراڵی ئوسترالیا|پارتی لیبراڵ]] حکوومەتی لەدەست دابوو، پارتی کرێکار وەکوو ئۆپۆزسیۆن لە بەرامبەر دەوڵەت دا چالاکی ھەبوو و خاوەنی [[دەوڵەتی سێبەر]] بوو. ڕێبەری ئەم پارتە لە ٢٠١٣ەوە [[بیڵ شۆرتن]]ە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [[:w:en:Australian Labor Party|پارتی کرێکاری ئوسترالیا]] ویکی ئەنگلیزی * [http://www.alp.org.au/ ماڵپەڕی فەرمی پارتی کرێکاری ئوسترالیا] {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Australian Labor Party}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پارتی کرێکاری ئوسترالیا|*]] [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکان]] [[پۆل:پارتەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٨٩١]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩١ لە ئوسترالیا]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی ئۆقیانووسیا]] e5z4nnx2b774olxcenuthk2k6adhgjo 0 124439 1687163 1625902 2026-10-14T21:37:16Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687163 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Alicia Vikander 2013-01-21.jpg|وێنۆک|ڤیکاندەر لە ٢٠١٣]] '''ئەلیسیا ئاماندا ڤیکاندەر''' (لەدایکبووی ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[سوید]]ییە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Actress Spotlight: Alicia Vikander|ناونیشان=http://www.entertainmentfuse.com/actress-spotlight-alicia-vikander/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151118131022/http://www.entertainmentfuse.com/actress-spotlight-alicia-vikander/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Entertainment Fuse}}</ref> ڤیکاندەر سەرەتای کاری پیشەگەری لە فیلمە کورتە سویدییەکان دەستپێکردووە،<ref name=":0"/><ref name="josefinegustafsson">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gustafsson|یەکەم=Josefine|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Alicia Vikander: Från "Småstjärnorna" till Oscarsvinnare|ناونیشان=http://www.ystadsallehanda.se/kultur-o-noje/fran-smastjarnorna-till-oscarsvinnare/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=Ystads Allehanda|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224183130/https://www.ystadsallehanda.se/kultur-o-noje/fran-smastjarnorna-till-oscarsvinnare/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ھەروەھا بەھۆی زنجیرەی (Andra Avenyn)یشدا ناوبانگی دەرکرد. ھەروەھا لە چەندان فیلمی تر بەناوبانگ دەرکەوتووە وەک (Ex Machina)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Robehmed|یەکەم=Natalie|سەردێڕ=Forbes 30 Under 30 Alicia Vikander Wins Best Supporting Actress Oscar|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2016/02/28/forbes-30-under-30-alicia-vikander-wins-best-supporting-actress/|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=Forbes}}</ref> و فیلمی ئاکشن (The Man From UNCLE). ڤیکاندەر بە یەکێک لە ئەکتەرە شۆخەکانی [[ئەورووپا]]دادەنرێ کە بەشدارن لە فیلمەکانی [[ھۆلیوود|ھۆڵیوود]]. == فیلمۆگرافی == === فیلم === [[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] - لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسپانیا|ژن|تەلەڤیزیۆن|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Alicia Vikander}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی سوێدی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی سوێدی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن]] 6vzm9lupdm91nral1wp467287g7j1m4 0 125046 1686961 1509947 2026-10-14T12:25:02Z DiyarKamaran 50583 1686961 wikitext text/x-wiki {{coord|36.56|N|43.444|E|display=title}} {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی گۆگەمیلا | part_of = [[جەنگەکانی ئەسکەندەری مەزن]] | image = File:Pietro da Cortona - Battle of Alexander versus Darius - Google Art Project.jpg | image_size = 300 | caption = ''شەڕی ئەسکەندەر دژی داریووش'' لەلایەن پیترۆ دا کۆرتۆنا | coordinates = {{coord|36.56|43.44|type:event_region:IQ|display=inline,title}} | pushpin_map = Iraq#West Asia | pushpin_relief = yes | pushpin_map_size = 300px | pushpin_mark_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | date = ١ی تشرینی یەکەمی ٣٣١ی پێش زایین | location = نزیک [[هەولێر]] | territory = ئەسکەندەر بابل و نیوەی فارس و هەموو بەشەکانی تری مێزۆپۆتامیا بەدەست هێنا | result = سەرکەوتنی مەکەدۆنی<ref>[https://oxfordre.com/classics/view/10.1093/acrefore/9780199381135.001.0001/acrefore-9780199381135-e-2797 "Gaugamela"], ''Oxford Classical Dictionary''.</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Alexander-the-Great#ref59257 "Alexander the Great – Biography, Empire and Facts"], ''[[Encyclopaedia Britannica]]''.</ref><ref>[https://www.livius.org/articles/battle/gaugamela-331-bce/ "Gaugamela (331 BCE)"], livius.org</ref><!-- تکایە پێش گفتوگۆکردن لەگەڵ بەکارهێنەرانی تر لە پەڕەی وتووێژ، خانەی 'result' مەگۆڕە. --> | status = | combatants_header = | combatant1 = {{plainlist| *'''[[شانشینی مەقدۆنیا|مەقدۆنیا]]''' *[[یەکێتی کۆرینت|یەکێتی هیلینی]]}} | combatant2 = '''[[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]''' | commander1 = {{Plain list| * '''[[ئەسکەندەری مەزن]]''' * [[هەفایستیۆن]] * [[پارمینیۆن]] * [[ئەریستۆنی پەیۆنیا|ئەریستۆن]] * [[سیمیاسی مەکەدۆنی|سیمیاس]] * [[کۆینۆس (سەرکردە)|کۆینۆس]] * [[مێنیدێس]] }} | commander2 = {{Plain list| * '''[[داریووشی سێیەم]]''' * [[بێسۆس]] * [[مازایۆس]] }} | units1 = | units2 = | strength1 = {{Plain list| * ٤٧٬٠٠٠<ref name="Green, Peter 2013 p.288" /> }} | strength2 = {{Plain list| * ٥٠٬٠٠٠–٢٥٠٬٠٠٠<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=gIRXDwAAQBAJ |title=Brill's Companion to Military Defeat in Ancient Mediterranean Society |last1=Clark |first1=Jessica H. |last2=Turner |first2=Brian |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-35577-4 |page=78 |language=en |access-date=30 August 2019}}</ref> (خەمڵاندنە هاوچەرخەکان) * ٢٥٠٬٠٠٠–١٬٠٠٠٬٠٠٠ (سەرچاوە کۆنەکان) }} | casualties1 = ١٬١٠٠–١٬٥٠٠{{efn|١٠٠ [[پیادە]] و ١٬٠٠٠ [[سوارە]] بەپێی [[ئاریان]]، ٣٠٠ پیادە بەپێی [[کوینتۆس کورتیۆس ڕۆفۆس|کورتیۆس ڕۆفۆس]]، و ٥٠٠ پیادە بەپێی [[دیۆدۆرۆسی سیسیلی]]}}<hr/>١٬٠٠٠ سوارە<br/>١٠٠–٥٠٠ پیادە | casualties2 = ٤٠٬٠٠٠–٩٠٬٠٠٠{{efn|٤٠٬٠٠٠ بەپێی [[کوینتۆس کورتیۆس ڕۆفۆس|کورتیۆس ڕۆفۆس]] و ٩٠٬٠٠٠ بەپێی [[دیۆدۆرۆسی سیسیلی]].}}<br/>زیاتر لە ٣٠٠٬٠٠٠ دیل (بەپێی [[ئاریان]]){{sfn|Arrian|1893}} | notes = | campaignbox = |place=نزیک [[هەولێر]]}}[[پەڕگە:Battle of Gaugamela (Arbela).PNG|وێنۆک|وێنەیەکی خەیاڵی لە شەڕی گۆگەمیلا کە لە سەدەی ١٨ی زایینیدا کێشراوە.]] '''شەڕی گۆگەمیلا''' (بە [[یۆنانی]]: ''Γαυγάμηλα'') یان '''شەڕی ئاربیلا'''،([[زمانی کوردی|بەکوردی]] :جۆگەمەلە)، شەڕێک بووە کە لە نێوان سوپای [[ئەسکەندەری مەزن]] و سوپای [[ھە‌خامە‌نشیە‌کان]] لە ساڵی ٣٣١ی پێش زایین و لە نزیکیی شاری ئێستای [[ھەولێر]]دا ڕووی داوە. ئەگەرچی ژمارەی ھێزەکانی ئەسکەندەر زۆر کەمتر بووە بەڵام بە ھۆی ھاریکاری خەڵکانی پاشماوەی [[ماد|مادەکان]] لەھەولێر و شارەزایی لە تەکنیکەکانی شەڕدا سەرکەوتن. کاتێک لەشکری ئەسکەندەر لە نەینەوا بەرەو ھەولێر ھات خەڵکەکە ھانی شەرکەرانیان دا کە لە زێی کەلەک بپەرنەوە بێ ترس بەمەلە وە وەک ھاندانێک زێیەکەیان وەک جۆگەلە داناساند و ھاواریان دەکرد جۆگەمەلە ھەربەم ھۆیەوە جەنگەکەیان بە جۆگەمەلە یاخود گۆگەمێلە ناونا ئەم سەرکەوتنە بووە ھۆی لەناوچوونی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]. لەئەنجامی ئەم شەڕەدا ناوچەکە کە کوردستان دەگرێتەوە تا ساڵی ٢٢٦ زایینی واتە بۆماوەی ٥٥٧ ساڵ لەژێر حوکمڕانی یۆناییەکان مایەوە. == سەرچاوەکان == * کرۆنۆلۆجیای کوردستان ٦٢٥ پ. ز - ١٩٣٢ لە نووسینی [[فەرھاد پیرباڵ]]، چاپی یەکەم ساڵی ٢٠١١. {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئێران|عێراق|شەڕ}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Battle of Gaugamela}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شەڕەکانی ئەسکەندەری مەزن]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی عێراق]] [[پۆل:ھەولێر]] <references /> kty451k36k8mcqd4av37c51v5kdc385 0 125243 1686999 1550625 2026-10-14T13:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1686999 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Aachen_Domschatz_Bueste1.jpg|alt=Bust of Charlemagne in the Aachen cathedral treasury. Aachen, Germany.|وێنۆک|290x290پیکسڵ|ئاماژە کردن بە پادشا.]] '''پادشا''' یان '''پاشا''' یان '''شا''' بە کەسێک دەوترێت کە وڵاتێک بەبۆنەی میراتگرییەوە فەرمانڕەوایی دەکات. پاشایەک کاتێک ھێزی دەکەوێتە دەست کە [[شا]]ی پێشوو، کە ئەندامێکی بنەماڵەی ئەمە، مردبێت. ھەندێ جار شایەد یەکێک بە بۆنەی دەست لەکار کێشانەوەی [[شا]]ی پێشوو ببێت بە پادشا وەک: [[جۆڕجی شەشەم]]. لە زۆرترین بەشی [[مێژوو]]دا، زۆرتری وڵاتەکان، بە تایبەت لە ئەورووپادا، بەم شێوە فەرمانڕەوایی کراون. ھەندێ لە وڵاتەکان وەک [[فەڕەنسا]] دەمێکە پاشایەتی نەماون. ھەندێک وەک [[بریتانیا]] ھێشتا بنەماڵەی پادشایەتییان ھەیە. لە ھەندێک لە وڵاتەکان، خەڵک پاشای نوێ لە نێوان کەسانێکی تر کە بڕیارە لەوان بێت، ھەڵدەبژێرن. ژنی پادشایەک بە [[شاژن]] ناودەبرێت. ژنێکیش کە بە بۆنەی میراتگرییەوە دەبێتە فەرمانڕەوا بە شاژن ناو دەبرێت. ئەگەر [[وڵات]]ێک پادشا یان شاژنی بێت، ئەوە بەو واتایە کە [[پاشایەتی]]یە. بە وڵاتێک کە لەلایەن پاشا یان شاژنەوە فەرمانڕەوایی دەکرێت، شانشین دەوترێت. == پەڕەی پەیوەندیدار == * [[ئیمپراتۆر|ئیمپڕاتۆڕ]] * [[شا|شازادە]] * [[شاژن]] * [[کچەشازادە|کچە شازادە]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پاشایەتی|ژیاننامە|ئیسلام|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Kings}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پاشاکان]] [[پۆل:نازناوی خانەدانەکان]] b49gew3mcxne1y3sp65orj3ssvvm7cb 0 126812 1687137 1668962 2026-10-14T19:38:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687137 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Orphan|date=ئاب ٢٠٢١}} {{Orphan|date=شوبات ٢٠٢٠}} }} {{Infobox television | show_name = Paramparça | image = Paramparcaposter.jpg | caption = | show_name_2 = Broken Pieces | genre = [[Drama film|Drama]] | creator = | developer = | writer = Yıldız Tunç<br/ >Murat Lütfü<br />Metin Ali<br />Su Ersöz | director = Cevdet Mercan (1-31)<br/ >Altan Donmez (32- | creative_director = | starring = [[Ebru Ozkan]]<br />[[Erkan Petekkaya]]<br />[[Barış Falay]]<br />NurgülYeşilçay<br />[[Hümeyra]]<br /> [[Leyla Tanlar]]<br />[[Alina Boz]]<br />Burak Tozkoparan<br />[[Şükran Ovali ]]<br />[[Nursel Köse]]<br />Civan Canova<br />Tolga Tekin<br />Ahu Yağtu | theme_music_composer = | opentheme = ''Paramparça Jenerik Müziği'' | endtheme = | composer = Ayşe Önder<br />Murat Başaran<br />Kalan Müzik | country = Turkey | language = Turkish | num_seasons = 2 | num_episodes = 56+ | executive_producer = Özlem Yurtsever | producer = | editor = | location = Istanbul | cinematography = | camera = | runtime = 2 - 2.5 hours per episode a week | company = [[Endemol|Endemol Turkey]] | distributor = | channel = [[Star TV (Turkey)|Star TV]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = {{start date|2014|12|1}} | last_aired = present | preceded_by = | followed_by = | related = [[Binbir Gece]]<br />[[Aşk ve Ceza]] | website = http://www.paramparca.com.tr/{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} }} '''پارچە پارچەبوون''' ([[تورکی]]: Paramparça) زنجیرە درامایەکی [[تورکی|تورکیا]] تەلەفزیۆنییە. کەلەلایەن (ئیندیمۆڵ تورکیا: Endemol Turkey)و بەرهەم هێنراوە و لەکەناڵی (ستار تی ڤی: Star TV)ی [[تورکی]]یەوە بڵاو کرایەوە لە ڕێکەوتی (۱ی دێسێمبەری ۲۰۱٤). ==سەرچاوە== * ویکیپیدیای ئینگلیزی. {{تووڵی دەروازە|تورکیا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 7ui10wwqbonxginqsduz2yhe3vnfkjb 0 126967 1687448 1584342 2026-10-15T10:37:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687448 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسپۆرتی عێراقی'''، پاسەپۆرتێکە، کەدەدرێت بە ھاونیشتیمانیانی عێراق. وەھەروەھا ھەڵگری پاسپۆرتی عێراق دەتوانێت بۆ ٣١ دەوڵەت گەشت بکات؛ و پاسەپۆرتەکە بەسێزمانی جیاواز ([[زمانی کوردی]]، [[زمانی ئینگلیزی]]، [[زمانی عەرەبی]]) نووسراوە. پاسەپۆرتەکە بەشێوەیەکی گشتی بۆ مەبەستی گەشت و گوزار بەکاردێێت. == پێشانگا == [[پەڕگە: Cover of Iraqi Passport.jpg|وێنۆک|پاسپۆرتێکی کۆنی عێراقی]] == بەستەر == [[عێراق]] == سەرچاوەکان == * [[:ar:جواز سفر عراقی|ویکیپیدیای عەرەبی]] {{پۆلی کۆمنز|Passports of Iraq}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:حکوومەتی عێراق]] bac5lzsue6df6z49dbj2lkka0n9w0cz 0 132719 1687399 1192563 2026-10-15T08:54:42Z Bilalinfo 57400 1687399 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم|ناو=لانتووری|وێنە=Lantori poster.jpg|دەرھێنەر=[[ڕەزا دورمیشیان]]|بەرھەمھێنەر=[[ڕەزا دورمیشیان]]|نووسین=[[ڕەزا دورمیشیان]]|کاست=[[نەوید محەممەدزادە]]، مریەم پالیزەبان، [[باران کۆسەری]]|موزیک=[[کەیھان کەڵھوڕ]]|وێنەگری سینەمایی=ئەشکان ئەشکانی|دەستکاری=[[ھایدە سەفی یاری]]|ڕێکەوتی دەرچوون=١٤ی ٢ی ٢٠١٦|ماوەی فیلم=١٠٩ خولەک|وڵات=[[ئێران]]|زمان=[[فارسی]]|داھات=٦ ملیار تمەن}} '''لانتووری''' (بە [[فارسی]]: لانتوری) فیلمێکی [[فارسی|ئێران]]ییە. بەرھەمی ساڵی ٢٠١٦یە لە [[نووسین]] و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنان]] و بەرھەمھێنانی [[ڕەزا دورمیشیان]]، لانتووری لە سی و چوارەمین [[فێستیڤاڵی فەجر]] بەشداری کرد و توانی خەڵاتێک بەدەست بھێنێت و لانتووری توانی ڕیکۆردی داھاتی یەکەم ڕۆژی سینەمای ئێران بشکێنێت بە دەستخستنی ١٤٠ ملیۆن تمەن کۆبکاتەوە تەنھا بە بونی نمایش لە ٢٠ پەردەی سینەما،<ref>[http://www.khabaronline.ir/detail/563586/culture/cinema خەبەر ئۆنلاین - ڕیکۆردی یەکەم شەوی سینەمای ئێران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026204912/http://www.khabaronline.ir/detail/563586/culture/cinema |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ }} - فارسی - دواین سەردان ٢ی ١ی ٢٠١٧</ref> بەڵام دوای ماوەیەکی کەم فیلمەکانی [[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]] و [[سڵاو مۆمبای (فیلم)|سڵاو مۆمبای]] ڕیکۆردەکەیان شکاندەوە<ref>[http://www.yjc.ir/fa/news/5881627/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A6%DB%8C-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9 وای جەی سی - ئایا سڵاو مۆمبای ڕیکۆردی فرۆشندەی شکاندوە] - فارسی - دواین سەردان ٢ی ١ی ٢٠١٧</ref> == چیرۆک == لانتووری گروپێکی تاوانکاری چوار نەفەریە کە سەرکردەکەیان ناوی پاشایە و دەکەوێتە خۆشەویستی کچێکی ڕۆژنامەوانەوە بە ناوی مریەم، مریەم بە دوای وەرگرتنی ڕازی بوونی لێخۆشبونە لەو بنەماڵانەی کە کەسێکیان لێکوژراوەو دەیانەوێت حوکمی قەساس (جێبەجێکردنەوەی سزا وەکو تاوان) لەسەر تاوانبار جێبەجێ بکەن، لە دوای وەڵامی نەرێنی مریەم بۆ پاشا پاشا بڕیارەکەی پێ قبوڵ ناکرێت و ھێرشێکی دڕندانە دەکاتە سەر مریەم، چیرۆکی فیلمەکە بە شێوازێکی ناھێڵیە و لە زمانی تاوانبارەکانەوە دەگێڕدرێتەوە و کەسانێکی دیکە ڕای خۆیان لەسەر ڕوداوەکان دەڵێن ھەریەکەو دیدگای تایبەتی ھەیە لەسەر ڕوداوەکە ھەندێکیان پێیان وایە پاشا و گروپەکەی کەسانێکن کە وەک و خوێنمژ وان لە نێو کۆمەڵگادا و بە تەواوەتی دڕندەن ھەندێکیشیان پێیان وایە پاشا و گروپەکەی کەسانێکی لەو جۆرە نین و لە ناخەوە پاکن و ئەوەی کاریگەری لەسەر خراپبونی ئەو تاقمە ھەبووە خراپی خودی کۆمەڵگا بووە == ڕێگری == بە بیانووی پیشاندانی خراپییەکانی نێو کۆماڵگای ئێرانی ڕێکخراوی حەوزەی ھونەری، فیلمەکەی قەدەغە کرد و فیلمەکە بۆ خوار ١٦ ساڵ بە نەگونجاو دیاری کرا، بەو ھۆیەشەوە لانتووری بێبەش بوو لە بەشێکی زۆری سینەما گرنگەکان لە نێویشیاندا سینەمای پەردیسی ئازادی کە بە یەکێک لە ھەرە گرنگترین سینەماکان دادەنرێت لە [[ئێران]]،<ref>[http://simorghshahr.blog.ir/1395/05/17/فیلم-لانتووری-توقیف-شد-اخبار-و-حاشیە-ھای-سینمای-ایران لانتووری حەرام کرا]{{بەستەری مردوو|url=http://simorghshahr.blog.ir/1395/05/17/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%DB%95-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - فارسی دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref> [[باران کۆسەری]] لە دیدارێکدا لە بەرنامەی سی و پێنجدا ڕایگەیاند: کە لانتووری بەرەو پێشچوونێکی زۆر باشە لە سینەمای ئێراندا. پێموابوو ئەویش وەکوو فیلمی "تووڕە نیم" بە تەواوەتی ڕادەگرن<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1tf-yr_HlNQ باران کۆسەری لە بەرنامەی سی و پێنج] - فارسی - دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref> == کاردانەوە و ڕەخنەکان == لانتووری پڕبینەرترین فیلمی سیو چوارەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بوو<ref name=":0">[https://www.salamcinama.ir/movie/365/لانتووری سەلام سینەما - لانتووری]{{بەستەری مردوو|url=https://www.salamcinama.ir/movie/365/%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%8C |date=شوباتی ٢٠٢٤ }} فارسی - دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref>، بینەرێکی زۆر شەیدای بینینی بوون یەکێک لە ھۆکارەکانی پڕبینەری لانتووری قەدەغە کردنی فیلمی پێشتری [[ڕەزا دورمیشیان]] بوو کە زۆربەی خەڵک تامەزرۆی بوون بەڵام ھەرگیز نەیاندی بۆیە ترسیان ھەبوو قەدەغە بکرێت [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] تاکە ھەل بێت بۆ بینینی. لەبارەی لانتووریەوە ڕای جیاواز زۆر ھەیە ھەندێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە فیلمێکی تایبەتە و ھەندێکیان پێیان وایە زیاد لە پێویست گەورەکراوە * '''جەعفەر پەناھی (دەرھێنەری دیاری ئێرانی)''': لانتووری فیلمێکی کاریگەرە درەنگ دەست پێدەکات و زۆری پێدەچیت تا بینەر گیرۆدەی خۆی دەکات بەڵام کاتێک گیرۆدەی دەکات تا کۆتایی یەکەم وازی لێناھێنێت، فیلمەکە دوو کۆتایی ھەیە کۆتایی دووەم ڕونکردنەوەی ڕونکراوەکانە، فیلم لە بارەی قەساسەوە (سزا ھاوشێوەی تاوان) لەمە باشتر دروست ناکرێت<ref>[http://www.ilna.ir/بخش-فرھنگ-ھنر-6/344449-واکنش-جعفر-پناھی-بە-لانتووری-بھتر-از-این-در-توجیە-قصاص-نمی-شد-فیلم-ساخت کاردانەوەی جەعفەر پەناھی بەرامبەر لانتووری] - فارسی - دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref> * '''دێبۆرا یۆنگ (ھۆڵیود ڕیپۆرتەر)''': یەکێک لە ڕەسەنترینەکان، دەنگی گەنج لە سینەمای ئێراندا، لە نوسین و دەرھێنانی ڕەزا دورمیشیان کە فیلمێکی شۆکە و سەیرکردنی مەحاڵە، پاشا ڕۆڵگێڕانێکی زۆر سەرنج ڕاکێشی دیکەی [[نەوید محەممەدزادە]]<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/review/lantouri-berlin-review-866468 چاو بەرامبەر چاو - ھۆڵیود ڕیپۆرتەر] - ئینگلیزی -دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref> * '''ئەلیسا سیمۆن (ڤارێتی)''': لانتووری سیناریۆیەکی ناھێڵی ھەیە و تیشک دەخاتە سەر نائومێدی گەنجان فیلمەکە شۆک ئامێزە، [[نەوید محەممەدزادە]] ڕۆڵەکەی زۆر بە بەھێزی دەگێڕت و بە ھەمان ئەندازەی [[توڕە نیم (فیلم)|توڕە نیم]] باشە، [[باران کۆسەری]] ڕۆڵی کچێکی خراپ دەگێڕێت کە دوو چاوی ئەفسوناوی ھەیە<ref>[http://variety.com/2016/film/festivals/lantouri-review-berlin-film-festival-1201717388/ ڕیڤیویی لانتووری - ڤارێتی] ئینگلزی - دواین سەردان ٦ی ٢ی ٢٠١٧</ref> * '''[[مەسعوود فراستی|مەسعود فەراسەتی]]''': لانتووری فیلمێکە زۆر ھەرای ھەبوو زۆرکەس حەزیان لێی بوو تەنانەت پێش بینین ھەنێکیش ڕقیان لێی بوو، فیلمێکی خراپ نییە توڕە نیمی دووە لەوانەشە کەمێک خراپتر<ref name=":0" /> == کاست == * [[نەوید محەممەدزادە]] ڕۆڵی پاشا * [[باران کۆسەری]] ڕۆڵی باران * [[مریەم پالیزەبان]] ڕۆڵی مریەم * [[ڕەزا بەھبوودی]] ڕۆڵی پزیشک * مەھدی کۆشکی ڕۆڵی مەلیک * بێھناز جەعفەری ڕۆڵی ھاوڕێی مریەم * نادر فەلاح * بەھرام ئەفشاری * فاتمە نەقەوی ڕۆڵی دایکی کوژراوێک * پەریوش نەزەریە ڕۆڵی پارێزەر * ئەردەشیر ڕۆستەمی * حسێن پاکدڵ ڕۆڵی دادوەر * بێھرەنگ عەلەوی ڕۆڵی داواکاری مریەم * ستارە پەسیانی ڕۆڵی ھاوڕێی مریەم<ref>[http://www.salamcinama.ir/movie/365/%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C سەلام سینەما - لانتووری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610224213/https://www.salamcinama.ir/movie/365/%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C |date=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }} - فارسی دواین سەردان ٢ی٢ی ٢٠١٧</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٦]] m2g47n53w986vagkq3n9ce4uzmmneus 0 132873 1687400 1648708 2026-10-15T08:56:44Z Bilalinfo 57400 1687400 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم|ناو=تووڕە نیم|وێنە=I'm Not Angry! film.jpg|دەرھێنەر=[[ڕەزا دورمیشیان]]|بەرھەمھێنەر=[[ڕەزا دورمیشیان]]|نووسین=[[ڕەزا دورمیشیان]]|کاست=[[نەوید محەممەدزادە]]، [[باران کۆسەری]]|موزیک=ڕەزا کولغانی|وێنەگری سینەمایی=عەلی ئەزھەری|دەستکاری=[[ھایدە سەفی یاری]]|کۆمپانیای بڵاوکەرەوە=|ڕێکەوتی دەرچوون=٢٠١٤|ماوەی فیلم=١١٠ خولەک|وڵات=[[ئێران]]|زمان=[[فارسی]]|تێچوون=٤٠٠٠٠٠ دۆلار}} '''تووڕە نیم''' (بە [[فارسی]]: عصبانی نیستم) فیلمێکی [[فارسی|فارسیە]] لە نووسین، دەرھێنان و بەرھەمھێنانی [[ڕەزا دورمیشیان|ڕەزا دورمیشیانە]] بۆ یەکەمین جار لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و لە ڕۆڵگێڕانی [[نەوید محەممەدزادە]] و [[باران کۆسەری|باران کۆسەریە]]، [[باران کۆسەری]] ماوەی دوو ساڵ ھیچ کارێکی نەکردبوو بەھۆی ئەوەی قەدەغە کرا بوو لە کارکردن تووڕە نیم بووە یەکەم فیلمی دوای گەڕانەوەی،<ref>[http://www.akharinnews.com/گوشە-و-کنار/item/58167-باران-کوثری-از-دوران-ممنوع-الکاری-اش-می-گوید.html باران کۆسەری باس لە دەورانی ڕێگریەکانی دەکات]{{بەستەری مردوو|url=http://www.akharinnews.com/%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%95-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1/item/58167-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AB%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF.html |date=حوزەیرانی ٢٠٢٣ }} - فارسی - دواین سەردان ٧ی ٢ی ٢٠١٧</ref> تووڕە نیم تاکە فیلمی ئێرانیە کە لە شەست و چوارەمین [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین|فیستیڤاڵی فیلمی بەرلین]] ئامادە بووبێت،<ref>[https://www.salamcinama.ir/news/222/معرفی-فیلم-ھای-سی-و-دومین-دورە-جشنوارە-فیلم-فجر-عصبانی-نیستم-عکس-ھای-فیلم-و-پشت-صحنە-و-پوستر ناساندی توڕە نیم - سەلام سینەما]{{بەستەری مردوو|url=https://www.salamcinama.ir/news/222/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%95-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%95-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%DB%95-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1 |date=شوباتی ٢٠٢٤ }}</ref> فیلمەکە لە ناو ئێران قەدەغەکراوە و تا ئێستا لە ھیچ جێیەک نمایش نەکراوە. == چیرۆک == نەوید خوێندکارێکی زانکۆیە کە دەرکراوە بەھۆی ھەڵوێستە سیاسیەکانیەوە و دەیەوێت بارودۆخێک بھێنێتە پێش تا بتوانێت ھاوسەرگیری لەگەڵ ستارە بکات، نەوید دەیەوێت کۆنترۆڵی خۆی بکات و توڕە نەبێت بەو ڕوداوانەی ڕودەدەن == ستەم و ڕێگری == تووڕە نیم بۆ یەکەم جار لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایشکرا و پاڵێوراوی سەرەکی بوو بۆ چەند خەڵاتێک بەڵام دواتر فشار خرایە سەر فێستیڤاڵەکە لە لایەن ھەندێک لە بەرپرسان و وترا نابێت تووڕە نیم بە ھیچ جۆرێک ھیچ خەڵاتێک وەرگرێت، دواتر ڕاگەیەندرا [[ڕەزا دورمیشیان]] وەک و ڕێزێک بۆ سینەمای ئێران وازی لە خەڵاتەکانی ھێناوە،<ref>[http://banifilm.ir/حاشیەنگاری-اختتامیەی-پرملاحظە-جش/ کۆتایی فەجری پڕ تێبینی]{{بەستەری مردوو|url=http://banifilm.ir/%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%DB%95%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%DB%95%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%B8%DB%95-%D8%AC%D8%B4/ |date=حوزەیرانی ٢٠٢٣ }} - فارسی دواین سەردان ٧ی٢ی ٢٠١٧</ref> خەڵاتی باشترین ئەکتەری سەرەکی پیاو بۆ [[نەوید محەممەدزادە]] بەڵام بەھۆی ھەمان فشارەوە خەڵاتەکە درا بە [[ڕەزا عەتاران]]، [[ڕەزا عەتاران]] لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کافە سینەما وتی: ئەو خەڵاتەی من وەرم گرتووە ھی [[نەوید محەممەدزادە]]<nowiki/>یە و بۆیە من بە خەڵاتی خۆمی نازانم،<ref>[http://caffecinema.com/رضا-عطاران-در-گفتگو-با-کافە-سینما-سیمرغ-بلورینی-کە-بە-من-دادند-متعلق-بە-بازیگر-عصبانی-نیستم!-است-اعلان-جسورانە-بازیگر-منتخب-جشنوارە-فجر-پس-از-انتشار-گفتگوی-فرامرز-قریبیان-داور-جشنوارە-با ڕەزا عەتاران لەگەڵ کافە سینەما] فارسی - دواین سەردان ٧ی ٢ی ٢٠١٧</ref> [[نەوید محەممەدزادە]] لە سیو چوارەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بووە باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەڵام کاتێک خەڵاتەکەی پێدرا ھیچ قسەیەکی نەکرد و چەند خولەکێک بێدەنگ بوو وەکو کاردانەوەیەک بۆ ئەو ستەمەی پێشتر لێیکرابوو<ref>[http://namnak.com/نوید-محمدزادە.p27397 ژیانی نەوید محەممەدزادە نەمناک]{{بەستەری مردوو|url=http://namnak.com/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%95.p27397 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }} - فارسی - دواین سەردان ٧ی ٢ی ٢٠١٧</ref> فیلمەکە بڕیار بوو لە گروپی سینەماکانی ئەفریقا نمایش بکرێت بەڵام کۆمیسیۆنی ھونەری شورای ئیسلامی نامەیەکی بۆ وەزارەتی ھونەر و ئیرشادی ئیسلامی نارد و تێیدا بڕیاری قەدەغەکردنی ئەم فیلمە و ٧ فیلمی دیکە درا بە بیانووی ئەوەی کە ئەو فیلمانە فیتنە و ئاژاوە دەنێنەوە<ref>[http://www.radiofarda.com/content/f16-iran-parliament-to-stop-movies-release/26643745.html نامەی وەزارەتی ئیرشاد] - فارسی - دواین سەردان ٧ی ٢ی ٢٠١٧</ref> == کاست == {| class="wikitable" !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نەوید |- |[[باران کۆسەری]] |ستارە |- |میلاد ڕەحیمی |ئەحمەد |- |ئەمیرڕەزا ئیمر ئاغا |موحسین |- |[[ڕەزا بەھبوودی]] |ئاغای جەوادی |- |میساق زارع |ئاغای باقری |- |ڕەزا کولغانی |ڕەزا |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی چینە کۆمەڵایەتییەکان]] aied4i21oge6c51sikb2qkjhpujsees 0 134894 1687232 1611558 2026-10-15T01:33:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تاجیکستان-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687232 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} [[تاجیکستان]] دابەش دەکرێت بۆ * یەک ناوچەى خۆبەڕێوەبەر ([[تاجیک]]: ڤیلۆیاتی موختۆر) * دوو [[ناوچە]] ([[تاجیک]]: ڤیلۆیازۆ، [[فارسی]]: ولایتها)، [[تاجیک]]: ڤیلۆیاتو، [[فارسی]]: ولایت، [[ڕووسی]]: ئۆبلاست ) * [[قەزاکانی فەرمانبەری کۆماری]] * [[دوشەنبە]]، شاری پایتەخت.<br>{{Tajikistan Provinces Image Map}}هەر ناوچەیەک دابەشکراوە بۆ چەند [[قەزا]]<nowiki/>یەک (''ناحیە'')،  کە ئەوانیش بەش بەش بوون بۆ [[جەمۆاتس]] (ناوی تەواو ''جەمۆاتی دێهۆت'') وە پاشان گوندەکان/مۆڵگەکان (''دێها''). تاجیکستان ٥٤ قەزای هەیە (بەبێ ژماردنی ٤ قەزای پایتەختی شار دوشنەبە). {{پۆلی کۆمنز|Regions of Tajikistan}} {{تووڵی دەروازە|تاجیکستان|سیاسەت}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:دابەشکارییەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان بەپێی وڵات]] eykyz4ntaeglhyo9c8vrhlyhmjdvqj7 0 138156 1687386 1672202 2026-10-15T08:01:34Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687386 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەرێکی ئێرانی (دایکبووی ١٩٩٦)}}{{Infobox person|name=عەلی شادمان|image=علی شادمان در سی‌ و هفتمین جشنواره فیلم فجر.jpg|caption=شادمان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٩]]|native_name=علی شادمان|native_name_lang=Fa|birth_name=محەممەد عەلی شادمان|birth_date={{birth date and age|df=yes|1996|11|24}}|birth_place=[[ئیلام]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٦–تا ئێستا}} '''عەلی شادمان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: علی شادمان) [[ئەکتەر|ئەکتەری]] [[کورد|کوردی]] [[ئێران|ئێرانی]] و خەڵکی [[ئیلام|ئیلامە]]. بۆ یەکەم جار لە فیلمی ''میم میسلی مادەر (د وەکوو دایک)'' بەدەرھێنەری [[ڕەسوولی مولاقولیپوور]] لەگەڵ [[گوڵشیفتە فەراھانی]]، کاری ئەکتەری دەستپێکرد کە لەم فیلمەدا بەھۆی [[کیمیابارانی سەردەشت]]، لەگەل دایکیدا (گوڵشیفتە) تووشی کیمیا ئەبوون.<ref>[//fa.wikipedia.org/wiki/علی_شادمان وتاری «علی شادمان»]، [[ویکیپیدیای فارسی]].</ref><ref>[//fa.wikipedia.org/wiki/میم_مثل_مادر وتاری «میم مثل مادر»]، [[ویکیپیدیای فارسی]].</ref><ref>[http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=97997 روایت بازیگر ایلامی سریال کیمیا از سکانس لحظە اسارتش بە دست عراقیھا]{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}، ماڵپەڕێ ھەواڵدەری [[کوردپرێس]].</ref> == ژیانی سەرەتایی == مەند محەممەد عەلی شادمان لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە [[ئیلام|ئیلامی]] ئێران لەدایک بووە. خوشکێکی بە ناوی ئارینا هەیە و یەکەم منداڵی خێزانەکەیە.<ref>{{Cite web |date=June 5, 2022 |url=https://www.imna.ir/news/579437/علی-شادمان-در-سریال-یاغی-بیوگرافی-فیلم-ها-و-عکس-نقش-جاوید |website=ایمنا |title=عەلی شادمان لە زنجیرەی یاخی + ژیاننامە، فیلمەکان و وێنەی ڕۆڵی جاوید}}</ref>بە ڕەگەز [[کورد|کوردە]]. == پیشە == [[پەڕگە:Press_Conference_of_M_For_Mother,_Fars_news_agency_office_-_8_November_2006_(1_8508170088_L600).jpg|وێنۆک|عەلی شادمان و [[گوڵشیفتە فەراهانی]] لە کۆنفرانسی رۆژنامەوانی فیلمی م لە دایک (٢٠٠۶).]] لە ڕێگەی ڕەسووڵ مەلاقولیدیوور و محەممەد ڕەزا بەلالی، کە هاوڕێی نزیکی بوو لە فیلمی م لە دایک (٢٠٠٦)، بەهۆی توانای ژەنینی [[چەلۆ|ڤیۆلین]] بە سینەمای ئێران ناسێنرا.<ref>{{Cite web |date=November 25, 2016 |url=https://www.mashreghnews.ir/news/658518/علی-شادمان-نمی-توانم-علاقه-ام-به-شهرت-را-انکار-کنم |website=مشرق نیوز |title=عەلی شادمان: ناتوانم حەز و ئارەزووم بۆ ناوبانگو دەنگۆ ڕەت بکەمەوە}}</ref> == فێلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر |- ! scope=row|٢٠٠٦ |''م وەک دایک'' |سەعید |ڕەسوول مەلا قۆلیپوور |- ! scope=row rowspan="2"|٢٠٠٨ |''کاتێک بۆ خۆشەویستی'' |بابەک |ئابراهیم فۆرۆزش |- |''خانمە ئێرانی'' |عەلی |[[سامان موقەدەم]] |- ! scope=row|٢٠٠٩ |''وێستگەی پۆلیسی قازانج نەویست'' |مەجید |یادوڵڵا سامادی |- ! scope=row|٢٠١٢ |''خەونی سینەما'' |کاظم |عەلی شەهاتەمی، حەمید شەهاتەمی |- ! scope=row|٢٠١٤ |''نیشتەجێی نهۆمی ناوەڕاست'' | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حوسێنی]] |- ! scope=row rowspan="2" |٢٠١٦ |''هەتیوخانە'' |حیسام |ئەبولقاسم تالیبی |- |''ئاروەند'' |ئابراهیم |پووریا ئازەربایجانی |- ! scope=row|٢٠١٧ |''نیشتەجێبووانی ڤێلا'' |ئێلیاس |مونیڕ قەیدی |- ! scope=row rowspan="3" |٢٠١٩ |''زیندوو'' |وەحید |حوسێن ئەمیری دوماری، پێدرام پوورئەمیری |- |''هۆتێلی مانگی نوو'' |سەهەند |تاکەفومی تسوتسویی |- |''هەموومان بەیەکەوەین'' |موهسەن |کەمال تەبریزی |- ! scope=row rowspan="3" |٢٠٢٠ |''شین'' |سینا |مەیسەم کەزازی |- |''نقومبوون'' |ئاشکان |محەمەد کارت |- |''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' |سۆهراب |ناڤید مەحمودی |- ! scope=row |٢٠٢٤ |''کاتی هاوینە'' |داوود |[[مەحموود کەلاری]] |- ! scope=row|٢٠٢٥ |''تاران ڕوانگەیەکی تر'' |پاشا |عەلی بەهزاد |} === زنجیرەی وێب === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" | پلاتفۆرم |- ! scope=row|٢٠٢١ |''دەمەوێت بژیم'' |کاوە هاغی |شهرام شاه حسینی |[[فیلیمۆ]] |- ! scope=row|٢٠٢٢ |''یاخی'' |جاوید گەنجی |محەمەد کارت |[[فیلیمۆ]] |- ! scope=row|٢٠٢٥ |''بلیتێکی یەک ئاراستە'' | |پووریا حەیدەری ئوورەح |[[نەماوا|نماوا]] |- ! scope=row|٢٠٢٦ |''سوور و ڕەش'' | |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پاناھەندە]] |[[فیلیمۆ]] |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر ! scope="col" | تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان |- ! scope=row|٢٠١٥–٢٠١٦ |''کیمیا'' |کەیڤان پارسا |جەواد ئەفشار |کەناڵی ٢ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٦–٢٠١٧ |''مانگ و پڵنگ'' |سوهەیل نەعیمی |ئەحمەد ئەمینی |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٧ |''تاوانباران'' |سوهەیل |سەید جەمال سەید حاتەمی |کەناڵی ١ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٧–٢٠١٨ |''دیوار بە دیوار'' |ئارمان خەلیل زادە |[[سامان موقەدەم]] |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''خاکی باوک'' |ڕاهی بەهادوری |کەمال تەبریزی |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام !{{Tooltip|سەرچاوە|Reference}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|ئاهەنگی نێونەتەوەیی فیلمی فەجر]] |٢٠٢٠ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکیدا |خنکان لە ئاوی پیرۆزدا|{{nom}} | |- |٢٠٢٤ |کاتی هاوینە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2024-02-10 |url=https://www.ibna.ir/news/506390/%D9%86%D8%A7%D9%%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-02-11 |website=ایبنا |language=fa |title=نامزدهای چهل‌ودومین جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / «تابستان همان سال» با ۱۰ نامزدی رکورددار شد}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠٢١ | rowspan="3" |باشترین ئەکتەر - زنجیرەی درامای تەلەڤیزیۆنی |دەمەوێت بژیم|{{nom}} | |- |٢٠٢٣ |یاخی|{{nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/07/05/2962506/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B8%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B8%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B8 |access-date=2023-09-27 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون بیست و دومین مراسم سینمایی تلویزیونی دنیای تصویر- اخبار سینما و تئاتر - اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim}}</ref> |- |٢٠٢٤ |خاکی باوک|{{nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%ل-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%ت%D9%86%D8%DB%8C%D8%B8-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%خرج-%D8%شود%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلم بۆ منداڵان و مێردمنداڵان |٢٠٠٩ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر |کاتێک بۆ خۆشەویستی|{{won}} | |- |٢٠١٢ |خەونی سینەما|{{won}} | |- ! scope="row" |[[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] |٢٠٠٨ |باشترین ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکیدا |کاتێک بۆ خۆشەویستی|{{nom}} | |- ! scope="row" |فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ڕوشد |٢٠٠٧ |باشترین ئەکتەری منداڵ |م وەک دایک|{{won}} | |} == سەرچاوەکان == {{پەراوێزەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == - {{IMDb name|2938514}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ali Shadman}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ئیلام]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] inqjqz57od76nb8jrbf8qymksrffl4c 1687387 1687386 2026-10-15T08:02:35Z Bilalinfo 57400 1687387 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەرێکی ئێرانی (دایکبووی ١٩٩٦)}}{{Infobox person|name=عەلی شادمان|image=علی شادمان در سی‌ و هفتمین جشنواره فیلم فجر.jpg|caption=شادمان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠١٩]]|native_name=علی شادمان|native_name_lang=Fa|birth_name=محەممەد عەلی شادمان|birth_date={{birth date and age|df=yes|1996|11|24}}|birth_place=[[ئیلام]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٦–تا ئێستا}} '''عەلی شادمان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: علی شادمان) [[ئەکتەر|ئەکتەری]] [[کورد|کوردی]] [[ئێران|ئێرانی]] و خەڵکی [[ئیلام|ئیلامە]]. بۆ یەکەم جار لە فیلمی ''میم میسلی مادەر (د وەکوو دایک)'' بەدەرھێنەری [[ڕەسوولی مولاقولیپوور]] لەگەڵ [[گوڵشیفتە فەراھانی]]، کاری ئەکتەری دەستپێکرد کە لەم فیلمەدا بەھۆی [[کیمیابارانی سەردەشت]]، لەگەل دایکیدا (گوڵشیفتە) تووشی کیمیا ئەبوون.<ref>[//fa.wikipedia.org/wiki/علی_شادمان وتاری «علی شادمان»]، [[ویکیپیدیای فارسی]].</ref><ref>[//fa.wikipedia.org/wiki/میم_مثل_مادر وتاری «میم مثل مادر»]، [[ویکیپیدیای فارسی]].</ref><ref>[http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=97997 روایت بازیگر ایلامی سریال کیمیا از سکانس لحظە اسارتش بە دست عراقیھا]{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}، ماڵپەڕێ ھەواڵدەری [[کوردپرێس]].</ref> == ژیانی سەرەتایی == مەند محەممەد عەلی شادمان لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە [[ئیلام|ئیلامی]] ئێران لەدایک بووە. خوشکێکی بە ناوی ئارینا هەیە و یەکەم منداڵی خێزانەکەیە.<ref>{{Cite web |date=June 5, 2022 |url=https://www.imna.ir/news/579437/علی-شادمان-در-سریال-یاغی-بیوگرافی-فیلم-ها-و-عکس-نقش-جاوید |website=ایمنا |title=عەلی شادمان لە زنجیرەی یاخی + ژیاننامە، فیلمەکان و وێنەی ڕۆڵی جاوید}}</ref>بە ڕەگەز [[کورد|کوردە]]. == پیشە == [[پەڕگە:Press_Conference_of_M_For_Mother,_Fars_news_agency_office_-_8_November_2006_(1_8508170088_L600).jpg|وێنۆک|عەلی شادمان و [[گوڵشیفتە فەراهانی]] لە کۆنفرانسی رۆژنامەوانی فیلمی وەک لە دایک (٢٠٠٦).]] لە ڕێگەی ڕەسووڵ مەلاقولیدیوور و محەممەد ڕەزا بەلالی، کە هاوڕێی نزیکی بوو لە فیلمی م لە دایک (٢٠٠٦)، بەهۆی توانای ژەنینی [[چەلۆ|ڤیۆلین]] بە سینەمای ئێران ناسێنرا.<ref>{{Cite web |date=November 25, 2016 |url=https://www.mashreghnews.ir/news/658518/علی-شادمان-نمی-توانم-علاقه-ام-به-شهرت-را-انکار-کنم |website=مشرق نیوز |title=عەلی شادمان: ناتوانم حەز و ئارەزووم بۆ ناوبانگو دەنگۆ ڕەت بکەمەوە}}</ref> == فێلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر |- ! scope=row|٢٠٠٦ |''م وەک دایک'' |سەعید |ڕەسوول مەلا قۆلیپوور |- ! scope=row rowspan="2"|٢٠٠٨ |''کاتێک بۆ خۆشەویستی'' |بابەک |ئابراهیم فۆرۆزش |- |''خانمە ئێرانی'' |عەلی |[[سامان موقەدەم]] |- ! scope=row|٢٠٠٩ |''وێستگەی پۆلیسی قازانج نەویست'' |مەجید |یادوڵڵا سامادی |- ! scope=row|٢٠١٢ |''خەونی سینەما'' |کاظم |عەلی شەهاتەمی، حەمید شەهاتەمی |- ! scope=row|٢٠١٤ |''نیشتەجێی نهۆمی ناوەڕاست'' | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حوسێنی]] |- ! scope=row rowspan="2" |٢٠١٦ |''هەتیوخانە'' |حیسام |ئەبولقاسم تالیبی |- |''ئاروەند'' |ئابراهیم |پووریا ئازەربایجانی |- ! scope=row|٢٠١٧ |''نیشتەجێبووانی ڤێلا'' |ئێلیاس |مونیڕ قەیدی |- ! scope=row rowspan="3" |٢٠١٩ |''زیندوو'' |وەحید |حوسێن ئەمیری دوماری، پێدرام پوورئەمیری |- |''هۆتێلی مانگی نوو'' |سەهەند |تاکەفومی تسوتسویی |- |''هەموومان بەیەکەوەین'' |موهسەن |کەمال تەبریزی |- ! scope=row rowspan="3" |٢٠٢٠ |''شین'' |سینا |مەیسەم کەزازی |- |''نقومبوون'' |ئاشکان |محەمەد کارت |- |''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' |سۆهراب |ناڤید مەحمودی |- ! scope=row |٢٠٢٤ |''کاتی هاوینە'' |داوود |[[مەحموود کەلاری]] |- ! scope=row|٢٠٢٥ |''تاران ڕوانگەیەکی تر'' |پاشا |عەلی بەهزاد |} === زنجیرەی وێب === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" | پلاتفۆرم |- ! scope=row|٢٠٢١ |''دەمەوێت بژیم'' |کاوە هاغی |شهرام شاه حسینی |[[فیلیمۆ]] |- ! scope=row|٢٠٢٢ |''یاخی'' |جاوید گەنجی |محەمەد کارت |[[فیلیمۆ]] |- ! scope=row|٢٠٢٥ |''بلیتێکی یەک ئاراستە'' | |پووریا حەیدەری ئوورەح |[[نەماوا|نماوا]] |- ! scope=row|٢٠٢٦ |''سوور و ڕەش'' | |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پاناھەندە]] |[[فیلیمۆ]] |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" | دەرهێنەر ! scope="col" | تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان |- ! scope=row|٢٠١٥–٢٠١٦ |''کیمیا'' |کەیڤان پارسا |جەواد ئەفشار |کەناڵی ٢ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٦–٢٠١٧ |''مانگ و پڵنگ'' |سوهەیل نەعیمی |ئەحمەد ئەمینی |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٧ |''تاوانباران'' |سوهەیل |سەید جەمال سەید حاتەمی |کەناڵی ١ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope=row|٢٠١٧–٢٠١٨ |''دیوار بە دیوار'' |ئارمان خەلیل زادە |[[سامان موقەدەم]] |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''خاکی باوک'' |ڕاهی بەهادوری |کەمال تەبریزی |کەناڵی ٣ی ئایریب |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ئەنجام !{{Tooltip|سەرچاوە|Reference}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|ئاهەنگی نێونەتەوەیی فیلمی فەجر]] |٢٠٢٠ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکیدا |خنکان لە ئاوی پیرۆزدا|{{nom}} | |- |٢٠٢٤ |کاتی هاوینە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2024-02-10 |url=https://www.ibna.ir/news/506390/%D9%86%D8%A7%D9%%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-02-11 |website=ایبنا |language=fa |title=نامزدهای چهل‌ودومین جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / «تابستان همان سال» با ۱۰ نامزدی رکورددار شد}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠٢١ | rowspan="3" |باشترین ئەکتەر - زنجیرەی درامای تەلەڤیزیۆنی |دەمەوێت بژیم|{{nom}} | |- |٢٠٢٣ |یاخی|{{nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/07/05/2962506/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B8%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B8%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B8 |access-date=2023-09-27 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون بیست و دومین مراسم سینمایی تلویزیونی دنیای تصویر- اخبار سینما و تئاتر - اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim}}</ref> |- |٢٠٢٤ |خاکی باوک|{{nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%ل-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%ت%D9%86%D8%DB%8C%D8%B8-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%خرج-%D8%شود%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلم بۆ منداڵان و مێردمنداڵان |٢٠٠٩ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر |کاتێک بۆ خۆشەویستی|{{won}} | |- |٢٠١٢ |خەونی سینەما|{{won}} | |- ! scope="row" |[[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] |٢٠٠٨ |باشترین ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکیدا |کاتێک بۆ خۆشەویستی|{{nom}} | |- ! scope="row" |فستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی ڕوشد |٢٠٠٧ |باشترین ئەکتەری منداڵ |م وەک دایک|{{won}} | |} == سەرچاوەکان == {{پەراوێزەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == - {{IMDb name|2938514}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ali Shadman}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ئیلام]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] i4k40gmoip0nr4bi8sm7kh15am7l0kg 0 143448 1687138 1525695 2026-10-14T19:39:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە، ئەندازە-کۆلکە) 1687138 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} لە [[ئەندازە]]دا، '''پارچەبازنە''' ({{بە ئینگلیزی| Circular segment}}) یان '''پارچەی بازنەیی'''<ref>بیرکاری ١١ - کتێبی قوتابی</ref> بریتییە لە ناوچەیەکی دیاریکراو لە بازنەیەک کە بە ژێی و ئەو کەوانەی ھەر دوو سەری ژێیەکەی پێکگەیاندووە، دیاری دەکرێت. == پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Circularsegment.svg|frame|left| پارچە بازنەیەک (بە ڕەنگی سەوز) نێوان ژێ و کەوانەی بازنەکە دیاری کراوە.]] وا دابنێ '''R''' [[نیوەتیرە]]ی بازنە و '''θ''' [[چەقەگۆشە]]ی بازنە بە یەکەی پێوانی [[ڕادیان]] بێت. ئەگەر درێژایی ژێی بازنەکە '''c''' و درێژایی کەوانە '''s''' و بەرزیی پارچەکە '''h''' ناو بنێین و '''d''' بەرزی [[سێگۆشە]]ی خوارەوە بێت، ئەوا ئەم پەیوەندییانە دێتەدی: *نیوەتیرەی بازنە یەکسانە بە {{ltr}} <math>R = h + d = h/2+c^2/8h \frac{}{}</math> {{ltr/end}} *درێژایی کەوانە یەکسانە بە {{ltr}} <math>s = R \theta \frac{}{}</math> {{ltr/end}} *درێژایی ژێ یەکسانە بە {{ltr}} <math>c = 2R\sin\frac{\theta}{2} = R\sqrt{2-2\cos\theta}</math> {{ltr/end}} *بەرزی بریتییە لە {{ltr}} <math>h = R(1-\cos\frac{\theta}{2}) = R - \sqrt{R^2 - \frac{c^2}{4}} </math> {{ltr/end}} * پێوانەی گۆشەی تێتا یەکسانە بە {{ltr}} <math> \theta = 2\arccos\frac{d}{R}</math> {{ltr/end}} === ڕووبەر === ڕووبەری پارچە بازنەیی لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>A = \pi R^2 \cdot \frac {\theta}{2 \pi} - \frac {R^2 \sin \theta}{2} = \frac{R^2}{2} \left(\theta - \sin\theta \right)</math> {{ltr/end}} == ئەمانەش ببینە == *[[کەرتی بازنەیی]] *[[بڕگەی قووچەکی]] *[[کەوانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/قطعە_دایرە|سەردێڕ = قطعە دایرە|زمان = فارسی|سەردان = ٢٤ ئازاری ٢٠١٨}} {{پۆلی کۆمنز|Circle segments|پارچەبازنە}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:بازنەکان]] 4o1epo2lj9v7r7qc4cbtxdoujvmyzdx 0 145272 1686963 1656070 2026-10-14T12:30:44Z DiyarKamaran 50583 1686963 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |background = solo_singer |name = قادر ئەسعەد |image =Kader jj.jpg |caption = بەرگی ئەلبومی کەرکووک |birth_date = {{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٦٧|٤|٤}} |birth_place = [[ھەولێر]]، [[عێراق]] |origin = کوردستان |honorific_prefix = |genre = <!--Oriental and Arabesk--> |label = قادر ئەسعەد پرۆدەکشنز |years_active = ١٩٨٥-ئێستا |native_name_lang = قادر ئەسعەد }} '''قادر ئەسعەد''' (لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٦٧ لە [[ھەولێر]]، [[عێراق]]) گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و بەرھەمھێنەرێکی تۆماری کوردە. ھەروەھا دامەزرێنەری قادر ئەسعەد پرۆدەکشنزە. لە ساڵانی زووی، کۆمپانیای قادر ئەسعەد باندی جالای لە ھەولێر دامەزراند. باندەکە یەکەم ئەلبومی خۆی بە ناوی ''جالا'' لە ١٩٨٥ بڵاوکردەوە. قادر ئەسعەد لە ١٩٩١ یەکەم تاک ئەلبومی خۆی بەناوی ''قادر ئەسعەد'' کە لە ١٠ تراک پێکھاتبوو بڵاوکردەوە.<ref>[http://rudaw.net/sorani/culture/250520157] وتار دەربارەی گۆرانییەکانی قادر ئەسعەد</ref> دوای سێ ساڵ بەسەرکەوتوویی پڕیان کرد لە کۆنسێرت و گۆرانینووسین؛ ئەلبومێکی نوێیان بە ناوی ''جالا بەشی ٢'' (١٩٨٨) بڵاوکردەوە. وە نزیکی ساڵی ١٩٩٢ بەھۆی دامەزراندنی [[پەرلەمانی کوردستان]] ئەلبومێکی تایبەتیان بڵاوکردەوە.<ref>[https://www.facebook.com/KaderAsaadPage/] لاپەڕەی فەرمیی قادر ئەسعەد لە فەیسبووک</ref> بەھۆی [[شەڕی براکوژی]] و بارودۆخی تایبەتی ناوچەی عێراق، کۆچ دەکات بۆ [[سوێد]].<ref>[http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=15&q=قادر%20ئەسعەد&qr=false] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170510090446/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=15&q=%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1%20%D8%A6%DB%95%D8%B3%D8%B9%DB%95%D8%AF&qr=false |date=١٠ی ئایاری ٢٠١٧ }} پەڕەی کوردیپیدیا لەسەر قادر ئەسعەد</ref> == تاک ئەلبومە بڵاوکراوەکان == {| class="wikitable" |- ! ناو!! ساڵ |- | قادر ئەسعەد || ١٩٩١ |- | ئازیزان || ١٩٩٦ |- | سەفەری عیشق || ١٩٩٨ |- | لاوە لاوە || ٢٠٠١ |- | ببوورە || ٢٠٠٣ |- | نۆستالجیا || ٢٠٠٥ |- | کەرکووک || ٢٠٠٨ |- | شایی || ٢٠١٢ |- |گوڵی تەمەن || ٢٠١٨ |}<ref>[https://www.youtube.com/channel/UC6dhqBUGVHYo8pbtpUg-NKw] کەناڵی یووتیووبی قادر ئەسعەد پرۆدەکشنز.</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Kader_Asaad|سەردێڕ = Kader Asaad|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{فەیسبووک|KaderAsaadPage}} * {{یووتیووب|channel=UC6dhqBUGVHYo8pbtpUg-NKw|قادر ئەسعەد پرۆدەکشن}} {{پۆلی کۆمنز|Kader Asaad|قادر ئەسعەد}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:ژەنیارانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی باشووری کوردستان]] [[پۆل: خەڵکی ھەولێر]] ct79o4rteuy4h1edz9epqon4mqguyz0 0 149166 1687205 1649500 2026-10-14T22:38:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687205 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاریاوڵەی بچوک | ناوی_خۆماڵی = Paryawla Little | ناوەکانی_تر = لاوەوان | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێباز]](باوەنور) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 351 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاریاوڵەی بچوک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێباز]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پاریاوڵەی بچوک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گەرمکەڕەش]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ناوماچک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھۆمەرمل]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەنگەکەی بچوک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref><ref>https://books.google.iq/books?</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 02w37an0jmshp0e9kjkxtggqnjcrqhf 0 149167 1687206 1649498 2026-10-14T22:39:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687206 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاریاوڵەی گەورە | ناوی_خۆماڵی = Paryawla Big | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێباز]](باوەنور) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 461 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاریاوڵەی گەورە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێباز]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پاریاوڵەی گەورە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کێلەسپی، پێباز|کێلەسپی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گڵاڵ کەوەی حاجی محەمەد]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاوەخوێڕی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەنگەکەی گەورە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref><ref>https://books.google.iq/books?</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] g4tp1z2cbqw9c4nifpj9oobs5n3k1hc 0 152920 1687204 1649502 2026-10-14T22:38:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687204 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاریاوڵە | ناوی_خۆماڵی = Paryawla | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قادرکەرەم]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 343 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاریاوڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قادرکەرەم]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پاریاوڵە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حەمک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[میل ناسر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەرەچێوار]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نەورۆز، قادرکەرەم|نەورۆز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[پاریاوڵەی بچوک]] * [[پاریاوڵەی گەورە]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 657l1t4ixsu6nrysqz8ofmphffiqeoi 0 153595 1687135 1435226 2026-10-14T19:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1687135 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Suhur.jpg|250px|وێنۆک|نموونەی خوانێکی پارشێو، لە [[ئوردن]]]] '''پارشێو''' یان '''پاشێو''' ({{بە عەرەبی|سحور}}) بەو ژەمە دەوترێت کە [[موسڵمان]]ان پێش خۆرھەڵاتن و پێش دەستپێکی [[بەڕۆژووبوون]] دەیخۆن، لە ماوەی [[مانگی ڕەمەزان]]، یان ھەر کاتێکی دیکەی ساڵ کە تێیدا بەڕۆژوو ببن. کاتی ئەم ژەمە کۆتاییی دێت لەگەڵ بانگی [[نوێژی بەیانی]]. خواردنی ئەم ژەمە لەو کاتە بۆ ئەوەیە کە ڕۆژووگران وزەی پێویست بەدەست بھێنن و بتوانن ڕۆژووەکەیان بگەیەننەسەر.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Suhur |سەردێڕ =Suhur |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٦ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> == پارشێو لە دەقە ئیسلامییەکان == لە چەند فەرموودەیەکی پێغەمبەر [[محەممەد]] «د.خ.» باسی پارشێو کراوە. لەوانە: * «جیاکەرەوەی ڕۆژووی ئێمە و ڕۆژووی ئوممەتانی خاوەن کتێب (أھل الکتاب) خواردنی پارشێوە.» [[عەمر کوڕی عاس]] ئەمەی گێڕاوەتەوە.<ref>" فَصْلُ مَا بَیْنَ صیامِنَا وَصیامِ أھْلِ الکِتابِ: أکْلَةُ السُّحُرِ" أخرجە مسلم ڕقم 1096. 66.</ref> * «بەرەکەت لە سێ شت دایە: جەماعەت، و تریت (نانەوڵە)، و پارشێوکردن.» سەلمان ئەمەی گێڕاوەتەوە.<ref>" البَّرَکَةُ فی ثَلاثَةٍ: الجَمَاعَة، والثَّریْد، والسُّحُور " أخرجە الطبرانی فی (الکبیر) ڕقم: (6127)، وسندە حسن فی الشواھد.</ref> * «ئەم پارشێوە بەرەکەتە خوا پێی بەخشیون، نەکەن لە دەستی بدەن.» [[عەبدوڵڵای کوڕی عەرس]] ئەمەی گێڕاوەتەوە.<ref>"إنَّھا بَرَکَةٌ أعْطَاکُم اللھُ إیَّاھَا فَلا تَدَعُوھ" أخرجە النسائی: (4 / 145)، و أحمد: (5 / 270)، وسندە صحیح.</ref> * «پارشێو کردن خواردنێکی بەبەرەکەتە، نەکەن لەدەستی بدەن، ئەگەر بە خواردنەوەی قومێک ئاویش بێ، چونکە خوای پەروەردگار و فریشتەکانی [[سەڵاوات]] دەدەن لەسەر ئەو کەسانەی پارشێو دەکەن.» [[ئەبوو سەعید خودری]] ئەمەی گێڕاوەتەوە.<ref>"السُّحُورُ أکْلَةٌ بَرَکَة، فَلا تَدْعُوھُ، وَلَو أنْ یَجْرَعَ أحَدُکُم جُرْعَةً مِنْ مَاءٍ، فَإنَّ اللھَ، وَمَلائِکَتَھُ یُصَلُّونَ عَلی المُتَسَحِّرینَ" أخرجە ابن أبی شیبة: (3 / 8)، و أحمد: (3 / 12) و (3 / 44) من ثلاثة طرق عن أبی سعید الخدری، و یشد بعضھا بعضا.</ref> * «پارشێو بکەن ئەگەر بە خواردنەوەی قومێک ئاویش بێت.» [[ئەنەس کوڕی مالیک|ئەنەس]] ئەمەی گێڕاوەتەوە.<ref>" تَسَحَّرُوا وَلَوْ بِجُرْعَةِ مَاءٍ " أخرجە أبوو یعلی ڕقم: (3340) عن أنس، وفیە ضعف. ویشھد لە حدیث عبداللە بن عمرو عند ابن حبان ڕقم: (884)، وفیە عنعنة قتادة، فالحدیث حسن.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حیکمەت لە پارشێو کردن چییە؟ و چاکە و خێرەکەی چۆنە؟ و حوکمەکەی سوننەتە یان واجب؟|ناونیشان=http://walamakan.com/1356|وێبگە=وەڵامەکان|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190506123232/http://walamakan.com/1356|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[بەربانگ]] * [[ڕۆژوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕەمەزان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|خۆراک}} {{پۆلی کۆمنز|Suhur}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام]] [[پۆل:ڕەمەزان]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:ژەمەکان]] [[پۆل:تێشت]] tv5jguk6botajtvornrne80ipvdnt8i 0 155426 1687440 1649489 2026-10-15T10:36:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687440 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارەی خواروو | ناوی_فەرمی = Pareh-ye Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Aşağı Para - پاره سفلی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کشاوەرز|کشاوەرز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1315 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 93 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پارەی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کشاوەرز]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پارەی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شۆرجەی باروق]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەراو، بۆکان|سەراو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[محەمەد ئاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوگ جەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٣) کەس و (٢٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] a9wrw2ot8l1b0o2lggqyem500offwyf 0 155427 1687441 1649487 2026-10-15T10:36:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687441 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارەی سەروو | ناوی_فەرمی = Pareh-ye Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Para - پاره علیا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کشاوەرز|کشاوەرز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1315 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 60 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پارەی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کشاوەرز]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پارەی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شۆرجەی باروق]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی کوزەڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[محەمەد ئاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوگ جەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٠) کەس و (١٧) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] nk91da61qpg2v2qip95en2tyorfv4n5 0 159570 1687228 1405421 2026-10-15T01:33:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687228 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ئاب ٢٠٢١}} '''پارێزگاریکەرەکە''' (بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Hakan: Muhafız'') زنجیرەیەکی تورکی درامی خەیاڵییە کە [[چەتای ئولسۆی]] ڕۆڵی تیا دەبینێت.<ref name="decider-142">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://decider.com/2018/12/14/the-protector-on-netflix-stream-it-or-skip-it/|سەردێڕ=Stream It Or Skip It: ‘The Protector’ On Netflix, A Turkish Drama Where A Guy With Dreams Becomes An Indestructible Hero|دوایین=Keller|یەکەم=Joel|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Decider|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190504195032/https://decider.com/2018/12/14/the-protector-on-netflix-stream-it-or-skip-it/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.arabnews.com/node/1424426/art-culture|سەردێڕ=Review: Turkish Netflix drama ‘The Protector’ a let-down|دوایین=Bhaskaran|یەکەم=Gautaman|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Arab News|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190801081239/http://www.arabnews.com/node/1424426/art-culture|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زنجیرەکە لەلایەن بینوور کرایڤلی درووستکراوە و لەلایەن چان ئێڤرینۆل، ئومات ئارال و {{Infobox television|show_name=The Protector|picture_format=16:9 HD|editor=|location=[[Istanbul]]|camera=|cinematography=[[گۆکان تیریاکی]]|runtime=٣٠–٥٠ خوولەک|company={{Plainlist| * [[نێتفلیکس]] * O3 Medya }}|distributor=[[نێتفلیکس]]|network=[[Netflix]]|audio_format=|producer=Alex Sutherland|first_run=|first_aired={{ڕێکەوت|٢٠١٨|١٢|١٤}}|last_aired=present|preceded_by=|followed_by=|related=|website=http://www.netflix.com/title/80189829|website_title=|production_website=|executive_producer={{Plainlist| * ئۆنور گوڤێناتام * ئۆزگێ باگداتیۆگلو * جەیسن جۆرج * بینور کارایڤلی }}|list_episodes=#Episodes|image=|presenter=|caption=|show_name_2=Hakan: Muhafız|genre={{hlist|ئاکشن|فانتازیا|خەیاڵاویی زانستی}}|creator=بینور کارایڤلی|creative_director=|based_on=''Karakalem ve Bir Delikanlının Tuhaf Hikayesi'' by Nilüfer İpek Gökdel|writer={{Plainlist| * جەیسن جۆرج * یاسەمین ییلماز * ئێمرێ ئۆزپیرینچی * کەریم جێیلان }}|director={{Plainlist| * جان ئێڤرێنۆل * ئوموت ئارال * گۆنێنچ ئویانیک }}|developer=|starring={{Unbulleted list|[[Çağatay Ulusoy]]|[[Ayça Ayşin Turan]]|[[Hazar Ergüçlü]]|[[Okan Yalabık]]|[[Mehmet Kurtuluş]]}}|num_episodes=18|voices=|narrated=|theme_music_composer={{Plainlist| * توفان ئایدین * تۆلگا بۆیوک * ئێمین یاسین ڤورال * ئێکین ئێتی }}|composer=|opentheme=|endtheme=|country=[[تورکی]]|language=[[زمانی تورکی|تورکی]]|num_seasons=2|production_website_title=}}گۆنێنچ ئویانیک دەرھێنراوە.<ref name="hurriyet-272">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/netflix-renews-contract-for-turkish-series-protector-139472|سەردێڕ=Netflix renews contract for Turkish series ‘Protector’|وێبگە=Hürriyet Daily News|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> یەکەم وەرزی پارێزگەریکەرەکە لە ١٠ ئەڵقە پێکھاتووە و لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە [[نێتفلیکس]] بەردەست بوو.<ref>[https://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/1047382/The-Protector-Netflix-release-date-cast-trailer-plot-Turkish-series-episodes-Istanbul The Protector on Netflix release date, cast, trailer, plot: When is The Protector out?], express.co.uk</ref> وەرزی دووەمی زنجیرەکە لە ٨ ئەڵقە پێکھاتووە و بە شێوەیەکی ڵایڤ لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٩ بەردەست بوو. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩، وەرزی سێیەم و چوارەمی زنجیرەکە بڵاوکرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.beyazperde.com/haberler/diziler/haberler-87351/|سەردێڕ=‘Hakan: Muhafız’a 3. ve 4. Sezon Onayı!|دوایین=Beyazperde|وێبگە=Beyazperde|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190908183221/http://www.beyazperde.com/haberler/diziler/haberler-87351/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == بەرھەمھێنان == لە ئازاری ٢٠١٨، نێتفلیکس ڕایانگەیاند کە وەرزی یەکەمی زنجیرەکە لە کاتی بەرھەمھێنانە،<ref>[https://turkey.theglobepost.com/netflix-turkish-series-protector/ Netflix Delays Release of First Turkish Series, Re-shoots Scenes - Globe Post Turkey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190809074644/https://turkey.theglobepost.com/netflix-turkish-series-protector/ |date= ٩ی ئابی ٢٠١٩ }}, theglobepost.com</ref> کە پێکھاتووە لە ١٠ ئەڵقە. وێنەگرتنی سەرەکیی زنجیرەکە لە ٧ی ئازاری ھەمان ساڵ دەستیپێکرد لە [[ئەستەمبوڵ]].<ref>[https://media.netflix.com/en/press-releases/netflix-announces-cast-and-start-of-production-for-its-first-turkish-original-series Netflix Announces Cast and Start of Production For Its First Turkish Original Series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609153418/https://media.netflix.com/en/press-releases/netflix-announces-cast-and-start-of-production-for-its-first-turkish-original-series |date= ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ }}, netflix.com</ref> وەرزی دووەمی زنجیرەکە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tvshowscancelled.com/the-protector-renewed-for-season-2-by-netflix/|سەردێڕ=The Protector Renewed For Season 2 By Netflix!|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=TV Shows Cancelled|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190609153423/https://tvshowscancelled.com/the-protector-renewed-for-season-2-by-netflix/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەڵقەکان == {{Series overview|released=y|allreleased=y|color1=#01588E|link1=#وەرزی ١(٢٠١٨)|episodes1=١٠|start1={{Start date|2018|12|14}}|end1=دەستپێک|color2=#F7D359|link2=#وەرزی ١ (٢٠١٩)|episodes2=٨|start2={{Start date|2019|4|26}}|end2=دەستپێک}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:بەرنامەی تەلەڤیزیۆن لە ڕۆمانەکانەوە وەرگیراوە]] srxon3z3sor39gejqk4o124ovbv5i17 0 161616 1687364 1405499 2026-10-15T07:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687364 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = {{transl|ar|DIN|مەککە}} | population_footnotes = | leader_title = پارێزگار | leader_name = خالید بن فەیسەل ئەل سعود | leader_title1 = جێگری پارێزگار | leader_name1 = بەدر بن سوڵتان بن عەبدولعەزیر | area_footnotes = | area_total_km2 = ١٥٣٬١٤٨ | population_total = ٨٬٥٥٧٬٧٦٦ | p1 = ١٢ | population_as_of = سەرژمێری ٢٠١٧ | population_density_km2 = خۆکارانە | population_note = | postal_code_type = [[ISO 3166-2:SA|ISO 3166-2]] | postal_code = ٠٢ | website = {{URL|http://www.makkah.gov.sa/}} | leader_party = | parts_style = para | official_name = {{lang|ar|مَكَّة ٱلْمُكَرَّمَة}} | motto = | native_name = | settlement_type = [[ناوچە کارگێڕییەکانی سعودیە|ناوچە]] | image_skyline = File:Masjidul-HaramAerialView (cropped).jpg | image_caption = دیمەنی ''[[مزگەوتی حەرام]]'' ''(ئەبرەج البەیت)'' لە [[مەککە]]، شوباتی ٢٠١٢ | image_flag = | image_shield = | image_map = Makkah in Saudi Arabia.svg | parts_type = گەڕەک | map_alt = | map_caption = نەخشەی سعودیە لەگەڵ مەککە | coordinates = {{coord|21|30|N|41|0|E}} | seat_type = [[پایتەخت]] | seat = [[مەککە]] | seat1_type = گەورەترین شار | seat1 = جدە | footnotes = }} '''پارێزگای مەککە''' ({{بە عەرەبی|منطقة مكة المكرمة}}) قەڵەباڵغترین [[پارێزگاکانی عەرەبستانی سعوودی|پارێزگایە]] لە [[عەرەبستانی سعوودی]]. دەکەوێتە [[حیجاز|ڕۆژاوای سعودیە]] کە کەنار دەریایەکی درێژی ھەیە ڕووبەرەکەی ١٥٣٬١٢٨کم^٢ (٥٩٬١٢٣ میل) و دانیشتوانەکەی ٨٬٥٥٧٬٧٦٦ (سەرژمێری ٢٠١٧).<ref name="GAFS2017">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.stats.gov.sa/sites/default/files/population_characteristics_surveysar.pdf|سەردێڕ=Population Characteristics surveys|ساڵ=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[General Authority for Statistics (Saudi Arabia)]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200209031618/https://www.stats.gov.sa/sites/default/files/population_characteristics_surveysar.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> [[مەککە|مەککەی]] پایتەخت پیرۆزترین شاری [[ئیسلام|ئیسلامە]]. ھەروەھا بەندەری سەرەکی سعودیەیە. == دانیشتووان == گەشەسەندنی دانیشتوان لە ١٩٩٢وە: {{historical populations|11=١٩٩٢|12=٤٬٤٦٧٬٦٧٠|13=٢٠٠٤|14=٥٬٧٩٧٬١٨٤|15=٢٠١٠|16=٦٬٩٢٧٬٤٧٧|17=٢٠١٨|18=٨٬٨٠٣٬٥٤٥|percentages=pagr|footnote=source:<ref>[http://www.citypopulation.de/en/saudiarabia/cities/ Saudi Arabia: Regions and Cities]</ref>|align=ناوەڕایست}} == پارێزگارەکان == پارێزگارەکانی پارێزگای مەککە لەکاتی درووستبوونی شانشینی عەرەبستانەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emirs of Makkah|ناونیشان=http://www.moi.gov.sa/wps/portal/makkah/!ut/p/c0/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3h3v7BgY3cPY0MDvyAXA89AX_dQTxc3I3dfc_3g1Dz9gmxHRQCCabSU/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/main/Makkah/Main/Emirs+of+Makkah/|بڵاوکەرەوە=Saudi Ministry of Interior|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191224045627/https://www.moi.gov.sa/wps/portal/makkah/!ut/p/c0/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3h3v7BgY3cPY0MDvyAXA89AX_dQTxc3I3dfc_3g1Dz9gmxHRQCCabSU/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Fwps%2Fwcm%2Fconnect%2Fmain%2FMakkah%2FMain%2FEmirs+of+Makkah%2F|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * خالید بن مەنسوور بن لوئەی (١٩٢٤) * مووحەمەد بن عەبدولڕەحمان بن فەیسەڵ ئەل سعود (١٩٢٤–١٩٢٥) * فەیسەڵ بن عەبدولعەزیز ئەل سعود (١٩٢٥–١٩٥٨) * عەبدوڵا بن سعود (١٩٦٠) * عەبدوڵا بن فەیسەڵ ئەل سعود (وەزیری ناوخۆ و بریکاری جێگیری پاشا) (١٩٦٣–١٩٦٨) * مشعل بن عەبدولعەزیز (١٩٦٣–١٩٧١) * فەواز بن عەبدولعەزیز (١٩٧١–١٩٨٠) * مەجید بن عەبدولعەزیز (١٩٨٠–١٩٩٩) * عەبدولمەجید بن عەبدولعەزیز (١٩٩٩–٢٠٠٧) * خالید ئەل فەیسەڵ (٢٠٠٧–٢٠١٣) * مشعل بن عەبدوڵا ئەل سعود (٢٠١٣–٢٠١٥) * خالید ئەل فەیسەڵ (٢٠١٥-) دووبارە بووەوە پارێزگار لەلایەن پادشا سەلمان. == ناوچەکان == پارێزگاکە بۆ ١٧ ناوچە دابەشکراوە (لەگەڵ سەرژمێری دانیشتووان تا ساڵی ٢٠١٠): * ئەل جموم (٩٢٬٢٢٢) * ئەل کامیل (٢١٬٤١٩) * ئەل خورما (٤٢٬٢٢٣) * ئەل لیث (١٢٨٬٥٢٩) * ئەل قونفیدە (٢٧٢٬٤٢٤) * تایف (١٬٢٨١٬٦١٣) * جدە (٣٬٤٥٦٬٩١٤) * خولەیس (٥٦٬٦٨٧) * مەککە (١٬٦٧٥٬٣٦٨) * ڕابیگ (٩٢٬٠٧٢) * توربە (٤٣٬٩٤٧) * ڕەنیە (٤٥٬٩٤٧) * ئادەم * مۆیە * میسان * بەھرە == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ئاسیا|مەککە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Makkah Province}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی عەرەبستانی سعوودی]] ibgg9ktlae6qn0ps1doo2skf3krgg5y 0 162394 1686996 1544937 2026-10-14T13:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1686996 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Downtown-paterson-nj2.jpg|وێنۆک|شاری پاتێرسۆن]] '''پاتێرسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Paterson}}) شارەک و ناوەندی ھەرێمی باسیک، نیوجێرسی لە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، بەپێی سەرژمێری ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٠ دانیشتوانی ئەو شارە رێژەی ١٤٦٬١٩٩ کەسە.. == سەرچاوەکان == * https://www.reuters.com/article/storm-irene-paterson/update-1-irene-another-blow-to-struggling-new-jersey-city-idUSN1E7801T720110901 * https://www.geonames.org/5102466/paterson.html {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Paterson, New Jersey}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥١]] [[پۆل:شارەکانی نیوجێرسی]] burhdtm40ib9cf3uix87y1irg9sx5bq 0 163725 1687362 1526047 2026-10-15T07:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوردن-کۆلکە) 1687362 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:ShobakCrusaderCastle.jpg|چەپ|وێنۆک| قەڵای شوبەک.]] [[پەڕگە:Wadi_Musa,_Jordan.jpg|چەپ|وێنۆک|دۆڵی موسا.]] [[پەڕگە:20100925_petra023.JPG|چەپ|وێنۆک|ناوەندی گەشتیارانی پێترا.]] '''پارێزگای مەعان''' بریتیە لەگەورەترین پارێزگاکانی ئوردەن لە ڕووی ڕووبەرەوە، یەکەم ناوچە بوو کە لەدەرەوەی [[جیھانی عەرەب|جیھانی عەرەبی]] ئاینی ئیسلامی پێ گەیشت، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتوانیان ١٤٤٬٠٨٢ کەسە، ئەم ڕێژەیەش دابەش بووە بۆ دوو بەش دەشتەکی و شارنشیین، شۆڕشی مەزنی عەرەبی لەم دەڤەرە دەستی پێکرد و کاتێک شازادە فەیسەڵ سەردانی عەممانی کرد بەم ناوچەیە تێپەڕ بوو. کەدووری نێوان مەعان و عەممان ٢١٦کم ە. کاتی خۆی عومەری کوڕی مەعان کوڕی بەنی ئومەییە ماڵێکی لەسەر ڕێی کاروانانی حەج دروستکردبوو ناوی نابوو شاری نەتەوەی شوعەیب، لەنزیک ماڵەکە بازاڕێکی درووستکرد بۆ کاروانچی و حاجیەکان. دواتر ھاشمیەکان برەوی زیاتریان پێدا لە ١١/٢/ ١٩٢٠ شازادە عەبدوڵلا سەردانی ناوچەکەی کرد لەلایەن خەڵکەکە پێشوازی گەرمی لێکرا، کاتێک شازادە عەبدوللا سەردانی مەعانی کرد چوارمانگ بوو فەرەنسیەکان سەربەخۆییان بە سووریەکان بەخشیبوو. بۆیە مەعان ببوە زێدی چاوپێکەوتنی شۆڕشگێرانی عەرەبی لە سووریا و [[عێراق]] و ئوردەن کە دواتر چوون بۆ عەممان. == جوگرافیا == === پۆتان === پارێزگای مەعان کەوتۆتە بەشی باشووری میرنشینی ھاشمیی ئوردەنی بە دووری ٢١٠کم لە عەممانی پایتەخت دوورە. === سنوورەکان === * لەباکوور :ھەردوو [[پارێزگای عەممان]] و تەفیلە * لەباشوور :شانشینی عەرەبی سعودی * لەخۆڕھەڵات :شانشینی عەرەبی سعودی * لەخۆڕئاوا :پارێزگای عەقەبە === بەرز و نزمی === بەرزی و نزمی پارێزگاکە بۆ دوو چینی سرووشتی دابەش کراوە ئەوانیش بریتین لە: * بیابان :کەلە ٪‏٩٥ پارێزگاکە پێک دێنێت . * چیا:بریتیە لە زنجیرە چیای شەرا کە کەوتۆتە بەری خۆڕئاوای پارێزگاکە زنجیرە چیایەکی وشک و بیابانیە چەندین لوتکەی ھەیە وەک: * لوتکەی جەبەل مەبرەک ١٧٢٧ م * لوتکەی ئوم لەوزە ١٦٧٤ م * لوتکەی قەلیعە ١٦١٩ م * لوتکەی بەتاح ١٦١٦ م * لوتکەی ئوم سەوانە ١٦١٥ م * لوتکەی ئوم حیتان ١٥٢٥ م === کەشوھەوا === === ڕووبەر === ڕووبەری گشتی پارێزگاکە ٣٣١٦٣ کم کە سێ چارەگی شانشینەکە پێکدێنێت . == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/معان_(محافظة) |سەردێڕ =معان (محافظة)|زمان =عەرەبی |سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ma'an Governorate|پارێزگای مەعان}} {{تووڵی دەروازە|ئوردن}} {{ئوردن-کۆلکە}} [[پۆل:ئوردن]] [[پۆل:بیابانەکان]] tdznyfwv8ksklq8qjlv5whal1rlo2d8 0 164743 1687190 1525724 2026-10-14T22:36:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کەنەدا-کۆلکە) 1687190 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox protected area | name = باخچەی نیشتمانیی ڕووژی ھاوچەرخ | iucn_category = V | photo = File:Rouge_National_Urban_Park.jpg | photo_width = 250 | photo_caption =دیمەنێکی باخچەکە | map = Canada Southern Ontario | map_width = 250 | location = [[Greater Toronto Area|Greater Toronto]]، [[ئانتاریۆ]]، کەنەدا | coordinates = {{coord|format=dms|display=inline,title}} | visitation_num = | website = {{Official URL}} | area_km2 = ٦٢٫٩ | created = {{Start date|2015|05|15}} | operator = [[Parks Canada]] }} [[پەڕگە:Rouge_National_Urban_Park.jpg|وێنۆک|دیمەنێک لە باخچەی نیشتمانیی ڕووژ]] '''باخچەی نیشتمانیی ڕووژی ھاوچەرخ''' ({{بە ئینگلیزی|Rouge National Urban Park}}) باخچەیەکی نیشتمانیی ھاوچەرخە کەوتۆتە خۆڕھەڵاتی شاری [[تۆرنتۆ|تۆرانتۆ]] لەھەرێمی [[ئانتاریۆ|ئەنتاریۆ]]ی [[کەنەدا]]. باخچەکە لەلایەن شارەوانی [[سکاربۆرۆ، تۆرنتۆ|سکاربۆرۆ]] بەڕێوە دەچێت ھەرچەندە سنوورەکەی کەوتۆتە ناو سنووری شارەوانییەکانی مارکھام و پیکرینگ و سکاربۆرۆ ھەڵکەوتووە. لە ساڵی ٢٠١١ەوە، بەرێوەبەرایەتی باخچەکانی کەنەدا لەکارکردن بەردەوام بووە تاوەکو باخچەکە فراوان و ڕێک بخات و بیکات بە باخچەیەکی ستانداردی جیھانی بەھەمان سروشتی خۆیەوە. بەرێوەبەرایەتی پارکەکانی کەنەدا چەندین خزمەتگوزاری وەک ڕێرەو و بنکەی ڕێنمایی و فێرخوازی و ھەڵواسینی تابڵۆی ڕێبەری و شلۆڤەکردنی بەشەکانی باخچەکە ی لەھەموو بەشەکانی باخچەکەی ھەڵواسیوە. چەندین شوێنی خێوەتگا و چاڵاکییە دێدەوانییەکانی ڕێکخستووە بۆ قوتابخانە و فێرگە جۆربەجۆرەکان. بەرێوەبەرایەتییەکە لە ڕێگای چەندین خۆبەخش و ژینگەپاڕێزان ڕێنمایی پاراستنی پارکەکانی بڵاوکردۆتەوە. باخچەکە ڕووبەری ٤٦ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. == پێشانگا == <gallery> دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ.jpg|دیمەنێک لە باخچەکە. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ_٢.jpg|ڕێڕەوێک لەنێو دارستانی باخچەکە. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٣.jpg| ڕووباری ڕووژ کە دەڕژێتە گۆمی ڕووژ. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٤.jpg| ڕووباری ڕۆوژ لە سەرەتای وەرزی بەھار . دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٥.jpg| یەکێک لە جووت ڕووباری باخچەکە. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٦.jpg| تابڵۆیەک ناو و ھێمای باخچەکە نیشان دەدات. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٧.jpg| یەکێک لە ڕێگا فریاگوزارییەکانی کە بە چیمەن ڕووپۆش بووە. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ٨.jpg| پەرژینێکی دارین لەیەکێک لە دەروازەکانی. دیمەنێک_لە_باخچەی_ڕۆوژی_هاوچەرخ.jpg| شوێنی خزمەتگوزاری و وەستانی ترومبێل. </gallery> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Rouge_National_Urban_Park |سەردێڕ =Rouge National Urban Park |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٤ی ئایاری ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/on/rouge/index}} {{تووڵی دەروازە|کەنەدا}} {{پۆلی کۆمنز|Rouge National Urban Park}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:کەنەدا]] [[پۆل:پاراستنی ژینگە]] [[پۆل:ئاژەڵان و مرۆڤەکان]] ewouv67ugudo705m7mrjyl25nllq19f 0 167015 1687342 1685615 2026-10-15T05:52:33Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687342 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''جۆرج واشینتگتن کارڤەر''' (١٨٦٠ەکان<ref name =nn>The [[Notable Names Database]] states around 1860 citing a census report from 1870: "1864 is frequently cited as his birth year, but in the 1870 census form filed by Moses and Susan Carver he is listed as being ten years old." [http://www.nndb.com/people/582/000030492/ "George Washington Carver], NNDB.</ref><ref name="gwcnps">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |سەردێڕ=About GWC: A Tour of His Life |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]] |ئیش=[[George Washington Carver National Monument]] |وتەگێڕانەوە=George Washington Carver did not know the exact date of his birth, but he thought it was in January 1864 (some evidence indicates July 1861, but not conclusively). He knew it was sometime before slavery was abolished in Missouri, which occurred in January 1865.}}</ref> – ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٤٣) داھێنەر و زانایەکی کشتوکاڵیی ئەمریکی بوو. کارڤەر ھانی چاندنی جۆری دانەوێڵەی دیکەی دا لە بری لۆکە و شێوازی نوێی پەرەپێدا بۆ پاراستنی خۆڵ لە بێپیتبوون. کارڤەر دیارترین زانای [[ڕەشپێست]]ی سەرەتاکانی سەدەی بیستەم بوو. لەو کاتەی کە وەک پرۆفیسۆر کاری دەکرد لە پەیمانگای تەسکیجی (Tuskegee Institute)، کارڤەر پەرەی دا بە چەند تەکنیکێکی چاککردنەوەی خاکی بێپیتبوو بەھۆی چاندنی لۆکە بە بەردەوامیی. کارڤەر ھانی جووتیارە ھەژارەکانی دا کە دانەوێڵە جێگرەوەکانی وەک پاقلەی سوودانی و پەتاتەی شیرین بچێنن وەک سەرچاوەی خواردنی خۆیان و بۆ بەرەوپێشبردنی بارودۆخی ژیانیان. ٤٤ بڵاوکراوەی کرداریی بۆ جووتیاران ئامادە کرد کە پێکھاتبوو لە ١٠٥ ڕەچەتەی خواردن بەبەکارھێنانی پاقلەی سودانیی. ھەرچەندە چەندەھا ساڵی بەسەربرد لە پەرەپێدان و برەوپێدانی ژمارەیەک بەرھەم کە لە پاقلەی سوودانی دروست کرابوون، ھیچ یەکێک لە بەرھەمەکان لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو نەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm|سەردێڕ=About GWC: A Tour of His Life|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]|ئیش=[[George Washington Carver National Monument]]|وتەگێڕانەوە=George Washington Carver did not know the exact date of his birth, but he thought it was in January 1864 (some evidence indicates July 1861, but not conclusively). He knew it was sometime before slavery was abolished in Missouri, which occurred in January 1865.}}</ref> جیا لە کارەکانی بۆ بەرەو پێش بردنی ژیانی جووتیاران، ھەروەھا کارڤەر سەرکردەیەک بوو لەبواری پەرەپێدانی ژینگەپارێزیی. کارڤەر ژمارەیەک خەڵاتی ڕێزلێنانی پێبەخشرا بۆ کارەکانی، لەوانە مەدالیای سپینگەرن (Spingarn Medal) لەلایەن (NAACP). لە سەردەمێکدا کە [[ڕەگەزپەرستی]] زۆر بڵاو بوو، ناوبانگی کارڤەر کومەڵگای ڕەشپێستەکانی تێپەڕاندو لەنێو ڕەگەزە جیاوازەکان ناسراوبوو، ھەروەک بەشێوەیەکی بەربڵاو لە ناو کومەڵگای سپیپێستەکانیشدا ناسراو بوو و ستایش دەکرا بۆ دەسکەوتە زۆرەکانی و تواناکانی. لە ساڵی ١٩٤١ گوڤاری تایم (time magazine) نازناوی لییوناردۆی ڕەش (Black Leonardo)ی لە کارڤەر نا.<ref name="GW Carver">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.livescience.com/41780-george-washington-carver.html|سەردێڕ=George Washington Carver}}</ref> == سەرەتای ژیان == کارڤەر لە کۆیلایەتی دا لەدایک بوو لە نێوان سەرەتاو ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی نوزدەھەم لە شاری دایمۆند گرۆڤ (Diamond Grove) لە ناوچەی نیوتن (Newton) لە نزیک کڕیستاڵ پلەیس (Crystal Place) کە ئێستا بە شاری دایمند میسوری (Diamond Missouri) ناسراوە. ڕۆژی لەدایکبوونی کارڤەر نادیارە و تەنانەت خودی کارڤەریش نەیدەزانی. ھەرچۆنێک بێت لەدایکبوونی کارڤەر پێش کۆتایی ھاتنی کوێلایەتی بوو لە شاری میسوری (Missouri) لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٦٥ دوای شەڕی ناوخویی ئەمریکا. گەورە (خاوەن)ی کارڤەر، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) کوچەرێکی ئەمریکی بەڕەچەڵەک ئەڵمانی بوو. موسس کارڤەر دایک و باوکی جۆرج (کە ناویان ماری و جایڵس (Mary and Giles) بوون)ی لە ٩ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٥٥ بە ٧٠٠ دولار لە کەسێک بە ناوی ویڵیام پ. مکجینیس (William P. McGinnis) کڕی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Linda O. McMurry|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hlMkIgwg9KEC&pg=PA196|سەردێڕ=George Washington Carver: Scientist and Symbol|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٨٢|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٣٢٠٥-٥|شوێن=New York|پەڕە=١٩٦}}</ref> کاتێک جۆرج تەنھا تەمەنی یەک ھەفتە بوو، خوی و خوشکی و دایکی لەلایەن چەند چەتەیەک (ڕێگر)ی شەو ڕفێندران لە ویلایەتی ئەرکەنساوە (Arkansas). برای جۆرج، جەیمس، لە دەست ڕێگرەکان ڕزگار کراو بردرایە شوێنێکی سەلامەت. چەتەکانکوێلەکانیان فرۆشت لە ویلایەتی کێنتاکی (Kentucky). مۆزس کارڤەر (Moses Carver) جۆن بێنتڵی (John Bentley) بە کرێ گرت بۆ دۆزینەوەیان بەڵام ئەو تەنھا جۆرجی دوزییەوە کە لەوکاتە شیرەخۆرە بوو. مۆزس (Moses) وتووێژی لەگەڵ ڕێگرەکان کرد بۆ دووبارە بەدەست ھێنانەوەی کوڕەکە و ھەروەھا بێنتڵی (Bentley) خەڵات کرد. دوای ھەڵوەشانەوەی سیستەمی کوێلایەتی، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) و خێزانەکەی کە ناوی سوزان (Sozan) بوو، جۆرج (George) و براکەیان وەک منداڵی خۆیان بەخێوکرد. ئەوان جۆرجیان ھاندا کە بەردەوام بێت لە بەدواداچوونە ڕوشنبیرییەکانی ھەروەھا فێری خوێندن و نووسینێکی سەرەتایی بوو لە لای پورە سوزان (Aunt Susan). ڕەشپێستەکان ڕێگەیان پێنەدرابوو کە بچن بۆ قوتابخانەی گشتی لە شاری دایامۆند گرۆڤ (Diamond Grove). بۆیە جۆرج بڕیاریدا کە بچێت بۆ قوتابخانەیەکی ڕەشپێستەکان لە باشووری شاری نیوشو (Neosho) کە ١٠ میل (١٦کیلومەتر) دوور بوو. کاتێک جۆرج گەیشتە شارەکە، بینی کە دەرگای قوتابخانە داخراوە لە شەودا؛ بۆیە شەوەکەی لە تەوێڵەیەکی نزیک خەوت. بەپێی قسەی خۆی لە بەیانی ڕوژی دواتر ژنێکی میھرەبانی بینی کە ماریا واتکینس (Maria Watkins) بوو. جۆرج ویستی ژورێکی خانووەکەی ئەو بە کرێ بگرێت. کاتێک جۆرج وەک ھەمیشە خۆی بە ماریا ناساند، خۆی بە بەندەی کارڤەر ناساند، بۆیە ماریاش وەڵامی دایەوە کە لە مەودوا ناوی ئەو جۆرج کارڤەرە (واتە کوڕی کارڤەر) نەک کوێلەی کارڤەر. جۆرج ماریا و وتەکانی لا پەسەند بوون، کاتێک وتی تۆ دەبێ ھەموو ئەو شتانە فێر ببی کە لە توانات دایە و دواتر بگەڕێوە و ئەو شتانەی کە فێربوویت بە خەڵکی بگەیەنە. ئەم ئاموژگارییە کاریگەرییەکی زووری لەسەر جۆرج دروست کرد.<ref>Mark D. Hersey, ''My Work Is That of Conservation: An Environmental Biography of George Washington Carver'' (2011) [https://www.questia.com/library/120080065/my-work-is-that-of-conservation-an-environmental online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023133222/https://www.questia.com/library/120080065/my-work-is-that-of-conservation-an-environmental |date=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ }}</ref> لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا، بەھۆی ئەو حەزەی کە ھەیبوو بوو بەشداریکردن لە ئەکادیمیا، جۆرج گواستییەوە بوو ماڵێکی تری پەروەردەکردن لە شاری فۆرت سکۆت (Fort Scott) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام دوای ئەوەی کە بە چاوی خۆی بینی کەسێکی ڕەش پێست لەلایەن گرووپێکی سپی پێستەوە کوژرا، شارەکەی بەجێ ھێشت. جۆرج لە ژمارەیەک قوتابخانە خوێندی بەر لە بەدەست ھێنانی بڕوانامەی دیبلۆم لە قوتابخانەی دواناوەندی مینیاپوڵس (Minneapolis High School) لە شاری مینیاپۆڵس (Minneapolis) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas).<ref>McMurry (1982), ''George Washington Carver'', pp. 9–10.</ref> == خوێندنی زانکۆ == کارڤەر داواکاری پێشکەشی چەندین کوڵێژ کرد پێش ئەوەی قبوڵ بکرێت لە زانکۆی ھایڵەند (Highland University) لە شاری ھایلەند (Highland) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام کاتێک کارڤەر گەیشتە ئەوێ بۆ دەستپێکردنی خوێندن، ڕێگەی پێ نەدرا بەشداری بکات بەھۆی ڕەگەزەکەیەوە کە ڕەشپێست بوو. لە ئابی ١٨٨٦ کارڤەر گەشتی کرد بە شەمەندەفەری بارھەڵگرەوە لەگەڵ جەی. ئێف. بیلەر (J. F. Beeler) لە شاری ھایلەند (Highland) بۆ شاروچکەی ئێدێن (Eden Township) لە ناوچەی نێس (NessCounty) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). کارڤەر کێلگەیەکی حکومی وەرگرت کە داوای کردبوو لە نزیک ناوچەی بیلەر (Beeler) و لەوێ پەیمانگەیەکی بچووکی ڕوەک و گوڵ و شوێنی کۆکردنەوەی زانیاری و کەلوپەلی زەویناسی دامەزراند. کارڤەر بە دەست ١٧ دونم (٦٩٠٠٠ مەتر دووجا)ی لە زەوییەکەی کێڵاو چاندنی تێدا کرد، وەک چاندنی برنج و گەنمەشامی و گەنمەشامی ھیندی و ھەروەھا باخچەیەکی سەوزەشی دروست کرد. ھەروەھا جۆرەھا داری میوەو دارەکانی دارستان و دەوەنەکانی ڕواند. لەو کاتەشدا، پارەی بە دەست دەھێنا لە ڕێگەی ھەندێ کاری تایبەتی وەک گاوانی کردن لەو شارۆچکەیەی کە لێی دەژیا. لە سەرەتای ساڵی ١٨٨٨ کارڤەر ٣٠٠ دولاری بەدەست ھێنا وەک قەرز لە بانکەکەی شاری نیس (Ness City) بوو مەبەستی خوێندن. لە حوزەیراندا کارڤەر ناوچەکەی بەجێ ھێشت. لە ١٨٩٠ کارڤەر دەستی بە خوێندنی ھونەرو پیانۆ کرد لە کوڵێژی سیمپسون (Simpsoncollege) لە شاری ئیندیانوڵا (Indianola)ی سەر بە ویلایەتی ئایەوا (Iowa). مامۆستای وانەی ھونەری کارڤەر کە ناوی ئێتتا بود (Etta Budd) بوو، تواناکانی کارڤەری ناسی بۆ وێنەکێشانی گوڵ و ڕوەکەکان؛ بۆیە پشتگیری کارڤەری کرد بوو خوێندنی ڕوەکزانی (Botany) لە کولێژی کشتوکاڵی ویلایەتی ئایەوا (Iowa State Agricultural College) کە ئێستا ناسراوە بە ئایەوا ستەیت یونیڤێرسیتی (Iowa State University) لە شاری ئەیمس (Ames).<ref name="Pioneers">{{بیرخستنەوە|editor1-first=Richard|editor1-last=Rennert|ئەوانی تر=[[Coretta Scott King]] (introduction)|سەردێڕ=Profiles of Great Black Americans: Pioneers of Discovery|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Chelsea House Publishers|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-٢٠٦٧-٨|پەڕەکان=[https://archive.org/details/pioneersofdiscov٠٠renn/page/٢٦ ٢٦–٣٢]|ناونیشان=https://archive.org/details/pioneersofdiscov00renn/page/26}}</ref> کارڤەر یەکەم قوتابی ڕەشپێست بوو لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa State) کاتیک لە ساڵی ١٨٩١ دەستی بە خوێندن کرد. نامەی بەکالۆریۆسی کارڤەر بوو بەدەست ھێنانی بڕوانامەی کشتوکاڵ بە ناونیشانی «ڕوەکەکان دوای گوڕینیان لەلایەن مروڤەوە» بوو، لە ساڵی ١٨٩٤. ھەردووک پرۆفیسۆرانی زانکۆی ئایەوا (Iowa State University) کە ناویان جۆسێف بەد (Joseph Budd) و لوویس پامیل (Louis Pammel) بوون، کارڤەریان ڕازی کرد کە لە ھەمان زانکۆ درێژە بە خوێندنەکەی بدات بۆ بەدەست ھێنانی بڕوانامەی ماستەر؛ بۆیە کارڤەر لێکوڵینەوە زانستییەکانی خۆی ئەنجام دا لە وێستگەی تاقیکردنەوەی زانستی ئایەوا (Iowa Experiment Station) لەژێر چاودێری پامێڵ (Pammel) لە ماوەی دوو ساڵەکانی داھاتوودا. کارەکانی کارڤەر لە وێستگەی تاقیکردنەوە زانستییەکان لە بواری زانستی نەخوشییەکانی ڕوەک و زانستی کەڕووەکان سەرەتا بووە ھۆکاری بەدەست ھێنانی ناوو ناوبانگێکی بەرفراوان لەسەر ئاستی نیشتمانی و ھەروەھا ڕێزلێنانی وەک زانایەکی ڕوەکناسیی. کارڤەر بڕوانامەی ماستەری زانستی بەدەست ھێنا لە ساڵی ١٨٩٦. دواتر کارڤەر وانەی وتەوە وەک یەکەم ئەندامی ڕەشپێستی دەستەی زانستی لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=George Washington Carver: In His Own Words, Second Edition|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Missouri Press|editor1-last=Kremer|editor1-first=Gary|شوێن=Columbia, MO}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە جارجار بەدکتۆر ناوی دەھێنرا، لە ڕاستیدا ئەو ھەرگیز بە شێوەیەکی فەرمی بڕوانامەی دکتۆرای بەدەست نەھێناو لە میانەی گفتۆگۆی کەسیی تایبەتی نێوان خۆی و لوویس چ. پامیل (Luis H. Pammel)، ئاماژەی بەوە دابوو کە ئەو نازناوەی کە پێی دراوە تەنھا ھەڵە تێگەیشتنێک بووە بەھۆی تواناکانی و لێکدانەوەی ئەوان لەسەر بڕوانامەکانی کارڤەر. لەگەڵ ئەوەشدا، ھەردوو کولێژی سیمپسۆن (Simpson College) و زانکۆی سێلما (Selma university) دکتۆرای فەخریان پێبەخشی لە ماوەی ژیانیدا. دواتر لە ساڵی ١٩٩٤ لەلایەن ویلایەتی ئایەوا (Iowa) خەڵاتی دکتۆرای پێبەخشی بەرامبەر میھرەبانی (doctorate of humane letters) لە دوای مردنی.<ref>[http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm "The first Jesup Wagon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128200833/http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm |date=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}, George Washington Carver Museum, Tuskegee University Historic Site, National Park Service website.</ref> == پەیمانگای تەسکیجی == لە ساڵی ١٨٩٦ بووکەر تی. واشینتگتن (Booker T. Washington) کە یەکەم سەرۆکی پەیمانگای تەسکیجی (کە ئێستا بووەتە زانکۆی تەسکیجی) بوو، کارڤەری بانگھێشت کرد تاکو ببێتە سەرۆکی بەشی کشتوکاڵی پەیمانگاکە. کارڤەر بۆ ماوەی ٤٧ ساڵ لە پەیمانگاکە وانەی وتەوە و پەرەی بە بەشی کشتوکاڵی دا و کردی بە ناوەندێکی لێکوڵینەوەی زانستی بەھێز و ھەروەھا لەگەڵ دوو سەرۆکی دیکەی کۆلیژەکە لە ماوەی خزمەتکردنەکەی بەردەوام بوو. کارڤەر وانەی ڕێگاکانی چاندنی دانەوێلە بەشێوەی خوڵانەوە یاخود وەرزی دوای یەک (چاندنی زنجیرەیەک لە جۆری جیاوازی دانەوێڵە بە شێوەی وەرزی لە دوای یەک و لە ھەمان شوێن) دەوتەوە و چەندەھا جۆری دانەوێڵەی بازرگانی (کە تایبەت بٶ بەدەست ھێنانی پارە یاخود فروشتن دەچێنرێت) بە جووتیاران ناساند، کە ئەم جۆرە لە دانەوێڵەی بازرگانییە دەبێتە ھۆی بەھێزکردنی خاکی ئەو ناوچانەی کە بە شێوەیەکی بەردەوام کێڵدراون و لۆکەیان تێدا چێندراوە. کارڤەر دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لەسەر بەرھەمە دانەوێڵەیییەکان (chemurgy، بەشێکی کیمیا بوو ئامادەکردنی بەرھەمە دەستکردەکان) و ھەروەھا چەندین نەوەی قوتابییە ڕەشپێستەکانی فێری ڕێگاکانی چاندن کرد بۆ پشتبەستن بە خۆیان لە بەدەست ھێنانی پێداویستییەکانیان بە دەستی خۆیان.<ref>[http://www.pbs1914.org/notable_sigmas/education_science/P21/ Education & Science - Notable Sigmas], Phi Beta Sigma Fraternity, Inc. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723220545/http://www.pbs1914.org/notable_sigmas/education_science/P21/|date=July 23, 2012}}</ref> کارڤەر پۆلی خوێندنی مۆبایلی (ئەو پۆلانەی دەتوانرێ بگوازرێنەوە بۆ شوێنی تر) دانا بۆ ئەوەی پەروەردەو خوێندن بۆ جووتیارانیش دابین بکات لە کێڵگەدا. کارڤەر ناوی لەم پۆلە نا جیسەپ واگن (Jesup Wagon) کە ناوی چاکەخوازو پسپۆڕێکی دارایی نیۆیۆرک بوو. ئەم خێرخوازە ناوی تەواوی مۆریس کێچەم جیسەپ (Morris Ketchum Jesup) بوو کە ھاوکاری دارایی بۆ پڕۆژەی پۆلی مۆبایلی بۆ کارڤەر دابین کردبوو.<ref name="Special_History_Study">[http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf Special History Study<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060616092214/http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf |date=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ }} from the [[National Park Service]] website</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} === بەستەرە دەرەکییەکان === {{پۆلی کۆمنز|George Washington Carver|جۆرج واشینتگتن کارڤەر}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانست|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕوەک}} [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨٦٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٣]] [[پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی]] [[پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی]] 118zm0rm7rhphbqhmpogf1w02mxem7z 0 167472 1687051 1444295 2026-10-14T16:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687051 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پارانۆرمان | وێنە = ParaNorman poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = سام فیڵ | بەرھەمھێنەر = ئەنانی سەفتنەر | نووسین = کریس بەتڵەر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = جۆن بریۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = کریستۆڤەر موریی | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[لایکا]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٧ی ئابی ٢٠١٢ | ماوەی فیلم = ٩٢ خولاک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٦٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٠٧ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''پارانۆرمان''' ({{بە ئینگلیزی|ParaNorman}}) ئەنیمەیشنێکی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٢یە، جۆرێکە لە تاریکی، کۆمیدی، خێزانی، ترسناک. کاری دەرھێنانی لەلایەن سام فێڵ و کریس بەتڵەر (یەکەم فیلمی وەک دەرھێنەر) بۆ کراوە، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ″بەتڵەر″ کاری لێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://allmovie.com/movie/paranorman-v551673|ئیش=Allmovie|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|نووسەر=Buchanan, Jason}}</ref> فیلمەکە «لایکا» بەرھەمھێندراوە، ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە، کۆدی سمیت، تەکەر ئەلبێرزی، ئانا کێندرییک، کازی ئەفلیک، کریستۆڤەر مینتس، لاسڵی مان، جێف گارلین، ئێلینا ستریک. یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنی وەستاو بوو کە بۆ دروستکردنی ڕوخساری کارەکتەرەکان [[چاپکەر]]ی سێ ڕەھەندی بەکارھاتبێت، ھەروەھا دووەم ئەنیمەیشنە کە بە سێ ڕەھەندی وێنەی گیرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roper|یەکەم=Caitlin|سەردێڕ=The Boy with 8,000 Faces|ئیش=Wired|ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151231014927/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە فیلمەکە، نۆرمان کوڕێکی گەنجە دەتوانێت پەیوەندی بە تارمایییەکانەوە بکات، ئەرکێکی دەدرێتێ کە کۆتایی بھێنێت بە جادووگەری نەفرەت لێکردن کەتەمەنی ٣٠٠ ساڵە لە شارۆچکەی ″ماساتشوستس″. پارانۆرمان بەشێوەیەکی فەرمی لە ١٧ی ئابی ٢٠١٢ لەلایەن «فۆکوس ڤێچەرس» بڵاوکرایەوە،<ref name=Laika>{{Cite press release|title=ParaNorman To Open August 17, 2012|publisher=LAIKA|date=May 4, 2011|url=http://www.laika.com/blog/?p=613|accessdate=May 17, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514143652/http://www.laika.com/blog/?p=613|archivedate=١٤ی ئایاری ٢٠١١|deadurl=yes}}</ref> بەشێوەیەکی ئەرێنییانە پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانەی بۆکرا.<ref name="RT">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ناونیشان=https://rottentomatoes.com/m/paranorman/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ئیش=[[ڕاتن تۆمەیتۆز|Rotten Tomatoes]]|بڵاوکەرەوە=[[Fandango Media]]}}</ref> سەرکەوتنی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستھێنا بە کۆکردنەوەی ١٠٧ ملیۆن دۆلار لە ھەموو جیھان، ئەمەش لەوکاتەی بووجەی فیلمەکە تەنیا ٦٠ ملیۆن دۆلار بوو.<ref name="Boxofficemojo1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?id=paranorman.htm|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Knight">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://collider.com/travis-knight-paranorman-laika-interview/ | سەردێڕ=Travis Knight (President & CEO of LAIKA) Talks PARANORMAN, Audience Reactions to the Film, Laika’s Future Plans, and More at the VES Awards | بڵاوکەرەوە=Collider | ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> فیلمەکە پاڵێوراوکرا بۆ ساڵی خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.paranorman.com}} * {{IMDb title|1623288|پارانۆرمان}} * {{AllMovie title|551673|پارانۆرمان}} * {{Rotten Tomatoes|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Metacritic film|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Mojo title|paranorman|پارانۆرمان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|ترسناک|ھۆڵیوود|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|ParaNorman}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون]] [[پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە کۆمیدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ کە تەکنیکی جووڵەی وەستانیان تێدایە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە زۆمبییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە منداڵەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە گڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سام فێڵ]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن بریۆنەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٧١٠ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئۆریگن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە هاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی کۆمپانیای لایکا]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]] hq363dcfe6a1rcx8gom521yy5fivp55 1687080 1687051 2026-10-14T17:02:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1687080 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پارانۆرمان | وێنە = ParaNorman poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = سام فیڵ | بەرھەمھێنەر = ئەنانی سەفتنەر | نووسین = کریس بەتڵەر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = جۆن بریۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = کریستۆڤەر موریی | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[لایکا]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٧ی ئابی ٢٠١٢ | ماوەی فیلم = ٩٢ خولاک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٦٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٠٧ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''پارانۆرمان''' ({{بە ئینگلیزی|ParaNorman}}) ئەنیمەیشنێکی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٢یە، جۆرێکە لە تاریکی، کۆمیدی، خێزانی، ترسناک. کاری دەرھێنانی لەلایەن سام فێڵ و کریس بەتڵەر (یەکەم فیلمی وەک دەرھێنەر) بۆ کراوە، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ″بەتڵەر″ کاری لێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://allmovie.com/movie/paranorman-v551673|ئیش=Allmovie|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|نووسەر=Buchanan, Jason}}</ref> فیلمەکە «لایکا» بەرھەمھێندراوە، ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە، کۆدی سمیت، تەکەر ئەلبێرزی، ئانا کێندرییک، کازی ئەفلیک، کریستۆڤەر مینتس، لاسڵی مان، جێف گارلین، ئێلینا ستریک. یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنی وەستاو بوو کە بۆ دروستکردنی ڕوخساری کارەکتەرەکان [[چاپکەر]]ی سێ ڕەھەندی بەکارھاتبێت، ھەروەھا دووەم ئەنیمەیشنە کە بە سێ ڕەھەندی وێنەی گیرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roper|یەکەم=Caitlin|سەردێڕ=The Boy with 8,000 Faces|ئیش=Wired|ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151231014927/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە فیلمەکە، نۆرمان کوڕێکی گەنجە دەتوانێت پەیوەندی بە تارمایییەکانەوە بکات، ئەرکێکی دەدرێتێ کە کۆتایی بھێنێت بە جادووگەری نەفرەت لێکردن کەتەمەنی ٣٠٠ ساڵە لە شارۆچکەی ″ماساتشوستس″. پارانۆرمان بەشێوەیەکی فەرمی لە ١٧ی ئابی ٢٠١٢ لەلایەن «فۆکوس ڤێچەرس» بڵاوکرایەوە،<ref name=Laika>{{Cite press release|title=ParaNorman To Open August 17, 2012|publisher=LAIKA|date=May 4, 2011|url=http://www.laika.com/blog/?p=613|accessdate=May 17, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514143652/http://www.laika.com/blog/?p=613|archivedate=١٤ی ئایاری ٢٠١١|deadurl=yes}}</ref> بەشێوەیەکی ئەرێنییانە پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانەی بۆکرا.<ref name="RT">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ناونیشان=https://rottentomatoes.com/m/paranorman/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ئیش=[[ڕاتن تۆمەیتۆز|Rotten Tomatoes]]|بڵاوکەرەوە=[[Fandango Media]]}}</ref> سەرکەوتنی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستھێنا بە کۆکردنەوەی ١٠٧ ملیۆن دۆلار لە ھەموو جیھان، ئەمەش لەوکاتەی بووجەی فیلمەکە تەنیا ٦٠ ملیۆن دۆلار بوو.<ref name="Boxofficemojo1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?id=paranorman.htm|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Knight">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://collider.com/travis-knight-paranorman-laika-interview/ | سەردێڕ=Travis Knight (President & CEO of LAIKA) Talks PARANORMAN, Audience Reactions to the Film, Laika’s Future Plans, and More at the VES Awards | بڵاوکەرەوە=Collider | ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> فیلمەکە پاڵێوراوکرا بۆ ساڵی خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.paranorman.com}} * {{IMDb title|1623288|پارانۆرمان}} * {{AllMovie title|551673|پارانۆرمان}} * {{Rotten Tomatoes|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Metacritic film|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Mojo title|paranorman|پارانۆرمان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|ترسناک|ھۆڵیوود|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|ParaNorman}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون]] [[پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە کۆمیدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ کە تەکنیکی جووڵەی وەستانیان تێدایە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە زۆمبییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە منداڵەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە گڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سام فێڵ]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن بریۆنەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٧١٠ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئۆریگن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە هاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی کۆمپانیای لایکا]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]] av3ybvn66wx4o8vpr5j6vmsu8f0hyea 1687156 1687080 2026-10-14T21:05:08Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687156 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پارانۆرمان | وێنە = ParaNorman poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = سام فیڵ | بەرھەمھێنەر = ئەنانی سەفتنەر | نووسین = کریس بەتڵەر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = جۆن بریۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = کریستۆڤەر موریی | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[لایکا]] | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٧ی ئابی ٢٠١٢ | ماوەی فیلم = ٩٢ خولاک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٦٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٠٧ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''پارانۆرمان''' ({{بە ئینگلیزی|ParaNorman}}) ئەنیمەیشنێکی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٢یە، جۆرێکە لە تاریکی، کۆمیدی، خێزانی، ترسناک. کاری دەرھێنانی لەلایەن سام فێڵ و کریس بەتڵەر (یەکەم فیلمی وەک دەرھێنەر) بۆ کراوە، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ″بەتڵەر″ کاری لێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://allmovie.com/movie/paranorman-v551673|ئیش=Allmovie|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|نووسەر=Buchanan, Jason}}</ref> فیلمەکە «لایکا» بەرھەمھێندراوە، ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە، کۆدی سمیت، تەکەر ئەلبێرزی، ئانا کێندرییک، کازی ئەفلیک، کریستۆڤەر مینتس، لاسڵی مان، جێف گارلین، ئێلینا ستریک. یەکەم فیلمی ئەنیمەیشنی وەستاو بوو کە بۆ دروستکردنی ڕوخساری کارەکتەرەکان [[چاپکەر]]ی سێ ڕەھەندی بەکارھاتبێت، ھەروەھا دووەم ئەنیمەیشنە کە بە سێ ڕەھەندی وێنەی گیرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roper|یەکەم=Caitlin|سەردێڕ=The Boy with 8,000 Faces|ئیش=Wired|ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151231014927/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/09/features/the-boy-with-8000-faces|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە فیلمەکە، نۆرمان کوڕێکی گەنجە دەتوانێت پەیوەندی بە تارمایییەکانەوە بکات، ئەرکێکی دەدرێتێ کە کۆتایی بھێنێت بە جادووگەری نەفرەت لێکردن کەتەمەنی ٣٠٠ ساڵە لە شارۆچکەی ″ماساتشوستس″. پارانۆرمان بەشێوەیەکی فەرمی لە ١٧ی ئابی ٢٠١٢ لەلایەن «فۆکوس ڤێچەرس» بڵاوکرایەوە،<ref name=Laika>{{Cite press release|title=ParaNorman To Open August 17, 2012|publisher=LAIKA|date=May 4, 2011|url=http://www.laika.com/blog/?p=613|accessdate=May 17, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514143652/http://www.laika.com/blog/?p=613|archivedate=١٤ی ئایاری ٢٠١١|deadurl=yes}}</ref> بەشێوەیەکی ئەرێنییانە پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانەی بۆکرا.<ref name="RT">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman (2012)|ناونیشان=https://rottentomatoes.com/m/paranorman/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ئیش=[[ڕاتن تۆمەیتۆز|Rotten Tomatoes]]|بڵاوکەرەوە=[[Fandango Media]]}}</ref> سەرکەوتنی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستھێنا بە کۆکردنەوەی ١٠٧ ملیۆن دۆلار لە ھەموو جیھان، ئەمەش لەوکاتەی بووجەی فیلمەکە تەنیا ٦٠ ملیۆن دۆلار بوو.<ref name="Boxofficemojo1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ParaNorman|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?id=paranorman.htm|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Knight">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://collider.com/travis-knight-paranorman-laika-interview/ | سەردێڕ=Travis Knight (President & CEO of LAIKA) Talks PARANORMAN, Audience Reactions to the Film, Laika’s Future Plans, and More at the VES Awards | بڵاوکەرەوە=Collider | ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> فیلمەکە پاڵێوراوکرا بۆ ساڵی خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.paranorman.com}} * {{IMDb title|1623288|پارانۆرمان}} * {{AllMovie title|551673|پارانۆرمان}} * {{Rotten Tomatoes|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Metacritic film|paranorman|پارانۆرمان}} * {{Mojo title|paranorman|پارانۆرمان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|ترسناک|ھۆڵیوود|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|ParaNorman}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون]] [[پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە کۆمیدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ کە تەکنیکی جووڵەی وەستانیان تێدایە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە زۆمبییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە منداڵەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە گڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەروونییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سام فێڵ]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن بریۆنەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٧١٠ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئۆریگن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە هاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی کۆمپانیای لایکا]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە جادووگەری]] pcu9oxx62dpbna482zj96piyeo0wqx0 0 167743 1687324 1664301 2026-10-15T05:47:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687324 wikitext text/x-wiki {{Infobox weapon |name = زولفەقار | image = [[پەڕگە:Zolfaghar_missile.jpg|300px|بێچوارچێوە]] |caption = |type = مووشەکی بالیستیکیی ڕووبەر بۆ ڕووبەر |service = ٢٠١٧–ئێستا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zolfaghar|ناونیشان=https://missilethreat.csis.org/missile/zolfaghar/|وێبگە=Missile Threat|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> |length = ١٠٫٣ م |diameter = ٠٫٦ م |is_missile=yes | image_size = ٢٧٠ |vehicle_range = ٧٠٠ ک. م |filling = |CEP=کەمتر لە ١٠٠ م |platform=مووشەک ھاوێژی بزۆک |yield = |engine= پتەو (تاک قۆناغ) |guidance = |accuracy = |speed = |weight = |payload_capacity = |manufacturer = ئێران |unit_cost = |used_by = ئێران }} '''مووشەکی بالیستیکیی زولفەقار''' ({{بە فارسی|موشک بالستیک ذوالفقار}}) موشەکێکی مەودا ناوەند،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran fires at militants in Syria in first use of mid-range missiles in 30 years|ناونیشان=http://www.haaretz.com/middle-east-news/iran/1.796422|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=Haaretz.com|agency=Haaretz|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170618203414/http://www.haaretz.com/middle-east-news/iran/1.796422|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زەوی بە زەوی، لارھاویشت و یەک قۆناغییە، کە دەتوانێت لە مەودای ٧٠٠ کیلۆمەترییەوە ئامانجەکانی بپێکێت. موشەکی زولفەقار سەربە خێزانی موشەکی فاتیحە کە وردترین مووشەکی ئێرانییە. موشەکی فاتیح لە چەند جۆر بە مەودای ٣٠٠بۆ٥٠٠ کیلۆمەتری دروستکراوە و ھەروەھا لەم مۆدێلە، جۆرەکانی دەریایی بە ناوی «خەلیج فارس» و «ھورمز» دروستکراوە کە توانای بڕینی ٣٠٠ کیلۆمەتریان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zolfaghar – Missile Defense Advocacy Alliance|ناونیشان=https://missiledefenseadvocacy.org/missile-threat-and-proliferation/todays-missile-threat/iran/zolfaghar/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> کۆماری ئێسلامی ئێران لەسەرەتای دەیەی ١٣٨٠وە بە بەرھەمھێنانی نەوەی یەکەم موشەکەکانی فاتیح١٠٠، خاوەنی موشەکی بالیستی کۆرت مەودا بووە کە مەودای نزیکەی ٢٠٠ کیلۆمەترە. مووشەکی بالیستیکیی زولفەقار یەکەم مووشەکی مەودا ناوەند لەوەتەی ٣٠ ساڵ لە ھێرشی مووشەکی ٢٠١٧ بۆ دەیرەلزۆر بەکار ھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=وردەکاریی ھێرشی مووشەکی سوپا/ مووشەکی قیام و زولفەقار لەسەر تیرۆریستان|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/22070/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=Mehr News Agency|agency=ئاژانسی ھەواڵی مێھر|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Zolfaghar (missile)}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:مووشەکە بالیستیکییەکان]] [[پۆل:مووشەکی بالیستیکیی کورت مەودا]] [[پۆل:مووشەکی بالیستیکیی ناوەند مەودا]] tby7khmluv5d99hra1t8n8dmhrpfcz7 0 169367 1687459 1405534 2026-10-15T10:39:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687459 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە | وێنە = HitmansBodyguard.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = پاتریک ھیوز | بەرھەمھێنەر = مارک گیڵ، جۆن تامپسۆن | نووسین = تۆم کۆنەر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = ئاتڵی ئۆرڤەرسۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = جەیک ڕۆبێرتس | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = سەمیت ئینتەرتەیمێنت | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی ئابی ٢٠١٧ | ماوەی فیلم = ١١٨ خولەک | وڵات = [[ئەمریکا]] | زمان = [[ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٣٠–٦٩ میلیۆن دۆلار | داھات = ١٨٠٬٦ میلیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Hitman's Bodyguard}}) فیلمێکی ئەکشن و کۆمێدیی ئەمریکییە، لەلایەن پاتریک ھیوز دەرھێنراوە، ئەستێرەکانی فیلمەکە [[ڕایەن ڕێینۆڵدز]]، [[ساموێل ئێل. جاکسن]]، [[گاری ئۆڵدمن]]، و [[سەلما ھایێک]]. فیلمەکە باسی پاسەوانێک (ڕێینۆڵدز) دەکات، کە دەبێت بکوژێکی پیشەگەری تاوانبارکراو (جاکسن) بپارێزێت، لە کاتی ڕێگادا بۆ شایەتیدان لە دادگای تاوانی نێودەوڵەتی. پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠١٧ لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە، و لە سەرتاسەری جیھاندا ١٨٠ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە. فیلمەکە بیروڕای تێکەڵی وەرگرت، لەگەڵ ڕەخنەکان لە نمایش و پەیوەندیی ڕێینۆڵدز و جاکسن، ھەروەھا زنجیرەی ئەو بزووتنەوەیە بەڵام ڕەخنەیان لە کلێشە و لەسێدارەدان گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://editorial.rottentomatoes.com/article/the-hitmans-bodyguard-misses-the-mark/|سەردێڕ=The Hitman's Bodyguard Misses the Mark|یەکەم=Jeff|دوایین=Giles|وێبگە=[[Rotten Tomatoes]]|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> پاشکۆی ئەم فیلمە وا بڕیار لە ساڵی ٢٠٢١ بڵاوبکرێتەوە بەناوی The Hitman's Wifi Bodyguard. == چیرۆک == مایکڵ پڕایس (ڕێینۆلدس) ژیانێکی ڕێک و پێک دەژی وەک پاسەوانێکی ھەڵبژاردە لە بەڕیتانیا، تا ئەو کاتەی بریکار تاکاشی کورۆساوا لە سەعاتەکەی تیرۆر دەکرێت. پاش دوو ساڵ، پڕایس شەرمێکی زیندوو پەیدا دەکات بۆ پاراستنی جێبەجێکارانی کۆمپانیاکانی ئالودەبوونی ماددە ھۆشبەرەکان لە لەندەن. ھاوکات ڤلادیسلاڤ دۆخۆڤیچ (ئۆڵدمان) کە دیکتاتۆرێکی دڵڕەقی بێلاڕووسییە، لە دادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا دادگاییی تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دەکات. == ڕۆڵەکان == * [[ڕایەن ڕێینۆڵدز]] بە ڕۆڵی مایکڵ پڕایس * [[ساموێل ئێل. جاکسن]] بە ڕۆڵی دارویس * [[گاری ئۆڵدمن]] بە ڕۆڵی ڤلادیسلاف * [[سەلما ھایێک]] بە ڕۆڵی سۆنیا * ئیلۆدی یانگ بە ڕۆڵی ئەمیلا * کریستی میشێل بە ڕۆڵی ڕەبێکا ھار == بەرھەمھێنان == لە ئایاری ٢٠١١، میدیای سکایدانس لەلایەن دەیڤد ئێڵیسۆنەوە، دەقی ئەکشنی پاسەوانی تایبەتی بکوژەکەی لەلایەن تۆم ئۆکۆنەر وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kroll|یەکەم١=Justin|سەردێڕ=Skydance nabs ‘The Hitman’s Bodyguard’|ناونیشان=https://variety.com/2011/film/news/skydance-nabs-the-hitman-s-bodyguard-1118037605/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دەقەکە لە باشترین پێڕستی ڕەشی ساڵی ٢٠١١ بوو، بۆ سیناریۆ بێ بەرھەمەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Finke|یەکەم١=Nikki|سەردێڕ=The Black List 2011: Screenplay Roster|ناونیشان=https://deadline.com/2011/12/the-black-list-2011-screenplay-roster-204025/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Deadline.com|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> لەکاتێکدا کە لە بنەڕەتدا بە نیاز بوو دراما بێت، دەقەکەی دوو ھەفتە کاری بە سەر دووبارە نووسینەوەی «شێتانە»دا کرد، بۆ ئەوەی بگۆڕدرێت بە کۆمیدیاپێش چەند ھەفتەیەک لە وێنەگرتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vice.com/en_us/article/qv8ddm/ryan-reynolds-and-samuel-l-jackson-are-your-new-favorite-buddy-comedy-duo|سەردێڕ=Ryan Reynolds and Samuel L. Jackson Are Your New Favorite Buddy Comedy Duo|ئیش=[[Vice Media]]|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥، (ڕایەن ڕێینۆڵدز، ساموێل ئێڵ جاکسن، گاری ئۆڵدمن) لەو فیلمەدا نمایش کران، کە لە دەرھێنانی جێف وادلۆ بۆ فیلمە میلینیۆمەکان دەبێت، بەرھەمھێنەرەکان مارک گیل و جۆن تۆمپسۆن و مات ئۆتۆڵ و لەی وێلدۆن،<ref name=Nov2015THR>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Siegel|یەکەم١=Tatiana|سەردێڕ=Ryan Reynolds, Samuel L. Jackson, Gary Oldman to Star in 'Hitman's Bodyguard' (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/hitmans-bodyguard-ryan-reynolds-samuel-836993|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٦ لە فیلمی (ئیلۆدی یەنگ) و سەلما ھایێکدا نوێنەرایەتیی ئێلۆدی یەنگ کرا، کە لەلایەن ڵایۆنسگەیت لە ئەمریکا دابەش دەکرێت، ڕۆژی ٩ی ئایاری ٢٠١٦ ھەواڵی ئەوە درا،<ref name=Feb2016D>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fleming|یەکەم١=Mike Jr|سەردێڕ=Ryan Reynolds’ 1st Post-‘Deadpool’ Pic ‘Hitman’s Bodyguard’ Adds Elodie Yung, Salma Hayek, Sam Jackson, Gary Oldman|ناونیشان=https://deadline.com/2016/02/ryan-reynolds-hitmans-bodyguard-samuel-jackson-gary-oldman-elodie-yung-salma-hayek-1201707597/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ئیش=Deadline.com|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٦|زمان=en-US}}</ref> کە وادلۆ لە دەرەوەی فیلمەکە ڕایگەیاندووە و پاتریک ھیوز فیلمەکەی واژۆکردووە. == پێشوازی == پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە ٧٥٬٥ میلیۆن دۆلاری لە ئەمریکا و کەنەدا و ١٠٥٬١ میلیۆن دۆلار لە ناوچەکانی دیکە کۆکردەوە، بە بڕی ١٨٠٬٦ میلیۆن دۆلار لە جیھاندا، بە بەراورد بە بودجەی بەرھەمھێنان کە ٣٠ میلیۆن دۆلار بوو.<ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=hitmansbodyguard.htm|سەردێڕ=The Hitman's Bodyguard (2017)|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> لە ئەمریکای باکوور، پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠١٧ لە تەنیشت لۆگان لاکی ئازادکرا،<ref name=preview>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thewrap.com/hitmans-bodyguard-logan-lucky-box-office/|سەردێڕ=‘Hitman’s Bodyguard’ and ‘Logan Lucky’ Unlikely to Boost Box Office This Weekend|ئیش=[[TheWrap]]|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> چاوەڕوان دەکرا لە کۆتاییی ھەفتەی کردنەوەیدا ١٧–٢٠ میلیۆن دۆلار لە ٣٣٥٠ شانۆکۆژی تێکەوتبێت، فیلمەکە لە یەکەم ڕۆژی خۆیدا بڕی ٨ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە (لە نێویاندا ١٬٦٥ میلیۆن دۆلار لە پێشدیمەنی شەوی پێنجشەممە) بوو.<ref name="opening">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2017/08/channing-tatum-ryan-reynolds-weekend-box-office-hitmans-bodyguard-logan-lucky-annabelle-creation-1202151679/|سەردێڕ=Looking Under ‘Logan Lucky’s Hood As ‘Hitman’s Bodyguard’ Stands Tall With $21M Opening|یەکەم=Anthony|دوایین=D'Alessandro|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە وێبگەی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندیی ڕێژەی ٤٣٪ی وەرگرت، بە پشت بەستن بە ٢١٨ پێداچوونەوە، بە تێکڕای ڕێژەی ١٧٬٥/١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2017/08/hitmans-bodyguard-logan-lucky-annabelle-creation-august-box-office-opening-1202152509/|سەردێڕ='Hitman’s Bodyguard’ Flexes Muscle With $21M+ Opening During Sleepy Summer.Weekend|یەکەم=Anthony|دوایین=D'Alessandro|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> کۆدەنگیی ڕەخنەییی وێبگەکە دەڵێت: بەزۆری ھێز بۆ کۆمیدی دەست ناکەوێت لە فیلمەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکیییەکان == * {{وێبگەی فەرمی}} * {{IMDb title|1959563}} * {{Rotten Tomatoes|the_hitmans_bodyguard}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|لەندەن|کۆمیدیا|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە هاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییە پۆلیسییە تاوانکارییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پاسەوانەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کوشتنی گرێبەست]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پاتریک ھیوز]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ئاتلی ئۆرڤارسۆنەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمستەردام داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری لاھای داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمستەردام وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بولگاریا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە بولگارییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ھۆڵەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی نو ئیمەیج]] gwg0qecmodbj2nftukatq9dwigd4zbt 0 170711 1687199 1525742 2026-10-14T22:37:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەڕەنسا-کۆلکە) 1687199 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox protected area | name = Parc amazonien de Guyane | alt_name = پارکی گویانا لە ئەمازۆن | iucn_category = | photo = | photo_alt = | photo_caption = | photo_width = | map = | relief = ١ | map_alt = | map_caption = | map_width = | location = | nearest_city = | coordinates = {{coord|2|50|18|N|53|46|20|W|display=inline, title}} | area = ٢٠٬٣٠٠ کیلۆمەتر دووجا (٧٬٨٣٨ میل چوارگۆشە) | established = ٢٧ شوباتی ٢٠٠٧ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | world_heritage_site = | url = https://web.archive.org/web/20100315223358/http://www.parc-guyane.gf/accueil.php }} '''پارکی گویانا لە ئەمازۆن''' (بە [[فەڕەنسی]]: Parc amazonien de Guyane) گەورەترین باخچەی سرووشتی [[فەڕەنسا]]یە و دروستکراوە بە ئامانجی پاراستنی بەشێکی دارستانی ئەمازۆن کە کەوتووەتە [[گویانای فەڕەنسی]] و ٤١٪ی ھەرێمەکە پێکدەھێنێت. پارکەکە گەورەترینە لە فەڕەنسا و [[یەکێتیی ئەورووپا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.parc-amazonien-guyane.fr/le-parc-amazonien-de-guyane/carte-identite/|سەردێڕ=Qu’est ce que le Parc amazonien de Guyane ?|زمان=fr|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170531134114/http://www.parc-amazonien-guyane.fr/le-parc-amazonien-de-guyane/carte-identite/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و یەکێکە لە گەورەترینەکانی جیھان. لە توانادا نییە لە ڕێگای ئاوەوە یان ھەر ڕێگایەکی دیکە بچیتە سەر باخچەکە جگە لە فڕۆکە یان بەلەمی بچووک. باخچەکە نزیکەی ٢٠٬٣٠٠ کیلۆمەتر دووجا دەبێت لە ڕووی ڕووبەرەوە بەڵام بە ناوچەی دەورووبەرییەوە دەگات بە نزیکەی ٣٣٬٩٠٠ کیلۆمەتر دووجا لە دارستانی باراناوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.parc-guyane.gf/documents_pdf/communique_creation_parc.pdf |سەردێڕ= Online creation decree |زمان= fr |ڕێکەوتی سەردان= ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20120301211302/http://www.parc-guyane.gf/documents_pdf/communique_creation_parc.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئازاری ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&nbsp;{{small|(120&nbsp;KB)}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Parc amazonien de Guyane}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} 9ia9zrpqkxczk1hxuxauvoqtov7h2bu 0 171084 1687124 1405403 2026-10-14T19:36:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687124 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | leader1_title = سکرتێری گشتی | leader1_name = یێلینا ستاسۆڤا {{small|(یەکەم st; ١٩١٧–١٩١٨)}}{{ھن}}[[میخائیل گۆرباچۆڤ]] {{small|(دوایین؛ ١٩٨٥–١٩٩١)}} | colorcode = {{حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤییەت/meta/color}} | slogan = {{nowrap|"[[کرێکارانی جیھان یەک گرن!|Пролетарии всех стран, соединяйтесь!]]"{{ھن}}{{small|("کرێکارانی جیھان یەک گرن!")}}}} | anthem = {{center|"''''[[The Internationale|Internatsional]]''"{{ھن}}("The Internationale")}}{{parabr}}[[پەڕگە:Internationale orchestral arrangement.ogg|200px|center]]{{parabr}}{{center|"[[Hymn of the Bolshevik Party|Gimn partii bol'shevikov]]''"{{ھن}}("Hymn of the Bolshevik Party"){{ھن}}{{small|(unofficial, 1939–52)}}}} | native_name = Коммунистическая партия Советского Союза | name = {{nowrap|حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤییەت}} | abbreviation = CPSU/KPSS | logo = [[پەڕگە:КПСС.svg|150px]] | headquarters = [[مۆسکۆ]]، گۆڕەپانی ستاڕایا، ٤ | founded = {{start date and age|1917|5|df=yes}} | dissolved = {{end date|1991|11|06|df=yes}} | founder = [[ڤلادیمیر لێنین]] | newspaper = ''[[پراڤدا]]'' | ideology = [[کۆمۆنیزم]]{{ھن}}[[مارکسیزم-لێنینیزم]]{{ھن}}{{small|(لەوەتەی١٩٢٩)}} | position = [[تەواو چەپ]] | international = [[نێودەوڵەتی دووەم]] {{small|(١٩١٢–١٤)}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.marxists.org/glossary/events/c/congress-si.htm#1912 |سەردێڕ=2nd International Congress of Brussels, ١٨٩١ |وێبگە=www.marxists.org}}</ref>{{ھن}}[[کۆمۆنیست جیھانی]] {{small|(١٩١٩–٤٣)}}{{ھن}}[[کۆمینفۆرم]] {{small|(١٩٤٧–٥٦)}} | predecessor = {{nowrap|[[بۆلشێڤیک|بۆلشێڤیکەکان]] لە [[پارتی کرێکارانی سۆشیال دیموکراتی ڕووسیا]]}} | successor = {{nowrap|[[پارتی کۆمۆنیستی فیدراسیۆنی ڕووسیا]]}} | youth_wing = [[کۆمسومووڵ]] و پێشەنگەکان | colours = [[سوور]] | country = یەکێتیی سۆڤیەت | membership = ١٩ ملێون کەس(١٩٨٦) | website = }} '''حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت''' ({{بە ڕووسی|Коммунистическая партия Советского Союза}})، پارتی سیاسی دامەزرینەر و بەرێوەبەری ڕووسیای سۆڤیەت و یەکێتی سۆڤیەت بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Communist Party of the Soviet Union {{!}} History, Beliefs, Leaders, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Communist-Party-of-the-Soviet-Union|وێبگە=Encyclopedia Britannica|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|زمان=en}}</ref> حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت [[ڕژێمی تاک حیزبی]] لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] ھەتا ١٩٩٠ بوو، کاتێکەکە کۆنگرەی نوێنەرانی گەل ماددەی ٦ی دەستوور ١٩٧٧ی یەکێتیی سۆڤیەتی گۆڕی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=YIVO {{!}} Communist Party of the Soviet Union|ناونیشان=https://yivoencyclopedia.org/article.aspx/Communist_Party_of_the_Soviet_Union|وێبگە=yivoencyclopedia.org|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> حیزب لە ١٨٩٨ وەکو بۆلشێڤیکەکان دەستی پێ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Communist Party of the Soviet Union|ناونیشان=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CO%5CCommunistPartyoftheSovietUnion.htm|وێبگە=www.encyclopediaofukraine.com|بڵاوکەرەوە=Encyclopedia of Ukraine|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|زمان=en}}</ref> حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت، حیزبی کۆمۆنیست لەسەر بنەمای دیموکراتی کۆبوونەوەی دەسەڵات لە ناوەند بوو. == مێژوو == === ناوەکان === * ١٩١٧–١٩١٨ :حیزبی سۆشیال دیموکراتی کرێکارانی ڕووسی * ١٩١٨–١٩٢٥ :حیزبی کۆمۆنیستی ڕووسیا * ١٩٢٥–١٩٥٢: حیزبی کۆمۆنیستی ھەموو یەکێتی * ١٩٥٢–١٩٩١: حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتیی سۆڤیەت == دەربارەی حیزب == حیزبی کۆمۆنیستی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٠٢ دامەزرا، ئەم دامەزراندنە گشتی نەبوو، بەڵام لە ساڵی ١٩١٢ لەژێر ناوی حیزبی بەلشەفیک ڕاگەیەندرا کە [[ڤلادیمێر لینین]] سەرۆکایەتی دەکرد، دوای [[شۆڕشی بۆلشێڤیکەکان|شۆڕشی بەلشەفیک]] لە ساڵی ١٩١٧ ناوەکەی بوو بە حیزبی کۆمۆنیستی ڕووسیا، و دوای دامەزراندنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٢٢ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ حیزبی کۆمۆنیستی سۆڤیەت، بە سەرۆکایەتی ڤلادیمێر لینین، لە ساڵی ١٩٩١ ڕووخانی یەکێتیی سۆڤیەت ڕاگەیاندرا و پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیەت ھەڵوەشایەوە و لە شوێنی پارتی کۆمۆنیستی ڕووسیا لە ساڵی ١٩٩٣ دامەزرا. == دامەزراندن == حیزبەکە لە ڕاستیدا لە ساڵی ١٩٠٣ی زایینی دامەزرا دوای ئەوەی [[پارتی کرێکارانی سۆسیال دیموکراتی ڕووسیا]] دابەش بوو بۆ زۆرینە بەلشەفی و کەمینەیەک بە ناوی [[مێنشێڤیک|مێنشەفییەکان]]، بەڵام وەک پارتێکی سەربەخۆ و فەرمی دەرنەکەوت تا ساڵی ١٩١٢ نەبێت دوای ئەوەی بەلشەفییەکان لەلایەن لینینەوە لە پارتەکە جیابوونەوە. == سەردەمی دەسەڵات == حیزبەکە توانی دەست بەسەر ڕووسیادا بگرێت دوای سەرکەوتنی شۆڕشی ڕووسیا لە ساڵی ١٩١٧ بە سەرۆکایەتی لینین، دوای ئەوە دامەزراندنی یەکێتیی سۆڤیەتی لەسەر خاکی ڕووسیا ڕاگەیاند لە ساڵی ١٩١٧. لە ئەنجامدا شەڕی ناوخۆیی ڕووسیا لە ساڵانی ١٩١٨–١٩٢١ سەریھەڵدا، دوای کۆتایی ھاتنی شەڕی ناوخۆ، حیزبەکە توانی دانپێدانانێکی نێونەتەوەیی بۆ دەوڵەتە گەنجەکەی بەدەستبھێنێت، ئەمەش ڕژێمی قەیسەرییەتی لە ڕووسیا لەناوبرد و یەکێتیی سۆڤیەت و کۆمارەکانی یەکیانگرت. == سەردەمی لاوازی == حیزبەکە پاش داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت و پارچەپارچەبوونی بۆ چەند وڵاتێک لە ساڵی ١٩٩١دا ھەڵوەشایەوە و لە ئێستادا ئەم حیزبە بوونی نییە، تەنیا ئەوە نەبێت کە ژمارەیەک لە پیاوەکانی لەژێر ئاڵای حیزبی کۆمۆنیستی ڕووسیادا پەیوەست بوونە. == سەرکردەکانی حیزب == سەرکردەکانی پارتی بەلشەفیک (١٩٠٣–١٩١٨)، حیزبی کۆمۆنیستی ڕووسیا (١٩١٨–١٩٢٥) کە بوو بە حیزبی کۆمۆنیستی سۆڤیەت (١٩٢٥–١٩٩١): * ١٩٠٣–١٩٢٤: [[لێنین|ڤلادیمێر ئیلیچ ئیلینۆڤ]] (نازناو: [[لێنین|لینین]]). * ١٩٢٢–١٩٥٣: [[ستالین|جۆزێف ڤیساریۆنۆڤیچ دژوگاشڤیلی]] ([[ستالین]]) (سکرتێری گشتی). * ١٩٥٣–١٩٦٤: [[نیکیتا خروشچۆڤ|نیکیتا سێرگیڤیچ خرۆشۆڤ]] (سکرتێری یەکەم). * ١٩٦٤–١٩٨٢: [[لیۆنید برێژنێڤ|لیۆنید ئیلیچ برێژنێڤ]] (لە ساڵی ١٩٦٦ەوە سکرتێری گشتی بوو). * ١٩٨٢–١٩٨٤: [[یووری ئەندرۆپۆڤ]] (سکرتێری گشتی). * ١٩٨٤–١٩٨٥: [[کۆنستانتین چیرنینکۆ|کۆنستنتین چێرنێنکۆ]]. * ١٩٨٥–١٩٩١: [[میخائیل گۆرباچۆڤ|میخائیل سێرگیڤیچ گۆرباچۆڤ]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٨ی ٩ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|یەکێتیی سۆڤیەت|ڕووسیا|مێژوو|سۆشیالیزم|کۆمۆنیزم|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|شەڕی سارد|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Communist Party of the Soviet Union}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمۆنیزم]] [[پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت]] [[پۆل:بلۆکی ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکان]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:مارکسیزم-لێنینیزم]] [[پۆل:ئایدۆلۆژیای حیزبی کۆمۆنیستی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:حیزبەکانی سیستەمە تاک حیزبییەکان]] jr3n4i4myropb7k7fjsxhje7gnvfcfd 3 171678 1687148 1676443 2026-10-14T20:27:54Z Sakura emad 42467 /* دەروازەی ئایین */ وەڵامدانەوە 1687148 wikitext text/x-wiki <!--test---> {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 7 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == دەروازەی ئایین == سڵاو ساکورای بەڕێز، ڕاستییەکەی دوودڵ بووم لە گواستنەوەی دەروازەکە، بەڵام ئێستا دەمهەوێ بزانم کاتێک ناوی دەروازەیەک بە هەڵە دانراوە، چۆنی دەگوازیتەوە؟ ‎[[بەکارھێنەر:گرووپی قوتابخانە|<span style="font-family:Segoe print; color: #DA1884; font-size:13px;">'''ڕی ڕا'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:گرووپی قوتابخانە|<span style="color:#FBAED2">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٧، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] لە وتووێژی خۆت وەڵامم بۆت نووسی لەوێ با درێژە بە باسەکە بدەین : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣١، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::تاقيكردنةوة [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٧، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) r6i18fd835sw8o64ytz9audcvonwl7o 0 172736 1687446 1405531 2026-10-15T10:37:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە) 1687446 wikitext text/x-wiki '''پاساو'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=تاڵەبانی|یەکەم=نووری|سەردێڕ=فەرھەنگی قانوونی|بڵاوکەرەوە=ئەکادیمیای کوردی|ساڵ=٢٠١٣|شوێن=ھەولێر}}</ref> جۆرێک [[بەرەڤانی|بەرەڤانییە]] لە [[دۆسیە|دۆسیەکاندا]] بەم شێوەیە کە کەسی داوالەسەر کە دەستی چووە بە [[تاوان|تاواندا]] بانگەشە دەکا تووشی تاوان ھاتنی بە قازانجی کۆمەڵگا یان بۆ پشتیوانی لە مافێکی زۆر گرنگ (کە لە ناڕەوابوونی تاوانەکە قورسترە) بووە و، بەم بۆنەوە ھەڵە و ناڕەوای نەکردووە. بۆ نموونە، مرۆڤ کوشتن تاوانە، بەڵام ئەگەر کوشتنەکە بۆ پاراستنی خۆ بووبێ، ئەوە ئیتر تاوان نییە. پاساو و [[بیانوو]] لێک جیاوازن. پێچەوانەی پاساو، بیانوو ئەو شێوە بەرەڤانییەیە کە حاشا لە تاوانەکە ناکا، بەڵکوو ئەوە دەسنیشان دەکا کە گەرچی تاوانەکە کراوە و لە باری کۆمەڵایەتیشەوە نەخوازراوە، بەڵام سزادانی تۆمەتبارەکە لەگەڵ ئەخلاقدا ناگونجێ، چونکە بۆ نموونە، شێتە، یا مناڵە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Justification (jurisprudence)|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Justification_(jurisprudence)&oldid=945342183|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|یاسا}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:چەمکەکانی یاسا]] 0czisaga1jo0ujrjuw5wm9kadkng3ih 0 173539 1687234 1544913 2026-10-15T01:34:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1687234 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارێزگاکانی سووریا''' لە چواردە پارێزگا پێکھاتوون کە ھەندێجار [[پارێزگای خەتای]] و [[بەرزایییەکانی جۆلان]] کە وڵاتانی تورکیا و ئیسرائیل داگیریان کردووە، لە پارێزگاکانی سووریادا حیساب دەکرێن. {{Syria Capital Cities Labelled Map|float=left}} == پێرست == {| class="wikitable sortable" |- !ناوی پارێزگا !ڕووبەر{{ھن}}(km²) !ژمارەی دانیشتووان{{ھن}}(٢٠١٠) !چڕیی دانیشتووان{{ھن}}(km²) !ھەرێمەکان !class=unsortable|پێشانگا !class=unsortable|جێگە |- | [[پارێزگای حەلەب]] | ١٨٬٥٠٠ | ٤٬٦٠٠٬١٦٦ | ٢٤٨٫٦٥ | ٨ | [[پەڕگە:Aleppo nights k.jpg|120px]] | [[پەڕگە:SyriaAleppo.PNG|105px]] |- | [[پارێزگای ڕەققە]] | ١٩٬٦١٦ | ٩١٩٬٠٠٠ | ٤٦٫٨٤ | ٣ | [[پەڕگە:ArRaqqahRoofTops.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:Ar-Raqqah-map.png|105x105px]] |- | [[پارێزگای سووەیدا]] | ٥٬٥٥٠ | ٣٦٤٬٠٠٠ | ٦٥٫٥٨ | ٣ |[[پەڕگە:As Suwayda's town square.jpg|120px]] | [[پەڕگە:SyriaAsSuwaida.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای دیمەشق]] | ١٬٥٩٩ | ٢٬٢١١٬٠٤٢ | ١٨٬٢٧٣٫٠٧ | ١ | [[پەڕگە:Damascus by night.JPG|120px]] | [[پەڕگە:Damascus-map.png|105x105px]] |- | [[پارێزگای دەرعا]] | ٣٬٧٣٠ | ٩٩٨٬٠٠٠ | ٢٦٧٫٦٥ | ٣ | [[پەڕگە:Syria bosra theater.jpg|120px]] | [[پەڕگە:Dara-map.png|105px]] |- | [[پارێزگای دێرەزۆر]] | ٣٣٬٠٦٠ | ١٬٢٠٠٬٥٠٠<ref name="al-Zour">[http://www.citypopulation.de/Syria.html Population of al-Zour]</ref> | ٣٦٫٣١ | ٣ | [[پەڕگە:Bridge of Deir ez-Zor, over Euphrates river, in Syria.JPG|120px]] | [[پەڕگە:Dayr-az-Zawr-map.png|105px]] |- | [[پارێزگای حەما]] | ٨٬٨٨٣ | ١٬٥٩٣٬٠٠٠ | ١٧٩٫٣٣ | ٥ | [[پەڕگە:Hama, Syria.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:SyriaHama.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای حەسیچە]] | ٢٣٬٣٣٤ | ١٬٢٧٢٬٧٠٢ | ٥٥٫٥٤ | ٤ | [[پەڕگە:Tal hajar Quarter in AL-Hasakah.JPG|120x120px]] | [[پەڕگە:Al-Hasakah Map.png|105x105px]] |- | [[پارێزگای حومس]] | ٤٢٬٢٢٣ | ١٬٧٦٢٬٥٠٠ | ٤١٫٧٤ | ٦ | [[پەڕگە:Homs syria3.JPG|120x120px]] | [[پەڕگە:Humus Valiliği.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای ئیدلیب]] | ٦٬٠٩٧ | ١٬٤٦٤٬٠٠٠ | ٢٤٠٫١١ | ٥ | [[پەڕگە:Idlib2.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:SyriaIdlib.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای لازقیە]] | ٢٬٢٩٧ | ١٬٢٧٨٬٤٨٦ | ٥٥٦٫٥٨ | ٤ | [[پەڕگە:Lattakia,centre.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:SyriaLatakia.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای قونەیترە]] | ١٬٨٦١ | ٨٧٬٠٠٠ | ٤٦٫٧٤ | ٢ | [[پەڕگە:Qunaitra.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:Quneitra-map.png|105x105px]] |- | [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] | ١٨٬٠٣٢ | ٢٬٨٣١٬٧٣٨ | ١٥٧٫٠٣ | ٩ | [[پەڕگە:Alzabadani.JPG|120x120px]] | [[پەڕگە:SyriaRifDimasq.PNG|105x105px]] |- | [[پارێزگای تەرتووس]] | ١٬٨٩٢ | ٧٨٥٬٠٠٠ | ٤١٤٫٩٠ | ٥ | [[پەڕگە:Boats on Tartus boat harbor.jpg|120x120px]] | [[پەڕگە:Tartus-harita.png|105x105px]] |- |} '''پایتەخت''' {| class="wikitable unsortable" |- !ناوەند !ڕووبەر{{ھن}}(km²) !ژمارەی دانیشتووان{{ھن}}(٢٠١٠) !چڕیی دانیشتووان{{ھن}}(km²) !ئاڵا !دابەشکاریی کارگێڕیی |- | [[دیمەشق]] | ١٠٥ | ١٬٧١١٬٠٠٠ | ١٦٠٫٠٠ | [[پەڕگە:Flag of Syria.svg|120px]] | [[پەڕگە:Syr map.PNG|110px]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگاکانی سووریا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|سیاسەت|سووریا}} {{پۆلی کۆمنز|Governorates of Syria}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی سووریا|*]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکارییەکانی سووریا]] [[پۆل:پارێزگا]] 6ov226mgw4yystijnaoecl0r7vzfr79 0 175329 1686986 1405368 2026-10-14T13:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1686986 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q191027|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، شوێنی کارکردن، قوتابیی، زمانی زگماکی، خوشک و برا، ڕووداوە بەرچاوەکان، پۆستەکان، پاڵێوراوە بۆ، دانیشتووی}} '''پاتریشیا نیل''' (٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٢٦–٨ی ئابی ٢٠١٠) خانمەکتەری شانۆ و فیلمی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. زیاتر بەو ڕۆڵگێڕانەی بە کارەکتەری ھێلینی بێوەژن لەکاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] لە فیلمی (''The Day the Earth Stood Still)'' ناوبانگی دەرکرد. ئەو یەکێکە لە براوەکانی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Patricia Neal {{!}} Biography, Movies, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Patricia-Neal|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> پاتریشیا لە ساڵی ١٩٤٣، لە شانۆیەکی برۆدوەی بەناوی دەنگی کیسەڵەکە (''The Voice of the Turtle)'' بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەرێک دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٤٩ بۆ یەکەمینجار لە فیلمی ''جۆن ماری خۆشدەوێت'' (''John Loves Mary)'' لە پاڵ [[ڕۆناڵد ڕێیگن|ڕۆناڵد ڕیگن]] ڕۆڵی گێڕا. لە ساڵی ١٩٦٣، بەبەشداریکردنی بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ''ھود'' (''Hud)،'' پاتریشیا نیل بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Patricia Neal, an Oscar Winner Who Endured Tragedy, Dies at 84 (Published 2010)|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/08/09/movies/09neal.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Aljean|دوایین=Harmetz}}</ref> ھەروەھا بەھۆی ھەمان فیلمەوە خەڵاتی بافتای بەدەست ھێنا. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥، لە فیلمی (''In Harm's Way)'' دەرکەوت، کە بەم ھۆیەوە بووە براوەی خەڵاتی [[خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی]] بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی. نیل لە ٢ی تەممووزی ١٩٥٣، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆناڵد داھل ئەنجامدا،<ref name="knoxnews">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Aston-Wash, Barbara|نووسەر٢=Pickle, Betsy|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Knoxville friends mourn loss of iconic actress Patricia Neal|ناونیشان=http://www.knoxnews.com/news/2010/aug/08/knoxville-friends-mourn-loss-iconic-actress-patric|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100816112819/http://www.knoxnews.com/news/2010/aug/08/knoxville-friends-mourn-loss-iconic-actress-patric/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Knoxnews.com|df=mdy-all}}</ref> ئەوان بەیەکەوە بوونە خاوەنی پێنج منداڵ. دواتر لە ساڵی ١٩٦٢ نیل و داھل لەیەکتری جیابوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٣|سەردێڕ=Celebrity Corner|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?id=lBcMAAAAIBAJ&pg=4760,1914629&dq=felicity-crosland|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Knight-Ridder]]}}{{بەستەری مردوو|url=https://news.google.com/newspapers?id=lBcMAAAAIBAJ&pg=4760,1914629&dq=felicity-crosland |date=ئابی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2010/aug/09/patricia-neal-obituary|سەردێڕ=Patricia Neal: Obituary|نووسەر=Ronald Bergan|newspaper=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٠}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2010/aug/09/patricia-neal-obituary |date=ئابی ٢٠٢١}}</ref> پاتریشیا نیل لە ٨ی ئابی ٢٠١٠، بە نەخۆشی شێرپەنجەی سی کۆچی، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا دواییی کرد.<ref name="npr2010">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Actress Patricia Neal dies at age 84|ناونیشان=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=129076098|بڵاوکەرەوە=[[National Public Radio|NPR]]|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> بەر لە چوار لەوەی بمرێت ئەوا بووە کەسێکی [[کاتۆلیک]].<ref>[https://www.theglobeandmail.com/news/arts/movies/me-and-miss-neal/article1672190 Me and Miss Neal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827180035/http://www.theglobeandmail.com/news/arts/movies/me-and-miss-neal/article1672190/ |date=٢٧ی ئابی ٢٠١٠}}, ''The Globe and Mail'', August 13, 2010.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Patricia Neal|پاتریشیا نیل}} {{براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر|state=collapsed}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|شانۆ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٠]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ماساچووسیتس]] [[پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خەڵکی نۆکسڤیل، تێنێسی]] mu31ljw1b7nxs7olkzgsw92vmq5efkd 0 175868 1687122 1585430 2026-10-14T19:36:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687122 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|پارتەکەی تورکیا|پارتەکەی سووریا|‏پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (سووریا)}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی کۆمۆنیستی کوردستان{{ھن}}Partiya Komunistê Kurdistan (KKP) | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = [[محەممەد باران]] | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = | لجه = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٨٢ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = ماڵپەڕی ھەواڵی | باڵی١ = [http://www.dengekurdistan.de دەنگی کوردستان] | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[کۆمۆنیزم]]<br>[[ناسیۆنالیزمی کوردی]] |شوێنی_سیاسی = چەپی ڕادیکال | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = [[پەڕگە:Tr pck.gif|200px]] | ماڵپەر = http://partiyakomunistekurdistan.org{{ھن}}http://kurdistankomunistpartisi.com | وڵات = | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی کۆمۆنیستی کوردستان''' یان '''کەکەپە''' ({{بە کوردیی باکووری|Partiya Komunistê Kurdistan}}، {{بە تورکی|Kürdistan Komünist Partisi}}) پارتێکی سیاسیی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیست]]ی کوردەکانی [[باکووری کوردستان]]ە. پارتی کۆمۆنیستی کوردستان ئێستاکە بە دەستی [[محەممەد باران]] ڕێبەری دەکرێت. == مێژوو == ئەم پارتە لە ساڵی ١٩٨٢دا وەکوو لقی کوردستانی [[حیزبی کاری کۆمۆنیستییی تورکیا]] دامەزراوە. لە ساڵەکانی ناوێنی ١٩٨٠ ھەتا ١٩٨٢ لقی کوردستانی ئەم حیزبە لەژێر ناوی ڕێکخراوەی کوردستانی سەربەخۆ (بە تورکی: Kürdistan Özerk Örgütü; KÖÖ) چالاک بوو.<ref name="ڤالنسیا">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پرسی گەلی کورد: ھیوای وڵاتێکی ئازاد و ئاشتیخواز|ناونیشان=https://www.uv.es/charco/documentos/kurdos.htm|وێبگە=زانکۆی ڤالێنسیا|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=ئیسپانی}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٠دا پارتی کۆمۆنیتی کوردستان بوو بە حیزبێکی سەربەخۆ. بەپێی بەرنامەی پارتی کۆمۆنیستی کوردستان، ئامانجی ئەم پارتە دامەزراندنی ''کۆماری سۆسیالیستیی گەلی کوردستان''ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دەنگی کوردستان|ناونیشان=http://www.dengekurdistan.com/page.asp?ziman=eng&qor=1&sername=KKP|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.dengekurdistan.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607024946/http://www.dengekurdistan.com/page.asp?ziman=eng&qor=1&sername=KKP#top3-6}}</ref> ئەندامەکانی پارتی کۆمۆنیستی کوردستان وەکوو سینان چیفتیوورەک لە ساڵی ٢٠١١ لە دامەزراندنی [[پارتی ئازادی و سۆسیالیزم]] بەشدار بوونەتەوە. ڕۆژنامەی سەرەکیی پارتی کۆمۆنیستی کوردستان دەنگێ کوردستانە. پارتی کۆمۆنیستی کوردستان ھەروەھا خاوەنی کۆمیتەیەک لە وڵاتی [[ئەڵمانیا]]یە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.dengekurdistan.de/ دەنگێ کوردستان] {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٨٢]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:بزووتنەوە ڕزگاریخوازە ناسیۆنالیزمەکان]] 2pzl5o0mzfzas9f4fi2bv95haxcwhsr 0 176062 1687075 1405394 2026-10-14T16:39:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687075 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|‏پاسۆک}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی سۆسیالیستی کوردستان Partiya Sosyalîst a Kurdistan (PSK) | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = [[مەسعوود تەک]] | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = | لجه = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = [[کەماڵ بورکای]] | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٤ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = ٢٤٠<ref name="دادگای باڵا">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پارتی سۆسیالیستی کوردستان|ناونیشان=https://www.yargitaycb.gov.tr/icerik/1211/|وێبگە=پارێزەری گشتیی دادگای باڵای کۆمارێتی|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=tr|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> | ئایدۆلۆژیا = |شوێنی_سیاسی = چەپ | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = [[پەڕگە:Flag of Partiya Sosyalîst a Kurdistanê.png|200px]] | ماڵپەر = http://psk-riyaazadi.org | وڵات = | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی سۆسیالیستی کوردستان''' یان '''پەسەکە''' (بە [[تورکی]]: Kürdistan Sosyalist Partisi) پارتێکی سیاسیی کوردییە کە لە ساڵی ١٩٧٤ لە [[باکووری کوردستان]]دا دامەزراوەتەوە. پارتی سۆسیالیستی کوردستان وەرزێرەکانی چینی بندەست و ناوێن، چینی کرێکار، مەغازەداران و پێشەوەران، ڕۆشنبیران و کرێکارانای دیکە بەردەنگی خۆی دەزانێت.<ref name="کتێبخانەی کوردی ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پارتی سۆسیالیستی کوردستان|ناونیشان=http://www.kurdishlibrary.org/Kurdish_Library/SvenskaKB/Organisations_SWE/PSK_Tur.htm|وێبگە=کتێبخانەی کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080621091839/http://www.kurdishlibrary.org/Kurdish_Library/SvenskaKB/Organisations_SWE/PSK_Tur.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|زمان=tr|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> ھەروەھا سەبارەت بە کێشەی نەتەوەیی کورد لە سیستەمێکی [[فیدراسیۆنی]] بۆ چارەسەر کردنی ئەم کێشە پشتگیری دەکات.<ref name="دەنگی ئەمریکا ١">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=مەحموود|دوایین١=بۆزئەرسەڵان|سەردێڕ=خوازیاری بۆ داخستنی پارتییەکی کوردیی دیکە|ناونیشان=https://www.amerikaninsesi.com/a/bir-kurt-partisine-daha-kapatma-davasi/4796203.html|وێبگە=دەنگی ئەمریکا|بڵاوکەرەوە=وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=tr|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> پارتی سۆسیالیستی کوردستان بە دەستی [[کەماڵ بورکای]] دامەزراو. کەماڵ بورکای بە شێوەی خۆبەخش لە کۆنگرەی حەفتەم لە ساڵی ٢٠٠٣ حیزبەکەی بەجێھیشت.<ref name="ڕزگاری ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆتوبێژ لەگەڵ کەماڵ بورکای/سەعیدخان کورژ|ناونیشان=http://turkish.rizgari.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=611|وێبگە=ڕزگاری|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100210051637/http://turkish.rizgari.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=611|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٠|زمان=tr|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210051637/http://turkish.rizgari.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=611 |date=١٠ی شوباتی ٢٠١٠ }}</ref> ئامانجی سەرەکیی حیزبەکە گەیشتن بە دیموکراسییەکی نەتەوەیی، بۆ دڵنیابوون لە دامەزراندنی کۆمەڵگایەکی دیموکراسی و سۆسیالیستی کوردییە.<ref name="ڕزگاری ١"/> ئێستاکە [[مەسعوود تەک]] سکرێتێری گشتیی حیزبەکەیە.<ref name="کوردستان.نو ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئێمە ئیمڕۆژ ھەر وەکوو دوێنی لە فیدراسیۆن بەرگری دەکەین|ناونیشان=http://www.kurdistan.nu/psk/psk_bulten/mesud_tek_dha_ropotaj.htm|وێبگە=کوردستان.نو|زمان=tr|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080607133702/http://www.kurdistan.nu/psk/psk_bulten/mesud_tek_dha_ropotaj.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارتی سۆسیالیستی کوردستان (پەسەکە) وەکوو ڕێکخراوەیەکی نایاسایی دامەزراو و ھەر لە سەرەتای دامەزراندنەوە بە ماوەی ٤٢ ساڵ بە شێوەیەکی نایاسایی چالاکی کردووە.<ref name="دەنگی ئەمریکا ١"/> لە ساڵی ٢٠١٦دا وەزارەتی ناوخۆی تورکیا ئیزنیان بە بەڕێوەبەرانی پەسەکە دا کە بە شێوەیەکی ئاسایی چالاکی بکەن. بەڵام [[پارێزەری گشتیی دادگای باڵای کۆمارێتی]] بەڕێوەبەرانی حیزبی ھۆشیار کردەوە کە دەبێت وشەی کوردستان لە پاشگری ناوی حیزبەکە بسڕنەوە. سەرەڕای ئەم ھۆشیارکردنەوە بەڕێوەبەرانی حیزبەکە وشەی کوردستانیان نەسڕیوە. لە شوباتی ٢٠١٩دا پارێزەری گشتیی دادگای باڵای کۆمارێتی بەھۆی بەکارھێنانی وشەی [[کوردستان]] لە ناوی حیزبەکەیان لە دادگای دەستووری تورکیا خوازیاری داخستنی حیزبەکە بوون.<ref name="دەنگی ئەمریکا ١"/> == ژمارەی ئەندامەکان == بەپێی ئاماری فەرمی لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٠ ژمارەی ئەندامەکانی حیزبی سۆسیالیستی کوردستان ٢٤٠ کەس بووە.<ref name="دادگای باڵا">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پارتی سۆسیالیستی کوردستان|ناونیشان=https://www.yargitaycb.gov.tr/icerik/1211/|وێبگە=پارێزەری گشتیی دادگای باڵای کۆمارێتی|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=tr|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://psk-riyaazadi.org ماڵپەڕی ڕێیا ئازادی] * [https://kurdistan.nu/sv/ ماڵپەڕا کوردستان.نو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210315085555/https://kurdistan.nu/sv/ |date=١٥ی ئازاری ٢٠٢١ }} * [https://web.archive.org/web/20161220214455/http://www.rojawelat.net/ ڕۆژا وەڵات] {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٧٤]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] ak8l9d1euuzm5ilr3o3oed4w4qg7fx6 0 176068 1687123 1363546 2026-10-14T19:36:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687123 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|پارتەکەی سووریا|پارتەکەی تورکیا|‏پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (تورکیا)}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی کۆمۆنیستی کوردستان{{ھن}}Kurdistan Komonîst Partî (KKP) | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (سووریا).jpg|300px|]] | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = [[نەجمەدین مەلا عومەر]]<ref name="ھاوار ۱">[https://hawarnews.com/ar/160083336039451 ئاژانسی ھەواڵی ھاوار: ''مەلا عومەر: نابێت ئەو ھەڵەیە بکەین کە چەک ئاراستەی براکانمان بکەین'' (بە عەرەبی)، نووسراو لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = کارکەرێن جیهانێ یەکبن | دامەزراندن = ١٩٨٣ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = لقی ژنان | باڵی١ = هەڤگرتنا ژنێن کۆمۆنیستی کوردستان (هەژەکەکە) | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = |شوێنی_سیاسی = چەپی ڕادیکال | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }}'''پارتی کۆمۆنیستی کوردستان''' یان '''کەکەپە''' ({{بە کوردیی باکووری|Partiya Komunistê Kurdistan}}، {{بە عەرەبی|الحزب الشيوعي الکردستاني}}) پارتێکی سیاسیی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیست]]ی کوردەکانی [[ڕۆژاوای کوردستان]]ە. پارتی کۆمۆنیستی کوردستان لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوەتەوە و ئێستاکە بە دەستی [[نەجمەدین مەلا عومەر]] ڕێبەری دەکرێت.<ref name="هاوار ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لقی کەکەپە لە دربسیێ ڕێکخرا|ناونیشان=https://www.hawarnews.com/kr/haber/sax-kkp-li-dirbsiy-hat-vekirin-h1346.html|وێبگە=ئاژانسی هەواڵی هاوار|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=ku|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> پارتی کۆمۆنیستی کوردستان ئەندامی [[تەڤگەری کۆمەڵگای دیموکراتیک (سووریا)|تەڤگەری کۆمەڵگای دیموکراتیک]] (تەڤ-دەم) لە ڕۆژاوای کوردستانە.<ref name="بوویەر ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لە سێهەمین ساڵیادی شۆڕشی تەممووز: حیزبەکانی تەڤ-دەم خوازیاری قایمبوونی ڕزەکان و دووریکردن لە ئاوەزی چەوتەنگانەی حیزبایەتیی دەکەن|ناونیشان=https://buyerpress.com/?p=25552|وێبگە=دامەزراوەی بوویەر|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=ar|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://partyakomonistkurdistankkp83.wordpress.com بلۆگی پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (سووریا)] {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی سووریا]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٨٣]] [[پۆل:حیزبەکانی ڕۆژاوای کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی سووریا]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] f964f3s32aulabuhliyidcqpwaeso57 0 176225 1686984 1405367 2026-10-14T13:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1686984 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q47854|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name,Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، منداڵ، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، Candidacy in election}}'''پاتریبھا دێڤیسینگ پاتیل''' (Pratibha Patil؛ لە دایکبووی ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٤) ژنە سیاسەتوانی [[ھیندستان|ھیندییە]]، ئەو لە ماوەی ٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧ تاوەکوو ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٢ بووە ١٢ەمین سەرۆکی ھیندستان. ئەو لە ماوەی ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ تاوەکوو ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٨٨ لە پۆستی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی پیرانی ھیندستان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pratibha Patil {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Pratibha-Patil|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> پاتریبھا پاتیل لە ساڵانی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٧، پارێزگاری ویلایەتی [[ڕاجستان]] بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Former Governors of Rajasthan|ناونیشان=http://rajassembly.nic.in/govphoto.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120417094946/http://www.rajassembly.nic.in/govphoto.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Rajasthan Legislative Assembly Secretariat}}</ref> ئەو یەکەم ژن بووە کە ئەو پۆستەر وەربگرێت.<ref name="NDTV20070614">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20070015515&ch=6/14/2007%206:54:00%20PM|سەردێڕ=Prez polls: Sonia announces Pratibha Patil's name|بڵاوکەرەوە=NDTV|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> == ژیان == پاتریبھا پاتیل بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە یاسا بەدەست ھێناوە، دواتریش ماستەری لە زانستە سیاسییەکان وەرگرتووە. پاتریبھا پاتیل لە ڕۆژی ٧ی تەممووزی ١٩٦٥، ھاوسەرگیری لەگەڵ دێڤیسنگ شێکاوەت، کەسایەتی سیاسیی ھیندی کرد. ئەوان بەیەکەوە کچ و کوڕێکیان ھەیە، کوڕەکەشیان ڕاوسەھاب ئەویش کەسێکی سیاسییە.<ref name="RajAssembly">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ex Governor of Rajasthan|ناونیشان=http://rajassembly.nic.in/PratibhaPatil.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130804130808/http://rajassembly.nic.in/PratibhaPatil.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Rajasthan Legislative Assembly Secretariate}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=In Amravati, it's about taking revenge for 2009 polls|یەکەم=Kunal|دوایین=Purohit|ئیش=Hindustan Times|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/india/in-amravati-it-is-about-taking-revenge-for-2009-polls/story-CaoFU6bvG2TS6tYEUdCGTJ.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> لە ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩، لەلایەن حکوومەتی [[مەکسیک]] مێدالیای ڕێزلێنانی (''Order of the Aztec Eagle'') وەرگرت''.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.google.com/search?q=pratibha+patil|سەردێڕ=Former President Pratibha Patil awarded Mexico's highest civilian honour for foreigners|بڵاوکەرەوە=The Indian Express|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ACUERDO por el que se otorga la Condecoración de la Orden Mexicana del Águila Azteca, en grado de Banda en Categoría Especial, a la Excelentísima Señora Pratibha Devisingh Patil, expresidenta de la República de la India|ناونیشان=https://dof.gob.mx/nota_detalle.php?codigo=5533864&fecha=03/08/2018|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Diario Oficial de la Federación}}</ref>'' == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Pratibha Patil|پاتریبھا پاتیل}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|ھیندستان|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ھیندستان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] guufrguumvcdp7drldfe6l4vxaych2v 0 176327 1687180 1405407 2026-10-14T22:34:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687180 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q138048|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار ،Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election، خەڵاتەکان}}'''پارک گیون ھی''' (بە زمانی کوری: 박근혜 ؛ لە دایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٥٢) کەسایەتی سیاسەتوانی پێشووی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. ئەو لە ماوەی ٢٣ی شووباتی ٢٠١٣ تاوەکوو ١٠ی ئازاری ٢٠١٧ بووە سەرۆکی کۆریای باشوور. ئەو یەکەم ژنە لە مێژووی کۆریا ببێتە سەرۆکی وڵات.<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://articles.latimes.com/2012/dec/19/world/la-fg-south-korea-park-20121220|سەردێڕ=South Korea elects first female president|دوایین١=Demick|یەکەم١=Barbara|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|دوایین٢=Choi|یەکەم٢=Jung-yoon|newspaper=Los Angeles Times|زمان=en-US|issn=0458-3035|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310104205/http://articles.latimes.com/2012/dec/19/world/la-fg-south-korea-park-20121220}}</ref> هەروەها یەکەم ژنە لەڕێی هەڵبژاردنی خەڵکەوە لە [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|ڕۆژهەڵاتی ئاسیا]] ببێتە سەرۆکی وڵات. باوکی ئەو واتە پارک هە، لە ماوەی ١٩٦٣ بۆ ١٩٧٩ سەرۆکی کۆریای باشوور بوو.<ref name="auto1" /> بەپێی بڵاوکراوەیەکی گۆڤاری فۆربیس لە ساڵی ٢٠١٤، پارک ناوی لە پلەی ١١ەمی بەهێزترین ١٠٠ کەسایەتی ژنی ساڵ هات، هەروەها بەهێزترین لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.forbes.com/pictures/lmh45lfdj/geun-hye-park/|سەردێڕ=The 25 Most Powerful Women in the World|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ئیش=[[Forbes]]}}</ref> لە ساڵانی ٢٠١٦ بۆ ٢٠١٨، کەیسی دادگایی کردنی لەسەر گەندەڵی بۆ کرایەوە، هەر لەبەر ئەمەش بوو کە لەسەر کورسی سەرۆکایەتی لادرا. لە ٦ی نیسانی ٢٠١٨، دادگای کۆریا باشوور بڕیاری ٢٤ ساڵ زیندانیکردنی بۆ پارک دەرکرد (دواتر زیادکرا بۆ ٢٥ ساڵ)،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-asia-43666134|سەردێڕ=Park Geun-hye: South Korea's ex-leader jailed for 24 years for corruption|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref><ref name="25yearssentence">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-southkorea-politics-park/south-korean-court-raises-ex-president-parks-jail-term-to-25-years-idUSKCN1L905P|سەردێڕ=South Korean court raises ex-president Park's jail term to 25 years|ئیش=Reuters|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> ئەو لە ئێستادا لە زیندانە لە [[سەنتەری دەستبەسەرکردنی سیئۆل]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2017/03/31/world/asia/park-geun-hye-arrest-jail-south-korea.html|سەردێڕ=Park Geun-hye's Life in Jail: Cheap Meals and a Mattress on the Floor|دوایین=Sang-hun|یەکەم=Choe|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠١٧|issn=0362-4331}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|کۆریای باشوور|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Park Geun-hye}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور)]] [[پۆل:خەڵکی دایگو]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سۆگانگ]] [[پۆل:ژنانی کۆریای باشوور لە سیاسەت]] 84txu1ysc5cvf70s2bke1rz6ib4jglq 0 176649 1687062 1585806 2026-10-14T16:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687062 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٤٦-١٩٦١)|پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٧٠)}} {{Infobox political party |country = Turkey |party_name = پارتی دیموکراتی تورکیا |native_name = Demokrat Parti |logo = [[پەڕگە:Logo of the Democratic Party (Turkey, 2007).png|بێچوارچێوە|150px]] |leader = گۆلتکین ئۆیسال |secretary_general = |spokesperson = |leader1_title = |leader1_name = |slogan = |founded = ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٧ |ideology = [[لیبرالیزم|لیبرال]]{{ھن}}[[شۆپپارێزی|شۆپپارێز]] |position = [[ڕاستی میانە]] |international = |european = |colours = [[سپی]] و [[سوور]] |youth_wing = |predecessor = |headquarters = |seats1_title = |website = }} '''پارتی دیموکرات''' ({{بە تورکی|Demokrat Parti}}، بە کورتی DP) پارتێکی سیاسی [[ڕاستی میانە]] و [[شۆپپارێزی|شۆپپارێز]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.parties-and-elections.de/turkey.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100429101001/http://www.parties-and-elections.de/turkey.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|سەردێڕ=Turkey|وێبگە=Parties and Elections in Europe|دوایین=Nordsieck|یەکەم=Wolfram|ساڵ=٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> لە [[تورکیا]]یە، کە لە ساڵی ١٩٨٣ لەلایەن ئەحمەد نوسرەت تونا بە ناوی پارتی ڕێگەی ڕاستەقینە ({{بە تورکی|Doğru Yol Partisi}} یان DYP) دامەزرا. ئەم پارتە جێگری پارتی مێژوویی دموکرات و پارتی داد کرا. پارتی خوشکییان [[پارتی باش]]ی میانەڕەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.yenicaggazetesi.com.tr/dpden-aksener-karari-191415h.htm|سەردێڕ=DP'den Akşener kararı}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Democratic Party (Turkey)}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] and14otz0g8hfugzbp7m50x73dfy071 0 177339 1687208 1460488 2026-10-14T22:39:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687208 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q47899|پێڕستی ڕەش=Has list، منداڵ ،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، Time period ، ھاوسەر Convicted of، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Discography، خوێندنەوەی ئای پی ئەی}}'''پاریس ھیلتن''' ({{بە ئینگلیزی|Paris Hilton}}؛لە دایکبووی ١٧ی شوواتی ١٩٨١)<ref name="filmref2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Paris Hilton Biography (1981–)|ناونیشان=http://www.filmreference.com/film/88/Paris-Hilton.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=FilmReference.com}}</ref> کەسایەتی ژنە مێدیاکار، بازرگان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=What I’ve learnt: Paris Hilton on building a business empire, challenging abusers — and finding love|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/what-ive-learnt-paris-hilton-on-building-a-business-empire-challenging-abusers-and-finding-love-vwhz7cgj9|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|issn=0140-0460|زمان=en|یەکەم=Sarah|دوایین=Ewing}}</ref> نمایشکاری جلووبەرگ، گۆرانیبێژ، خانمەئەکتەر و دیجەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]]. ئەو کچە گەورەی کۆنراد هیلتنە، دامەزرێنەری زنجیرە هۆتێلی هیلتن. ئەو لە [[نیویۆرک|نیویۆرک سیتی]] لە دایکبووە، دواتر لە نەوەدەکان ناوبانگی لە کالیفۆرنیا دەرکرد. دواتر لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا دەستی کرد بە کاری مۆدێل، ئەمەش لەگەڵ ئاژانسەکەی [[دۆناڵد ترامپ|دۆنالد ترامپ]] بوو کە بەناوی ترەمپ مۆدێل مەنجمێنتە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Reports: Trump Model Management Shutting Down|ناونیشان=https://www.wmagazine.com/story/trump-model-management-shutting-down|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=W Magazine|زمان=en}}</ref> پاریس لەساڵی ٢٠٠٤، کتێبێکی نووسی بەناوی (''Confessions of an Heiress)،'' کتێبەکە بووە پڕفرۆشترین کتێبی نیویۆرک تایمز. لە ساڵی ٢٠٠٥، لە یەکەم فیلمیدا بە ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ماڵی مۆم (''House of Wax)'' دەرکەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=House Of Wax: How Paris Hilton Shaped The Movie's Viral Marketing|ناونیشان=https://screenrant.com/house-wax-movie-paris-hilton-viral-marketing-explained/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=ScreenRant|زمان=en-US}}</ref> دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦، یەکەمین ئەلبوومی خۆی بەناوی پاریس بڵاوکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldsztajn|یەکەم=Iris|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=10 Savage Reviews of Paris Hilton's 2006 Album|ناونیشان=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/celebs/a62920/paris-hilton-album-reviews-2006/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Cosmopolitan|زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/celebs/a62920/paris-hilton-album-reviews-2006/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|فیلم|مۆسیقا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Paris Hilton}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:وتارەکان بە hCard]] [[پۆل:ئەمریکییە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١م]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەمریکییە دی جەیەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان]] 759v1726vx3ivdfkkvplmlpais9dujj 0 178863 1687144 1424768 2026-10-14T20:25:22Z Sakura emad 42467 1687144 wikitext text/x-wiki تاقيكردنةوة '''رەزەن''' ناوی شارێکە لە [[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] کە لە [[باکوور|باکووری]] ئەم پارێزگایە هەڵکەوتووە. ئەم شارە ٨٠ کیلۆمەتر لە [[ھەمەدان|هەمەدان]] دوری هەیە.نێوی ئەم شارە بەهۆی باغی ترێ لە وەشەی رەز وەرگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=٤٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> {{داتابۆکس-شار}} == کەشوھەوا == کەشوھەوای ئەم شارە فێنک و کوێستانییە. == ئەمانەش ببینە == *[[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] *[[شارستانی رەزەن|شارستان رەزەن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ھەمەدان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] o0isymjyvmbbxk0c4yfglhgw9fbe0h3 1687145 1687144 2026-10-14T20:26:27Z Sakura emad 42467 Restored revision 1027327 by [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]]) 1687145 wikitext text/x-wiki '''رەزەن''' ناوی شارێکە لە [[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] کە لە [[باکوور|باکووری]] ئەم پارێزگایە هەڵکەوتووە. ئەم شارە ٨٠ کیلۆمەتر لە [[ھەمەدان|هەمەدان]] دوری هەیە.نێوی ئەم شارە بەهۆی باغی ترێ لە وەشەی رەز وەرگیراوە.<ref>{{Cite book|last=بەختیاری|first=سەعی|title=جوگرافیا|publisher=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|year=١٣٩٣ هەتاوی|isbn=978-964-342-431-2|location=تاران|pages=٤٣}}</ref><ref>{{Cite web|title=ئاراس|url=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|access-date=2021-04-24|website=aras.bradost.net}}</ref> {{داتابۆکس-شار}} == کەش و هەوا == کەش و هەوای ئەم شارە فێنک و کوێستانییە. == ئەمانەش ببینە == *[[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] *[[شارستانی رەزەن|شارستان رەزەن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ھەمەدان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] qxiwiegki2g041vh9v86vo481rxu6no 1687146 1687145 2026-10-14T20:26:34Z Sakura emad 42467 Restored revision 1687144 by [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]]) 1687146 wikitext text/x-wiki تاقيكردنةوة '''رەزەن''' ناوی شارێکە لە [[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] کە لە [[باکوور|باکووری]] ئەم پارێزگایە هەڵکەوتووە. ئەم شارە ٨٠ کیلۆمەتر لە [[ھەمەدان|هەمەدان]] دوری هەیە.نێوی ئەم شارە بەهۆی باغی ترێ لە وەشەی رەز وەرگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=٤٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> {{داتابۆکس-شار}} == کەشوھەوا == کەشوھەوای ئەم شارە فێنک و کوێستانییە. == ئەمانەش ببینە == *[[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] *[[شارستانی رەزەن|شارستان رەزەن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ھەمەدان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] o0isymjyvmbbxk0c4yfglhgw9fbe0h3 1687147 1687146 2026-10-14T20:27:03Z Sakura emad 42467 misclick.. 1687147 wikitext text/x-wiki '''رەزەن''' ناوی شارێکە لە [[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] کە لە [[باکوور|باکووری]] ئەم پارێزگایە هەڵکەوتووە. ئەم شارە ٨٠ کیلۆمەتر لە [[ھەمەدان|هەمەدان]] دوری هەیە.نێوی ئەم شارە بەهۆی باغی ترێ لە وەشەی رەز وەرگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=٤٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> {{داتابۆکس-شار}} == کەشوھەوا == کەشوھەوای ئەم شارە فێنک و کوێستانییە. == ئەمانەش ببینە == *[[پارێزگای ھەمەدان|پارێزگای هەمەدان]] *[[شارستانی رەزەن|شارستان رەزەن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ھەمەدان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] 3cejqybh4zzyec87znbaov6zjqsi2pk 0 179287 1687389 1659462 2026-10-15T08:17:51Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٤ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687389 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ| خەرمانەی ٤٦ °}} {{نامەی ڕوونکردنەوە| خەرمانەی ٢٢ ° | خەرمانە (ڕوونکردنەوە)}} [[پەڕگە: 46 degree Lunar Halo.JPG|وێنۆک|خەرمانەی مانگ]] خەرمانەی ٢٢ ° (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: '''٢٢° halo)''' دیاردەیەکی تیشکییە کە سەر بە خێزانی خەرمانەکانی کریستاڵی سەھۆڵین. بە شێوەی بازنەیەکە کە ڕۆشنایییەکی ھەست پێکراوی ھەیە کە بە نزیکەی ٢٢ پلە بە دەوری خۆر یان مانگ دروست دەبێت. کاتێک بەدەوری مانگ دروست دەبێت پێی دەڵێن (خەرمانەی مانگ).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="Disk with a hole" in the sky|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ2.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ2.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> لە ئەنجامی ڕەت بوونی [[تیشکی خۆر]] یان تریفەی مانگ بەناو بلورە سەھۆڵییەکانی ئاسمان دروست دەبێت، ملیۆنەھا [[کریستاڵی سەھۆڵی]] شەشگۆشەیی لە چینە سارد و بەرزەکانی کەش دا ھەنە، ھەرکاتێک تیشکی ڕووناکی بەناویاندا تێپەر ببێت ئەوە تیشکە ڕووناکییەکە شی دەکەنەوە، و ھەرکاتێک گۆشەی ئەم تیشکانە ٢٢پلە بێت ئەوە شێوەی سەرچاوەی ڕووناکییەکە دروست دەکەن بۆ نموونە مانگ و خۆر تا ئەندازەیەک بازنەیین بۆیە شێوەی خڕ یان بازنەیی دروست دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=22 degree Halo, 22° Halo, 22° circular Halo|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/circular.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/circular.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> خەرمانە پتر لە ١٠٠ جار لەماوەی ساڵێکدا دروست دەبێت کە ئەم ڕێژەیە زۆر زیاترە لە پەلکەزێڕینە. == شیکردنەوەی ڕووناکی == [[پەڕگە: Path of rays in a hexagonal prism.png|وێنۆک|ھێلکاری تێپەڕبوونی ڕووناکی بەناو نیسکۆکێکی شەشپاڵودا.]] [[پەڕگە: 22 degree halo Observer looking at 22 degree halo.svg|وێنۆک|ھێلکاری بینینی پڕشنگی خۆر و تریفەی مانگ دوای ئەوەی بەناو نیسکۆکێکی شەشپاڵودا ڕەت دەبێت.]] خەرمانەی ٢٢ (مانگ و خۆر) ھەرچەندە یەکێکە لە باوترین جۆرەکانی خەرمانە، شێوە و ئاڕاستەکردنی تەواوی کریستاڵی سەھۆڵەکان بەرپرسن لە خەرمانەی ٢٢، بەڵام ئەم ڕوونکردنەوەیە گرفتێک نیشان دەدات، وەک ئەوەی کە تایبەتمەندییە ئایرۆدینامیکییەکانی ئەم جۆرە کریستاڵانە وا لێ دەکات کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی ئاڕاستە بکرێن نەک بە شێوەیەکی ھەڕەمەکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bullet Rosettes & 22 degree Halos - OPOD|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/fza103.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/fza103.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> کاتێک ڕووناکی بە گۆشەی ٦٠ پلە بە ناو گەردێک بلوری سەھۆڵی شەشپاڵو تێدەپەڕێت لە ئەنجامدا لاڕێیەک لە گۆشەی لاڕێدا لە ٢٢ تا ٥٠ پلە دروست دەبێت. کەمترین لادانی گۆشەکە نزیکەی ٢٢ ° دەبێت (یان زیاتر بە دیاریکراوی ٢١٫٨٤ ° بە تێکڕا؛ ٢١٫٥٤ ° بۆ ڕەنگی سوور و ٢٢٫٣٧ ° بۆ ڕەنگی شین). ئەم جیاوازییەیە بەندە بە درێژی شەپۆلەکە لە کاتی دووبارە شکاندنەوەی کە دەبێتە ھۆی ئەوەی لێواری ناوەوەی بازنەکە سوور بێت لەکاتێکدا کە قەراغی دەرەوە شین ھەڵدەگەڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=22° Halo Formation|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ1.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ1.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> کریستاڵە سەھۆڵییەکانی کەش ھەموو ڕووناکییەکە بە ھەمان شێوە دەشکێنێتەوە، بەڵام تەنھا ئەو کریستاڵیانەی لە گۆشەی ٢٢ پلە ھەڵکەوتوون بە بەرچاوان دەکەون و لە زەوی دەبینرێن. وەک ئەوەی ھیچ ڕووناکییەکی تر لە گۆشە بچووکەکانی ٢٢ پلە نەبێت. دیاردەیەکی دیکە لە دەوری خۆر یان مانگ دروست دەبێت، کە لە کوردی ھەر پێی دەڵێن خەرمانە کە تەواو لە خەرمانەی ٢٢ پلەیی جیاوازە. ئەم جۆرە لە ئەنجامی تێپەڕبوونی ڕووناکی بەناو دڵۆپە [[ئاو]] دروست دەبێت لە بری کریستاڵی سەھۆڵی کە [[بازنە (ئەندازە)|بازنە]] دروست بووەکە زۆر بچووکتر و ڕەنگینترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thedenverchannel.com/news/30355738/detail.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120203100733/http://www.thedenverchannel.com/news/30355738/detail.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پەیوەندی بە کەشوھەواوە == لە فۆلکلۆردا، بە زەنگەکانی مانگ بانگ دەکرێت، کە وەک زەنگێکی مانگ دەبینرێت، چونکە ئەم خەرمانانە لە ئەنجامی پەلە ھەورەکانی سیرۆستراتۆس دروست دەبن کە زۆرجار چەند ڕۆژێک دوای دروستبوونی خەرمانە گەردەلوولی گەورە دێت. لەگەڵ ئەوەشدا زۆر جاران ھەمان ئەم جۆرە ھەورانە خەرمانە دروست دەکەن و ھیچ گۆڕانکارییەکی کەشوھەواش ڕوونادات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What makes a halo around the sun or moon? {{!}} EarthSky.org|ناونیشان=https://earthsky.org/space/what-makes-a-halo-around-the-moon|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=earthsky.org|زمان=en-US}}</ref> == پێشانگا == <gallery mode="packed" heights="١٥٠"> File:22 Degree Solar Halo.jpg|خەرمانەیەکی خۆر لە شاری تارلاکی فلیپین لە ٢٨ ی نیسانی ٢٠١٩ بینراوە. File:Full-circle solar halo with parhelia and lower tangent arc, South Pole, 12 Jan 2009.jpg|[[خۆرەدرۆزنە]]. File:Halo Moon.jpg|بازنەیی خەرمانەی مانگی لە .سپرینگفیلد، نیو ساوس وێڵز (ئوسترالیا) File:২২° হ্যালো.jpg| خەرمانەی خۆری لە بەنگلادش بینراوە ڕێکەوتی ١٩ ئازار ٢٠٢٠ File:2020HaloMoon.jpg| خەرمانەی مانگی لە ٢٦ ی دیسەمبەری ٢٠٢٠، ئۆکلاند، سی ئەی، ئەمریکا. File:22Halo_2020ColdMoon.jpg| خەرمانەی مانگ لە٢٩ ی دیسەمبەری ٢٠٢٠ ، پاجارۆ دەنێس، کالیفۆرنیا، ئەمریکا. File:22 Degree Halo ove Abel Tasman, New Zealand.png| دوو خەرمانە بەسەر یەکەوە لە ھابیل تاسمان، نیوزیلەندا، ١ ی ژانووی ٢٠٢١ </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == ئەمانەش ببینە == [[خەرمانەی ٤٦°]] == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|22° halo}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کەشوھەوا|فیزیک}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} 46s1hw70kf63pn93416ve4a9ptfjsvc 0 179290 1687390 1547444 2026-10-15T08:18:15Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687390 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ| خەرمانەی ٢٢ ° }} {{نامەی ڕوونکردنەوە| خەرمانەی ٤٦ ° | خەرمانە (ڕوونکردنەوە)}} [[پەڕگە: Sun dogs and halo (24104827192).jpg |وێنۆک|چەپ|خۆرە درۆزنە تێکەڵ لەگەڵ خەرمانەی ٤٦ پلەیی .]] خەرمانەی ٤٦ ° (بە ئینگلیزی: 46° halo)یەکێکە لە خەرمانە دەگمەنەکانی [[کریستاڵی سەهۆڵی]] شەش پاڵو ، وەک ئەڵقەیەکی گەورە لەدەوری خۆر دەردەکەوێت بە نزیکەیی دوو هێندەی دووریی خەرمانەی ئاسایی (خەرمانەی مانگ و خۆر ) . کاتێک خۆر لە نێوان ١٥-٢٧ پلەی ژوور ئاسۆدایە ئەم جۆرە خەرمانەیە درووست دەبێت ، خەرمانەی ٤٦ پلەیی زۆر جار لە شێوەی کەوانەیی بە ڕەنگەکانی سەرووی بنەوشەیی دەردەکەوێت، کە لە شێوەی بازنەیەک دایە بە نزیکەی ٤٦ پلە لە تەنیشتەکانی لای چەپ و ڕاستی خۆر درووست دەبێت.<ref> {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mariotte|یەکەم=Edme|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/De_la_nature_des_couleurs.html?id=y10O12JjHskC|سەردێڕ=De la nature des couleurs|ڕێکەوت=١٦٨١|بڵاوکەرەوە=Chez Estienne Michallet|زمان=fr}} </ref> خەرمانەی ٤٦ هاوشێوەی خەرمانەی ئاساییە (خەرمانەی ٢٢) ، بەڵام زۆر گەورەتر و کاڵترە . خەرمانەی ٤٦ ئەو کاتە درووست دەبێت کە تیشکی خۆر بە شێوەیەکی هەڕەمەکی بە ناو کریستاڵی سەهۆڵی شەش پاڵوییدا ڕەت دەبێت کە لە شێوەی بنکەیەکی شەشگۆشەییەوە دەرکەوێ.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Supralateralbogen (EE21)|ناونیشان=https://www.meteoros.de/themen/halos/haloarten/ee21|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.meteoros.de}} </ref> ئەو ناڕێکیەی نێوان ڕووی کریستاڵەکان دەبێتە هۆی ئەوەی کە ڕەنگەکانی خەرمانەی ٤٦ پلەیی بە شێوەیەکی بەربڵاوتر بڵاودەبێتەوە لە هیی خەرمانەی ٢٢ . سەرەڕای ئەوەش ، کە زۆر تیشک لە گۆشە گەورەترەکان لادەبرێت لە لێواری دەرەوەی خەرمانەکە.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=46°-Ring (EE12)|ناونیشان=https://www.meteoros.de/themen/halos/haloarten/ee12|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.meteoros.de}} </ref> بۆ ئەوەی جیاوازی نێوان خەرمانەی ٤٦ و خەرمانەی ٢٢ بزانین پێویستە بە وردی چاودێری بەرزبوونی خۆر و شێوە و ئاڕاستەکردنی کەوانەکە بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Is it a 46° halo or a supra/infralateral arc?|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/46orsup.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/46orsup.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> چونکە خەرمانەی ٤٦ پلەیی تەنها کاتێک درووست دەبێت کە خۆر دەکەوێتە ١٥-٢٧ پلە بەسەر ئاسۆدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=46° halo formation|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/46form.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/46form.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ==ئەمانەش ببینە== * [[خۆرەدرۆزنە]] * [[خەرمانەی ٢٢°]] == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|46° halo}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} iazreo0mpq39wejcg3ku04z0ampnshn 0 179292 1687388 1659461 2026-10-15T08:17:49Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٣ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687388 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە| خەرمانە (دیاردەی تیشکی) | خەرمانە (ڕوونکردنەوە)}} [[پەڕگە: Halo in the Himalayas.jpg|وێنۆک|خەرمانەی خۆر لە زنجیرە چیاکانی ھیمالایە.]] [[پەڕگە: Sun Halo 125738 905.jpg|وێنۆک|خەرمانەی خۆر.]] خەرمانە (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] :) دیاردەیەکی ڕووناکییە کە بە ڕووناکی بەرھەم دەھێنرێ (بە پڕشەنگی خۆر یان تریفەی مانگ) کاتێک ڕووناکی بەناو [[کریستاڵی سەھۆڵی]] شەش پاڵوی ناو کەشە بەرزەکان ڕەت دەبێت تووشی شکانەوە دەبن و ئەم دیاردەیە دروست دەکەن. خەرمانە چەندین شێوەی ھەیە، وەک خەرمانەی ڕەنگاو ڕەنگ یان خەرمانەی سپیی ھەروەھا دەکرێت شێوەی کەوانە یان بازنەیی بێت کە بەگشتی لە دەوری مانگ یان خۆر دروست دەبن، بەڵام ھەندێکی تر لە شوێنێکی تر یان تەنانەت لە بەشی پێچەوانەی ئاسماندا ڕوو دەدات. لە باوترین جۆری خەرمانە ناسراوەکان، خەرمانەی بازنەیی (خەرمانەی ٢٢)ە. ھەندێک لە خەرمانەکان دەگمەنن وەک خەرمانەی ٤٦ پلەیی و [[خۆرەدرۆزنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="Disk with a hole" in the sky|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ2.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ2.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو کریستاڵە سەھۆڵیانەی کە بەرپرسن لە دروستبوونی خەرمانە، بەشێوەیەکی ئاسایی لە ھەوری سیرۆستراتۆس لە ترۆسفری سەرەوە (٥–١٠ کم (٣٫١–٦٫٢ میل)ڕاگیر دەبن، بەڵام لە کەشوھەوای سارددا دەتوانن لە نزیک ڕووی زەویدا خۆیان ڕاگیربکەن، لەو حاڵەتەدا وەک تۆزی ئەڵماس ناودەبرێن شێوە و ئاڕاستەکردنی تایبەتی کریستاڵەکان بەرپرسیارن لە جۆری خەرمانەی بەرھەم ھاتوو. ڕووناکی بەھۆی کریستاڵی سەھۆڵییەوە دەشکێنەوە و دووبارە ڕووناکی دەدەنەوە و ڕەنگە بەھۆی پەرتبوونی ڕووناکییەکان دابەش بوونی ڕەنگەکانیش دروست ببێت. کریستاڵەکان وەک ھاوێنە و ئاوێنە ڕەفتار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bottlinger's Rings|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/fz408.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/fz408.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> دیاردە ئەتۆمۆسفیرییەکانی بینایی وەک خەرمانە وەک بەشێک لە کەشناسی کەشوھەوا بەکاردەھێنرێت، ئەمەش مەبەستێکی ئەزموونکاری پێشبینی کەشوھەوا بوو پێش ئەوەی کەشناسی پێش بکەوێت. زۆر جار ئاماژە بەوە دەکەن کە باران لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری داھاتوودا دەبارێت، چونکە ھەوری سیرۆستراتۆس کە دەبێتە ھۆی ئەوەی کە دەتوانێت نیشانەی نزیکبوونەوەی بارانبارین نیشان بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=HaloSim3 software|ناونیشان=http://www.atoptics.co.uk/halo/halfeat.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.atoptics.co.uk}} {{بەستەری مردوو|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/halfeat.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> جۆرە باوەکانی تری دیاردە ڕووناکییەکان کە بەھۆی دڵۆپە ئاوییەکان دروست دەبن جیاوازن لەو دیاردانەی کەبەھۆی کریستاڵی سەھۆڵی دروست دەبن وەک ([[پەلکەزێڕینە]]). == پێشانگا == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == ئەمانەش ببینە == == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Halo phenomena}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|کەشوھەوا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیزیک-کۆلکە}} gydou9pwk8bknic6b1w7a4nepo1rqy9 0 179637 1687020 1686613 2026-10-14T15:01:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1687020 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ھان ژائۆ''' وەک قارەمان ناسراوە کە توانی سەرکەوێ بەسەر [[ھۆو یی|ھۆو ییدا]] لە نزیک [[شانشینی سیا]]. == ئەفسانەکان == [[پەڕگە:20211007_Tomb_of_Han_Zhuo.jpg|وێنۆک|گۆڕە ئەفسانەیییەکەی هان ژوئو، کە دەکەوێتە ناوچەی هانتینگ، شاندۆنگ.]] لە سەردەمی شانگدا، هەفتەی چینی دابەش کراببوو بەسەر دە ڕۆژدا، کە هەریەکەیان ڕێزی لە باوانە شاهانەییەکان دەگرت و هەریەکەیان وەک خاوەنی خۆرێکی جیاواز سەیر دەکران کە بە نۆرە دەدرەوشایەوە. دەگێڕنەوە کە ئەو پاش ئەوە بوو بە ستەمکار کە هاوسەرەکەی چانگ ئە ئەلیکسیری نەمریی دزی و سەرکەوت بۆ [[مانگ]]. جیا لەوەش، وەک کەسایەتییەکی مێژوویی لە تۆمارەکاندا دەرکەوتووە وەک ساڵنامەی بەمبۆ، کە تیایدا پایتەختی شیای واتە Zhenxun داگیر کرد لە ساڵانی سەرەتای سەرکردایەتی {{nowrap|[[تای کانگ]]}}. هان ژوئو لە بنەڕەتدا خەڵکی دەوڵەتی های بوو.{{sfnp|Ke & al.|1993|p=123}} خزمێک بوو<ref>{{citation |last=زوو |first=چیومینگ |title=''左传, Vol. II'' |date=1996 |page=701 |editor-last=چێن |editor-first=کەیجیۆنگ |editor-mask=Chen Kejiong |author-mask=Zuo Qiuming |display-editors=1 |publisher=وەشانخانەی خەڵکی هونان |editor2=هوو ژیهوی}}. {{in lang|zh}}{{nbsp}}& {{in lang|en}}</ref> یان «بەرپرسێکی بچووک» لە بۆ مین ({{lang|zh|{{linktext|伯|明}}}})، فەرمانڕەوای [[ویلایەتی ھان|هان]]، بەڵام لە کارەکەی دوورخرایەوە.{{refn|[[Zuo Zhuan|زۆ ژوان]]، وەرگێڕدراو لە [[Stephen Selby|سێلبی]].{{sfnp|Selby|2000|p=[https://books.google.com/books?id=wY3sAQAAQBAJ&pg=PA21 21]}}|name=zoo}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Ke|یەکەم=Yuan|سەردێڕ=Dragons and Dynasties: An Introduction to Chinese Mythology|ڕێکەوت=١٩٩٣|author-mask=Ke Yuan|بڵاوکەرەوە=Penguin Books|ref={{harvid|Ke & al.|1993}}|display-authors=١|نووسەر٢=Kim Echlin|نووسەر٣=Nie Zhixiong}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Melton|یەکەم=J. Gordon|سەردێڕ=Faiths across Time: 5000 Years of Religious History, ''Vol. I''|ڕێکەوت=٢٠١٤|ناونیشان=https://books.google.com/|contribution=ca. 1930–1900 BCE|contribution-url=https://books.google.com/books?id=bI9_AwAAQBAJ&pg=PA40|شوێن=Santa Barbara|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Qu|یەکەم=Yuan|سەردێڕ=Tian Wen: A Chinese Book of Origins|ڕێکەوت=١٩٨٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gkMTKkiUYtAC|editor-last=Field|editor-first=Stephen|author-mask=[[Qu Yuan]]|بڵاوکەرەوە=New Directions|ref={{harvid|Field|1986}}}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Qu|یەکەم=Yuan|سەردێڕ=An Anthology of Translations: Classical Chinese Literature, ''Vol. I:'' From Antiquity to the Tang Dynasty|ڕێکەوت=٢٠٠٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GV8BltnoGGMC&printsec=frontcover|editor=David Hawkes|author-mask=[[Qu Yuan]]|contribution=On Encountering Trouble|contribution-url=https://books.google.com/books?id=GV8BltnoGGMC&pg=PA241|شوێن=New York|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ref={{harvid|Hawkes|2000}}|editor2=Joseph S.M. Lau|editor3=John Minford|display-editors=1}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Qu|یەکەم=Yuan|سەردێڕ=The Shaman and the Heresiarch: A New Interpretation of the ''Li Sao''|ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=C2xNGOQR5PUC&printsec=frontcover|editor-last=Sukhu|editor-first=Gopal|author-mask=[[Qu Yuan]]|شوێن=Albany|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York|SUNY]] Press|ref={{harvid|Sukhu|2012}}}} * {{بیرخستنەوە|دوایین=Selby|یەکەم=Stephen|سەردێڕ=Chinese Archery|ڕێکەوت=٢٠٠٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wY3sAQAAQBAJ&printsec=frontcover|شوێن=Hong Kong|بڵاوکەرەوە=Hong Kong University Press}} {{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە}} [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی سیا]] [[پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی سیا]] 2io7nly4zv6fxqv8vyfrpkt570rjc1r 0 180097 1687175 1363562 2026-10-14T22:34:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687175 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=پارک سیۆ جوون|image=Park Seo-joon in June 2019.png|caption=پارک سیۆ جوون لە حوزەیرانی ٢٠١٩|birth_name=پارک یۆنگ کیو|birth_date={{birth date and age|1988|12|16|}}|birth_place=[[سێئول]], کۆریای باشوور|alma_mater=[[پەیمانگای ھونەری سێئول]]<ref name=int />|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١١ بۆ ئێستا|agent=Awesome ENT<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1004839241|سەردێڕ=Park Seo Jun Joins a New Agency Established by His Long-time Work Partner|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=SBS News}}</ref>|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|서|준}} | hanja = {{linktext|朴|敘|俊}} | rr = Bak Seo-jun | mr = Pak Sŏchun }}}}'''پارک سیۆ جون''' (بە [[کۆری]]:박서준) (لەدایکبووی ١٦ی کانونی یەکەمی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] بەھۆی ڕۆلەکانی لە کۆمەڵێک فیلمی تەلەڤزیۆنیەوە ناسراوە لەناویان [[ئیتاۆن کلاس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corp|یەکەم=ABS-CBN|سەردێڕ=Korean Heartthrob And Rom-Com King Park Seo-Joon's Extraordinary Rise To Fame|ناونیشان=https://metro.style/people/digital-covers/korean-star-park-seo-joon-extraodinary-life-bys/27453|وێبگە=Metro.Style}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{KMDb person}} * {{IMDb name}} {{commons category|Park Seo-joon}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریا|کۆریای باشوور|فیلم|ژیاننامە|کۆریای باشوور|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ]] [[پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، ئەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتەکانی ئەستێرەیی ئاپان]] 12vl46e4sn9wjpul9lzg80atgcm545g 0 180979 1687436 1544888 2026-10-15T10:35:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687436 wikitext text/x-wiki '''''پارێزی سانتا کڵاریتا''''' ({{بە ئینگلیزی|Santa Clarita Diet}}) زنجیرەیەکی تۆقێنەر و کۆمیدیی ئەمریکییە، لە ئامادەکردنی ڤیکتۆر فریسکۆیە، و لە پاڵەوانێتی [[تیمۆسی ئۆلیفانت]] و [[درو باریمۆر]]ە.<ref name="deadline">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2016/03/drew-barrymore-timothy-olyphant-star-santa-clarita-diet-netflix-series-1201722867/|سەردێڕ=Drew Barrymore & Timothy Olyphant To Star In 'Santa Clarita Diet' Netflix Series|نووسەر=Nellie Andreeva|بەرھەم=Deadline|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190111145354/https://deadline.com/2016/03/drew-barrymore-timothy-olyphant-star-santa-clarita-diet-netflix-series-1201722867/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/drew-barrymore-timothy-olyphant-star-netflix-comedy-series-santa-clarita-diet-876795|سەردێڕ=Drew Barrymore, Timothy Olyphant to Star in Netflix Comedy Series 'Santa Clarita Diet'|نووسەر=Lesley Goldberg|بەرھەم=Hollywood Reporter|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20170209070921/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/drew-barrymore-timothy-olyphant-star-876795 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ew.com/article/2016/11/28/netflix-santa-clarita-diet-premiere-date/|سەردێڕ=Netflix sets premiere for Drew Barrymore comedy Santa Clarita Diet — exclusive|ماڵپەڕ=[[إنترتينمنت ويكلي]]|یەکەم=Natalie|دوایین=Abrams|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=۲۹ی ئایاری ۲۰۲۱|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180919222117/https://www.ew.com/article/2016/11/28/netflix-santa-clarita-diet-premiere-date/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زنجیرەکە لە ۳ی شوباتی ۲۰۱۷ لەسەر [[نێتفلیکس]] نمایش کڕا، و وەرزی یەکەمی لە دە ئەڵقە پێکھات.<ref>{{استشهاد ويب|مسار=http://variety.com/2016/tv/news/santa-clarita-diet-drew-barrymore-timothy-olyphant-netflix-comedy-series-1201734047/|عنوان=Drew Barrymore & Timothy Olyphant to Star in Netflix Comedy Series 'Santa Clarita Diet'|مؤلف=Elizabeth Wagmeister|عمل=Variety| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190329101408/https://variety.com/2016/tv/news/santa-clarita-diet-drew-barrymore-timothy-olyphant-netflix-comedy-series-1201734047/ | تاريخ أرشيف = 29 مارس 2019 }}</ref> وەرزی یەکەم بووە خاوەنی پیاھەڵدانی ڕەخنەگران بە ھەڵبژاردنی ئەکتەر و بابەتی زنجیرەکە، کە لەگەڵیشیدا بووە خاوەنی ھەندێک ڕەخنە بە ھۆی چەند دیمەنێکی زنجیرەکە. == چیرۆک == دوو ھاوسەر شیلا ([[درو باریمۆر]]) و ([[تیمۆسی ئۆلیفانت]]) لە [[سانتا کڵاریتا، کالیفۆرنیا]] دەژین،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بەرھەم=CNN Entertainment|ناونیشان=https://www.cnn.com/2017/02/02/entertainment/santa-clarita-diet-city/index.html|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ='Santa Clarita Diet' brings attention to city|نووسەر=Respers, Lisa|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180630133117/https://www.cnn.com/2017/02/02/entertainment/santa-clarita-diet-city/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> خێزانەکە ژیانێکی سروشتی دەژین تا ئەو کاتەی ژیانیان لادانێکی لەناکاوی بەسەردا دێت، چونکە شیلا بۆ زۆمبی دەگڕێت و گۆشتی مرۆڤ دەخوات.<ref name="deadline"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Harnick|یەکەم1=Chris|سەردێڕ=Drew Barrymore Is TV's Newest Zombie (But, Don't Call Her a Zombie)|ناونیشان=https://www.eonline.com/news/822559/santa-clarita-diet-is-tv-s-latest-zombie-show-complete-with-drew-barrymore-eating-people|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۱|بەرھەم=E! Online|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180623141807/https://www.eonline.com/news/822559/santa-clarita-diet-is-tv-s-latest-zombie-show-complete-with-drew-barrymore-eating-people |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> == پێشوازیکردن == زنجیرەی پارێزی سانتا کڵاریتا بووە خاوەنی پاڵپشتی ڕەخنەگران. لەسەر ماڵپەڕی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]] زنجیرەکە بووە خاوەنی نرخاندنی ۷۱% بە مامناوەندی ۷.۹/۱۰ بەسەرداچوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Santa Clarita Diet|ناونیشان= https://www.rottentomatoes.com/tv/santa_clarita_diet|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۱|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190423225501/https://www.rottentomatoes.com/tv/santa_clarita_diet/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> لەسەر [[مێتاکریتیک]] زنجیرەکە بووە خاوەنی نرخاندنی ٦۷ لە ۱۰۰.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.metacritic.com/tv/santa-clarita-diet|سەردێڕ=Santa Clarita Diet: season 1 reviews|بەرھەم=Metacritic|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۱|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190108014836/https://www.metacritic.com/tv/santa-clarita-diet |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ترسناک|کۆمیدیا|ئینتەرنێت}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٧]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدیا ڕەشەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە کوشتن]] [[پۆل:زۆمبییەکان لە تەلەڤیزیۆندا]] 4yi52u2wpfb73w85mowocjcc9wa0a1i 0 181766 1687302 1525959 2026-10-15T04:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687302 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سیچوان''' خاکێکی داخراوی نێوان باشووری ڕۆژاوای چینە،کە زۆربەی [[سیچوان بەسین]] پێکدێنێت و زۆربەی بەشی ڕۆژھەڵاتی ناوچەی [[بانی تبت]] پێکدێنێت لە نێوان رووباری جینشا لە رۆژاوا. وە چیاکانی دابا لە باکوور و بانی یانگویی لە باشوور پایتەختی سیچوان بریتیە لە چێنگدوو، ڕێژەی دانیشتووانی سیچوان بە نزیکەی ٨١ ملیۆن کەسە سیچوان ماڵ و مێژووی [[ویلایەتە دێرینەکانی چین]] بووە وەک [[ویلایەتی با]] و [[ویلایەتی شوو]]، کە دواتر لەلایەن [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] داگیر ئەکرێن لە سەردەمی [[چین شی ھوانگ|چین شی]] لە [[شەڕەکانی یەکخستنەوەی چین|یەکخستنەوەی چین]] لە ژێر [[ئیمپراتۆریەتی چین]] لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] [[لیو بێی]] فەرمانرەوایی شوو-ھان لە سیچوان بوو، == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Sichuan|سەردێڕ=پارێزگاکانی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Sichuan}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سیچوان]] [[پۆل:پارێزگاکانی کۆماری گەلی چین]] [[پۆل:ڕۆژاوای چین]] ml5qvdq9dlfh0kkc90cb86mg5r1o8n0 0 181828 1687296 1525928 2026-10-15T04:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687296 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Chinese|pic=File:Qing_Dynasty_Zhili_map_1911.svg|picsize=250px|piccap=Capital: [[Beiping]] ([[Beijing]]) or [[Baoding]]|t={{linktext|直隸}}|s={{linktext|直隶}}|w=Chih²-li⁴|p=Zhílì|l={{nowrap|Directly Ruled [Region]}}}}'''زیلی''' وەک چیلی ئەخوێنرێتەوە، ناوچەیەکە ئەکەوێتە بەشی باکووری چین لە سەدەی ١٤ی زایینی ([[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]) تا ١٩١١، دواتر ناوچەکە ھەڵوەشێنرایەوە و کرایە پارێزگا و ناوی لێنرا ھێبێی لە ١٩٢٨ == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zhili|سەردێڕ=Zhili|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Zhili}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:بەشە بەڕێوەبەرایەتییەکانی دێرینی چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتە ھەڵوەشێنراوەکان لە ١٩٢٨]] [[پۆل:ناوچەکانی کۆماری گەلی چین (١٩١٢-١٩٤٩)]] 01uq54uuiomezaip8ceaz82kz1jc1rx 1687402 1687296 2026-10-15T09:05:36Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687402 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Chinese|pic=File:Qing_Dynasty_Zhili_map_1911.svg|picsize=250px|piccap=Capital: [[Beiping]] ([[Beijing]]) or [[Baoding]]|t={{linktext|直隸}}|s={{linktext|直隶}}|w=Chih²-li⁴|p=Zhílì|l={{nowrap|Directly Ruled [Region]}}}}'''زیلی''' وەک چیلی ئەخوێنرێتەوە، ناوچەیەکە ئەکەوێتە بەشی باکووری چین لە سەدەی ١٤ی زایینی ([[ئیمپراتۆریەتی مینگ]]) تا ١٩١١، دواتر ناوچەکە ھەڵوەشێنرایەوە و کرایە پارێزگا و ناوی لێنرا ھێبێی لە ١٩٢٨ == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Zhili|سەردێڕ=Zhili|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Zhili}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:بەشە بەڕێوەبەرایەتییەکانی دێرینی چین]] [[پۆل:ناوچە و ویلایەتە ھەڵوەشێنراوەکان لە ١٩٢٨]] [[پۆل:ناوچەکانی کۆماری گەلی چین (١٩١٢-١٩٤٩)]] [[پۆل:مێژووی پەکین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢]] 8qsycxpq1g9frka9h5r21v5fuwo7opl 0 181831 1687284 1525894 2026-10-15T04:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687284 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:Han_provinces.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشەیەک پارێزگاکانی چین نیشان ئەدات لە سەردەمی [[سێ شانشینەکە]] ( لە ئیمپراتۆریەتی ھان ١٨٩ی زایینی)]] {{Chinese|title=Jizhou|c=冀州|p=Jìzhōu}}'''پارێزگای جی''' ھەروەھا لە چینی وەک: جیژۆو ناسراوە، یەکێکە لە ٩ پارێزگا دێڕینەکەی چین، کە لە دەقە مێژوویە چینیەکان ناوی تۆمارکراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ji_Province|سەردێڕ=Ji_Province|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|جوگرافیا}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی چینی دێرین]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان]] cd4ygj343n3m7rxoshjzhks18gzjftp 0 182023 1687382 1580307 2026-10-15T07:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687382 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|پارێزگاکانی کووەیت}} {{Infobox former subdivision |nation = عێراق |conventional_long_name = پارێزگای کووەیت |native_name = <big>محافظة الكويت</big> |common_name = کووەیتی داگیرکراو لەلایەن عێراقییەکان |capital = [[شاری کووەیت]] |status_text = [[پارێزگاکانی عێراق]] |government_type = [[پارێزگاکانی عێراق]] ''(دوژوور)''{{ھن}}[[داگیرکردنی سەربازی]] ''(دوفاکتۆ)'' |era = [[شەڕی کەنداو]] |year_start = ١٩٩٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://history.state.gov/milestones/1989-1992/gulf-war|سەردێڕ=The Gulf War, 1991|بڵاوکەرەوە=United States Department of State Office of the Historian|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> |date_start = ٢٨ی ئابی |event_start = [[کۆماری کووەیت]] لەژێردەستی عێراقدا |year_end = ١٩٩١ |date_end = ٢٨ی شوباتی |event_end = ئازادی کووەیت |p1 = کۆماری کووەیت |flag_p1 = Flag of Kuwait.svg |s1 = کووەیت |flag_s1 = Flag of Kuwait.svg |image_map = Iraqi Governorates (1990-1991).svg |image_map_caption = |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |title_leader = پارێزگار |leader1 = [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] |year_leader1 = ١٩٩٠–١٩٩١ }} '''پارێزگای کووەیت''' ({{بە عەرەبی|محافظة الكويت}}) نۆزدەھەمین پارێزگای [[عێراقی بەعس|عێراق]] بوو کە لە دوای [[ھێرشی سەر کووەیت]] لەلایەن [[حیزبی بەعس|حکوومەتی عێراقەوە]] دامەزرا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.nytimes.com/1990/08/03/world/iraqi-invasion-invading-iraqis-seize-kuwait-its-oil-us-condemns-attack-urges.html | سەردێڕ=The Iraqi Invasion; INVADING IRAQIS SEIZE KUWAIT AND ITS OIL; U.S. CONDEMNS ATTACK, URGES UNITED ACTION| newspaper=The New York Times| ڕێکەوت=٣ی ئابی ١٩٩٠|دوایین١=Jr|یەکەم١=Apple|دوایین٢=Times|یەکەم٢=Special To the New York}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٠.<ref>https://www.gulfnews.com/amp/opinion/thinkers/saddam-states-reasons-for-kuwait-invasion-1.502105{{بەستەری مردوو|url=https://www.gulfnews.com/amp/opinion/thinkers/saddam-states-reasons-for-kuwait-invasion-1.502105 |date=حوزەیرانی ٢٠٢١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|jstor = 23002125|سەردێڕ= Origins and Dimensions of the Iraqi Claim over Kuwait|journal = India International Centre Quarterly|بەرگ= ١٨|issue = 1|پەڕەکان= ١٢٩–١٤٣|دوایین١= Abidi|یەکەم١= A. H. H.|ساڵ= ١٩٩١}}</ref> یەکێک لە نزیکەکانی [[سەددام حوسێن]]، [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] پارێزگاری ئەم پارێزگایە بوو. لەبەر ڕەدکردنەوەی عێراق لە بەجێھێشتنی کووەیت [[شەڕی کەنداو]] دەستی پێکرد و لە دوایەدا دەوڵەتی کووەیت لە ٢٨ی شوباتی ١٩٩١ گەڕایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|مێژوو|عێراق|کووەیت|دەیەی ١٩٩٠}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٩١]] [[پۆل:شەڕی کەنداو]] lxtwb6cvwret3he1n6u6nezgvdlvg6g 0 182489 1687071 1567721 2026-10-14T16:38:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687071 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = پارتی دیموکراتی کوردستان - باکوور | native_name = Partiya Demokrat a Kurdistanê - Bakur | abbreviation = پ.د.ک-باکوور | logo = [[پەڕگە:PDK Bakur.png|بێچوارچێوە]] | leader = | slogan = ''ڕێبازی بارزانی''{{ھن}}("لە [[مەلا مستەفا بارزانی|ڕێگەی بارزانی]]")<ref name=AlMonitor2013>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Fehim Taştekin |سەردێڕ=New party linked to Barzani makes play for Turkey’s Kurds |ئیش=[[Al Monitor]] |ناونیشان=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/11/iraqi-kurdistan-barzani-kdp-bakur-party-turkey.html |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> | foundation = {{Start date|ئەیلوولی ١٩٩٢}} | headquarters = [[قەندیل]]{{ژێدەر پێویستە}} | ideology = [[کوردایەتی]]{{ھن}}[[سەربەخۆیی]] | position = [[خێوەتی گەورە]] | colorcode = سەوز | website = {{ConditionalURL}} | country = تورکیا - باکووری کوردستان }} '''پارتی دیموکراتی کوردستان - باکوور''' ({{بە کوردیی باکووری|Partiya Demokrat a Kurdistanê - Bakur}}، {{بە تورکی|Kürdistan Demokrat Partisi/Kuzey}}) پارتێکی نایاسایی چالاک لە [[تورکیا]] و [[باکووری کوردستان]]ە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Peace Process between Turkey and the Kurds|دوایین=Özpek|یەکەم=Burak|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨١٣١٥١٢٢١٨٢|پەڕەکان=١٣}}</ref> مەبەستی ئەم پارتە [[کوردایەتی|سەربەخۆیی]] بۆ [[کورد|گەلی کورد]]ە. ==مێژوو== پارتی دیموکراتی کوردستان - باکوور وەک پارتێکی نایاسایی لە ساڵی ١٩٦٥دا دامەزرا. دامەزرێنەرە ھاو‌بەشە دیارەکانی پارتەکە [[شەرەفەددین ئێڵچی]] و [[فایق بوجاک]] بوون. لە ئەیلوولی ١٩٩٢دا، لە ڕێگەی کۆنگرەیەکی یەکگرتنەوە، لەگەڵ «پلاتفۆرمی یەکێتیی ئالا ڕزگاری» و «پلاتفۆرمی یەکێتیی نەتەوەیی (بەرگەھ)» و ھەندێک گرووپ کە لە «ڕزگاری» جیابووبوونەوە و ھەندێک کەسایەتی سەربەخۆ، یەکیان گرت و پدک/باکووریان پێکھێنا. ناوی سەرەتایی پارتەکە «ھەڤگرتن-پدک» بوو.<ref>Özpek, Burak (2018). The Peace Process between Turkey and the Kurds. Routledge. p. 13. ISBN 9781315122182.</ref> کاتێک کۆنگرەی دووەم لە تشرینی دووەمی ١٩٩٤دا کۆبووەوە، پارتەکە ناوی خۆی گۆڕی بۆ پدک/باکوور. ئەمە لە ئەنجامی ڕەچاوکردنی مەودای جوگرافیی چالاکییەکانی پارتەکە بوو، کە ئاماژە بوو بۆ [[باکووری کوردستان]]. لە ١٠یەمین کۆنفرانسی خۆیدا لە ساڵی ٢٠١٣، پارتەکە بڕیاری دا کە ھەوڵی وەرگرتنی مۆڵەتی یاسایی بدات ھەر کاتێک بەکارھێنانی وشەکانی «کوردی» یان «کوردستان» لە ناوی پارتەکاندا بوو بە یاسایی.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Evolution_of_Kurdish_Nationalism.html?hl=ar&id=4mptAAAAMAAJ</ref> ==بیروباوەڕ== بەپێی بەرنامەکەی، پدک/باکوور پارتێکی «ڕزگاریی نەتەوەیی»یە. کەسایەتییەکی نەتەوەیی دیموکراتی ھەیە و بۆیە کراوەیە بۆ دیدوچوونی جیاواز. ھەموو ئەو تێڕوانینانەی کە [[فاشیزم|فاشیستی]]، [[ڕەگەزپەرستی]]، [[دژی یەکسانیی ژن و پیاو]]، برایەتیی گەلان و ئاشتی نین، دەتوانرێت لە ناو پارتەکەدا پەرەیان پێ بدرێت. بەو پێیەی دەخوازێت ببێتە پارتێکی سیاسیی [[عەلمانی]] و کراوە بێت بۆ [[چەپڕەوی|چەپەکان]]، [[لیبرالیزم|لیبراڵەکان]] و پارێزگاران بە ھەمان شێوە، پارتەکە لەژێر کاریگەریی پێگەی تاڕادەیەک پارێزگارانەی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]ی [[مەسعوود بارزانی]]دایە. پارتەکە داوای ھەموارکردنەوەی [[دەستووری تورکیا]]ی دەکرد بەو مانایەی کە دان بەوەدا بنرێت کە نەتەوەیەکی [[کورد]] و نەتەوەیەکی [[تورک]] لە ناو تورکیادا بوونیان ھەیە، و دابەشکردنی نەتەوەی کورد لە نێوان دەوڵەت-نەتەوە جیاوازەکاندا ڕەتدەکاتەوە و ھەموو ڕێککەوتنە نێونەتەوەیییانە بە نایاسایی دەزانێت کە پشتگیری لەم دۆخەی ئێستا دەکەن. جگە لەوەش، جەختی لەوە کردەوە کە لەو قازانجانەی لە دەرھێنانی سەرچاوە سروشتییەکان لە [[کوردستان]] بەدەست دێن، دەبێت سێ چارەکی لە کوردستاندا وەبەرھێنانی تێدا بکرێت. ئاماژە بەوە دەکات کە ئامانجی دروستکردنی دیموکراسییەکی پەرلەمانییە لەو بەشەی کوردستاندا کە لەناو کۆماری تورکیادایە، و وای لێبکات گەلی کورد بەھرەمەند بن لە ھەموو ئەو مافانەی کە یاسای [[نێونەتەوەیی (ڕوونکردنەوە)|نێونەتەوەیی]] پێیان بەخشیوە و مەرجەکان بۆ مافی بڕیاردانی [[ئۆتۆنۆمی|چارەی خۆنووسین]] بڕەخسێنێت. == ئەمانەش ببینە == * [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] * [[کوردایەتی ئیسلامی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|تورکیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٩٢]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:جیاییخوازی لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] jj2q4eyzihquppac08gfjayopm39tzl 0 182495 1687106 1567645 2026-10-14T19:33:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687106 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{Infobox War Faction |name = پارتی شۆڕشی کوردستان{{ھن}}Partiya Şoreşa Kurdistan (PŞK) |war = [[ناکۆکیی تورکیا و کورد]] |image = |caption = |active = ١٩٦٠–ئێستا |leaders = |clans = |headquarters = [[باکووری کوردستان]] |area = باکوور و [[باشووری کوردستان]] |ideology = [[ناسیۆنالیزمی کوردی]]{{ھن}}[[مارکسیزم-لێنیزم]] |size = نادیار |partof = |predecessor = [[پارتی یەکێتیی کۆمەڵایەتی کوردستان]]{{ھن}}[[پارتی یەکگرتووی کوردستان]] |successor = |opponents= {{ئاڵا|تورکیا}} |battles= [[ناکۆکیی تورکیا و کورد]] |status= }} '''پارتی شۆڕشی کوردستان''' ({{بە کوردیی باکووری|Partiya Şoreşa Kurdistan}} (''PŞK'')، {{بە تورکی|Kürdistan Devrim Partisi}}) پارتێکی نایاسایی چالاک لە [[تورکیا]] و [[باکووری کوردستان]]ە. مەبەستی ئەم پارتە [[کوردایەتی|سەربەخۆیی]] بۆ [[کورد|خەڵکی کورد]]، بەپێی بنەماکانی [[مارکسیزم-لێنینیزم]]ە. ==مێژوو== پارتی شۆڕشی کوردستان لقێکی جیابووەوەی پارتی[[ یەکێتیی سۆسیالیستی کوردستان]]ە، کە بە [[تورکی]] بە «Kürdistan Sosyalist Birlik Partisi» و بە [[کوردیی باکوور|کوردی]] بە «Partiya Yekitiya Sosyalista Kurdistane» ناسراوە. پارتی یەکێتیی سۆسیالیستی کوردستان لە تەممووزی ١٩٩٨دا دوای کۆبوونەوەیەک لە [[ئەڵمانیا]] خۆی ھەڵوەشاندەوە. لە ئەنجامدا، کۆمیتەی ناوەندیی «یەکبوون» یان پارتی [[یەکگرتوویی گەلی کوردستان]]، کە بنکەکەی لە [[سوێد]] بوو، بڕیاری دا ڕێکخراوێکی نوێ پێکبھێنێت بۆ ئەنجامدانی خەباتی چەکداری دژی حکومەتی تورکیا. بەڵام پارتی شۆڕشی کوردستان ھەرگیز خەباتی چەکداریی دژی [[حکوومەتی تورکیا]] ئەنجام نەداوە و تەنھا پارتێکی سیاسی بووە. ئەم ڕێکخراوە لە سەرەتادا ناوی «یەکێتیی شۆڕشی کوردستان» بوو. بەڵام دواتر کۆمیتەی ناوەندی بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ھێشتا یەکێتییەک لە ئارادا نییە، وشەی «یەکێتی» گۆڕی بۆ «پارت»؛ بەم شێوەیە پارتی شۆڕشی کوردستان دروست بوو. دوای دەستگیرکردنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] لەلایەن [[ھێزەکانی تورکیا]]وە لە ساڵی ١٩٩٩ و پاشەکشەی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) کە بەو ھۆیەوە ڕوویدا، پارتەکە ھەوڵی دا ئەندامانی ئەوان بۆ لای خۆی ڕابکێشێت، ھەرچەندە سەرکەوتنێکی بەرچاوی بەدەست نەھێنا. ڕێکخراوەکە نە لە گەیاندنی زیانێکی گرنگ بە ھێزەکانی [[تورکیا]] و نە لە ناساندنی خۆی بە ڕای گشتی سەرکەوتوو نەبوو.<ref>PŞK KDP Partıya Şoreşa Küdıstan (Kürdıstan Devrım Partısı) "Sucbilimi.com". Retrieved 2011-01-06.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|تورکیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] s5stbke5pqevuidjwshxarz2zgfdu6e 0 183341 1687105 1578061 2026-10-14T19:33:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687105 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = الحزب الثوري الكردستاني | ناوی_زمان١ = عەرەبی | زمان٢ = Kurdistan Revolutionary Party | ناوی_زمان٢ = ئینگلیزی | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = maroon | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = [[عەبدولستار تاهیر شەریف]] | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = [[١٩٦٤]] | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] (١٩٧٠-١٩٧٤) | پاشینە = | شوێنگە = [[باشووری کوردستان]] | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[کوردایەتی|ناسیۆنالیزمی کوردی]] |شوێنی_سیاسی = | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = [[پەڕگە:Flag of the Kurdistan Revolutionary Party (Iraq).svg|thumb]] | ماڵپەر = | وڵات = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان''' (بە عەرەبی: الحزب الثوري الكردستاني) پارتێکی سیاسی لە باشووری کوردستان بوو کە بە ئامانجی سەربەخۆیی کورد لە عێراق دامەزرا. ئەم حیزبە لە ساڵی ١٩٦٤ دامەزرا و لە ساڵی ١٩٧٠ تێکەڵی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] بوو. لە ساڵی ١٩٧٤ حیزبەکە دیسانەوە لە لایەن گرووپێک لە دژبەرانی بارزانی و ڕێبەرایەتیی پارتی دیمکرات زیندوو کرا. ئەم حیزبە زیندووکراوە بوو بە ئەندامی [[بەرەی پێشکەوتنخوازی نەتەوەیی (عێراق)|بەرەی پێشکەوتنخوازی نەتەوەیی]] و لە یاسای سەربەخۆیی کورد کە لە پەرلەمانی عێراق پێشنیار کرا پشتێوانی کرد.<ref name="کاونتری ئستادیز ١">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سیاسەتی هاوپەیمانی: بەرەی پێشکەوتنخوازی نەتەوەیی|ناونیشان=http://countrystudies.us/iraq/78.htm|وێبگە=کاونتری ئستادیز|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref> <ref name="مریل ١">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=عێراق و سەربەخۆبوونی کوردستان|journal=مریل ڕیپۆرتس|ڕێکەوت=نیسانی ١٩٧٤|پەڕە=٢٦|پەڕەکان=٣٠+٢٧-٢٦|doi=10.2307/3011338|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/3011338?origin=crossref|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=پرۆژەی زانیاری و لێکۆڵێنەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست|زمان=en}}</ref> ڕێبەری پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان [[عەبدولستار تاهیر شەریف]] بوو<ref name="مەک داول ١">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=مەک داول|یەکەم١=دەیوید|سەردێڕ=مێژووی نوێی کوردەکان|ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=ئای. بی. تاوریس|شوێن=لەندەن|پەڕە=٣٥٠}}</ref> کە لە ساڵی ١٩٩٩ عێراقی بە جێ هیشت. پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان لە هەڵبژاردنی ٢٤ی ئازاری ١٩٩٦ی پەرلەمانی نەتەوەیی ٢ کورسیی بە دەست هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پەرلەمانی نەتەوەیی عێراق: هەڵبژاردنی ١٩٩٦|ناونیشان=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2151_96.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=en|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ١٩٩٦}}</ref> پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان چواردەیەمین کۆنگرەی خۆی لە ٢١ی ئابی ٢٠٠٠ بەڕێوەبردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاپۆرتی عێڕاق: ٢٥ی ئابی ٢٠٠٠|ناونیشان=https://www.rferl.org/reports/iraq-report/2000/08/29-250800.asp|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=en|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٠٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050326135214/http://www.rferl.org/reports/iraq-report/2000/08/29-250800.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|ئێران}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] newngejlfrnhr2x7ici3k3vhkk12d5y 0 183696 1687170 1525700 2026-10-14T22:33:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687170 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=پارک جو ھیون|image=Park Ju-hyun for Marie Claire Korea on 171222 (1).png|caption=|birth_date={{birth date and age|1994|10|05|df=y}}|birth_place=[[بوسان]], کۆریای باشوور|alma_mater=[[زانکۆی ھونەری نیشتمانی کۆریا]] (ڕۆلگێران)|occupation={{Hlist|خانمەکتەر|}}|years_active=٢٠١٥ بۆ ئێستا|agent=935 Entertainment|website=|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|박|주현}} | hanja = {{linktext|朴|柱|炫}} | rr = Bak Ju-hyeon | mr = Pak Chuhyŏn }}}}'''پارک جو ھیون''' (بە کۆری: لەدایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٤)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Park Ju Hyun|ناونیشان=http://www.viki.com/celebrities/23216pr-park-ju-hyun|وێبگە=Rakuten Viki}}</ref> خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە ڕۆلی گێراوە لە فلمی ''The Dude In Me'' (2019) ، و فیلمی تەلەڤیزیۆنی ''Drama Stage Season 3'': ''My Wife's Bed''.، وە ناسراوە بەھۆی ڕۆلەکەی لە ''A Piece of Your Mind'' (2020)). == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{youtube|channel=UC1DkiFMPiMUB7MbLkzgYx6A}} * {{HanCinema person}} * {{IMDb name}} * {{Instagram}} {{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆریای باشوور|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Park Ju-hyun}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی بوسان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی کۆریا بۆ ھونەرەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] h2ncux2tvrxk5c7nxmnqrcsrhtc6rq9 0 183763 1687169 1525699 2026-10-14T22:33:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687169 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پارک جو-می|image=|birth_date={{birth date and age|1972|10|5}}|birth_place=[[سێئول]]، کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٩١ بۆ ئێستا|education=[[پەیمانگای ھونەری سێئول]]{{ھن}}[[زانکۆی سونگکیونکوان]]|agent=[[Huayi Brothers Korea|Studio Santa Claus Entertainment]]|spouse={{marriage|لی-جانگ وۆن|2001}}|children=2|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|박|주미}} | hanja = | rr = Bak Ju-mi | mr = Pak Chumi }}}}'''پارک جو-می''' (لەدایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٢) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە بە ڕۆلەکەی لە [[گوڵەکانی زیندان]] ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=‏ ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Instagram|parkjoomi_official}} * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00003842|Park Joo-mi}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سونگکیونکوان]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] dn2o4omewzyxxtrm6nce71vo5emksto 0 183911 1687176 1544923 2026-10-14T22:34:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687176 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پارک سێ-یۆنگ|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1988|7|30}}|birth_place=[[سێئول]]، کۆریای باشوور|education=[[زانکۆی سانگمیونگ]] – خوێندن لەسەر فیلم و میدیا|occupation=خانمەکتەر، گۆرانیبێژ|years_active=٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٣، ٢٠١١ بۆ ئێستا|agent={{illm|S.A.L.T Entertainment|ko|솔트엔터테인먼트}}{{ھن}}(2011–2015){{ھن}}{{illm|Hunus Entertainment|ko|후너스엔터테인먼트}}{{ھن}}(2015–2018){{ھن}}{{illm|CL& Company|ko|씨엘엔컴퍼니}}{{ھن}}(2018–present)|children=|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 박세영 | hanja = 朴世榮 | rr =باک سێ-یۆنگ | mr =پاک سێ-یۆنگ }}|spouse=}}'''پارک سێ-یۆنگ''' ({{بە کۆری|박세영}}؛ لەدایکبووی ٣٠ی تەممووزی ١٩٨٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە لە ٢٠١٢ بەھۆی ڕۆڵە پشتگیریکەرەکانی لە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریا ناسرا. = سەرچاوەکان = * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان = ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Instagram|syeeep_}} * {{twitter|sseyoungpark|Park Se-young}} {{in lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{IMDb name|5247820|Park Se-young}} * {{kmdb person|00186254|Park Se-young}} {{Korea Drama Awards Excellence Award, Actress}} {{authority control}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Se-young}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] cvudshgpwqhp0q7oxyuq7lixbaf1gop 0 184018 1687178 1525709 2026-10-14T22:34:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687178 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=پارک وۆن-سوک|image=190713 박원숙.jpg|caption=|birth_date={{birth date and age|1949|1|19}}|birth_place=[[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=١٩٧٠ بۆ ئێستا|education=<!--dropped out of [[Chung-Ang University]]'s Theater and Film department-->|religion=<!--[[Jehovah's Witness]]-->|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|박|원숙}} | hanja = {{linktext|樸|元淑}}<ref>https://www.itsfun.com.tw/%E6%A8%B8%E5%85%83%E6%B7%91/wiki-3655086</ref> | rr = Bak Won-suk | mr = Pak Wŏn-suk }}}} '''پارک وۆن-سوک''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]:박원숙; بە [[ھانجا]]:樸元淑; لەدایکبووی ١٩ی شوباتی ١٩٤٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00003839|Park Won-sook}} * {{IMDb name|1106071|Park Won-sook}} {{Paeksang Arts Award Best Actress Television}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Won-sook}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] lcz682kkq2b8g1n9be7awdwrrbyytma 0 184354 1687184 1525714 2026-10-14T22:35:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687184 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=پارک یو-چون|image=Yoochun at Busan International Film Festival "Sea Fog" outdoor stage greeting, 3 October 2014 04.jpg|caption=پارک یو-چون لە ٢٠١٤|native_name=박유천|birth_date={{birth date and age|1986|06|04}}|birth_place=[[سێئول]], کۆریای باشوور|occupation={{hlist|گۆرانیبێژ-نوسەری گۆرانی|ئەکتەر}}|other_names=مایکی یوچون|education=[[زانکۆی کیونگ ھی]]|signature=Park Yoo-chun's Signature.png|relatives=[[پارک یو-ھوان]] {{small|(برا)}}|module={{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals | genre = {{hlist|[[K-pop]]|[[Contemporary R&B|R&B]]}} | years_active = {{hlist|2003–19|2020–present}} | label = {{hlist|[[SM Entertainment|S.M.]]|[[C-JeS Entertainment|C-JeS]]|Re:Cielo}} | associated_acts = {{hlist|[[SM Town]]|[[TVXQ]]|[[JYJ]]}} | module2 = {{Infobox Korean name | child = yes | hangul = {{linktext|박|유|천}} | hanja = {{linktext|朴|有|天}} | mr = Pak Yuch'ŏn | rr = Bak Yu-cheon }}}}}}'''پارک یو-چون''' (لەدایکووی ٤ی حوزەیراینی ١٩٨٤) ئەکتەر و گۆرانیبێژ-نوسەری گۆرانی کۆریای باشوورە و ئەندامی پێشووی گروپی کۆریای باشووری بۆی باندە جەی وای جەی و تیڤی ئێکس کیوە پارک یو-چوون بەشداری لە زنجیرە درامای [[شازادەی سەربان]] کردووە لە ٢٠١٢ وە بەشداری لە بیرکردنی تۆ (Missing you) کردووە لە ٢٠١٢ == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{commons category|Park Yoo-chun}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{kmdb person|00159388}} * {{HanCinema person}} * {{Imdb name|3411574}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکانی پارک یو-چون|list={{Baeksang Arts Awards for Best New Actor (TV)}} {{Blue Dragon Film Award Best New Actor}} {{Baeksang Arts Award Best New Actor Film}} {{Baeksang Arts Award for Most Popular Actor Television}} {{Grand Bell Awards for Best New Actor}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actor}} {{Busan Film Critics Awards for Best New Actor}} {{MBC Drama Awards for Best New Actor}}}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم|کۆریای باشوور|ئەکتەران|مۆسیقا}}{{Authority control}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە بردنەوە خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن]] [[پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ئێم بی سی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەندامانی جەی وای جەی]] [[پۆل:کوڕە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کوڕە سەماکەرەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کوڕە گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ریتم و بلوسی کۆریای باشوور]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی ئێس ئێم]] [[پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول]] [[پۆل:ئەندامانی تیڤی ئێکس کیو]] [[پۆل:خاوەنانی ڕیستورانت لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فێرفاکس، ڤیرجینیا]] [[پۆل:مرۆڤ دۆستەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کیونگ ھی]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:خەڵکی باشووری پارێزگای گیۆنگسانگ]] [[پۆل:کۆچبەرەکانی خەڵکی کۆریای باشوور بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی چانتیلی]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] ar4c2pb1od1zmc6qadva0s2ivpwuh60 0 184480 1687177 1525707 2026-10-14T22:34:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687177 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=پارک شین-ھێ|image=ParkShinHye09122018.jpg|caption=پارک لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|birth_date={{birth date and age|1990|2|18}}|birth_place=[[ناوچەی نام، گوانگجو]], کۆریای باشوور|education=[[زانکۆی چانگ-ئانگ]]|occupation={{flatlist| *خانمەکتەر *گۆرانیبێژ}}|years_active=٢٠٠٣ بۆ ئێستا|agent=S.A.L.T|height={{convert|168|cm|ftin}}|family=[[پارک شین-وۆن]] (برا)|website=[http://saltent.co.kr/bbs/board.php?bo_table=profile&wr_id=2 profile at S.A.L.T Entertainment]|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| |hangul = {{linktext|박|신|혜}} |hanja = {{linktext|朴|信|惠}} |rr = باک شین-ھێ |mr = پاک سینھێ }}}} '''پارک شین-ھێ''' (بە کۆری:박신혜; بە ھانجا: 朴信惠 لەدایکبووی ١٨ی شوباتی ١٩٩٠) خانمەکتەر و گۆرانیبێژی کۆریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{commons category|Park Shin-hye}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.parkshinhye.jp/ Official Japanese Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210316155524/http://www.parkshinhye.jp/ |date=١٦ی ئازاری ٢٠٢١ }} {{in lang|ja}} * [https://web.archive.org/web/20170509085318/http://www.saltent.co.kr/artist/park-shin-hye/ Official Korean Website] {{in lang|ko}} {{Authority control}}{{Navboxes|title=خەڵاتەکانی پارک شین-ھێ|list={{Baeksang Arts Award for Most Popular Actress}} {{APAN Star Awards for Excellence in Acting, Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best Supporting Actress}}}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ]] [[پۆل:خەڵکی گوانگجو]] [[پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] s0thmt01lu88j0n7iyct51rm05rgqe7 0 184481 1687141 1525698 2026-10-14T19:39:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687141 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=پارک بۆ-یۆنگ|image=190619 tvN '어비스' 종방연 박보영 (2).jpg|imagesize=200px|caption=پارک بۆ-یۆنگ لە حوزەیرانی ٢٠١٩|birth_date={{birth date and age|1990|2|12}}|birth_place=[[وڵاتی جیونگپیۆنگ]], [[باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ]], کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠٠٦ بۆ ئێستا|agent={{Illm|BH Entertainment|ko|비에이치엔터테인먼트}}|education=[[زانکۆی دانکوک]] (شانۆگەری و فیلم)|website={{url|http://cafe.daum.net/parkboyoungfd}}|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|보|영}} | hanja = {{linktext|朴|寶|英}} | rr = باک بۆ-یۆنگ | mr =پاک پۆیۆنگ }}}}'''پارک بۆ-یۆنگ''' (بە [[کۆری]]:박보영; بە [[ھانجا]]: لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{commons category|Park Bo-young}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Instagram}} * [https://www.vlive.tv/channel/FCE49 Park Bo-young] on [[:en:V_Live|V Live]] * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00048294}} * {{IMDb name|3291520}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکانی پارک بۆ-یۆنگ|list={{Baeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Baeksang Arts Award for Most Popular Actress}} {{Blue Dragon Film Award Best New Actress}} {{Director's Cut Awards for Best New Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}} {{APAN Star Awards for Excellence in Acting, Actress}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دانکوک]] [[پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] poef1bkq4r6vsnpnl20la5isb2vmhn7 1687155 1687141 2026-10-14T21:01:49Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687155 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=پارک بۆ-یۆنگ|image=190619 tvN '어비스' 종방연 박보영 (2).jpg|imagesize=200px|caption=پارک بۆ-یۆنگ لە حوزەیرانی ٢٠١٩|birth_date={{birth date and age|1990|2|12}}|birth_place=[[وڵاتی جیونگپیۆنگ]], [[باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ]], کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠٠٦ بۆ ئێستا|agent={{Illm|BH Entertainment|ko|비에이치엔터테인먼트}}|education=[[زانکۆی دانکوک]] (شانۆگەری و فیلم)|website={{url|http://cafe.daum.net/parkboyoungfd}}|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|보|영}} | hanja = {{linktext|朴|寶|英}} | rr = باک بۆ-یۆنگ | mr =پاک پۆیۆنگ }}}}'''پارک بۆ-یۆنگ''' (بە [[کۆری]]:박보영; بە [[ھانجا]]: لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{commons category|Park Bo-young}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Instagram}} * [https://www.vlive.tv/channel/FCE49 Park Bo-young] on [[:en:V_Live|V Live]] * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00048294}} * {{IMDb name|3291520}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکانی پارک بۆ-یۆنگ|list={{Baeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Baeksang Arts Award for Most Popular Actress}} {{Blue Dragon Film Award Best New Actress}} {{Director's Cut Awards for Best New Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}} {{APAN Star Awards for Excellence in Acting, Actress}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دانکوک]] [[پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] jaavu0jhafckae47lo7ghr3imgz2wrt 0 184626 1687179 1550612 2026-10-14T22:34:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687179 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[Excellency|پایە بەرز]]|successor4=''پۆست لەکارخرا''|serviceyears=1944–1963|allegiance={{flag|Manchukuo}}<br />{{flagcountry|Second Republic of Korea}}|rank=[[ژەنەڕال]]|signature=Park Chung-hee signature.svg|blank1=Religion|spouse={{marriage|Kim Ho-nam|1936|1950|end=divorced}}<br />{{marriage|[[Yuk Young-soo]]|1950|1974|reason=died}}|death_place=[[Jongno District|جۆنگنۆ]], [[سێئول]], [[چوارەم کۆماری کۆریا|کۆریای باشوور]]|death_date={{death date and age|df=yes|1979|10|26|1917|11|14}}|birth_place=[[Gumi, North Gyeongsang|Seonsan]], [[North Gyeongsang Province|North Gyeongsang]], [[Korea under Japanese rule|Japanese Korea]]<br />{{small|(now Gumi, [[South Korea]])}}|birth_date={{birth date|df=yes|1917|11|14}}|term_end4=٢ی تەمموزی ١٩٦١|term_start4=١٦ی ئایاری ١٩٦١|predecessor4=''پۆست دامەزرا''|name=پارک چونگ-ھی|successor3=پۆست لەکارخرا|predecessor3=[[چانگ دۆ-یۆنگ]]|term3=٣ی تەمموزی ١٩٦١ – ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣|successor1=[[چۆی کیو-ھاھ]]|predecessor1=[[یون پۆسون]]|primeminister1=Choi Tu-son<br />[[Chung Il-kwon]]<br />[[Paik Too-chin]]<br />[[Kim Jong-pil]]<br />[[Choi Kyu-hah]]|term1=٢٤ی ئازاری ١٩٦٢ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی 1979<br /><small>ڕۆلگێران بۆ ١٧ی کانونی یەکەمی ١٩٦٣</small>|office1=سێێەم [[سەرۆکی کۆریای باشوور]]<br><small>Terms: 5–9</small><!--the numbering of "xth President" reflects individuals, not terms served.-->|caption=Official Portrait|image_size=|image=Park Chung-hee.jpg|native_name_lang=ko|native_name={{nobold|박정희}}<br />{{nobold|朴正熙}}|module={{Infobox Korean name | hangul={{linktext|박|정|희}} | hanja={{linktext|lang=ko-Hant|朴|正|熙|}} | rr=باک جیۆنگھوی | mr=پاک چۆنگھوی | hangulho={{linktext|중|수}} | hanjaho={{linktext|lang=ko-Hant|中|樹|}} | rrho=جونگسو | mrho=چونگسو | child=yes}}}}'''پارک چونگ-ھی''' (لەدایکبووی ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩١٧ تا ٢٦ تشرینی یەکەمی ١٩٧٩) سیاسەتوان و ژەنەڕالێکی کۆریای باشوور بوو کە وەک سەرۆکی کۆریای باشوور خزمەتی ئەکرد لە ١٩٦٣ تا ١٩٧٩ مردنی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Presidents of South Korea}}{{Prime Ministers of South Korea}}{{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کۆریای باشوور|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Park Chung-hee}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:ژەنەڕالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دژە کۆمیونێستەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:سەرۆکەکانی کۆریای باشوور (بەشێوەی ڕۆل)]] [[پۆل:سەرۆکی حکوومەتە تیرۆرکراوەکان]] 1fquzu6tq0v8bwr49doyim3l0tt4w2l 0 185371 1687171 1604681 2026-10-14T22:33:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687171 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پارک جی-سوو|image=Park Ji-Soo.jpg|birth_date={{birth date and age|1988|7|22}}|birth_place=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|othername=Joyce Park|occupation=[[ئەکتەر|خانمەکتەر]]|years_active=٢٠١٢ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی ھونەری نیشتمانی کۆریا]] - شانۆگەری<!--(لە ٢٠١٢ دەرچووە)-->|agent=C&CO ENS<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sportalkorea.com/butterfly/view.php?gisa_uniq=201803161114773984&key=&field=&section_code=C1000&search_key=y |سەردێڕ=박지수, 씨앤코ENS와 전속계약...최희서와 한솥밥 |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230410130132/https://www.sportalkorea.com/butterfly/view.php?gisa_uniq=201803161114773984&key=&field=&section_code=C1000&search_key=y |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br><small>(2018-present)</small>|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = 박지수 | hanja = 朴芝秀 | rr = باک جی-سو | mr = پاک چی-سو }}}}'''پارک جی-سوو''' (لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیراینی ١٩٨٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Sunwoo|یەکەم١=Carla|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=''Mai Ratima'' tackles the challenges of a multicultural Korea|ناونیشان=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2972705|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[Korea Joongang Daily]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140413150434/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2972705|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Lee|یەکەم١=Ki-jun|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Who Are You: 박지수 <마이 라띠마>|trans-title=Who Are You: Park Ji-soo (Mai Ratima)|ناونیشان=http://www.cine21.com/news/view/mag_id/73540|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=Cine21|زمان=Korean}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Bae|یەکەم١=Sun-young|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠١٤|script-title=ko:청마해 여우빛④박지수 "범을 할퀴는 고양이처럼, 도전적으로"(인터뷰)|ناونیشان=http://tenasia.hankyung.com/archives/209341|سەردێڕ=텐아시아|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=TenAsia|زمان=Korean|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170707073618/http://tenasia.hankyung.com/archives/209341|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bae|یەکەم=Sun-young|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=My Name, 박지수 (1)|trans-title=My Name Is: Park Ji-soo (1)|ناونیشان=http://tenasia.hankyung.com/archives/216760|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=TenAsia|زمان=Korean|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180326064347/http://tenasia.hankyung.com/archives/216760|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Bae|یەکەم١=Sun-young|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=My Name, 박지수 (2), 제 이야기는 이제서야 시작된걸요|trans-title=My Name Is Park Ji-soo (2): My Story Has Finally Begun|ناونیشان=http://tenasia.hankyung.com/archives/216922|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=TenAsia|زمان=Korean|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170707085728/http://tenasia.hankyung.com/archives/216922|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://cncoens.com/bbs/board.php?bo_table=artist&wr_id=18 Ji Soo Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190223184717/http://cncoens.com/bbs/board.php?bo_table=artist&wr_id=18 |date=٢٣ی شوباتی ٢٠١٩ }} at C&CO ENS * {{Twitter}} {{in lang|ko}} * {{instagram|jisoooo|Park Ji-soo}} {{in lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00165778|Park Ji-soo}} * {{IMDb name|5391539|Park Ji-soo}} {{Nva|list={{Blue Dragon Film Award Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Ji-soo (actress, born 1988)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی کۆریا بۆ ھونەرەکان]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] dnngxi4g04lkgc1439vyucplrt6gxds 0 185386 1687140 1525697 2026-10-14T19:39:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687140 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=پارک ئیون-ھێ|image=(우먼센스 스타) 2018년 12월호 박은혜 (1).jpg|othername=Piao En Hui (Chinese)|birth_date={{Birth date and age|1977|2|21}}|birth_place=[[ئینچیۆن]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|education=[[پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] - Creative Advertising|agent=AL Entertainment|years_active=١٩٩٨ بۆ ئێستا|spouse={{marriage|Kim Han-sup|2008|2018|reason=divorced}}|children=2|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|은|혜}} | hanja = {{linktext|朴|恩|惠}} | rr = باک ئیون-ھێ | mr =پاک ئونھێ }}}}'''پارک ئیون-ھێ''' (لەدایکبووی ٢١ی شوباتی ١٩٧٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە لە زنجیرە درامای [[جۆنگوما گەوھەری کۆشک]] بەشداری کردووە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00034469|Park Eun-hye}} * {{IMDb name|1031871|Park Eun-hye}} {{Nva|list={{Busan Film Critics Awards for Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|ڕۆژنامەوانی}}{{authority control}} {{پۆلی کۆمنز|Park Eun-hye}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی ئینچیۆن]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] bstr29mghz0wdrmfs26t9xrhewj0vg4 0 185447 1687172 1525702 2026-10-14T22:33:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687172 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} {{Infobox person|name=پارک جی-ھوو|image=박지후 엘르 화보 촬영 비하인드 (2).jpg|caption=|birth_date={{birth date and age|2003|11|7}}|birth_place=[[دایگو]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=[[Actress]]|years_active=٢٠١٦ بۆ ئێستا|education=|agent=BH Entertainment<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile: Park Ji-hoo|ناونیشان=https://bhent.co.kr/artist/park-ji-hu|بڵاوکەرەوە=BH Entertainment|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref>|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|지|후}} | hanja = {{linktext|朴|志|厚}} | rr = Bak Ji-hu | mr = Pak Chi-hu }}}}'''پارک جی-ھوو''' (لەدایکبووی ٧ی ئەیلولی ٢٠٠٣) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person|Park_Ji-hoo}} * {{kmdb person|00202579|Park Ji-hoo}} * {{IMDb name|10098943|Park Ji-hoo}} * [https://bhent.co.kr/artist/park-ji-hu Park Ji-hoo] at BH Entertainment {{in lang|ko}} {{Nva|list={{ Director's Cut Awards for Best New Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}} {{Tribeca Film Festival Award for Best Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Ji-hu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:خەڵکی دایگو]] [[پۆل:باشترین تازە ھاتووەکان لە براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] fb3v58zmtgio9h92hmvfu0yfyqys3ir 0 185448 1687174 1525705 2026-10-14T22:33:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687174 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=پارک سی یۆن|image=Park Si-yeon, 2012 (cropped).jpg|birth_name=Park Mi-seon|birth_date={{birth date and age|1979|3|29}}|birth_place=[[بوسان]], کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|yearsactive=٢٠٠٠ بۆ ئێستا|spouse=Park Sang-hun (2011-2016)|children=2|agent=[[Mystic Entertainment|Family Actors Entertainment]]|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|박|시|연}} | hanja = {{linktext|朴|時|姸}} | rr = Bak Si-yeon | mr = Pak Siyŏn | hangulborn = {{linktext|박|미|선}} | hanjaborn = {{linktext|朴|美|宣}} | rrborn = Bak Mi-seon | mrborn = Pak Misŏn }}}}'''پارک سی-یۆن''' (لەدایکبووی ٢٩ی ئازاری ١٩٧٩) خانمەکتەرێکی ۆکریای باشوورە.لە ٢٠٠٤ دەستی بەکاری ڕۆلگێران رد. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}} {{Commons category|Park Si-yeon}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00042187|Park Si-yeon}} * {{IMDb name|2271872|Park Si-yeon}} {{Nva|list={{Paeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}} {{SBS Drama Awards for Best New Actress}}|title=خەڵات}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی بوسان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی مایستیک]] [[پۆل:خانمەکتەرانی بوسان]] md38v9tw2rvb897x8tm3pyb83hiw03w 0 185451 1687185 1525716 2026-10-14T22:35:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687185 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} {{Infobox person|name=پارک یێ-جین|image=Park Ye-Jin.jpg|birth_date={{Birth date and age|1981|04|01}}|birth_place=[[سێئول]], کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٩٨ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی چونگ-ئانگ]]|agent={{hlist|[[saram entertainment]]}}|spouse={{married|[[Park Hee-soon]]|June 2015}}|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|예|진}} | hanja = {{linktext|朴|藝|珍|}} | rr = Park Ye-jin | mr = Pak Yejin }}}}'''پارک یێ-جین''' (لەدایکبووی ١ی نیسانی ١٩٨١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Nva|list1={{ Paeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Ye-jin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] kxne19lb7uaavfqowl5pbgwh97blapk 0 185582 1687139 1547230 2026-10-14T19:39:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687139 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=پارک ئیون بین|image=180829 Park Eun-bin at "The Ghost Detective" press conference 2.png|image_upright=1.15|alt=Park Eun-bin wearing pink dress and posing for the camera in August 2018|caption=پارک لە ٢٠١٨|birth_date={{birth date and age|1992|9|4}}|birth_place=[[جامسیل دۆنگ]], [[ناوچەی سۆنگپا]], [[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=١٩٩٨ بۆ ئێستا|agent=[[Namoo Actors]]|education=[[زانکۆی سۆگانگ]] <br><small>(Psychology and Media Communication)</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=015&aid=0002394240|سەردێڕ=박은빈 서강대 합격! "연기와 공부 병행에도 성적 우수해"|script-title=ko:박은빈 서강대 합격! "연기와 공부 병행에도 성적 우수해"|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١١|وێبگە=Hankyung|زمان=ko}}</ref>|website=}}'''پارک ئیون بین''' (بە کۆری:박은빈; بە ھانجا: 朴恩斌, لەدایکبووی ٤ی ئەیلولی ١٩٩٢) خانمە ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە لە منداڵییەوە دەستی بە [[درامای کۆری|کاری ڕۆڵ گێڕان]] کردووە {{commons category|Park Eun-bin}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.namooactors.com/bbs/board.php?bo_table=nm3401 Park Eun-bin] at [[:en:Namoo_Actors|Namoo Actors]] {{in lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00041764|Park Eun-bin}} * {{IMDb name|3738785|Park Eun-bin}} {{Nva|list={{Grimae Awards for Best Actress}}|title=ناونیشان}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سۆگانگ]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] s57i6evmochikmcyzpltfqf3zbq5is5 14 185853 1687406 1117092 2026-10-15T09:10:51Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687406 wikitext text/x-wiki {{Portal|فیلم|کۆریای باشوور}}{{Commons category|Films of South Korea}} [[پۆل:فیلمە ئاسیاییەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:سینەمای کۆریای باشوور]] aqxnmfrlkj3sw3hh8hzy0df98y2dhn3 0 188772 1687042 1525615 2026-10-14T16:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687042 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠''' خولی شازدەیەمی پاڵاوانێتی پارالمپیکە کە لە وڵاتی ژاپۆن دوای یارییەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بەرێوەدەچێت وەک گەورەترین بۆنەی وەرزشی لەسەر ئاستی جیھان تایبەتە بە وەرزشوانە خاوەن پێداویستە تایبەتەکان. ئەم پالاوانێتییە لەلایەن لێنەی نێودەوڵەتی پارالمپیک سەرپەرشتی دەکرێت. وابڕیارە یارییەکانی لە ٢٤ی ئاب بۆ ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ ئەنجام بدرێت. لە سەرەتادا وا بڕیاربوو کە لە ٢٥ی ئابی ٢٠٢٠ یارییەکان دەست پێبکات بەڵام بەھۆی بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە ٢٤ی ئازار لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی و کۆمیتەی ڕێکخستنی ئۆڵمپیاد و پارالمپیکی یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ بە شێوەیەکی فەرمی بڕیاریاندا یارییەکان بۆ ساڵی ٢٠٢١ دوابخەن. ئەمە جاری دووەمە تۆکیۆ مێوانداری ئەم پاڵاوانێتییە دەکات کاتێک بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٦٤ میوانداری کرد. لەم بۆنەدا چەند یارییەکی نوێ بۆ یەکەم جار ئەنجام دەدرێن لە یارییەکانی پارالمپێک. == مەزاد == وەک بەشێک لە ڕێکەوتنامەی نێوان لێژنەی ئۆڵمپی نێودەولەتی و لێژنەی پارالمپیکی نێودەوڵەتی ساڵی ٢٠٠١ بڕیاردرا ھەر ولاتێک میواداری یارییەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بکات پێویستە میوانداری یارییەکانی پارالمپیکیش بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=London first 'global Paralympics'|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/18143145|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en-GB}}</ref> لە دوای خولی دووەمی دەنگدانەکان شاری تۆکیۆ وەک شاری میوانداری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ و پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ ھەڵبژێردرا. {{ھەڵبژاردنی شاری میوانداری ئۆڵۆمپیادی ٢٠٢٠}} == ئامادەکارییەکان == == مەشخەڵ == == یارییەکان == == وڵاتە بەشدار بووەکان == زیاتر لە ٩٠ ولاتە بەشداری یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Paralympic Committees|ناونیشان=https://www.paralympic.org/teams-npc|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=International Paralympic Committee|زمان=en}}</ref>لە ناویان [[بووتان]] و [[گویانا]] بۆیەکەم جار بەشداری ئەم پالاوانێتییە دەکەن ھەروەھا [[دوورگەکانی سلێمان]] بۆجاری دووەم بەشداری دەکەن دوای یەکەم بەشدارییان لە پارالمپیکی ٢٠١٦ی ڕیۆی بەرازیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Refugee Paralympic Team|ناونیشان=https://www.paralympic.org/refugee-paralympic-team|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=International Paralympic Committee|زمان=en}}</ref>بەھۆی قەدەغەکردنی ڕووسیا لە چالاکییە وەرزشییەکان بۆ ماوەی چوار ساڵ دوای گۆرینی داتای پاکی وەرزشوانانی لە مادە وزەبەخشەکان، وەرزشوانانی ڕووسیا لەژێر ناوی لێژنەی پارالمپیکی ڕووسیا بەشداری دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IPC confirm details regarding RPC's Paralympic Games participation|ناونیشان=https://www.paralympic.org/news/ipc-confirm-details-regarding-rpc-s-paralympic-games-participation|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=International Paralympic Committee|زمان=en}}</ref> {| class="wikitable collapsible" style="width:100%;" |- !وڵاتە بەشداربووەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ |- | {{div col|colwidth=22em}} * {{flag|ALG|2020 Summer|48}} * {{flag|ARG|2020 Summer|37}} * {{flag|AUS|2020 Summer|131}} * {{flag|AUT|2020 Summer|12}} * {{flag|AZE|2020 Summer|7}} * {{flag|BLR|2020 Summer|11}} * {{flag|BEL|2020 Summer|19}} * {{flag|BER|2020 Summer|1}} * {{flag|BHU|2020 Summer|2}} * {{flag|BIH|2020 Summer|13}} * {{flag|BRA|2020 Summer|157}} * {{flag|BUL|2020 Summer|3}} * {{flag|CAN|2020 Summer|87}} * {{flag|CHI|2020 Summer|7}} * {{flag|CHN|2020 Summer|230}} * {{flag|TPE|2020 Summer|10}} * {{flag|COL|2020 Summer|34}} * {{flag|CRC|2020 Summer|1}} * {{flag|CRO|2020 Summer|10}} * {{flag|CUB|2020 Summer|5}} * {{flag|CYP|2020 Summer|1}} * {{flag|CZE|2020 Summer|15}} * {{flag|DEN|2020 Summer|22}} * {{flag|ECU|2020 Summer|4}} * {{flag|EGY|2020 Summer|24}} * {{flag|EST|2020 Summer|3}} * {{flag|ETH|2020 Summer|1}} * {{flag|FIN|2020 Summer|10}} * {{flag|FRA|2020 Summer|61}} * {{flag|GER|2020 Summer|84}} * {{flag|GHA|2020 Summer|2}} * {{flag|GBR|2020 Summer|139}} * {{flag|GRE|2020 Summer|19}} * {{flag|GUY|2020 Summer|1}} * {{flag|HKG|2020 Summer|14}} * {{flag|HUN|2020 Summer|19}} * {{flag|ISL|2020 Summer|2}} * {{flag|IND|2020 Summer|53}} * {{flag|INA|2020 Summer|23}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.antaranews.com/berita/2292402/npc-indonesia-23-atlet-siap-berlaga-di-paralimpiade-tokyo-2020|سەردێڕ=NPC Indonesia: 23 Atlet Siap Berlaga di Paralimpiade Tokyo 2020|ئیش=Antara|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> * {{flag|IRI|2020 Summer|48}} * {{flag|IRQ|2020 Summer|5}} * {{flag|IRL|2020 Summer|12}} * {{flag|ISR|2020 Summer|21}} * {{flag|ITA|2020 Summer|74}} * {{flag|JPN|2020 Summer|175}} '''(میواندار)''' * {{flag|JOR|2020 Summer|2}} * {{flag|KAZ|2020 Summer|7}} * {{flag|KEN|2020 Summer|3}} * {{flag|KUW|2020 Summer|1}} * {{flag|LAT|2020 Summer|4}} * {{flag|LBA|2020 Summer|1}} * {{flag|LTU|2020 Summer|8}} * {{flag|LUX|2020 Summer|1}} * {{flag|MAS|2020 Summer|18}} * {{flag|MEX|2020 Summer|37}} * {{flag|MGL|2020 Summer|4}} * {{flag|MNE|2020 Summer|1}} * {{flag|MAR|2020 Summer|25}} * {{flag|MYA|2020 Summer|1}} * {{flag|NAM|2020 Summer|1}} * {{flag|NED|2020 Summer|48}} * {{flag|NZL|2020 Summer|30}} * {{flag|NGR|2020 Summer|9}} * {{flag|MKD|2020 Summer|1}} * {{flag|NOR|2020 Summer|10}} * {{flag|PAK|2020 Summer|1}} * {{flag|PER|2020 Summer|4}} * {{flag|PHI|2020 Summer|5}} * {{flag|POL|2020 Summer|49}} * {{flag|POR|2020 Summer|19}} * {{flag|QAT|2020 Summer|1}} * {{flag|RPT|2020 Summer|6}} * {{flag|ROU|2020 Summer|2}} * {{flag|RPC|2020 Summer|181}} * {{flag|RWA|2020 Summer|12}} * {{flag|KSA|2020 Summer|2}} * {{flag|SEN|2020 Summer|1}} * {{flag|SRB|2020 Summer|18}} * {{flag|SGP|2020 Summer|7}} * {{flag|SVK|2020 Summer|17}} * {{flag|SLO|2020 Summer|4}} * {{flag|SOL|2020 Summer|1}} * {{flag|RSA|2020 Summer|23}} * {{flag|KOR|2020 Summer|57}} * {{flag|ESP|2020 Summer|74}} * {{flag|SRI|2020 Summer|3}} * {{flag|SWE|2020 Summer|19}} * {{flag|SUI|2020 Summer|9}} * {{flag|SYR|2020 Summer|1}} * {{flag|THA|2020 Summer|41}} * {{flag|TUN|2020 Summer|26}} * {{flag|TUR|2020 Summer|56}} * {{flag|UKR|2020 Summer|107}} * {{flag|UAE|2020 Summer|5}} * {{flag|USA|2020 Summer|174}} * {{flag|UZB|2020 Summer|20}} * {{flag|VEN|2020 Summer|8}} * {{flag|VIE|2020 Summer|5}} {{div col end}} |} === ژمارەی وەرزشوانانی بەشداربووی پارالمپیکی ٢٠٢٠ === ٤٬٥٣٧ وەرزشوان لە ١٦٣ ولاتی جیاوازە بەشداری پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆیان کردووە {{as of|2021|08|20}} وڵات وەرزشوان {{col-begin}} {{col-3}} {| class="wikitable collapsible collapsed sortable" style="border:0; font-size:100%;" |- ! width=250|وڵات ! width=25|[[وەرزشکار]] |- | {{flag|JPN|2020 Summer}} '''(وڵاتی خانەخوێ)''' || align=center|260 |- | {{flag|BRA|2020 Summer}} || align=center|258 |- | {{flag|CHN|2020 Summer}} || align=center|255 |- | {{flag|RPC|2020 Summer}} || align=center|246 |- | {{flag|USA|2020 Summer}} || align=center|242 |- | {{flag|GBR|2020 Summer}} || align=center|227 |- | {{flag|AUS|2020 Summer}} || align=center|174 |- | {{flag|FRA|2020 Summer}} || align=center|143 |- | {{flag|UKR|2020 Summer}} || align=center|138 |- | {{flag|GER|2020 Summer}} || align=center|137 |- | {{flag|ESP|2020 Summer}} || align=center|134 |- | {{flag|CAN|2020 Summer}} || align=center|130 |- | {{flag|ITA|2020 Summer}} || align=center|113 |- | {{flag|POL|2020 Summer}} || align=center|93 |- | {{flag|TUR|2020 Summer}} || align=center|87 |- | {{flag|KOR|2020 Summer}} || align=center|86 |- | {{flag|NED|2020 Summer}} || align=center|74 |- | {{flag|THA|2020 Summer}} || align=center|74 |- | {{flag|COL|2020 Summer}} || align=center|66 |- | {{flag|IRI|2020 Summer}} || align=center|63 |- | {{flag|MEX|2020 Summer}} || align=center|60 |- | {{flag|ALG|2020 Summer}} || align=center|57 |- | {{flag|ARG|2020 Summer}} || align=center|57 |- | {{flag|IND|2020 Summer}} || align=center|54 |- | {{flag|EGY|2020 Summer}} || align=center|48 |- | {{flag|UZB|2020 Summer}} || align=center|47 |- | {{flag|GRE|2020 Summer}} || align=center|46 |- | {{flag|HUN|2020 Summer}} || align=center|39 |- | {{flag|AZE|2020 Summer}} || align=center|36 |- | {{flag|BEL|2020 Summer}} || align=center|34 |- | {{flag|MAR|2020 Summer}} || align=center|34 |- | {{flag|POR|2020 Summer}} || align=center|34 |- | {{flag|RSA|2020 Summer}} || align=center|34 |- | {{flag|ISR|2020 Summer}} || align=center|33 |- | {{flag|NZL|2020 Summer}} || align=center|32 |- | {{flag|IRL|2020 Summer}} || align=center|31 |- | {{flag|CZE|2020 Summer}} || align=center|29 |- | {{flag|SWE|2020 Summer}} || align=center|29 |- | {{flag|SVK|2020 Summer}} || align=center|28 |- | {{flag|VEN|2020 Summer}} || align=center|27 |- | {{flag|KAZ|2020 Summer}} || align=center|26 |- | {{flag|AUT|2020 Summer}} || align=center|25 |- | {{flag|DEN|2020 Summer}} || align=center|25 |- | {{flag|TUN|2020 Summer}} || align=center|25 |- | {{flag|HKG|2020 Summer}} || align=center|24 |- | {{flag|INA|2020 Summer}} || align=center|23 |- | {{flag|CRO|2020 Summer}} || align=center|22 |- | {{flag|MAS|2020 Summer}} || align=center|22 |- | {{flag|NGR|2020 Summer}} || align=center|22 |- | {{flag|SUI|2020 Summer}} || align=center|21 |- | {{flag|SRB|2020 Summer}} || align=center|20 |- | {{flag|BLR|2020 Summer}} || align=center|19 |- | {{flag|CHI|2020 Summer}} || align=center|19 |- | {{flag|CUB|2020 Summer}} || align=center|17 |- | {{flag|FIN|2020 Summer}} || align=center|17 |- | {{flag|IRQ|2020 Summer}} || align=center|19 |- | {{flag|BIH|2020 Summer}} || align=center|16 |- | {{flag|NOR|2020 Summer}} || align=center|15 |- | {{flag|GEO|2020 Summer}} || align=center|14 |- | {{flag|RWA|2020 Summer}} || align=center|14 |- | {{flag|UAE|2020 Summer}} || align=center|12 |- | {{flag|LTU|2020 Summer}} || align=center|11 |- | {{flag|PER|2020 Summer}} || align=center|11 |- | {{flag|SGP|2020 Summer}} || align=center|11 |- | {{flag|TPE|2020 Summer}} || align=center|10 |- | {{flag|JOR|2020 Summer}} || align=center|10 |- | {{flag|CRC|2020 Summer}} || align=center|9 |- | {{flag|KEN|2020 Summer}} || align=center|9 |- | {{flag|ROU|2020 Summer}} || align=center|9 |- | {{flag|SRI|2020 Summer}} || align=center|9 |- | {{flag|ECU|2020 Summer}} || align=center|8 |- | {{flag|LAT|2020 Summer}} || align=center|7 |- | {{flag|KSA|2020 Summer}} || align=center|7 |- | {{flag|SLO|2020 Summer}} || align=center|7 |- | {{flag|VIE|2020 Summer}} || align=center|7 |- | {{flag|ISL|2020 Summer}} || align=center|6 |- | {{flag|MDA|2020 Summer}} || align=center|6 |- | {{flag|PHI|2020 Summer}} || align=center|6 |- | {{flag|RPT|2020 Summer}} || align=center|6 |- | {{flag|DOM|2020 Summer}} || align=center|5 |- | {{flag|EST|2020 Summer}} || align=center|5 |- | {{flag|MNE|2020 Summer}} || align=center|5 |- | {{flag|BUL|2020 Summer}} || align=center|4 |- | {{flag|JAM|2020 Summer}} || align=center|4 |- | {{flag|MRI|2020 Summer}} || align=center|4 |- | {{flag|MGL|2020 Summer}} || align=center|4 |- | {{flag|UGA|2020 Summer}} || align=center|4 |- | {{flag|BHU|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|CMR|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|CYP|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|ESA|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|ETH|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|GHA|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|CIV|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|KUW|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|NAM|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|OMA|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|PAN|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|PUR|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|SEN|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|SOL|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|SYR|2020 Summer}} || align=center|3 |- | {{flag|ANG|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BRN|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BEN|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BOT|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BRU|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BUR|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|BDI|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|CPV|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|FIJ|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|GAB|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|GAM|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|GRN|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|GUA|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|GBS|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|KGZ|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|LBR|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|LBA|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|MDV|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|MLI|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|MLT|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|MOZ|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|NCA|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|NIG|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|PAK|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|PAR|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|PLE|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|PNG|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|QAT|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|CGO|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|SLE|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|TAN|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|URU|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|YEM|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|ZIM|2020 Summer}} || align=center|2 |- | {{flag|ARM|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|ARU|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|BAR|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|BER|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|CAM|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|CAF|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|FRO|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|GUI|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|GUY|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|HAI|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|HON|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|LAO|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|LBN|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|LES|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|LUX|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|MAD|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|MAW|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|NEP|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|MKD|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|VIN|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|STP|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|SOM|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|TJK|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|TOG|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|ISV|2020 Summer}} || align=center|1 |- | {{flag|ZAM|2020 Summer}} || align=center|1 |- class="sortbottom" |colspan=1; style="text-align:right; border:0px; background:#fff;"| '''Total''' ||style="text-align:center; border:0px; background:#fff;"| '''٤٬٥٣٧''' |} {{col-end}} == ڕۆژمێر == کاتی یارییەکانی لە ڕژمێریکی تایبەتەدا دیارکران. یەکەم جار خشتەی سەرتایی یارییەکان لە ١٩ی تشیرینی یەکەمی ٢٠١٨ ڕاگەیەندرا. خشتەی کۆتایی لە ١٣ی ئابی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە. لە کۆتاییدا خشتەی کاتی یارییەکان لە ٢٤یئاب بۆ ١٠ی ئەیلوول٢٠٢٠ بوو. بەڵام بەھۆی دواخستنی یارییەکان بەھۆی ڤایرۆسی کۆرناوە بۆ ٣٦٤ خشتەکە کەمێک دەستکاری کرا ڕاگەیەندرا کە یارییەکان لە ٢٤ی ئاب بۆ ٩ی ئەیلوول ئەنجام دەدرێن. سەرجەم یارییەکان بەکاتی ژاپۆن دەبێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tokyo Olympics to start in July 2021 after coronavirus rescheduling|ناونیشان=http://www.theguardian.com/sport/2020/mar/30/tokyo-olympics-to-start-in-july-2021-after-coronavirus-rescheduling|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;position:relative;width:75%;" | style="width:2.5em; background-color:#00cc33;text-align:center;" |'''OC''' |ئاھەنگی کردنەوە | style="width:2.5em; background-color:#3399ff;text-align:center;" |● |بەردەوامی ڕکابەری | style="width:2.5em; background-color:#ffcc00;text-align:center;" |'''١''' |دابەشکردنی مەدالیای زێر | style="width:2.5em; background-color:#ee3333;text-align:center;" |'''CC''' |ئاھەنگی داخستن |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;" ! colspan="2" style="width:23%;" |ئاب/ئەیلولی ٢٠٢١ ! style="width:5%;" |٢٤{{ھن}}Tue ! style="width:5%;" |٢٥{{ھن}}Wed ! style="width:5%;" |٢٦{{ھن}}Thu ! style="width:5%;" |٢٧{{ھن}}Fri ! style="width:5%;" |٢٨{{ھن}}Sat ! style="width:5%;" |٢٩{{ھن}}Sun ! style="width:5%;" |٣٠{{ھن}}Mon ! style="width:5%;" |٣١{{ھن}}Tue ! style="width:5%;" |١{{ھن}}Wed ! style="width:5%;" |٢{{ھن}}Thu ! style="width:5%;" |٣{{ھن}}Fri ! style="width:5%;" |٤{{ھن}}Sat ! style="width:5%;" |٥{{ھن}}Sun ! style="width:7%;" |ڕووەداوەکان |- | colspan="2" |[[پەڕگە:IPC logo black (2004-2019).svg|20x20پیکسڵ]] Ceremonies | style="background-color:#00cc33;text-align:center;" |'''[[ئاھەنگی کردنەوەی یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠|OC]]''' | | | | | | | | | | | | style="background-color:#ee3333;text-align:center;" |'''[[2020 Summer Paralympics closing ceremony|CC]]'''||{{n/a}} |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Archery_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Archery <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--1-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--٢-->| <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--٦-->! |'''٩''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Athletics_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Athletics <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٣''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٦''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٩''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٧''' <!--1-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢١''' <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٧''' <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٨''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٨''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢٤''' <!--6-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' |'''١٦٨''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Badminton pictogram (Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Badminton <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--٣٠-->| <!--٣١-->| <!--١-->| <!--2-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٧''' <!--6-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٧''' |'''١٤''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Boccia_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Boccia <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٣''' <!--٦-->! |'''٧''' |- style="text-align:center;" | rowspan="2" align="right" |Cycling | style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Cycling_(road)_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Road <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--٣٠-->| <!--٣١-->| <!--1-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٩''' <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٦''' <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--٥-->| <!--٦-->! | rowspan="2" |'''٥١''' |- style="text-align:center;" | style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Cycling_(track)_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Track <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--27-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٣''' <!--٣٠-->| <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Equestrian_Dressage_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Equestrian (dressage) <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--27-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٣''' <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''١١''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Football_5-a-side_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Football 5-a-side <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--٢-->| <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--٤-->| <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--٦-->! |'''١''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Goalball_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Goalball <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--27-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--٥-->| <!--٦-->! |'''٢''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Judo_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Judo <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''١٣''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Paracanoe_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Paracanoe <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--٣٠-->| <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--٦-->! |'''٩''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Triathlon_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Paratriathlon <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''٨''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Powerlifting_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Powerlifting <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--27-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''٢٠''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Rowing_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Rowing <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''٤''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" align="right" |[[پەڕگە:Shooting_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Shooting <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--٣٠-->| <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٣''' <!--1-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--6-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' |'''١٣''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Sitting_volleyball_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Sitting volleyball <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--6-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' |'''٢''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Swimming_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Swimming <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٦''' <!--27-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٤''' <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٤''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٤''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٣''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٥''' <!--1-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٤''' <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٥''' <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٥''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١٦''' <!--٥-->| <!--٦-->! |'''١٤٦''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Table_tennis_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Table tennis <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--27-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٨''' <!--31-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٨''' <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٥''' <!--٥-->| <!--٦-->! |'''٣١''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Taekwondo_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Taekwondo <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--٢٨-->| <!--٢٩-->| <!--٣٠-->| <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--٦-->! |'''٦''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Wheelchair_basketball_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Wheelchair basketball <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--27-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--3-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--4-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--6-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' |'''٢''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right;" |[[پەڕگە:Wheelchair_fencing_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Wheelchair fencing <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--27-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--28-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--29-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٤''' <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''١٦''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right ;" |[[پەڕگە:Wheelchair_rugby_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Wheelchair rugby <!--٢٥-->! <!--26-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--27-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--٣١-->| <!--١-->| <!--٢-->| <!--٣-->| <!--٤-->| <!--٥-->| <!--٦-->! |'''١''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="text-align:right ;" |[[پەڕگە:Wheelchair_tennis_pictogram_(Paralympics).svg|20x20پیکسڵ]] Wheelchair tennis <!--٢٥-->! <!--٢٦-->| <!--٢٧-->| <!--28-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--29-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--30-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--31-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--1-->| style="background-color:#3399ff;" |● <!--2-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--3-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''١''' <!--4-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--5-->| style="background-color:#ffcc00;" |'''٢''' <!--٦-->! |'''٦''' |- ! colspan="2" |Daily medal events ! !٢٤ !٣٠ !٤٤ !٥٥ !٦٢ !٥٤ !٥٨ !٤٥ !٤٨ !٥٦ !٤٩ !١٥ ! rowspan="2" |٥٤٠ |- ! colspan="2" |Cumulative total ! !٢٤ !٥٤ !٩٨ !١٥٣ !٢١٥ !٢٦٩ !٣٢٧ !٣٧٢ !٤٢٠ !٤٧٦ !٥٢٥ !٥٤٠ |- ! colspan="2" |ئاب/ئەیلولی ٢٠٢١ !٢٤{{ھن}}Tue !٢٥{{ھن}}Wed !٢٦{{ھن}}Thu !٢٧{{ھن}}Fri !٢٨{{ھن}}Sat !٢٩{{ھن}}Sun !٣٠{{ھن}}Mon !٣١{{ھن}}Tue !١{{ھن}}Wed !٢{{ھن}}Thu !٣{{ھن}}Fri !٤{{ھن}}Sat !٥{{ھن}}Sun !Total events |} == شوێن == [[پەڕگە:2012 JKA Adult All-Japan Tournament Day 2.jpg|وێنۆک|نیپۆن بوودۆکان، ھۆڵێکی وەرزشی تایبەت بە ڕکابەرییەکانی جودۆ. لە تۆکیۆ]] سەرجەم یارییەکانی لە یاریگای تایبەت و شویچنی تایبەت بە ڕێوەدەن بەشێکیان سود لەو شوێنانە وەردەگرن کە یارییەکانی ئۆڵمپیدی ھاوینەی ٢٠٢٠ ی تێدا بەرێوەچووە. وردەکارییەکان لە ماڵپەری فەرمی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ دانراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tokyo 2020 Paralympic Games - Venues|ناونیشان=https://olympics.com/tokyo-2020/en/paralympics/venues/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Tokyo 2020|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200424014820/https://tokyo2020.org/en/paralympics/venues/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Rainbow Bridge,Tokyo Bay from Odaiba.jpg|وێنۆک|[[کەنداوی تۆکیۆ]] کە ھەندێک لە ڕکابەرییەکانی تێدا بەڕێوەدەچێت]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|وەرزش|ئۆڵۆمپیاد|تۆکیۆ|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|2020 Summer Paralympics}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} mpm52falobkw5jbrh3x9wpd7by642e2 0 189472 1687021 1671062 2026-10-14T15:28:21Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687021 wikitext text/x-wiki {{وەرگێڕانی دەقاودەق}} '''''شەوی ھەینی فەنکین''''' (زۆرجار کورت دەکرێتەوە بۆ '''''ئێف ئێن ئێف''''') سەرچاوەی کراوە [[بەخشندە]] [[یاری ڕیتم]] یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٢٠ بۆ [[جمی یاری]] بڵاو کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Watts|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Friday Night Funkin' is the DDR beatboxing game driving players back to Newgrounds|ناونیشان=https://www.pcgamer.com/friday-night-funkin-is-the-ddr-beatboxing-game-driving-players-back-to-newgrounds/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=PC Gamer|زمان=en-US}}</ref> یارییەکە لەلایەن تیمێکی چوار بەکارھێنەری [[زەوی نوێ]] پێش خرا. یارییەکە ھەندێک تایبەتمەندی گیمپلی لەگەڵ ''[[شۆڕشی سەما]]'' و ''[[پاراپا ڕاپەر]]'', ھەرچەندە کاریگەری جوانکاری لە [[یاریەکانی وێبگەڕ]] قەرز دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Friday Night Funkin' Fondly Recalls Flash Games|ناونیشان=https://techraptor.net/gaming/features/friday-night-funkin-flash-games|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=TechRaptor|زمان=en}}</ref> یارییەکە بە بەکارھێنەرانی لێخوڕینەوە بۆ نیو گڵەنز قەرز کراوە، سایتێک کە ناوبانگەکەی لە سەرەتای ٢٠٠٠کاندا بەرز بووەتەوە. یارییەکە کارنامەیەک لەخۆ دەگرێت کە بە گشتی کاراکتەرەکانی میدیای دەرەکی لە سایتی نیو گڵەنز پێکدێنێت. یارییەکە بە دەوری کارەکتەری یاریزاندا دەخولێتەوە، «دۆست»، کە دەبێت چەندین کەسایەتی لە پێشبڕکێی گۆرانیوتن و ڕاپکردندا ببەزێنێت بۆ ئەوەی حەزی خۆشەویستی خۆی، «دۆستی» ببەزێنێت. گەمەی یارییەکە دەگەڕێتەوە لە دەوری لاساییکردنەوەی تێبینییەکانی ڕکابەرەکە لەگەڵ تێکردنی کات لەکاتی خۆدزینەوە لە تەواوبوونی تەندروستی بۆ ماوەی گۆرانییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=10 Things You Need To Know Before Starting Friday Night Funkin'|ناونیشان=https://gamerant.com/friday-night-funkin-tips-tricks-starting-out/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Game Rant|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Says|یەکەم=Transientmind|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Friday Night Funkin' Is The Internet's Latest Toe-Tapping Obsession|ناونیشان=https://www.kotaku.com.au/2021/05/friday-night-funkin-fandom-mods-explainer/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Kotaku Australia|زمان=en-AU|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210619100142/https://www.kotaku.com.au/2021/05/friday-night-funkin-fandom-mods-explainer/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یارییەکە لە سەرەتادا دروست بوو بۆ [[لودوم درێ]] ٤٧ یاری جم لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ldjam.com/events/ludum-dare/47/friday-night-funkin|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=ldjam.com|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201101015147/https://ldjam.com/events/ludum-dare/47/friday-night-funkin|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤێرژنێکی تەواو پشتگیری کراوە لەسەر [[کیکستارتەر]] بە ناونیشانی ''شەوی ھەینی فەنکین: یاری تەواو ئاس'' پلانی بۆ کراوە بۆ بڵاوکردنەوە لە سەرەتای ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kickstarter launched for Friday Night Funkin’|ناونیشان=https://www.100milefreepress.net/entertainment/kickstarter-launched-for-friday-night-funkin/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=100 Mile House Free Press|زمان=en-US}}</ref> == سەرۆکەکان == * هەفتە 1 - بابی ئازیزترین * هەفتە 2 - سکید و پەمپ * هەفتە 3 - پیکۆ * هەفتە 4 - دایکم میارست * هەفتە 5 - بابی ئازیزترین و دایکم میارست * هەفتە 6 - سێنپای و رۆح * هەفتە 7 - تانکمان == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Friday Night Funkin'|شەوی ھەینی فەنکین}} * {{وێبگەی فەرمی|https://ninja-muffin24.itch.io/funkin}} * {{GitHub|ninjamuffin99/Funkin|شەوی ھەینی فەنکین}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠٢٠|کەنەدا|مۆسیقا}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:گەمەکانی ویندۆز]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:کایەکانی لینوکس]] [[پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان]] [[پۆل:ئەو کایە ڤیدیۆیییانەی لە کەنەدا پەرەیان پێدراوە]] [[پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:ھەینی]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان دەربارەی جنۆکەکان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] 8ui2bg8r8l7hdz6sfqia11hydt997ad 1 190294 1687343 1674513 2026-10-15T05:52:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687343 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج واشینتگتن کارڤەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=827987 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130128200833/http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm بۆ http://www.cr.nps.gov/museum/exhibits/tuskegee/gwcwagon.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:٠٨، ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج واشینتگتن کارڤەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=846550 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm بۆ http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm بۆ http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٥١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج واشینتگتن کارڤەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1674512 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20060616092214/http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf بۆ http://www.nps.gov/applications/parks/gwca/ppdocuments/Special%20History%20Study.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٥٩، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج واشینتگتن کارڤەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687342 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201023133222/https://www.questia.com/library/120080065/my-work-is-that-of-conservation-an-environmental بۆ https://www.questia.com/library/120080065/my-work-is-that-of-conservation-an-environmental زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٥٢، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) pw9rwa1w7tjvirmny4yqoq741vdtmbf 0 190587 1687224 830184 2026-10-15T01:11:27Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[ئێلناز شاکردوست]] بۆ [[ئیلناز شاکردۆست]] 1687224 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئیلناز شاکردۆست]] 38uvgi0qbkj4189j0845yi8hx3orolu 0 190628 1687225 830450 2026-10-15T01:11:32Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[ئێلناز شاکردوست]] بۆ [[ئیلناز شاکردۆست]] 1687225 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئیلناز شاکردۆست]] 38uvgi0qbkj4189j0845yi8hx3orolu 0 190658 1687468 1436606 2026-10-15T11:22:46Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687468 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو | image = Shabi Ke Mah Kamel Shod Poster.jpeg | caption = | native_name = | director = [[نێرگز ئابیار]] | producer = محەممەد حوسێن قاسمی | writer = [[نێرگز ئابیار]]{{ھن}}موڕتەزا ئیسفەھانی | screenplay = | story = | based_on = | starring = [[ئێلناز شاکردوست]]{{ھن}}[[ھووتەن شەکیبا]] | narrator = | music = مەسعوود سێخاوەتدوست | cinematography = سامان لونفیان | editing = حەمید نەجەفیراد | studio = | distributor = نوورێ تابان | released = {{Film date|2019}} | runtime = ١٤٠ خولەک | country = ئێران | language = فارسی | budget = | gross = }} '''ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو''' ({{بە فارسی|شبی کە ماە کامل شد}}) فیلمێکی درامیی ئێرانیی ساڵی ٢٠١٩یە، کە لە نووسینی و دەرھێنانی [[نێرگز ئابیار]]ە. لەلایەن مێردی ئەبیار، محەممەد حوسێن قاسمی بەرھەمھێنراوە. فیلمەکە لەسەر چیرۆکی ڕاستەقینەی [[برا و خوشک]]ی [[عەبدولمالک ڕیگی]]ی سەرکردەی پێشووی گرووپی تیرۆریستی جندەڵڵا، پارێزگای [[سیستان و بەلووچستان]] لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئێران بنیاتنراوە.<ref name="A2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/02/12/1945297/iran-s-fajr-film-festival-the-night-moon-was-full-rakes-in-awards|سەردێڕ=Iran's Fajr Film Festival: 'The Night Moon Was Full' Rakes In Awards|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=tasnimnews.com|agency=tasnimnews}}</ref><ref name="A3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Faghihi |یەکەم١=Rohollah |سەردێڕ=True stories of terror stun critics at Iranian film festival |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/02/terrorism-and-crime-in-fajr-festival.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٩|ئیش=[[Al-Monitor]] |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> فیلمەکە [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی کریستاڵی]] بۆ باشترین فیلم و خەڵاتە باڵاکانی تر بۆ کاست و تاقمەکەی لە ٣٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ٢٠١٩ بردەوە. == چیرۆک == «''ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو''» گێڕانەوەی کچێکی گەنجی ناوچەکانی باشووری شاری تارانە کە تووشی خۆشەویستیی گەنجێکی شارستانی دەبێت، و ئەمەش لە کاتێکدایە کە دوای هاوسەرگیری بەهۆی هەندێک هۆکارەوە ناچار بە کۆچکردن لە ئێران دەکات. لەم ڕێگایەدا، براکەی لەگەڵی دەبێت، بەڵام لە نیوەی ڕێگادا، هەندێک رووداو دەقەومێت. ئەم فیلمە لەسەر بنەمای چیرۆکی ڕاستەقینەی عەبدولحەمید ریگی و هاوسەرەکەی، فایزە مەنسووری، دروست کراوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ !تێبینییەکان |- |[[ئیلناز شاکردۆست|ئیلناز شاکردوست]] |فائیزە مەنسووری |ژنی عەبدولحەمید، خوشکی شەهاب |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] |عەبدولحەمید ریگی |برای عەبدولمالیک، شووی فائیزە |- |فرشته سەدرعرفایی |غەمناز |دایکی حەمید و مالیک |- |ئارمین رحیمیان |عەبدولمالیک ریگی |برای عەبدولحەمید |- |شبنەم موقەدەمی |عیسمەت |دایکی فائیزە و شەهاب، ژنی مووسی |- |[[پێدرام شەریفی]] |شەهاب مەنسووری |برای فائیزە |- |فەرید سەجادی حوسێنی |مووسی |شووی عیسمەت، باوکی هەڵبژاردەی فائیزە و شەهاب |- |ئەمین میری |داعی نوورەدین |دایەی حەمید و مالیک |- |بانیپال شومون |ئەحمەد عەبدوڵڵاهی |ئەفیسیری ئەمنی |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=9817018|title=ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئێران|پاکستان|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]] sl0egnye68rf8fl6nmj2wnb93u5mvuy 0 190894 1687041 1483306 2026-10-14T16:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1687041 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦''' خولی ١٥ھەمینی یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەیە، تایبەت بە وەرزشوانە خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکانی سەرجەم ولاتانی جیھان. لە ٧ی ئەیلوول بۆ ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦ لە شاری ڕیدۆدی ژانیرۆی بەڕازیل بەڕێوەچوو، ئەمە یەکەم جار بوو ئەمریکای لاتینی و کیشوەری ئەمریکای باشوور میوانداری لەم پاڵەوانییەتییە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rio to stage 2016 Olympic Games|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympic_games/8282518.stm|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en-GB}}</ref>بۆ چوارەمین جار لەسەر یەک وەرزشوانانی [[چین]] بە کۆکردنەوەی ١٠٧ مەدالیای زێڕ پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، پلەی دووەم بۆ [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] و پلەی سێیەم بۆ وەرزشوانانی [[ئوکراینا|ئۆکراین]] بوو. ھەریەکە بۆ چوارەمین خولی ھاوینی ھاوین، چین ڕیزبەندی میدالیای بەدەست ھێنا و ١٠٧ مەدالیای زێڕی بردەوە و دوای ئەوە بەریتانیای گەورە و ئوکراینا، لەکاتێکدا جۆرجیا، کازاخستان، مالیزیا، [[ئۆزبەکستان]] و [[ڤیێتنام|ڤێتنام]] یەکەم میدالی زێڕی یەک لەدوای یەکیان بەدەستھێنا. لەم خولەدا بۆ یەکەم جار لە مێژووی یارییەکانی ئۆڵمپیاد و پارالمپیک وەرزشوانێک گیان لەدەست دەدات ئەویش وەرشوانی پایسکیلسواری ئێرانی بەھمەن گوڵبەرنژاد بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Investigation launched into crash that killed Iranian Paralympics cyclist|ناونیشان=http://www.theguardian.com/sport/2016/sep/18/iranian-paralympics-cyclist-bahman-golbarnezhad-dies-in-rio-crash|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Statement on Iranian cyclist Bahman Golbarnezhad|ناونیشان=https://www.paralympic.org/news/statement-iranian-cyclist-bahman-golbarnezhad|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=International Paralympic Committee|زمان=en}}</ref> == ھەڵبژاردنی ولاتی خانەخوێ == وەک بەشێک لە ڕێکەوتنی نێوان لێژنەی پارالمپیک و لێژنەی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ٢٠٠١ بڕیاردرا ھەر وڵات میوانی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]] بکات لە ھەمان کاتدا میوانداری پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ دەکات. بەشێوەی فەرمی ڕۆژی ١٦ی ئایاری ٢٠٠٧ دەرگای میوانداریکردنی بۆ پاڵەوانییەتییەکە کرایەوە لەئەنجامدا بۆ پێشبڕکێیەکە شاری ڕیۆ لەڕێگای دەنگدانەوە بەسێ خولی جیاواز ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=London first 'global Paralympics'|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/18143145|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en-GB}}</ref>{{چینی ناوەند}} {| class="wikitable" |- ! colspan="6" |ئەنجامی خۆپاڵاوتن بۆ خانەخوێکردنی پاڵەوانییەتییەکە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gamesbids.com/eng/past.html|سەردێڕ=Past Bid Results|بڵاوکەرەوە=GamesBids.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141016104242/http://www.gamesbids.com/eng/past.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- style="background:#efefef;" ! '''شار''' ! '''وڵات''' | style="background: silver" |'''خولی یەکەم''' | style="background: silver" |'''خولی دووەم''' | style="background: silver" |'''خولی سێیەم''' |- | style="text-align:right ;" |'''[[ڕیۆ دێ ژانێرۆ]]''' | style="text-align:right ;" |'''{{BRA}}''' | style="text-align:center;" | ٢٦ | style="text-align:center;" |'''٤٦''' | style="text-align:center;" |'''٦٦''' |- | style="text-align:right ;" | [[مەدرید]] | style="text-align:right ;" | {{ESP}} | style="text-align:center;" |'''٢٨''' | style="text-align:center;" |٢٩ | style="text-align:center;" |٣٢ |- | style="text-align:right ;" |[[تۆکیۆ]] | style="text-align:right ;" | {{JPN}} | style="text-align:center;" |٢٢ | style="text-align:center;" |٢٠ | style="text-align:center;" |— |- | style="text-align:right ;" | [[شیکاگۆ]] | style="text-align:right ;" | {{USA}} | style="text-align:center;" |١٨ | style="text-align:center;" |— | style="text-align:center;" |— |} {{کۆتایی}} == یارییەکان == == وڵاتە بەشداربووەکان == {| class="wikitable mw-collapsible" style="width:100%;" |- ! Participating ڕیزبەندی وڵاتە بەشداربووەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ |- | {{div col|colwidth=17em}} * {{flag|AFG|2016 Summer|}} (1) * {{flag|ALG|2016 Summer|}} (60)<ref name="full_list">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Follow the race to qualify for the Rio 2016 Paralympic Games|ناونیشان=http://www.rio2016.com/en/news/follow-the-race-to-qualify-for-the-rio-2016-paralympic-games|بڵاوکەرەوە=Rio 2016 Official Website|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160321193203/http://www.rio2016.com/en/news/follow-the-race-to-qualify-for-the-rio-2016-paralympic-games|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|ANG|2016 Summer|}} (4)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Conhecida selecção para Jogos Paralímpicos Rio'2016|ناونیشان=http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/29/Conhecida-seleccao-para-Jogos-Paralimpicos-Rio-2016,4ca1858c-85e2-4ee5-bd92-019e79c8dea9.html|بڵاوکەرەوە=[[ANGOP]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200217162723/http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/29/Conhecida-seleccao-para-Jogos-Paralimpicos-Rio-2016,4ca1858c-85e2-4ee5-bd92-019e79c8dea9.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Conhecida PROGRAMA DE COMPETIÇÕES DE ANGOLA NOS JOGOS PARALÍMPICOS|ناونیشان=http://comiteparalimpicoangolano.co.ao/2016/09/08/programa-de-competicoes-de-angola-nos-jogos-paralimpicos/|بڵاوکەرەوە=Comité Paralímpico Angolano|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180312211705/http://comiteparalimpicoangolano.co.ao/2016/09/08/programa-de-competicoes-de-angola-nos-jogos-paralimpicos/#more-948|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|ARG|2016 Summer|}} (84) * {{flag|ARM|2016 Summer|}} (2) * {{flag|ARU|2016 Summer|}} (1) * {{flag|AUS|2016 Summer|}} (177)<ref name=Australia>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2016 Australian Paralympic Team receives nine extra spots|ناونیشان=https://www.paralympic.org.au/2016-australian-paralympic-team-receives-nine-extra-spots/|بڵاوکەرەوە=Australian Paralympic Committee News, 29 August 2016|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|AUT|2016 Summer|}} (27) * {{flag|AZE|2016 Summer|}} (25)<ref name="full_list"/> * {{flag|BRN|2016 Summer|}} (2) * {{flag|BLR|2016 Summer|}} (20)<ref name="full_list"/> * {{flag|BEL|2016 Summer|}} (29) * {{flag|BEN|2016 Summer|}} (1) * {{flag|BER|2016 Summer|}} (2) * {{flag|BIH|2016 Summer|}} (14)<ref name=volley>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Athletes from Bosnia and Herzegovina, Iran, China and USA are first to qualify for Rio 2016|ناونیشان=http://www.rio2016.com/en/news/news/athletes-from-bosnia-and-herzegovina-iran-china-and-usa-are-first-to-qualify-for-rio-2016|ئیش=Rio 2016 Official Website|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140912141935/http://www.rio2016.com/en/news/news/athletes-from-bosnia-and-herzegovina-iran-china-and-usa-are-first-to-qualify-for-rio-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|BOT|2016 Summer|}} (1) * {{flag|BRA|2016 Summer|}} (285)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://globoesporte.globo.com/paralimpiadas/noticia/2016/07/paralimpiada-de-olho-no-top-5-brasil-convoca-delegacao-recorde.html|سەردێڕ= Paralimpíada: de olho no top 5, Brasil convoca delegação recorde|ئیش=globoesporte.com|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=pt}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://globoesporte.globo.com/paralimpiadas/noticia/2016/08/brasil-ganha-mais-seis-vagas-na-rio-2016-e-cpb-anuncia-os-convocados.html|سەردێڕ= Brasil ganha mais seis vagas na Rio 2016, e CPB anuncia os convocados|ئیش=globoesporte.com|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|زمان=pt}}</ref> * {{flag|BUL|2016 Summer|}} (7) * {{flag|BUR|2016 Summer|}} (1) * {{flag|BDI|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CAM|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CMR|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CAN|2016 Summer|}} (153) * {{flag|CPV|2016 Summer|}} (2) * {{flag|CAF|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CHI|2016 Summer|}} (15) * {{flag|CHN|2016 Summer|}} (308)<ref name="chinadaily-chnteam">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=China to send biggest ever team to Rio Paralympics|ناونیشان=http://www.chinadaily.com.cn/sports/2016rioolympics/2016-08/03/content_26334067.htm|وێبگە=China Daily|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><ref name=shooting>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RESULTS BOOK 2014 IPC Shooting World Championships Suhl, Germany (Olympic quotas page 49)|ناونیشان=http://www.paralympic.org/sites/default/files/document/140726212659719_ipc+wch+suhl+2014+-+complete+result+book.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160808080515/https://www.paralympic.org/sites/default/files/document/140726212659719_ipc+wch+suhl+2014+-+complete+result+book.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=volley/> * {{flagIPC|COL|2016 Summer|}} (39)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=#HeroesEnRio: El sueño continúa…|ناونیشان=http://www.mcldeportes.com/noticias-deportivas/item/3061-heroesenrio-el-sueno-continua|وێبگە=MCL Deportes|trans-title=Heroes in Rio. The dream continues ...|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160915044108/http://www.mcldeportes.com/noticias-deportivas/item/3061-heroesenrio-el-sueno-continua|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|COM|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CGO|2016 Summer|}} (1) * {{flag|CRC|2016 Summer|}} (3) * {{flag|CRO|2016 Summer|}} (19) * {{flag|CUB|2016 Summer|}} (22) * {{flag|CYP|2016 Summer|}} (2) * {{flag|CZE|2016 Summer|}} (37) * {{flag|DEN|2016 Summer|}} (21)<ref name=shooting/> * {{flag|COD|2016 Summer|}} (2) * {{flag|DOM|2016 Summer|}} (2) * {{flag|ECU|2016 Summer|}} (5) * {{flag|EGY|2016 Summer|}} (45) * {{flag|ESA|2016 Summer|}} (1) * {{flag|EST|2016 Summer|}} (6) * {{flag|ETH|2016 Summer|}} (5) * {{flag|FRO|2016 Summer|}} (1)<ref name="Morkore">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://isb.fo/krista+morkore+vid+til+paralympisku+leikirnar+i+rio+2016.html|سەردێڕ=Krista Mørkøre við til Paralympisku leikirnar í Rio|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Ítróttasambandið fyri brekað|زمان=fo|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160624234500/http://isb.fo/krista+morkore+vid+til+paralympisku+leikirnar+i+rio+2016.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|FIJ|2016 Summer|}} (2) * {{flag|FIN|2016 Summer|}} (26)<ref name=shooting/><ref name=goalball>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Five goalball teams book their places at Rio 2016 Paralympic Games|ناونیشان=http://www.rio2016.com/en/news/news/five-goalball-teams-book-their-places-at-rio-2016-paralympic-games|ئیش=Rio 2016 Official Website|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150623210330/http://www.rio2016.com/en/news/news/five-goalball-teams-book-their-places-at-rio-2016-paralympic-games|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|FRA|2016 Summer|}} (123) * {{flag|GAB|2016 Summer|}} (1) * {{flag|GAM|2016 Summer|}} (1) * {{flag|GEO|2016 Summer|}} (5) * {{flag|GER|2016 Summer|}} (155)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Größeres Team reist zu den Paralympics|periodical=dbs-npc.de|بڵاوکەرەوە=DBS NPC|ناونیشان=http://www.dbs-npc.de/leistungssport-paralympics-rio2016-nachrichten/items/groesseres-team-reist-zu-den-paralympics.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|زمان=de}}</ref><ref name=dressage>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=First equestrian spots confirmed for Rio 2016|ناونیشان=http://www.paralympic.org/news/first-equestrian-spots-confirmed-rio-2016|بڵاوکەرەوە=International Paralympic Committee|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٤}}</ref><ref name=shooting/> * {{flag|GHA|2016 Summer|}} (3) * {{flag|GBR|2016 Summer|}} (264)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Five goalball teams book their places at Rio 2016 Paralympic Games|ناونیشان=http://rio.paralympics.org.uk/news/article/paralympicsgb-ready-to-compete-at-rio-2016|بڵاوکەرەوە=Supercharge ParalympicsGB|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160908183306/http://rio.paralympics.org.uk/news/article/paralympicsgb-ready-to-compete-at-rio-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|GRE|2016 Summer|}} (60) * {{flag|GUA|2016 Summer|}} (1) * {{flag|GUI|2016 Summer|}} (1) * {{flag|GBS|2016 Summer|}} (1) * {{flag|HAI|2016 Summer|}} (1) * {{flag|HON|2016 Summer|}} (2) * {{flag|HKG|2016 Summer|}} (24)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rio 2016 Paralympic Games Hong Kong Delegation|ناونیشان=https://www.hkparalympic.org/data/object/2/57/476/611/630_3_Rio2016PG_HongKongDelegation.pdf|بڵاوکەرەوە=Hong Kong Paralympic Committee & Sports Association for the Physically Disabled|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160918042542/https://www.hkparalympic.org/data/object/2/57/476/611/630_3_Rio2016PG_HongKongDelegation.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|HUN|2016 Summer|}} (43)<ref name=shooting/> * {{flag|ISL|2016 Summer|}} (5) * {{flag|IND|2016 Summer|}} (19) * {{flag|INA|2016 Summer|}} (9)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Indonesia loloskan sembilan atlet ke Paralimpiade brazil|ناونیشان=http://www.antaranews.com/berita/574618/indonesia-loloskan-sembilan-atlet-ke-paralimpiade-brazil|وێبگە=antaranews.com|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|IPA|2016 Summer|}} (2)<ref name="bbc-refugeeteam">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rio Paralympics: Two refugee Para-athletes named for Rio Paralympics|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/disability-sport/37194903|وێبگە=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|IRI|2016 Summer|}} (110) * {{flag|IRQ|2016 Summer|}} (14) * {{flag|IRL|2016 Summer|}} (44)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.irishtimes.com/sport/ireland-select-44-athletes-for-rio-paralympics-1.2711609 |سەردێڕ=Ireland select 44 athletes for Rio Paralympics |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|نووسەر=Irish Times |بەستەری نووسەر=Irish Times |ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|ISR|2016 Summer|}} (33) * {{flag|ITA|2016 Summer|}} (101) * {{flag|CIV|2016 Summer|}} (5) * {{flag|JAM|2016 Summer|}} (3) * {{flag|JPN|2016 Summer|}} (132)<ref name=shooting/> * {{flag|JOR|2016 Summer|}} (10) * {{flag|KAZ|2016 Summer|}} (11) * {{flag|KEN|2016 Summer|}} (19) * {{flag|KUW|2016 Summer|}} (6) * {{flag|KGZ|2016 Summer|}} (3)<ref name=shooting/> * {{flag|LAO|2016 Summer|}} (1) * {{flag|LAT|2016 Summer|}} (11) * {{flag|LES|2016 Summer|}} (2) * {{flag|LBA|2016 Summer|}} (3) * {{flag|LTU|2016 Summer|}} (13) * {{flag|LUX|2016 Summer|}} (3) * {{flag|MAC|2016 Summer|}} (1)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Macau leva apenas um atleta aos Jogos Paralímpicos|ناونیشان=http://portugues.tdm.com.mo/radio_new.php?ra=nd&nid=12748|بڵاوکەرەوە=[[TDM (Macau)|Teledifusão de Macau]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|زمان=pt|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180312144236/http://portugues.tdm.com.mo/radio_new.php?ra=nd&nid=12748|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|MKD|2016 Summer|}} (2)<ref name=shooting/> * {{flag|MAD|2016 Summer|}} (1) * {{flag|MAW|2016 Summer|}} (1) * {{flag|MAS|2016 Summer|}} (19) * {{flag|MLI|2016 Summer|}} (2) * {{flag|MLT|2016 Summer|}} (1) * {{flag|MRI|2016 Summer|}} (2) * {{flag|MEX|2016 Summer|}} (71) * {{flag|MDA|2016 Summer|}} (3) * {{flag|MGL|2016 Summer|}} (8)<ref name=shooting/> * {{flag|MNE|2016 Summer|}} (2) * {{flag|MAR|2016 Summer|}} (26)<ref name="full_list"/> * {{flag|MOZ|2016 Summer|}} (1) * {{flag|MYA|2016 Summer|}} (2) * {{flag|NAM|2016 Summer|}} (10)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Record 10 athletes qualify for Rio 2016 Paralympic Games|ناونیشان=http://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=145920|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٦|ئیش=The Namibian|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|NEP|2016 Summer|}} (2) * {{flag|NED|2016 Summer|}} (120) * {{flag|NZL|2016 Summer|}} (31)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Holly Robinson selected as flag bearer as New Zealand Paralympic Team officially welcomed in Rio |ناونیشان= http://www.paralympics.org.nz/Events/Calendar-of-Events/Events/holly-robinson-selected-as-flag-bearer-as-new-zealand-paralympic-team-officially-welcomed-in-rio |بڵاوکەرەوە= Paralympics New Zealand |ڕێکەوت= ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180926114516/http://www.paralympics.org.nz/Events/Calendar-of-Events/Events/holly-robinson-selected-as-flag-bearer-as-new-zealand-paralympic-team-officially-welcomed-in-rio |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|NCA|2016 Summer|}} (3) * {{flag|NIG|2016 Summer|}} (2) * {{flag|NGR|2016 Summer|}} (23) * {{flag|PRK|2016 Summer|}} (2) * {{flag|NOR|2016 Summer|}} (25)<ref name=shooting/> * {{flag|OMA|2016 Summer|}} (2) * {{flag|PAK|2016 Summer|}} (1) * {{flag|PLE|2016 Summer|}} (1) * {{flag|PAN|2016 Summer|}} (2) * {{flag|PNG|2016 Summer|}} (2) * {{flag|PER|2016 Summer|}} (6) * {{flag|PHI|2016 Summer|}} (5)<ref name="pna5">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=PH to send 5 athletes to Rio Paralympics|ناونیشان=http://www.mb.com.ph/ph-to-send-5-athletes-to-rio-paralympics/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٦|agency=Philippine News Agency|بڵاوکەرەوە=Manila Bulletin|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230529172031/https://mb.com.ph/ph-to-send-5-athletes-to-rio-paralympics/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|POL|2016 Summer|}} (90)<ref name=shooting/> * {{flag|POR|2016 Summer|}} (37)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Missão Portuguesa aos Jogos Paralímpicos Rio 2016 aumenta para 37 atletas |ناونیشان=https://www.comiteparalimpicoportugal.pt/Paginas/noticiadetalhe.aspx?IDNot=841&Source=/Paginas/noticias.aspx#.V9FzoJgrLIU|بڵاوکەرەوە=Comité Paralímpico de Portugal|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> * {{flag|PUR|2016 Summer|}} (4) * {{flag|QAT|2016 Summer|}} (3) * {{flag|ROU|2016 Summer|}} (12) * {{flag|RWA|2016 Summer|}} (13) * {{flag|SAM|2016 Summer|}} (2) * {{flag|STP|2016 Summer|}} (1) * {{flag|KSA|2016 Summer|}} (3) * {{flag|SEN|2016 Summer|}} (2) * {{flag|SRB|2016 Summer|}} (16)<ref name=shooting/> * {{flag|SEY|2016 Summer|}} (1) * {{flag|SLE|2016 Summer|}} (1) * {{flag|SIN|2016 Summer|}} (13) * {{flag|SVK|2016 Summer|}} (28)<ref name=shooting/> * {{flag|SLO|2016 Summer|}} (8)<ref name=shooting/> * {{flag|SOM|2016 Summer|}} (1) * {{flag|RSA|2016 Summer|}} (44) * {{flag|KOR|2016 Summer|}} (82)<ref name=shooting/> * {{flag|ESP|2016 Summer|}} (113) * {{flag|SRI|2016 Summer|}} (9) * {{flag|SUR|2016 Summer|}} (1) * {{flag|SWE|2016 Summer|}} (58)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.paralympics.se/Nyheter/NyheterfranParalympics/SverigestrupptillRiopresenterad/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160815191327/http://www.paralympics.se/Nyheter/NyheterfranParalympics/SverigestrupptillRiopresenterad/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|SUI|2016 Summer|}} (24) * {{flag|SYR|2016 Summer|}} (2) * {{flag|TPE|2016 Summer|}} (13) * {{flag|TJK|2016 Summer|}} (1) * {{flag|TAN|2016 Summer|}} (1) * {{flag|THA|2016 Summer|}} (45) * {{flag|TLS|2016 Summer|}} (2) * {{flag|TOG|2016 Summer|}} (1) * {{flag|TGA|2016 Summer|}} (2) * {{flag|TRI|2016 Summer|}} (3) * {{flag|TUN|2016 Summer|}} (31) * {{flag|TUR|2016 Summer|}} (81)<ref name=shooting/><ref name=goalball/> * {{flag|TKM|2016 Summer|}} (2) * {{flag|UGA|2016 Summer|}} (1) * {{flag|UKR|2016 Summer|}} (168)<ref name=7aside>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ukraine wins football 7-a-side European title – and qualifies for Rio 2016 Paralympic Games|ناونیشان=http://www.rio2016.org/en/news/news/ukraine-wins-football-7-a-side-european-title-and-qualifies-for-rio-2016-paralympic-games|بڵاوکەرەوە=Rio 2016 Official Website|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150603031731/http://www.rio2016.org/en/news/news/ukraine-wins-football-7-a-side-european-title-and-qualifies-for-rio-2016-paralympic-games|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=shooting/> * {{flag|UAE|2016 Summer|}} (18)<ref name=shooting/> * {{flag|USA|2016 Summer|}} (279)<ref name=shooting/><ref name=volley/><ref name=goalball/> * {{flag|URU|2016 Summer|}} (4) * {{flag|UZB|2016 Summer|}} (32)<ref name="full_list"/> * {{flag|VEN|2016 Summer|}} (23)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.avn.info.ve/contenido/venezuela-llevar%C3%A1-23-atletas-juegos-paral%C3%ADmpicos-r%C3%ADo-2016|سەردێڕ=Venezuela llevará 23 atletas a los Juegos Paralímpicos Río 2016|ئیش=avn.info.ve|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٦|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160831161416/http://www.avn.info.ve/contenido/venezuela-llevar%C3%A1-23-atletas-juegos-paral%C3%ADmpicos-r%C3%ADo-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{flag|VIE|2016 Summer|}} (11) * {{flag|ISV|2016 Summer|}} (1) * {{flag|ZIM|2016 Summer|}} (6)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Pavitt|یەکەم١=Michael|سەردێڕ=Eight bipartite rowing berths awarded for Rio 2016 Paralympics|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/articles/1037883/eight-bipartite-rowing-berths-awarded-for-rio-2016-paralympics|وێبگە=insidethegames.biz|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> {{div col end}} |} <noinclude> === ژمارەی وەرزشوانانی بەشداربووی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ === {| class="wikitable collapsible collapsed sortable" style="border:0;" |- ! [[List of IPC country codes|IPC]] ! وڵات ! وەرزشوان |- | CHN || {{flag|CHN|2016 Summer}} ||align=center| 308 |- | BRA || {{flag|BRA|2016 Summer}} ||align=center| 285 |- | USA || {{flag|USA|2016 Summer}} ||align=center| 279 |- | GBR || {{flag|GBR|2016 Summer}} ||align=center| 264 |- | AUS || {{flag|AUS|2016 Summer}} ||align=center| 177 |- | UKR || {{flag|UKR|2016 Summer}} ||align=center| 168 |- | GER || {{flag|GER|2016 Summer}} ||align=center| 155 |- | CAN || {{flag|CAN|2016 Summer}} ||align=center| 153 |- | JPN || {{flag|JPN|2016 Summer}} ||align=center| 132 |- | FRA || {{flag|FRA|2016 Summer}} ||align=center| 126 |- | NED || {{flag|NED|2016 Summer}} ||align=center| 120 |- | ESP || {{flag|ESP|2016 Summer}} ||align=center| 113 |- | IRI || {{flag|IRI|2016 Summer}} ||align=center| 110 |- | ITA || {{flag|ITA|2016 Summer}} ||align=center| 101 |- | POL || {{flag|POL|2016 Summer}} ||align=center| 90 |- | ARG || {{flag|ARG|2016 Summer}} ||align=center| 84 |- | KOR || {{flag|KOR|2016 Summer}} ||align=center| 82 |- | TUR || {{flag|TUR|2016 Summer}} ||align=center| 81 |- | MEX || {{flag|MEX|2016 Summer}} ||align=center| 71 |- | ALG || {{flag|ALG|2016 Summer}} ||align=center| 60 |- | SWE || {{flag|SWE|2016 Summer}} ||align=center| 58 |- | RSA || {{flag|RSA|2016 Summer}} ||align=center| 44 |- | EGY || {{flag|EGY|2016 Summer}} ||align=center| 45 |- | THA || {{flag|THA|2016 Summer}} ||align=center| 45 |- | IRL || {{flag|IRL|2016 Summer}} ||align=center| 44 |- | HUN || {{flag|HUN|2016 Summer}} ||align=center| 43 |- | COL || {{flag|COL|2016 Summer}} ||align=center| 39 |- | CZE || {{flag|CZE|2016 Summer}} ||align=center| 37 |- | POR || {{flag|POR|2016 Summer}} ||align=center| 37 |- | ISR || {{flag|ISR|2016 Summer}} ||align=center| 33 |- | UZB || {{flag|UZB|2016 Summer}} ||align=center| 32 |- | NZL || {{flag|NZL|2016 Summer}} ||align=center| 31 |- | TUN || {{flag|TUN|2016 Summer}} ||align=center| 31 |- | BEL || {{flag|BEL|2016 Summer}} ||align=center| 29 |- | SVK || {{flag|SVK|2016 Summer}} ||align=center| 28 |- | AUT || {{flag|AUT|2016 Summer}} ||align=center| 27 |- | FIN || {{flag|FIN|2016 Summer}} ||align=center| 26 |- | MAR || {{flag|MAR|2016 Summer}} ||align=center| 26 |- | AZE || {{flag|AZE|2016 Summer}} ||align=center| 25 |- | NOR || {{flag|NOR|2016 Summer}} ||align=center| 25 |- | HKG || {{flag| HKG|2016 Summer}} ||align=center| 24 |- | SUI || {{flag|SUI|2016 Summer}} ||align=center| 24 |- | VEN || {{flag|VEN|2016 Summer}} ||align=center| 23 |- | CUB || {{flag|CUB|2016 Summer}} ||align=center| 22 |- | DEN || {{flag|DEN|2016 Summer}} ||align=center| 21 |- | BLR || {{flag|BLR|2016 Summer}} ||align=center| 20 |- | CRO || {{flag|CRO|2016 Summer}} ||align=center| 19 |- | IND || {{flag|IND|2016 Summer}} ||align=center| 19 |- | KEN || {{flag|KEN|2016 Summer}} ||align=center| 19 |- | MAS || {{flag|MAS|2016 Summer}} ||align=center| 19 |- | UAE || {{flag|UAE|2016 Summer}} ||align=center| 18 |- | SRB || {{flag|SRB|2016 Summer}} ||align=center| 16 |- | CHI || {{flag|CHI|2016 Summer}} ||align=center| 15 |- | BIH || {{flag|BIH|2016 Summer}} ||align=center| 14 |- | IRQ || {{flag|IRQ|2016 Summer}} ||align=center| 14 |- | LTU || {{flag|LTU|2016 Summer}} ||align=center| 13 |- | RWA || {{flag|RWA|2016 Summer}} ||align=center| 13 |- | SIN || {{flag|SIN|2016 Summer}} ||align=center| 13 |- | TPE || {{flag|TPE|2016 Summer}} ||align=center| 13 |- | ROU || {{flag|ROU|2016 Summer}} ||align=center| 12 |- | KAZ || {{flag|KAZ|2016 Summer}} ||align=center| 11 |- | LAT || {{flag|LAT|2016 Summer}} ||align=center| 11 |- | VIE || {{flag|VIE|2016 Summer}} ||align=center| 11 |- | JOR || {{flag|JOR|2016 Summer}} ||align=center| 10 |- | NAM || {{flag|NAM|2016 Summer}} ||align=center| 10 |- | SRI || {{flag|SRI|2016 Summer}} ||align=center| 9 |- | INA || {{flag|INA|2016 Summer}} ||align=center| 9 |- | PUR || {{flag|PUR|2016 Summer}} ||align=center| 9 |- | MGL || {{flag|MGL|2016 Summer}} ||align=center| 8 |- | SLO || {{flag|SLO|2016 Summer}} ||align=center| 8 |- | BUL || {{flag|BUL|2016 Summer}} ||align=center| 7 |- | EST || {{flag|EST|2016 Summer}} ||align=center| 6 |- | KUW || {{flag|KUW|2016 Summer}} ||align=center| 6 |- | PER || {{flag|PER|2016 Summer}} ||align=center| 6 |- | ZIM || {{flag|ZIM|2016 Summer}} ||align=center| 6 |- | ECU || {{flag|ECU|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | ETH || {{flag|ETH|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | GEO || {{flag|GEO|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | ISL || {{flag|ISL|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | CIV || {{flag|CIV|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | PHI || {{flag|PHI|2016 Summer}} ||align=center| 5 |- | ANG || {{flag|ANG|2016 Summer}} ||align=center| 4 |- | URU || {{flag|URU|2016 Summer}} ||align=center| 4 |- | CRC || {{flag|CRC|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | GHA || {{flag|GHA|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | JAM || {{flag|JAM|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | KGZ || {{flag|KGZ|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | LBA || {{flag|LBA|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | LUX || {{flag|LUX|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | MDA || {{flag|MDA|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | QAT || {{flag|QAT|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | KSA || {{flag|KSA|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | TRI || {{flag|TRI|2016 Summer}} ||align=center| 3 |- | ARM || {{flag|ARM|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | BRN || {{flag|BRN|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | BER || {{flag|BER|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | CPV || {{flag|CPV|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | CYP || {{flag|CYP|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | COD || {{flag|COD|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | DOM || {{flag|DOM|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | FIJ || {{flag|FIJ|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | HON || {{flag|HON|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | IPA || {{flag|IPA|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | LES || {{flag|LES|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | MLI || {{flag|MLI|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | MRI || {{flag|MRI|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | MNE || {{flag|MNE|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | MYA || {{flag|MYA|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | NEP || {{flag|NEP|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | NCA || {{flag|NCA|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | NIG || {{flag|NIG|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | NGE || {{flag|MAD|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | PRK || {{flag|PRK|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | OMA || {{flag|OMA|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | PAN || {{flag|PAN|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | PNG || {{flag|PNG|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | SAM || {{flag|SAM|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | SEN || {{flag|SEN|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | SYR || {{flag|SYR|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | TLS || {{flag|TLS|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | TGA || {{flag|TGA|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | TKM || {{flag|TKM|2016 Summer}} ||align=center| 2 |- | MKD || {{flag|MKD|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | AFG || {{flag|AFG|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | ARU || {{flag|ARU|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | BEN || {{flag|BEN|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | BOT || {{flag|BOT|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | BUR || {{flag|BUR|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | BDI || {{flag|BDI|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | CAM || {{flag|CAM|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | CMR || {{flag|CMR|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | CAF || {{flag|CAF|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | COM || {{flag|COM|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | CGO || {{flag|CGO|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | ESA || {{flag|ESA|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | FRO || {{flag|FRO|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | GAB || {{flag|GAB|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | GAM || {{flag|GAM|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | GUA || {{flag|GUA|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | GUI || {{flag|GUI|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | GBS || {{flag|GBS|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | HAI || {{flag|HAI|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | LAO || {{flag|LAO|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | MAC || {{flag|MAC|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | MAD || {{flag|MAD|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | MAW || {{flag|MAW|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | MLT || {{flag|MLT|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | MOZ || {{flag|MOZ|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | PAK || {{flag|PAK|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | PLE || {{flag|PLE|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | STP || {{flag|STP|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | SEY || {{flag|SEY|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | SLE || {{flag|SLE|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | SOM || {{flag|SOM|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | SUR || {{flag|SUR|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | TJK || {{flag|TJK|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | TAN || {{flag|TAN|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | TOG || {{flag|TOG|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | UGA || {{flag|UGA|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- | ISV || {{flag|ISV|2016 Summer}} ||align=center| 1 |- class="sortbottom" |colspan=2; style="text-align:right; border:0px; background:#fff;"| '''Total''' ||style="text-align:center; border:0px; background:#fff;"| '''٤٬٣٤٢''' |- |} == خشتەی مەدالیاکان == {{Medals table | caption = 2016 Summer Paralympics medal table | host = BRA | show_limit = <includeonly>10</includeonly> | remaining_link = | flag_template = flag | event = 2016 Summer | team = NPC | gold_CHN = 107 | silver_CHN = 81 | bronze_CHN = ٥١ | gold_GBR = 64 | silver_GBR = 39 | bronze_GBR = ٤٤ | gold_UKR = 41 | silver_UKR = 37 | bronze_UKR = ٣٩ | gold_USA = 40 | silver_USA = 44 | bronze_USA = ٣١ | gold_AUS = 22 | silver_AUS = 30 | bronze_AUS = ٢٩ | gold_GER = 18 | silver_GER = 25 | bronze_GER = ١٤ | gold_NED = 17 | silver_NED = 19 | bronze_NED = ٢٦ | gold_BRA = 14 | silver_BRA = 29 | bronze_BRA = 29 | host_BRA = yes | gold_ITA = 10 | silver_ITA = 14 | bronze_ITA = ١٥ | gold_POL = 9 | silver_POL = 18 | bronze_POL = ١٢ | gold_ESP = 9 | silver_ESP = 14 | bronze_ESP = ٨ | gold_FRA = 9 | silver_FRA = 5 | bronze_FRA = ١٤ | gold_NZL = 9 | silver_NZL = 5 | bronze_NZL = ٧ | gold_CAN = 8 | silver_CAN = 10 | bronze_CAN = ١١ | gold_IRI = 8 | silver_IRI = 9 | bronze_IRI = ٧ | gold_UZB = 8 | silver_UZB = 6 | bronze_UZB = ١٧ | gold_NGR = 8 | silver_NGR = 2 | bronze_NGR = ٢ | gold_CUB = 8 | silver_CUB = 1 | bronze_CUB = ٦ | gold_BLR = 8 | silver_BLR = 0 | bronze_BLR = ٢ | gold_KOR = 7 | silver_KOR = 11 | bronze_KOR = ١٧ | gold_TUN = 7 | silver_TUN = 6 | bronze_TUN = ٦ | gold_RSA = 7 | silver_RSA = 6 | bronze_RSA = ٤ | gold_THA = 6 | silver_THA = 6 | bronze_THA = ٦ | gold_GRE = 5 | silver_GRE = 4 | bronze_GRE = ٤ | gold_BEL = 5 | silver_BEL = 3 | bronze_BEL = ٣ | gold_SVK = 5 | silver_SVK = 3 | bronze_SVK = ٣ | gold_ALG = 4 | silver_ALG = 5 | bronze_ALG = ٧ | gold_IRL = 4 | silver_IRL = 4 | bronze_IRL = ٣ | gold_MEX = 4 | silver_MEX = 2 | bronze_MEX = ٩ | gold_EGY = 3 | silver_EGY = 5 | bronze_EGY = ٤ | gold_SRB = 3 | silver_SRB = 2 | bronze_SRB = ٤ | gold_NOR = 3 | silver_NOR = 2 | bronze_NOR = ٣ | gold_MAR = 3 | silver_MAR = 2 | bronze_MAR = ٢ | gold_TUR = 3 | silver_TUR = 1 | bronze_TUR = ٥ | gold_KEN = 3 | silver_KEN = 1 | bronze_KEN = ٢ | gold_MAS = 3 | silver_MAS = 0 | bronze_MAS = ١ | gold_COL = 2 | silver_COL = 5 | bronze_COL = ١٠ | gold_UAE = 2 | silver_UAE = 4 | bronze_UAE = ١ | gold_IRQ = 2 | silver_IRQ = 3 | bronze_IRQ = ٠ | gold_HKG = 2 | silver_HKG = 2 | bronze_HKG = ٢ | gold_CRO = 2 | silver_CRO = 2 | bronze_CRO = ١ | gold_SUI = 2 | silver_SUI = 2 | bronze_SUI = ١ | gold_IND = 2 | silver_IND = 1 | bronze_IND = ١ | gold_LTU = 2 | silver_LTU = 1 | bronze_LTU = ٠ | gold_LAT = 2 | silver_LAT = 0 | bronze_LAT = ٢ | gold_SIN = 2 | silver_SIN = 0 | bronze_SIN = ١ | gold_HUN = 1 | silver_HUN = 8 | bronze_HUN = ٩ | gold_AZE = 1 | silver_AZE = 8 | bronze_AZE = ٢ | gold_SWE = 1 | silver_SWE = 4 | bronze_SWE = ٥ | gold_AUT = 1 | silver_AUT = 4 | bronze_AUT = ٤ | gold_CZE = 1 | silver_CZE = 2 | bronze_CZE = ٤ | gold_DEN = 1 | silver_DEN = 2 | bronze_DEN = ٤ | gold_NAM = 1 | silver_NAM = 2 | bronze_NAM = ٢ | gold_ARG = 1 | silver_ARG = 1 | bronze_ARG = ٣ | gold_VIE = 1 | silver_VIE = 1 | bronze_VIE = ٢ | gold_FIN = 1 | silver_FIN = 1 | bronze_FIN = ١ | gold_TTO = 1 | silver_TTO = 1 | bronze_TTO = ١ | gold_KAZ = 1 | silver_KAZ = 1 | bronze_KAZ = ٠ | gold_SLO = 1 | silver_SLO = 1 | bronze_SLO = ٠ | gold_BRN = 1 | silver_BRN = 0 | bronze_BRN = ٠ | gold_BUL = 1 | silver_BUL = 0 | bronze_BUL = ٠ | gold_GEO = 1 | silver_GEO = 0 | bronze_GEO = ٠ | gold_KUW = 1 | silver_KUW = 0 | bronze_KUW = ٠ | gold_JPN = 0 | silver_JPN = 10 | bronze_JPN = ١٤ | gold_VEN = 0 | silver_VEN = 3 | bronze_VEN = ٣ | gold_JOR = 0 | silver_JOR = 2 | bronze_JOR = ١ | gold_QAT = 0 | silver_QAT = 2 | bronze_QAT = ٠ | gold_TPE = 0 | silver_TPE = 1 | bronze_TPE = ١ | gold_BIH = 0 | silver_BIH = 1 | bronze_BIH = ٠ | gold_CIV = 0 | silver_CIV = 1 | bronze_CIV = ٠ | gold_ETH = 0 | silver_ETH = 1 | bronze_ETH = ٠ | gold_UGA = 0 | silver_UGA = 1 | bronze_UGA = ٠ | gold_POR = 0 | silver_POR = 0 | bronze_POR = ٤ | gold_ISR = 0 | silver_ISR = 0 | bronze_ISR = ٣ | gold_MGL = 0 | silver_MGL = 0 | bronze_MGL = ٢ | gold_CPV = 0 | silver_CPV = 0 | bronze_CPV = ١ | gold_INA = 0 | silver_INA = 0 | bronze_INA = ١ | gold_KSA = 0 | silver_KSA = 0 | bronze_KSA = ١ | gold_MOZ = 0 | silver_MOZ = 0 | bronze_MOZ = ١ | gold_PAK = 0 | silver_PAK = 0 | bronze_PAK = ١ | gold_PHI = 0 | silver_PHI = 0 | bronze_PHI = ١ | gold_ROU = 0 | silver_ROU = 0 | bronze_ROU = ١ | gold_SRI = 0 | silver_SRI = 0 | bronze_SRI = ١ }}</onlyinclude> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|بەڕازیل|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|2016 Summer Paralympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]] nhpf9o5yu0j6759a3jan6pp1kwywx6p 0 192965 1687245 1525799 2026-10-15T01:36:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687245 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} <!-- https://en.wikipedia.org/wiki/Owari_Province -->[[پەڕگە:Provinces_of_Japan-Owari.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Owari.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|نەخشەی پارێزگاکانی ژاپۆن لە ١٨٦٨]] '''پارێزگای ئۆواری''' (بەژاپۆنی: 尾張国,، ئۆواری نۆ کنی) پارێزگایییەکی ژاپۆن بوو کە ئەمڕۆ بەشی ڕۆژاوای ناوچەکە لەگەڵ پارێزگای [[ئایچی (پارێزگا)|ئایچی]] یەکدەگرێتەوە لەناویدا شاری ناگۆیا.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Owari''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 629|page=629}}.</ref> [[پەڕگە:Tsushima_Tennō-matsuri.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tsushima_Tennō-matsuri.jpg|ڕاست|وێنۆک|وێنەیەکی ئاھەنگ گێڕان لە پارێزگای ئۆواری لەلایەن وێنەکێش ھیرۆشیگێ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Edmond_Papinot|Papinot, Edmond]]. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Owari Province}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Owari Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئۆواری]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٦٨ لە ژاپۆن ]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی کە لە ١٨٦٨ ھەڵوەشێنراون ]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئایچی]] plr7owy48dupup5nojhqbxg9sa1ol2g 0 192966 1687355 1526031 2026-10-15T07:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687355 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} <!-- https://en.wikipedia.org/wiki/Musashi_Province -->[[File:Provinces_of_Japan-Musashi.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Musashi.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی ژاپۆن لە ناویاندا موساشی دیاریکراوە (١٨٦٨)]] پارێزگای موساشی (بە ژاپۆنی:武蔵国، موساشی نۆ کنی) پارێزگایەکی ژاپۆن بوو، کە ئەمڕۆ لەگەڵ شاری تۆکیۆ یەکخراوە.زۆربەی پارێزگای [[سایتاما (پارێزگا)|سایتاما]] و بەشێکی [[کاناگاوا (پارێزگا)|کاناگاواش]].<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] (2005). "''Musashi''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', pp. 669–671|page=669}}.</ref>پێشووتر موساشی پارێزگایەکی گەورەی ناوچەی [[ناوچەی کانتۆ|کانتۆ]] بوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> {{Commons category|Musashi Province}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا|تۆکیۆ}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای موساشی]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە دەیەی ١٨٧٠ ھەڵوەشێنراون]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە سەدەی ٧ەم دامەزراون]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی دەیەی ١٨٧٠ لە ژاپۆن]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کاناگاوا]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای سایتاما]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ٧ەم لە ژاپۆن]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] swh1sgjy8uq5ueuptnmu4v6dbtq43o1 0 192981 1687297 1525941 2026-10-15T04:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687297 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Provinces_of_Japan-Sagami.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Sagami.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی ژاپۆن، کە تێیدا پارێزگای ساگامی دەستنیشان کراوە.]] پارێزگای ساگامی (بە ژاپۆنی:相模国، ساگامی نۆ کنی) پارێزگایەکی ژاپۆن بوو کە لە ئەمڕۆدا دەکەوێتە [[پارێزگای کاناگاوا]]<ref name="nussbaum466">[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Kanagawa''" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|pp. 466–467|page=466}}.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} {{سەرچاوەکان}} === ئاماژە بەسرچاوە === * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Sagami Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشەی ناوچەکە لە ١٩٠٣] {{Japan Old Province}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Sagami Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:پارێزگای ساگامی]] tdwfykqwu24oppnpmqu4zk1mjmu43nf 0 192986 1687310 1525970 2026-10-15T04:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687310 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Shima.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Shima.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی پێشووتری ژاپۆن کە لەناویاندا شیما دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] پارێزگای شیما (بە ژاپۆنی:志摩国,، شیما نۆ کنی) پارێزگایەکی پێشووتری ژاپۆن بوو، کە ئەمرۆ دەکەوێتە نیمچەدوورگەی باشووری ڕۆژھەڵاتی بەشی مۆدێرنی [[پارێزگای میێ]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Shima''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 857|page=857}}.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> === ئاماژە بە سەرچاوە === * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category-inline|Shima Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشە (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Shima Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] fqxgjg7mshwdjjxucyljae83hvja0cc 0 192989 1687312 1525973 2026-10-15T04:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687312 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Shimosa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Shimosa.svg|وێنۆک|پارێزکانی پێشووی ژاپۆن کە تیایدا شیمۆسا دەستنیشانکراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای شیمۆسا''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]] :下総の国، شیمۆسا نۆ کنی) پارێزگاییەکی پێشووتری ژاپۆن بوو کە لە مۆدێرنی ئەمڕۆ دەکەوێتە [[پارێزگای چیبا]] و [[پارێزگای ئیباراکی]]<ref>[[Louis Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Shimōsa''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 862|page=862}}.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> === ئاماژە بەسەرچاوە === * [[:en:Louis_Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Shimosa Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشە (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Shimosa Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٧١٠]] [[پۆل:پارێزگای شیمۆسا]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای چیبا ]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ٧١٨]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە سەدەی ٧ەم دامەزراون]] 9t1fndbd2pao55rxas7yk3kinekv335 0 192995 1687243 1525779 2026-10-15T01:35:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687243 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Awa_(Chiba).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Awa_(Chiba).svg|وێنۆک|پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن لەناویاندا پارێزگای ئاوا دەستنیشانکراوە (١٨٦٨)]] پارێزگای ئاوا (安房国، ئاوا نۆ کنی) پارێزگاییەکی پێشووی ژاپۆن بوو لە ئەمرۆدا دەکەوێتە [[پارێزگای چیبا|چیبا]].<ref name="nussbaum62">[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Awa no Kuni''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 62|page=62}}.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] {{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Awa Province (Chiba)}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٧١٠]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٧١٨]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە دەیەی ١٨٧٠ ھەڵوەشێنراون]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای چیبا]] [[پۆل:پارێزگای ئاوا (چیبا)]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٦٨ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ٧١٨]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی کە لە ١٨٦٨ ھەڵوەشێنراون]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] d6ih9w1s4wsjx6r1q0idw5vc74ptzm5 0 193153 1687423 1175551 2026-10-15T10:33:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687423 wikitext text/x-wiki [[File:Provinces_of_Japan-Kozuke.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Kozuke.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|نەخشەی پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن، کە تیایدا پارێزگای کۆزکی دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای کۆزکی''' (上野国، کۆزکی نۆ کنی) پارێزگایەک بوو لە ژاپۆن کە ئەمڕۆ بریتیە لە [[پارێزگای گونما]] لە ژاپۆن.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Kōzuke''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}.</ref> == مێژوو == لەکاتی سەدەی ٤ەمی زایینی ([[سەردەمی کۆفون]]) ئەم پارێزگایە کە لەئەمڕۆدا بە پارێزگاکانی [[گونما (پارێزگا)|گونما]] و تۆچیگی ناسراوە، پێشووتر وەک کێنۆ و کێنو (毛野) ناسرابوو، <ref name="KDJ"><span class="book">'''1988''', <cite>{{lang|ja|国語大辞典（新装版）}} (Kokugo Dai Jiten, Revised Edition)</cite> (in Japanese), [[Tōkyō]]: [[Shogakukan]]</span></ref> لە سەدەی ٥ەیەمی زاینی خاکەکە دابەشکرا لە ڕووباری کینوگاوا بۆ کامیتسوێنۆ (上毛野 کێنۆی سەروو) و شیمۆتسوکێنۆ ("下毛野" کێنۆی سەروو) بەپێی [[سەردەمی نارا]].<ref name="KDJ2"><span class="book">'''1988''', <cite>{{lang|ja|国語大辞典（新装版）}} (Kokugo Dai Jiten, Revised Edition)</cite> (in Japanese), [[Tōkyō]]: [[Shogakukan]]</span></ref><ref><span class="book">'''2006''', <cite>{{lang|ja|大辞林}} (''[[Daijirin]]'')</cite>, Third Edition (in Japanese), [[Tōkyō]]: [[Sanseidō]], {{ISBN|4-385-13905-9}}</span></ref><ref><span class="book">'''1995''', <cite>{{lang|ja|大辞泉}} (''[[Daijisen]]'')</cite> (in Japanese), [[Tōkyō]]: [[Shogakukan]], {{ISBN|4-09-501211-0}}</span></ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; {{OCLC|58053128}} * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] * {{in lang|ja}} [https://web.archive.org/web/20110717200443/http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/kantou.html Kōzuke on "Edo 300 HTML"] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Kozuke Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشەی پارێزگاکان (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kozuke Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] 30t0cz4wgipsk38uvifslhlqvvynq6q 0 193157 1687311 1525972 2026-10-15T04:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687311 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Provinces_of_Japan-Shimotsuke.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Shimotsuke.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|نەخشەی پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن، کە تیایدا پارێزگای شیمۆتسوکی دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای شیمۆتسوکی''' (下野国، شیمۆتسوکی نۆ کنی) پارێزگاییەکی ژاپۆن بوو کە لەئەمڕۆدا بە [[پارێزگای تۆچیگی]] ناسراوە.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''SHimotsuke''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia''}}.</ref> شیمۆتسوکی سنووردار بوو لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای کۆزکی|کۆزکی]]، [[پارێزگای ھیتاچی|ھیتاچی]]، [[پارێزگای موتسو|موتسو]]، [[پارێزگای شیمۆسا|شیمۆسا]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; {{OCLC|58053128}} * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. {{OCLC|77691250}} * {{in lang|ja}} [http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/kantou.html Shimotsuke on "Edo 300 HTML"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717200443/http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/kantou.html |date=١٧ی تەممووزی ٢٠١١ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Shimotsuke Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html وێنەی پارێزگاکان (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Shimotsuke Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] 9vzwub9tnk52fdds7ld5wpcaoi01gqs 0 193184 1687313 1392288 2026-10-15T04:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687313 wikitext text/x-wiki [[File:Provinces_of_Japan-Shinano.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Shinano.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|Map of Japanese provinces (1868) with Shinano Province highlighted.]] پارێزگای شینانۆ (信濃国,شینانۆ نۆ کنی) یان شینشو (信州) پارێزگاییەک بوو لە ژاپۆن کە ئەمڕۆ [[پارێزگای ناگانۆ|پارێزگای ناگانۆیە]].<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Ōmi''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 863|page=863}}.</ref> پارێزگاکە ھاوسنوور بوو لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئێچیگۆ|ئێچیگۆ]]، [[پارێزگای ئێتچو|ئێتچو]]، [[پارێزگای ھیدا|ھیدا]]، [[پارێزگای کای|کای]]، [[پارێزگای کازکی|کازکی]]، [[پارێزگای میکاوا|میکاوا]]، [[پارێزگای مینۆ|مینۆ]]، [[پارێزگای موساشی|موساشی]]، [[پارێزگای سروگا|سروگا]]، [[پارێزگای تۆتۆمی|تۆتۆمی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia'']. Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; {{OCLC|58053128}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Japanese women poets: an anthology|ناونیشان=https://archive.org/details/japanesewomenpoe0000unse|بڵاوکەرەوە=M.E. Sharpe, Inc|ساڵ=٢٠٠٨|authors=Hiroaki Sato}} * [[:en:Isaac_Titsingh|Titsingh, Isaac]]. (1834). [https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran ''Annales des empereurs du Japon''] (''[[:en:Nihon_Ōdai_Ichiran|Nihon Ōdai Ichiran]]''). Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. {{OCLC|5850691}}. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Shinano Province}}{{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] hycexneddxx5uwwdjsiipmmbzgrbr2i 0 193185 1687359 1526040 2026-10-15T07:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687359 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} <!-- https://en.wikipedia.org/wiki/Mino_Province -->[[File:Provinces_of_Japan-Mino.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Mino.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|وێنەی پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن، کە پارێزگای مینۆی تیادا دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای مینۆ''' (美濃国,، مینۆ نۆ کنی) یەکێک بوو لە پارێزگاکانی ژاپۆن کە لە ئەمڕۆدا بەشی پاشووری [[پارێزگای گیفو|پارێزگای گیفووە]].<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Mino''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 638|page=638}}.</ref> مینۆ سنوورداربوو لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئێچیزێن|ئێچیزێن]]، [[پارێزگای ھیدا|ھیدا]]، [[پارێزگای ئیسێ|ئیسێ]]، [[پارێزگای میکاوا|میکاوا]]، [[پارێزگای ئۆمی|ئۆمی]]، [[پارێزگای ئۆواری|ئۆواری]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Isaac_Titsingh|Titsingh, Isaac]]. (1834). [https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran ''Annales des empereurs du Japon''] (''[[:en:Nihon_Odai_Ichiran|Nihon Odai Ichiran]]''). Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. [http://www.worldcat.org/title/nipon-o-dai-itsi-ran-ou-annales-des-empereurs-du-japon/oclc/5850691 OCLC 5850691]. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Mino Province}} ** [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشەی پارێزگاکان (١٩٠٣)] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Mino Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:پارێزگای مینۆ]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی لە دەیەی ٧٠٠ دامەزراون]] 7dgihzvtxu8iidvi0ul4oqcrbwp884s 0 193186 1687360 1526041 2026-10-15T07:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687360 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Mikawa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Mikawa.svg|وێنۆک|Map of Japanese provinces (1868) with Mikawa Province highlighted]] پارێزگای میکاوا (三河国، میکاوا نۆ کنی) پارێزگایەکی پێشووی ژاپۆن بوو، کە ئەمڕۆ لەگەڵ نیوەی ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای ئایچی]] یەکخراوە.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Mikawa''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 629|page=629}}.</ref> پارێزگای میکاوا ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئۆواری|ئۆواری]]، [[پارێزگای مینۆ|مینۆ]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]، [[پارێزگای تۆتۆمی|تۆتۆمی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Japan Old Province}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Mikawa Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٦٨ لە ژاپۆن]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئایچی]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی کە لە ١٨٦٨ ھەڵوەشێنراون]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] njgmu9lbbv0iofwuegcdugh4iky0xfd 0 193187 1687254 1525820 2026-10-15T01:37:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687254 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} <!-- Echigo_Province -->[[File:Provinces_of_Japan-Echigo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Echigo.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|پارێزگاکانی پێشووتری ژاپۆن، کە تیایدا پارێزگای ئێچیگۆ دەستنیشان کراوە، (١٨٦٨)]] '''پارێزگای ئێچیگۆ''' (越後国، ئێچیگۆ نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو لە ناوەڕاستی باکووری ژاپۆن، ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئیواشیرۆ|ئیواشیرۆ]]، [[پارێزگای کۆزکی|کۆزکی]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]، [[پارێزگای ئێچو|ئێچو]].<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Echigo''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 164|page=164}}.</ref> لە ئەمڕۆدا بریتیە لە [[پارێزگای نیگاتا]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Echigo Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشەی پارێزگاکان (١٩٠٣)] * {{in lang|ja}} [http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/hokuriku.html#Anchor773220 Echigo on "Edo 300 HTML"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309054852/http://www.asahi-net.or.jp/~ME4K-SKRI/han/hokuriku.html#Anchor773220 |date= ٩ی ئازاری ٢٠١٦ }} {{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Echigo Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} 2v0oefhs2pb9dzxfi223mrg8twqk06z 0 193190 1687380 1526144 2026-10-15T07:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687380 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Kai.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Kai.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|پارێزگا کۆنەکانی ژاپۆن، کە پارێزگای کای تیایدا دەستنیشانکراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای کای''' (甲斐国, کای نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو، کە ئەمڕۆ [[پارێزگای یاماناشی|پارێزگای یاماناشیە]]، کای ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ساگامی|ساگامی]]، [[پارێزگای سروگو|سروگو]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]، [[پارێزگای ماساشی|ماساشی]].<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA448&dq= "''Kai''"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 448.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Kai Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html پارێزگاکانی ژاپۆن (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kai Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] f4c4c42wyr73hylv7zhnx8uxu5ulmgq 0 193192 1687434 1526180 2026-10-15T10:35:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687434 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox former subdivision|_noautocat=|image_border=<!-- Default: "border"; for non-rectangular flag, type "no" -->|event5=|date_event5=|life_span=|era=|event_pre=<!-- Optional: A crucial event that took place before before "event_start" -->|date_pre=|event_post=|date_post=<!-- Images -->|image_flag=<!-- Default: Flag of {{{common_name}}}.svg -->|flag_type=<!-- Displayed text for link under flag. Default "Flag" -->|event4=|flag=<!-- Link target under flag image. Default: Flag of {{{common_name}}} -->|image_coat=|symbol_type=|symbol=<!-- Link target under symbol image. Default: Coat of arms of {{{common_name}}} -->|image_map=Provinces of Japan-Hida.svg|image_map_caption=Map of Japanese provinces (1868) with Hida Province highlighted <!-- Area and population of a given year (up to 5) -->|stat_year1=<!-- year of the statistic, specify either area, population or both, numbered 1–5 -->|stat_area1=<!-- area in square kilometres (w/o commas or spaces), area in square miles is calculated -->|stat_pop1=<!-- population (w/o commas or spaces), population density is calculated if area is also given -->|date_event4=|date_event3=|native_name=飛騨国|today=Gifu Prefecture <!-- Rise and fall, events, years and dates --> <!-- Only fill in the start/end event entry if a specific article exists. Don't just say "abolition" or "declaration". -->|conventional_long_name=پارێزگای ھیدا|common_name=Hida Province|subdivision=[[Provinces of Japan|province of Japan]]|nation=|status_text=پێش [[ڕیفۆرمەکانی مێیجی|سەردەمی مێیجی]]|government_type=<!-- General information -->|capital=[[Takayama, Gifu|Takayama]]|coordinates={{coord|36|30|N|135|45|E|region:JP|display=inline}}|political_subdiv=<!-- Accepts wikilinks -->|year_start=701|event3=|year_end=1871|event_start=''[[Ritsuryō]]'' system|date_start=<!-- Optional: Date of establishment-->|event_end=<!-- Default: "Disestablished" -->|date_end=<!-- Optional: Date of disestablishment -->|event1=|date_event1=|event2=|date_event2=|footnotes=<!-- Accepts wikilinks -->}}'''پارێزگای ھیدا''' (飛騨国، ھیدا نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو کە ئەمڕۆ دەکەوێتە باکووری دەربەندی پارێزگای گیفو لە ناوچەی چوبوی ژاپۆن.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Wakasa''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', 307|page=307}}.</ref> پارێزگاکە ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارێزگای ئێچیزێن|ئێچیزێن]]، [[پارێزگای مینۆ|مینۆ]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]، [[پارێزگای ئێچو|ئێچو]]، [[پارێزگای کاگا|کاگا]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Edmond_Papinot|Papinot, Edmond]]. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librairie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Hida Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html پارێزگا کۆنەکان (١٩٠٣)] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Hida Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی لە دەیەی ٧٠٠ دامەزراون]] c3khz5b131ful4m7a1rz47tfjt2njhq 0 193195 1687251 1525816 2026-10-15T01:37:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687251 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox former subdivision|_noautocat=|image_border=<!-- Default: "border"; for non-rectangular flag, type "no" -->|event5=|date_event5=|life_span=|era=|event_pre=<!-- Optional: A crucial event that took place before before "event_start" -->|date_pre=|event_post=|date_post=<!-- Images -->|image_flag=<!-- Default: Flag of {{{common_name}}}.svg -->|flag_type=<!-- Displayed text for link under flag. Default "Flag" -->|event4=|flag=<!-- Link target under flag image. Default: Flag of {{{common_name}}} -->|image_coat=|symbol_type=|symbol=<!-- Link target under symbol image. Default: Coat of arms of {{{common_name}}} -->|image_map=Provinces of Japan-Etchu.svg|image_map_caption=Map of Japanese provinces (1868) with Etchū Province highlighted <!-- Area and population of a given year (up to 5) -->|stat_year1=<!-- year of the statistic, specify either area, population or both, numbered 1–5 -->|stat_area1=<!-- area in square kilometres (w/o commas or spaces), area in square miles is calculated -->|stat_pop1=<!-- population (w/o commas or spaces), population density is calculated if area is also given -->|date_event4=|date_event3=|native_name=越中国|today=پارێزگای تۆیاما <!-- Rise and fall, events, years and dates --> <!-- Only fill in the start/end event entry if a specific article exists. Don't just say "abolition" or "declaration". -->|conventional_long_name=پارێزگای ئێتچو|common_name=پارێزگای ئێتچو|subdivision=[[Provinces of Japan|province of Japan]]|nation=|status_text=پێش [[ڕیفۆرمەکانی مێیجی|سەردەمی مێیجی]]|government_type=<!-- General information -->|capital=[[تاکاوۆکا, تۆیاما|تاکاوۆکا]]|coordinates={{coord|37|2|N|136|58|E|region:JP|display=inline}}|political_subdiv=<!-- Accepts wikilinks -->|year_start=٧٠١|event3=|year_end=١٨٧١|event_start=جیابوونەوە لە کۆشی|date_start=<!-- Optional: Date of establishment-->|event_end=<!-- Default: "Disestablished" -->|date_end=<!-- Optional: Date of disestablishment -->|event1=|date_event1=|event2=|date_event2=|footnotes=<!-- Accepts wikilinks -->}}'''پارێزگای ئێتچو''' (越中国,، ئێتچو نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو کە ئەمڕۆ بریتیە لە پارێزگای تۆیاما لە ناوچەی ھۆکوریکو لە ژاپۆن. یێتچو ھاوسنوورە لەگەڵ نۆتۆ و کاگا بەرەو ڕۆژاوا، وە شیناتۆ و ھیدا بەرەو باشوور، وە ئێچیگۆ بەرەو ڕۆژھەڵات، وە دەریای ژاپۆن بەرەو باکوور. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Edmond_Papinot|Papinot, Edmond]]. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Etchu Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html نەخشەی پارێزگاکان (١٩٠٣)] {{Japan Old Province|Etchu Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Etchu Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی لە دەیەی ٧٠٠ دامەزراون]] 73ca8tf6tw7shggtzkmfq6pnb15yxtw 0 193198 1687248 1525807 2026-10-15T01:36:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687248 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} <!-- Izumi Province -->[[File:Provinces_of_Japan-Izumi.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Izumi.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی پێشووتری ژاپۆن، کە پارێزگای ئیزومی تیادا دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای ئیزومی''' (和泉国، ئیزومی نۆ کنی) پارێزگایەکی ژاپۆن بوو،<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "Provinces and prefectures" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 780|page=780}}.</ref> ھەروەھا وەک سێنشو (泉州) ناسراوە، دەکەوێتە لای کینای، لە جیھانی ئەمڕۆدا بریتیە لە بەشی باشووری ڕۆژاوای پارێزگای ئۆسەکا ( باشووری ڕووباری یاماتۆ) لە ئیزومی ئەو [[شۆگن|شۆگنانە]] تیایدا فەڕمانڕەوایەتیان کردووە ([[زنجیرە شۆگنی کاماکورا]]، [[زنجیرە شۆگنی مرۆماچی]]) == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Izumi Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html پارێزگاکان (١٩٠٣)] {{Japan Old Province}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Izumi Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] 7upnm6g5s1uzxi91imo1ssf2uwju0ow 0 193199 1687379 1526141 2026-10-15T07:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687379 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Provinces_of_Japan-Kawachi.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Kawachi.svg|وێنۆک|پارێزگاکانی پێشووتری ژاپۆن، پارێزگای کاواچی تیایدا دەستنیشانکراوە (١٨٦٨)]] پارێزگای کاواچی (河内国، کاواچی نۆ کنی) پارێزگاییەکی ژاپۆن بوو لە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئۆساکای مۆدێرن.<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "Kawachi" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 496|page=496}}.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kawachi Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] mvy1gc3e6i25e8rri6urocc55apoe6v 0 193274 1687250 1525815 2026-10-15T01:36:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687250 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Iga.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Iga.svg|وێنۆک|پارێزگا کۆنەکانی ژاپۆن، تیایدا پارێزگای ئیگا دیاریکراوە.]] '''پارێزگای ئیگا''' (伊賀国، ئیگا نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو، لە ئەمرۆدا دەکەوێتە پارێزگای میێ<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "Iga" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 373|page=373}}.</ref> پارێزگاکە ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی ئیسێ، ئۆمی، یاماتۆ، یاماشیرۆ. == مێژوو == === سەردەمی ئاسوکا === پارێزگاکە لە پارێزگای ئیسێ جیاکراوەتەوە لە سەردەمی ئاسوکا لە ساڵانی ٦٨٠ی زایینی، پایەختی پارێزگاکە لە ئەمرۆدا بەشێکە لە شاری ئیگا == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis_Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia''.] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Isaac_Titsingh|Titsingh, Isaac]]. (1834). [https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran ''Annales des empereurs du Japon''] (''[[:en:Nihon_Ōdai_Ichiran|Nihon Ōdai Ichiran]]''). Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. [http://www.worldcat.org/title/nipon-o-dai-itsi-ran-ou-annales-des-empereurs-du-japon/oclc/5850691 OCLC 5850691]. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Iga Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:بەشی شوێنەکان]] hdf25kvg6izy7vagzl24afgquetgg9j 0 193275 1687249 1525810 2026-10-15T01:36:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687249 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Ise.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Ise.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|پارێزگا کۆنەکانی ژاپۆن (١٨٦٨) کە تیایدا پارێزگای ئیسێ دەستنیشانکراوە]] '''پارێزگای ئیسێ''' (伊勢国, I ئیسێ نۆ کنی) پارێزگایەک بوو لە ژاپۆن کە لەمرۆدا بە زۆری دەکەوێتە [[پارێزگای میێ]]،<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "''Ise''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 395|page=395}}.</ref> ئیسێ ھاوسنوور بوو لەگەڵ پارێزگاکانی ئیگاو کی، مینۆ، ئۆمی، ئاواری، شیما، یاماتۆ. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Edmond_Papinot|Papinot, Edmond]]. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Ise Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html Murdoch's map of provinces, 1903] {{Japan Old Province}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Ise Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:بەشی شوێنەکان]] rhav0tvadnvqefevqk3vf7kc9w5oor1 0 193284 1687435 1526193 2026-10-15T10:35:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687435 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox former subdivision|_noautocat=|date_event5=|event1=|date_event1=|event2=|date_event2=|event3=|date_event3=|event4=|date_event4=|event5=|life_span=|event_end=|era=|event_pre=<!-- Optional: A crucial event that took place before before "event_start" -->|date_pre=|event_post=<!-- Optional: A crucial event that took place before after "event_end" -->|date_post=<!-- Images -->|image_map=Provinces of Japan-Yamato.svg{{!}}300px|image_map_caption=Map of Japanese provinces (1868) with Yamato Province highlighted <!-- Area and population of a given year (up to 5) -->|stat_year1=<!-- year of the statistic, specify either area, population or both, numbered 1–5 -->|stat_area1=<!-- area in square kilometres (w/o commas or spaces), area in square miles is calculated -->|stat_pop1=<!-- population (w/o commas or spaces), population density is calculated if area is also given -->|date_end=<!-- Optional: Date of disestablishment -->|date_start=|native_name={{lang|ja|大和国}}|flag_s1=|conventional_long_name=پارێزگای یاماتۆ|common_name=پارێزگای یاماتۆ|subdivision=[[Provinces of Japan|Province]]|nation=ژاپۆن|status_text=|government_type=|p1=|flag_p1=|s1=|title_leader=|event_start=|leader1=|year_leader1=|leader2=|year_leader2=<!-- General information -->|capital=[[Takaichi District, Nara|Takaichi District]]|coordinates=|political_subdiv=<!-- Accepts wikilinks -->|today=[[پارێزگای نارا]] <!-- Rise and fall, events, years and dates --> <!-- Only fill in the start/end event entry if a specific article exists. Don't just say "abolition" or "declaration". -->|year_start=سەدەی حەوتەم|year_end=١٨٧١|footnotes=<!-- Accepts wikilinks -->}}پارێزگای یاماتۆ (大和国، یاماتۆ نۆ کنی) پارێزگاییەکی کۆنی ژاپۆن بوو، پێشووتر دەکەوتە [[کینای]]، لە ئەمڕۆدا دەکەوێتە [[پارێزگای نارا]] لە [[ھۆنشوو|ناوچەی ھۆنشو]]. لە مێژووی ژاپۆندا سەردەمی یاماتۆ دەگەڕێتەوە بۆ ھەردوو سەردەمی کۆفون و ئاسوکا == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Yamato Province}} * [http://www.maproom.org/00/05/sub1/1.html Murdoch's map of provinces, 1903] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Yamato Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە سەدەی ٧ەم دامەزراون]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] 4pixz148ux065xb26df8smxybfy9ntm 0 193392 1687161 1409349 2026-10-14T21:33:28Z Bilalinfo 57400 /* کاست */ 1687161 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = یاریی سکوید | image = Squid game.jpg | caption = | show_name_2 = خولی شەشەم | genre = {{Plainlist| * [[ئەکشن]] * [[دراما]] * زیندوومانەوە * [[ھەستبزوێن (وێژە)|ھەستبزوێن]] }} | format = | creator = ھوانگ دۆنگ ھیاک | developer = | writer = ھوانگ دۆنگ ھیاک | director = ھوانگ دۆنگ ھیاک | creative_director = | presenter = | starring = | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = جانگ جێی ئێل | country = [[کۆریای باشوور]] | language = [[زمانی کۆری|کۆری]] | num_seasons = ١ | num_episodes = ٩ | list_episodes = | executive_producer = | producer = | editor = | location = | cinematography = | camera = | runtime = ٣٢–٦٣ خولەک | company = | distributor = | network = [[نێتفلیکس]] | picture_format = | audio_format = | first_run = | first_aired = ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ | last_aired = | preceded_by = | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = }} '''یاریی سکوید''' ({{بە کۆری|오징어 게임}}، {{بە ئینگلیزی|Squid Game}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[کۆریای باشوور]]ە کە لە [[نێتفلیکس]] بڵاوکرایەوە. نووسەر و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]ی زنجیرەکە [[ھوانگ دۆنگ-ھیوک]] و زنجیرەکە لە چەشنی زیندوومانەوەیە؛ گرووپێکی پێکھاتوو لە خەڵکی ئاسایی کە ژمارەیان ٤٥٦ کەسە بانگھێشت دەکرێن تاکوو بۆ بەدەستھێنانی ٧٬٣٨ ملیۆن دۆلار، بەشداری لە کۆمەڵە یارییەکی منداڵانەدا بکەن کە تێپەڕاندنیان ھەڕەشەی مەرگی بەدواوەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Squid Game (Korean Drama, 2020, 오징어게임) @ HanCinema|ناونیشان=https://www.hancinema.net/korean_drama_Squid_Game.php|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210811183251/https://www.hancinema.net/korean_drama_Squid_Game.php}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kiddie games turn deadly in Korean series ‘Squid Game’ {{!}} ABS-CBN News|ناونیشان=https://news.abs-cbn.com/entertainment/09/15/21/kiddie-games-turn-deadly-in-korean-series-squid-game|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915130336/https://news.abs-cbn.com/entertainment/09/15/21/kiddie-games-turn-deadly-in-korean-series-squid-game}}</ref> یاریی سکوید بۆ یەکەمجار لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١دا بۆ ھەموو جیھان بڵاو بووەوە<ref>https://web.archive.org/web/20210725182757/https://n.news.naver.com/entertain/article/609/0000471507</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Netflix K-Drama Thriller 'Squid Game' Season 1: Coming to Netflix in September 2021 – What's on Netflix|ناونیشان=https://www.whats-on-netflix.com/news/netflix-k-drama-thriller-squid-game-season-1-everything-we-know-so-far-08-2021/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210811194332/https://www.whats-on-netflix.com/news/netflix-k-drama-thriller-squid-game-season-1-everything-we-know-so-far-08-2021/}}</ref> و بوو بە یەکەمین زنجیرەی درامیی کۆری کە پلەی یەکەم بھێنێت لە «دە لە پڕبینەرترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی حەوتە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=S. Korean series 'Squid Game' tops U.S. chart on Netflix {{!}} Yonhap News Agency|ناونیشان=https://en.yna.co.kr/view/AEN20210922006000320|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210923121338/https://en.yna.co.kr/view/AEN20210922006000320}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='Squid Game' tops global Netflix chart|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2021/09/688_316008.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210926170632/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2021/09/688_316008.html}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Squid Game: the hellish horrorshow taking the whole world by storm {{!}} Television {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2021/sep/28/squid-game-the-hellish-horrorshow-taking-the-whole-world-by-storm|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210928102533/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2021/sep/28/squid-game-the-hellish-horrorshow-taking-the-whole-world-by-storm}}</ref> == کاست == * [[لی جونگ-جای]]: سونگ گی ھان (یاریزانی ژمارە ٤٥٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=문지연|سەردێڕ=[공식] 이정재X박해수, 넷플릭스 '오징어게임' 주연 캐스팅|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0003540531|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[پارک ھای-سوو]]: چۆ سەنگ وو (یاریزانی ژمارە ٢١٨)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=문지연|سەردێڕ=[공식] 이정재X박해수, 넷플릭스 '오징어게임' 주연 캐스팅|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0003540531|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[ھۆیۆن جونگ|یانگ ھۆ یەن]]: کانگ سەی بیاک (یاریزانی ژمارە ٠٦٧)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=김현록|سەردێڕ=[단독]톱모델 정호연, '오징어게임' 여주인공…본격 연기 데뷔|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000245793|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[ئۆ یۆنگ-سو (ئەکتەر)|ئۆ یۆنگ-سو]] : ئۆ ییل نام (یاریزانی ژمارە ٠٠١)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='오징어 게임' 오영수·위하준→허성태·김주령, 목숨 건 '일촉즉발' 서바이벌 참가|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=311&aid=0001339774|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[ھیۆ سونگ-تای]]: جانگ داک سوو (یاریزانی ژمارە ١٠١)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=장아름|سەردێڕ=[단독] 허성태, 넷플릭스 '오징어 게임' 합류…대세 신스틸러 행보ing|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0004672668|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[ئەنوپام تریپاسی]]: عەبدولعەلی (یاریزانی ژمارە ١٩٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='오징어 게임' 오영수·위하준→허성태·김주령, 목숨 건 '일촉즉발' 서바이벌 참가|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=311&aid=0001339774|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * کیم جوو ڕیۆنگ: ھان می نیۆ (یاریزانی ژمارە ٢١٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=동아닷컴 정희연|سەردێڕ=‘오징어 게임’ 허성태-위하준-김주령-정호연 캐스팅 확정 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=382&aid=0000830599|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[وی ھا-جون]]: ھوانگ جان ھۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=장아름|سەردێڕ=[단독] 위하준, 넷플릭스 오리지널 '오징어 게임' 합류…이정재와 호흡|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0004672486|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" ! ئەڵقە !! ناو !! نووسەر !! دەرھێنەر !! بڵاوبوونەوە |- | یەک || ڕووناکیی سوور، ڕووناکیی سەوز || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | دوو || دۆزەخ || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | سێ || پیاوێک بە چەترەوە || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | چوار || لەگەڵ گرووپەکە بمێننەوە || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | پێنج || جیھانێکی دادپەروەرانە || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | شەش || ھاوڕێ || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | حەوت || کەسە گرینگەکان || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | ھەشت || سەرکردە || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |- | نۆ || ڕۆژێکی بەختەوەر || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ھوانگ دۆنگ-ھیوک || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Netflix title}} * {{IMDb title|10919420}} * {{Hancinema drama|Squid_Game}} * [https://search.daum.net/search?w=tv&q=%EC%98%A4%EC%A7%95%EC%96%B4%20%EA%B2%8C%EC%9E%84&irk=86695&irt=tv-program&DA=TVP ''Squid Game''] at [[:en:Daum_(web_portal)|Daum]] {{in lang|ko}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|Squid Game}} [[پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان]] [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:یاریی سکوید]] [[پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠٢١ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دیستۆپی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:باو و ڕەوتەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:ڕەخنە لە سەرمایەداری]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٠ داندراون]] [[پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان]] m8s0t71hnu14srp1elf3qc0t4aji8hc 0 193583 1687282 1525882 2026-10-15T04:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687282 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Provinces of Japan-Totomi.svg|وێنۆک|نەخشەی پاڕێزگاکانی پێشووتری ژاپۆن، لەناویدا پارێزگای تۆتۆمی دەستنیشان کراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای تۆتۆمی''' (遠江国، تۆتۆمینۆ کنی) پارێزگایەکی پێشووتری ژاپۆن بوو کە لە ئەمڕۆدا دەکەویتە ڕۆژھەڵاتی پارێزگای شیزوۆکا<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Tōtōmi''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}.</ref> پارێزگاکە ھاوسنوور بوو لەگەڵ پارێزگاکانی میکاوا، سروگا، شیناوۆ. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} * [[:en:Louis Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia''.] Cambridge: [[:en:Harvard University Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan''. Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] * {{in lang|ja}} [http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/toukai.html#Anchor15864 Tōtōmi on "Edo 300 HTML"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008091621/http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/toukai.html#Anchor15864 |date= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Totomi Province}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Totomi Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] p8ay2tgsa1y1zhburxzp760cz5z9csz 0 193662 1687299 1525944 2026-10-15T04:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687299 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Suruga.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Suruga.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|نەخشەی پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن (١٨٦٨) کە لەناویدا سروگا دەستنیشان کراوە.]] پارێزگای سروگا (駿河国,، سروگا نۆ کنی) پارێزگایەکی پێشووی ژاپۆن بوو، لەئەمڕۆدا بەشێکە لە ناوەندی [[پارێزگای شیزوئۆکا|پارێزگای شیزۆکا]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Suruga''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 916|page=916}}.</ref>. پارێزگای میکاوا ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ئیزو|ئیزو]]، [[پارێزگای کای|کای]]، [[پارێزگای ساگامی|ساگامی]]، [[پارێزگای شینانۆ|شینانۆ]]، [[پارێزگای تۆتۆمی|تۆتۆمی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * [[:en:Edmond_Papinot|Papinot, Edmond]]. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] * {{in lang|ja}} [http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/toukai.html#Anchor15864 Suruga on "Edo 300 HTML"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008091621/http://www.asahi-net.or.jp/~me4k-skri/han/toukai.html#Anchor15864 |date= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Suruga Province}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Suruga Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] iu51gpqulureot356nb94n35jwypmci 0 193684 1687054 1577945 2026-10-14T16:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687054 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدییەکان | ناوی_خۆماڵی = Partiya Azadî û Demokrasiya Êzidiyan, PADÊ | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Flag of Êzidî Freedom and Democracy Party (PADÊ).png|250px|]] | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = ھاوسەرۆکەکان | ناوی_سەرکردە١ = [[زارا سەلمان]] و [[عومەر ساڵح]] | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ٢٠١٦ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = تەڤگەری ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدی (تەڤدا) | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = |شوێنی_سیاسی = | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = عێراق | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدییەکان''' یان '''پارتیا ئازادی و دەموکراسییا ئێزدیان''' ناسراو بە '''پادێ''' (بە کوردیی کرمانجی: Partiya Azadî û Demokrasiya Êzidiyan, PADÊ، بە ئینگلیزی: Êzidî Freedom and Democracy Party) حیزبێکی سیاسییە کە لە لایەن چالاکوانانی سیاسیی ئێزیدی دامەزراوە و لە کۆمەڵگای ئێزیدییان لە کوردستانی عێراق بە تایبەت لە ناوچەی شنگالدا چالاکی دەکات. پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدی لە ساڵی ٢٠١٦دا دامەزراوەتەوە.<ref name="فرات ١">[https://anfenglish.com/kurdistan/Ezidi-freedom-and-democracy-party-padE-officially-recognized-19787 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدیەکان (پادێ) بە فەرمی ناسیندرا'' (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ٣٠ی نیسانی ٢٠١٧؛] سەردان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١.</ref> ئەم حیزبە ھەتا ساڵی ٢٠١٦ بە ناوی تەڤگەری ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدی (تەڤدا) خەریکی چالاکی بوو. لە کۆنفرانسی شەشەمی تەڤگەری ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدی لە حوزەیرانی ٢٠١٦ بڕیار درا کە ئەم ڕێکخراوە ببێت بە حیزبێکی سیاسی و بەشداری سیاسەتت فەرمی لە عێراق بێت.<ref name="فرات ١"/> ھەر لە سەرەتای دامەزراندنەوە حکۆمەتی عێراق پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدیەکانی وەکوو حیزبێکی فەرمی و یاسایی ناساندووەتەوە.<ref name="فرات ١"/> [[عومەر ساڵح]] و [[زارا سەلمان]] ھاوسەرۆکەکانی پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدییەکانن.<ref name="کوردپرێس ١">[https://kurdpress.com/fa/27205/ ھەواڵنێریی کوردپرێس: ''سەردانی شاندەکانی پارتی دیموکراتی گەلان لە شنگال: بۆ پاڵپشتی لە ئیوە ڕاوەستاوین'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١١ی شوباتی ٢٠٢٢؛]{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/fa/27205/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٢.</ref> == کۆنگرەکان == یەکەمین کۆنگرەی پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدیەکان بەدوای فەرمی ناسین لە لایەن حکۆمەتی عێراق لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧ لە شنگال بە امادەبوونی ١٥٠ نوێنەر بەڕێوەچوو.<ref name="ڕۆژ ١">[https://rojnews.news/ku/kurdistan/kongira-damezirandina-partiya-azadi-u-demokrasiya-ezidiyan-destpe-kir/ ڕۆژنیوز: ''کۆنگرەی دامەزراندنی پارتی ئازادی و دیموکراسیی ئێزیدیەکان (پادێ) دەستیپێکرد'' (بە کوردیی کرمانجی)، نووسراو لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027183926/https://rojnews.news/ku/kurdistan/kongira-damezirandina-partiya-azadi-u-demokrasiya-ezidiyan-destpe-kir/ |date=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }} سەردان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[تەڤگەری ئازادیی ژنانی ئێزیدی]] (تاژێ) * [[مەجلیسی خۆسەریی دیموکراتیکی شنگال]] * [[یەکەکانی بەرخۆدانی شنگال]] * [[یەکەکانی ژنانی ئێزدخان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ئێزیدی]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکان]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی عێراق]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوەکانی ئێزیدییەکان]] cdw15otkrv4ys6onh6yscxgsovx3bro 0 193821 1687247 1525806 2026-10-15T01:36:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687247 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Provinces_of_Japan-Izu.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provinces_of_Japan-Izu.svg|وێنۆک|313x313پیکسڵ|پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن کە ئیزوی تێدا دەستنیشانکراوە (١٨٦٨)]] '''پارێزگای ئیزو''' (伊豆国، ئیزو نۆ کنی) پارێزگایەکی پێشووی ژاپۆن بوو لە ناوچەی [[پارێزگای شیزوئۆکا]]،<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). "''Izu''" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 411|page=411}}.</ref> ئیزو ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ساگامی|ساگامی]]، [[پارێزگای سروگا|سروگا]] پارێزگای ئیزو لەمڕۆدا، بریتیە لە نیمچە دوورگەی ئیزو کە ئەمرۆ بەشی ڕۆژھەڵاتی پارێزگای شیزۆکا و دوورگەکانی ئیزوە و بەشێکە لە تۆکیۆ. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> * [[:en:Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]] and Käthe Roth. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&client=firefox-a ''Japan encyclopedia.''] Cambridge: [[:en:Harvard_University_Press|Harvard University Press]]. {{ISBN|978-0-674-01753-5}}; [http://www.worldcat.org/oclc/58053128?referer=di&ht=edition OCLC 58053128] * Papinot, Edmond. (1910). ''Historical and Geographic Dictionary of Japan.'' Tokyo: Librarie Sansaisha. [http://www.worldcat.org/title/historical-and-geographical-dictionary-of-japan/oclc/77691250?referer=br&ht=edition OCLC 77691250] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Izu Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن]] [[پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن]] [[پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە]] [[پۆل:بەشی شوێنەکان]] 4n9b89z0mf3a4erlf0rrjriwtxyywi8 0 194007 1687182 1405408 2026-10-14T22:35:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687182 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=پارک ھای-سوو|image=20210923—Park Hae-soo 박해수, interview, ELLE Taiwan screenshot (02m20s).jpg|caption=پارک لە ئەیلوولی ٢٠٢١|birth_date={{Birth date and age|1981|11|21}}|birth_place=[[پارێزگای گیۆنگگی]]، کۆریای باشوور|education=[[Dankook University]]|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٧ بۆ ئێستا|children=1|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent|headercolor=transparent | hangul = {{Linktext|박|해|수}} | hanja = {{Linktext|朴|海|秀}} | rr = Bak Hae-su | mr = Pak Haesu }}}}'''پارک ھای-سوو''' (بە کۆری:박해수;، لەدایکبووی ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٨١) ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Who Is Park Hae-soo?|ناونیشان=https://www.hancinema.net/who-is-park-hae-soo--134183.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش=Hancinema|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref>، بە ڕۆلەکانی لە فیلم و دراماکانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jo|یەکەم=Yoo-kyung|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=‘양자물리학’ 박해수x서예지x김상호, 2차 캐릭터 포스터 공개|ناونیشان=https://sports.donga.com/3/all/20190919/97474265/2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Sports Donga|زمان=ko}}</ref> وەک [[ئەفسانەی دەریای شین]] لە ٢٠١٦ و [[یاریی سکوێد]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kim Ji-won|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=전여빈 나나 류경수 '글리치' 촬영 중단 "보조출연자 코로나 확진"[공식]|زمان=ko|trans-title=[Official] Lee Jung-jae X Park Hae-soo's 'Squid Game' to be released on Netflix on September 17th|ئیش=Ten Asia|بڵاوکەرەوە=Naver|ناونیشان=https://n.news.naver.com/entertain/article/609/0000471507|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725182757/https://n.news.naver.com/entertain/article/609/0000471507|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> لە ٢٠٢١ ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person|Park_Hae-soo}} * {{KMDb person|00203998}} * {{Instagram|haesoopark_official}} {{Navboxes|title=خەڵات|list={{Blue Dragon Film Award Best New Actor}} {{Chunsa Film Art Awards for Best New Actor}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Hae-soo}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە بردنەوە خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دانکوک]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:خەڵکی سووۆن]] qyn6coneyqamz71md0u65vzha02pefo 0 194011 1687162 1539576 2026-10-14T21:34:47Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687162 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} <!-- لە ئێستادا لە ویکیپیدیای ئینگلیزی وتووێژ ھەیە لەسەر ناوی ئەم پەڕەیە کە لە ھۆیۆن جونگ بگۆڕدرێ جونگ ھۆیۆن بۆ دوای یەکلایی بوونەوە ئەم پەڕەیە چاک بکە (وتوێژ https://w.wiki/4Gky) -->{{Infobox person|name=ھۆیۆن جونگ<!--Name of infobox matches name of article-->|image=Hoyeon Jung Milan Fashion Week Autumn Winter 2019.jpg|image_upright=|landscape=|alt=|caption=لە شووباتی ٢٠١٩|birth_date={{Birth date and age|1994|06|23}}|birth_place=[[سێئول]]، کۆریای باشوور|occupation={{hlist|مۆدێل|خانمەکتەر}}|years_active=٢٠١٠ بۆ ئێستا|nationality=|agent=[[Saram Entertainment]]|signature=|signature_alt=}} '''جونگ ھۆ-یۆن''' (بە کۆری:정호연; لەدایکبووی ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٩٤) خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلم و دراماکان ناسراوە وەک یاریی سکوێد لە ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Kim Hyun-rok|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=[단독]톱모델 정호연, '오징어게임' 여주인공...본격 연기 데뷔|trans-title=[Exclusive] Top model Jeong Ho-yeon, the female lead in 'Squid Game'...full-fledged acting debut|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000245793|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211003121925/https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000245793|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=SpoTV News|زمان=ko|via=Naver}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" |+ ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | ٢٠٢٦ | [[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] | ئیم سۆنگ-ئێ | | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٢٧ | {{pending film|کونەکە}} | | قۆناغی دوای بەرهەمهێنان | style="text-align:center" | <ref>{{cite web |last=دۆنلی |first=مات |date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٥ |title=تێۆ جەیمس، کریستیان سلێیتر، تریلەری هۆیۆن «کونەکە» مافی جیهانی بەخشی بە ئۆریان پیکچەرز لە ڕێککەوتنێکی چەند ملیۆن دۆلاریدا (تایبەت) |url=https://variety.com/2025/film/news/theo-james-movie-the-hole-sale-amazon-orion-1236401547/ |website=ڤاریتی |publisher=پی ئێم ئێکس گڵۆباڵ، ئێڵ ئێڵ سی |access-date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref> |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- !scope="row" | ٢٠١١ | rowspan="2" | لوتکەی مۆدێلی داهاتووی کۆریا | rowspan="2" | خۆی | نیوەی کۆتایی وەرزی دووەم | |- !scope="row" | ٢٠١٣ | بەشداربوو و پلەی دووەمی وەرزی چوارەم | style="text-align:center" | <ref name="vogueint" /> |- !scope="row" | ٢٠٢١–٢٠٢٥ | ''[[یاریی سکوید]]'' | کانگ سە-بیۆک | ڕۆڵی سەرەکی (وەرزی ١)؛ دەرکەوتنی فەخری (وەرزەکانی ٢–٣) | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|script-title=ko:[단독]톱모델 정호연, '오징어게임' ...본격 연기 데뷔|trans-title=[تایبەت] مۆدێلی باڵا جۆنگ هۆ-یۆن، لە «یاریی کالەماری» ... دەستپێکی ڕاستەقینەی نواندن|url=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000245793|via=ناڤەر|publisher=سپۆتیڤی نێوز|language=ko|author=کیم هیۆن-رۆک|date=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|access-date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003121925/https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000245793|url-status=live}}</ref> |- !scope="row" rowspan="2"| ٢٠٢٤ | نۆکە مریشک | هۆنگ چا | دەرکەوتنی فەخری؛ ٣ ئەڵقە | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:'오징어게임' 정호연, 넷플릭스 '닭강정' 특별출연 (공식)|trans-title='یاریی کالەماری' جۆنگ هۆ-یۆن، دەرکەوتنی تایبەتی نێتفلیکس 'مریشکی سوورکراوە' (فەرمی)|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=052&aid=0001811018|via=ناڤەر|publisher=وای تی ئێن|language=ko|last=کانگ|first=نای-ری|date=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|access-date=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|archive-date=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108071315/https://n.news.naver.com/entertain/now/article/052/0001811018|url-status=live}}</ref> |- | سەرنجڕاکێش | جی-سو | کوردیما؛ ٣ ئەڵقە<ref>{{Cite magazine |last=برێزنیکان |first=انتۆنی |date=٢٠٢٤-٠٧-٣٠ |title=کەیت بلانشێت رووبەڕووی شەرمەزاری گشتی دەبێتەوە لە فیلمی تریلەری تۆڵەسەندنەوەی ئەلفۆنسۆ کوارۆن «سەرنجڕاکێش» |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/cate-blanchett-alfonso-cuaron-disclaimer-first-look |access-date=٢٠٢٤-٠٧-٣١ |magazine=ڤانیتی فێر |language=en-US}}</ref> | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=هۆیۆنی یاریی کالەماری پەیوەندی بە کەیت بلانشێت، کەڤین کلاینەوە دەکات بۆ زنجیرەی «سەرنجڕاکێش»ی ئەپڵ تیڤی پڵەس|url=https://deadline.com/2022/03/squid-games-hoyeon-cate-blanchett-apple-disclaimer-1234981422/|publisher=دەدلاین|language=en|last=ئێکساندرا|first=دێل رۆساریۆ|date=١٧ی ئازاری ٢٠٢٢|access-date=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|archive-date=١٧ی ئازاری ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317235507/https://deadline.com/2022/03/squid-games-hoyeon-cate-blanchett-apple-disclaimer-1234981422/|url-status=live}}</ref> |} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://esaram.co.kr/en/Junghoyeon|HoYeon Jung}} at [[:en:Saram_Entertainment|Saram Entertainment]] {{in lang|en|ko}} * {{IMDb name|9475707}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|HoYeon Jung}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:مۆدێلەکانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:یاریی سکوید]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] eo5s1audtcl6xnzwfax81ynm5uy0ny2 0 194033 1687181 1525711 2026-10-14T22:35:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687181 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پارک ھان بیول|image=MBC 드라마 '슬플 때 사랑한다' 제작발표회 박한별.jpg|caption=|birth_date={{birth date and age|mf=yes|1984|11|17}}|birth_place=سێئول، کۆریای باشوور|other_names=|education=|occupation={{hlist|خانمەکتەر|مۆدێل}}|years_active=٢٠٠٢ بۆ ئێستا|agent={{hlist|[[YG Entertainment]]|MSTeam Entertainment|Daydream Entertainment|One Star Entertainment}}|partner=|children=1|website=|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|박|한|별}} | hanja = {{linktext|朴|韓|별}} | rr = Bak Han-byeol | mr = Pak Hanbyǒl }}}}'''پارک ھان-بیول''' (لەدایکبووی ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤) خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Park Han-byul (박한별, Korean music department, actress)|ناونیشان=http://www.hancinema.net/korean_Park_Han-byul.php|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=HanCinema|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박한별 :: 네이버 인물검색|ناونیشان=http://people.search.naver.com/search.naver?where=nexearch&sm=tab_ppn&query=%EB%B0%95%ED%95%9C%EB%B3%84&os=94372&ie=utf8&key=PeopleService|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Naver|زمان=ko}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{commonscatinline}} * {{IMDb name|1391036|Park Han-byul}} * {{kmdb person|00024901}} * {{HanCinema person}} * [http://www.arirang.co.kr/Tv2/Showbiz_StarFocus.asp?PROG_CODE=TVCR0112&OnAir_Date=2006-11-06&sys_lang=Eng Star Focus: Park Han-byul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216235204/http://www.arirang.co.kr/Tv2/Showbiz_StarFocus.asp?PROG_CODE=TVCR0112&OnAir_Date=2006-11-06&sys_lang=Eng |date=١٦ی شوباتی ٢٠٠٩ }} at Arirang {{Nva|list={{SBS Drama Awards for Best New Actress}}|title=خەڵات}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Han-byul}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مۆدێلەکانی سێئول]] bre9awwzzd5q38ky80asz6ujm6i1rk9 0 194863 1687072 1405388 2026-10-14T16:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، سوێد-کۆلکە) 1687072 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارتی دیموکراتی کۆمەڵایەتی سوێد'''، بە فەرمی وەک '''کرێکارانی دیموکراتی کۆمەڵایەتیی پارتی سوێد''' ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Lamb|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Historical Dictionary of Socialism|ساڵ=٢٠٠٦|edition=Second|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|دوایین٢=Docherty|یەکەم٢=James C.}}</ref> پارتێکی سیاسیی دیموکراتی کۆمەڵایەتییە کە لە ١٨٨٩ لە سوید دامەزراوە، کە یەکێکە لە بەتەمەنترین و گەورەترین پارتی ئێستای سوێد. لە ناوەڕاستەکانی دەیەکانی ١٩٣٠ بۆ ١٩٨٠، پارتەکە زیاتر لە %٤٠ دەنگی بەدەست ھێنا، وە تا ئێستاش پارتەکە لە حکوومەت چالاکە، وە حکوومەت بەڕێوە دەبات لەوەتەی ٢٠١٤وە لەژێر سەرۆک وەزیران [[ستیڤان لۆفن]]، کە سەرۆکی پارتەکەیە لەوەتەی ٢٠١٢وە<ref>[http://uk.reuters.com/article/uk-sweden-pm-idUKKCN0HR1AX20141002 "Swedish parliament confirms Social Democrat's Lofven as new PM."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106074320/http://uk.reuters.com/article/2014/10/02/uk-sweden-pm-idUKKCN0HR1AX20141002|date=6 January 2015}} [[Reuters]]. Retrieved 3 October 2014.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|سوێد|سیاسەت|سۆشیالیزم|ئابووری|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Socialdemokraterna}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{سوێد-کۆلکە}} [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکان]] [[پۆل:دەمەزراوی پارتە سیاسییەکانی ساڵی ١٨٨٩]] [[پۆل:نێودەوڵەتی دووەم]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی ئەورووپا]] cx0lovajo2bvjyeej0h0y6dw76qr9zp 0 194962 1687461 1604679 2026-10-15T10:39:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕووسیا-کۆلکە) 1687461 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Белая-гвардия-1927.jpg|وێنۆک|بەرگی پاسەوانی سپی]]'''پاسەوانی سپی''' (بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Белая гвардия) [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[میخائیل بۆلگاکۆڤ|میخائیل بۆلگاکۆڤە]] کە یەکەم جار لە ساڵی ١٩٢٥ لە گۆڤاری ئەدەبیی ڕۆسیا (Rossiya) بڵاو کراوەتەوە. ڕۆمانەکە تا ساڵی ١٩٦٦ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتیی سۆڤیەتدا]] دووبارە چاپ نەکرایەوە. == پاشخان == پاسەوانی سپی یەکەم جار لە گۆڤاری ئەدەبیی ڕۆسیا-ی سەردەمی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٢٥<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulgakov|یەکەم=Mikhail|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/503446494|سەردێڕ=White guard|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ئەوانی تر=Marian Schwartz, E. A. Dobrenko|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١٤٨١٩-٠|شوێن=New Haven|oclc=٥٠٣٤٤٦٤٩٤}}</ref> بە شێوەی زنجیرەیی دەرکەوت، بەڵام گۆڤارەکە پێش تەواوبوونی زنجیرەکە داخرا. کتێبە تەواوکراوەکە لە ساڵی ١٩٢٧ لە [[پاریس]] بڵاو کرایەوە. وەشانێکی سانسۆرکراو لە ساڵی ١٩٦٦ لە یەکێتیی سۆڤیەت بڵاو کرایەوە. ئینجا، پاش ماوەیەکی زۆر، وەشانە کامڵەکە لە ساڵی ١٩٨٩ بڵاو کرایەوە. دوای ئەوەی دوو بەشی یەکەمی پاسەوانی سپی لە گۆڤاری ڕۆسیا بڵاو کرانەوە، بۆلگاگۆڤ بانگھێشت کرا بۆ نووسینی وەشانێک بۆ [[شانۆ]]. ئەو شانۆگەرییەکەی ناو نا [[ڕۆژەکانی تووربینەکان]]. ئەم کتێبە بۆ شانۆی هونەری [[مۆسکۆ]] بەرهەم هات و پێشوازییەکی گەورەی لێ کرا. بەپێی هەندێک سەرچاوە، [[جۆزێف ستالین|ستالین]] بەلایەنی کەمەوە ٢٠ جار بینیویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulgakov|یەکەم=Mikhail|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/503446494|سەردێڕ=White guard|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ئەوانی تر=Marian Schwartz, E. A. Dobrenko|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١٤٨١٩-٠|شوێن=New Haven|oclc=٥٠٣٤٤٦٤٩٤}}</ref> لە ڕاستیدا، شانۆکە بە تەواوی کتێبەکەی خستە پەراوێزەوە؛ هەڵبەت بەنزیکەیی هیچ فۆرمێکی کتێبەکەیش دەست نەدەکەوت. == داڕشتەی ڕۆمانەکە == چیرۆکی ڕۆمانەکە لە [[ئوکراینا|ئۆکراینا]] و لە کۆتایییەکانی ساڵی [[١٩١٨]] دەستی پێ دەکات و پەیوەندیی بە چارەنووسی بنەماڵەی تۆربینەوە هەیە لەو کاتەدا کە سوپا جۆراوجۆرەکانی جەنگی سەربەخۆییی ئۆکرانیا – سپییەکان، سوورەکان، سوپای ئیمپراتۆریی ئەڵمانیا و، ناسیۆنالیستەکانی ئۆکرانیا – لەسەر شاری [[کیێڤ]] شەڕ دەکەن . کەسایەتییە مێژوویییەکانی وەک پیۆتر ڕانگێل، سایمۆن پێتلیورا و، پاڤلۆ سکۆرۆپادسکی لە کاتێکدا دەردەکەون کە بنەماڵەی تۆربین بەهۆی کاریگەرییە پڕئاژاوەکانی [[شۆڕشی ڕووسیا|شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە]] گیریان خواردووە. کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکە سەر بە بازنەی ڕۆشنبیران و ئەفسەرانی ئۆکراینی و ڕووسین. ئەوان وەک بەشێک لە سوپای هێتمان پاڤلۆ سکۆرۆپادسکی بەشداری لە بەرگریکردن لە کیێڤ لەبەرانبەر هێزە ناسیۆنالیستەکانی ئۆکراینا (بە سەرۆکایەتیی پێتلیورا) لە کانوونی دووەمی ١٩١٨ دەکەن. کارەکتەری میخائیل شپۆلیانسکی لەسەر بنەمای ڤیکتۆر شکلۆڤسکی وەرگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulgakov|یەکەم=Mikhail|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/503446494|سەردێڕ=White guard|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ئەوانی تر=Marian Schwartz, E. A. Dobrenko|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١٤٨١٩-٠|شوێن=New Haven|oclc=٥٠٣٤٤٦٤٩٤}}</ref> ڕۆمانەکە چەندین توخمی خۆژیاننامەییی لەخۆ گرتووە. بولگاکۆڤ هەندێک لە تایبەتمەندییەکانی برا بچووکەکەی خۆی بە برا بچووکەکەی تۆربین بەخشی. وەسفی ماڵی تۆربینەکان هی ماڵی بنەماڵەی بولگاکۆڤە لە کیێڤ. (ئەمڕۆ وەک مۆزەخانەی میخائیل بولگاکۆڤ پارێزراوە و بەڕێوە دەبرێت.) == کارەکتەرەکان == * ئەلێکسی ڤاسیلیڤیچ تۆربین، [[پزیشک]] * نیکۆلای تۆربین (نیکۆلکا)، برا بچووکەکەی * ئیلێنا ڤاسیلیێڤنا تالبێرگ، خوشکەکەیان * سێرگی ئیڤانۆڤیچ تالبێرگ، هاوسەرەکەی * ڤیکتۆر ڤیکتۆرۆڤیچ میشلایڤسکی، نەقیب * لیۆنید یوریڤیچ شێرڤینسکی * فیۆدۆر نیکۆلایڤیچ ستێپانۆڤ، بە ناسناوی کارپ (کاراس) * باوک ئەلێکساندەر * ڤاسیلی ئیڤانۆڤیچ لیسۆڤیچ، بە ناسناوی ڤاسیلیسا * لاریۆن لاریۆنۆڤیچ سورژانسکی (لاریۆسیک) * عەقید نای-تورس == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The White Guard|ناونیشان=http://lib.ru/BULGAKOW/whtguard.txt|type=full text in Russian|شوێن=[[Russia|RU]]|بڵاوکەرەوە=Lib}}. * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The White Guard|ناونیشان=https://studyenglishwords.com/book/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%8F-%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F/430|بڵاوکەرەوە=Get parallel translations|زمان=ru, en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211128131953/https://studyenglishwords.com/book/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%8F-%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F/430|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}. {{Commons category|The White Guard}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ڕۆمانەکان|ڕووسیا}}{{Improve categories}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانە ڕووسییەکانی ١٩٢٥]] [[پۆل:ڕۆمانە ڕووسییەکانی ١٩٦٦]] grfb676d3v5n8yil4qwyeq4nryt5mro 0 195612 1687444 1405529 2026-10-15T10:36:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687444 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Pasadena City Hall 2.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی هۆڵی شاری پاسادینا، ناوەندی پاسادینای شارستانی]] '''شاری پاسادینا''' لە ویلایەتی کالیفۆرنیا شارێکی ئەمریکیە ڕێژەیەکی یەکجار زۆر و گەورە لە دەزگایی زانستی و رۆشنبیری تێدا بوونی هەیە. وەک ([[پەیمانگای کالیفۆرنیای تەکنەلۆژی]] سەر بە [[زانکۆی کالیفۆرنیای تەکنەلۆژی]]) هەروەها تاقیگەی پاڵنەری جێت (بەرپرس لە زانستی رۆبۆت و دیزاینی کەشتیە بۆشاییەکان) هەروەها ناوەندی هونەری لە کۆلێژی دیزاین، وە شانۆی پاسادینا و مۆزخانەی هوونەری <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.openstreetmap.org/relation/3529725|سەردێڕ=لاپەرەی پاسادینا لە ماڵپەری نەخشەی شەقای ئازاد}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.geonames.org/5381396/pasadena.html|سەردێڕ=لاپەرەی پاسادینا لە ماڵپەری GeoNames ID}}</ref> ==ڕێژەی دانیشتوان== لە ساڵی ٢٠٠٠ ڕێژەی دانیشتوانی پاسادینا ١٣٣٩٣٦ کەس بوو، لە ساڵی ٢٠٠٧ ڕێژەکە ١٤٦٥١٨ کەس بوو، پاسادینا یەکەک بوو لە ١٦٠ گەورەترین شارەکانی ئەمریکا، هەروەها شەشەم گەورەترین شاری ناوچەی لۆس ئەنجلۆسە. ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{دابەشکاری سیاسی وڵاتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Pasadena, California}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٦]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٧٤ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کالیفۆرنیا]] 10i56m9egboxt22ogtbj4gnzcetwq2e 0 198973 1687428 1363659 2026-10-15T10:34:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687428 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Map of the provinces of South Africa 1976-1994 with the Cape highlighted.svg|وێنۆک|[[پارێزگای کەیپ]] لە کۆماری یەکێتی [[ئەفریقای باشوور|ئەفەریقیای باشوور]]]] [[پەڕگە:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|alt=ئاڵای پارێزگای کەیپ سەر بە ئەفریقای باشوور|وێنۆک|'''ئاڵای پارێزگای کەیپ''']] '''کەیپ'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Collections Online {{!}} British Museum|ناونیشان=https://www.britishmuseum.org/collection/term/x117198|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.britishmuseum.org}}</ref> پارێزگایییەکە لەو چوار ویلایەتانەی کە کۆماری یەکێتی ئەفریقای باشووری دروست کردووە. ئەم ویلایەتە کەوتووەتە باشووری کۆمارەکەوە، لەسەر ھەردوو ئۆقیانووسی ھندی و ئەتڵەسی. ڕووبەرەکەی ٧١٧٨٦٧ کم چوارگۆشەیە، و دانیشتووانی لە ٥ ملیۆن کەس پترە، لەوانە یەک ملیۆنیان سپی پێستن، و ئەوانی تری ئەفریقایین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cape Province {{!}} historical province, South Africa {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Cape-Province|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == ئایین == ئایینیان [[بتپەرستی|بتپەرست]] و [[مەسیحی]] و ١٠٠ھەزار [[ئیسلام]] و ٥٠ھەزاریان [[جوو|جوولەکە]]ن. == شوێنە گرنگەکانی == شارە گرنگەکانی (کیپ تاون) کە پایتەختەکەیەتی، و دووەم شارە پاش ([[جوھانسبرگ]]) کە بنکەی ئەنجومەنی یاسادانانی لێیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|جوگرافیا|دەیەی ١٩٩٠}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٠]] [[پۆل:مێژووی ئەفریقای باشوور]] 1mn6wr1gnxfdiidjukcnrcvw8mlra3l 0 199206 1687409 1676820 2026-10-15T09:13:45Z Bilalinfo 57400 1687409 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=زاڵاوا|image=Zalava poster.jpg|runtime=۹۳ خولەک|country=ئێران|language=فارسی|writer=[[ئەرسەلان ئەمیری]]|director=[[ئەرسەلان ئەمیری]]|music=ڕامین کووشا}}'''زاڵاوا''' ({{بە ئینگلیزی|Zalava}}) فیلمێکی کوردیی ساڵی ٢٠٢١ە لە دەرھێنانی [[ئەرسەلان ئەمیری]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕخنەگری "ڤرایتی": "زاڵاوا" وەرچەرخانێکی نوێیە لە گرێبەستە ژانڕییەکانی سینەمادا|ناونیشان=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=107418&Jor=24|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=speemedia.com}}</ref> فیلمەکە لە چەشنی درامای [[فیلمی ترسێنەر|ترسێنەردا]] دروست کراوە و لە چەن فێستیڤاڵ لە کوردستان و جیھاندا پیشان دراوە. بڕێک لەو فێستیڤاڵانە بریتین لە تیف (لە [[تۆرنتۆ]])،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Uhlich|یەکەم=Keith|دوایین٢=Uhlich|یەکەم٢=Keith|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Zalava’: Film Review {{!}} TIFF 2021|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/zalava-tiff-2021-1235015220/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en-US}}</ref>، [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فەجر]] و [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=“Zalava” wins awards at Duhok International Film Festival|ناونیشان=https://www.tehrantimes.com/news/467390/Zalava-wins-awards-at-Duhok-International-Film-Festival|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Tehran Times|زمان=en}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی فیلمەکە دەربارەی خەڵکی دێیەکە بە ناوی '''زاڵاوا''' کە لە سەردەمی [[شانشینی پەھلەوی|پەھلەویدا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دەژین. خەڵکەکە تووشی نەخۆشی دەبن و لایان وەھایە کە جنۆکە لە دێکەی داوە. بۆیە پەنا دەبەنە جنۆکەگیرەکەی ئەو دەڤەرە، کە ناوی ''ئا مەردانە،'' کە جنۆکەکان بگرێت. پاسگای ئاواییەکە دەرەجەدارێکی تێدایە کە دژی ئەو مەراسیمەیە و نایھەوێت خەڵکەکە تفەنگەکانیان بەکاربھێنن بۆ جنۆکەگیری. ھەروەھا ژنە دوکتۆرێکیش لە دێکەدا ھەیە کە دەیھەوێت بە پشکنینی خوێنی خەڵکی ئاواییەکە بزانێت چ نەخۆشییەکیان ھەیە. لەم ناوەدا، بڕێک کاراکتەرەکان بڕێک بەسەرھاتیان بەسەردا دێت. == بڕێک لە ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |[[نەوید پورفەرەج]] |مەسعوود ئەحمەدی |- |[[پووریا ڕەحیمی سام]] |ئا مەردان |- |[[ھودا زەین ئەلعابدین]] |مەلێحە (خانم دوکتۆر) |- |باست ڕەزایی |یۆنس (سەرواز) |- | | |} == خەڵاتەکان == فیلمەکە چەند خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە خەڵاتی فێستیڤاڵی دھۆک و ڤێنیزن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=2493|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=حضور «زالاوا» در ۲ جشنواره سائوپائولو و دهوک|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/84501890/حضور-زالاوا-در-۲-جشنواره-سائوپائولو-و-دهوک|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ایرنا|زمان=fa}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:فیلمە فرە زمانە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠٢١]] hma6r73sze10nmcpydumhhn7oyp8i83 0 203869 1687004 1363506 2026-10-14T13:38:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1687004 wikitext text/x-wiki {{Infobox German Location|Name=پادەربۆرن|Einwohner=150338|Bürgermeister or mayor=Michael Dreier|Partei=CDU|Bürgermeister=Michael Dreier|Website=[http://www.paderborn.de/microsite/welcome/index.php paderborn.de]|Adresse=Am Abdinghof 11<br />33098 Paderborn|Gliederung=8|Gemeindeschlüssel=05 7 74 032|Kfz=PB|Vorwahl=05251, 05252, 05254, 05293|PLZ=33041-33106|pop_ref=<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lds.nrw.de/statistik/datenangebot/Regionen/amtlichebevoelkerungszahlen/rp7_dez06.html |سەردێڕ=Population data |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071117034457/http://www.lds.nrw.de/statistik/datenangebot/regionen/amtlichebevoelkerungszahlen/rp7_dez06.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|Stand=2006-12-31|Fläche=179.38|Art=شتات|Höhe=94-347|Landkreis=[[Paderborn Rural District|Paderborn]]|Regierungsbezirk=[[Detmold Government Region|Detmold]]|Bundesland=NRW|Lageplanbeschreibung=Location of the city of Paderborn within the district|Lageplan=Lage Ort Paderborn Kreis Paderborn.png|coordinates={{coord|51|43|N|8|46|E|format=dms|display=inline,title}}|Wappen=DEU_Paderborn_COA.svg|image_flag=Flagge der Stadt Paderborn.svg|image_caption=Paderborn town hall|imagesize=<!-- Photo size. Default is 250px -->|image_photo=Paderborner Rathaus.jpg|Einwohner or population=150,338}}'''پادەربۆرن''' شارێکە لە ناوەندی ڕۆژاوای ئەڵمانیا. لە [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتی]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ١٥٠،٣٣٨ خەملێنراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bevölkerung / Einwohnerzahlen|ناونیشان=https://www.paderborn.de/rathaus-service/stadtportrait/109010100000056020.php|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=Stadt Paderborn|زمان=de-DE}}</ref> و زانکۆیەکی لێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Universität Paderborn|ناونیشان=https://www.uni-paderborn.de/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=www.uni-paderborn.de|زمان=de}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Paderborn|پادەربۆرن}}{{Cities in Germany}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] [[پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا]] [[پۆل:پارێزگای وێستفالیا]] [[پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک]] lhq5mes52frl79g69mimjd4rpa8c0t6 0 204143 1687183 1405410 2026-10-14T22:35:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687183 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=پارک ھەی جین|image=Park Hae-jin in Jan 2020.png|caption=|native_name=|birth_name=پارک ھەی جین (박해진)|birth_date={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٣|٥|١}}|birth_place=[[بوسان]]، کۆریای باشوور|occupation=ئەکتەر، مۆدێل|years_active=٢٠٠٦-ئێستا|agent=Mountain Movement<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://koreatimes.co.kr/www/news/nation/2016/10/398_216223.html|سەردێڕ=Actor Park Hae-jin re-signs with Mountain Movement|وێبگە=[[The Korea Times]]}}</ref>|website=|module={{Infobox Korean name |child=yes |color=transparent|headercolor=transparent | hangul = {{linktext|박|해|진}} | hanja = {{linktext|朴|海|鎭}} | rr = Bak Hae-jin | mr = Pak Haejin }}}} '''پارک ھەی جین''' ({{بە کۆری|박해진}}؛ لەدایکبووی ١ی ئایاری ١٩٨٣) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور]]ە بەھۆی ڕۆڵەکانی لە کۆمەڵێک زنجیرە و دراما ناسراوە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Park Hae-jin|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Park_Hae-jin&oldid=1066779471|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> وەکوو ''خۆشەویستیی من لە ئەستێرەوە'' (٢٠١٣)، ''دکتۆرە سەیرەکە'' (٢٠١٤)، ڕۆڵی سەرەکی تێیدا بینی لە ''پیاوە خراپەکان'' (٢٠١٤) ''پەنیر لە تەڵەکە'' (٢٠١٦)، ''پیاو بۆ پیاو'' (٢٠١٧)، ''دارستان'' (٢٠٢٠)، ''کۆندا ئینتەرن'' (٢٠٢٠) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Park Hae-jin|پارک ھەی جین}} * {{HanCinema person}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کۆریای باشوور|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆریا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی بوسان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ئێم بی سی]] sg0vyy14pw238ecdumbeslhk9yvv3mf 0 205255 1686991 1545354 2026-10-14T13:36:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1686991 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | show_name = پاتریک مێلرەوز | image = <!-- include ALT text per [[WP:ALT]] guideline -->پاتریک مێلرەوز.jpg | caption = | show_name_2 = | genre = [[دراما]] {{ھن}} [[کۆمێدیای ڕەش]] | based_on = پاتریک مێلرەوز بەرھەمی ئێدوارد سەینت ئابن | format = | creator = | developer = | writer = دەیڤد نیکڵز | director = ئێدوارد برگر | creative_director = | presenter = | starring = [[بێنێدیکت کەمبەرباچ]] {{ھن}} جێنیفەر جەیسن لی {{ھن}} ھیوگۆ ویوینگ {{ھن}} ئانا مەدڵی | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = ھاوشکا | country = [[بەریتانیا]] {{ھن}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | language = | num_seasons = <!-- or num_series -->١ | num_episodes = ٥ | list_episodes = | executive_producer = | producer = | editor = | location = | cinematography = | camera = | runtime = دەوروبەری ٦٠ خولەک | company = | distributor = | channel = <!-- or network -->[[سکای ئەتلانتیک]] {{ھن}} شۆتایم | picture_format = | audio_format = | first_run = | first_aired = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} -->١٢ی ئایاری ٢٠١٨ | last_aired = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ | preceded_by = | followed_by = | related = | website = https://www.sho.com/patrick-melrose | website_title = | production_website = }} '''پاتریک مێلرەوز''' ({{بە ئینگلیزی|Patrick Melrose}}) [[کورتەزنجیرە]]یەکی پێنج ئەڵقەییە، کە ساڵی ٢٠١٨ بەرھەم ھاتووە و [[بێنێدیکت کەمبەرباچ]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت؛ زنجیرەکە لەڕووی ڕۆمانە خۆژیاننامەکانی ئێدوارد سەینت ئابن ساز کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|سەردێڕ=How Benedict Cumberbatch Became Patrick Melrose|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/04/how-benedict-cumberbatch-became-patrick-melrose|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Vanity Fair|زمان=en-US}}</ref> پەنجا دەیە زیاتر (لە ١٩٦٠ەکانەوە تاوەکوو سەرەتاکانی ٢٠٠٠) پیاوێکی دەوڵەمەندی [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیزی]] بەناوی پاتریک مێلرەوز ھەوڵ دەدات خۆی لە چنگی [[ئاڵوودەبوون]] و ئەو [[دیمن (ڕۆحی خراپەکار)|دێو]]انەی دەوریان تەنیوە، ڕزگار بکات؛ کە سەرچاوەکانیان بۆ ئازارەکانی باوکی و کەمتەرخەمییەکانی دایکی لە سەردەمی منداڵیدا دەگەڕێتەوە. == سازبوون == شوباتی ساڵی ٢٠١٧ ڕاگەیەندرا زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ساز دەکرێت کە لە کۆمەڵە کتێبەکانی ئێدوارد سەینت ئابن وەرگیراوە و بێنێدیکت کەمبەرباچ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت و لە ئەمریکا لە کەناڵی (Showtime)دا و لە بەریتانیا لە کەناڵی (Sky Atlantic)دا بڵاو دەبێتەوە. دەیڤد نیکڵز [[سیناریۆنووس|نووسەر]]ی ھەر پێنج ئەڵقە و ئێدوارد برگریش دەرھێنەریان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Benedict Cumberbatch Set to Star in Showtime Limited Series 'Melrose'|ناونیشان=https://www.thewrap.com/benedict-cumberbatch-to-star-in-showtime-limited-series-melrose/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|زمان=en-US}}</ref> لە مانگی تەممووزدا جێنیفەر جەیسن لی و ھیوگۆ ویوینگ وەکوو دایک و باوکی پاتریک پەیوەستی پرۆژەکە بوون و ئانا مەدڵیش بۆ ڕۆڵی ژنی پاتریک ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stanhope|یەکەم=Kate|دوایین٢=Stanhope|یەکەم٢=Kate|سەردێڕ=Jennifer Jason Leigh, Hugo Weaving Board Showtime Miniseries ‘Patrick Melrose’|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jennifer-jason-leigh-hugo-weaving-board-showtime-miniseries-melrose-1019630/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en-US}}</ref> فیلمھەڵگرتنەوەکە تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ لە [[گلاسگۆ]] دەستی پێ کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.imdb.com/title/tt6586318/ پاتریک مێلرەوز] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] * [https://www.metacritic.com/tv/patrick-melrose پاتریک مێلرەوز] لە [[مێتاکریتیک]] * [https://www.rottentomatoes.com/tv/patrick_melrose/ پاتریک مێلرەوز] لە [[ڕاتن تۆمەیتۆز]] {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٨]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک]] [[پۆل:بەرنامەی تەلەڤیزیۆن لە ڕۆمانەکانەوە وەرگیراوە]] [[پۆل:زنجیرە بەڕیتانییە کورتەکان]] [[پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەریتانییەکان]] l6w6nrvg3w856tgo4zwvywd9xo5z5ah 0 205363 1687025 1686609 2026-10-14T15:49:25Z Épine 19745 Épine پەڕەی [[ئانیانگ, گیۆنگگی]]ی گواستەوە بۆ [[ئانیانگ، گیۆنگی]] 1686609 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ئانیانگ | type = شارێکی تایبەت | image_map = Gyeonggi-Anyang.svg | map_size = | map_caption = شوێن لە [[کۆریای باشوور]] | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = [[Regions of Korea|هەرێم]] | subdivision_name1 = پارێزگای گیۆنگی - سوودۆگوۆن | established_title = یەکەم ئاماژە | established_date = ٤١٥ | established_title2 = پێگەی شار | established_date2 = ١٩٦٧ | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = [[سێئول]] | area_total_km2 = ٥٨٫٤٦ | elevation_m = ٤٧ | population_as_of = ئەیلوولی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |url=https://jumin.mois.go.kr/|title=ئاماری دانیشتووان |date=٢٠٢٤|website=وەزارەتی ناوخۆ و سەلامەتی کۆریا}}</ref> | population_total = ٥٥١٬٢٢٨ | population_blank2_title = خێزانەکان | population_blank2 = ٢٢٤٬٥٠١ | population_density_km2 = ١٠٬١٨٨٫٩٢ | parts_type = دابەشکارییە کارگێڕییەکان | parts = ٢ گۆ (ناوچەی مانان و ناوچەی دۆنگان)، ٣١ دۆنگ | image_blank_emblem = Anyang logo.svg | blank_emblem_type = دروشم | postal_code_type = کۆدی پۆستە | postal_code = ١٣٩٠٠ بۆ ١٤١٩٩ | area_code = (+٨٢) ٣١ | custom_label_sec1 = باڵندە | custom_data_sec1 = پۆڕ | custom_label1_sec1 = گوڵ | custom_data1_sec1 = فۆرسایسیا | custom_label2_sec1 = دار | custom_data2_sec1 = گینگۆ | custom_label3_sec1 = ماسکۆت | custom_data3_sec1 = پۆدۆنگ-ی | website = {{URL|https://www.anyang.go.kr/en/index.do|anyang.go.kr}} }} {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}}'''ئانیانگ''' شارێکە لە پارێزگای گیۆنگگی، کۆریای باشوور، ڕیەژی دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی ٦٠٠،٠٠٠ خەملێنراوە، ٢٠مین گەورەترین شارە لە کۆریای باشوور. کە [[شاری سەتەلایت|شارێکی سەتەلایتی]] سێئولە وە بە نزیکەیی ٢١ کیلۆمەتری دەکەوێتە باشووری [[سێئول]]، و ١٩ کیلۆمەتری بەرەو [[سوۆن]]. بەھۆی [[مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چواری سێئول|مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چوار]] و یەکەوە پەیوەستکراوە بە سێئول.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠١٠|سەردێڕ=The symbol of the city - ANYANG CITY|ناونیشان=http://en.anyang.go.kr/new/A020000.jsp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100416035231/http://en.anyang.go.kr/new/A020000.jsp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> == هونەرەکان == شارەوانیی ئانیانگ پڕۆژەیەکی هەیە بە ناوی «پڕۆژەی شارە هونەرییەکەی ئانیانگ ٢١» کە ئامانج لێی دروستکردنی «شارێکی جوان، شارێکی هونەری و شارێکی خۆشگوزەرانییە بە زیادکردنی جوانی بۆ ڕووکەشی باڵەخانەکانی شار و هارمۆنیکردنی دیمەنی شار لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا».<ref>{{cite web |date=١٦ی نیسانی ٢٠١٠ |url=http://en.anyang.go.kr/new/C050000.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100416021854/http://en.anyang.go.kr/new/C050000.jsp |archive-date=١٦ی نیسانی ٢٠١٠ |url-status=dead |title=آنیانگ، شاری هونەر - شارەوانیی آنیانگ}}</ref> هەروەها ئانیانگ خاوەنی تەنها ڕێگای مۆسیقییە لە وڵاتدا، کە لە قووڵایی ناو زەوی دروست کراوە، کە بەسەریدا ڕۆیشتن دەبێتە هۆی دروستبوونی لەرزینێک و دەنگی میوزیک کە لەڕێگەی تایەکانەوە بۆ ئۆتۆمبێلەکە دەگوازرێتەوە. شۆفێران دەتوانن گوێیان لە ئاوازی «Mary Had a Little Lamb» بێت، و ڕێگاکە بۆ ئەو مەبەستە دانراوە کە یارمەتی شۆفێران بدات هۆشیار و بەئاگا بمێننەوە.<ref name="ABC-SK">{{cite news|author=جۆو هی چوو|title=شەقامە گۆرانیبێژەکان و ڕێگا مۆسیقییەکان|url=https://abcnews.go.com/WN/Webcast/story?id=3931873&page=1|work=[[World News with Charles Gibson]]|publisher=[[ABC News (United States)|ئەی بی سی نیوز]]|date=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|access-date=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> === کەسایەتییە دیارەکان === * [[ھیجون ھان]] (گۆرانیبێژ) * [[جی چانگ ووک|جی چانگ-ووک]] (ئەکتەر) * [[جین (گۆرانیبێژ)|جین]] (گۆرانیبێژ، ئەندامی گرووپی [[بی تی ئێس]]) * کیم مین-گیو (گۆرانیبێژ، ئەندامی گرووپی سێڤنتین) * کیم یۆن-جی (گۆرانیبێژ) * پارک جیۆنگ-وا (گۆرانیبێژ، ئەندامی گرووپی ئی ئێک ئای دی) * ڕیو دۆک-هوان (ئەکتەر) * چای سوو-بین (ئەکتەری شانۆ/تەلەڤیزیۆن/سینەما) * [[یانگ سێ-جۆنگ|یانگ سی-جۆنگ]] (ئەکتەر) * وو دۆ-هوان (ئەکتەر) * کیم جۆنگ-کووک (گۆرانیبێژ، پێشکەشکار، ئەکتەر) * کیم هۆنگ-جۆنگ (ڕاپەر، ئەندامی گرووپی ئەیتیز) === ڕاگەیاندن === ئانیانگ خاوەنی ١٧ بڵاوکراوەی ڕۆژنامەی هەفتانە، یەک دابینکەری بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی و یەک کەناڵی گشتییە.<ref>{{cite web |url=http://history.anyang.go.kr/repository/WebWrite_images/ebookfile/2009/11/21/20091121015702/35stststatisticalyearbook.swf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722135940/http://history.anyang.go.kr/repository/WebWrite_images/ebookfile/2009/11/21/20091121015702/35stststatisticalyearbook.swf |archive-date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١ |access-date=٢٠١٠-٠٤-١٦ |title=ئارشیڤکراوی کۆپی |url-status=dead}} (پەڕەکانی ٥٠٤-٥٠٥)</ref> هەروەها شارەکە خاوەنی ٢٣ بڵاوکەرەوەی پەڕتووکە.<ref>{{cite web |url=http://history.anyang.go.kr/repository/WebWrite_images/ebookfile/2009/11/21/20091121015702/35stststatisticalyearbook.swf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722135940/http://history.anyang.go.kr/repository/WebWrite_images/ebookfile/2009/11/21/20091121015702/35stststatisticalyearbook.swf |archive-date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١ |access-date=٢٠١٠-٠٤-١٦ |title=ئارشیڤکراوی کۆپی |url-status=dead}} (پەڕەی ٥٠٦)</ref> گەورەترین ستۆدیۆی فیلمسازی کۆریای باشوور لە ئانیانگ هەڵکەوتووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.britannica.com/place/Anyang-South-Korea |website=ئینسایکڵۆپیدیا بریتانیکا |title=آنیانگ {{pipe}} کۆریای باشوور}}</ref> لە ساڵی ٢٠١١دا فیلمێک دەربارەی ئانیانگ خەڵاتی ڕکابەری فیلمە کۆرییەکانی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی جۆنجو بەدەستهێنا. بە ناوی «ئانیانگ، شاری بەهەشت» و لە دەرهێنانی چان-کیۆنگ پارک، چیرۆکێکە کە ڕابردوو و ئێستای شاری ئانیانگ «تێکەڵەیەک لە بەڵگەنامەیی و خەیاڵی» نیشان دەدات.<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2011/film/markets-festivals/anyang-wins-at-jeonju-1118036523/|first=هان|last=سونهی|title='آنیانگ' لە جۆنجو سەرکەوتنی بەدەستهێنا|date=٦ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Anyang, Gyeonggi-do|ئانیانگ, گیۆنگگی}}{{Commons}} * [http://en.anyang.go.kr/AA/foreign/en/front.jsp ماڵپەڕی حکومەتی شار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120707065348/http://en.anyang.go.kr/AA/foreign/en/front.jsp|date=٧ی تەممووزی ٢٠١٢}} {{in lang|en}} - شوێنی ڕێگای مۆسیقی [http://www.sonicwonders.org/?p=1165 ماڵپەڕی گەشتیاریی دەنگی] {{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی]] 5ie3gs79p6v357epjyphggck83bfn2m 0 209670 1687354 1526023 2026-10-15T07:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687354 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''پارێزگای مادهیش''' (نیپاڵی: मधेश प्रदेश) پارێزگایەکە لە باشوری ڕۆژهەڵاتی نیپاڵ کە لە دوای هەڵگرتنی دەستوری نیپاڵ دروست بووە. [[پەڕگە:Madhesh in Nepal.svg|وێنۆک]] ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|نیپال}} {{پۆلی کۆمنز|Madhesh Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ]] 9fpp5g7q3otczc1lgn4x4kdduvnngix 0 209672 1687351 1526013 2026-10-15T07:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687351 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} پارێزگای لومبینی (نیپاڵی: लुम्बिनी प्रदेश) پارێزگایەکە لە ڕۆژئاوای نیپاڵ. [[پەڕگە:Lumbini in Nepal 2015.svg|وێنۆک]] ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|نیپاڵ}} {{پۆلی کۆمنز|Lumbini Pradesh}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ]] fh4s9amigzx3p8m110tlolz4zkvyu7e 0 209673 1687300 1525946 2026-10-15T04:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687300 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} پارێزگای سودورپاشچیم (نیپاڵی: सुदूरपश्चिम) یەکێکە لەو حەوت پارێزگایەی کە بە دەستوری نوێی نیپاڵ لە ٢٠ی ئەیلولی ٢٠١٥ دامەزرا. [[پەڕگە:Sudurpashchim in Nepal.svg|وێنۆک]] ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|نیپال|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Sudurpashchim Pradesh}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی نیپاڵ]] 15a5mqkq5cdjulolsuktamzvnd4e8l3 0 211901 1687173 1405406 2026-10-14T22:33:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687173 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پارک سونگ وۆنگ | image = 160206 Park Sung-woong 6 cropped.jpg | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٣|١|٩}} | birth_place = چونجو، باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ، کۆریای باشوور | education = زانکۆی ھانکۆک خوێندنی دەرەوە - یاسا<ref>He is also a Film Studies [[lecturer]] at Seoil University.</ref> | occupation = ئەکتەر | years_active = ١٩٩٧–ئێستا | agent = {{hlist|Mask Entertainment|C-JeS Entertainment}} | spouse = {{ھاوسەرگیری|شین ئیون جۆنگ|٢٠٠٨}} | children = ١ | module = {{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|박|성|웅}} | hanja = | rr = Bak Seong-ung | mr = Pak Sŏngung }} }} '''پارک سونگ وۆنگ''' ({{بە ئینگلیزی|Park Sung-woong}}؛ لەدایکبووی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٧٣) ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە. دوای ئەوەی یەکەمجار لە فیلمی ژمارە ٣ی ساڵی ١٩٩٧ ڕۆڵی گێڕا، پارک لە چەندین فیلم و [[درامای کۆری|زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا]] بەتایبەتی وەک چەتەی ''جیھانی نوێ'' (٢٠١٣) و وەک بکوژی زنجیرەی ''ڕێکەوتنکەکە'' (٢٠١٥) ڕۆڵی بینیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PARK Sung-woong|ناونیشان=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/films/index/peopleView.jsp?peopleCd=10028773|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=Korean Film Council}}</ref> == ژیانی تایبەتی == پارک لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ ھاوسەرگیری لەگەڵ خانمەکتەری شین ئیون جۆنگ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Park Sung Woong and Shin Eun Jung Gets Married|ناونیشان=http://coolsmurf.wordpress.com/2008/10/18/park-sung-woong-and-shin-eun-jung-gets-married/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=Coolsmurf Domain}}</ref> لە کاتی وێنەگرتنی ''ئەفسانە'' (٢٠٠٧) چاویان بەیەک کەوت، ئەو کارەکتەرانەی کە ڕۆڵیان دەگێڕا خۆشەویست بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Park Sung Woong and Shin Eun Jung Gets Married|ناونیشان=http://coolsmurf.wordpress.com/2008/10/18/park-sung-woong-and-shin-eun-jung-gets-married/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=Coolsmurf Domain}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=''Taewangsasingi'' Promo Event to be Telecast in Japan|ناونیشان=http://english.kbs.co.kr/news/entertainment_news_view.html?No=1152|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130413141041/http://english.kbs.co.kr/news/entertainment_news_view.html?No=1152|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٣|وێبگە=KBS Global}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{Kmdb person}} * {{IMDb name}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|کۆریا|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Park Sung-woong}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] o1g1m9ss80kf1s5e93fg4k9di6zzoh0 0 211903 1687201 1405412 2026-10-14T22:38:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687201 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Serene - panoramio.jpg|alt=پارکی یادگاریی ئالتا مێسا|وێنۆک|پارکی یادگاریی ئالتا مێسا]] '''پارکی یادگاریی ئالتا مێسا''' ({{بە ئینگلیزی|Alta Mesa Memorial Park}}) شوێنێکی نائایینی ناشتنە کە دەکەوێتە [[پالۆ ئالتۆ]]، [[سانتا کلارا، کالیفۆرنیا]]، [[کالیفۆرنیا]]. گۆڕستانەکە لە ١٩٠٤ لەسەر ڕووبەری ٧٢ دۆنم دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Alta Mesa Memorial Park|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alta_Mesa_Memorial_Park&oldid=1080746092|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> == گۆڕە ناسراوەکان == * [[ئارتەر بریجمان کلارک]]، تەلارساز، پڕۆفیسۆر، یەکەم سەرۆکی شارەوانی مایفیلد * [[بریج کلارک]]، تەلارساز * [[بێرسا ڕایت]]، دامەزرێنەری نەخۆشخانەی منداڵان ئۆکلاند * [[تۆماس ئەی بەیلی]]، مێژوونووسی ئەمریکی{{citation needed|date=June 2015}} * [[تێنیسی ئێرنی فۆرد]]، مۆسیقاژەن * [[چارلس گیلمان نۆریس]]، ڕۆماننووس * [[دەیڤد پاکارد]]، ھاو دامەزرێنەری ھیولێت پاکارد و جێگری وەزیری بەرگریی ئەمریکا<ref name="latimes1">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Shan Li|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Steve Jobs buried in Alta Mesa among other technologists - latimes.com|ناونیشان=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2011/10/steve-jobs-grave-alta-mesa.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=latimes.com}}</ref> * [[ڕەی لیمان ویڵبۆر]]، پزیشک، سێیەمین سەرۆکی زانکۆی ستانفۆرد و ٣١یەمین سکرتێری ناوخۆی ئەمریکا<ref name="scvas" /> * [[ڕۆن «پیگپێن» مککەرنان]]، تەختەکلیلژەن، یاریزانی ھارمۆنیکا و گۆرانیبێژی پێشەنگ، ئەندامی دامەزرێنەری مردووی سوپاسگوزار<ref>[https://www.jambase.com/article/remembering-ron-mckernan-pigpen-era-live-grateful-dead-spotify-playlist Jambase]</ref> * [[ستیفن تیمۆشینکۆ]]، پرۆفیسۆری میکانیکی جێبەجێکاری زانکۆی ستانفۆرد * [[ستیڤ جۆبز]]، ھاودامەزرێنەری کۆمپانیای [[ئەپڵ]]<ref name="latimes1" /><ref name="scvas" /> * [[سیدنی دین تاونلی]]، پرۆفیسۆری ئەستێرەناسی زانکۆی ستانفۆرد * [[شیرلی تێمپڵ]]، ئەکتەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، گۆرانیبێژ، سەماکەر<ref name="scvas" /> * [[فرانک باکۆن]]، ئەکتەر و شانۆنووس * [[فرێدریک تێرمان]]، یاریزانی بەیسبۆلی ئەمریکی خولی سەرەکی<ref name="scvas">[https://scvas.org/self-guided-birding/alta-mesa-memorial-park-in-fall-and-winter Santa Clara Valley Audubon Society]</ref> * [[کاتلین تۆمپسۆن نۆریس]]، ڕۆماننوسی ئەمریکی * [[ھێرۆڵد ڕوێل]]<ref>[https://www.baseball-almanac.com/players/trades.php?p=ruelmu01 Baseball-Almanac]</ref> * [[ویلھێلمینا ھارپەر]] * [[ویلیام شۆکلی]]، ترانزانستۆری پێشکەوتوو و خاوەن خەڵاتی نۆبڵی بۆ فیزیا * [[ی.ئەی. تیتل]]، یاریزانی [[ڕەگبی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Alta Mesa Memorial Park}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 0rvvsvrgavctuz731pzou0fx6ejc91g 3 212561 1686966 1660988 2026-10-14T13:25:00Z Épine 19745 ئاگادارکردنەوە: پێشنیاری سڕینەوەی [[:کاردۆ گەڵاڵی]]. 1686966 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} == [[چایخانەی سەید سلیم]] == سڵاو ھیوادارم باش بیت : ) ھۆکار چی بوو ئەم پەڕەیەت واڵا کردۆتەوە ئایا دەتویست ڕەوانەی بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:١٩، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، بەڵێ وتارەکە بە ناونیشانی دروست ([[چایخانەی سەید سەلیم]]) ڕێکخراوە و ئەم ناونیشانە هەڵەی ڕێنووسی تێدا بوو. ویستم ڕێگۆڕینی بۆ بکەم بەڵام لە سەرەتادا بە هەڵە بەتاڵم کردبووەوە. ئێستا ڕواندنەوەکەم بۆ داناوە. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠١:٢٥، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڵام ڕەوانەکردن بەم شێوەیە کارناکات و ڕەواندن نییە پێی دەوترێ ڕەوانەکردن گەر خۆت بیکەیتەوە ئەیبینی ڕەوانەت ناکات بۆ ھیچ شوێنێکی تر ::بەڵکو ئاوایە: #ڕەوانەکەر <nowiki>[[ناوی پەڕەی مەبەست]]</nowiki> و ئایا ئەو زانیاریانەی ئەو پەڕەیەی یەکەم نووسیەتی زیادت کردوون بۆ ئەو پەڕەی بۆت ڕەوانەی کردووە مەبەستت لێی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٣٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::دەستت خۆش بێت بۆ ئاگادارکردنەوەکە! بەڵێ ئێستا بە (#ڕەوانەکەر) لەسەر پەڕەکە چاکم کرد. تەواوی زانیارییەکانی پەڕەی یەکەمیشم بە ڕێنووسی ڕاست و بەشی ڕێکخراو گواستووەتەوە بۆ ناو وتارە سەرەکییەکە ([[چایخانەی سەید سەلیم]]). [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠١:٥٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:کاردۆ گەڵاڵی]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]] وتاری [[:کاردۆ گەڵاڵی]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی. ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:کاردۆ گەڵاڵی|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٢٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) tm752nj55e5727lximf0glecu377j9b 1687022 1686966 2026-10-14T15:41:42Z DiyarKamaran 50583 /* پێشنیاری سڕینەوە بۆ کاردۆ گەڵاڵی */ وەڵامدانەوە 1687022 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} == [[چایخانەی سەید سلیم]] == سڵاو ھیوادارم باش بیت : ) ھۆکار چی بوو ئەم پەڕەیەت واڵا کردۆتەوە ئایا دەتویست ڕەوانەی بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:١٩، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، بەڵێ وتارەکە بە ناونیشانی دروست ([[چایخانەی سەید سەلیم]]) ڕێکخراوە و ئەم ناونیشانە هەڵەی ڕێنووسی تێدا بوو. ویستم ڕێگۆڕینی بۆ بکەم بەڵام لە سەرەتادا بە هەڵە بەتاڵم کردبووەوە. ئێستا ڕواندنەوەکەم بۆ داناوە. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠١:٢٥، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڵام ڕەوانەکردن بەم شێوەیە کارناکات و ڕەواندن نییە پێی دەوترێ ڕەوانەکردن گەر خۆت بیکەیتەوە ئەیبینی ڕەوانەت ناکات بۆ ھیچ شوێنێکی تر ::بەڵکو ئاوایە: #ڕەوانەکەر <nowiki>[[ناوی پەڕەی مەبەست]]</nowiki> و ئایا ئەو زانیاریانەی ئەو پەڕەیەی یەکەم نووسیەتی زیادت کردوون بۆ ئەو پەڕەی بۆت ڕەوانەی کردووە مەبەستت لێی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٣٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::دەستت خۆش بێت بۆ ئاگادارکردنەوەکە! بەڵێ ئێستا بە (#ڕەوانەکەر) لەسەر پەڕەکە چاکم کرد. تەواوی زانیارییەکانی پەڕەی یەکەمیشم بە ڕێنووسی ڕاست و بەشی ڕێکخراو گواستووەتەوە بۆ ناو وتارە سەرەکییەکە ([[چایخانەی سەید سەلیم]]). [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠١:٥٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:کاردۆ گەڵاڵی]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]] وتاری [[:کاردۆ گەڵاڵی]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی. ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:کاردۆ گەڵاڵی|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٢٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو [[بەکارھێنەر:Épine|ئێپین]]، :پێم وایە سڕینەوەی ئەم وتارە دروست نییە. کاردۆ گەڵاڵی یاساناس، شاعیر و سیاسەتمەدارێکی کورد بوو کە لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩ لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دەستگیر کرا و لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لەسێدارە درا. ئەمە بەشێکە لە مێژووی سیاسی هاوچەرخی کوردستان و شایەنی تۆمارکردنە لە ویکیپیدیادا. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ١٥:٤١، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) k4zcyok51fme1f286t3mktp82059bfa 0 212562 1686989 1525545 2026-10-14T13:36:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1686989 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''پاتریک بەیتمان''' کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە لەلایەن ڕۆماننووس ''برێت ئیستۆن ئێلیسەوە'' دروست کراوە. پاڵەوانی خراپەکار و گێڕەرەوەیڕۆمانی ئەمریکی سایکۆی ئێلیسە لە ساڵی ١٩٩١ و لە فیلمی وەرگێڕانی فیلمی ساڵی ٢٠٠٠ لەلایەن کریستیان بەیلەوە ڕۆڵی تێدادەبینرێت. ئەو یوپییەکی دەوڵەمەند و ماتریالیست و بانکی وەبەرھێنانی وۆڵ ستریتە کە ژیانێکی نھێنی وەک بکوژێکی زنجیرەیی بەڕێوەدەبات. ھەروەھا بەیتمان بۆ ماوەیەکی کورت لە ڕۆمانەکانی تری ئێلیس و وەرگێڕانی فیلم و شانۆیی ئەواندا بەشداری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff|یەکەم=Guardian|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Bret Easton Ellis|ناونیشان=http://www.theguardian.com/books/2008/jun/12/breteastonellis|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref> == ژیاننامە == بەیتمان، لە سەرەتای فیلمی شێتی ئەمریکی، پسپۆڕێکی تەمەن ٢٧ ساڵە لە یەکگرتن و بەدەستھێنان لە کۆمپانیای وەبەرھێنانی خەیاڵی وۆڵستریت و لە ٥٥ شەقامی ڕۆژاوای ٨١ دەژیت، ئاپەر وێست ساید لە نھۆمی ١١ی بینای باخچەی ئەمریکی (کە دراوسێی ئەکتەر [[تۆم کرووز|تۆم کروزە]]). بەڵام بەیتمان لە ژیانی نھێنی خۆیدا بکوژێکی زنجیرەیە و چەندین کەس دەکوژێت، لەوانە ھاوکارەکانی و بێ ماڵ و حاڵ وکرێکارانی سێکس. تاوانەکانی- لەوانە دەستدرێژی، ئەشکەنجەدان، نەکرۆفیلیا و مرۆڤخواردن- لە ڕۆمانەکەدا بە شێوەیەکی گرافیکی باسکراون.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Patrick Bateman|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrick_Bateman&oldid=1090592458|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> بەیتمان لە خێزانێکی دەوڵەمەندەوە ھاتووە. دایک و باوکی خانوویەکیان لە لۆنگ ئایلەند ھەیە، ئەویش باسی خانوویەکی ھاوینە دەکات لەنیوپۆرت. دایک و باوکی ماوەیەک پێشتر جیابوونەوە، لەکاتێکدا دایکی نەخۆش کەوت و ئێستا لە سەناتۆریۆمێک نیشتەجێیە. باوکی کە بۆیەکەمجار لە ڕۆمانی پێشووی ئیلیسدا دەرکەوتووە، ئێستا خاوەنی شوقەیەکە لە ھۆتێلی کارلایل لە مانھاتن. گریمانە دەکرێت کە مردووە وەکچۆن لە کاتی ڕۆمانەکەدا تەنیا لە کاتی ڕابردوودا باسی کراوە. (بەڵام لە وەرگێڕانی ماری ھارۆن لە ساڵی ٢٠٠٠دا باس لەوە کراوە کەباوکی باتمان بە کردەوە خاوەنی ئەو کۆمپانیایەیە کە پاتریک بەیتمان تێیدا کاردەکات، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە باوکی بەیتمان ھێشتا لەژیاندایە) برا بچووکەکەی بەیتمان لە [[کۆلێژی کامدن]] دەخوێنێت (و پاڵەوانی کۆلێژی ئێلیسە ڕۆمانی پێشووی بە ناوی یاساکانی ڕاکێشانکە پاتریک بەیتمان بۆ یەکەمجار تێیدا ناسێندرا). بەیتمان لە ئەکادیمیای فیلیپس ئێکستەر خوێندوویەتی بۆ قوتابخانەی ئامادەکاری. لە کۆلێژی ھارڤارد و قوتابخانەی بازرگانی ھارڤارد تەواو کردووە، و ڕووی لە [[نیویۆرک|شاری نیویۆرک]] کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CNN.com – 'Corporate psychopaths' at large – Aug 26, 2004|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2004/BUSINESS/08/26/corporate.psychopaths/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=edition.cnn.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٠٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040828015257/https://edition.cnn.com/2004/BUSINESS/08/26/corporate.psychopaths/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم]] [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:نارسسیزم لە خەیاڵدا]] [[پۆل:نیھیلیستە خەیاڵیەکان]] [[پۆل:نیهیلیستە خەیاڵیەکان]] [[پۆل:بکوژە خەیاڵیەکانی منداڵان]] rm1tm3oj38gv07wry35yire6utkg48n 0 213636 1687308 1581188 2026-10-15T04:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687308 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای شومێن''' ({{بە بولگاری|Област Шумен}}) پارێزگایەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی بولگاریا کە بە ناوی شارە سەرەکییەکەی [[شومێن]] ناونراوە. دابەشکراوە بەسەر ١٠ [[شارەوانی]]دا کە کۆی ژمارەی دانیشتووانەکەی تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، ١٩٤٬٠٩٠ کەسە.<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute – Bulgarian provinces and municipalities in 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |date=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=„pop-stat.mashke.org“ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای شومن ٢٠٤٬٣٩٥ کەس بووە (٢٠٤٬٣٧٨ کەسیش ھاتووە) بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١، کە ٤٨٫٨٪یان لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥١٫٢٪یان لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="NSI Census 2001">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm Population to 01.03.2001 by Area and Sex] from [http://www.nsi.bg/Census/nav.htm Bulgarian ''National Statistical Institute'': Census 2001]</ref> تا کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە کە لەلایەن دامەزراوەی نیشتمانی ئاماری بولگاریا ڕاگەیەندراوە، ژمارەیان ١٩٤٬٠٩٠ کەس بووە<ref name="divisions"/> کە ٢٢٫٧٪یان دانیشتووی ئەو پارێزگایەن کە تەمەنیان لە سەرووی ٦٠ ساڵەوەیە.<ref name="NSI age">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont Bulgarian National Statistical Institute – Population by age in 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513121908/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587 |date=2012-05-13}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Clear}} {{Geographic location |Centre = پارێزگای شومێن |North = [[پارێزگای سیلیسترا]] |Northeast = [[پارێزگای دۆبریچ]] |East = [[پارێزگای ڤارنا]] |Southeast = |South = [[پارێزگای بورگاس]] |Southwest = [[پارێزگای سلڤین]] |West = [[پارێزگای تارگۆڤیشتێ]] |Northwest = [[پارێزگای ڕازگراد]] }} {{Clear}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Shumen Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای شومێن| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا]] dlsiwc07cstnd5ciw3t44vuj92vqugo 0 213674 1687290 1581192 2026-10-15T04:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687290 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای دۆبریچ''' ({{بە بولگاری|Област Добрич}}) پارێزگایەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[بولگاریا]] بەشێکە لە ناوچەی جوگرافی باشووری دۆبرۆجا. لە ڕۆژھەڵاتەوە بە دەریای ڕەش، لە باشوورەوە بە پارێزگای ڤارنا، لە ڕۆژاوا بە پارێزگاکانی [[پارێزگای شومێن|شومێن]] و [[پارێزگای سیلیسترا|سیلیسترا]] لە باکوورەوە بە ڕۆمانیا سنووردار کراوە. بەسەر ٨ [[شارەوانی]]دا دابەشکراوە. ژمارەی دانیشتووانی ساڵی ٢٠١١ ١٨٦٠١٦ کەس بووە.<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute - Bulgarian provinces and municipalities in 2009] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |date=November 13, 2010}}</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=„pop-stat.mashke.org“ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم پارێزگایە لە نێوان ساڵانی ١٩١٣ بۆ ١٩٤٠ بەشێک بووە لە [[ڕۆمانیا]] == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای دۆبریچ ٢١٥٬٢٣٢ کەس بووە (٢١٥٬٢١٧ کەسیش ھاتووە) بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١، کە ٤٩٫٣٪یان لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥٠٫٧٪یان لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="NSI Census 2001">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm Population to 01.03.2001 by Area and Sex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322134729/http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm |date=2019-03-22}} from [http://www.nsi.bg/Census/nav.htm Bulgarian ''National Statistical Institute'': Census 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110031802/http://www.nsi.bg/Census/nav.htm |date=2017-11-10}}</ref> لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩دا، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە کە لەلایەن دامەزراوەی نیشتمانی ئاماری بولگاریا ڕاگەیەندرا، ژمارەیان ١٩٩٧٠٥ کەس بووە<ref name="divisions"/> کە ٢٣٫٨٪یان دانیشتووانی سەرووی ٦٠ ساڵن.<ref name="NSI age">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont Bulgarian National Statistical Institute - Population by age in 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113165705/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587 |date=2010-11-13}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Dobrich Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای دۆبریچ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا|دۆبریچ]] 3xwo8hpfhzvabn3tzu2wpdu2nz64z2x 0 213709 1687374 1581183 2026-10-15T07:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687374 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ڕازگراد''' ({{بە بولگاری|Област Разград}}) پارێزگایەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[بولگاریا]] لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە ناوچەی لودۆگۆری. ناوی لێنراوە لە ناوەندی کارگێڕی و پیشەسازییەکەیەوە - شارۆچکەی ڕزگراد. تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ١٣٢٬٧٤٠ کەسە<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute – provinces and municipalities in 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |date=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=„pop-stat.mashke.org“ |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>ە ٢٣٫١٪یان دانیشتووانی سەرووی ٦٠ ساڵە.<ref name="NSI age">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont Bulgarian National Statistical Institute – Population by age in 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513121908/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587 |date=2012-05-13}}</ref> لەسەر خاکێکی ٢٦٣٩٫٧ کیلۆمەتر دووجا (١٬٠١٩٫٢ میل چوارگۆشە)<ref name="phare">{{in lang|en}} [http://www.zei.de/download/Phare/bulgaria.pdf Bulgarian Provinces area and population 1999 — National Center for Regional Development — page 90-91] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113004950/http://www.zei.de/download/Phare/bulgaria.pdf |date=2011-01-13}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20100127103343/http://www.rz.government.bg/rz/index.html وێبگەی فەرمی] {{In lang|bg}} {{Geographic location |Centre = پارێزگای ڕازگراد |North = [[پارێزگای سیلیسترا]] |Northeast = |East = [[پارێزگای شومێن]] |Southeast = |South = [[پارێزگای تارگۆڤیشتێ]] |Southwest = |West = [[پارێزگای ڕوسێ]] |Northwest = }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Razgrad Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ڕازگراد| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا|ڕازگراد]] qo170uzln09o8gescibfkrodvnot3mi 0 213811 1687298 1581191 2026-10-15T04:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بولگاریا-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687298 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ستارا زاگۆرا''' ({{بە بولگاری|Област Стара Загора}}) پارێزگایەکی باشووری ناوەڕاستی [[بولگاریا]]یە ناوی لێنراوە لە ناوەندی کارگێڕی و پیشەسازییەکەیەوە- شاری ستارا زاگۆرا. پارێزگاکە ڕووبەرەکەی ٥١٥١٫١ کیلۆمەتر دووجایە<ref name="phare">{{in lang|en}} [http://www.zei.de/download/Phare/bulgaria.pdf Bulgarian Provinces area and population 1999 — National Center for Regional Development — page 90-91] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113004950/http://www.zei.de/download/Phare/bulgaria.pdf |date=2011-01-13}}</ref> کە دابەشکراوە بەسەر ١١ [[شارەوانی]]دا کە کۆی ژمارەی دانیشتووانیان ھەیە، تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، کە ٣٥٠٬٩٢٥ کەسە.<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute – Bulgarian provinces and municipalities in 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |date=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=„pop-stat.mashke.org“ |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە نێوان ساڵی ١٩٣٤ و ساڵی ١٩٤٩، پارێزگاکە بەشێک لە [[پارێزگای کارجالی]] ئێستای لەخۆگرتبوو.<ref>http://www.visittobulgaria.com/visit/dir.asp?d=0-8-Ardino History of Ardino</ref> == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای ستارای زاگۆرا ٣٧٠٬٦٦٥ کەس بووە (٣٧٠٬٦١٥ کەسیش ھاتووە) بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١، کە ٤٨٫٩٪یان لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥١٫١٪یان لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="NSI Census 2001">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm Population to 1. ئازار 2001 by Area and Sex] from [http://www.nsi.bg/Census/nav.htm Bulgarian ''National Statistical Institute'': Census 2001]</ref>ا کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە کە لەلایەن دامەزراوەی نیشتمانی ئاماری بولگاریا ڕاگەیەندراوە، ژمارەیان ٣٥٠٩٢٥ کەس بووە<ref name="divisions"/>کە ٢٥٫٢٪یان دانیشتووانی سەرووی ٦٠ ساڵە<ref name="NSI age">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont Bulgarian National Statistical Institute – Population by age in 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513121908/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont |date=2012-05-13}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|بولگاریا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Stara Zagora Province}} {{بولگاریا-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ستارا زاگۆرا| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا]] mmrkm1v5dg3wyne985b4inqczoexfxi 0 213853 1687074 1683335 2026-10-14T16:39:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687074 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارتی سۆسیالیستی بولگاری''' ({{بە بولگاری|Българска социалистическа партия}}) پارتێکی سیاسی چەپی ناوەڕاستە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://bnt.bg/news/bulgarian-socialist-party-registered-for-participation-in-the-local-elections-237824news.html|سەردێڕ=Bulgarian Socialist Party registered for participation in the local elections|وێبگە=BNT|بڵاوکەرەوە=Bulgarian National Television|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>سۆسیال دیموکراتە لە [[بولگاریا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nordsieck|یەکەم=Wolfram|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=http://www.parties-and-elections.eu/bulgaria.html|سەردێڕ=Bulgaria|وێبگە=Parties and Elections in Europe|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>حزبی سۆسیالیستی بولگاریا ئەندامی سۆسیالیست ئینتەرناشناڵ، پارتی سۆسیالیستەکانی [[ئەورووپا]]،<ref name="History">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bsp.bg/about/history.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211011050421/https://bsp.bg/about/history.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Istoriya|script-title=bg:История|trans-title=History|زمان=bg|بڵاوکەرەوە=Bulgarian Socialist Party|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> ھەروەھا گەورەترین پارتی بولگاریایە لە ڕووی ژمارەی ئەندامانەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://reporter.blog.bg/novini/2009/04/30/nad-500-000-bylgari-chlenuvat-v-partii.328976|سەردێڕ=Nad 500 000 bŭlgari chlenuvat v partii|script-title=bg:Над 500 000 българи членуват в партии|trans-title=More than 500,000 Bulgarians are party members|وێبگە=Reporter|زمان=bg|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|archive-date= ٥ی ئابی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805220123/https://reporter.blog.bg/novini/2009/04/30/nad-500-000-bylgari-chlenuvat-v-partii.328976|url-status=dead}}</ref> دوای ئەو گۆڕانکارییە سیاسیانەی کە شۆڕشەکانی ساڵی ١٩٨٩ ھێنایان، وازی لە مارکسیزم-لینین ھێنا و لە نیسانی ١٩٩٠دا خۆی وەک '''BSP''' دامەزراندەوە.<ref name="Siaroff 2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Siaroff|یەکەم=Alan|ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Comparative European Party Systems|edition=E-book|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٤٩٨٧٦-٦|وتەگێڕانەوە=The BSP describes itself as a modern socialist party, and its policies do espouse the ideas of democratic socialism and the social market economy, but at the same time it has pandered to its traditional communist membership and has been somewhat socially conservative. Consequentely, it is better seen as having gone from being a communist party to being a national populist social democratic party.}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی}} {{In lang|bg}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Bulgarian Socialist Party}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:بولگاریا]] [[پۆل:سیاسەت لە ١٩٩٠]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٩٠]] 110qakijhnl8sw3q10awhwztkcpkt2u 0 213992 1687369 1581184 2026-10-15T07:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687369 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای پێرنیک''' ({{بە بولگاری|Област Перник}}) پارێزگایەکە لە ڕۆژاوای [[بولگاریا]]، دراوسێی [[سربیا]]یە. شارە سەرەکییەکەی پێرنیکە، [[شارەوانی]]یەکانی دیکەش بریتین لە برێزنیک، کۆڤاچێڤتسی، ڕادۆمیر، تران، زێمەن. == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای پێرنیک بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ ١٣٣٧٥٠ کەس بووە، کە ٤٨.٩% لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥١.١% لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="divisions">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=39 Bulgarian National Statistical Institute - 2011 census] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714103411/http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=39 |date=2011-07-14 }}</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=„pop-stat.mashke.org“ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="NSI Census 2011 preliminary">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=43 Population by 01.02.2011 by Area and Sex] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110408064700/http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=43 |date=2011-04-08 }} from [http://www.nsi.bg/census2011/index.php Bulgarian ''National Statistical Institute'': Preliminary results of Census 2011]</ref> <!--THIS TABLE IS STANDARD TO ALL BULGARIAN PROVINCE'S ARTICLES. PLEASE LEAVE --> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆمەڵگا }} {{پۆلی کۆمنز|Pernik Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای پێرنیک| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا|پێرنیک]] 9khrm76cw8lfz4ujzpzcq5wusppmxt8 0 214016 1687347 1405457 2026-10-15T07:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687347 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای قاھیرە''' زۆرترین دانیشتووان لە پارێزگاکانی [[میسر]]ە. پایتەختەکەی کە شاری [[قاهیرە]] پایتەختی نیشتمانی میسرە و بەشێکە لە ناوچەی گەورەی قاهیرەی گەورە. چونکە بە تەواوی شارنشین کراوە.ژمارەی دانیشتوانی پارێزگای قاهیرە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٧ بە نزیکەی ٩٥٧٠٤٤١ کەس .<ref name="Population by Subdivision">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Cairo Governorates Subdivisions |ناونیشان= https://www.citypopulation.de/php/egypt-admin.php?adm1id=01 |وێبگە= CityPopulation.de |ڕێکەوتی سەردان= ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180828001822/http://www.citypopulation.de/php/egypt-admin.php?adm1id=01# |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Gwillim Law">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Markazes of Egypt |ناونیشان=http://statoids.com/yeg.html |وێبگە=statoids.com |بڵاوکەرەوە=Gwillim Law |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171019030709/http://statoids.com/yeg.html# |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>. لە ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ خالد عەبدولعەل عەبدولحافز وەک پارێزگاری قاهیرە دەستنیشانکرا.<ref name="Almasry">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-egypt-governors/egypt-names-six-provincial-governors-mostly-ex-generals-idUSKCN11D285|سەردێڕ=رسمياً.. المحافظون الجدد ونوابهم يؤدون اليمين الدستورية أمام الرئيس|ئیش=Almasry Alyoum|زمان=ar|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180831211714/https://www.reuters.com/article/us-egypt-governors/egypt-names-six-provincial-governors-mostly-ex-generals-idUSKCN11D285#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Cairo Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای قاھیرە]] [[پۆل:پارێزگاکانی میسر]] hi6lvdpij1kwe5p3pz1xc8lyos48d92 0 214020 1687259 1550605 2026-10-15T01:38:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1687259 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئەسکەندەریە''' یەکێکە لە پارێزگاکانی میسر. شاری [[ئەسکەندەریە]] لە مێژوودا پایتەختی [[میسر]] بوو تا دامەزراندنی فوستات کە دواتر لە قاهیرەدا هەڵمژرا. ئەمڕۆ پارێزگای ئەسکەندەریە بە دووەم لە گرنگیدا لە دوای [[پارێزگای قاھیرە]] دادەنرێت.ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای ئەسکەندەریە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی ٥٢٢٦ هەزار کەسە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الجهاز المركزي للتعبئة العامة والإحصاء |ناونیشان=https://www.capmas.gov.eg/Pages/StaticPages.aspx?page_id=5035 |وێبگە=www.capmas.gov.eg |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Alexandria Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میسر}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی میسر]] [[پۆل:ئەسکەندەریە]] 5p7adhvsq7amy0r2a3wzdzu3gyih6o8 0 214021 1687344 1363629 2026-10-15T07:33:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوردن-کۆلکە، عومان-کۆلکە) 1687344 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای عەممان''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ئوردن]]. پایتەختی ئەم پارێزگایە شاری [[عەممان]]ە کە هاوکات پایتەختی ئەو وڵاتەیە. ناوەندی کارگێڕی پارێزگاکە هەروەها سەرجەم فەرمانگە حکومییەکان و پەرلەمانەکان دەکەونە ناحیەی عەبدەلی. سەرژمێری نیشتمانی ئوردن لە ساڵی ٢٠١٥ دەریدەخات کە ژمارەی دانیشتوانی پارێزگاری پایتەخت ٤ ملیۆن کەسی تێپەڕاندووە ,یەکێک لەو هۆکارانەی کە بەشداربوون لە زیادبوونی بەرچاوی ژمارەی دانیشتووان لێشاوی زۆری پەنابەرانە لە وڵاتانی دراوسێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://census.dos.gov.jo/wp-content/uploads/sites/2/2016/02/Census_results_2016.pdf |سەردێڕ=Census results 2015, published by the Department of Statistics |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160328114309/http://census.dos.gov.jo/wp-content/uploads/sites/2/2016/02/Census_results_2016.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرژمێری نیشتمانی ئوردن لە ساڵی ٢٠٠٤ ئاماژەی بەوەدا کە کۆی ژمارەی دانیشتوانی پارێزگای پایتەخت لەو کاتەدا ١٩٤٢,٠٦٦ کەس بووە، کە لە سەرژمێری ساڵی ١٩٩٤دا ١,٥٧٦,٢٣٨ کەس گەشەی کردووە بە تێکڕای گەشەی ساڵانەی ٢.١%.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dos.gov.jo/sdb_pop/amman_a.htm |سەردێڕ=DOS Jordan 1994 Census |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722070749/http://www.dos.gov.jo/sdb_pop/amman_a.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Amman Governorate}} {{تووڵی دەروازە|ئوردن|عومان}} {{ئوردن-کۆلکە}} {{عومان-کۆلکە}} [[پۆل:عەممان]] na927mqgjl5uz4frlmjtd6phylueg63 0 214397 1687358 1175421 2026-10-15T07:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بولگاریا-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687358 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای مۆنتانا''' ({{بە بولگاری|Област Монтана}}) پارێزگایەکە لە باکووری ڕۆژاوای [[بولگاریا]] لە باشووری ڕۆژاوا ھاوسنوورە لەگەڵ [[سڕبیا|سربیا]] و لە باکووری [[ڕۆمانیا]]. ڕووبەرەکەی لە نێوان ڕووباری [[دانووب]] و چیای بەلکان بڵاودەکاتەوە. لەسەر خاکی ٣٬٦٣٥٫٥ کم٢ (١٬٤٠٣٫٧ میل چوارگۆشە). ناوی ناوەندی کارگێڕییەکەی شاری مۆنتانای لێنراوە. == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای مۆنتانا بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ ١٤٨٠٩٨ کەس بووە، کە ٤٩٫٢٪یان لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥٠٫٨٪یان لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="NSI Census 2001">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm Population to 01.03.2001 by Area and Sex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322134729/http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm |date=2019-03-22}} from [http://www.nsi.bg/Census/nav.htm Bulgarian ''National Statistical Institute'': Census 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110031802/http://www.nsi.bg/Census/nav.htm |date=2017-11-10}}</ref> تا کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە کە لەلایەن دامەزراوەی نیشتمانی ئاماری بولگاریا ڕاگەیەندراوە، ژمارەیان ١٥٥٨٩٩ کەس بوو<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute - provinces and municipalities in 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |date=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}</ref> کە ٣٠٫٥٪یان دانیشتووانی سەرووی ٦٠ ساڵە.<ref name="NSI age">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont Bulgarian National Statistical Institute - Population by age in 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513121908/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587 |date=2012-05-13}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|بولگاریا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Montana Province}} {{بولگاریا-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای مۆنتانا]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا|مۆنتانا]] 7sesqd77ja6j9wi3ckb79l7q04938dg 0 214444 1687240 1363594 2026-10-15T01:35:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687240 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئاراگاتسۆن''' ({{بە ئەرمەنی|Արագածոտն}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. دەکەوێتە بەشی ڕۆژاوای ئەو وڵاتە. پایتەخت و گەورەترین شاری پارێزگاکە شارۆچکەی [[ئەشتەرەک]]ە. لیژنەی ئاماری ئەرمینیا ڕای گەیاندووە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١دا ١٣٢ ھەزار و ٩٢٥ کەس بووە. == دانیشتووان == [[پەڕگە:Oshakan_Village.JPG|ڕاست|وێنۆک|ئۆشاکان، گەورەترین گوندی پارێزگای ئاراگاتسۆن]] بەپێی سەرژمێری سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٨٩، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای ئاراگاتسۆن (ئەوکات بەشێک بوو لە قەزاکانی ئاپاران، ئاراگات، ئەشتاراک و تالین لە ساڵانی ١٩٣٠–١٩٩٥)<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Legislation: National Assemly of RA|ناونیشان=http://www.parliament.am/legislation.php?sel=show&ID=2243&lang=rus|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.parliament.am}}</ref> ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٤١٦١١ کەس بوو. ٢٤٬٢٧٧ یان ١٧٫١٤٪یان شارنشین بوون، لە شاری ئەشتەراک دابەش بوون، و ١١٧٬٣٣٤ یان ٨٢٫٨٦٪ گوندنشین بوون، لە قەزاکانی ئاپاران (٢١٬٦٥٤)، ئاراگات (١٣٬٤٠١)، ئەشتەراک (٤٢٬٧٠١)، و تالین (٣٩٬٥٧٨) دابەشکراون.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|ناونیشان=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.demoscope.ru}}</ref> بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی ئاراگاتسۆن ١٣٢٩٢٥ کەسە (٦٦٧٣٨ پیاو و ٦٦١٨٧ ژن)، کە نزیکەی ٤٫٤٪ی تەواوی دانیشتووانی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] پێکدەھێنێت. ژمارەی دانیشتووانی شارەکان ٣١٣٧٦ کەسە (٢٣٫٦٪) و گوندنشینەکان ١٠١٥٤٩ کەسە (٧٦٫٤٪). ئاراگاتسۆن زۆرترین ڕێژەی دانیشتووانی گوندنشینی لە ئەرمینیا ھەیە. پارێزگاکە ٣ کۆمەڵگەی شارستانی و ١١١ کۆمەڵگەی گوندنشینی تێدایە. گەورەترین کۆمەڵگەی شارستانی ناوەندی پارێزگای ئەشتەراکە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٩٦١٥ کەسە. ناوەندە شارییەکانی دیکەی ئاپاران و تالین ژمارەی دانیشتووانیان بەڕیز ٦٤٥١ و ٥٣١٠ کەسە. گوندی ئۆشاکان بە ژمارەی دانیشتووانی ٤٧٨٠ کەس، گەورەترین شارەوانی گوندنشینی ئاراگاتسۆنە. == خوێندن == تا ساڵی خوێندنی ٢٠١٥–٢٠١٦، پارێزگای ئاراگاتسۆن ١٢٣ قوتابخانەی ھەیە، کە ١١٩ قوتابخانە لەلایەن ئیدارەی پارێزگاکەوە بەڕێوەدەبرێن، لەکاتێکدا ٤ قوتابخانە لەژێر چاودێری ڕاستەوخۆی وەزارەتی پەروەردە و زانستدان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ktak.am/schoolslist/02_Pet_Aragacotn.pdf |سەردێڕ=Aragatsotn province schools |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304202736/http://www.ktak.am/schoolslist/02_Pet_Aragacotn.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆی گشتیی ئەو قوتابخانانە ئەو ٢٠ قوتابخانەیە دەگرێتەوە کە بۆ کەمینە نەتەوەیییەکانی ئێزیدی و کورد دیاری کراون. تا کۆتایی ساڵی ٢٠١٥ ژمارەی خوێندکاران لە قوتابخانەکانی پارێزگاکەدا ١٧ ھەزار و ١٠ خوێندکارە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aravot.am/2015/08/26/603037/|سەردێڕ=Կայացավ ՀՀ Արագածոտնի մարզի հանրակրթական դպրոցների տնօրենների օգոստոսյան խորհրդակցությունը &#124; Առավոտ - Լուրեր Հայաստանից}}</ref> ھەروەھا لە پارێزگاکەدا یەک قوتابخانە بۆ پێداویستی تایبەت ھەیە. شارۆچکەی ئەشتاراک شوێنی ٢ دامەزراوەی سەرەکی توێژینەوەیە: پەیمانگای میکایل تێر-میکایلیان بۆ توێژینەوەی فیزیایی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ipr.sci.am/|سەردێڕ=The Institute for Physical Research (IPR)|وێبگە=www.ipr.sci.am|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210506001551/http://ipr.sci.am/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و پەیمانگای فیزیای تیشکی و ئەلیکترۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.irphe.am/ |سەردێڕ=Institute of Radiophysics and Electronics |ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190610141652/http://www.irphe.am/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گوندی بیوراکان شوێنی ڕوانگەی بیوراکانە کە لەلایەن ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکانی ئەرمینیا بەڕێوەدەبرێت. مۆزەخانەی ماڵی ڕۆماننووس پێرچ پرۆسیان کە لە ساڵی ١٩٤٨ لە ئەشتەراک دامەزراوە، لە گرنگترین ناوەندە کولتوورییەکانی پارێزگاکەدایە.<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gatmuseum.am/proshyan.html |سەردێڕ=Charents Museum of Literature and Arts |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20110820061319/http://gatmuseum.am/proshyan.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کەسایتییەکانی پارێزگای ئاراگاتسۆن == * [[پێرچ پرۆشیان]] * [[سمبات شەھازیز]] * [[نۆرایر سیساکیان]] * [[گێڤۆرگ ئیمین]] * [[ئیمیل گابرێلیان]] * [[ڤاردجیس پترۆسیان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Aragatsotn Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئاراگاتسۆن]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|ئاراگاتسۆن]] [[پۆل:جوگرافیای ئەرمەنستان]] mej97638taomrz4hxm6i5fjn0q60q97 0 214460 1687239 1363593 2026-10-15T01:35:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687239 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئارارات''' ({{بە ئەرمەنی|Արարատ}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمینیا]]یە. پایتەخت و گەورەترین شارەکەی شارۆچکەی [[ئارتاشات]]ە. ئەم پارێزگایە لە [[چیای ئارارات]] لە کتێبی پیرۆزدا ناونراوە. لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[تورکیا]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]ی [[ئازەربایجان]] ھاوسنوورە. گەمارۆ دەدات بە دەرچەی کەرکی لە ناخیچێڤان کە لە مانگی ئایاری ١٩٩٢ لە کاتی جەنگی یەکەمی ناگۆرنۆ-قەرەباغەوە لەلایەن ئەرمینیا کۆنترۆڵکراوە. لە ڕووی ناوخۆیییەوە، ئارارات لە باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ پارێزگای ئارماڤیر، لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای کۆتایک]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ پارێزگای گێغارکونیک، لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای ڤایۆتس دزۆر]] و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری یەریڤان ھاوسنوورە. بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی ئارارات ٢٦٠٣٦٧ کەسە (٧٤١٠٣ پیاو و ١٣٣١٤٦ ژن)، کە نزیکەی ٨٫٦٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://armstat.am/am/?nid=535|سەردێڕ=ՀՀ Արարատի մարզի ցուցանիշները / Հայաստանի Հանրապետության վիճակագրական կոմիտե|وێبگە=armstat.am}}</ref> == کشتوکاڵ == بەھۆی ئەوەی ئەم پارێزگایە دەکەوێتە دەشتی بەپیتی ئارارات، بەشداری دەکات بە ١٥٪ لە کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی [[ئەرمینیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_03.pdf|سەردێڕ=Armstat: Ararat}}</ref> نزیکەی ٧٥٪ (١٥٦٧ کم٢)ی کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، کە ١٧٫٢٣٪ (٢٧٠ کم٢)یان زەوییە کشتوکاڵییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://r2e2.am/am/|سەردێڕ=R2E2 – Հայաստանի վերականգնվող Էներգետիկայի և էներգախնայողության հիմնադրամ|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220721112045/https://r2e2.am/am/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ararat Province}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەرمەنستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئارارات]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|ئارارات]] t5d4rwfoksm2xg2bb7r7ccpkbspwqjj 0 214471 1687241 1363595 2026-10-15T01:35:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687241 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئارماڤیر''' ({{بە ئەرمەنی|Արմավիր}}) پارێزگایەکە (مارز) لە بەشی ڕۆژاوای [[ئەرمینیا]]. دەکەوێتە دەشتی ئارارات کە لە باشوورەوە [[چیای ئارارات]] و لە باکوورەوە چیای ئاراگات زاڵە، پایتەختی پارێزگاکە شارۆچکەی ئارماڤیرە لەکاتێکدا گەورەترین شار [[ڤاغارشاپات]] (ئێچمیادزین). ئەم پارێزگایە لە باشوور و ڕۆژاوا سنوورێکی درێژییەکەی ٧٢ کم (٤٥ میل) لەگەڵ تورکیادا ھەیە. بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی ئارماڤیر ٢٦٥٬٧٧٠ کەسە (١٣٠٬٠٧٨ پیاو و ١٣٥٬٦٩٢ ژن)، کە نزیکەی ٨٫٨٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://armstat.am/en/?nid=111|سەردێڕ=Statistical Committee of the Republic of Armenia|وێبگە=armstat.am}}</ref> ئەم پارێزگایە بەشداری ٤٪ی ھەیە لە کۆی بەرھەمی پیشەسازی ساڵانەی ئەرمینیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_04.pdf|سەردێڕ=Armstat: Armavir}}</ref> پیشەسازی پارێزگاکە بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بنەمای پرۆسێسکردنی خۆراک و خواردنەوە کحولییەکان دامەزراوە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی [[یەریڤان]] زڤارتنۆتس دەکەوێتە نزیک گوندی پاراکار لە پارێزگای ئارماڤیر (١٢ کم (٧ میل) لە ڕۆژاوای یەریڤان). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Armavir Province}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئارماڤیر]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|ئارماڤیر]] e98tfuxtivrcipxdfwfpfp9hw52fv8a 0 214492 1687353 1363637 2026-10-15T07:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687353 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای لۆری''' ({{بە ئەرمەنی|Լոռի}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. دەکەوێتە باکووری وڵاتەکە و ھاوسنوورە لەگەڵ [[گورجستان]]. [[ڤانادزۆر]] پایتەخت و گەورەترین شاری پارێزگاکەیە. شارۆچکە گرنگەکانی دیکە بریتین لە [[ستێپاناڤان]]، [[ئالاڤێردی]] و [[سپیتاک]]. بەرزترین خاڵی پارێزگاکە چیای ئاچکاسارە لە زنجیرە چیای جاواخێتی کە بەرزییەکەی ٣١٩٦ مەتر دەبێت. نزمترین خاڵ ٣٨٠ مەتر لە دۆڵی دێبێدە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگاکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lori.mtaes.am/description/ |سەردێڕ=Lori province description |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925103445/http://lori.mtaes.am/description/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی لۆری ٢٣٥٥٣٧ کەسە (١١١٦٧٥ پیاو و ١٢٣٨٦٢ ژن) کە نزیکەی ٧٫٨٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت.<ref>[http://armstat.am/file/doc/99485708.pdf Lori population, 2011 census]</ref> ژمارەی دانیشتووانی شارەکان ١٣٧٧٨٤ کەسە (٥٨٫٥٪) و گوندنشینەکان ٩٧٧٥٣ کەسە (٤١٫٥٪). == خەڵکی ڕەسەنی دیار == * [[ھۆڤانێس تومانیان]] (١٨٦٩–١٩٢٣)، شاعیری سەرجەم ئەرمەنی. * [[ئاڤێتیک سەحاکیان]] (١٨٦٣–١٩٣٣)، سیاسەتمەداری ئەرمەنی [[کۆماری یەکەمی ئەرمەنستان]]. * [[ستێپان زۆریان]] (١٨٨٩–١٩٦٧)، نووسەری ئەرمەنی. * [[سوورێن ئاغابابیان]] (١٩٢٢–١٩٨٦)، ڕەخنەگری ئەدەبی ئەرمەنی سۆڤیەت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Lori Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای لۆری]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|لۆری]] s9m6ksfzh96joipc9yvt5escl822vws 0 214528 1687430 1363660 2026-10-15T10:34:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687430 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای گێغارکونیک''' ({{بە ئەرمەنی|Գեղարքունիք}}) پارێزگایەکی (مارز)ی ئەرمینیایە. پایتەخت و گەورەترین شارەکەی [[گاڤار]]. پارێزگای گێغارکونیک دەکەوێتە بەشی ڕۆژھەڵاتی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] و ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئازەربایجان]]. ئێکسکلایڤی ئارتسڤاشن لەخۆدەگرێت کە لە جەنگی یەکەمی ناگۆرنۆ-قەرەباغەوە لەژێر داگیرکاری ئازەربایجاندایە. گەغارکونیک بە ڕووبەری ٥٣٤٨ کیلۆمەتر دووجا (٢٠٦٥ میل چوارگۆشە) گەورەترین پارێزگای ئەرمینیایە؛ بەڵام نزیکەی ٢٤٪ یان ١٢٧٨ کیلۆمەتر دووجا (٤٩٣ میل چوارگۆشە)ی خاکەکەی بە [[دەریاچەی سێڤان]] داپۆشراوە کە گەورەترین دەریاچەیە لە باشووری [[قەوقاز|قەفقاز]] و شوێنێکی سەرەکی گەشتیاری ناوچەکەیە. بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی گەغارکونیک ٢٣٥٠٧٥ کەسە (١١٩١٨٠ [[پیاو]] و ١١٥٨٩٥ [[ژن]])، کە نزیکەی ٧٫٨٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت<ref>[http://armstat.am/file/doc/99481713.pdf Gegharkunik population, 2011 census]</ref> == کشتوکاڵ == ئابووری پارێزگای گێغارکونیک ئاراستەیەکی زۆری کشتوکاڵی ھەیە، لەوانە [[وەرزێری|کشتوکاڵ]] و بەخێوکردنی ئاژەڵ. پشکی ١٨٪ی لە کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] ھەیە. نزیکەی ٦٥٪ (٣٤٨٧ کیلۆمەتر دووجا) لە کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، لەو ژمارەیەش ٢٧٫٣٪ (٩٥١٫٥ کیلۆمەتر دووجا) زەوییە کشتوکاڵییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_05.pdf|سەردێڕ=Armstat, Gegharkunik Province|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160527202952/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_05.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نزیکەی ٦٠ ھەزار کێڵگە لە گێغارکونیک لەلایەن کەرتی تایبەتەوە بەڕێوەدەبرێن. بەرھەمی سەرەکی بریتین لە پەتاتە و دانەوێڵە. ھەروەھا ماسیگرتن و بەخێوکردنی ماسی لە پارێزگاکەدا باڵادەستە. لەم دواییانەدا ھەنگەوانی گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. == کەسایتییەکانی پارێزگای گێغارکونیک == * [[ئیڤان گێڤۆرکیان]] (١٩٠٧–١٩٨٩)، پزیشکی نەشتەرگەری و زانای سۆڤییەت-ئەرمەنی. * [[فرونزە دۆڤلاتیان]] (١٩٢٧–١٩٩٧)، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر و سیناریۆنووس. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Gegharkunik Province}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای گێغارکونیک]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|گێغارکونیک]] pv6nvoaqcxuvc41xxt5iqop5g9w7g0b 0 214533 1687383 1363655 2026-10-15T07:39:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687383 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای کۆتایک''' ({{بە ئەرمەنی|Կոտայք}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. دەکەوێتە بەشی ناوەڕاستی وڵات. پایتەختەکەی [[ھرازدان]] و گەورەترین شاریشی ئابۆڤیانە. ناوی لێنراوە لە کانتۆنی کۆتایکی پارێزگای مێژوویی ئایرارات لە ئەرمینیای کۆن. کۆتایک لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای لۆری]]، لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای تاڤوش]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای گێغارکونیک]]، لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای ئاراگاتسۆن]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای ئارارات]] و [[یەریڤان]]ی پایتەخت ھاوسنوورە. کۆتایک تاکە پارێزگای ئەرمینیایە کە سنووری لەگەڵ وڵاتانی بیانی نییە. بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی کۆتایک ٢٥٤٣٩٧ کەسە (١٢٣٥٢٤ [[پیاو]] و ١٣٠٨٧٣ [[ژن]])، کە نزیکەی ٨٫٤٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت. ژمارەی دانیشتووانی شارەکان ١٣٧ ھەزار و ٤٨١ کەسە (٥٤٪) و خەڵکی گوندەکان ١١٦ ھەزار و ٩١٦ کەسە (٤٦٪). پارێزگاکە ٧ کۆمەڵگەی شارستانی و ٦٠ کۆمەڵگەی گوندنشینی تێدایە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstat.am/file/doc/99482213.pdf|سەردێڕ=Kotayk population, 2011 census}}</ref> [[پەڕگە:Գառնի հեթանոսական տաճար96.JPG|وێنۆک|پەرستگای گارنی]] ھەروەھا پێکھاتە بچووکەکانی مۆلۆکانەکانی ڕووسی، [[ئێزیدی]]، [[کورد]]، [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] و [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] لە [[ئابۆڤیان]] و [[بیورێغەڤان]] دەبینرێن.<ref>[http://kotayk.mtaes.am/about-communities/5/ Byureghavan] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117020839/http://kotayk.mtaes.am/about-communities/5/ |date=17 November 2015}}</ref> == کەسانی دیار == * [[جیڤان گاسپاریان|جیڤان گاسپەریان]]، مۆسیقاژەنی بەناوبانگی ئەرمەنی. * [[ڤانێس مارتیرۆسیان]]، بۆکسێنەری پیشەگەری ئەرمەنی-ئەمریکی. == ئەمانەش ببینە == * [[تساغکادزۆر]] * [[ھانکاڤان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kotayk Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کۆتایک]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|کۆتایک]] rqpl8pzelopboc9p7q80ydjwuysfd5g 0 214562 1687352 1563886 2026-10-15T07:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687352 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''پارێزگای لووساکا''' یەکێکە لە دە پارێزگاکانی [[زامبیا]]. پایتەختەکەی [[لووساکا]]یە کە ھاوکات پایتەختی نیشتمانییە. بچووکترین پارێزگای زامبیایە و ڕووبەرەکەی ٢١ ھەزار و ٨٩٦ کیلۆمەتر دووجایە. ھەروەھا لوساکا زۆرترین دانیشتووان و چڕترین پارێزگای زامبیایە، ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢١٩١٢٢٥ کەسە و چڕییەکەی ١٠٠ کەسە لە کیلۆمەتر دووجایەکدا تا ساڵی ٢٠١٠. شارترین پارێزگایە کە زۆرترین پزیشکی تێدایە و کەمترین ڕووداوی پەیوەست بە مەلاریای تێدایە. ئەم پارێزگایە ھاوسنوورە لەگەڵ [[زیمبابوی]] و [[مۆزەمبیق]]، و بە پارکە نەتەوەیییەکەی خوار زامبێزی لەیەکتر جیا دەکرێتەوە. == ئابووری و خوێندن == تا ساڵی ٢٠٠٤، پارێزگاکە ٥٠٢ قوتابخانەی بنەڕەتی و ٣٩ ئامادەیی و ٥٠٢ قوتابخانەی بۆ منداڵانی دەرەوەی قوتابخانە لە نێوان ٧ بۆ ١٥ ساڵدا ھەبووە. ڕێژەی بێکاری ٣١٪ بووە، ڕێژەی بێکاری گشتی بۆ گەنجان تا ساڵی ٢٠٠٨ ٥٢٪ بووە. پارێزگاکە تا ساڵی ٢٠٠٥ ٢٣١ پزیشکی ھەبووە. تا ساڵی ٢٠٠٥ بۆ ھەر ھەزار کەسێک ٣١٣ حاڵەتی [[مالاریا]] ھەبووە و تا ساڵی ٢٠١٠ ١٥٤٢٩ حاڵەتی مردن بە ئایدز ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Atlas Home|ناونیشان=http://zambia.opendataforafrica.org/apps/atlas/lusaka|ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Zambia data portal, Central statistical Office of Zambia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161019000311/http://zambia.opendataforafrica.org/apps/atlas/lusaka|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆی ڕووبەری بەرھەمی چێنراو لە ماوەی ساڵی ٢٠١٤ لە پارێزگاکەدا ٨٢٦٠٣٫٧٢ ھێکتار بووە، کە ٤٫٣٥٪ی کۆی ڕووبەری چێنراو لە زامبیا پێکدەھێنێت. بەرھەمی پاکی ٢٣٤ ھەزار و ٨٠٧ تۆن بووە، کە ٥٫٧٦٪ی کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی وڵاتەکەی پێکھێناوە. گەنم بەرھەمی سەرەکی پارێزگاکە بووە بە ٤٨٬٥١٠ تۆن، کە ٢٤٫٠٧٪ی بەرھەمی نیشتمانی پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Agriculture statistics of Zambia 2014|ناونیشان=http://zambia.opendataforafrica.org/ZMAGRISTAT2016/agriculture-statistics-of-zambia-2014|بڵاوکەرەوە=Central Statistical Office of Zambia|ساڵ=٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161019000308/http://zambia.opendataforafrica.org/ZMAGRISTAT2016/agriculture-statistics-of-zambia-2014|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کینێس کاوندا و فڕۆکەخانەی لوساکا سیتی دوو فڕۆکەخانەی پارێزگاکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=The Great Circle Mapper|سەردێڕ=Airports in Zamiba |ناونیشان=http://www.gcmap.com/search?Q=country:ZM|ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Code for Trade and Transport Locations|ناونیشان=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/cefact/locode/zm.htm|بڵاوکەرەوە = United Nations|ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Lusaka Province}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:لووساکا]] [[پۆل:پارێزگاکانی زامبیا|[لووساکا]] dz54ggjf4d1g9wiullwb1a7k13jl65e 0 214563 1687301 1363624 2026-10-15T04:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687301 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای سیونیک''' ({{بە ئەرمەنی|Սյունիք}}) باشووریترین پارێزگای [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارێزگای ڤایۆتس دزۆر]]، لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]ی [[ئازەربایجان]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئێران]] و لە باشوورەوە ھاوسنوورە. پایتەخت و گەورەترین شارەکەی شارۆچکەی [[کاپان]]ە. لیژنەی ئاماری ئەرمینیا ڕای گەیاندووە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١دا ١٤١ ھەزار و ٧٧١ کەس بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstat.am/file/doc/99483283.pdf|سەردێڕ=Syunik population, 2011 census}}</ref> لەکاتێکدا لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١دا ١٥٢ ھەزار و ٦٨٤ کەس بووە. == کشتوکاڵ == نزیکەی ٧٤٪ (٣٬٣٣٦ کیلۆمەتر دووجا) لە کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، کە ١٣٫٢٪ (٤٤٠ کیلۆمەتر دووجا)یان زەوییە کشتوکاڵییەکانن.<ref>[http://www.armstat.am/file/doc/99472978.pdf Armstat: Syunik Province]</ref> دانیشتووانی گوندەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەشدارن لە کشتوکاڵ و ئاژەڵداریدا. پارێزگاکە ٦٫٥٪ی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی ئەرمینیا بەشداری دەکات. بەرھەمە سەرەکییەکان بریتین لە دانەوێڵە، دانەوێڵەی وشک، پەتاتە و سەوزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_09.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151208152510/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_09.pdf|سەردێڕ=Armstat|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208000000/https://web.archive.org/web/20151208152510/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_09.pdf |date= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> گوندی ئەنگەغەکۆت حەوزی بەخێوکردنی ماسی ھەیە، گوندی ئاچانان شوێنی کێڵگەیەکی پەلەوەرییە. == کەسانی دیار == * [[ئارام مانوکیان]]، دەوڵەتمەدار، دامەزرێنەری کۆماری ئەرمینیا. * [[ئاکسێل باکونتس]]، ڕۆماننووس. * [[ڤێرساند ھاکۆبیان]]، ئۆلیگارش و سیاسەتمەدار. * [[سێرۆ خانزادیان]]، ڕۆماننووس. * [[بەغداسەر ئەرزومانیان]]، تەلارساز. * [[ئۆکسن میرزۆیان]]، بەرزکەرەوەی قورسایی، پاڵەوانی ئۆڵۆمپی و جیھانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Syunik Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|سیونیک]] [[پۆل:پارێزگای سیونیک]] a49xnxh8nxqickbdgjd4krkirjbxggn 0 214597 1687279 1405439 2026-10-15T04:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687279 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای تاڤوش''' ({{بە ئەرمەنی|Տավուշ}}) پارێزگایەکی ئەرمینیایە و دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]]، لە باکوورەوە لەگەڵ [[گورجستان|جۆرجیا]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئازەربایجان]] ھاوسنوورە. لە ناوخۆدا تاڤوش لە باشوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارێزگای گێغارکونیک]] و لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای کۆتایک]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای لۆری]]دا ھاوسنوورە. پایتەخت و گەورەترین شاری پارێزگاکە شارۆچکەی [[ئیجەڤان]]ە. == دانیشتووان == [[پەڕگە:Haghartsin, Armenia. June 2016.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[دێری ھاگارتسین]]]] پارێزگای تاڤوش دووەم پارێزگای [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]] کە کەمترین دانیشتووانی تێدایە. بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی تاڤوش ١٢٨٦٠٩ کەسە (٦٢٠٨٣ [[پیاو]] و ٦٦٥٢٦ [[ژن]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstat.am/file/doc/99484283.pdf|سەردێڕ=Tavush population, 2011 census}}</ref> کە نزیکەی ٤٫٣٪ی تەواوی دانیشتووانی ئەرمینیا پێکدەھێنێت. ژمارەی دانیشتووانی شارەکان ٥٤ ھەزار و ١٨٦ کەسە (٤٢٫١٪) و خەڵکی گوندەکان ٧٤ ھەزار و ٤٢٣ کەسە (٥٧٫٩٪). پارێزگاکە ٥ کۆمەڵگەی شارستانی و ٥٥ کۆمەڵگەی گوندنشینی تێدایە. گەورەترین کۆمەڵگەی شارستانی ناوەندی پارێزگای ئیجەڤانە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢١ ھەزار و ٨١ کەسە. ناوەندەکانی تری شارەکانی [[دلیجان]]، [[بێرد]]، نۆیەمبەریان و ئایروم. == کشتوکاڵ == پارێزگای تاڤوش خاوەنی پێوەرێکی کشتوکاڵی خراپە و تەنھا ٤٫٨٪ی پشکی لە کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] ھەیە. نزیکەی ٤١٪ (١٬١٠٨ کم٢)ی کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، کە ٢٣٪ (٢٥٦ کم٢)یان زەوییە کشتوکاڵییەکانن. دانیشتووانی زۆرێک لە کۆمەڵگا گوندنشینەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەشدارن لە کشتوکاڵکردن، بەخێوکردنی [[ئاژەڵ]] و بەخێوکردنی [[بەراز]]. بەرھەمە سەرەکییەکان بریتین لە دانەوێڵە و ترێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_11.pdf|سەردێڕ=Armstat: Tavush|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161019195127/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_11.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == خوێندن == [[پەڕگە:UWC Dilijan.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[کۆلێژی جیھانی یەکگرتووی دلیجان]]]] پارێزگای تاڤوش لەم دواییانەدا بووەتە ناوەندێکی پەروەردەیی بەرچاو لە ناوخۆی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]]. لە ساڵی ٢٠١٤دا کۆلێژی جیھانی یەکگرتووی دلیجان کە بەشێکە لە بزووتنەوەی پەروەردەیی جیھانی کۆلێژەکانی جیھانی یەکگرتوو، لە [[دلیجان]] کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dilijanschool.org/about/|سەردێڕ=UWCD – Home|ئیش=dilijanschool.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120722181138/http://www.dilijanschool.org/about/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە نێوان ساڵانی ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٥، دروستکردنی قوتابخانەی ناوەندی دیلیجان -لقێکی دامەزراوەی پەروەردەیی ئەیب- لە شاری دلیجان تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dcs.am/|سەردێڕ=Dilijan Central School – – A New Culture of Learning|وێبگە=Dilijan Central School}}</ref> لە پاییزی ساڵی ٢٠١٥دا، قوتابخانەی تازە دروستکراوی پێشکەوتوو بە فەرمی کرایەوە. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە لقەکانی [[زانکۆی یەریڤانی حکومی]] لە ئیجەڤان کاردەکەن. تا ساڵی خوێندنی ٢٠١٥–٢٠١٦، لە پارێزگای تاڤوش ٨١ قوتابخانەی ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Tavush Province}} * {{وێبگەی فەرمی|http://tavush.region.am}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای تاڤوش|پارێزگای تاڤوش]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|پارێزگای تاڤوش]] brl8zjeksgvnvbgu7n1ujflif0rwf8g 0 214618 1687377 1405503 2026-10-15T07:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687377 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ڤایۆتس دزۆر''' ({{بە ئەرمەنی|Վայոց Ձոր}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. لە کۆتایی باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکە دایە و لە ڕۆژاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ ئیکسکلیڤی [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان|نەخچیڤانی]] [[ئازەربایجان]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[قەزای کەڵبەجار]]ی ئازەربایجان. ڕووبەرەکەی ٢٣٠٨ کیلۆمەتر دووجایە (٨٩١ میل چوارگۆشە). ژمارەی دانیشتووانی تەنھا ٥٢ ھەزار و ٣٢٤ کەسە (سەرژمێری ٢٠١١)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://armstat.am/file/doc/99483943.pdf|سەردێڕ=Vayots Dzor population, 2011 census}}</ref> کەمترین پارێزگایە لە وڵاتدا. پایتەخت و گەورەترین شاری پارێزگاکە شارۆچکەی [[یەغەگنادزۆر]]ە. == کشتوکاڵ == [[پەڕگە:Orchards_near_Azatek,_Vayots_Dzor,_Armenia_2613.jpg|وێنۆک|ڕاست|باخەکانی میوە لە پارێزگای ڤایۆتس دزۆر]] ڤایۆتس دزۆر ھەژارترین پێوەرەکانی کشتوکاڵی لە نێوان پارێزگاکانی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیادا]] ھەیە، کە ٢٫٢٪ی کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی ئەرمینیا پێکدەھێنێت. نزیکەی ٨٢٫٥٪ (١٬٩٠٣ کیلۆمەتر دووجا) لە کۆی ڕووبەری کۆی ڕووبەری زەوییە کشتوکاڵییەکانی پارێزگاکە، کە تەنیا ٨٫٥٪ (١٦٢ کم٢)یان لێدەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_10.pdf|سەردێڕ=Armstat: Vayots Dzor|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161213025557/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_10.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == خوێندن == پارێزگای ڤایۆتس دزۆر شوێنی زانکۆی سەدەی ناوەڕاستی ئەرمەنی [[زانکۆی گلادزۆر|گلادزۆر]] بوو کە لە دەوروبەری ساڵی ١٢٨٠ لەلایەن نێرسێسی [[مووش]]ەوە دامەزراوە<ref name="groong">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Arnavoudian|یەکەم=Eddie|سەردێڕ=Science versus Religion: the case of the Medieval Armenian University|ناونیشان=http://groong.usc.edu/tcc/tcc-20101122.html|بڵاوکەرەوە=Armenian News Network / Groong, University of Southern California|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> و تا ساڵی ١٣٤٠ کاردەکات و «میراتێکی ھزری دەوڵەمەندی بەجێھێشت».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nersessian|یەکەم=Vrej|سەردێڕ=The Bible in the Armenian Tradition|ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=British Library|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٢٣٦-٦٤٠-٨|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=٧tSkalMzNvkC&pg=PA٤٣&lpg=PA٤٣&dq=Gladzor+١٣٤٠&source=bl&ots=C_ldkL٥Vla&sig=٢FFD٤scJIYdfyndb١gY_W_P١٦B٤&hl=en&sa=X&ei=١٣p١UvSRJ_HKsQSIwIG٤BA&ved=٠CHcQ٦AEwCQ#v=onepage&q=Gladzor%٢٠١٣٤٠&f=false ٤٣]}}</ref> لە ئێستادا لقی یەغێگنادزۆر لە [[زانکۆی ئابووری دەوڵەتی ئەرمەنستان]] لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە لە پارێزگاکەدا کاردەکات. تا ساڵی خوێندنی ٢٠١٥–٢٠١٦، پارێزگای ڤایۆتس دزۆر شوێنی ٥٠ قوتابخانەی گشتی بووە و ھەروەھا ١٧ باخچەی پێش قوتابخانە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ktak.am/schoolslist/10_Pet_VayocDzor.pdf|سەردێڕ=Vayots Dzor Province schools|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305032343/http://www.ktak.am/schoolslist/10_Pet_VayocDzor.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ژمارەی خوێندکاران نزیکەی ٦٣٠٠ خوێندکار بووە، لەکاتێکدا ستافی ئەکادیمی نزیکەی ١١٠٠ مامۆستایان لەخۆگرتبوو. نزیکەی ھەزار منداڵ لە باخچەکانی منداڵان بەشدارییان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aravot.am/2016/08/26/729440/|سەردێڕ=Կայացել է ՀՀ Վայոց ձորի մարզի հանրակրթական հաստատությունների ղեկավարների օգոստոսյան ամենամյա խորհրդակցությունը &#124; Առավոտ - Լուրեր Հայաստանից}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Vayots Dzor Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ڤایۆتس دزۆر]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|پارێزگای ڤایۆتس دزۆر]] osuwo53kuo0d6bewbp6bpglmtadadd2 0 214631 1687367 1581186 2026-10-15T07:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، بولگاریا-کۆلکە) 1687367 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای پلۆڤدیڤ''' ({{بە بولگاری|Област Пловдив}}) پارێزگایەکە لە ناوەڕاستی باشووری [[بولگاریا]]. لە ١٨ [[شارەوانی]] پێکدێت، لەسەر خاکی ٥٬٩٧٢٫٩ کم٢ (٢٬٣٠٦٫١ میل چوارگۆشە) لەگەڵ ژمارەی دانیشتووان، تا شوباتی ٢٠١١، ٦٨٣٬٠٢٧ دانیشتوو.<ref name="divisions">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=WebDesign Ltd. www.webdesign-bg.eu |ناونیشان=http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585 |سەردێڕ=Bulgarian National Statistical Institute - Bulgarian provinces and municipalities in 2009 |بڵاوکەرەوە=Nsi.bg |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101113165626/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="population">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html |سەردێڕ=Bulgaria (Major Cities): Districts, Major Cities & Towns - Statistics & Maps on City Population |بڵاوکەرەوە=Citypopulation.de |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref name="pop-stat-divisions">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |سەردێڕ=Division of Bulgaria |بڵاوکەرەوە=Pop-stat.mashke.org |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١١ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171113015521/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم پارێزگایە بە ناوی ناوەندە ئیداری و پیشەسازییەکەیەوە ناونراوە — شاری [[پلۆڤدیڤ]]. == دانیشتووان == ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای پلۆڤدیڤ ٧١٥٬٩٠٤ کەس بووە (٧١٥٬٨١٦ کەسیش ھاتووە) بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١، کە ٤٨٫٤٪یان لە ڕەگەزی [[نێر]] و ٥١٫٦٪یان لە ڕەگەزی [[مێ]] بوون.<ref name="NSI Census 2001">{{in lang|bg}} [http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm Population to 01.03.2001 by Area and Sex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322134729/http://www.nsi.bg/Census/PopObl.htm |date=2019-03-22}} from [http://www.nsi.bg/Census/nav.htm Bulgarian ''National Statistical Institute'': Census 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110031802/http://www.nsi.bg/Census/nav.htm |date=2017-11-10}}</ref> تا کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩، ژمارەی دانیشتووان کە لەلایەن دامەزراوەی نیشتمانی ئاماری بولگاریا ڕاگەیەندراوە، ژمارەیان ٧٠١٦٨٤ کەس بووە.<ref name="divisions"/> کە ٢٤٫١٪یان تەمەنیان لە سەرووی ٦٠ ساڵەوەیە.<ref name="NSI age">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=WebDesign Ltd. www.webdesign-bg.eu |ناونیشان=http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587 |سەردێڕ=Bulgarian National Statistical Institute - Population by age in 2009 |بڵاوکەرەوە=Nsi.bg |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120513121908/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1587#cont |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|بولگاریا}} {{پۆلی کۆمنز|Plovdiv Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{بولگاریا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای پلۆڤدیڤ]] [[پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا|پلۆڤدیڤ]] kcnpk8uk20e6vqit8nyx0lz70n86iqf 0 214633 1687309 1363627 2026-10-15T04:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687309 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای شیراک''' ({{بە ئەرمەنی|Շիրակ}}) پارێزگایەکی (مارز)ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیایە]]. دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە، لە ڕۆژاوا ھاوسنوورە لەگەڵ [[تورکیا]] و لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[گورجستان|جۆرجیا]]. پایتەخت و گەورەترین شارەکەی [[گیومری]]یە. ئەوەندەی نیمچە بیابانە، ئەوەندەش چۆڵەوانی شاخاوییە یان بەرزایییەکانی ئەلب. لە باشووردا، چەمی بەرزەکان تێکەڵ بە زەوییە شاخاوییەکان دەبن، لە بەھاردا سەوز و سەوز دەبن، لە ھاویندا ڕەنگی قاوەیی سوور دەبن. ئەم پارێزگایە لەلایەن فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیراک لە گیومری خزمەتگوزاری پێشکەش دەکرێت. == دانیشتووان == بەپێی سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی شیراک ٢٥١٩٤١ کەسە (١٢١٦١٥ [[پیاو]] و ١٣٠٣٢٦ [[ژن]])، کە نزیکەی ٨٫٣٪ی تەواوی دانیشتووانی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] پێکدەھێنێت<ref>[http://armstat.am/file/doc/99485583.pdf Shirak population, 2011 census]</ref> ژمارەی دانیشتووانی شارەکان ١٤٦٩٠٨ کەسە (٥٨٫٣٪) و گوندنشینەکان ١٠٥٠٣٣ کەسە (٤١٫٧٪). پارێزگاکە ٣ کۆمەڵگەی شارستانی و ١١٦ کۆمەڵگەی گوندنشینی تێدایە. گەورەترین کۆمەڵگەی شارستانی ناوەندی پارێزگای گیومرییە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٢١ ھەزار و ٩٧٦ کەسە. ناوەندە شارستانییەکانی دیکەی ئارتیک و مەرالیک ژمارەی دانیشتووانیان بەڕیز ١٩٥٣٤ و ٥٣٩٨ کەسە. == کشتوکاڵ == [[پەڕگە:Buckwheat_fields_in_Shirak_Province,_Armenia_7-15-16,_16_47_38.jpg|وێنۆک|ڕاست|کێڵگەکانی گەنمەشامی لە پارێزگای شیرەک]] ئابووری پارێزگاکە بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بنەمای کشتوکاڵ دامەزراوە، لەوانە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری. پشکی ١١٫٦٪ی لە کۆی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی ئەرمینیا ھەیە. نزیکەی ٨٠٪ (٢٬١٤٥٫٥ کیلۆمەتر دووجا) لە کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، کە ٣٦٫٧٪ (٧٨٧ کیلۆمەتر دووجا)یان زەوییە کشتوکاڵییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_08.pdf|سەردێڕ=Armstat: Shirak Province|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101115161110/http://www.armstat.am/file/RegStat/marz/MARZ_08.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Shirak Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی ئەرمەنستان|شیرەک]] [[پۆل:پارێزگای شیراک]] gqrwj4y4y69wyx1kisidi3t0bz4m8sh 0 214761 1687322 1622944 2026-10-15T05:47:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687322 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:زولفیقار}} {{بێلایەنی}} {{ویکیسازی}} “'''زولفیقار'''” شمشێرێکی بەناوبانگە لەناو موسڵماناندا، بۆیە [[شیعە|شیعەکان]] بە یەکەم شمشێر دەزانن کە [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبو تاڵیب]] پێش [[شەڕی بەدر]] دروست کراوە، لەکاتێکدا سوننەکان بە دیاری دەزانن لە [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] (ص) بۆ عەلی کوڕی ابي تالیب کە خاوەنی شمشێرێکی تیغ بوو. سەرچاوەی ناوەکەی ئەوەیە کە ئەلقیفار ھەڵکەندن و چەقۆ لێدان دەکات<ref>[http://names.mrkzy.com/boys/thal/meanings-2430 پۆرتاڵی مەرکەزی: مانای ناوی زولفیقار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228222413/https://names.mrkzy.com/boys/thal/meanings-2430 |date=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١ }}</ref> و شمشێرە بڕاوەکە بە<ref>[https http://www.almaany.com/answers/12132/%D8%B9%D8%B9%D8%A7%D8%B3%D9%مانای ناوەکە چییە زولفیکار] - ماڵپەڕی ئەلمانی {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715181214/https://www.almaany.com/answers/12132/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C |بەروار=... 15 تەممووز 2018 |date=١٥ی تەممووزی ٢٠١٨ }}</ref> شمشێری «زولفیقار» لەبەر ئەوەی کونی لە گەنجەکانی حەسەندا ھەبووە، و دەوترێت کونەکە پەرەگرافێک بووە. غەنیمەتەکانی جەنگ لەلایەن پێغەمبەر محمدەوە گیراوە لە ڕۆژی بەدردا، کاتێک لە بنەڕەتدا لانبیح بن الحجاج الصحمی، و پێغەمبەر (ص) گواستیانەوە بۆ عەلی بن دەبی تالیب لە سەریئاشتی و ئەم شمشێرە لێی جیا نەبووەوە، و لە ڕۆژی فەتحدا بەو شمشێرەوە چووە ناو مەککە؛ و ئەو کەسە بوو کە لە کاتی شەڕی ئوحوددا بینینێکی لە ناویدا بینی و دەست و کڵاو و ئەڵقە و مێش و کۆڵی و بنی شمشێرەکە لە زیو بوون.<ref>{{Web Citation|ڕێڕەو=https://www.alukah.net/spotlight/0/105381/|Title=چەک و شمشێری پێغەمبەر، خوای گەورە سەلامی بۆ بکات و سەلامی شاد بکات|بەروار=2016-07-13|ماڵپەڕ=www.alukah.net|زمان=ar|ڕێکەوتی گەیشتن=2020-09-28|ڕێڕەوی ئەرشیف=https://web.archive.org/web/20200516135838/https://www.alukah.net/spotlight/0/105381/|ڕێکەوتی ئەرشیف=١٦ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref>[[پەڕگە:زولقەفار.png|وێنۆک|'''زولفیقار''' شمشێری [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوتاڵیب]]]] == فەرموودە == لەلای سوننە ئەھلی سوننەتی الجماعە پێیان وایە ئەو کەسەی دوای پێغەمبەر محمد ئاڵای بردووە ئەبو دوجانە، کاتێک لە ئەنەسەوە گێڕدراوەتەوە کە فەرموویەتی: پێغەمبەری خودا صلی اللە علییە وسلم شمشێرێکی بردووە لە ڕۆژی ئوحوددا، بۆیە وتی: "کێ ئەمەم لێ وەردەگرێت؟"، بۆیە دەستەکانیان درێژ کرد، ھەریەکەیان وتی: "ئا من" وتی: "کێ بە مافی خۆی وەردەگرێت؟"، بۆیە خەڵکەکە خۆیان ڕاگرت، بۆیە ئەبو دوجانە وتی: "من بە مافی خۆی وەریدەگرم" بۆیە وەری گرت و لەگەڵ سەرۆکی موشریکەکاندا دابەشی کرد. لە کاتی جەنگدا لەبەردەم دوژمنەکاندا بە ڕۆیشتنەکەی دەجووڵاند، بۆیە پێغەمبەری خودا کاتێک دەیبینی بەو ڕۆیشتنە دەڕوات وتی: (ئەمە ڕۆیشتنێکە کە خودا ڕقی لێی دەبێتەوە، تەنھا لە شوێنێکی وا نەبێت). ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەش ئەھلی سوننەتی الجماعە ببینە کە لە فەرموودەی ئەبو ڕەفیعدا ھاتووە: “کاتێک عەلی کوڕی دەبی تالیب لە ڕۆژی یەکێک لە لیواکاندا کوژرا کە پێغەمبەری خودایە، خوای گەورە بەرەکەتی بۆ ببەخشێت و بەخشندەی بکات ئەو ئاشتی، کۆمەڵێک لە موشریکەکانی قوڕەیشی بینی، بە عەلی گوت: من لەسەریان ھەڵدەگرم. بۆیە پەلاماری کردن و بڵاوەپێکردنی گردبوونەوەکەیان، و عەمری کوڕی عەبدوڵڵای جوماھی کوشت، فەرمووی: ئینجا پێغەمبەری خوا خوای گەورە (ص)، کۆمەڵێک لە موشریکەکانی [[قوڕەیش]]ی بینی، ئەویش بە عەلی فەرموو: من ھەڵیان دەگرم. بۆیە ھەڵی گرت و گرووپەکەیان بڵاوە پێکرد و شەیبە بن مەلیکی کوشت. جبریل فەرمووی: ئەی پێغەمبەری خودا؟ ئەمەش بۆ دڵنەوایییە. پێغەمبەری خودا، دوعا و سڵاوی خوای لەسەر بێت، فەرمووی: ئەو لە منەوەیە و منیش لە ئەوم، جبریل فەرمووی: من یەکێکم لە ئێوە. وتی، بۆیە گوێیان لە دەنگێک بوو: ھیچ شمشێرێک نییە جگە لە زولفیقار، و ھیچ گەنجێک نییە جگە لە عەلی فەرموودەیەکی ئیدانەکراوە، کە تێیدا وتراوە:<blockquote>الثھابی لە کتێبی (المغنی فی الدعفع`)دا لەسەر دەسەڵاتی عیسا بن مەھران فەرموویەتی: درۆزن ئیبن عودەی لەسەر دەسەڵاتی عیسا بن مەھران فەرمووی: فەرموودەی ھەڵبەستراوی گێڕاوەتەوە. ابن الجوزی لە کتێبی (المودعة الأحدیث المرفع) دا فەرموویەتی: ئەم فەرموودەیە صەحیح نییە، و ئەوەی تۆمەتبار کراوە عیسا بن مەحرەنە. النساعی فەرمووی: فەرموودە واز لێ ھێنراوە. لە لیسان المیزان ھاتە سەر دەسەڵاتی ئیبن حەجەر سەبارەت بە درۆکانی عیسا بن مەھران. ابن کثیر لە کتێبی (البیدایە و النیھایە) دا فەرموویەتی: زنجیرەیەکی لاوازی گواستنەوە و حەدیسێکی مونکەرە. الأجلونی باسی لەوە کردووە کە فەرموودەکە نادروستە. لە الفواعید المجمع الشوکانی، کە المعلمی صلی اللە علییە وسلم فەرموویەتی: و لە زنجیرە گواستنەوەکەیدا، عیسا بن مەحران، بە شوێنەکاندەگێڕدرێتەوە و ئەم فەرموودەیە لەلایەن ابن المحرانەوە ھاتووە. جەوزی لە بابەتەکاندا، [[ئیبن حیبان]]یش لەو بابەتەدا بەدوایدا ھاتووە.</blockquote>لەلای شیعە سەبارەت بە گێڕانەوەی ناو شیعەکان ئەوەیە کە “لە ڕۆژی ئوحوددا ھاوەڵانی پێغەمبەر محمد شکستیان ھێنا بەجۆرێک کە تەنھا عەلی بن دەبی تالیب و ئەبو دوجانە سەمک بن خورشا لەگەڵیدا مانەوە، پێغەمبەر محمد پێی فەرموو. ئەی ئەبو دوجانە ئایا گەلەکەت نابینی؟ فەرمووی: بەڵێ، فەرمووی: ڕاستی لای گەلەکەتانە، فەرمووی: ئیتر [[بەیعەت]]تان بە خودا و پێغەمبەرەکەی داوە، فەرمووی: ئێوە لە چارەسەردان، فەرمووی: سوێند بەخوا قوڕەیشەکان قسە ناکەن کە من تۆم بێھیوا کرد و ڕام کرد تا تامی ئەوەی کە تامی کردبوو، بۆیە پێغەمبەر خوای گەورە لە خۆی و خێزانەکەی پاداشتی باشی دایەوە، و عەلی ھەر جارێک بوو گرووپێک ھێرشیان کردە سەر پێغەمبەری خودا، دوعا و سڵاوی خوای گەورە لەسەر خۆی و بنەماڵەکەی بێت، لەسەر دەسەڵاتی پێغەمبەری خودا، دوعا و سڵاوی خوای گەورە لەسەر خۆی و خانەوادەکەی بێت، تا گلەیی و ئینکاری کرد، بۆیە جبریل ھاتە خوارەوە بۆ لای و فەرمووی: ئەی محمد ئەمە دڵنەوایی عەلی بۆ تۆیە، لە ئاسمانەوە: ھیچ شمشێرێک نییە جگە لە زولفیکار، و ھیچ گەنجێکیش نییە جگە لە عەلی). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|شیعە}} {{پۆلی کۆمنز|Zulfiqar}} [[پۆل:عەلی کوڕی ئەبووتالیب]] [[پۆل:میتۆلۆژیای ئیسلامی]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:ژینی محەممەد]] [[پۆل:شیعە]] [[پۆل:سوننە]] 4jawktwrovkuxhih9fkgolbtlmxdy6o 0 214763 1687007 1405377 2026-10-14T13:39:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1687007 wikitext text/x-wiki '''پارادۆکس''' بە [[وتە (لۆژیک)|وتەیەک]] دەوترێ کە بە پێوانەی [[لۆژیک]] لەگەڵ خۆیا ناتەبا بێت، یا ڕێگایەک بگرێتە بەر پێچەوانەی چاوەڕوانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weisstein|یەکەم=Eric W.|سەردێڕ=Paradox|ناونیشان=https://mathworld.wolfram.com/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=mathworld.wolfram.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Cantini|یەکەم=Andrea|سەردێڕ=Paradoxes and Contemporary Logic|ڕێکەوت=2021|ناونیشان=https://plato.stanford.edu/archives/fall2021/entries/paradoxes-contemporary-logic/|ئیش=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Fall 2021|بڵاوکەرەوە=Metaphysics Research Lab, Stanford University|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|دوایین٢=Bruni|یەکەم٢=Riccardo}}</ref> وتەیەکە کە، سەرەڕای بەڵگەی لە ڕواڵەتدا [[بڕست (لۆژیک)|بەبڕست]] و [[پێشەکی (لۆژیک)|پێشەکیگەلی]] دروست، لە کۆتاییدا بەرەو ئاکامێک دەڕوا کە لەگەڵ خۆیدا ناتەبایە و لە باری لۆژیکییەوە قەبووڵنەکراوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Bolander|یەکەم=Thomas|سەردێڕ=Self-Reference|ڕێکەوت=2017|ناونیشان=https://plato.stanford.edu/archives/fall2017/entries/self-reference/|ئیش=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Fall 2017|بڵاوکەرەوە=Metaphysics Research Lab, Stanford University|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PARADOX English Definition and Meaning {{!}} Lexico.com|ناونیشان=https://www.lexico.com/en/definition/paradox|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Lexico Dictionaries {{!}} English|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180626001417/https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/paradox|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بۆ وێنە، «ئەم قسە درۆیە» ڕاست ڕەچاو بکرێ یا درۆ، فەرق ناکا، لە ھەر دوو حاڵدا خۆی خۆی ھەڵدەوەشێنێتەوە. پارادۆکسەکان زۆرتر بە یەکێ لەم چەند شێوەیە خۆ نیشان دەدەن: [[پێناسەی بازنەیی]] و [[زنجیرەی بێکۆتایی]] (= دەور و تەسەلسول)، [[ئاماژە بە خۆ]] و، ئاڵۆزان و تێکەوەپێچانی تەرازە جیاوازەکانی [[ئەبستراکشن]]. == ئەمانش ببینە == * [[پارادۆکسەکانی زینۆن]] == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|فیزیک|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|Paradox}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک]] [[پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە]] [[پۆل:لۆژیکی فەلسەفی]] [[پۆل:ھزر]] [[پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک]] bqmu9c9ogiv3mrxztkl9x2hxkxj4i2y 0 214958 1687252 1405425 2026-10-15T01:37:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە، ئازەربایجان-کۆلکە) 1687252 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئێریڤان''' ({{بە ئەرمەنی|Երևանի նահանգ}}، {{بە ڕووسی|Эрива́нская губе́рнія}}) گوبەرنیا («پارێزگاری»)ی [[جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١-١٩١٧)|جێگری پاشایەتی قەفقاز]] بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]] کە ناوەندەکەی لە ئێریڤان ([[یەریڤان]]) بوو. ڕووبەرەکەی ٢٧٨٣٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بووە،<ref>[http://gatchina3000.ru/brockhaus-and-efron-encyclopedic-dictionary/119/119474.htm Brockhaus and Efron Encyclopædia]. Erivan Governorate</ref> بە نزیکەیی ھاوتایە لەگەڵ ئەوەی کە ئێستا زۆربەی ناوچەکانی ناوەڕاستی [[ئەرمینیا]] و [[پارێزگای ئیدر]] لە [[تورکیا]] و ئیکسکلیڤی [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان|ناخیچەڤانی]] ئازەربایجان. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا، لە باکوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ ئیدارەی [[تیفلیس]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل، لە ڕۆژاوا لەگەڵ ئۆبلاستی قەرس، لە باشوورەوە لەگەڵ فارس و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا بوو. [[چیای ئارارات]] و دۆڵی بەپیتی ئارارات لە ناوەندی پارێزگاکەدا جێگیرکرابوون. لە ساڵی ١٨٢٨ خانەکانی ئێریوان و ناخیچەڤان لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە ڕێگەی [[پەیمانی تورکمانچای]] لە فارسەوە لکێنران. ئەو خاکانەی کە تازە لکێنراون، لە یەک یەکەی ئیداریدا یەکخران کە بە [[ئۆبلاستی ئەرمەنستان]] ناسرابوو. لە ساڵی ١٨٤٩دا، ئۆبلاستەکە ڕێکخرایەوە بۆ پارێزگایەک.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XXIV|پەڕەکان=٢٣٣٠٣}}</ref> و لە ساڵی ١٨٧٢ تا دامەزرانی، لە حەوت ئوزد (پارێزگا) پێکھاتبوو. == دابەشکردنی کارگێڕی == تا ساڵی ١٨٧٢، قەزا جۆراوجۆرەکانی پارێزگای ئێریڤان ھێشتا بە ناوی [[فارسی]]ەکەیان محل ("ناحییەی بچووک") ئاماژەیان پێدەکرا.<ref name="Bournoutian2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bournoutian |یەکەم١=George |بەستەری نووسەر١=George Bournoutian |سەردێڕ=Armenia and Imperial Decline: The Yerevan Province, 1900–1914 |ڕێکەوت=2018 |بڵاوکەرەوە=Routledge |پەڕە=١٥}}</ref> لە دوای ساڵی ١٨٧٢، ڕووسەکان پارێزگای ئێریڤانیان دابەش کرد بۆ حەوت ئوزد ("پارێزگا").<ref name="Bournoutian2018"/> حەوت ئوێزدەکە بریتی بوون لە: ئێریڤان، ئێچمیادزین، سوورمالو، ناخیچێڤان، ئەسکەندەرپۆل، شارور-دارالایاز و نۆر بایازێت.<ref name="Bournoutian2018"/> نۆر بایەزێت گەورەترین ئوێزدی پارێزگاکە بوو، لەکاتێکدا شارور-دەرەلایەز بچووکترین بوو.<ref name="Bournoutian2018"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|ڕووسیا|ئازەربایجان}} {{پۆلی کۆمنز|Erivan Governorate}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} {{ئازەربایجان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای ئێریڤان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٨|پارێزگای ئێریڤان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧|پارێزگای ئێریڤان]] [[پۆل:ئەرمەنستان لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئازەربایجان لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١–١٩١٧)]] 3ml0sxcaoykq6n5y7zj20eermhct35c 0 215316 1687264 1405434 2026-10-15T01:39:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687264 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای باکوو''' پێش ساڵی ١٨٥٩ بە [[پارێزگای شێماخا]] ناسرابوو، پارێزگایەکی [[جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١-١٩١٧)|جێگری پاشایەتی قەفقاز]] بوو لە [[ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا]]، کە ناوەندەکەی لە شارە گەورەکە بوو کە لە گەشەکردندا بوو و بەندەری باکوو لە [[دەریای قەزوین]]دا بوو. ڕووبەر (١٨٩٧): ٣٤٬٤٠٠ ڤێرس چوارگۆشە، ژمارەی دانیشتووان (١٨٩٧): ٧٨٩٬٦٥٩<ref name="bee">{{بیرخستنەوەی کتێب|script-title=ru:ЭСБЕ/Баку|بڵاوکەرەوە=Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary|ناونیشان=https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Баку|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|زمان=ru}}</ref> پارێزگای باکوو لە باشوورەوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ فارس، لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل]] (پارێزگارییەکانی [[پارێزگای تیفلیس|تیفلیس]] و [[پارێزگای ئێریڤان|ئێریڤان]] پێش ساڵی ١٨٦٨)، لە باکوورەوە لەگەڵ [[ئۆبلاستی داغستان]] لە ڕۆژھەڵاتەوە لەسەر نیمچە دوورگەی ئەبشێرۆن لەگەڵ [[باکوو گرادۆناچاڵستڤۆ]] ("ناوچەی [[شارەوانی]]"). == دیمۆگرافی == پێکھاتەی نەتەوەیی پارێزگاکە لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا ھات. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ٢١٤ ھەزار و ٧٠٠ کەس ھەبوون، لەنێویاندا [[ڕووس]] و [[ئۆکراینی]] و بێلاڕووس پێکھاتبوون لە ٧٦٫٣ ھەزار (٣٥٫٥٪)، تاتارەکان ٤٦ ھەزار (٢١٫٤٪)، [[ئەرمەنی]]یەکان ٤٢ ھەزار (١٩٫٤٪)، [[فارس]]ەکان ٢٥ ھەزار (١٩). ١١٫٧٪)، [[جوولەکە]]کان ٩٫٧ ھەزار (٤٫٥٪)، جۆرجییەکان ٤ ھەزار (١٫٩٪)، [[ئەڵمانی]]یەکان ٣٫٣ ھەزار (١٫٥٪)، و [[تاتار]]ەکانی کازان ٢٫٣ ھەزار (١٫١٪).<ref>Современный Азербайджан. // Новый Восток. 1926. № 4. С. 174</ref> [[موسڵمانان]] بەگشتی لە ناوەندی مێژوویی باکو (باکوی کۆن) دەژیان، کە لە ڕۆژاوای شارەکە بە قەڵای خان دەورە دراوە. ئەرمەنییەکان زیاتر لە ناوچەی پیشەسازی لە باکووری شارەکە دەژیان. لە کاتی دروستکردنی ناوەندی شارە نوێیەکەدا، گرووپە نەتەوەیییە جیاوازەکان دەستیان کرد بە گواستنەوە بۆ قەزا جیاوازەکان.<ref name="Баберовски">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Йорг Баберовски. |ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=Цивилизаторская миссия и национализм в Закавказье: 1828-1914 гг. |ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_5852470244 |journal=Новая имперская история постсоветского пространства |شوێن=Казань |بڵاوکەرەوە=New Imperial History |پەڕەکان=[https://archive.org/details/isbn_٥٨٥٢٤٧٠٢٤٤/page/n٣٢٢ ٣٢٢]|ژپنک=٩٧٨٥٨٥٢٤٧٠٢٤٩|editor=Под ред. И. Герасимова}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Baku Governorate}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی باکوو|پارێزگای باکوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٥٩|پارێزگای باکوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧|پارێزگای باکوو]] [[پۆل:جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١–١٩١٧)]] nq7h5mvskqtf3p76fxqkjxmeizoexxw 0 215624 1687002 1363504 2026-10-14T13:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687002 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''پادما پارڤاتی لاکشمی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Padma Lakshmi لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٧٠) [[نووسەر]]، چالاکوان، مۆدێلێکی ھیندی ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Padma Lakshmi|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/padma-lakshmi/3000396550/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=TVGuide.com|زمان=en}}</ref> == ژیانی تایبەتی == لە نیسانی ٢٠٠٤، دوای ئەوەی بۆ ماوەی پێنج ساڵ پێکەوە ژیان، لاکشمی لەگەڵ ڕۆماننووس [[سەلمان ڕوشدی]] ھاوسەرگیریی دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٧دا ئەو دوو ھاوسەرە جیابوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=E! News - Rushdie, Top Chef Wife Skewer Marriage|ناونیشان=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=ed1a664d-9538-487b-9f0b-9bc4b4e5330c|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930190150/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=ed1a664d-9538-487b-9f0b-9bc4b4e5330c|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ تا ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ ملیاردێر تیۆدۆر جەی فۆڕستمان لە پەیوەندیدا بوو تاکوو تیۆدۆر جەی فۆڕستمان مرد لە ساڵی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Unwritable Memoirs of Teddy Forstmann: How the Billionaire Treated His Ghostwriters|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/news/2013/02/memoirs-teddy-forstmann-billionaire-ghostwriters|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Vanity Fair|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Teddy Forstmann Wanted Padma Lakshmi’s Baby to Be Raised as His Own Daughter|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/news/2013/01/teddy-forstmann-padma-lakshmi-baby-battle|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Vanity Fair|زمان=en-US}}</ref> لە کاتی پچڕانی پەیوەندییەکەی لەگەڵ فۆڕستمان، کچێکی ھەبوو بە ناوی کریشنا (لەدایکبووی ٢٠١٠)، لەگەڵ بازرگان ئادەم دێل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Padma Lakshmi Is 50! Top Chef Host Feels 'Truly Blessed' as She Celebrates with Partner Adam Dell|ناونیشان=https://people.com/food/padma-lakshmi-50-birthday-celebrates-with-partner-adam-dell/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Peoplemag|زمان=en}}</ref> لاکشمی بە چوار زمان قسە دەکات: [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[ئیتالیایی|ئیتاڵی]]، [[زمانی تامیلی|تامیلی]] و [[زمانی ھیندی|ھیندی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=My husband? Oh, he’s a writer dude {{!}} The Sunday Times|ناونیشان=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/news/article196237.ece|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=archive.ph|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130505071154/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/news/article196237.ece|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Padma Lakshmi|پادما لاکشمی}} * {{IMDb name|0482290}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|فیلم|خۆراک}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]] 6ms07uso8ndmjkeh6xhtr658yhtm9e6 1687157 1687002 2026-10-14T21:08:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687157 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''پادما پارڤاتی لاکشمی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Padma Lakshmi لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٧٠) [[نووسەر]]، چالاکوان، مۆدێلێکی ھیندی ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Padma Lakshmi|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/padma-lakshmi/3000396550/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=TVGuide.com|زمان=en}}</ref> == ژیانی تایبەتی == لە نیسانی ٢٠٠٤، دوای ئەوەی بۆ ماوەی پێنج ساڵ پێکەوە ژیان، لاکشمی لەگەڵ ڕۆماننووس [[سەلمان ڕوشدی]] ھاوسەرگیریی دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٧دا ئەو دوو ھاوسەرە جیابوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=E! News - Rushdie, Top Chef Wife Skewer Marriage|ناونیشان=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=ed1a664d-9538-487b-9f0b-9bc4b4e5330c|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930190150/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=ed1a664d-9538-487b-9f0b-9bc4b4e5330c|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ تا ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ ملیاردێر تیۆدۆر جەی فۆڕستمان لە پەیوەندیدا بوو تاکوو تیۆدۆر جەی فۆڕستمان مرد لە ساڵی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Unwritable Memoirs of Teddy Forstmann: How the Billionaire Treated His Ghostwriters|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/news/2013/02/memoirs-teddy-forstmann-billionaire-ghostwriters|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Vanity Fair|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Teddy Forstmann Wanted Padma Lakshmi’s Baby to Be Raised as His Own Daughter|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/news/2013/01/teddy-forstmann-padma-lakshmi-baby-battle|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Vanity Fair|زمان=en-US}}</ref> لە کاتی پچڕانی پەیوەندییەکەی لەگەڵ فۆڕستمان، کچێکی ھەبوو بە ناوی کریشنا (لەدایکبووی ٢٠١٠)، لەگەڵ بازرگان ئادەم دێل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Padma Lakshmi Is 50! Top Chef Host Feels 'Truly Blessed' as She Celebrates with Partner Adam Dell|ناونیشان=https://people.com/food/padma-lakshmi-50-birthday-celebrates-with-partner-adam-dell/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Peoplemag|زمان=en}}</ref> لاکشمی بە چوار زمان قسە دەکات: [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[ئیتالیایی|ئیتاڵی]]، [[زمانی تامیلی|تامیلی]] و [[زمانی ھیندی|ھیندی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=My husband? Oh, he’s a writer dude {{!}} The Sunday Times|ناونیشان=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/news/article196237.ece|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=archive.ph|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130505071154/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/news/article196237.ece|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Padma Lakshmi|پادما لاکشمی}} * {{IMDb name|0482290}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|فیلم|خۆراک}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس، کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی]] [[پۆل:چالاکوانە ھیندییەکان لە پاراستنی مافەکانی ژنان]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] odu997b5tbsyux3cjunfueuznkso8ip 0 215768 1687357 1392297 2026-10-15T07:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687357 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''پارێزگای موچینگا''' یەکێکە لە دە پارێزگاکانی [[زامبیا]]. دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکە و لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[تانزانیا]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ مالاوی، لە باشوورەوە لەگەڵ پارێزگای ڕۆژھەڵات، لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ پارێزگای ناوەڕاست، لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[پارێزگای لواپولا]]، لە باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ پارێزگای باکوور ھاوسنوورە. ناوەندی ئیداری پارێزگاکە بریتییە لە [[چینسالی]]. ناوی پارێزگاکە لە بەرزایییەکانی موچینگاوە سەرچاوەی گرتووە کە بە زۆری لەسەری دانیشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://zm.geoview.info/muchinga_escarpment,19557929p| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20190416095203/http://zm.geoview.info/muchinga_escarpment,19557929p| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٦ی نیسانی ٢٠١٩| سەردێڕ = Muchinga Escarpment| ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> دروستکردنی پارێزگایەک لەلایەن سەرۆک [[مایکل ساتا]] لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١ ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://ukzambians.co.uk/home/2011/10/15/muchinga-the-zambias-10th-province-choma-capital-of-southern-province/ |سەردێڕ=Muchinga the Zambia's 10th province, Choma capital of Southern Province |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=UKZambians |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304051216/http://ukzambians.co.uk/home/2011/10/15/muchinga-the-zambias-10th-province-choma-capital-of-southern-province/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Muchinga Province}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای موچینگا]] [[پۆل:پارێزگاکانی زامبیا|موچینگا]] 46t8kb45inldrwtvx0kz2yvw5t2nx9v 0 216147 1687260 1175207 2026-10-15T01:38:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687260 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Elisabethpol_Governorate_ATD.png|وێنۆک|نەخشەی کارگێڕی پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل]] '''پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل''' (بە ڕووسی پێش چاکسازی: Елисаветпо́льская губе́рнія، ڕۆمانیکردنی ڕووسی. یەلیساڤێتپۆلسکایا گوبێرنیا؛ ئەرمەنی: Ելիզավետպոլի նահանգ)، ھەروەھا بە پارێزگای گەنجا ناسراوە (بە ئازەربایجانی: Gəncə quberniyası) لە دوای ساڵی ١٩١٨، ''guberniya ("پارێزگاری")'' بوو لە [[جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١-١٩١٧)|جێگری پاشایەتی قەفقاز]] لە [[ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا]]، پایتەختەکەی لە ئەلیزاڤێتپۆل ([[گەنجە]]). ڕووبەری پارێزگاکە ٤٤٬١٣٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە بوو<ref name="bee">{{in lang|ru}} [http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/007/039/39113.htm Brockhaus and Efron Encyclopaedia]{{dead link|date=October 2017 |bot=Josve05a |fix-attempted=yes}}: Elisabethpol Governorate</ref> و تا ساڵی ١٨٩٧ ٨٧٨٬٤١٥ دانیشتووی لەخۆگرتبوو<ref>{{in lang|ru}} [http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/007/039/39114.htm Brockhaus and Efron Encyclopaedia]{{dead link|date=October 2017 |bot=Josve05a |fix-attempted=yes}}: Elisabethpol Governorate – additional information to the article</ref> ئیدارەی ئەلیزاڤێتپۆل لە ڕۆژاواوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ [[پارێزگای ئێریڤان]]، لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای تیفلیس]] و زەکاتال ئۆکرۆگ، لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئۆبلاستی داغستان]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای باکوو]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[فارس]]. == جوگرافیا == ڕووبەری پارێزگاکە لێواری باشووری زنجیرە چیای سەرەکی [[زنجیرەچیاکانی قەوقاز|قەفقاز]] لە باکووری ڕۆژھەڵات لەخۆدەگرێت، کە چیای بازاڕدوزو و لووتکەکانی دیکە لە سەرووی ھێڵی بەفرەوە بەرز دەبنەوە؛ چەمی وشکی تەنیشت [[ڕووباری کورا]]، کە لە ڕۆژاوا دەگاتە ١٠٠٠ پێ بەرزی و لە ڕۆژھەڵاتەوە تا ١٠٠–٢٠٠ پێ نوقم دەبێت، کە ئاودێری پێویستە و لێوارەکانی باکووری بەرزایییەکانی [[باشووری قەوقاز|ترانسقاوقاز]] و بەشێک لە بەرزایییەکانی ئەرمینیا، کە بەرەو سنووری ڕۆژاوای خۆی، لە نزیک [[دەریاچەی سێڤان]]، بە زنجیرە شاخەکان دەبڕدرێت کە لە تراکیت و بەردی جۆراوجۆری بلوری پێکھاتوون.<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Elisavetpol (government)|display=Elisavetpol|volume=9|page=280}}</ref> لە شوێنەکانی دیکەشدا وڵاتەکە سیمایەکی فەلاتێکی ھەیە، بەرزییەکەی ٧ ھەزار بۆ ٨ ھەزار پێیە، بە قووڵی لەلایەن لقەکانی [[ڕووباری ئاراس|ئاراس]]ەوە خەندەق کراوە. ھەموو جۆرەکانی کەشوھەوا لە لووتکە بەفراوییەکان، چۆڵەوانییەکانی ئەلب و بیابانە بەردینەکانی ئاستە بەرزەکاندا دەبینرێن، تا دەگاتە لێوارەکانی گردەکان و چەمی وشکی خەزەر.<ref name="EB1911"/> == دیمۆگرافی == ژمارەی دانیشتووانی ساڵی ١٨٨٦ ٧٢٨٩٤٣ کەس بووە، لە ٣ شار (ئێلیزاڤێتپۆل، [[شاکی، ئازەربایجان|نوخا]]، و شوشا) و ١٥٢١ گوند دەژین.<ref name=be1>[http://brocgaus.ru/text/039/010.htm Елизаветпольская губерния] (Elizavetpol Governorate) in Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary {{in lang|ru}}</ref> بەپێی ئامارەکانی ساڵی ١٨٨٦ کە لە فەرھەنگی ئینسایکلۆپیدی برۆکھاوس و ئێفرۆندا ڕاپۆرتکراون،<ref name="be1"/> مەسیحییە ئۆرتۆدۆکسەکان ٠٫٢١٪ی دانیشتووانی پارێزگاکەیان پێکھێناوە، و سێکتانی جۆراوجۆر ("تائیفییەکان") لە دەوروبەری ١٪ (~٧٣٠٠ کەس). ئەمەش بەو مانایەیە کە زۆربەی ڕووسییە نەتەوەیییەکانی ئەو کاتە لە پارێزگاکەدا (١٫١١٪ی دانیشتووانی ٧٢٨٩٤٣ دانیشتووی پارێزگاکە لە ساڵی ١٨٨٦) ئەندامی کۆمەڵگە جۆراوجۆرە تائیفییەکانی وەک دووخۆبۆر و مۆلۆکان بوون. == دابەشکردنی کارگێڕی == # [[ئارێش یوزد]] # [[جێڤانشیر یوزد]] # [[ئەلیزاڤێتپۆل یوزد]] # [[زەنگەزور یوزد]] # [[کازاخ یوزد]] # [[جێبرایل یوزد]] # [[نوخا یوزد]] # [[شووشە یوزد]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Elisabethpol Governorate}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١–١٩١٧)|ئەلیزاڤێتپۆل]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٨]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧]] [[پۆل:ئازەربایجان لە سەدەی ٢٠ەم]] i7wnzyf0ggf4zxrhh3u9te684itbjuj 0 217414 1687005 1405376 2026-10-14T13:39:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بەڕازیل-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687005 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Para_in_Brazil.svg|وێنۆک|شوێنی ویلایەتی پارا لە بەڕازیل]] '''پارا''' ویلایەتی [[بەڕازیل]]ە، دەکەوێتە باکووری بەرازیل و لەلایەن ڕووباری خوارەوەی ئەمازۆنەوە تێدەپەڕێت. ھاوسنوورە لەگەڵ [[ویلایەتی ئاماپا]]، مارانھاو، تۆکانتین، ماتۆ گرۆسۆ، [[ویلایەتی ئەمازۆن|ئەمازۆن]] و [[ڕۆرایما]] لە بەرازیل. لە باکووری ڕۆژاوا سنووری [[گویانا]] و [[سورینام]] ھەیە، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارا زەریای ئەتڵەسی ھەیە. پایتەخت و گەورەترین شاری [[بێلێم]]ە کە دەکەوێتە دەمی ئەمازۆن. ئەم ویلایەتە کە ٤٫١٪ی دانیشتووانی بەڕازیلە، تەنھا ٢٫٢٪ی بەرھەمی ناوخۆیی بەرازیل لە ئەستۆدایە.<ref name="NYT2">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.nytimes.com/2004/08/23/world/serra-pelada-journal-brazilian-miners-wait-for-payday-after-diet-of-bitterness.html?_r=0 | سەردێڕ=Serra Pelada Journal; Brazilian Miners Wait for Payday After Diet of Bitterness |ئیش=The New York Times | ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٠٤| ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٧| نووسەر=By ROHTER, Larry}}</ref> == مێژوو == لە ساڵی ١٥٠٠دا، کەشتیوانی ئیسپانی [[ڤیسێنتی یانێز پینزۆن]] یەکەم ئەورووپی بوو کە بە دەمی [[ڕووباری ئەمازۆن]] کەشتی کرد.<ref name="Bueno1">BUENO, E. ''A viagem do descobrimento: a verdadeira história da expedição de Cabral''. Rio de Janeiro. Objetiva. 1998. p. 132 (in Portuguese)</ref> لە ٢٦ی ئابی ١٥٤٢دا، [[فرانسیسکۆ دی ئۆرێلانا]] ئیسپانی گەیشتە دەمی ڕووباری ئەمازۆن، کە ڕێڕەوی ئاو بوو بە ڕووبار لە کیتۆی ئیکوادۆرەوە.<ref name="Bueno">{{بیرخستنەوەی کتێب| سەردێڕ=Brasil: uma história 2ª edição | بڵاوکەرەوە=Ática | نووسەر=BUENO, E. | ساڵ=٢٠٠٣| زمان=pt}}</ref> لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٦٣٧دا، [[پێدرۆ تێکسیرا]] پورتوگالی بێلێمی بەجێھێشت و چووە کیتۆ: لە کاتی گەشتەکەدا، ھێمایەکی لە یەکگرتنی ڕووباری ناپۆ و ئاگواریکۆ، لە سنووری ئێستای نێوان ئیکوادۆر و پیرۆ، بۆ پورتوگال و دواتر بۆ بەرازیل دانا، بەدەستھێنانی خاوەندارێتی زۆربەی ئەمازۆن، لەوانەش ھەموو خاکی ئێستای پارا.<ref name="Bueno"/> == دیمۆگرافی == [[پەڕگە:Assurini_1634a.JPG|وێنۆک|ھیندییەکانی ئاسۆرینی تا ساڵی ١٩٧١ بە گۆشەگیری دەژیان.]] بەپێی ئامارەکانی [[پەیمانگای جوگرافیا و ئاماری بەڕازیل]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا، ٧٬١٣٦٬٠٠٠ کەس لە ویلایەتەکەدا نیشتەجێ بوون. چڕی دانیشتووان لە ھەر کیلۆمەتر چوارگۆشەیەکدا ٥٫٧ کەس بووە (١٥ میل چوارگۆشە). شارنشینی: ٧٥٫٢٪ (٢٠٠٦)؛ گەشەی دانیشتووان: ٢٫٥٪ (١٩٩١–٢٠٠٠)؛ خانوو: ١٬٧٥٤٬٠٠0 (2006). دوایین سەرژمێری '''PNAD''' (توێژینەوەی نیشتمانی بۆ نموونەی نیشتەجێبوون) ئەم ژمارانەی خوارەوەی ئاشکرا کرد: ٤٬٩٨٨٬٠٠٠ کەسی قاوەیی (فرەڕەگەز) (٦٩٫٩٪)، ١٬٦٤١٬٠٠٠ کەسی سپی پێست (٢٣٫٠٪)، ٤٧٠٬٠٠٠ کەسی ڕەشپێست (٦٫٦٪)، ٣٥٬٠٠٠ کەسی ئاسیایی یان [[ئەمریکی]] (0.5%).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=ftp://ftp.ibge.gov.br/Indicadores_Sociais/Sintese_de_Indicadores_Sociais_2007/Tabelas|سەردێڕ=Síntese de Indicadores Sociais 2007|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]]|شوێن=Pará, Brazil|format=PDF|ژپنک=٩٧٨-٨٥-٢٤٠-٣٩١٩-٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٧|زمان=pt}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Pará}} {{تووڵی دەروازە|بەڕازیل|جوگرافیا}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارا]] fph11iwu4jq5l4c88n4h9mpveewk642 0 217657 1686997 1649506 2026-10-14T13:37:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1686997 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاتەت | ناوی_فەرمی = '''{{lang-fa| پاتخت }}<br>{{lang-en| Patakht }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{ Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.9215|47.3933}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاتەت''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 33.9215|47.3933 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ھلێران|ھلێران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی جەزمان|جەزمان]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری زەردەڵان|زەردەڵان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1585 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاتەت''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری زەردەڵان]]، [[ناوچەی جەزمان]]، [[شارستانی ھلێران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٨)کەس و (١٠)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ھلێران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ehaa3gxacjvptdc3xq3jq4y4o34uocr 0 217926 1687381 1405509 2026-10-15T07:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (چین-کۆلکە) 1687381 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:China_Xinjiang_Kashgar.svg|وێنۆک|پارێزگای کاشگار (سوور) لە شینجیانگ (نارنجی)]] '''پارێزگای کاشگار'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.www.gov.cn/archive/whitepaper/201908/17/content_WS5d57573cc6d0c6695ff7ed6c.html|سەردێڕ=Vocational Education and Training in Xinjiang|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[State Council of the People's Republic of China]] ([[China Daily]])|وتەگێڕانەوە=For some time Xinjiang, especially Kashgar Prefecture, Hotan Prefecture, Aksu Prefecture and Kizilsu Kirgiz Autonomous Prefecture in the south, where religious extremism has had a long and widespread presence, suffered badly from frequent acts of terrorism.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200408002822/http://english.www.gov.cn/archive/whitepaper/201908/17/content_WS5d57573cc6d0c6695ff7ed6c.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZJsrDwAAQBAJ|script-title=zh:建筑抗震设计规范|trans-title=GB50011-2010: Code for Seismic Design of Buildings |زمان=en,zh-hans|نووسەر=[[Ministry of Housing and Urban-Rural Development]]|ڕێکەوت=2010|بڵاوکەرەوە=China Architecture & Building Press|شوێن=[[Beijing]]|via=[[Google Books]]|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=ZJsrDwAAQBAJ&pg=PA٢٠٣&lpg=PA٢٠٣ ٢٠٣]|وتەگێڕانەوە=Kashgar Region}}</ref><ref name="seymour">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/humanrightsdevel0000seym|سەردێڕ=China Rights Annals 1 Human Rights Developments in the People's Republic of China from October 1983 through September 1984|نووسەر=James D. Seymour|بڵاوکەرەوە=[[M. E. Sharpe]]|ڕێکەوت=1985|پەڕە=[https://archive.org/details/humanrightsdevel٠٠٠٠seym/page/٩٠ ٩٠]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٣٢-٣٢٠-٨|via=[[Internet Archive]]|وتەگێڕانەوە=There are 6,180 mosques in Xinjiang's Kashgar Prefecture alone.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kashgar Jinhuyang Cultural and Tourism Festival kicks off|ناونیشان=http://english.ts.cn/NationalUnity/2016-10/21/content_12388508_all.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180808233711/http://english.ts.cn/NationalUnity/2016-10/21/content_12388508_all.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٨|via=[[Internet Archive]]|ئیش=[[Tianshannet]]|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=Citizens visit Jinhuyang National Forest Park at the opening ceremony of the 9th Kashgar Jinhuyang Cultural and Tourism Festival in Zepu county of Kashgar, northwest China's Xinjiang Uyghur Autonomous Region , Oct .18, 2016.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناسراو بە پارێزگای کاشی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://depts.washington.edu/silkroad/texts/hhshu/notes21.html|سەردێڕ = Section 21 – the Kingdom of Shule 疏勒 (Kashgar)}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Spatiotemporal Variation and Hot Spot Detection of Visceral Leishmaniasis Disease in Kashi Prefecture, China|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|authors=Zheng C, Fu J, Li Z, Lin G, Jiang D, Zhou XN|journal = International Journal of Environmental Research and Public Health|بەرگ= ١٥|issue = 12|پەڕەکان= ٢٧٨٤|doi = 10.3390/ijerph15122784|pmid = ٣٠٥٤٤٨١١|pmc = ٦٣١٣٧٠٧|وتەگێڕانەوە=The results indicated that VL continues to be a serious public health problem in Kashi Prefecture, China, particularly in the north-central region of Jiashi County, which is a relatively high-risk area in which hot spots are distributed.|doi-access=free}}</ref> دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شینجیانگ لە چین، دەکەوێتە ناوچەی حەوزی تاریم (بە نزیکەیی لە نیوەی باشووری شینجیانگ). ڕووبەرەکەی ١١٢٬٠٥٧ کیلۆمەتر دووجایە (٤٣٬٢٦٥ میل چوارگۆشە) و ٤٬٤٩٩٬١٥٨ دانیشتووی لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١٥دا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/php/china-xinjiang-admin.php?adm2id=653101 |سەردێڕ=KĀSHÍ SHÌ (County-level City) |ئیش=City Population |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171203224542/http://www.citypopulation.de/php/china-xinjiang-admin.php?adm2id=653101 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە چڕی دانیشتووانەکەی ٣٥٫٥ کەسە لە کیلۆمەتر دووجادا. پایتەختی پارێزگاکە شاری کشگارە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ٥٠٦٦٤٠ کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539450.html |script-title = zh:3-7 各地、州、市、县(市)分民族人口数 |بڵاوکەرەوە = Xinjiang Uygur Autonomous Region Bureau of Statistics |زمان = zh |ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20171011101904/http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539450.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارێزگای کاشگار لە باشووری دوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ ھەرێمی خۆسەری گۆرنۆ-بەداخشانی [[تاجیکستان]]، پارێزگای بەداخشانی [[ئەفغانستان]]، گیلگیت-بالتیستانی [[پاکستان]] و لاداخی [[ھیندستان]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Kashgar Prefecture}} {{تووڵی دەروازە|چین}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کشگار]] kdxdsjv4g94qrtenxnol9ub034zqf49 0 219427 1687203 1525745 2026-10-14T22:38:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بەڕازیل-کۆلکە) 1687203 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Chapada_diamantina.jpg|وێنۆک|پارکە نەتەوەیییەکەی چاپادا دیامانتینا]] '''پارکە نەتەوەیییەکەی چاپادا دیامانتینا''' پارکێکی نیشتمانییە لە ناوچەی [[چاپادا دیامانتینا]] لە ویلایەتی [[باھیا]] لە [[بەڕازیل]]. == شوێن == پارکەکە لە بایۆمی کاتینگادایە، و ڕووبەرەکەی ١٥٢ ھەزار و ١٤٢ ھێکتارە (٣٧٥ ھەزار و ٩٥٠ دۆنم). بە فەرمانی ٩١٫٦٥٥ لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٨٥ دروست کراوە، و لەلایەن دامەزراوەی چیکۆ مێندێس بۆ پاراستنی جۆراوجۆری زیندوو بەڕێوەدەبرێت.{{sfn|Parna da Chapada da Diamantina – Chico Mendes}} ئەم پارکە بەشێک لە شارەوانییەکانی [[پاڵمێیراس، باھیا|پاڵمێیراس]]، [[موکوگێ]]، [[لێنسۆیس]]، [[ئیبیکۆارا]] و [[ئەندارای]] لە ویلایەتی باھیا دەگرێتەوە.{{sfn|Unidade de Conservação … MMA}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Chapada Diamantina}} {{تووڵی دەروازە|بەڕازیل}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:پارکە نەتەوەییەکانی بەڕازیل|چاپادا دیامانتینا]] [[پۆل:ناوچە پارێزراوەکانی باھیا]] rqsc2qiekhdc7ohdrt1ijamqaveu8ec 0 220465 1687330 1664308 2026-10-15T05:48:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687330 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Zootopia+ logo.png|caption=|genre=[[Animated series#Television|ئەنیمەیشن]]<br>[[Anthology series|ئەنتلۆجی]]|creator=|developer=|writer={{plainlist| *ترێنت کۆرەی *جۆسی ترینداد *مایکڵ ھیرار }}|director={{plainlist| *ترێنت کۆرەی *جۆسی ترینداد }}|theme_music_composer={{plainlist| *کورتیس گرین *مایک گیاچنۆ }}|starring=|composer={{plainlist| *کورتیس گرین *مایک گیاچنۆ }}|language=ئینگلیزی|num_seasons=١|num_episodes=٦|list_episodes=|executive_producer={{plainlist| * جێنیفەر لی * جێرید بەش * بایڕۆن ھاورد }}|producer=ناتان کورتیس|cinematography=جۆکاوین بالدوین {{Small|(Layout)}}<br>جینا وار لاوس {{Small|(Lighting)}}|editor=شانۆن ستین<br>جێف دراھیم|runtime=|company=کۆمپانیای ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|distributor=میدیای دیزنی|channel=[[دیزنی+]]|picture_format=|audio_format=|released={{Start date|٢٠٢٢|١١|٩}}|last_aired={{End date|سبەی}}}} '''زووتۆپیا'''+ ({{بە ئینگلیزی|+Zootopia}}) زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی ئەنیمەیشنە کە لەسەر بنەمای زووتۆپیا لەلایەن بایرۆن ھاوارد و ڕیچ مۆر و جارێد بوشەوە دروستکراوە. زنجیرەکە لەلایەن ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی [[واڵت دیزنی]] بەرھەم ھێنراوە و لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ لە [[دیزنی+]] بڵاوکرایەوە. == کورتەیەک == زنجیرەکە ٦ چیرۆکی تێدایە کە لە ھەمان ھێڵی کاتی فیلمە ڕەسەنەکەدا ڕوودەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Porter|یەکەم=Rick|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/moana-tiana-animated-series-set-at-disney|سەردێڕ='Moana,' 'Tiana' Animated Series Set at Disney+|ئیش=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> == بەژداربووان == *بۆنی ھانت وەک بۆنی ھۆپس *دۆن لەیک وەک ستو ھۆپس *جۆن لاڤێل وەک یاکس *لیا لاثام وەک فرو-فرو *میشێل بوتۆ وەک ترو-ترو *کەتی لۆیس وەک مۆلی ھۆپس و برایانکا *کریستاڵ کۆنگ مینکۆف وەک کاریزما *پۆرشا ویلیامز وەک کریستین *مۆریس لامارش وەک کاک بیگ *ئالان تودیک وەک دوک ویزڵتۆن *ئیماری ویلیامز وەک ڕاینو بۆس *نەیت تۆرێنس وەک ئەفسەر کلۆھاوسەر *[[ئیدریس ئێلبا]] وەک سەرۆک بۆگۆ *[[شەکیرا|شاکیرا]] وەک گازێل *شارلۆت نیکداو وەک سام *ڕیمۆند ئێس پێرسی وەک فلاش *کریستن بێڵ وەک پریسیلا *جۆن لاڤێل وەک جیراڵد کوک *بایرۆن ھاوارد وەک باکی *جارێد بوش وەک پرۆنک == بەرھەمھێنان == === ئەنیمەیشن === زنجیرەکە یەکەمجارە کە سۆفتوێر ئەنیمەیشنی پرێستۆی کۆمپانیای [[پیکسار]] بە شێوەیەکی بەرچاو لە پڕۆژەیەک بەبێ پیکساردا بەکاربھێنرێت<ref name="prodnotes2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zootopia+ Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/zootopia_fact_sheet_disney_09b4fc03.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=Disney+|بڵاوکەرەوە=Disney Media & Entertainment Distribution}}</ref>. بەرپرسی کەسایەتی فیلمەکە فرانک ھانەر مۆدێلی کەسایەتییەکانی لە فیلمە ڕەسەنەکە نوێکردەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ سۆفتوێر بگونجێت.<ref name="prodnotes3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zootopia+ Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/zootopia_fact_sheet_disney_09b4fc03.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=Disney+|بڵاوکەرەوە=Disney Media & Entertainment Distribution}}</ref> دیزاینەری بەرھەمھێنان جیم فین لە نزیکەوە لەگەڵ دەرھێنەرانی فۆتۆگرافی خواکین باڵدین و جینا وار لاوس کاریان کردووە بۆ پەرەپێدانی شێوازی بینراو بۆ ھەر ئەڵقەیەک<ref name="prodnotes4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zootopia+ Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/zootopia_fact_sheet_disney_09b4fc03.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=Disney+|بڵاوکەرەوە=Disney Media & Entertainment Distribution}}</ref>. سەرنوسەر شانۆن شتاین لە کاتی پرۆسەی چاپکردندا کار دەکات بۆ یارمەتیدانی دامەزراندنی تۆن و ژانەری جیاوازی ھەر ئەڵقەیەک<ref name="prodnotes5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zootopia+ Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/zootopia_fact_sheet_disney_09b4fc03.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=Disney+|بڵاوکەرەوە=Disney Media & Entertainment Distribution}}</ref>. === موزیک === پێنج لە ئەڵقەکان لەلایەن کورتیس گرین و میک جیاکینۆوە ئاوازی بۆ دانراوە. بەڵام باوکی جیاکینۆ، مایکل جیاکینۆ کە ئاوازی بۆ فیلمی ڕەسەنی زووتۆپیا نووسیوە، مۆسیقای فیلمی "دوک: میوزیکاڵ"ی ئامادە کردووە. گۆرانییەکە کە بۆ ھەمان ئەڵقە نووسراوە، "کاتی گەورە" لەلایەن مایکلەوە ئاوازی بۆ دانراوە و تێکستەکانی لەلایەن کەیت ئەندەرسۆن و ئەلیسا سامسێل (سەرگەرمی بەستووی ئۆلاف، سەنتەری پارک) بووە.<ref name="prodnotes">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zootopia+ Production Notes|ناونیشان=https://lumiere-a.akamaihd.net/v1/documents/zootopia_fact_sheet_disney_09b4fc03.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=Disney+|بڵاوکەرەوە=Disney Media & Entertainment Distribution}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|ئەنیمەیشن}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٢]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکانی دیزنی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر بنەمای فیلمەکانی دیزنی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە وەسفی دەنگییان تێدایە]] [[پۆل:کۆتاییی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] d0r5qqrf1bao29o8u3b8y8liuc6ws99 0 220878 1687186 1367221 2026-10-14T22:35:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687186 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Disney parks, experiences & products logo.svg|وێنۆک]] '''پارک و ئەزموون و بەرھەمەکانی دیزنی''' ({{بە ئینگلیزی|Disney Parks, Experiences and Products}}) (پێشتر بە ھاوینەھەوار و پارەکەکانی واڵت دیزنی ناسرابوو)، بەشێکە لە [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Detail by Entity Name|ناونیشان=https://search.sunbiz.org/Inquiry/CorporationSearch/SearchResultDetail?inquirytype=EntityName&directionType=ForwardList&searchNameOrder=WALTDISNEYPARKSRESORTSWORLDWID%20F090000012040&aggregateId=forp-f09000001204-dfbb7cc6-7dee-4d8b-bbef-3244c551d808&searchTerm=Walt%20Disney%20Parks%20and%20Resorts%20Worldwide&listNameOrder=WALTDISNEYPARKSRESORTSWORLDWID%20F090000012040|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=search.sunbiz.org}}</ref> باشترین ناسراو کاتێک، دیزنی ٥٠٪ی خۆیان لە دیزنیلەند و واڵت جیھانی دیزنی فرۆشت، بەرھەمە بەکاربەرەکانی دیزنی دەستیکرد بە مۆڵەتدان بە کەسایەتییەکانی دیزنی وەک میکی ماوس، دۆناڵد داک، گوفی، پلۆتۆ، وینی پوو، تایگەر، سپی بەفر، سەندرێلا، شێریف ودی، باز لایت ئیر، دارس ڤەیدەر، بێتگام، [[سپایدەرمان]]، [[باتمان]] و [[سووپەرمان]] بۆ بەکارھێنان لە پارکەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Whitten|یەکەم=Sarah|سەردێڕ=What you need to know about Bob Chapek, Disney's 7th CEO|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2020/02/25/who-is-bob-chapek-the-new-ceo-of-disney.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=CNBC|زمان=en}}</ref> دوایین سەرۆکی کۆمپانیای واڵت دیزنی پارک و ھاوینەھەوارەکان بۆب چاپێک بوو کە پێشتر سەرۆکی کۆمپانیای دیزنی کۆنسومەر پرۆدەکتس بووە. کە لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠ پلەی بەرزکرایەوە بۆ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای واڵت دیزنی. لە ١٨ی ئایاری ٢٠٢٠، جۆش دی ئامارۆ وەک سەرۆکی بەشەکە دەستنیشانکرا، لە شوێنی چاپێک. لە ساڵی ٢٠١٨دا، پارکە گەشتیارییەکانی کۆمپانیاکە میوانداری زیاتر لە ١٥٧٫٣ ملیۆن میوانیان کردبوو، ئەمەش وای کردووە پارکەکانی دیزنی ببێتە زۆرترین سەردانیکردنی کۆمپانیای پارکە گەشتیارییەکانی جیھان لە سەرانسەری جیھاندا، لەگەڵ کۆمپانیای مێرلین ئینتەرتەینمەنت کە بنکەکەی لە بەریتانیادایە بە ٦٧ ملیۆن میوان پلەی دووەمی بەدەستھێناوە. == بەشەکان == * ھاوینەھەواری دیزنیلەند * [[جیھانی واڵت دیزنی]] * ھاوینەھەواری تۆکیۆ دیزنی * دیزنیلەند پاریس * ھاوینەھەواری ھۆنگ کۆنگ دیزنیلەند * ھاوینەھەواری شەنگەھای دیزنی == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دیزنی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|کۆمپانیا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Disney Experiences}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:بەشەکانی کۆمپانیای واڵت دیزنی]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی سەر بە کۆمپانیای دیزنین]] 30wscdjdfonoy47iprbqnyad4ysjn4u 0 222029 1687104 1660968 2026-10-14T19:33:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687104 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Logo of the Victory Party (Turkey).png|وێنۆک|100px]] '''پارتی سەرکەوتن''' ({{بە تورکی|Zafer Partisi}}) پارتیێکی سیاسیی ڕاستڕەوییە بۆ ڕاستڕەوی دوور، [[ناسیۆنالیزم|نەتەوەیی،]] دژە کۆچبەران و کیمالیستی کە لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢١ دامەزراوە لەژێر سەرکردایەتی [[ئوومیت ئۆزداغ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey Signals Possible Rapprochement With Syria|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/turkey-signals-possible-rapprochement-with-syria-/6763615.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=VOA|زمان=en|وتەگێڕانەوە=On the other hand, the '''far-right''' Victory Party calls for forced deportations of Syrian refugees, blaming them for the rising food prices.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Osterlund|یەکەم=Paul Benjamin|سەردێڕ=Killing of refugee highlights struggle facing Syrians in Turkey|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2022/10/5/killing-of-refugee-highlights-struggle-facing-syrians-in-turkey|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OZERKAN|یەکەم=Fulya|سەردێڕ=Syrian Refugees In Turkey Left In Limbo|ناونیشان=https://www.barrons.com/news/syrian-refugees-in-turkey-left-in-limbo-01653371106|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.barrons.com|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ekovitrin|سەردێڕ=Ümit Özdağ'ın yeni partisi Zafer Partisi'nin GİK ve MDK üyeleri kimler?|ناونیشان=https://www.ekovitrin.com/politika/umit-ozdag-in-yeni-partisi-zafer-partisi-nin-gik-ve-mdk-h309649.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=ekovitrin.com/|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921013910/https://www.ekovitrin.com/politika/umit-ozdag-in-yeni-partisi-zafer-partisi-nin-gik-ve-mdk-h309649.html|url-status=dead}}</ref> لە ئەنجومەنی نیشتیمانی گەورەدا نوێنەرایەتی دەکرێت لەلایەن یەک پەرلەمانتارەوە، ئۆزداغ خۆی.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ZP is now in The Parliament!|ناونیشان=https://www.habererk.com/gundem/zafer-partisi-tbmmde-h150819.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ئیش=Habererk|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920212921/https://www.habererk.com/gundem/zafer-partisi-tbmmde-h150819.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Umit Ozdag, submitted the document of the founding of the Victory Party|ناونیشان=https://www.sozcu.com.tr/2021/gundem/umit-ozdag-zafer-partisinin-kurulus-belgesini-teslim-aldi-6615195/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=Sözcü|زمان=tr}}</ref>پارتی سەرکەوتن بەردەوامە لە ''بزووتنەوەی ئاییڵدیز'' کە لەلایەن ئوومیت ئۆزداغەوە دەستی پێکرد، کە بوو بە بزووتنەوەێکی گەنجان دوای دامەزراندنی پارتیەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ayyıldız Hareketi lideri Ümit Özdağ, yeni partinin kurucu üyelerini tanıttı|ناونیشان=https://www.haber3.com/guncel/politika/ayyildiz-hareketi-lideri-umit-ozdag-yeni-partinin-kurucu-uyelerini-tanitti-haberi-6025275|بڵاوکەرەوە=haber3.com}}</ref> داواکاری دامەزراندنی پارتەکە لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢١ پێشکەش بە وەزارەتی ناوخۆ کرا و پاشان پارتەکە بە فەرمی دامەزرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:سیاسەتی تورکیا]] [[پۆل:توورانیزم]] fvjgxcumopxlh47zy65gp55u6m1yk5t 0 226668 1687059 1525643 2026-10-14T16:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687059 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Logo of Iran novin party.svg|وێنۆک]] '''پارتی ئێرانی نوێ''' ({{بە فارسی|حزب ایران نوین}}) یەکێک لە دوو حیزبە حکومییەکەی سەردەمی شانشینی پەھلەوی بوو. ئەم حیزبە لە ساڵی ١٩٦٣ی کۆچی. لەلایەن حەسەن عەلی مەنسوور و ھاوڕێکانی لە ئێران دامەزرا. ئەم حیزبە لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦٣ی کۆچی ناوی [[کانوون مترقی|ناوەندی پێشکەوتنخوازی]] گۆڕی. ھاتە بوون. پارتی ئێرانی نوێ گەورەترین و بەردەوامترین [[حزب دولتی|حیزبی حکومی بوو]] لە [[پەھلەوی ئێران|سەردەمی پەھلەویدا]]، کە ھەمیشە زۆرینەی بەدەستەوە بوو تا دامەزراندنی سیستەمی تاک حزبی، و زیاتر لە دە ساڵ لە فەزای چۆڵ و چالاکی حیزبیدا بەردەوام بوو. یەکەمین سکرتێری گشتی ئەم حیزبە حەسەن عەلی مەنسوور بوو کە لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٦٣ی کۆچی بوو بە سەرۆک وەزیران، بە کوشتنی مەنسوور، جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی نەڤینی ئێران، [[ئەمیرعەباس ھوەیدا]] بوو بە سەرۆک وەزیران و ئەمینداری گشتی ئەو حیزبە. حیزبی ئێرانی نوێ لە ھەڵبژاردنەکانی خولی ٢٢ و ٢٣ی ئەنجومەنی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٦٧ی کۆچی و ساڵی ١٩٧١ی کۆچی زۆرینەی پەرلەمانی ھەبوو و لە ساڵی ١٩٧٤ گەورەترین و جەماوەریترین حزب بوو کە تێکەڵ بە پارتی ڕەستاخیز بوو. چالاکیی حیزبی ئێرانی نوێ زۆر فراوان بوو و جگە لە کۆمیتەی ناوەندی چەندین کۆمیتەی لەخۆگرتبوو. ئەو لیژنانە بریتی بوون لە: دەستەی کارگێڕی و مەکتەبی سیاسی، ڕێکخراوی لاوان، ژنان، جووتیاران، کرێکاران، بازرگانان، سەندیکای کرێکاران، سەندیکای کرێکاران و ڕێکخراوەکانی تری سەر بە خۆیان. ھەروەھا ئەو حیزبە لە ھەموو وڵاتدا بڵاوکراوەی بڵاودەکردەوە و ڕۆژنامەی نێدایا ئێرانیش وەک ئۆرگانی نوێی ئەو حیزبە ھەژمار دەکرا. بۆ ڕاھێنانی ستافەکەی، پارتی ئێرانی نوێ قوتابخانەیەکی ئامادەیی زانستە سیاسییەکان و کاروباری حزبی دامەزراند، کە دوای یەکگرتنی لەگەڵ پارتی ڕەستاخیز، بوو بە بەشێک لەو حیزبە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئێران|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Iran Novin Party}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی ئێران]] [[پۆل:حیزبە سیاسییە ئیسلامییەکان]] jxes2t0gq2h7yf2knyvbygx0zykb7by 0 227399 1687121 1550617 2026-10-14T19:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687121 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{infobox political party | colorcode = {{party color|Communist Party of Czechoslovakia}} | name = پارتی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکیا | native_name = Komunistická strana Československa | logo = [[پەڕگە:Emblem of the Communist Party of Czechoslovakia.svg|140px]] | general_secretary = ڤاسلاڤ شتورچ (یەکەم){{ھن}}لادیسلاڤ ئادەمێچ (دوایین) | foundation = {{start date|1921|5|16|df=y}} | dissolved = ٢٣ نیسان ١٩٩٢ | successor = *[[حیزبی کۆمۆنیستی بۆھێمی و مۆراویا]] ([[کۆماری چێک]]) * پارتی چەپی دێموکرات ([[سلۆڤاکیا]]) | headquarters = لیژنەی ناوەندی، [[پراگ]]، چیکۆسلۆڤاکیا | newspaper = ''[[Rudé právo]]''{{ھن}}''پراڤدا''{{ھن}}''[[Munkás]]'' | youth_wing = [[کۆمەڵەی گەنجی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکیا]] (١٩٢١–١٩٣٦),{{ھن}}یەکێتی لاوانی چیکۆسلۆڤاکیا (١٩٤٩–١٩٦٨),{{ھن}}یەکێتی لاوانی سۆسیالیستی (١٩٧٠–١٩٨٩) | wing1_title = باڵی نیمچە سەربازی | split = پارتی سۆسیال دیموکراتی چیک | wing1 = میلیشیاکانی گەل | ideology = [[کۆمۆنیزم]]{{ھن}}[[مارکسیزم-لینینیزم]]{{ھن}}[[ستالینیزم]] (تا ١٩٥٦){{ھن}}[[سۆسیالیزم بە ڕوخسارێکی مرۆیی]] (١٩٦٨){{ھن}}[[Husakism]] (دوای ١٩٦٩) | position = چەپی دوور | international = [[Comintern]] (١٩٢١–١٩٤٣){{ھن}}[[Cominform]] (١٩٤٧–١٩٥٦) | national = بەرەی نیشتمانی (١٩٤٣ –١٩٩٠) | colours = [[سوور]] | flag = [[پەڕگە:Flag of the KSC.svg|border|200px]] | country = چێکۆسلۆڤاکیا }} '''پارتی کۆمۆنیستی چێکۆسلۆڤاکیا''' (بە زمانی چیک و سلۆڤاکی: Komunistická strana Československa, KSČ) پارتێکی سیاسی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیست]]ی و مارکسیستی-لینینی بوو لە [[چێکۆسلۆڤاکیا]] کە لە نێوان ساڵانی ١٩٢١ بۆ ١٩٩٢ بوونی ھەبووە. ئەم پارتە ئەندامی کۆمینتەرن بوو. {{پۆلی کۆمنز|Communist Party of Czechoslovakia}} {{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|مێژوو|شەڕی سارد|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی سیستەمە تاک حیزبییەکان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٢١]] cg2e6wfc41vs9iyhg1rghmo1ne1w8k6 0 228388 1687255 1611862 2026-10-15T01:37:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687255 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Alahsa_map_me.png|220x440px|وێنۆک|شوێنی ئەحسا (الاحساء) لە ڕۆژھەڵاتی سعوودییە]] '''ئەحسا''' (بە وتەی ناوخۆیی: '''الحسا''' )؛ پارێزگایەکی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودییە]] و دەکەوێتە پارێزگای ڕۆژھەڵات و ٣٢٨ کم لە پایتەختی [[ڕیاز|ڕیازەوە]] دوورە. ڕووبەرەکەی ٣٧٩ ھەزار کیلۆمەتری چوارگۆشەیە، کە یەکسانە بە ٢٠٪ی [[عەرەبستانی سعوودی|خاکی شانشینی سعودیە]], بیابانی ڕووبعی خاڵی نزیکەی سێ بە چواری پارێزگاکە دەگرێتەوە، لەکاتێکدا شوێنە پڕ دانیشتوانەکە و چالاکەکان ١٨٪ی پارێزگاکە پێکدەھێنێت لە کۆی ڕووبەر، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نبذة عن الأحساء {{!}} صحيفة الأحساء نيوز|ناونیشان=https://www.hasanews.com/%D9%86%D8%A8%D8%B0%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A1|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170512193944/http://www.hasanews.com/%D9%86%D8%A8%D8%B0%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و لە دوو شاری ھوفوف و ئەلمووبەررەز نوێنەرایەتی دەکرێت، کە لە دە گەورەترین شارن لە شانشینەکە جگە لە چوار شاری گەورە و ٢٢ گوند. بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٧، ئەحسا لە ڕووی ژمارەی دانیشتوانەوە لە پێشەنگی پارێزگاکانی پارێزگای ڕۆژھەڵاتدایە و نزیکەی یەک میلیۆن و ٤١ ھەزار کەسی تێدایە. ئەحسا نموونەی دیمەنێکی کولتووری نوێبووەوە بە درێژایی مێژوویەک کە زیاتر لە ٦٠٠٠ ساڵ دەخایەنێت، بەھۆی زۆری ئاوەکەی و بەپیتی زەویەکانیەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="اليونسكو": واحة الأحساء مثال استثنائي لتفاعل البشر والبيئ|ناونیشان=https://sabq.org/2T4sJK|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190330205346/https://sabq.org/2T4sJK|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}اطلع عليه بتاريخ 10 أبريل 2019</ref> و کۆنترین دانیشتووانی ئەو کەنعانانەن کە لە ٣٠٠٠ ساڵ پێش زایینەوە لە ناوچەکە نیشتەجێ کردووە، و نەوەکانیان و زەبەلاحە فینقییەکان کە بەناوبانگ بوون بە ئاودێری و کشتوکاڵ، کە ھاوتایە لەگەڵ بارودۆخی ھەرێمەکە. <ref name="hasatourism.sa">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=تاريخ المنطقة|ناونیشان=http://www.hasatourism.sa/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200523133108/http://www.hasatourism.sa//|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کلدانەکان لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین بەدوایاندا کاتێک لە ساڵی ٦٩٤ [[پێش زایین]] لە خاکی [[بابل]] ھەڵھاتن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=الأحساء.. موطن حضارات تعود للألف الخامس قبل الميلاد|ناونیشان=http://www.alhayat.com/article/4590927/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9/%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%84%D9%84%D8%A3%D9%84%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%85%D8%B3-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%84%D8%A7%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404155441/http://www.alhayat.com/article/4590927/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9/%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%84%D9%84%D8%A3%D9%84%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%85%D8%B3-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%84%D8%A7%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و شاری جەرھائ - جەرعائ یان دامەزراند، کە ھەجەر لەوێ لەسەر وێرانەکانی دامەزرا و پاشان ئەحسای ئەمڕۆ کە کۆمەڵێک شوێنی شوێنەواری لەخۆدەگرێت، و کۆمەڵێک شاری لەناوچوو وەک واست، نازرە، جواسی. <ref name="مولد تلقائيا22">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاريخ المنطقة|ناونیشان=http://hasatourism.sa/ar-sa/About/History/pages/history.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181006012257/http://hasatourism.sa/ar-sa/About/History/Pages/history.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}اطلع عليه بتاريخ 10 يناير 2019</ref> <ref name=":23">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الأحساء واحة النخيل والطاقة|ناونیشان=http://www.alriyadh.com/1142094|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190327161244/http://www.alriyadh.com/1142094|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە پارێزگای ئەحسا گەورەترین کێڵگەی نەوت ھەیە لە جیھاندا کە پانییەکەی ٢٨٠ لە ٣٠ کم، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی شاری ھوفوف و مێرگی ئەحسا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الأحساء أضخم محاضن النفط في العالم {{!}} صحيفة الأحساء نيوز|ناونیشان=https://www.hasanews.com/6256142.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404195811/https://www.hasanews.com/6256142.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کێڵگەی [[نەوت]] زیاتر لە پێنج میلیۆن بەرمیل (٨٠٠ ھەزار مەتر سێجا) نەوت لە ڕۆژێکدا، کە دەکاتە ٦.٢٥٪ی بەرھەمی جیھانی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=حقل الغوار|ناونیشان=https://www.alyaum.com/articles/875847/الاقتصاد-اليوم/حقل-الغوار|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> بەھۆی ئەمەوە قەبارەی بەشدارییەکانی ئەحسا لە بەرھەمی ناوخۆیی شانشین بە نزیکەی ٣٧٨ ملیار [[ڕیال]] مەزەندە دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الوطن أون لاين ::: 378 مليارا مساهمة الأحساء في الناتج المحلي|ناونیشان=https://www.alwatan.com.sa/article/297889|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=4.1 مليون نسمة سكان المنطقة الشرقية|ناونیشان=https://www.alyaum.com/articles/6040723/الاقتصاد-اليوم/41-مليون-نسمة-سكان-المنطقة-الشرقية|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Ahsa Governorate}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} 0yko3es675049udib7l5dbsknwhwjqq 0 229760 1687442 1577970 2026-10-15T10:36:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1687442 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پازڵ''' یان '''گرووپی پازڵ'''، ناسراو بە '''پازڵ باند''' گرووپێکی موزیکی [[ڕیتم و بلووز|ڕیتم و بلووزی]] ئێرانییە، کە سەرەتا ئەندامەکانی عەلی ڕەھبەری، ئارین بەھاری و مێھران عەباسی بوون. دوای ئەوەی مێھران عەباسی ئەم گرووپە بەجێھێشت. ئەم گرووپە لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠١١ دەستی بە چالاکییەکانی کردووە. پازڵ باند یەکەم ئەلبوومی خۆیان لە ساڵی ٢٠١٦ بڵاوکردەوە و توانیان لە ھاوینی ٢٠١٧ کۆنسێرتێک پێشکەش بکەن، بەزۆری بە دروستکردنی ھەندێک کاریگەری شانۆیی تایبەت دەچنە سەر شانۆی کۆنسێرتەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=mizanonline.ir|ڕێکەوت=۱۲ی ۰۴ی ۱۳۹۷|سەردێڕ=گروه پازل بند روی صحنه می‌رود/ دیدار با مخاطبان در ساری|ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/433070|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=fa|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.mizanonline.ir/fa/news/433070 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=«پازل بند» در ملایر می‌خواند|ناونیشان=https://www.jamaran.news/بخش-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-222/1219286-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=پایگاه خبری جماران|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=استقبال و غافلگیری در نخستین کنسرت «پازل بند» در تهران|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/5918612/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%BA%D8%A7%D9%81%D9%84%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190601184614/https://www.yjc.ir/fa/news/5918612/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%BA%D8%A7%D9%81%D9%84%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دیدار گروه "پازل بند" با هواداران اهوازی خود|ناونیشان=https://www.afkarnews.com/بخش-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-7/758481-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=پايگاه خبری افکارنيوز|زمان=fa}}</ref><ref>https://musiceiranian.ir/129201-puzelband-2.html{{بەستەری مردوو|url=https://musiceiranian.ir/129201-puzelband-2.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|موزیک}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئێران-کۆلکە}} ccpxsh3609ukag7j9ty74a09s5d3nq7 0 230741 1687128 1397005 2026-10-14T19:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687128 wikitext text/x-wiki {{حیزب |ناوی حیزب = پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان{{ھن}}Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Partî) |ئاڵا = پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی).png |ئەندازەی ئاڵا = |دەربارەی ئاڵا = |سەرکردە = توولای ھاتموغووللاری{{ھن}}توونجەر باکیرھان<ref name="فرات ٢">[https://firatnews.com/guncel/hedep-in-esbaskanlari-ve-yonetimi-belirlendi-189298 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ھاوسەرۆکەکان و بەڕێوەبەرانی ھەدەپ دیاری کران'' (بە تورکی)، نووسراو لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> |دامەزران = ٢٥ی تشرینی دووەمی ۲۰۱۲ |تێکچوون = |پێگەی سەرەکی = [[ئەنقەرە]]، بولواری ئاتاتورک، ناوەندی بازرگانیی عالەمدار، ژمارەی ۸۸/۱٦ نھۆمی ۸ قیزیل‌ئای |ھەواڵنامە = |لقی لاوان = |ئامانج = |ناوچەی چالاکییەکان = |ئایدۆلۆجیا = [[سیاسەتی کەسک]]{{ھن}}[[دژەسەرمایەداری]]{{ھن}}[[بەجیھانیکردنی ئەڵتەرناتیڤ]]{{ھن}}[[دیموکراسیی ڕاستەخۆ]]{{ھن}}[[جیھانگەرایی]] |کردەوە سەرەکییەکان = |بار = |پەیوەندی نێودەوڵەتی = [[حیزبی کەسکی ئەورووپا]] |دروشم = |رەنگی فەرمی = {{colorbox|#33BF00|border=darkgray}} [[سەوز|کەسک]] {{colorbox|#85428f|border=darkgray}} [[وەنەوشەیی|وەنەوش]] {{colorbox|#f6ae04|border=darkgray}} [[زەرد]] |ماڵپەڕ = https://yesilsolparti.org }} '''پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان''' یان بەکورتی '''دەم پارتی''' (بە تورکی: Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Partî)، بە کوردی: Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan) کە پێشتر بە ناوی '''پارتی چەپی کەسک''' دەناسرا، حیزبێکی سیاسیی [[لیبرتەریەنیزمی چەپ|لیبرتەریەنی چەپ]] و [[سیاسەتی کەسک|کەسک]] لە [[تورکیا]]وەیە. ئەم حیزبە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ۲۰۱۲ بە ناوی '''حیزبی کەسکەکان و داھاتووی چەپ''' (بە تورکی: Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi) بە تێکەڵبوونی '''حیزبی کەسکەکان''' و '''حیزبی یەکسانی و دیموکراسی''' دامەزرا، بەڵام لە نیسانی ٢٠١٦ ناوی خۆی بە '''پارتی چەپی کەسک''' یان '''پارتی چەپی سەوز''' (بە تورکی: Yeşil Sol Parti، بە کوردی: Partiya Çep a Kesk)، یان بەکورتی یە.سە.پە (بە زمانی تورکی: YSP) گۆڕاندەوە. دواتریش لە چوارەمین کۆنگرەی گشتیی لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣دا ناوی خۆی گۆڕاند بە پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان و کورتەناوی بە '''ھەدەپ''' دیاریکرا.<ref name="فرات ۱">[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/kngry-party-chpy-swz-dsty-pkrd-nawy-nwy-bww-hdp-45353 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کۆنگرەی پارتی چەپی سەوز دەستی پێکرد: ناوی نوێی بووە ھەدەپ'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="فرات ٢">[https://firatnews.com/guncel/hedep-in-esbaskanlari-ve-yonetimi-belirlendi-189298 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ھاوسەرۆکەکان و بەڕێوەبەرانی ھەدەپ دیاری کران'' (بە تورکی)، نووسراو لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> بەڵام دەسەڵاتی دادوەریی تورکیا بەھۆی لێکچوونی ئەو کورتەناوە بە کورتە ناوی [[پارتی دیموکراسیی گەل|ھادەپ]]، ڕەتی کردەوە، بۆیە کورتەناوێکی دیکەیان بۆ ھەڵبژارد و لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ ڕایانگەیاند کە کورتەناوی نوێی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان، «دەم پارتی»یە.<ref name="فرات ٣">[https://anfkirmancki.com/aktuel/nameye-hedepi-yo-kilm-bi-dem-parti-36916 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ناوی ھەدەپ کرا بە «دەم پارتی»'' (بە زازاکی)، نووسراو لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="فرات ٤">[https://anfkurdi.com/rojane/aysegul-dogan-kurtenave-partiya-me-dem-parti-ye-176864 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''عایشەگوڵ دۆغان: کورتەناوی پارتی ئێمە «دەم پارتی»یە'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> لە ئەندامە ناسراوەکانی حیزبەکە دەتوانرێت ئاماژە بە مورات بەلگە، نووسەری سیاسیی چەپگڕ و قونچکنووسی ڕۆژنامەی «[[تەرەف (بەشکۆ)|تەرەف]]»، [[قوتلۆق ئاتامان]]، دەرھێنەری فیلم و ھونەرمەند، و [[ئوفوق ئووراس]]، جێگری پێشووی ئەستەمبوڵ و سەرۆکی [[حیزبی چەپ (تورکیا)|حیزبی ئازادی و یەکێتی]] (ÖDP) بکرێت. == دیرۆک == ئەم حیزبە یەکێک لە ئەندامانی [[کۆنگرەی دیموکراتی گەلان]]ە (HDK) کە دەستپێشخەرییەکی سیاسییە کە لە دامەزراندنی [[پارتی دیموکراتی گەلان]] (HDP) لە ساڵی ۲۰۱۲ ڕۆڵی ھەبووە. ئەیلەم توونجائەلی و ناجی سۆنمەز ھاوسەرۆکەکانی ئەو کاتی حیزبەکە لە شوباتی ۲۰۱۸ بۆ ماوەیەک دەستبەسەر کراون، بەڵام بە دەربڕینی حوکمی قەدەغەبوونی سەفەر بە دەرەوەی وڵات و مانەوە لەژێری چاودێریی پۆلیس ئازاد کراون. تاوانی ئەوان چالاکی لە میدیای کۆمەڵایەتی و ھەروەھا کتێبەکانێک بوو کە لە لەلایان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://europeangreens.eu/news/stop-leaders-turkish-green-party-being-jailed-under-false-charges|سەردێڕ=Stop the leaders of the Turkish Green Party from being jailed under false charges|وێبگە=European Greens|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230523070020/https://europeangreens.eu/news/stop-leaders-turkish-green-party-being-jailed-under-false-charges|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ھەڵویستەکان == پارتی چەپی کەسک بە شێوەیەکی فەرمی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]]ی بە فەرمی ناسیوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://armenpress.am/eng/news/783523/turkey%E2%80%99s-green-party-recognizes-armenian-genocide.html |سەردێڕ = Turkey's Green Party recognizes Armenian Genocide &#124; ARMENPRESS Armenian News Agency |بڵاوکەرەوە = Armenpress.am |ڕێکەوتی سەردان = ٢٣ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> == سەرۆکەکان == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! # ! ناو ! دەستپێکردنی ئەرک ! کۆتاییی ئەرک |- | ١ || سەڤیل تووران - عارف عەلی جانگی || ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ ||٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ |- | ٢ || سەڤیل تووران - ناجی سۆنمەز || ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ || ٢ی نیسانی ٢٠١٦ |- | ٣ || ئەیلەم توونجائەلی - ناجی سۆنمەز || ٢ی نیسانی ٢٠١٦ || ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |- | ٤ || ئەیلەم توونجائەلی - سینان تووتال || ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ || ٢٢-٢٣ی ئایاری ٢٠٢١ |- | ٥ || عایشە ئەردەم - [[ئیبراھیم ئاکین]]|| ٢٢-٢٣ی ئایاری ٢٠٢١ || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |- | ٦ || [[چیغدەم کیلیچگون ئوچار]] - ئیبراھیم ئاکین || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |- | ٧ |[[توولای ھاتموغووللاری]] - [[توونجەر باکیرھان]] | ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Green Left Party}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٢ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠١٢]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی کوردستان]] 85tqdjlubaq9u0fkj7p7g0jyqtrk8dq 14 231369 1687407 1116026 2026-10-15T09:11:01Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687407 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Films of Korea}} [[پۆل:فیلمەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:سینەمای کۆریا]] fkftvwqixvrhuwo4pyoukc14xirsqnp 0 234325 1687008 1525611 2026-10-14T13:39:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687008 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە =Paradoxfilm.jpg }} '''پارادۆکس''' ({{بە ئینگلیزی|Paradox}}) فیلمێکی [[نیۆ نوار]]ی ئەکشنی چینی ساڵی ٢٠١٧یە، لەلایەن ئیڵسەن سەپ و سۆی چیانگ بە ھاوبەشی بەرھەم ھێنراوە. پۆلیسی لێکۆڵەری (ھۆنگ کۆنگ) (لیی چەنگ چی) بۆی دەردەکەوێ کە کچە ١٦ ساڵانەکەی (وینگ چی) دیار نەماوە کاتێک لە (تایلاند) بووە. لێکۆڵەر گەشت دەکا بۆ (تایلاند) و یەکدەگرێ لەگەڵ ئەفسەری چینی (سویی کیت) و ھاوبەشەکەی (تاک)، لەوێ ڕووبەڕووی تاوانباری ئەمریکی (ساشا) دەبنەوە کە خەریکی قاچاغچێتی ئەلقەیە لە بەشێکی بازاڕی ڕەش. ئەو زنجیرە تاوانانە وای کرد کە (چەنگ چی) نەک تەنھا چارەنووسی کچەکەی بزانێ، بەڵکو بەسەر ئەو کەسانەشدا زاڵ ببێ بۆ وەستاندنی ئەو قاچاغچێتییە. == ڕۆڵەکان == * لویس کوو وەک لی چۆنگ-چی * گۆردۆن لام وەک چێنگ ھۆن-ساو * وو یو وەک چوی کیت * کریس کۆلینز وەک ساچا * [[تۆنی جا]] وەک تاک * میشێل سارام وەک لی چۆنگ-چی == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|پۆلیس|شەڕ|فیلم|تەلەڤیزیۆن|چین|ئاسیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بانکۆک داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ھۆنگ کۆنگ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بانگکۆک وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ھۆنگ کۆنگ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی ھۆنگ کۆنگ]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کچ]] 8gm2rfxf4q11zba54roqss3lokt3k7i 0 234390 1687439 1547229 2026-10-15T10:35:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687439 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Jugoslawien50Para1965.jpg|وێنۆک|200x200پیکسڵ| پەنجا پارە ساڵی ١٩٦٥]] '''پارە'''، پارەی عوسمانی، (لە [[زمانی فارسی|فارسی]] {{Lang|fa|پارھ}} , ''pâre'', پارچە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Para - Define Para at Dictionary.com|ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/para|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Dictionary.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=para nedir, ne demek, para anlamı - Sesli Sözlük|ناونیشان=http://www.seslisozluk.com/?word=para|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Sesli Sözlük}}</ref> دراوێکی پێشووی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی]] و [[تورکیا]] و [[میسر]] و [[مۆنتینیگرۆ]] و [[سڕبیا]] و [[ئالبانیا|ئەلبانیا]] و [[یووگۆسلاڤیا]] بووە. لە ساڵی ١٥٢٤دا یاسانامەی عوسمانی ئاماژەی بە دراوی ئاسنیی میسڕی مەملوکەکان کردووە و بە «پارە» ناوی بردووە و بەھاکەی بەرامبەر {{Frac|2|1|2}} درھەم بوو. لە ساڵی ١٦٤٠ەوە بەھای پارە بە بەراورد بە ئاقچەی عوسمانی جێگیر کرا، ٣ پارە بە ١ «[[ئاقچە (دراو)|ئاقچە]]». لە سەدەی ١٦ و ١٧دا لە زۆر شوێنی ئیمپراتۆرییەتەکەدا، لە [[ئاسیا]] و [[باکووری ئەفریقا]]، «پارە» لێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pamuk|یەکەم=Şevket|سەردێڕ=A monetary history of the Ottoman Empire|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٠-٥١١-٠٠٨٥٠-٣|شوێن=New York|پەڕەکان=٩٥-١٠١, and map at ٩١|oclc=٥٢٥٥٨٥٦٥}}</ref> لە ساڵی ١٦٨٨دا «قڕوشی» عوسمانی ھاتە ئاراوە، کە یەکسان بوو بە ٤٠ «پارە». لە ساڵی ١٨٤٤دا، ھەر «قڕوشێک»، لە بەرامبەردا،{{Frac|1|100}} لیرەی عوسمانی نوێ ناسێندرا. لە سڕبیا، پارە {{Lang|sr|para}} لە [[سەدەی ١٩|سەدەی نۆزدەھەم]]ەوە وردەی دینار بووە. لە [[مۆنتینیگرۆ]] یەک پەرپەر بەسەر ١٠٠ پارە دابەشکرابوو لە نێوان ساڵانی ١٩٠٦ و ١٩١٨. لە ئەلبانیا، پارە پێش ھێنانەکایەی لێک لە ساڵی ١٩٢٦ وەک دراوێک بەکاردەھێنرا. بە [[زمانی ئالبانی|زمانی ئەلبانی]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] و [[زمانی بولگاری|بولگاری]] و [[زمانی مەقەدۆنی|مەقدۆنی]] و [[مەندایی]] و [[زمانی ڕۆمانی|ڕۆمانی]] و [[زمانی سربی|سڕبی]] و [[زمانی کرواتی|کرواتی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]]، ''پارا''، ''پاری''، ''پارێ''، ''پارالێ''، ''پارای''، ''پاراجا'' یان ''{{Lang|tr|paralar}}'' واتایەکی گشتییە بۆ [[پارە|پوول و دراو]]. لە کوردیا ڕەگی وشەی پارە بۆ پار (بەش) و پاروو و پارچە و پەرت دەگەڕێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} oml9ev9qnkpqqbe5k8ss4q9nco0mmeq 0 235680 1687437 1405525 2026-10-15T10:35:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687437 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزەر''' ({{بە ئینگلیزی|Lawyer}}) بریتییە لە کەسێکی پیشەیی کە ئامۆژگاری [[یاسا]]یی و نوێنەرایەتی پێشکەش بە تاک و بازرگانی و ڕێکخراوەکان دەکات. ڕۆڵی سەرەکی ئەوان بەرگریکردنە لەو کەس و لایەنانەی کە بەھۆی شکاندنی یاسا تۆمەتبار کراون یان سکاڵایان لەسەر تۆمار دەکرێت؛ بەڵام بەرپرسیارێتییەکانیان دەتوانێت بریتی بێت لە داڕشتن و پێداچوونەوە بە بەڵگەنامە یاسایییەکان، دانوستاندن لەسەر گرێبەستەکان و پێشکەشکردنی ڕێنمایی یاسایی گشتی بۆ موکلەکان. == پیشە و کۆمەڵگا == ئەو [[خوێندن]]ەی پێویستە بۆ بوون بە پارێزەر بەرفراوانە. بە شێوەیەکی گشتی پێویستە بڕوانامەی بەکالۆریۆس ھەبێت بۆ ئەوەی لە قوتابخانەی یاسا وەربگیرێت، کە سێ ساڵی خوێندنی زیادەیە. دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، دەرچووان دەبێت لە تاقیکردنەوەی پارێزەرایەتی دەربچن لەو شوێنەی کە پلانیان ھەیە بۆ کارکردنی یاسایی. ھاوکات لەگەڵ پەروەردە، پارێزەران دەبێت خاوەنی توانای شیکاری و [[بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە]] بەھێز بن، ھەروەھا توانای پەیوەندیکردنی نایابیان ھەبێت. کاتێک پارێزەر لە بواری پارێزەردا وەرگیرا، دەتوانێت لە بوارە جیاوازەکانی یاسادا کار بکات لەوانە بەرگری لە تاوان، یاسای [[خێزان]]، یاسای [[کۆمپانیا]]، یاسای کۆچبەری، و یاسای خاوەندارێتی فیکری، لەنێو ئەوانی تردا. ھەندێک لە پارێزەران ھەڵدەبژێرن کە تایبەتمەند بن لە بوارێکی دیاریکراودا لەکاتێکدا ھەندێکی تر لەوانەیە لە چەندین بواردا کار بکەن.<ref>[[Henry Campbell Black]], ''[[Black's Law Dictionary]]'', 5th ed. ([[Saint Paul, Minnesota|St. Paul]]: [[Thomson West|West Publishing Co.]], 1979), 799.</ref> لە ڕووی بەرپرسیارێتییەوە دەتوانرێت ڕۆڵی پارێزەر بەسەر چەند بوارێکدا دابەش بکرێت. بەرپرسیارێتی یەکەم بریتییە لە پێشکەشکردنی ئامۆژگاری یاسایی بۆ «موکلەکان». ئەمەش لەوانەیە بریتی بێت لە پێداچوونەوە بە گرێبەستەکان، شیکردنەوەی پرسە یاسایییەکان و پێشکەشکردنی ڕێنمایی سەبارەت بە پابەندبوون بە [[ڕێسا]]کان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=1961 |سەردێڕ=THE ADVOCATES ACT, 1961 |ناونیشان=http://barcouncilofindia.nic.in/disk1/196125.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080819185257/http://barcouncilofindia.nic.in/disk1/196125.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٠٨ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Bar Council of India}}</ref> پارێزەران دەبێت ئاگاداری گۆڕانکارییەکانی یاسا و ڕێساکان بن لە بواری کارکردنیان. بەرپرسیارێتی دووەم بریتییە لە نوێنەرایەتیکردنی موکلەکان لە دادگا. ئەمەش بریتییە لە ئامادەکردنی کەیسەکان بۆ دادگاییکردن، خستنەڕووی بەڵگە و مشتومڕەکان، لێکۆڵینەوە لە شایەتحاڵەکان و دانوستان لەگەڵ پارێزەرانی دژبەر. ھەروەھا پارێزەران دەبێت شارەزا بن لە دانوستاندن لەسەر یەکلاکردنەوە بۆ ئەوەی نەچنە [[دادگا]]. جگە لەم بەرپرسیارێتییە سەرەتاییانە، پارێزەران لە چەندین ئەرکی دیکەدا بەشدارن لەوانە داڕشتنی بەڵگەنامەی یاسایی، ئەنجامدانی لێکۆڵینەوە، و بەڕێوەبردنی کەیسەکان. ھەروەھا لەوانەیە بەشداربن لە پەرەپێدانی بازرگانی، بازاڕکردن و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکانی کڕیار، کە زۆر گرنگن لە ڕاکێشانی کڕیاری نوێ و پاراستنی ئەوانەی کە ھەن. پارێزەران جگە لە ڕۆڵی سەرەتایی خۆیان، ڕۆڵێکی گرنگ لە [[کۆمەڵگا]]شدا دەگێڕن. ئەوان یارمەتی تاک و ڕێکخراوەکان دەدەن لە بەڕێوەبردنی پرسە یاسایییە ئاڵۆزەکان و بەدەستھێنانی دادپەروەری. ھەروەھا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە داڕشتنی ئەو یاسا و سیاسەتانەی کە کۆمەڵگاکەمان بەڕێوەدەبەن لە ڕێگەی ھەوڵەکانی داکۆکیکردن و لۆبیکردن.<ref>David G. Cooper and Michael J. Gibson, ''Introduction to Paralegal Studies'', 2nd ed.(Clifton Park: Thomson Delmar Learning, 1998), 4.</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.americanbar.org/groups/professional_responsibility/publications/model_rules_of_professional_conduct/rule_5_5_unauthorized_practice_of_law_multijurisdictional_practice_of_law.html|سەردێڕ=Rule 5.5: Unauthorized Practice of Law; Multijurisdictional Practice of Law|بڵاوکەرەوە=American Bar Association|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150602162551/http://www.americanbar.org/groups/professional_responsibility/publications/model_rules_of_professional_conduct/rule_5_5_unauthorized_practice_of_law_multijurisdictional_practice_of_law.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکێک لە ڕەخنەکان لە پیشەی یاسایی، تێچووی زۆری خزمەتگوزارییە یاسایییەکانە، کە نوێنەرایەتیکردن بۆ زۆرێک لە تاکەکان دەستنەکەوتووە. ئەمەش بووەتە ھۆی پەرەسەندنی بزووتنەوەیەک بۆ باشترکردنی دەستڕاگەیشتن بە دادپەروەری، وەک بەکارھێنانی تەکنەلۆژیا بۆ کەمکردنەوەی تێچووی یاسایی و دابینکردنی یارمەتی یاسایی بۆ کەسانی کەم داھات. لە کۆتاییدا، پارێزەر بوون پیشەیەکی چالاکە بەڵام پاداشت بەخشە. پارێزەرێکی سەرکەوتوو دەبێت خاوەنی کۆمەڵێک کارامەیی بەرفراوان بێت، لەوانە شارەزایی یاسایی، بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە، پەیوەندیکردن و کارامەیی دانوستاندن. پارێزەران توانای ئەوەیان ھەیە کە گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە لە ژیانی موکلەکانیان و لە کۆمەڵگادا بە گشتی دروست بکەن، بە دڵنیابوون لەوەی کە دادپەروەری پێشکەش دەکرێت لەکاتێکدا سەروەری یاسا دەپارێزن.<ref>Vittorio Olgiati and Valerio Pocar, "The Italian Legal Profession: An Institutional Dilemma," in ''Lawyers in Society: The Civil Law World'', vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 336–368 (Berkeley: University of California Press, 1988), 338.</ref> == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|کۆمەڵگا|مێژوو|وڵاتەکان|زانست|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Lawyers}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:ناونیشانەکانی فەرمانڕەوایەتی]] 5u1078fxtrgzcy10rw26tn4cds5155g 0 235686 1687438 1526197 2026-10-15T10:35:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1687438 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =Attorney Joshua Johnson Stewart in his Clearwater, Florida law office.jpg}} '''پارێزەری ڕێسا''' ھەندێکجار بە '''پارێزەر''' ناودەبرێت ({{بە ئینگلیزی|Attorney at Law}}) کەسێکی پیشەیی کە لەلایەن ویلایەتێک یان دەسەڵاتێکی دادوەرییەوە مۆڵەتی کارکردنی [[یاسا]]یی و پێشکەشکردنی ئامۆژگاری یاسایی بۆ «موکلەکان» ھەیە. [[پارێزەر]]انی یاسا دەتوانن نوێنەرایەتی تاکەکان یان ڕێکخراوەکان بکەن لە ڕێوشوێنە یاسایییەکان، دانوستان بەناوی ئەوانەوە بکەن و بەڵگەنامەی یاسایی وەک گرێبەست و وەسیەتنامە ئامادە بکەن. پارێزەرانی یاسا دەتوانن پسپۆڕ بن لە بوارە جیاوازەکانی یاسا وەک یاسای تاوان، یاسای خێزان، یاسای برینداربوونی کەسی، و یاسای کۆمپانیاکان. ئەوان بەرپرسیارن لە دڵنیابوون لەوەی کە مافە یاسایییەکانی موکلەکانیان پارێزراون و نوێنەرایەتییەکی دادپەروەرانە لە ڕێوشوێنە یاسایییەکاندا وەردەگرن. بوون بە پارێزەر لە یاسادا بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە تەواوکردنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس، دواتر بەشداریکردن لە قوتابخانەی یاسا و دەرچوون لە تاقیکردنەوەی پارێزەری ویلایەتی. کاتێک مۆڵەتیان پێدرا، پارێزەران دەبێت پابەندبن بە ستانداردە ڕەوشتی و پیشەیییەکان لەکاتێکدا نوێنەرایەتی موکلەکانیان دەکەن. پارێزەرانی یاسا ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە [[کۆمەڵگا]] بە پێشکەشکردنی نوێنەرایەتی یاسایی و ئامۆژگاری بۆ ئەو کەسانەی کە پێویستیان پێیەتی. کارەکانیان پێویستی بە تێگەیشتنێکی قووڵ لە یاسا و توانای پەیوەندیکردن و دانوستان بەھێز و خۆبەخشی ھەیە بۆ بەرەوپێشبردنی دادپەروەری و یەکسانی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئابووری|وڵاتەکان|کۆمەڵگا}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزەران]] h5s41tkxejjpjbe67cvn6uook80jxag 0 236154 1687269 1629304 2026-10-15T03:04:31Z Krok6kola 26949 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Kurdish Infantry and a Turkish officer.png]] → [[File:Kurdish Infantry with Abdol-Hossein Farmanfarma.png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · It's not Turkish officer in the center. It's governer (later Prime Minister) Abdol-Hossein Farmanfarma 1687269 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=کوردەکانی عوسمانی|image=Kurdish Prince (From the Italian book 1876, Giro Mondo).jpg|image_caption=وێنەکێشانی شازادەیەکی کوردە عوسمانی|population=زیاتر لە ٥٠٠ هەزار خێزان<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Olson |یەکەم=Robert W. |سەردێڕ=The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925 |ناونیشان=https://archive.org/details/emergenceofkurdi0000olso |ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧٦١٩-٧|پەڕەکان=[https://archive.org/details/emergenceofkurdi٠٠٠٠olso/page/٣ ٣]|زمان=en}}</ref>|languages=ڕەسەن: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کورمانجی]]، [[سۆرانی]]، و ئەوانی تر)<br>دووەمی: [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]]<br>بۆ ئایین: [[زمانی عەرەبی]]|religions=زۆرینەیان: [[شافعی]] [[سوننە]]<br>کەمینە: [[عەلەوی]]، [[ئێزیدی]]، [[حەنەفی]]|related_groups=[[کورد]]انی ئەمڕۆ}}'''کوردە عوسمانییەکان''' ئەو [[کورد|کوردانە]] بوون کە لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]<nowiki/>دا ژیاون. لە لووتکەدا ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی حوکمڕانی ھەمووی [[باکووری کوردستان]] و [[باشووری کوردستان]] و [[ڕۆژاوای کوردستان]] و بەشێکی کەمی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دەکرد. == مێژوو == {{ھەروەھا ببینە|ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی}} عوسمانییەکان بۆ یەکەمجار لە کاتی ململانێیان لەگەڵ سەفەوییەکان لە ساڵی ١٥١٤، لە ژێر دەسەڵاتی [[سەلیمی یەکەم]]<nowiki/>دا پەیوەندییان لەگەڵ کورددا کرد، یەکەم کارلێکەکانیان ئەرێنی بوو. کوردەکان بە سەرۆکایەتی [[ئیدریسی بەدلیسی]] لە [[شەڕی چاڵدێران]] لە دژی [[سەفەوییەکان]] لایەنگری داگیرکەرانی عوسمانییان کرد. ھێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە بردنی دیاربەکر و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ لە دەستی سەفەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref> دوای ئەوەی عوسمانییەکان دەستیان بەسەر ئەو زەویانەدا گرت، سوڵتان سەلیمی یەکەم لەکاتی پێویستدا بە لێخۆشبوونی باج و سەربازی پاداشتی کورد دەدا، ھەروەھا پێگەی نیمچە سەربەخۆیی، کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە پارێزراو و دانی پێدا دەنرا. سیستەمی ئۆتۆنۆمی لەلایەن عەشیرەتە کوردەکانەوە بەڕێوەدەبرا، و لە باوکەوە بۆ کوڕ دەگوازرایەوە. سیستەمی ئۆتۆنۆم لە ساڵی ١٥١٤ تا ناوەڕاستی ١٨٠٠ بەردەوام بوو. ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٠٠ ئەو سەردەمە بوو کە پەیوەندییەکانی عوسمانی و کورد دەستیان بە تێکچوون کرد.<ref>A Modern History of the Kurds - McDowall, David p.28</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Klein|یەکەم=Janet|سەردێڕ=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٧٥٧٠-٠|پەڕەکان=٥٥|زمان=en}}</ref> بەڵام تا ساڵانی ١٩٠٠ زۆرینەی کورد بە دڵسۆزی دەوڵەتی عوسمانی مانەوە.<ref>Denise Natali (2004) ''"Ottoman'' ''Kurds and emergent Kurdish nationalism"'', Critique: Critical Middle Eastern Studies,13:3, 383-387, DOI: 10.1080/1066992042000300701</ref> بەشێکی زۆر لە [[یێنیچێری]] کورد بوون.<ref>https://www.degruyter.com/document/doi/10.31826/9781463229993-016/pdf</ref> لە ماوەی ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا سەلیمی سێیەم چاکسازیی کرد بە ئامانجی خۆرئاواییکردنی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و زۆرێک لە نەریتخوازەکان و ئولەمە و فەرمانە ئیسلامییەکانی توڕە کرد. ئولامەکان فەتوایەکیان کرد و داوای ڕووخانی سەلیمی سێیەمیان کرد. دواتر سەلیمی سێیەم لەشکرێکی بە ناوی "سوپای نیزامی جەدید" دروستکرد، کە لەلایەن فەرماندەکانی ئەوروپاوە مەشق و ڕاھێنانیان پێدەکرا. ئەم سوپایە نوێیە، سیستەمی یێنیچیری بە سیستمێکی نوێ دەگۆڕێت، ئەمەش بەشێکی زۆری کوردانی توڕە کرد، کە بەشێکی گەورەی یێنیچیری پێکھێنا. لە ٢٩ی ئایاری ١٨٠٧ سەلیمی سێیەم لەلایەن سەربازە کۆنە عوسمانییەکانەوە بە سەرۆکایەتی کابەچی مستەفا ڕووخێنرا و بە خێرایی مستەفای چوارەمی ئامۆزاکەی جێگەی گرتەوە. مستەفا چوارەم سوپای نیزامی جدیدی لە بەرژەوەندی سوپای یێنیچیری ھەڵوەشاندەوە. عەلەمدار مستەفا پاشا ھەوڵیدا دەسەڵاتی سەلیمی سێیەم بگەڕێنێتەوە، بەڵام شکستی ھێنا و سەلیمی سێیەم کۆچی دوایی کرد. مەحمودی دووەم لە کۆتاییەکانی ١٨٢٠ و سەرەتای ١٨٣٠ چاکسازی زیاتری دەکرد بە ئامانجی ئازادکردن و ڕۆژئاواییکردنی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. بە پێچەوانەی سەلیمی سێیەم، مەحموتی دووەم لە کاتی چاکسازییەکانیدا زۆر توندتر بوو و لە ساڵی ١٨٢٦دا سوپای کۆنی عوسمانی بە تەواوی ھەڵوەشاندەوە.<ref name="Kinross456">Kinross, pp. 456–457</ref><ref name="Shaw19">Shaw, pp. 19–20</ref> ئەوە لە دەوروبەری ساڵانی ١٨٢٩-١٨٣٠ بوو، دوای شەڕی ١٨٢٨-١٨٢٩ لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسەکان]]، کاتێک پەیوەندییەکانی دەوڵەتی عوسمانی لەگەڵ دانیشتووانی کوردەکەیدا گرژ بوو. چاکسازییەکانی مەحمودی دووەم ئەوەندە بەھێز بوون کە ڕێگەیان بۆ ئایدۆلۆژیای مستەفا کەمال ئەتاتورک خۆش کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karpat|یەکەم=H. Kemal|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hU7WCgAAQBAJ&q=mahmud+II+venetian+fez&pg=PA9|سەردێڕ=Turkey's Politics: The Transition to a Multi-Party System|ڕێکەوت=١٩٥٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-٦٢٦٢٣-٩|زمان=en}}</ref> مەحموودی دووەم زیاتر دەوڵەتی عوسمانی مەرکەزی کرد، ئەمەش دەسەڵاتی خۆسەری کوردی لاواز کرد و دەستوەردانی لە سیستەمی خێڵەکی کوردیدا کرد.<ref>Hakan Ozoglu Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries p.60</ref> ھەر ئەمجارە بوو عەشیرەتە کوردەکان بەرەنگاری چاکسازییەکانیان بوونەتەوە، ئەمەش بەرەو ھەڵکشان دەچێت تا ئەو ڕادەیەی کە مەحمودی دووەم فەرمانی بە ڕەشید مەحمەد پاشا، قایمقامی قەزای [[سێواس]] کرد کە بەرخۆدانەکە تێکبشکێنێت.  لەشکری ڕەشیس مەحمەد پاشا زۆر مۆدێرنتر بوو لە عەشیرەتە کوردەکان کە ھێشتا کەرەستە و شێوازی کۆنی سوپای عوسمانییان بەکارھێنابوو.  یاخیبوونەکان چەقێنران. دواتر لە ساڵی ١٨٣٤ عوسمانیەکان ترسیان لە ھاوکاری نێوان [[میرنشینی سۆران]] و محمد عەلی پاشا (سوڵتانی مەسر) ھەبوو، ئەمەش وایکرد لە ساڵی ١٨٣٤ سوپایەک ڕەوانەی سۆران بکەن، کە لەلایەن [[میر محەممەد|میر کۆر]]<nowiki/>ەوە بەرپەرچدرانەوە. کەسایەتییە دیارەکانی کورد لە برادۆست و ئاکرێ و ئامێدی دواتر گلەیییان لە ڕێشید مەحمەد پاشای حکوومەتی عوسمانی کرد کە لەلایەن میر کۆرەوە چەوسێنراونەتەوە. دوای دوو ساڵ میر کۆر لەلایەن عوسمانییەکانەوە لەکار لادرا.{{sfnp|Eppel|2016|pp=54-55}} دوای [[تەنزیمات]] کە بەھێزترین چاکسازییەکانی عوسمانی بوون، بەدرخان بەگ، ھاوپەیمانی پێشووی عوسمانییەکان کە لە شەڕی نەزیبدا لایەنی عوسمانییەکانی گرتبوو، دواتر بۆ گەڕاندنەوەی ئۆتۆنۆمییەکەی و بۆ بەرەنگاربوونەوەی زیادبوونی خواستی ناوەندگەرایی، یاخی بوو. لە ساڵی ١٨٤٧ سەربەخۆیی ڕادەگەیەنێت.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Ates|یەکەم=Sabri|سەردێڕ=The End of Kurdish Autonomy: The Destruction of the Kurdish Emirates in the Ottoman Empire|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-the-kurds/end-of-kurdish-autonomy/9FA3CB919480C3748DA40C082FC2E5BF|پەڕەکان=٨٦–٨٧|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2021|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> بەدیرخان بەگ بە توندی ئیسلامی و گۆشەگیری لە [[ئێزیدی]] و [[ئاشوورییەکان]] کرد. زیادبوونی گۆشەگیریی سەر مەسیحییەکان بووە ھۆی ئەوەی زلھێزەکانی ئەوروپا فشار بخەنە سەر عوسمانییەکان بۆ ئەوەی بەدیرخان بەگ بوەستێنن. لە ساڵی ١٨٤٧دا ١٢ ھەزار سەربازی عوسمانی بە سەرۆکایەتی عومەر پاشا ھێرشیان کردە سەر [[میرنشینی بۆتان]]. ئێزیدییەکان بە دوای تۆڵەسەندنەوە، ھاوپەیمانی عوسمانییەکانیان کرد لە دژی بەدیرخان بەگ، کە سەرەتا خەریکی سەرکەوتن بوو لە ململانێکان بەڵام دوای ئەوەی یەکێک لە فەرماندە باڵاکانی چۆڵ بوو بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Galip|یەکەم=Özlem Belçim|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FCSPDwAAQBAJ&dq=bedir+khan+beg+Yazidis+ottomans&pg=PA48|سەردێڕ=Imagining Kurdistan: Identity, Culture and Society|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٦٤٣-٨|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/1246622101|سەردێڕ=A modern history of the Kurds|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٥٦-٠٠٧٦-٢|oclc=١٢٤٦٦٢٢١٠١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=The bloody shadow of Bedirkhan Beg|ناونیشان=http://www.ezidipress.com/en/the-bloody-shadow-of-bedirkhan-beg/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ÊzîdîPress - English|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230608184635/https://www.ezidipress.com/en/the-bloody-shadow-of-bedirkhan-beg/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدیرخان بەگ لە ٤ی تەمموزی ١٨٤٧ لە شاری ئێروح لە [[پارێزگای سێرت|سێرت]] خۆی ڕادەست کرد.<ref>Henning, Barbara (2018), p. 109</ref> [[ئەیالەتی کوردستان]] پارێزگایەک بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە نزیکەی ٢١ ساڵی خایاند، لە نێوان ساڵانی ١٨٤٦ بۆ ١٨٦٧.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٦٠–٦٣|زمان=en}}</ref> دوای شکستی بەدیرخان بەگ، زۆرینەی زەوییە کوردییەکانی عوسمانی لە ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ناوەندیدا بوون.  لە ساڵی ١٨٧٦ عەبدولحەمیدی دووەم دەبووە سەر دەسەڵات.  لە سەردەمی [[عەبدولحەمیدی دووەم]]<nowiki/>دا بۆ ماوەیەک پەیوەندی عوسمانی و کورد باشتر بوو.  عەبدولحەمیدی دووەم زیاتر بیرکردنەوەی پان ئیسلامیی وەرگرت نەک بیرکردنەوەی عوسمانی.  ئەمەش ڕێگە بە زۆرێک لە شێخەکان دەدا لە کوردستان سەرھەڵبدەن، دیارترینیان [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] بوو کە ئەوکات مامەڵەی لەگەڵ ململانێیەکدا دەکرد لەگەڵ [[ئێرانی قاجار]]. شێخ عوبێدوڵڵا بڕێکی کەم لە سەربازەکانی نارد بۆ یارمەتیدانی سوپای عوسمانی لە شەڕی عوسمانی و ڕووسیا لە ساڵانی ١٨٧٧-١٨٧٨.  ھاوینی ساڵی ١٨٧٩ دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە شێخ عوبەیدوڵڵا بەڵێنی بە ھەندێک سەرۆک عەشیرەتی کورد داوە کە "ھەموو مەسیحییەکان لە خاکەکە دەسڕێتەوە".<ref>PRO FO 78/2991, Van (29 August 1879).</ref> دوای ساڵێک و لە ساڵی ١٨٨٠دا باس لەوە کرا کە بە شێخ عوبەیدوڵڵا گوترا کە "ئەرمەنییەکان بڕیارە دەوڵەتێکی سەربەخۆیان لە وان ھەبێت، و نێستۆریەکان (ئاشوورییەکان و کەلدان و سوریانی) بڕیارە ئاڵای بەریتانیا ھەڵبکەن و خۆیان بە ژێردەستەی بەریتانیا بناسێنن". شێخ عوبێدوڵڵا لە وەڵامدا وتی کە ھەرگیز ڕێگە بەو شتە نادات تەنانەت ئەگەر ناچاریش بێت "ژنەکان چەکدار بکات".<ref>PRO FO 195/1315, Van (11 July 1880).</ref> شێخ عوبەیدوڵڵا لە نامەیەکدا بۆ سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم ڕایگەیاند کە موسڵمانان ڕێگە بە پێکھێنانی "دەوڵەتی ئەرمەنستان" نادەن و ڕایگەیاند کە دەسەڵاتی خەلیفە بەھۆی تەنیزمەتەوە بە توندی خراپتر بووە.<ref>BOA Y.PRK.KOM 3/66 (21 August, 1882).</ref> بە گوتەی شێخ عوبێدوڵڵا، کورد لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی زیاتر لە ٥٠٠ ھەزار بنەماڵە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Olson|یەکەم=Robert W.|سەردێڕ=The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925|ناونیشان=https://archive.org/details/emergenceofkurdi0000olso|ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧٦١٩-٧|پەڕەکان=[https://archive.org/details/emergenceofkurdi٠٠٠٠olso/page/٣ ٣]|زمان=en}}</ref> دوای شەڕ لەگەڵ ڕووسەکان زیانێکی زۆری بەسەر ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا ھێنا، بە تایبەتی ناوچەکانی ڕۆژھەڵات، کە کورد و ھەروەھا ھەندێک لە تورکمانەکانی تێدا دەژیا.  لەئەنجامی ئەو برسێتیەدا، زۆرێک لە کوردەکان بۆ یارمەتی ڕوویان لە شێخ عوبەیدوڵڵا، کە ئالیمێکی دەوڵەمەندی ئیسلامییە. بە ھۆی وەڵامدانەوەی خراپی عوسمانییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی برسێتی، خۆی بۆ ڕاپەڕین لە دژی عوسمانییەکان ئامادە کرد.  شێخ عوبێدوڵڵا لە کۆتاییدا ڕاپەڕین و لە یەک کاتدا دژی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا و عوسمانییەکان و ئێرانی قاجار شەڕی کرد.  لە بەرامبەر عوسمانییەکان دۆڕا، و دەبرێتە ئەستەنبوڵ بەڵام دواتر ھەڵاتەوە بۆ زێدی خۆی شەمدینلی بۆ ئەوەی ڕاپەڕینێکی دیکە ڕێکبخات، بەڵام جارێکی دیکە دەستگیرکرا و دوورخرایەوە بۆ حیجاز، لەوێ تا مردنی ژیاوە.<ref name="Ozoglu">Ozoglu, Hakan. ''Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries''. Feb 2004. {{ISBN|978-0-7914-5993-5}}. pp. 74-75.</ref> عەبدولحەمیدی دووەم ھەوڵیدا سیاسەتێکی لایەنگری کورد بھێڵێتەوە. خۆشەویستی کورد تا ئەو ڕادەیەی کە نازناوی "باڤێ کوردان"ی لێنرا، بە واتای "باوکی کورد".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Mighty sovereigns of Ottoman throne: Sultan Abdülhamid II|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/arts/portrait/mighty-sovereigns-of-ottoman-throne-sultan-abdulhamid-ii|وێبگە=Daily Sabah}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=“Bavê Kurdan”: Abdülhamid uğruna ayaklanan Kürtler|ناونیشان=http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/bave-kurdan-abdulhamid-ugruna-ayaklanan-kurtler/}}</ref> عەبدولحەمیدی دووەم لە ساڵی ١٨٩٠ سوارەی حەمیدیەی پێکھێنا، کورد دەبووە زۆرینەی سەربازەکانی ناو سوارەکانی حەمیدییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eppel|یەکەم١=Michael|سەردێڕ=A People Without a State: The Kurds from the Rise of Islam to the Dawn of Nationalism, page 81|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨١٤٧٧٣١١٠٧٣|زمان=en}}</ref> سوارەکانی حەمیدییە لە کاتی کۆمەڵکوژییەکانی حەمیدییەکان ئەرمەنییەکانی دانیشتووی ڕۆژھەڵاتی عوسمانییان ھەراسان کرد و کۆمەڵکوژیان کرد.<ref>[[Richard G. Hovannisian|Hovannisian, Richard G.]] "The Armenian Question in the Ottoman Empire, 1876-1914" in ''The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century''. Richard G. Hovannisian (ed.) New York: St. Martin's Press, 1997, p. 217. {{ISBN|0-312-10168-6}}.</ref> ھەروەھا سوارەکانی حەمیدییە لە کاتی کۆمەڵکوژییەکانی دیاربەکر لە ساڵی ١٨٩٥ گەلی ئاشووریان کۆمەڵکوژ کرد.<ref>{{Harvnb|Angold|2006|pp=512}}</ref> لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٨ [[ناسیۆنالیزمی تورکی]] کە عەلمانی و بێ ئایینی بوو،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aytürk|یەکەم=İlker|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Nationalism and Islam in Cold War Turkey, 1944–69|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/24585883|journal=Middle Eastern Studies|بەرگ=٥٠|issue=5|پەڕەکان=٦٩٣–٦٩٤|issn=0026-3206|jstor=24585883|via=[[JSTOR]]}}</ref> ڕێگەی خۆی بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کرد و تەحەدای سیاسەتە پان ئیسلامییەکانی عەبدولحەمیدی دووەمی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkish Society (Turkish organization) -- Britannica Online Encyclopedia|ناونیشان=http://www.britannica.com/eb/topic-610080/Turkish-Society|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080123185527/http://www.britannica.com/eb/topic-610080/Turkish-Society|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٠٨}} (1912)</ref> شۆڕشی گەنجی تورک لە تەمموزی ١٩٠٨ لە لایەن تورکە گەنجە ناسیۆنالیستەکان و CUP، عەبدولحەمیدی دووەمی ناچار کرد پەرلەمانی عوسمانی و دەستووری عوسمانی بگەڕێنێتەوە، ئەمەش کۆتایی بە دەسەڵاتی ڕەھای عەبدولحەمیدی دووەم ھێنا بەسەر ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە لە شکاویدا بوو.<ref name="Roshwald 2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|author-last=Roshwald|author-first=Aviel|سەردێڕ=The Oxford Handbook of the History of Nationalism|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨٠١٩١٧٥٠٣٠٤|editor-last=Breuilly|editor-first=John|شوێن=[[Oxford]] and [[New York City|New York]]|پەڕەکان=٢٢٠–٢٤١|chapter=Part II. The Emergence of Nationalism: Politics and Power – Nationalism in the Middle East, 1876–1945|doi=10.1093/oxfordhb/9780199209194.013.0011|chapter-url=https://books.google.com/books?id=IlNoAgAAQBAJ&pg=PA220}}</ref> سیاسەتی لایەنگری کورد لەلایەن عەبدولحەمیدی دووەمەوە بەشێک بوو لە ئەجێندای پان ئیسلامییەکەی.  ئامانجی پان ئیسلامیزم یەکخستنی ھەموو موسڵمانەکانە کە کوردەکانیش دەگرێتەوە کە زۆربەیان موسڵمانی سوننەن. عەبدولحەمیدی دووەم دوایین سوڵتانی عوسمانی بوو کە بە دەسەڵاتی ڕەھا حوکمڕانی کرد و لە ٢٧ی نیسانی ١٩٠٩دا حوکمڕانییەکەی کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Renée Worringer|ڕێکەوت=٢٠٠٤|سەردێڕ=Sickman of Europe or Japan of the Near East?: Constructing Ottoman Modernity in the Hamidian and Young Turk Eras|ناونیشان=https://doi.org/10.1017/S0020743804362033|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=٣٦|issue=2|پەڕە=٢٠٩|doi=10.1017/S0020743804362033|s2cid=156657393}}</ref> لە ساڵی ١٩١٥دا ھەندێک لە عەشیرەتە کوردەکان لە کاتی جینۆسایدی ئەرمەنەکاندا ھاوکاریی CUP یان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Halstead|یەکەم=Huw|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘We did commit these crimes’: Post-Ottoman solidarities, contested places and Kurdish apology for the Armenian Genocide on Web 2.0|ناونیشان=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/17506980211010933|journal=Memory Studies|بەرگ=١٤|issue=3|پەڕەکان=٦٣٤–٦٤٩|doi=10.1177/17506980211010933|via=DOI.org (Crossref)}}</ref> لە دەوروبەری ئەم سەردەمەدا بوو کە کورد دابەش بوو، ھەندێکیان دژی کردەوەکانی CUP بوون و ھەندێکیش پشتگیریان لێدەکرد.{{sfnp|Üngör|2011|p=108}} سمکۆ شیکاک لە شوباتی ساڵی ١٩١٥ کۆمەڵکوژییەکی ئەرمەنی و ئاشوورییەکانی لە شاری حەفتەڤان ڕێکخست، کە سوپای عوسمانی ھاوکاریی کرد. نزیکەی ٧٠٠-٨٠٠ ئەرمەنی و ئاشووری کوژران.<ref>[[David Gaunt|Gaunt, David]] (2006). ''Massacres, Resistance, Protectors: Muslim-Christian Relations in Eastern Anatolia During World War I''. Gorgias Press. pp. 81, 83–84. {{ISBN|<bdi>978-1-59333-301-0</bdi>}}.</ref> لە ساڵی ١٩١٦دا [[کۆمەڵکوژیی ڕەواندز]] بەسەر کورداندا ڕوویدا لەلایەن ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=A.|یەکەم=Weems, Samuel|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/1030931191|سەردێڕ=Armenia Secrets of a "Christian" terrorist state : the Armenian great deception series volume 1|ژپنک=٠-٩٧١٩٢١٢-٣-٧|پەڕەکان=٢٨|oclc=١٠٣٠٩٣١١٩١}}</ref> لە ساڵی ١٩١٦ واتە ٣ ساڵ دوای کودەتاکەی عوسمانی لە ساڵی ١٩١٣، دیپۆرتکردنەوەی کورد دەستی پێکرد. تەڵعەت پاشا، بە ئاماژەدان بە دیپۆرتکردنەوەکان، ڕایگەیاند: "بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە ئاوارەکانی کورد لە ھەر شوێنێک دیپۆرتکرابن، درێژە بە ژیانی عەشایەری و نەتەوەیی خۆیان بدەن، سەرۆک عەشیرەتەکان پێویستیان بە جیابوونەوە لە خەڵکی ئاسایی بە ھەموو شێوەیەک، و ھەموو کەسایەتی و سەرکردە کاریگەرەکانە". پێویستە بەجیا بنێردرێت بۆ پارێزگاکانی کۆنیا و کاستەمۆنو، ھەروەھا بۆ قەزاکانی نیغدە و قەیسەری، ئەو ژن و منداڵانەی نەخۆش و بەساڵاچوو و تەنیا و ھەژار کە توانای گەشتکردنیان نییە لە شارۆچکەی مادن و ئەرگانی و پارێزگاکانی بێھرەماز، بۆ ئەوەی لە گوندەکانی تورکیا و لە نێو تورکەکاندا بڵاوبکرێنەوە."{{sfnp|Üngör|2011|pp=110-111}} کورد، بە گەلێکی کۆچەری، بە زۆر جێگیر کرا و دوای ئەم دیپۆرتکردنانە وایان لێکرا نیشتەجێ بکرێن.  کوردانی دیاربەکر ڕەوانەی شوێنەکانی تر دەکران لە کاتێکدا کۆچبەرانی [[بالکان]] لەوێ نیشتەجێ دەکران حکوومەت.{{sfnp|Üngör|2011|p=113}} کورد بۆ گەڕانەوە بۆ دیاربەکر پێویستی بە مۆڵەت بوو.<ref name=":02222">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Üngör|یەکەم=Uğur Ümit|سەردێڕ=Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨٩٠٠٤٢٢٥١٨٣|editor-last=Jorngerden|editor-first=Joost|پەڕەکان=٢٨٧–٢٨٨|editor-last2=Verheij|editor-first2=Jelle}}</ref> لە ساڵی ١٩١٦دا نزیکەی ٣٠٠ ھەزار کوردی خەڵکی بیتلیس، ئەرزروم، پالو و موش لە وەرزی زستاندا ڕەوانەی کۆنیا و غازی عەنتاب کران و زۆربەیان لە برسێتیدا گیانیان لەدەستدا.{{sfnp|Schaller|Zimmerer|2008|pp=7-8}} تەنانەت دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی عوسمانی و دروستکردنی تورکیا، دیپۆرتکردنەوەکان لە سەردەمی [[مستەفا کەمال ئاتاتورک]] بەردەوام بوون.{{sfnp|Olson|1989|pp=89–91}} ھەروەھا لە ساڵی ١٩١٦دا ڕاپەڕینی عەرەبی دژی عوسمانییەکان، کە دەستی بە ڕووخانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کرد، ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=T.E. Lawrence on guerrilla warfare {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/T-E-Lawrence-on-guerrilla-warfare-1984900|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و دابەشبوونی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پێشوو لەلایەن زلھێزەکانی ئەوروپاوە، کورد لە نێوان تورکیای تازە دروستکراو و سوریای فەرەنسی و عێراقی بەریتانیادا دابەش بوو. [[شانشینی کوردستان]]، شانشینییەکی بچووک بە سەرۆکایەتی [[شێخ مەحموودی حەفید]] دژی سنوورە کێشراوەکانی ئینگلیز بوو. شانشینی کوردستان لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٢٥ بەردەوام بوو، ئەو کاتە لە باقی عێراقی بەریتانیادا ھەڵمژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Facts On File|یەکەم١=Incorporated|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&q=Kingdom+Kurdistan&pg=PA384|سەردێڕ=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Kingdom of Kurdistan|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨١٤٣٨١٢٦٧٦٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Asadi|یەکەم١=Awat|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KJbXNA76tewC&q=k%C3%B6nigreich+kurdistan&pg=RA1-PA507|سەردێڕ=Der Kurdistan-Irak-Konflikt: der Weg zur Autonomie seit dem ersten Weltkrieg|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨٣٨٩٩٣٠٠٢٣٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> == وێنەکان == <gallery class="center"> پەڕگە:Map_showing_approximate_distribution_of_Kurdish_tribes_in_the_Ottoman_Empire_-_Mark_Sykes,_Journal_of_the_Royal_Anthropological_Society,_1908,_p._452.png|نەخشەیەک کە پێکھاتەی خێڵەکی کورد لە خاکە عوسمانییەکان نیشان دەدات. پەڕگە:Kurdish_Cavalry_in_the_Caucasus_Mountains._The_New_York_Times,_January_24,_1915.jpg|سەربازە کوردەکانی دەوڵەتی عوسمانی لە چیای قەفقاز لە ساڵی ١٩١٥. پەڕگە:Kurdish_woman_from_Yozgat,_women_from_Preveza,_Chios.jpg|ژنانی کوردی خەڵکی یۆزگاتی دەوڵەتی عوسمانی. پەڕگە:Kurdish Infantry with Abdol-Hossein Farmanfarma.png|ئەفسەرێکی تورکی عوسمانی (دانیشتووە) کە لەلایەن ھێزی پیادەی کوردی عوسمانیەوە دەورە دراوە. پەڕگە:Diyarbekir_shepherd,_Mardin_Kurd,_Aljazeera_Kurd,_1873.jpg|لە چەپەوە بۆ ڕاست: کورد لە دیاربەکر، کورد لە ماردین، کوردێکی جەزیرە لە ساڵی ١٨٧٣، ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. پەڕگە:Ottoman_vilayet_of_Kurdistan.jpg|کوردستانی عوسمانی لە ساڵی ١٨٥٥. پەڕگە:Kurdish_Soldiers,_1877,_Caucasus.jpg|سەربازە کوردەکانی دەوڵەتی عوسمانی لە قەفقاز لە ساڵی ١٨٧٧. پەڕگە:A_portrait_of_a_Kurdish_fighter_from_the_Hakkari_region,_Alexander_Orłowski,_St_Petersburg,_Russia,_circa_1819_or_after.jpg|سەربازێکی کوردی عوسمانی خەڵکی ھەکاری ساڵی ١٨١٩. پەڕگە:Kurdish_Cavalry_July_1918.jpg|alt=سوارەکانی کورد لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩١٨. !|سوارەکانی کورد لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩١٨. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|سووریا|عێراق|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:مێژووی کورد]] fsa8v5l12nlngty45afaskcebeigzo0 1687270 1687269 2026-10-15T03:07:06Z Yousiphh 54819 Photo update 1687270 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=کوردەکانی عوسمانی|image=Kurdish Prince (From the Italian book 1876, Giro Mondo).jpg|image_caption=وێنەکێشانی شازادەیەکی کوردە عوسمانی|population=زیاتر لە ٥٠٠ هەزار خێزان<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Olson |یەکەم=Robert W. |سەردێڕ=The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925 |ناونیشان=https://archive.org/details/emergenceofkurdi0000olso |ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧٦١٩-٧|پەڕەکان=[https://archive.org/details/emergenceofkurdi٠٠٠٠olso/page/٣ ٣]|زمان=en}}</ref>|languages=ڕەسەن: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کورمانجی]]، [[سۆرانی]]، و ئەوانی تر)<br>دووەمی: [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]]<br>بۆ ئایین: [[زمانی عەرەبی]]|religions=زۆرینەیان: [[شافعی]] [[سوننە]]<br>کەمینە: [[عەلەوی]]، [[ئێزیدی]]، [[حەنەفی]]|related_groups=[[کورد]]انی ئەمڕۆ}}'''کوردە عوسمانییەکان''' ئەو [[کورد|کوردانە]] بوون کە لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]<nowiki/>دا ژیاون. لە لووتکەدا ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی حوکمڕانی ھەمووی [[باکووری کوردستان]] و [[باشووری کوردستان]] و [[ڕۆژاوای کوردستان]] و بەشێکی کەمی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دەکرد. == مێژوو == {{ھەروەھا ببینە|ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی}} عوسمانییەکان بۆ یەکەمجار لە کاتی ململانێیان لەگەڵ سەفەوییەکان لە ساڵی ١٥١٤، لە ژێر دەسەڵاتی [[سەلیمی یەکەم]]<nowiki/>دا پەیوەندییان لەگەڵ کورددا کرد، یەکەم کارلێکەکانیان ئەرێنی بوو. کوردەکان بە سەرۆکایەتی [[ئیدریسی بەدلیسی]] لە [[شەڕی چاڵدێران]] لە دژی [[سەفەوییەکان]] لایەنگری داگیرکەرانی عوسمانییان کرد. ھێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە بردنی دیاربەکر و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ لە دەستی سەفەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref> دوای ئەوەی عوسمانییەکان دەستیان بەسەر ئەو زەویانەدا گرت، سوڵتان سەلیمی یەکەم لەکاتی پێویستدا بە لێخۆشبوونی باج و سەربازی پاداشتی کورد دەدا، ھەروەھا پێگەی نیمچە سەربەخۆیی، کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە پارێزراو و دانی پێدا دەنرا. سیستەمی ئۆتۆنۆمی لەلایەن عەشیرەتە کوردەکانەوە بەڕێوەدەبرا، و لە باوکەوە بۆ کوڕ دەگوازرایەوە. سیستەمی ئۆتۆنۆم لە ساڵی ١٥١٤ تا ناوەڕاستی ١٨٠٠ بەردەوام بوو. ناوەڕاستی ساڵانی ١٨٠٠ ئەو سەردەمە بوو کە پەیوەندییەکانی عوسمانی و کورد دەستیان بە تێکچوون کرد.<ref>A Modern History of the Kurds - McDowall, David p.28</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Klein|یەکەم=Janet|سەردێڕ=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٧٥٧٠-٠|پەڕەکان=٥٥|زمان=en}}</ref> بەڵام تا ساڵانی ١٩٠٠ زۆرینەی کورد بە دڵسۆزی دەوڵەتی عوسمانی مانەوە.<ref>Denise Natali (2004) ''"Ottoman'' ''Kurds and emergent Kurdish nationalism"'', Critique: Critical Middle Eastern Studies,13:3, 383-387, DOI: 10.1080/1066992042000300701</ref> بەشێکی زۆر لە [[یێنیچێری]] کورد بوون.<ref>https://www.degruyter.com/document/doi/10.31826/9781463229993-016/pdf</ref> لە ماوەی ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا سەلیمی سێیەم چاکسازیی کرد بە ئامانجی خۆرئاواییکردنی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و زۆرێک لە نەریتخوازەکان و ئولەمە و فەرمانە ئیسلامییەکانی توڕە کرد. ئولامەکان فەتوایەکیان کرد و داوای ڕووخانی سەلیمی سێیەمیان کرد. دواتر سەلیمی سێیەم لەشکرێکی بە ناوی "سوپای نیزامی جەدید" دروستکرد، کە لەلایەن فەرماندەکانی ئەوروپاوە مەشق و ڕاھێنانیان پێدەکرا. ئەم سوپایە نوێیە، سیستەمی یێنیچیری بە سیستمێکی نوێ دەگۆڕێت، ئەمەش بەشێکی زۆری کوردانی توڕە کرد، کە بەشێکی گەورەی یێنیچیری پێکھێنا. لە ٢٩ی ئایاری ١٨٠٧ سەلیمی سێیەم لەلایەن سەربازە کۆنە عوسمانییەکانەوە بە سەرۆکایەتی کابەچی مستەفا ڕووخێنرا و بە خێرایی مستەفای چوارەمی ئامۆزاکەی جێگەی گرتەوە. مستەفا چوارەم سوپای نیزامی جدیدی لە بەرژەوەندی سوپای یێنیچیری ھەڵوەشاندەوە. عەلەمدار مستەفا پاشا ھەوڵیدا دەسەڵاتی سەلیمی سێیەم بگەڕێنێتەوە، بەڵام شکستی ھێنا و سەلیمی سێیەم کۆچی دوایی کرد. مەحمودی دووەم لە کۆتاییەکانی ١٨٢٠ و سەرەتای ١٨٣٠ چاکسازی زیاتری دەکرد بە ئامانجی ئازادکردن و ڕۆژئاواییکردنی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. بە پێچەوانەی سەلیمی سێیەم، مەحموتی دووەم لە کاتی چاکسازییەکانیدا زۆر توندتر بوو و لە ساڵی ١٨٢٦دا سوپای کۆنی عوسمانی بە تەواوی ھەڵوەشاندەوە.<ref name="Kinross456">Kinross, pp. 456–457</ref><ref name="Shaw19">Shaw, pp. 19–20</ref> ئەوە لە دەوروبەری ساڵانی ١٨٢٩-١٨٣٠ بوو، دوای شەڕی ١٨٢٨-١٨٢٩ لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسەکان]]، کاتێک پەیوەندییەکانی دەوڵەتی عوسمانی لەگەڵ دانیشتووانی کوردەکەیدا گرژ بوو. چاکسازییەکانی مەحمودی دووەم ئەوەندە بەھێز بوون کە ڕێگەیان بۆ ئایدۆلۆژیای مستەفا کەمال ئەتاتورک خۆش کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karpat|یەکەم=H. Kemal|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hU7WCgAAQBAJ&q=mahmud+II+venetian+fez&pg=PA9|سەردێڕ=Turkey's Politics: The Transition to a Multi-Party System|ڕێکەوت=١٩٥٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-٦٢٦٢٣-٩|زمان=en}}</ref> مەحموودی دووەم زیاتر دەوڵەتی عوسمانی مەرکەزی کرد، ئەمەش دەسەڵاتی خۆسەری کوردی لاواز کرد و دەستوەردانی لە سیستەمی خێڵەکی کوردیدا کرد.<ref>Hakan Ozoglu Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries p.60</ref> ھەر ئەمجارە بوو عەشیرەتە کوردەکان بەرەنگاری چاکسازییەکانیان بوونەتەوە، ئەمەش بەرەو ھەڵکشان دەچێت تا ئەو ڕادەیەی کە مەحمودی دووەم فەرمانی بە ڕەشید مەحمەد پاشا، قایمقامی قەزای [[سێواس]] کرد کە بەرخۆدانەکە تێکبشکێنێت.  لەشکری ڕەشیس مەحمەد پاشا زۆر مۆدێرنتر بوو لە عەشیرەتە کوردەکان کە ھێشتا کەرەستە و شێوازی کۆنی سوپای عوسمانییان بەکارھێنابوو.  یاخیبوونەکان چەقێنران. دواتر لە ساڵی ١٨٣٤ عوسمانیەکان ترسیان لە ھاوکاری نێوان [[میرنشینی سۆران]] و محمد عەلی پاشا (سوڵتانی مەسر) ھەبوو، ئەمەش وایکرد لە ساڵی ١٨٣٤ سوپایەک ڕەوانەی سۆران بکەن، کە لەلایەن [[میر محەممەد|میر کۆر]]<nowiki/>ەوە بەرپەرچدرانەوە. کەسایەتییە دیارەکانی کورد لە برادۆست و ئاکرێ و ئامێدی دواتر گلەیییان لە ڕێشید مەحمەد پاشای حکوومەتی عوسمانی کرد کە لەلایەن میر کۆرەوە چەوسێنراونەتەوە. دوای دوو ساڵ میر کۆر لەلایەن عوسمانییەکانەوە لەکار لادرا.{{sfnp|Eppel|2016|pp=54-55}} دوای [[تەنزیمات]] کە بەھێزترین چاکسازییەکانی عوسمانی بوون، بەدرخان بەگ، ھاوپەیمانی پێشووی عوسمانییەکان کە لە شەڕی نەزیبدا لایەنی عوسمانییەکانی گرتبوو، دواتر بۆ گەڕاندنەوەی ئۆتۆنۆمییەکەی و بۆ بەرەنگاربوونەوەی زیادبوونی خواستی ناوەندگەرایی، یاخی بوو. لە ساڵی ١٨٤٧ سەربەخۆیی ڕادەگەیەنێت.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Ates|یەکەم=Sabri|سەردێڕ=The End of Kurdish Autonomy: The Destruction of the Kurdish Emirates in the Ottoman Empire|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-the-kurds/end-of-kurdish-autonomy/9FA3CB919480C3748DA40C082FC2E5BF|پەڕەکان=٨٦–٨٧|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2021|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> بەدیرخان بەگ بە توندی ئیسلامی و گۆشەگیری لە [[ئێزیدی]] و [[ئاشوورییەکان]] کرد. زیادبوونی گۆشەگیریی سەر مەسیحییەکان بووە ھۆی ئەوەی زلھێزەکانی ئەوروپا فشار بخەنە سەر عوسمانییەکان بۆ ئەوەی بەدیرخان بەگ بوەستێنن. لە ساڵی ١٨٤٧دا ١٢ ھەزار سەربازی عوسمانی بە سەرۆکایەتی عومەر پاشا ھێرشیان کردە سەر [[میرنشینی بۆتان]]. ئێزیدییەکان بە دوای تۆڵەسەندنەوە، ھاوپەیمانی عوسمانییەکانیان کرد لە دژی بەدیرخان بەگ، کە سەرەتا خەریکی سەرکەوتن بوو لە ململانێکان بەڵام دوای ئەوەی یەکێک لە فەرماندە باڵاکانی چۆڵ بوو بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Galip|یەکەم=Özlem Belçim|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FCSPDwAAQBAJ&dq=bedir+khan+beg+Yazidis+ottomans&pg=PA48|سەردێڕ=Imagining Kurdistan: Identity, Culture and Society|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٦٤٣-٨|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/1246622101|سەردێڕ=A modern history of the Kurds|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٥٦-٠٠٧٦-٢|oclc=١٢٤٦٦٢٢١٠١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=The bloody shadow of Bedirkhan Beg|ناونیشان=http://www.ezidipress.com/en/the-bloody-shadow-of-bedirkhan-beg/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ÊzîdîPress - English|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230608184635/https://www.ezidipress.com/en/the-bloody-shadow-of-bedirkhan-beg/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدیرخان بەگ لە ٤ی تەمموزی ١٨٤٧ لە شاری ئێروح لە [[پارێزگای سێرت|سێرت]] خۆی ڕادەست کرد.<ref>Henning, Barbara (2018), p. 109</ref> [[ئەیالەتی کوردستان]] پارێزگایەک بوو لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە نزیکەی ٢١ ساڵی خایاند، لە نێوان ساڵانی ١٨٤٦ بۆ ١٨٦٧.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٦٠–٦٣|زمان=en}}</ref> دوای شکستی بەدیرخان بەگ، زۆرینەی زەوییە کوردییەکانی عوسمانی لە ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ناوەندیدا بوون.  لە ساڵی ١٨٧٦ عەبدولحەمیدی دووەم دەبووە سەر دەسەڵات.  لە سەردەمی [[عەبدولحەمیدی دووەم]]<nowiki/>دا بۆ ماوەیەک پەیوەندی عوسمانی و کورد باشتر بوو.  عەبدولحەمیدی دووەم زیاتر بیرکردنەوەی پان ئیسلامیی وەرگرت نەک بیرکردنەوەی عوسمانی.  ئەمەش ڕێگە بە زۆرێک لە شێخەکان دەدا لە کوردستان سەرھەڵبدەن، دیارترینیان [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] بوو کە ئەوکات مامەڵەی لەگەڵ ململانێیەکدا دەکرد لەگەڵ [[ئێرانی قاجار]]. شێخ عوبێدوڵڵا بڕێکی کەم لە سەربازەکانی نارد بۆ یارمەتیدانی سوپای عوسمانی لە شەڕی عوسمانی و ڕووسیا لە ساڵانی ١٨٧٧-١٨٧٨.  ھاوینی ساڵی ١٨٧٩ دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە شێخ عوبەیدوڵڵا بەڵێنی بە ھەندێک سەرۆک عەشیرەتی کورد داوە کە "ھەموو مەسیحییەکان لە خاکەکە دەسڕێتەوە".<ref>PRO FO 78/2991, Van (29 August 1879).</ref> دوای ساڵێک و لە ساڵی ١٨٨٠دا باس لەوە کرا کە بە شێخ عوبەیدوڵڵا گوترا کە "ئەرمەنییەکان بڕیارە دەوڵەتێکی سەربەخۆیان لە وان ھەبێت، و نێستۆریەکان (ئاشوورییەکان و کەلدان و سوریانی) بڕیارە ئاڵای بەریتانیا ھەڵبکەن و خۆیان بە ژێردەستەی بەریتانیا بناسێنن". شێخ عوبێدوڵڵا لە وەڵامدا وتی کە ھەرگیز ڕێگە بەو شتە نادات تەنانەت ئەگەر ناچاریش بێت "ژنەکان چەکدار بکات".<ref>PRO FO 195/1315, Van (11 July 1880).</ref> شێخ عوبەیدوڵڵا لە نامەیەکدا بۆ سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم ڕایگەیاند کە موسڵمانان ڕێگە بە پێکھێنانی "دەوڵەتی ئەرمەنستان" نادەن و ڕایگەیاند کە دەسەڵاتی خەلیفە بەھۆی تەنیزمەتەوە بە توندی خراپتر بووە.<ref>BOA Y.PRK.KOM 3/66 (21 August, 1882).</ref> بە گوتەی شێخ عوبێدوڵڵا، کورد لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی زیاتر لە ٥٠٠ ھەزار بنەماڵە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Olson|یەکەم=Robert W.|سەردێڕ=The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925|ناونیشان=https://archive.org/details/emergenceofkurdi0000olso|ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧٦١٩-٧|پەڕەکان=[https://archive.org/details/emergenceofkurdi٠٠٠٠olso/page/٣ ٣]|زمان=en}}</ref> دوای شەڕ لەگەڵ ڕووسەکان زیانێکی زۆری بەسەر ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا ھێنا، بە تایبەتی ناوچەکانی ڕۆژھەڵات، کە کورد و ھەروەھا ھەندێک لە تورکمانەکانی تێدا دەژیا.  لەئەنجامی ئەو برسێتیەدا، زۆرێک لە کوردەکان بۆ یارمەتی ڕوویان لە شێخ عوبەیدوڵڵا، کە ئالیمێکی دەوڵەمەندی ئیسلامییە. بە ھۆی وەڵامدانەوەی خراپی عوسمانییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی برسێتی، خۆی بۆ ڕاپەڕین لە دژی عوسمانییەکان ئامادە کرد.  شێخ عوبێدوڵڵا لە کۆتاییدا ڕاپەڕین و لە یەک کاتدا دژی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا و عوسمانییەکان و ئێرانی قاجار شەڕی کرد.  لە بەرامبەر عوسمانییەکان دۆڕا، و دەبرێتە ئەستەنبوڵ بەڵام دواتر ھەڵاتەوە بۆ زێدی خۆی شەمدینلی بۆ ئەوەی ڕاپەڕینێکی دیکە ڕێکبخات، بەڵام جارێکی دیکە دەستگیرکرا و دوورخرایەوە بۆ حیجاز، لەوێ تا مردنی ژیاوە.<ref name="Ozoglu">Ozoglu, Hakan. ''Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries''. Feb 2004. {{ISBN|978-0-7914-5993-5}}. pp. 74-75.</ref> عەبدولحەمیدی دووەم ھەوڵیدا سیاسەتێکی لایەنگری کورد بھێڵێتەوە. خۆشەویستی کورد تا ئەو ڕادەیەی کە نازناوی "باڤێ کوردان"ی لێنرا، بە واتای "باوکی کورد".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Mighty sovereigns of Ottoman throne: Sultan Abdülhamid II|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/arts/portrait/mighty-sovereigns-of-ottoman-throne-sultan-abdulhamid-ii|وێبگە=Daily Sabah}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=“Bavê Kurdan”: Abdülhamid uğruna ayaklanan Kürtler|ناونیشان=http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/bave-kurdan-abdulhamid-ugruna-ayaklanan-kurtler/}}</ref> عەبدولحەمیدی دووەم لە ساڵی ١٨٩٠ سوارەی حەمیدیەی پێکھێنا، کورد دەبووە زۆرینەی سەربازەکانی ناو سوارەکانی حەمیدییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eppel|یەکەم١=Michael|سەردێڕ=A People Without a State: The Kurds from the Rise of Islam to the Dawn of Nationalism, page 81|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ژپنک=٩٧٨١٤٧٧٣١١٠٧٣|زمان=en}}</ref> سوارەکانی حەمیدییە لە کاتی کۆمەڵکوژییەکانی حەمیدییەکان ئەرمەنییەکانی دانیشتووی ڕۆژھەڵاتی عوسمانییان ھەراسان کرد و کۆمەڵکوژیان کرد.<ref>[[Richard G. Hovannisian|Hovannisian, Richard G.]] "The Armenian Question in the Ottoman Empire, 1876-1914" in ''The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century''. Richard G. Hovannisian (ed.) New York: St. Martin's Press, 1997, p. 217. {{ISBN|0-312-10168-6}}.</ref> ھەروەھا سوارەکانی حەمیدییە لە کاتی کۆمەڵکوژییەکانی دیاربەکر لە ساڵی ١٨٩٥ گەلی ئاشووریان کۆمەڵکوژ کرد.<ref>{{Harvnb|Angold|2006|pp=512}}</ref> لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٨ [[ناسیۆنالیزمی تورکی]] کە عەلمانی و بێ ئایینی بوو،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aytürk|یەکەم=İlker|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Nationalism and Islam in Cold War Turkey, 1944–69|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/24585883|journal=Middle Eastern Studies|بەرگ=٥٠|issue=5|پەڕەکان=٦٩٣–٦٩٤|issn=0026-3206|jstor=24585883|via=[[JSTOR]]}}</ref> ڕێگەی خۆی بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کرد و تەحەدای سیاسەتە پان ئیسلامییەکانی عەبدولحەمیدی دووەمی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkish Society (Turkish organization) -- Britannica Online Encyclopedia|ناونیشان=http://www.britannica.com/eb/topic-610080/Turkish-Society|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080123185527/http://www.britannica.com/eb/topic-610080/Turkish-Society|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٠٨}} (1912)</ref> شۆڕشی گەنجی تورک لە تەمموزی ١٩٠٨ لە لایەن تورکە گەنجە ناسیۆنالیستەکان و CUP، عەبدولحەمیدی دووەمی ناچار کرد پەرلەمانی عوسمانی و دەستووری عوسمانی بگەڕێنێتەوە، ئەمەش کۆتایی بە دەسەڵاتی ڕەھای عەبدولحەمیدی دووەم ھێنا بەسەر ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە لە شکاویدا بوو.<ref name="Roshwald 2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|author-last=Roshwald|author-first=Aviel|سەردێڕ=The Oxford Handbook of the History of Nationalism|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨٠١٩١٧٥٠٣٠٤|editor-last=Breuilly|editor-first=John|شوێن=[[Oxford]] and [[New York City|New York]]|پەڕەکان=٢٢٠–٢٤١|chapter=Part II. The Emergence of Nationalism: Politics and Power – Nationalism in the Middle East, 1876–1945|doi=10.1093/oxfordhb/9780199209194.013.0011|chapter-url=https://books.google.com/books?id=IlNoAgAAQBAJ&pg=PA220}}</ref> سیاسەتی لایەنگری کورد لەلایەن عەبدولحەمیدی دووەمەوە بەشێک بوو لە ئەجێندای پان ئیسلامییەکەی.  ئامانجی پان ئیسلامیزم یەکخستنی ھەموو موسڵمانەکانە کە کوردەکانیش دەگرێتەوە کە زۆربەیان موسڵمانی سوننەن. عەبدولحەمیدی دووەم دوایین سوڵتانی عوسمانی بوو کە بە دەسەڵاتی ڕەھا حوکمڕانی کرد و لە ٢٧ی نیسانی ١٩٠٩دا حوکمڕانییەکەی کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Renée Worringer|ڕێکەوت=٢٠٠٤|سەردێڕ=Sickman of Europe or Japan of the Near East?: Constructing Ottoman Modernity in the Hamidian and Young Turk Eras|ناونیشان=https://doi.org/10.1017/S0020743804362033|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=٣٦|issue=2|پەڕە=٢٠٩|doi=10.1017/S0020743804362033|s2cid=156657393}}</ref> لە ساڵی ١٩١٥دا ھەندێک لە عەشیرەتە کوردەکان لە کاتی جینۆسایدی ئەرمەنەکاندا ھاوکاریی CUP یان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Halstead|یەکەم=Huw|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘We did commit these crimes’: Post-Ottoman solidarities, contested places and Kurdish apology for the Armenian Genocide on Web 2.0|ناونیشان=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/17506980211010933|journal=Memory Studies|بەرگ=١٤|issue=3|پەڕەکان=٦٣٤–٦٤٩|doi=10.1177/17506980211010933|via=DOI.org (Crossref)}}</ref> لە دەوروبەری ئەم سەردەمەدا بوو کە کورد دابەش بوو، ھەندێکیان دژی کردەوەکانی CUP بوون و ھەندێکیش پشتگیریان لێدەکرد.{{sfnp|Üngör|2011|p=108}} سمکۆ شیکاک لە شوباتی ساڵی ١٩١٥ کۆمەڵکوژییەکی ئەرمەنی و ئاشوورییەکانی لە شاری حەفتەڤان ڕێکخست، کە سوپای عوسمانی ھاوکاریی کرد. نزیکەی ٧٠٠-٨٠٠ ئەرمەنی و ئاشووری کوژران.<ref>[[David Gaunt|Gaunt, David]] (2006). ''Massacres, Resistance, Protectors: Muslim-Christian Relations in Eastern Anatolia During World War I''. Gorgias Press. pp. 81, 83–84. {{ISBN|<bdi>978-1-59333-301-0</bdi>}}.</ref> لە ساڵی ١٩١٦دا [[کۆمەڵکوژیی ڕەواندز]] بەسەر کورداندا ڕوویدا لەلایەن ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=A.|یەکەم=Weems, Samuel|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/1030931191|سەردێڕ=Armenia Secrets of a "Christian" terrorist state : the Armenian great deception series volume 1|ژپنک=٠-٩٧١٩٢١٢-٣-٧|پەڕەکان=٢٨|oclc=١٠٣٠٩٣١١٩١}}</ref> لە ساڵی ١٩١٦ واتە ٣ ساڵ دوای کودەتاکەی عوسمانی لە ساڵی ١٩١٣، دیپۆرتکردنەوەی کورد دەستی پێکرد. تەڵعەت پاشا، بە ئاماژەدان بە دیپۆرتکردنەوەکان، ڕایگەیاند: "بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە ئاوارەکانی کورد لە ھەر شوێنێک دیپۆرتکرابن، درێژە بە ژیانی عەشایەری و نەتەوەیی خۆیان بدەن، سەرۆک عەشیرەتەکان پێویستیان بە جیابوونەوە لە خەڵکی ئاسایی بە ھەموو شێوەیەک، و ھەموو کەسایەتی و سەرکردە کاریگەرەکانە". پێویستە بەجیا بنێردرێت بۆ پارێزگاکانی کۆنیا و کاستەمۆنو، ھەروەھا بۆ قەزاکانی نیغدە و قەیسەری، ئەو ژن و منداڵانەی نەخۆش و بەساڵاچوو و تەنیا و ھەژار کە توانای گەشتکردنیان نییە لە شارۆچکەی مادن و ئەرگانی و پارێزگاکانی بێھرەماز، بۆ ئەوەی لە گوندەکانی تورکیا و لە نێو تورکەکاندا بڵاوبکرێنەوە."{{sfnp|Üngör|2011|pp=110-111}} کورد، بە گەلێکی کۆچەری، بە زۆر جێگیر کرا و دوای ئەم دیپۆرتکردنانە وایان لێکرا نیشتەجێ بکرێن.  کوردانی دیاربەکر ڕەوانەی شوێنەکانی تر دەکران لە کاتێکدا کۆچبەرانی [[بالکان]] لەوێ نیشتەجێ دەکران حکوومەت.{{sfnp|Üngör|2011|p=113}} کورد بۆ گەڕانەوە بۆ دیاربەکر پێویستی بە مۆڵەت بوو.<ref name=":02222">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Üngör|یەکەم=Uğur Ümit|سەردێڕ=Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨٩٠٠٤٢٢٥١٨٣|editor-last=Jorngerden|editor-first=Joost|پەڕەکان=٢٨٧–٢٨٨|editor-last2=Verheij|editor-first2=Jelle}}</ref> لە ساڵی ١٩١٦دا نزیکەی ٣٠٠ ھەزار کوردی خەڵکی بیتلیس، ئەرزروم، پالو و موش لە وەرزی زستاندا ڕەوانەی کۆنیا و غازی عەنتاب کران و زۆربەیان لە برسێتیدا گیانیان لەدەستدا.{{sfnp|Schaller|Zimmerer|2008|pp=7-8}} تەنانەت دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی عوسمانی و دروستکردنی تورکیا، دیپۆرتکردنەوەکان لە سەردەمی [[مستەفا کەمال ئاتاتورک]] بەردەوام بوون.{{sfnp|Olson|1989|pp=89–91}} ھەروەھا لە ساڵی ١٩١٦دا ڕاپەڕینی عەرەبی دژی عوسمانییەکان، کە دەستی بە ڕووخانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کرد، ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=T.E. Lawrence on guerrilla warfare {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/T-E-Lawrence-on-guerrilla-warfare-1984900|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و دابەشبوونی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پێشوو لەلایەن زلھێزەکانی ئەوروپاوە، کورد لە نێوان تورکیای تازە دروستکراو و سوریای فەرەنسی و عێراقی بەریتانیادا دابەش بوو. [[شانشینی کوردستان]]، شانشینییەکی بچووک بە سەرۆکایەتی [[شێخ مەحموودی حەفید]] دژی سنوورە کێشراوەکانی ئینگلیز بوو. شانشینی کوردستان لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٢٥ بەردەوام بوو، ئەو کاتە لە باقی عێراقی بەریتانیادا ھەڵمژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Facts On File|یەکەم١=Incorporated|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&q=Kingdom+Kurdistan&pg=PA384|سەردێڕ=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Kingdom of Kurdistan|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨١٤٣٨١٢٦٧٦٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Asadi|یەکەم١=Awat|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KJbXNA76tewC&q=k%C3%B6nigreich+kurdistan&pg=RA1-PA507|سەردێڕ=Der Kurdistan-Irak-Konflikt: der Weg zur Autonomie seit dem ersten Weltkrieg|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨٣٨٩٩٣٠٠٢٣٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> == وێنەکان == <gallery class="center"> پەڕگە:Map showing approximate distribution of Kurdish tribes in the Ottoman Empire - Mark Sykes, Journal of the Royal Anthropological Society, 1908, p. 452.png|نەخشەیەک کە پێکھاتەی خێڵەکی کورد لە خاکە عوسمانییەکان نیشان دەدات. پەڕگە:Kurdish Cavalry in the Caucasus Mountains. The New York Times, January 24, 1915.jpg|سەربازە کوردەکانی دەوڵەتی عوسمانی لە چیای قەفقاز لە ساڵی ١٩١٥. پەڕگە:Kurdish woman from Yozgat, women from Preveza, Chios.jpg|ژنانی کوردی خەڵکی یۆزگاتی دەوڵەتی عوسمانی. پەڕگە:Магома Даудилав.jpg|ئەفسەرێکی تورکی عوسمانی (دانیشتووە) کە لەلایەن ھێزی پیادەی کوردی عوسمانیەوە دەورە دراوە. پەڕگە:Diyarbekir shepherd, Mardin Kurd, Aljazeera Kurd, 1873.jpg|لە چەپەوە بۆ ڕاست: کورد لە دیاربەکر، کورد لە ماردین، کوردێکی جەزیرە لە ساڵی ١٨٧٣، ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. پەڕگە:Ottoman vilayet of Kurdistan.jpg|کوردستانی عوسمانی لە ساڵی ١٨٥٥. پەڕگە:Kurdish Soldiers, 1877, Caucasus.jpg|سەربازە کوردەکانی دەوڵەتی عوسمانی لە قەفقاز لە ساڵی ١٨٧٧. پەڕگە:A portrait of a Kurdish fighter from the Hakkari region, Alexander Orłowski, St Petersburg, Russia, circa 1819 or after.jpg|سەربازێکی کوردی عوسمانی خەڵکی ھەکاری ساڵی ١٨١٩. پەڕگە:Kurdish Cavalry July 1918.jpg|alt=سوارەکانی کورد لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩١٨. !|سوارەکانی کورد لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩١٨. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|کوردستان|سووریا|عێراق|مێژوو|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:مێژووی کورد]] osfsa3ak7g7gn52ds3fpsqbrvm0tlvl 0 236373 1687325 1664302 2026-10-15T05:47:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687325 wikitext text/x-wiki '''زولی عەلاداگ''' (لەدایکبووی ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨، [[وان]]، [[باکووری کوردستان]]) [[دەرھێنەری فیلم]] و [[سیناریۆنووس]]ی [[کورد|کوردە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Züli Aladag|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm0015784/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=IMDb|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Welle (www.dw.com)|یەکەم=Deutsche|سەردێڕ=Züli Aladag, film director {{!}} DW {{!}} 04.03.2015|ناونیشان=https://www.dw.com/en/z%C3%BCli-aladag-film-director/a-18293892|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=DW.COM|زمان=en-GB}}</ref> [[پەڕگە:2018-01-26-DFP_2018-7266.jpg|وێنۆک]] == ژیاننامە == زولی لە ساڵی ١٩٧٣ کۆچی کردووە بۆ [[ئەڵمانیا]] و لە شاری [[شتوتگارت]] گەورە بووە، دوای خوێندنی [[شانۆ]] لە [[میونشن]]، مەشقێکی شەش مانگی لە فیلمی Moon 44ی ڕۆلاند ئیمیێریچ لە شاری شتوگارت تەواو کرد، لەوێدا وەک یاریدەدەری و بەڕێوەبەری تۆمارکردن و یاریدەدەری دەرهێنەر بەدوای چەندین هاوکاردا ڕۆیشتووە لە [[کورتەفیلم|کورتە فیلم]] و [[بانگەشە|ڕیکلام]] و شانۆنامە و فیلمە بەڵگەنامەییەکاندا. دواتر وەک [[مۆنتاژ|مۆنتاژکار]] و هاودەرهێنەر بۆ زنجیرە تەلەفزیۆنییە بەڵگەنامەییەکان کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٣ەوە وەک دەرهێنەر کاری کردووە و لە ساڵی ١٩٩٥ەوە وەک سینەماکاری ئازاد لە فیلمە دۆکیۆمێنتاری و فیلمە درێژەکاندا کاردەکات. لە هاوینی ساڵی ١٩٩٩ دەچووی ئەکادیمیای هونەری میدیا لە شاری [[کۆلن]]. درامای مشتومڕاوی ساڵی ٢٠٠٥ی بە ناوی (تووڕەیی) Rage (٢٠٠٦) چەندین جار خەڵات کرا. لە ساڵی ٢٠٠٨دا زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی (پارێزەران) Die Anwälte و KDB – Kriminaldauerdienst دەرهێناوە. == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کۆمەڵگا|فیلم|کوردستان|ئەڵمانیا|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Züli Aladağ}} {{سەرچاوەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:زیندووان]] 2hk98lss89dui2bgkxniw8f5vm4vn4h 0 236594 1687335 1664315 2026-10-15T05:49:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687335 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Antônio_Parreiras_-_Zumbi_2.jpg|220x440px|وێنۆک]] '''زوومبی''' ({{بە پورتوگالی|Zumbi}}) (١ی کانوونی دووەمی ١٦٥٥ - ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٦٩٥) بە '''زوومبی دۆس پالمارێس''' ناسرابوو. سەرۆکێکی خەڵکی کویلۆمبۆلا بوو لە [[بەڕازیل]] و یەکێکە لە پێشەنگەکانی بەرەنگاربوونەوەی کۆیلەکردنی ئەفریقییەکان لەلایەن پورتوگالیەکانەوە لە بەڕازیلی داگیرکراودا. . ھەروەھا دوا فەرمانڕەوای کویلۆمبۆ دۆس پالمارێس بوو، کە کۆمەڵێک ئەفریقی-بەرازیلی بوون لە ویلایەتی ئەلاگۆاسی نوێ لە بەڕازیل کە خۆیان لە کۆیلایەتی ڕزگار کرد. زوومبی ئەمڕۆ لە نەریتی ئەفریقی-بەڕازیلیدا ڕێزی لێدەگیرێت و وەک ھێمای بەرخۆدان لە دژی کۆیلەکردنی ئەفریقییەکان لە بەڕازیل.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Zumbi and the Voices of the Emergent Public Memory of Slavery and Resistance in Brazil|journal=Comparativ: Leipziger Beiträge zur Universalgeschichte und Vergleichenden Gesellschaftsforschung|بەرگ=٢٢}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20171203082722/https://www.suapesquisa.com/historiadobrasil/zumbi_dos_palmares.htm</ref> == ژیان == === لەدایکبوون و پەروەردەکردن === زوومبی لە ساڵی ١٦٥٥ لە شاری پالمارێس لە ویلایەتی بەھیا لە بەڕازیل لەدایکبووە، کە سەر بە کۆمەڵێک شاری ڕێکخراوی کۆمەڵایەتی بوون بە ناوی «پالمێریس»، کە یاساکانیان پشتی بە ئایینی ئیسلام و یاسای ئیسلام دەبەست لە فەرمانڕەوایەتیدا، جگە لە ھەندێک داب و نەریتی بۆماوەیی. وەک شانشینە ئیسلامییەکان لە ڕۆژاوای ئەفریقا. و پێدەچێت زوومبی خەڵکی کۆنگۆ بێت.<ref>Rodriguez (2006), p. 587.</ref> کاتێک تەمەنی شەش ساڵ بوو لەلایەن پورتوگالییەکانەوە گیرا و ڕەوانەی مژدەدەرێکی گاور کرا کە ئەنتۆنیۆ مێلۆ بوو، کردی بە کۆیلەی خۆی و ناوی لێنا فرانسیسکۆ، زوومبی فێری نھێنییە پیرۆزەکان و پورتوگالی و لاتینی بوو، کۆمەڵگەیەکی کۆنگۆیی لە پالمارێس دامەزراند سەرەڕای ھەوڵدان بۆ ملکەچکردنی، بەڵام زوومبی لە ساڵی ١٦٧٠ ھەڵھات و لە تەمەنی پانزە ساڵیدا گەڕایەوە بۆ زێدی خۆی. زوومبی بە لێھاتوویی جەستەیی و فێڵبازی لە شەڕدا ناسرا و تا ئەو کاتەی تەمەنی لە سەرەتای بیستەکاندا بوو، ستراتیژیستێکی سەربازیی بەڕێز بوو. === وەرگرتنی دەسەڵات === زوومبی دوای گەنگا زوومبای مامی دەست بەسەر دەسەڵاتدا گرت، بە دادپەروەری و یەکسانی بە پێی یاسا شارستانی و تاوانکارییەکان فەرمانڕەوایەتی وڵاتی کرد. === بەرەنگاربوونەوەی داگیرکەران === لە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدھەمدا، ئیمپراتۆریەتی ھۆڵەندا ھەوڵیدا پێگەیەک لە بەڕازیل بدۆزێتەوە و کێبڕکێی لەگەڵ ئیمپراتۆریەتی پورتوگالدا دەکرد. ئەوان ناوچەکانی دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی پالمێراسیان داگیرکرد و ھێرشێکی بەرفراوانیان کردە سەر پاڵمێراس، بەڵام بەڕازیلییەکان توانیان داگیرکەران بەرپەرچ بدەنەوە، تا ئەو کاتەی بە تەواوی بۆ دەرەوەی وڵات دەرکران. پورتوگالییەکان دوای شکستپێھێنانی ھۆڵەندییەکان پێشڕەوییان کرد و ھەڵمەتەکانی یەک لەدوای یەکیان نارد لە ھەوڵێکدا بۆ جڵەوکردنی زەوییەکانی کۆماری پالمێراسدا، کە نزیکەی پانزە نێردراو تێدا تۆمارکرا لە دژی کۆماری پالمێراس لەنێوان ساڵانی ١٦٧٠ بۆ ١٦٨٢. زوومبی لەگەڵ سوپای تازەپێگەیشتووەکەیدا بە شێوەیەکی زیرەکانە شەڕیان کرد. لە ساڵی ١٦٩٤ سەربەخۆیی وڵاتەکەی لە پورتوگال بەدەستھێنا، دوای فراوانکردن و لکاندنی زیاتر لە بیست ناوچەی ویلایەتی باھیا لە بەڕازیل.<ref> کتاب مئە من عزماء الاسلام غیروا مجری التاریخ، جھاد التربانی، دار التقوی، 2018 ISBN 0-161-429-977-978</ref> === گەمارۆدانی پورتوگالییەکان و مردنی === ئەو وڵاتەی زوومبی فەرمانڕەوایەتیی دەکرد زیاتر لە ٥٠ ساڵ بەردەوام بوو. بە شکستە یەک لە دوای یەکەکانی ئیمپراتۆریەتی پورتوگالی لە بەڕازیل، ئیمپراتۆری پورتوگال بڕیاریدا خۆی دەستێوەردان بکات بۆ دامرکاندەوەی ئەو شۆڕشانەی لەوێ ڕوودەدەن. شۆڕشگێڕە بەڕازیلییەکان لە ساڵی ١٦٩٥دا گەمارۆدران و بەڕازیلییەکان ئازایانە شەڕیان لەگەڵ داگیرکەراندا کرد، بە سەرۆکایەتی فەرماندە زوومبی تا ئەو فەرماندەیە لەکاتی بەرگریکردن لە پایتەختی ماکاوسدا کوژرا، کە دواجار لەژێر بۆردوومانی تۆپخانەی قورس و بەھێزدا کەوتە دەست پورتوگالییەکان و برسیکردنی دانیشتوانی ناوچەکە، کە مێژوونووسی بەڕازیلی «ئیکلیدس دا کونھا» لە پەرتووکی شۆڕش لە ھەرێمە دوورەکاندا باسی کردووە.<ref>CURY, Maria Z. F. Os Sertões, de Euclides da Cunha: Espaços. Luso-Brazilian Review, Vol.41, No.1. (2004), pp. 7179</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەمریکای باشوور|بەڕازیل|ژیاننامە|ئەمریکای لاتین|مێژوو|مافەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Zumbi dos Palmares}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٥٥]] [[پۆل:مردووانی ١٦٩٥]] [[پۆل:پاشا لە سێدارەدراوەکان]] sonlpkuxueotb5a4oi1aog0012kahn2 0 236693 1687450 1526212 2026-10-15T10:37:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مالیزیا-کۆلکە) 1687450 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =Paskal_film_poster.jpg }} '''''پاسکال''''' ({{بە ئینگلیزی|Paskal}}) [[فیلمی ئەکشن|فیلمێکی ئەکشن و سەربازی]] مالیزیی ساڵی ٢٠١٨ لە دەرھێنانی ئادریان تای و بەرھەمھێنانی لەلایەن کۆمپانیای ئاسیا ترۆپیکا بڵاوکرایەوە. ئەم فیلمە بە بوودجەی ١٠ ملیۆن ڕینگیت (٢٫٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)، گرانترین فیلمی مالیزیایە کە تا ئێستا دروست کراوە.<ref name="budget">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Most expensive Malaysian movie is set for a Sept 27 opening – Nation {{!}} The Star Online|ناونیشان=https://www.thestar.com.my/news/nation/2018/09/20/most-expensive-msian-movie-is-set-for-a-sept-27-opening/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=The Star|شوێن=Malaysia}}</ref> وێنەگرتنی فیلمەکە لە [[کوالالومپور|کوالالامپور]] لە مانگی ئازار تا مانگی ئایاری ٢٠١٨ ئەنجامدرا. یەکەم نمایشی فەرمی لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.kosmo.com.my/terkini/trailer-filem-paskal-tarik-perhatian-najib-1.649061|سەردێڕ=Paskal movie trailer attracted Najib's attention|ئیش=Kosmo! Online|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180722184709/http://www.kosmo.com.my/terkini/trailer-filem-paskal-tarik-perhatian-najib-1.649061|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.kosmo.com.my/negara/filem-aksi-paskal-mula-ditayang-hari-ini-1.756014|سەردێڕ=Paskal action films begin to air today|ئیش=Kosmo! Online|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181130095521/http://www.kosmo.com.my/negara/filem-aksi-paskal-mula-ditayang-hari-ini-1.756014|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thestar.com.my/news/nation/2018/11/19/its-boom-time-for-local-films-record-box-office-numbers-prove-renewed-interest-in-malaysian-flicks/|سەردێڕ=Record box office numbers prove renewed interest in Malaysian flicks|ئیش=Star|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و بە گشتی نزیکەی ٣٠ ملیۆن ڕینگاتی مالیزی بەدەستھێنا، لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، فیلمەکە لەلایەن ڕۆژنامەی ناوخۆیی مالیزیا ھاریان میترۆ وەک یەکێک لە ١٠ فیلمە ناوخۆیییە سەرەکییەکانی ھەموو سەردەمێک ڕیزبەندی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hmetro.com.my/rap/2018/12/405799/filem-tempatan-pecah-panggung-2018|سەردێڕ=Local films broke the stage 2018|ئیش=Harian Metro|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> == چیرۆک == پاسکال یەکەیەکی نوخبەیە لە ھێزی دەریایی شاھانەی مالیزیا. ئەم فیلمە دوای ڕووداوە ڕاستەقینەکانی ئۆپەراسیۆنی پاسکال دێت کە بە سەرۆکایەتی فەرماندەی گشتی ئارمان ئەنوەر و تیمەکەی بۆ ڕزگارکردنی کەشتییەکی نەوتھەڵگر، کە لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن چەتەی دەریایی سۆماڵەوە ڕفێندرابوو، باس دەکات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مالیزیا|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مالیزیا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی مالیزیا]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر]] 9ppyzf9h7gb9l2sobs3pukokyhh8tei 0 237185 1686992 1544938 2026-10-14T13:36:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1686992 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاتۆن ئۆسڤاڵت''' ({{بە ئینگلیزی|Patton Oswalt}} ; لە {{ڕۆژی لەدایکبوون|١٩٦٩|١|٢٧}} لەدایکبووە) [[ئەکتەر]] و کۆمیدیاوانێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|ھۆڵیوود|کۆمیدیا|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن|کۆمیک}} {{پۆلی کۆمنز|Patton Oswalt}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:مولحیدانی ئەمریکا]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]] 5tfddbxzjie5ozluuro23tzsm6a0rr7 0 238004 1687420 1684885 2026-10-15T10:11:00Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687420 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:The mummy.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمی]] '''مۆمیاکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Mummy}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشنی سەرکێشیی]] ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٩٩ لە نووسین و دەرھێنانی [[ستیفن سۆمێرز]]ە. دووبارە دروستکردنەوەی فیلمێکە لە ساڵی ١٩٣٢ بە ھەمان ناو، کە [[برێندان فرایزەر]]، [[ڕەیچڵ ڤایس]]، [[جۆن ھانا (ئەکتەر)|جۆن ھانا]] و [[ئارنۆڵد ڤۆسلۆ]] ڕۆڵی سەرەکی وەک مۆمیای زیندووکراوە دەگێڕن. فیلمەکە بەدوای سەرگەردانی ڕیک ئۆکۆنێلدا دەگەڕێت کە لەگەڵ کتێبخانەوانێک و برا گەورەکەی گەشت دەکات بۆ ھاموناپترا (شاری مردووەکان)، لەوێ بە ھەڵە ئیمھۆتێپ، سەرۆک قەشە نەفرەت لێکراوێکی خاوەن ھێزی سەرووسروشتی لە خەو ھەڵدەستێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{wikiquote|The Mummy (1999 film)}} * {{Official website|https://www.uphe.com/movies/the-mummy-1999}} * {{IMDb title}} * {{AllMovie title|179644}} * {{tcmdb title|id=٣٣١٣٦٢}} * {{AFI film|61242}} * {{Metacritic film}} * {{Rotten Tomatoes}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|خەیاڵی زانستی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|میسر|ھۆڵیوود|ئەفریقا|مەغریب|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە میسر دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دووبارە دروست کراوەتنەوە]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە فانتازییە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ئەفسانەی میسری]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە مۆمیایییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کۆنترۆڵکردنی دەروون]] bnkjl6fu9k239p8v6kxl08shxk38e4s 0 239310 1686990 1673281 2026-10-14T13:36:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1686990 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە=Patrick_Star.jpg}} '''پاتریک ستار''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Patrick Star) کەسایەتییەکی کارتۆنی خەیاڵییە لە زنجیرەی [[سپۆنجبۆب سکوێرپانتس|سپۆنجبۆب سکوێرپانتسە]] کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٩ دەرکەوت، ئەستێرەیەکی دەریاییە و بە ھاوڕێی دڵخوازی [[سپۆنجبۆب سکوێرپانتس (کەسایەتی)|سپۆنجبۆب]] دادەنرێت، دەنگی خۆی بە زمانی [[ئینگلیزی]] پێشکەش کردووە بە وەشانی نواندکاری ئەمریکی بیل فاگەرباک و بە وەشانی [[عەرەبی]] ئیبراھیم غەریب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن بسيط نجم على موقع musicbrainz.org|ناونیشان=https://musicbrainz.org/artist/a3288171-c03d-48e4-b70c-eff8215857ae|بڵاوکەرەوە=musicbrainz.org}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن بسيط نجم على موقع web.archive.org|ناونیشان=https://www.imdb.com/character/ch0017152/|ڕێکەوتی سەردان=11 مايو 2019|بڵاوکەرەوە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170122170733/http://www.imdb.com/character/ch0017152/|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|ئینتەرنێت|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Patrick Star}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان]] [[پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:ئاژەڵە مرۆڤدۆستەکان]] [[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان]] 15mfo4zb9mre5wj4yirpdgxmx2iq4yz 0 239617 1687115 1658469 2026-10-14T19:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687115 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = باپیر کامەلا | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = سەربەخۆیی، ئازادی، دادی کۆمەڵایەتی | دامەزراندن = ١ی شوباتی ١٩٩٥ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی|سۆشیال دیموکراسی]] | شوێنی_سیاسی = چەپ | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان''' کە بەکورتە '''پەکەڕەکە''' دەخوێنرێتەوە، پارتێکی کوردیی باشووری کوردستانە لە ١ی شوباتی ١٩٩٥ وەک پارتێکی [[سۆشیالیزم|سۆشیالیست]] دامەزرا.<ref name="کوردیپێدیا ۱">[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=201009031329259341&lng=12 کوردیپێدیا: ''پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان''؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230719172409/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=201009031329259341&lng=12 |date=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="جەماوەرنیوز ۱">[https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=15961&cor=1&related=2031#gsc.tab=0 جەماوەر نیوز: ''محەمەد حاجی مەحمود پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی باپیر کامەلا دەکات''، نووسراو لە ٣ی شوباتی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان لە سەرەتادا وەکوو حیزبێکی سۆشیالیست دژ بە ناحەقیی چینایەتی دامەزرا و دواتر وەکوو بزووتنەوەیەکی جۆتیاری دەستی بە تێکۆشان کرد. ئەم حیزبە لە سەرەتای دامەزراندنی بەشداریی ھەموو ھەڵبژاردنەکان عێراق و باشووری کوردستانی کردووە. == ئەندامان == سکرتێری گشتیی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان باپیر کامەلایە.<ref name="سەرۆکایەتیی ھەرێم ۱">[https://presidency.gov.krd/a-delegation-from-the-presidency-of-the-kurdistan-region-visits-the-kurdistan-workers-party/ سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان-عێراق: ''شاندێکی سەرۆکایەتیی ھەرێم سەردانی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەران دەکات''، نووسراو لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="کەدەپە ۱">[https://www.kdp.info/a/d.aspx?l=13&a=119771 پارتی دیموکراتی کوردستان: ''پارتی پەیامێکی پیرۆزباییی ئاراستەی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان کرد''، نووسراو لە ١ی شوباتی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="ھەرێم نیوز ۱">[https://haremnews.com/details/19831 ھەرێم نیوز: ''نێچیرڤان بارزانی سەردانی سێ‌ لایەنی سیاسی کرد''، نووسراو لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> <ref name="خەندان ۱">[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=132892&babet=1&relat=1024 خەندان: ''نێچیرڤان بارزانی سەردانی پارتی کرێکارانی ڕەنجدەران و زەحمەتکێشان دەکات''، نووسراو لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> ساڵح کاکەیی ئەندامی مەکتەبی سیاسی و بەرپرسی پێوەندییەکان، عەلی محەممەد ئەندامی سەرکردایەتی و ھاوڕێ حەمەڕەش ئەندامی پێوەندییەکانە.<ref name="کوردستان و کورد ۱">[https://kurdistanukurd.com/?p=45730 کوردستان و کورد: ''سەردانی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان لە نوێنەرایەتی حیزب لە ھەولێر''، نووسراو لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230719172408/https://kurdistanukurd.com/?p=45730 |date=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> ڕەسووڵ عومەر ڕەسووڵ ناسراو بە ڕەسووڵ قەڵادزەیی ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی حیزبەکە بوو کە کۆچی دوایی کرد.<ref name="ئاسۆ ۱">[https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?=hewal&jmara=21232&Jor=1 ئاسۆی ڕۆژھەڵات: ''پەیامی ھاوخەمی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ بۆ سەرکردایەتی پارتی کرێکاران و رەنجدەرانی کوردستان''، نووسراو لە ٢ی ئایاری ٢٠٢١؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230719172408/https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?=hewal&jmara=21232&Jor=1 |date=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> == ھەڵویستەکان == پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان لە ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ بەبۆنەی ۴۲ھەمین ساڵڕۆژی دامەزرانی [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی ئەو حیزبە کردی و وێڕای ئاماژەکردن بە شەڕی ئۆکراینیا ڕەوشی سیاسیی جیھان و ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە قۆناغێکی ڕاگوزار و ھەستیاردا زانی و لە یەکڕیزی و تەبایی پێکەوە کارکردن وەکوو ئەرکێکی ھەنوکەیی بۆ تێپەڕاندنی ئەو قۆناغە ناو بردی.<ref name="خەبات ۱">[https://www.xebatmedia.com/kurdi/item_detail.php?id=2390 خەبات میدیا: ''پەیامی پیرۆزبایی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان بەبۆنەی ۴۲ھەمین ساڵڕۆژی دامەزرانی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران''، نووسراو لە ٣١ی ئابی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> لە ١ی ئایاری ٢٠٢٠ مەکتەبی سیاسی پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان بەبۆنەی ڕۆژی جیھانیی کرێکار بەیاننامەیەک بڵاوکردەوە و گوتی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە مێژووی ۲۹ ساڵەی خۆیدا نە لە ڕووی ڕێکخستنی ژیانی و نە لە ئاستی یاسادانانەوە و جێبەجێکردنەوەی یاساکان بایەخێکی ئەوتۆی بە کرێکاران نەداوە؛ ھەروەھا کە بەدوای ڕووخانی حکوومەتی بەعس یاسایەکی کاری نوێ ڕێک نەخراوە و ھێشتا یاسای ژمارە ٧١ی ١٩٨٧ی ئەو سەردەمە بەرکارە و ئەوە لە حاڵێکدایە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ یاسایەک بۆ سەرمایەگوزاری و کەڵەکردنی سەرمایە پەسەند کراوە کە لە سێبەریدا ھەرێمی کوردستان نوقمی گەندەڵی کراوەتەوە.<ref name="ھەتاو میدیا ۱">[https://www.hataw.media/2020/04/blog-post_52.html ھەتاو میدیا: ''پارتی کرێکاران و ڕەنجدەرانی کوردستان بەیاننامەیەک بڵاودەکاتەوە''، نووسراو لە ١ی ئایاری ٢٠٢٠؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230719172408/https://www.hataw.media/2020/04/blog-post_52.html |date=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٩٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٥ لە عێراق]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکان لە عێراق]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] ipbah8bb068awvx0n3zcgjxrwl3qoaw 0 239634 1687274 1378657 2026-10-15T04:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە) 1687274 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = پارێزگای باکووری چونگچۆنگ | official_name = {{raise|0.2em|Chungcheongbuk-do}} {{IPA-ko|tɕʰuŋ.tɕʰʌŋ.buk̚.t͈o}} | native_name = {{nobold|충청북도}} | native_name_lang = ko | settlement_type = پارێزگای کۆریای باشوور | translit_lang1 = کۆری | translit_lang1_type = ھانگول | translit_lang1_info = {{lang|ko|{{Linktext|충|청|북|도}}}} | image_flag = Flag of North Chungcheong Province.svg | image_blank_emblem = Emblem of North Chungcheong Province.svg | blank_emblem_type = لۆگۆ | image_map = Chungcheongbuk-do in South Korea 2023.svg | coordinates = {{coord| 36.75 |N| 127.75 |E|region:KR|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = ھەرێم | subdivision_name1 = ھیسۆ | seat_type = پایتەخت | seat = چیۆنگجو | parts_type = دابەش کراوە بۆ | parts_style = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> | parts = ٣ شار؛ ٨ پارێزگا | leader_title = پارێزگاری پارێزگای باکووری چونگچۆنگ | leader_name = کیم یۆنگ-ھوان | area_total_km2 = ٧٬٤٣٣ | area_rank = ھەشتەم | population_total = ١٬٥٧٨٬٩٣٤ | population_as_of = تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | population_density_km2 = ٢١٣ | population_rank = حەوتەم | demographics_type1 = ھێماکانی شارە گەورەکان | demographics1_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | demographics1_title1 = گوڵ | demographics1_info5 = | iso_code = KR-43 | blank_name_sec1 = زاراوە | blank_info_sec1 = [[Chungcheong Dialect|Chungcheong]] | website = {{url|https://www.chungbuk.go.kr/wwweng/index.do|2=Official website (English)}} | translit_lang1_type1 = ھانجا | translit_lang1_info1 = {{lang|ko|{{Linktext|忠|淸|北|道}}}} | translit_lang1_type2 = مەککۆن‐ڕایشاوێر | translit_lang1_info2 = Ch’ungch’ŏngbukto | translit_lang1_type3 = Revised&nbsp;Romanization | translit_lang1_info3 = Chungcheongbuk-do | demographics1_info1 = ماگنۆلیای سپی | demographics1_title2 = درەخت | demographics1_info2 = زێلکۆڤا | demographics1_title3 = باڵندە | demographics1_info3 = ماگپای | demographics1_title4 = | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = }} '''پارێزگای باکووری چونگچۆنگ''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 충청북도) ھەروەھا بە چۆنگبوک ناسراوە، پارێزگایەکی [[کۆریای باشوور]]ە. ژمارەی دانیشتووانی باکووری چونگچۆنگ ١،٥٧٨،٩٣٤ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی (٢٠١٤) و ڕووبەری جوگرافیای ٧،٤٣٣ کیلۆمەتر دووجایە (٢،٨٧٠ میل چوارگۆشە) کە دەکەوێتە ناوچەی [[ھۆسیۆ]] لە ناوەڕاستی باشووری [[نیمچەدوورگەی کۆریا|نیمچە دوورگەی کۆریا]]. لە باکوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای گیۆنگگی]] و [[گانگوۆن]]، لە ڕۆژھەڵاتی باکووری [[گیۆنگسانگ]]، لە باشوورەوە [[باکووری پارێزگای جیۆلا|باکووری جیۆلا]] و لە ڕۆژاوای [[باشووری چونگچۆنگ]]، شاری [[ئۆتۆنۆمی]] تایبەتی [[سێجۆنگ]] و شاری گەورەی [[دایجۆن]] ھاوسنوورە. [[چیۆنگجو]] پایتەخت و گەورەترین شاری باکووری [[چونگچۆنگ]]ە، لەگەڵ شارە گەورەکانی دیکەی [[چۆنگجو]] و [[جیچۆن]]. == سەرچاوەکانی پارێزگاکە == بەرھەمە کشتوکاڵییەکان بریتین لە [[برنج]] و [[جۆ]] و [[فاسۆلیا]] و [[پەتاتە]]، بەڵام پارێزگاکە تایبەتمەندە بە [[جینسینگ]] و [[تووتن]]. تووتنەکە لە ساڵی ١٩١٢ برا بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لە ویلایەتی [[ڤیرجینیا|ڤێرجینیا]] چێنراوە. لە بەشی باکووری پارێزگاکەدا یەدەگی کانزای [[زێڕ]]، [[ئاسن]]، [[خەڵووز|خەڵوز]]، [[ستاتیت]]، [[فلۆر|فلۆرایت]] و [[مۆلیبدینیۆم]] و ھەروەھا مەڕمەڕ و بەردی لیمۆ ھەیە. == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == سەرنجڕاکێشترین شوێنەکانی پارێزگاکە بریتین لە [[چیای سۆنگنی]] لە شاخەکانی [[سۆبایک]] و پارکە نەتەوەیییەکەی. [[بیۆپجوسا]]، شوێنی یەکێک لە کۆنترین پەرستگاکانی کۆریا لەم پارکە نەتەوەیییەدایە. == ئایین == {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە چونگچۆنگ-(٢٠١٥)<ref name="2015census">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2|سەردێڕ=2015 Census – Religion Results}}</ref>|label1=بێ ئاین|value1=59.9|color1=Gray|label2=بودیزم|value2=16.3|color2=Gold|label3=پرۆتێستانت|value3=15.8|color3=DodgerBlue|label4=کڵێسای کاتۆلیک|value4=7.3|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=0.7|color5=Black}}بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٥، لە ١٦٫٣٪ی دانیشتووانی ئایینی [[بوودیزم]] و ٢٣٫١٪ پەیڕەوی لە ئایینی [[خاچ پەرست|مەسیحی]] دەکەن (١٥٫٨٪ [[پرۆتێستانت]] و ٧٫٣٪ی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاسۆلیکی]]). ٥٩٫٩٪ بێ ئایینن و ٠٫٧٪ی دانیشتووانیش پەیڕەوی لە ئایینەکانی دیکە دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=KOSIS|ناونیشان=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=kosis.kr}}</ref> == خوێندن == چۆنگچیۆنگبوک-دۆ شوێنی چەندین دامەزراوەی باڵایە، لەوانە: * زانکۆی نیشتمانی چۆنگبوک * زانکۆی نیشتمانی <small>(پێشتر زانکۆی نیشتمانی چونگجو)</small> * ئەکادیمیای ھێزی ئاسمانی کۆریا * زانکۆی نیشتمانی پەروەردەی کۆریا * زانکۆی نیشتمانی پەروەردەی چیۆنگجو * زانکۆی چیۆنگجو * زانکۆی سیۆۆن * زانکۆی سێمیونگ * زانکۆی ڕۆژھەڵاتی دوور * زانکۆی یۆنگدۆنگ * کۆلێژی چۆنگ چیۆنگ * کۆلێژی جوسونگ * کۆلێژی زانستی دایۆن * زانکۆی کۆنکوک * کۆلێژی گانگدۆنگ == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://www.chungbuk.go.kr/wwweng/index.do ماڵپەڕی فەرمی] (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Chungcheongbuk-do}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] dlrr3al6mfkobym2hhvdx6ld5unnazo 0 239648 1687167 1678051 2026-10-14T22:27:24Z Bilalinfo 57400 1687167 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|show_name=ئازادم بکە|image=Set me free.jpg|genre=دراما، مێژووی، ڕۆمانسی|writer=مەجید مەولایی|director=شەهرام شاحوسێنی|country={{Flagcountry|Iran|name=ئێران}}|language=فارسی|first_aired=١٧/٢/٢٠٢٣|runtime=٥٠ خوولەک|num_episodes=١٨|network=فیلمۆ|last_aired=١٦/٦/٢٠٢٣|website={{URL|https://www.filimo.com/m/131383}}<!-- Use {{URL}} for linking to the site -->|starring=موحسین تنباندە و ھووتەن شەکیبا و هودا زەینول عابدین و بابەک کەریمی|endtheme=تۆرەج شەعبانخانی - موحسن چاووشی|composer=[[بامداد ئەفشار]]|producer=مەجید مەولایی|cinematography=ئارەش ڕەمەزانی|editor=عیماد خودابەخش}} '''ئازادم بکە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:رهایم کن) زنجیرەیەکی ئێرانییە لە چەشنی، [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، [[درامای مێژوویی|مێژووی]]، [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی شەهرام شاحوسێنی و نووسینی مەجید مەولایی، کە لە ساڵی ٢٠٢٣ لە تۆڕی ئینتەرنێتی [[فیلیمۆ]] نمایشکرا. هەر یەکە لە [[موحسین تەنابەندە]] و [[ھووتەن شەکیبا]] و [[ھودا زەین ئەلعابدین]] و بابەک کەریمی لە ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیەن. پەخشی زنجیرەکە لە ١٧ی ٢ی ٢٠٢٣ لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] دەستی پێکرد و لە ١٦ی ٦ی ٢٠٢٣ کۆتایی هات. == چیرۆک == زنجیرەکە چیرۆکی سێگۆشەی خۆشەویستی دەگێڕێتەوە کە چیرۆکەکەی لە ساڵانی ١٩٧١ی [[ئێرانی پەھلەوی]]  ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=در حسرت‌ عشق و رفاقت و برادری/ «رهایم کن» جنجالی‌ترین سریال این چند وقت چگونه تبدیل به پرتماشاگرترین سریال نمایش خانگی شد؟|ناونیشان=https://www.jamaran.news/بخش-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1595600-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%88%D9%82%D8%AA-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=پایگاه خبری جماران|زمان=fa}}</ref> حاتەم و هاتف دوو بران لە خێزانێکی بەناوبانگی گوندی سیاهرود، حاتەم کوڕی گەورەی خێزانەکەیە و ئەوینداری دایەنی منداڵەکەیەتی، لەگەڵ گەڕانەوەی برا بچووکەکەی بۆ گوندەکەیان، گیرۆدەی چیرۆکێکی ئەوینداری ئاڵۆز دەبن، مارال تێدەگات کە ژیانی یونسی برای لە مەترسیدایە. حاتەم لەکاتی یارمەتیدانی مەرالدا تێدەگات کە چیرۆکی براکەی پەیوەستە بە برا بچووکەکەی خۆیەوە بەناوی هاتف کە چەند ساڵێکە کۆچی کردووە بۆ [[تاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85013968/%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230218074016/https://www.irna.ir/news/85013968/%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ئەکتەر !ڕۆڵ !وەسف<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سریال «رهایم کن» با بازی محسن تنابنده و هوتن شکیبا وارد شبکه نمایش خانگی شد+ زمان پخش|نشانی=https://shrr.ir/000dDy|وبگاه=شهرآرانیوز|تاریخ=|بازبینی=|کد زبان=fa}}</ref> |- |[[موحسین تەنابەندە#%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86|موحسین تەنابەندە]] |حاتەم نایب سورخی |برای هاتف و دەزگیرانی مەراڵ |- |[[ھووتەن شەکیبا]] |هاتف نایب سەرخی |برای حاتەم و دەزگیرانی مەراڵ |- |[[ھودا زەین ئەلعابدین]] |مەراڵ حەسارەکی |دەزگیرانی حاتەم و هاتف |- |[[مهدی حسینی نیا|مەهدی حسەینی نیا]] |بەهرام |هاەسەری ئەفسانە |- |[[بابک کریمی|بابەک کەریمی]] |نایب نایب سەرخی |باوکی حاتم و هاتف و ئەفسانە |- |[[مونا احمدی|مونا ئەحمەدی]] |ئەفسانە نایب سەرخی |خوشکی حاتم و هاتف |- |[[مائده طهماسبی|مائیده تەهماسبی]] | |صاحب روسپی‌خانه |- |[[شهرام قائدی|شەهرام قائیدی]] |مەنوچەهر |شۆفێری بەرهەڵگر |- |[[رابعه مدنی|رابیعه مەدنی]] | |مادر مارال و یونس |- |[[ئازادە سەمەدی|ئازاده سەمدی]] |نەغمه |هاوسەری پێشووی حاتەم |- |[[حەسەن مەعجونی]] |ناسر |هاوڕێی نایب خان |- |[[یوسف تیموری|یوسف تەیموری]] |یونس حەسارەکی |برای مەرال |- |[[سام نوری]] |دانیال پەریزاد |گۆرانی بێژ |- |[[محمد صادق میرمحمدی]] |ڕاما نایب سەرخی |کوڕی حاتەم و نەغمە |- |[[پژواک ایمانی|پژواک ئیمانی]] |شاهین |کوڕی ناسر |} == میوزیک == == ڕەخنە و دەستخۆشی == * [[ئاراش فەهیم]] لە [[ڕۆژنامەی کەیهان]] ڕەخنەی لە سستی زنجیرەکە و کارەکتەر و دیزاینی جلوبەرگ و مەیک ئەپی ڕوخساری ئەکتەرەکان گرت و بە تێکەڵکردنی زنجیرەی فارسی و زنجیرەی [[تورکیا|تورکی]] زانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=رها شده|ناونیشان=https://kayhan.ir/fa/news/265421/%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%AF%D9%87|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230529004916/https://kayhan.ir/fa/news/265421/%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%AF%D9%87|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> * [[ئەحمەد محەمەد تەبریزی]] لە ماڵپەڕی [[دیجیکالاماگ]] ئەم زنجیرەیەی بە یەکێک لە باشترین زنجیرەکان وەسف کرد و ڕایگەیاند کە [[شەهرام شاحوسێنی]] "بەهرە و هونەری فیلمسازی خۆی دەرخستووە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محمدتبریزی|یەکەم=احمد|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=7 نقطه قوت که سریال «رهایم کن» را جذاب و تماشایی کرده‌اند • دیجی‌کالا مگ|ناونیشان=https://www.digikala.com/mag/reasons-that-made-set-me-free-attractive-and-a-spectacular-series/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=دیجی‌کالا مگ|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250104035520/https://www.digikala.com/mag/reasons-that-made-set-me-free-attractive-and-a-spectacular-series/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * بەپێی هەواڵی ماڵپەڕی [[فیلم نیوز]]، کاردانەوەکان سەبارەت بە کۆتایی هاتنی زنجیرەکە جیاواز بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=بررسی ابعاد مختلف «رهایم کن» به بهانه پایان پخش این سریال {{!}} من باید می‌|ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d8%a8%d8%b9%d8%a7%d8%af-%d9%85%d8%ae%d8%aa%d9%84%d9%81-%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c%d9%85-%da%a9%d9%86-%d8%a8%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%be|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=فیلم‌نیوز|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230620122929/https://www.filmnews.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%BE|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ئاژانسی هەواڵی فارسی سەر بە [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] ڕەخنەی لەم زنجیرەیە گرت و بە "بەرەوپێشبردنی ناشایستەیی" وەسفی کرد و داوای کرد لە هەڵمەتێکدا ڕێگری لە پەخشکردنی بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=سریال«رهایم کن»با ذهن مخاطب چه می‌کند؟ {{!}} خبرگزاری فارس|ناونیشان=https://www.farsnews.ir/news/14020215000698/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86%D8%A8%D8%A7-%D8%B0%D9%87%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230507114047/https://www.farsnews.ir/news/14020215000698/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86%D8%A8%D8%A7-%D8%B0%D9%87%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> * [[مستەفا عەزیزی]] لە ڕۆژنامەی [[ئیندیپێندنتی فارسی]] ڕوانگەیەکی ئەرێنی بۆ ئەم زنجیرە هەبووە و نووسیویەتی: بەهەر حاڵ پێشنیار دەکەم بۆ ئەوانەی سەیری زنجیرە درامای ئێرانی دەکەن سەیری زنجیرەکە بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=فریاد سینمای ایران: «رهایم کن!»|ناونیشان=https://www.independentpersian.com/node/337076/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86%C2%BB|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ایندیپندنت فارسی|زمان=fa}}</ref> == بەستەری دەرەکی == [[imdbtitle:22030306|زنجیرەکە]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|بنکەدراوەی ئینتەرنێتی فیلمەکان]]. [https://web.archive.org/web/20251117071747/https://www.filimo.com/m/131383 زنجیرەکە] لە [[فیلمۆ]]. == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ئێران|تەلەڤیزیۆن}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} nvaq9fj5rbudubey90ykwepxqhyxrlt 0 239677 1687349 1544902 2026-10-15T07:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687349 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای قەتیف''' پارێزگایەکی [[عەرەبستانی سعوودی|سعوودییە]] و دەکەوێتە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی کەناری ڕۆژاوای [[کەنداوی فارس|کەنداوی عەرەبی]]. [[خەمرک|خەمرکێکی]] کەناری کۆن و دەوڵەمەندە بە [[نەوت|ڕۆن و خورما]] و [[ماسی|میوە و ماسی]]. بە بازرگانی مرواری و دەرھێنانی ناسرابوو پێش ئەوەی [[ژاپۆن|ژاپۆنییەکان]] مرواری دەستکرد دابھێنن. لە سەرەتای [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]. خەمرکی قەتیف بە یەکێک لە کۆنترین ناوچە دانیشتووەکانی [[کەنداوی فارس|کەنداو]] دادەنرێت، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین. شارستانییەت لەم ناوچەیەدا سەریان ھەڵدا و دواتر دەوڵەتەکان ھاتنە ئاراوە و خاکەکەی گەواھیدەری چەندین نەتەوە و ڕەگەز بوو. قەتیف لە [[سەفوا]] لە باکوورەوە تا دەمام لە باشوور درێژ دەبێتەوە و وابەستەییەکانیشی تێدایە. درێژبوونەوەی لە سەفوا بۆ [[زەھران|زەھران]] بە ناوچەی ھێڵ ناسراوە. <ref name=":52">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إمارة المنطقة الشرقية|ناونیشان=http://www.easternemara.gov.sa/qattef.asp|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161028215651/http://www.easternemara.gov.sa/qattef.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Qatif}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کەنداوی فارس]] [[پۆل:شارەکانی عەرەبستانی سعوودی]] 7f1v4shx07ts5rr5vgg3dkcdu7yqfcz 0 239792 1687063 1550621 2026-10-14T16:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687063 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٧٠)|پارتی دیموکرات (تورکیا)}} {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=Demokrat_Parti_(1946)_logo.svg}} '''پارتی دیموکرات''' ({{بە تورکی|Demokrat Parti}}) ڕەگ و ڕیشەی دەگەڕێتەوە بۆ پارتی دیموکرات کە لە ساڵی ١٩٤٦ لەلایەن [[جەلال بایار|جەلال بایارەوە]] دامەزراوە. بزووتنەوەی سەرەکی ڕاستڕەو چەندین جار فەرمانڕەوایەتی تورکیای کرد لە سەردەمی: [[عەدنان مەندەرس|عەدنان مەندەرس]]، سلێمان دەمیراڵ، و تاتانسو تەجەلی. بەم شێوەیە پارتی دیموکرات سێ سەرۆکی [[کۆماری تورکیا]]ی بۆ کۆمەڵگەی [[ڕامیاری]] بەرھەم ھێنا، و بوو بەو لایەنەی کە پارتە ڕاستڕەوەکانی تورکیا بەرھەم دەھێنێت. پارتی دیموکرات کە بە گۆڕینی ناو و درووشمی پارتی ڕێگای ڕاست دامەزرا، کە لە ساڵی ١٩٨٣ی زایینی بوو، لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٧ لە دانیشتنی دووەمین کۆنفرانسی گشتی کە لە ھۆتێل ئەنادۆڵ بەڕێوەچوو، ئەو کەسەی کە ئەم ناوەی گۆڕی محەممەد ئاغا بوو کاتێک پۆستی سەرۆکایەتی گشتیی وەرگرت، ھۆکاری سەرەکی ئەم گۆڕانکارییە بۆ کۆکردنەوەی مافی تورکیا بوو لە ژێر یەک سەقفدا، [[پارتی نیشتمانیی دایک]] بیری لە یەکگرتنەوە لەگەڵ پارتی دیموکرات دەکردەوە، نەخشەی بۆ دروستکردنی بژاردەیەکی جێگرەوە لە پارتی ڕاستڕەوی سەرەکیدا دانابوو. محەممەد ئاغا ویستوویەتی سیستەمی دوو سەرۆکایەتی پەیڕەو بکات، بەڵام دواتر ئەم یەکێتییە لە ئەنجامی ئەو ناکۆکییەی کە لە نێوان محەممەد ئاگار و ئەرکان مومجۆ سەرۆکی گشتیی پارتی نیشتمانیی دایک سەریھەڵدا، بەدی نەھات. بەھۆی ئەم باروودۆخەوە لە ھەڵبژاردنەکانی پارتی نیشتمانیی دایکدا خۆی کاندید نەکرد و بە تەنیا ھاتە ناو ھەڵبژاردنەکانی پارتی دیموکرات، لە ھەڵبژاردنی ٢٢ی تەممووزدا پارتی دیموکرات ٥.٤٪ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، محەممەد ئاگار، سەرۆکی گشتی، بەھۆی لەدەستدانی پارتی ڕێگای ڕاست، کە ٩.٥٦٪ی بەدەست ھێنا بۆ چوار خاڵ، دەستی لە پۆستەکەی کێشایەوە.<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B7%D9%8A_%281946%29?wprov=sfla1</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت|ئاسیا|کۆمەڵگا|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Democrat Party (Turkey, 1946)}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤٦]] 8mfs5antqvzbuxjunsrir8inq2gqzxu 0 239807 1687126 1525672 2026-10-14T19:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687126 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''پارتی گەشەپێدانی نیشتمانی''' (بە [[تورکی]]: Millî Kalkınma Partisi، بە کورتی MKP)یەکەم پارتی [[ئۆپۆزیسیۆن|بەرھەڵستکاری]] [[تورکیا|تورکیایە]] لە ڕژێمی فرە حزبیدا. لەلایەن نوری دەمیراگەوە دامەزراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت|کۆمەڵگا|ئاسیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە سیاسییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]] omzo888465j1dvg9e8owtnkcxe0hs8h 0 239808 1687109 1525660 2026-10-14T19:34:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687109 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە=Motherland Party (Turkey).png}} '''پارتی نیشتمانیی دایک''' ([[زمانی تورکی|بە تورکی]]: Anavatan Partisi) [[حیزب|پارتێکی ڕامیاری]] [[ناسیۆنالیزم|ناسیۆنالیستی]] تورکی ناوەندی ڕاستڕەوە کە لەلایەن [[تورگوت ئۆزال|تورگوت ئۆزالەوە]] لە [[١٩٨٣|ساڵی ١٩٨٣]] دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey-Motherland Party|ناونیشان=http://countrystudies.us/turkey/82.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=countrystudies.us}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Motherland Party|ناونیشان=http://countrystudies.us/turkey/82.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=countrystudies.us}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey - Political parties|ناونیشان=http://www.nationsencyclopedia.com/Asia-and-Oceania/Turkey-POLITICAL-PARTIES.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Encyclopedia of the Nations}}</ref> لە [[٥ی ئایار]]ی [[٢٠٠٥]] لەگەڵ پارتی ڕێگای ڕاست یەکیگرت و [[پارتی دیموکرات (تورکیا)|پارتی دیموکراتی تورکیای]] پێکھێنا، بەڵام لە ئەیلوولی ٢٠١١ جارێکی دیکە پارتەکە دامەزرایەوە. سەرۆکی ئێستای ناوی ئیبراھیم چەلەبییە. پارتەکە بە پارتێکی کۆنەپەرستی نیولیبراڵ و ناسیۆنالیستی ڕاستڕەوی ناوەند دادەنرا کە پشتگیری لە سنووردارکردنی ئەو ڕۆڵە دەکرد کە حکوومەت دەتوانێت لە ئابووریدا بیگێڕێت، ھەروەھا پشتگیری لە سەرمایەی تایبەت و پڕۆژە و ھەندێک دەربڕینی گشتی ئایینی دەکرد. پارتی نوێی نیشتمانی دایک لە ھەڵبژاردنە گشتییەکانی تورکیا لە ساڵی ١٩٨٣ بە سەرۆکایەتی ئۆزال سەرکەوتنی بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت|دەیەی ١٩٨٠|ئاسیا|کۆمەڵگا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} qxmhr3ftudx3ans1a52st6o2xuph3g9 0 240327 1687053 1525623 2026-10-14T16:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1687053 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Paranoia_Poster.jpg }} '''پارانۆیا''' ({{بە ئینگلیزی|Paranoia}}) فیلمێکی ھەستبزوێنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٣ لە دەرھێنانی ڕۆبەرت لوکیتیک. باری ئێڵ لیڤی و جەیسۆن ھۆڵ سیناریۆکەیان نووسیوە، کە بە شێوەیەک کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی ساڵی ٢٠٠٤ بە ھەمان ناو لەلایەن جۆزێف فایندەرەوە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|فەڕەنسا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمەکانی وەن ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دیوانی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]] [[پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەنکی ئێکس ئێڵ تۆمارکراون]] ezcov9nem32powhlk4rqwa6nq3utq0j 0 240890 1687160 1664355 2026-10-14T21:28:10Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687160 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=زۆ ئین سونگ|image=Zo In-sung 조인성 in 2021.png|caption=لە ساڵی ٢٠٢١|birth_date={{birth date and age|1981|7|28}}|birth_place=[[سیئۆل ]], [[کۆریای باشوور ]]|other_names=چۆ ئین-سونگ,<ref name=Classic /> جۆ ئین-سونگ<ref name=CPF />|years_active=١٩٩٨ تا ئێستا|occupation=[[ئەکتەر]]|agent={{ill|IOK Company|ko|아이오케이컴퍼니}}<ref name=IOK />|alma_mater=[[زانکۆی دۆنگگوک ]]|partner=|website=}}'''زۆ ئین سونگ''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Zo In-sung؛ بە [[کۆریای باشوور|كۆری]]: 조인성) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ٢٨ـی [[تەممووز|تەمموزی]] ١٩٨١ لە دایکبووە. لە ئێستادا بە فەرمی ناوەکەی گۆڕاوە بۆ زۆ ئین سونگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=아이오케이 컴퍼니|ناونیشان=https://iok.co.kr/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=iok.co.kr|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230822163443/https://www.iok.co.kr/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://zo-insung.com/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=zo-insung.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ZO Insung|ناونیشان=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/films/index/peopleView.jsp?peopleCd=10066899|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Korean Film Biz Zone|زمان=en}}</ref> پێشتر ناوی چۆ ئین سۆنگ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Classic (2003)|ناونیشان=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/films/index/filmsView.jsp?movieCd=20030003|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Korean Film Biz Zone|زمان=en}}</ref> و هەندێک جاریش جۆ ئین سونگ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CENTRALPARK FILMS 센트럴파크|ناونیشان=http://centralparkfilms.co.kr/?portfolio=935|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=ko-KR}}</ref> بووە. == سەرەتای ژیان == زۆ ئین سونگ لە ناوچەی [[گوانگدۆنگ|گانگدۆنگ]] لە [[سیئۆل]] لەدایکبووە و گەورە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ="�ε�ij���� ���� õȣ���� ��Ÿ ź��" - 1�� ���ͳݴ��� ��������|ناونیشان=http://spn.chosun.com/svc/content_view/content_view.html?contid=2003122570332|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081006071236/http://spn.chosun.com/svc/content_view/content_view.html?contid=2003122570332|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://channels.vlive.tv/EBF267/celeb/1.9176592|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=https://channels.vlive.tv/EBF267/celeb/1.9176592 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref> لە [[زانکۆی زانستی چوننام]] خوێندنی مۆدێل و بەڕێوەبردنی ڕووداوەکانی تەواو کردووە. دواتر لە زانکۆی دۆنگوک وەک پسپۆڕی [[شانۆ]] و [[فیلم]] ناوی تۆمارکرد، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٧ بەهۆی ئامادەنەبوونی گونجاو لە پۆلەکاندا دەرکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Top Movie Star Zo In-sung Dropped From University|ناونیشان=http://www.hancinema.net/top-movie-star-jo-in-seong-dropped-from-university-9322.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=hancinema}}</ref> == خێرخوازی == بەپێی ڕێکخراوێکی ناحکومی میرال وێڵفێر فاوندەیشن، ئەکتەرەکە بە بەخشندەیی ٥٠٠ ملیۆن [[وۆنی کۆری]] کە (نزیکەی ٤٤٠ هەزار [[دۆلاری ئەمریکی]]) دەکات بەخشیوە بۆ یارمەتیدانی خەڵکی [[تانزانیا]]. هەروەها دامەزراوەکە ڕایگەیاندووە کە ئەو پارەیەی ئەکتەرەکە بەخشیوێتی بۆ دروستکردنی [[فێرگە|قوتابخانەی]] دیدگای نوێ سینگیدا بەکارهاتووە کە دەکەوێتە ناوەڕاستی [[تانزانیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Actor Zo In-sung donates 500 million won to build school in Tanzania|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2023/08/398_312938.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=koreatimes|زمان=en}}</ref> == ژیانی تایبەت == لە ساڵی ٢٠١٣دا بڵاوکرایەوە کە زۆ و [[کیم مین-ھی (خانمەکتەر، لەدایکبووی ١٩٨٢)|کیم مین هی]] لە سەرەتای ساڵەوە پەیوەندییەکی خۆشەویستیدان. هەردوو دەزگای ئەکتەرەکە هەواڵەکەیان پشتڕاست کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=https://koreajoongangdaily.joins.com|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Zo In-sung, Kim Min-hee are dating|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/2013/04/24/etc/Zo-Insung-Kim-Minhee-are-dating/2970649.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=koreajoongangdaily.joins.com|زمان=en}}</ref> لە ٢٤ی [[ئەیلوول|ئەیلوولی]] ٢٠١٤، زۆ و کیم ڕایانگەیاند کە کۆتاییان بە پەیوەندییە ساڵ و نیوەکەیان هێناوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=옥현주|ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Jo In-sung talks about break-up with Kim Min-hee|ناونیشان=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20141005000246|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Korea Herald|زمان=en}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" | ٢٠٠٢ | ''توالیتی گشتی'' | چۆ | فیلمی هاوبەشی کۆریا و هۆنگ کۆنگ | <ref name=toilet>{{cite web|last=Yoon|first=Go-eun|url=http://news.joins.com/article/1874016|script-title=ko:장혁ㆍ조인성 베니스 떴다!|title=جانگ هیۆک و زۆ این-سۆنگ گەیشتنە ڤینیسیا!|date=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٢|website=جۆنگ آنگ ایلبۆ|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|language=ko|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712221141/http://news.joins.com/article/1874016|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" rowspan=3| ٢٠٠٣ | ''مادلین'' | کانگ جی-سۆک | | <ref>{{cite web|url=http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=11567|script-title=ko:[인터뷰] 영화 <마들렌>의 조인성|title=[چاوپێکەوتن] زۆ این-سۆنگ لە فیلمی <مادلیندا>|date=٢٥ی تەممووزی ٢۰۰٢|website=سینە ۲۱|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712221905/http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=11567|url-status=live}}</ref> |- | ''کلاسیک'' | ئۆه سانگ-مین | |<ref>{{cite web|url=http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=12968|script-title=ko:신선한 청춘들의 합창 <클래식>에 조인성까지 캐스팅 완료|title=تەواوبوونی هەڵبژاردنی ئەکتەران بۆ کۆرسی گەنجانی تازە <کلاسیک> لەوانەش زۆ این-سۆنگ|date=١٢ی ئەیلوولی ٢۰۰٢|website=سینە ۲۱|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712222127/http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=12968|url-status=live}}</ref> |- | ''خۆشەویستی مەحاڵ'' | کیم چۆل-سۆ | |<ref>{{cite web|url=http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=17840|script-title=ko:영화 「남남북녀」 조인성 캐스팅|title=هەڵبژاردنی زۆ این-سۆنگ بۆ فیلمی «پیاوی باشوورو ژنی باکوور»|date=١٨ی ئازاری ٢٠٠٣|access-date=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|website=سینە ۲۱|language=ko|archive-date=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928170924/http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=17840|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٠٦ | ''کارناڤالێکی پیس'' | کیم بیۆنگ-دۆو | | <ref name=dirty /> |- ! scope="row" | ٢٠٠٨ | ''گوڵێکی بەستوو'' | هۆنگ-ریم | | <ref name=frozen /> |- ! scope="row" rowspan=2| ٢٠١٧ | ''پاشا'' || پارک تای-سۆ|| || <ref name=king /> |- |''خۆشەویستی جۆ. ئێستا (فیلمی کورتی ٢٠١٧)'' | خۆی | دەرکەوتنی فەخری | <ref>{{cite web|url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/films/index/filmsView.jsp?movieCd=20174303|title=خۆشەویستی جۆ. ئێستا (٢٠١٧)|access-date=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|archive-date=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907120036/https://www.koreanfilm.or.kr/eng/films/index/filmsView.jsp?movieCd=20174303|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠١٨ | ''شەڕە گەورەکە'' | یانگ مان-چوون | | <ref name=battle /> |- ! scope="row" | ٢٠٢١ | ''هەڵاتن لە مۆگادیشو'' | کانگ دای-جین | | <ref>{{cite news|author=Jeon Hyung-hwa|script-title=ko:[단독]류승완 감독 '모가디슈' 올여름 개봉 확정..유일 韓텐트폴|title=[تایبەت] دەرهێنەر ریو سیۆنگ-وان بڕیاری بڵاوکردنەوەی فیلمی «مۆادیشو»ی لەم هاوینەدا دا.. تاکە فیلمی گەورەی کۆری|publisher=ستار نیوز|via=ناڤەر|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=108&aid=0002961705|date=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|access-date=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|language=ko|archive-date=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029180134/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=108&aid=0002961705|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٢٣ | ''قاچاخچییەکان'' | სێرژانت کوۆن | |<ref name="Smuggler">{{Cite news|author=Jeon Hyung-hwa|script-title=ko:[단독]김혜수·염정아·조인성·박정민·고민시·김종수, 류승완 '밀수' 호화 라인업 완성[종합]|title=[تایبەت] تەواوبونی کاستی شاهانەی فیلمی «قاچاخچی» بە بەشداری کیم های-سۆ، یۆم جۆنگ-ئا، زۆ این-سۆنگ، پارک جۆنگ-مین، گۆ مین-سی، کیم جۆنگ-سو و دەرهێنەر ریو سیۆنگ-وان [گشتی]|url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2021050615025472010|website=ستار ئێم تی|language=ko|date=٦ی ئایاری ٢٠٢١|access-date=٦ی ئایاری ٢٠٢١|archive-date=٦ی ئایاری ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506082413/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2021050615025472010|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3" | ٢٠٢٦ | ''هومنت'' | بەڕێوەبەر زۆ | |<ref>{{Cite web |last=Merican |first=Sara |date=حوزەیرانی ١٢, ٢٠٢٤ |title=زۆ این-سۆنگ، پارک جۆنگ-مین، پارک های-جۆن و نانا وەک ئەکتەری فیلمی «هومنت»ی ریو سیۆنگ-وان پشتڕاستکرانەوە|url=https://deadline.com/2024/06/zo-in-sung-park-jeong-min-ryoo-seung-wan-humint-1235971271/ |access-date=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ |publisher=دەدلاین هۆڵیوود }}</ref> |- | [[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] | کۆ سۆنگ-کی | |<ref>{{Cite web |last=Jo |first=Ji-young |date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣ |script-title=ko:[공식] 황정민X조인성X정호연X알리시아 비칸데르X마이클 패스벤더까지, 나홍진 신작 'HOPE' 캐스팅 |title=[فەرمی] لە هوانگ جۆنگ-مین، زۆ این-سۆنگ، جۆنگ هۆ-یۆن، ئالیسیا ڤیکاندەر تا مایکڵ فاسمێندەر، کاستی نوێی فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |access-date=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٣ |publisher=سپۆرتس چۆسۆن |language=ko |via=ناڤەر |archive-date=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330010409/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |url-status=live }}</ref> |- | ''خۆشەویستی ئەگەری'' | سانگ-وۆ | |<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=٢٠٢٥-٠٨-٠٤ |title=لی چانگ-دۆنگ بە فیلمی «خۆشەویستی ئەگەری» دەگەڕێتەوە، کە یەکەم فیلمی لە دوای «سوتان»ە |url=https://variety.com/2025/tv/news/lee-chang-dong-netflix-possible-love-1236477646/ |access-date=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |website=ڤاریتی |language=en-US}}</ref> |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |١٩٩٩ | ''جەمپ'' | | |<ref>{{cite web|last=Bae|first=Guk-nam|url=https://www.etoday.co.kr/news/view/638665|script-title=ko:[스타 Before & AFter] 조인성 11년전 모습은?|title=[ئەستێرەکان پێش و دوای] دیمەنی ١١ ساڵ پێش ئێستای زۆ این-سۆنگ چۆن بوو؟|website=ئیدەیلی|date=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|access-date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|language=ko|archive-date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927141849/https://www.etoday.co.kr/news/view/638665|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" رۆژاوا=٢| ٢٠٠٠ | ''قوتابخانە ٣'' | کیم سۆک-جۆو | |<ref>{{cite web|url=http://www.tvreport.co.kr/?c=news&m=newsview&idx=111473|script-title=ko:'학교3' 조인성-이인혜-박광현, 10년 전 풋풋했던 비주얼|title='قوتابخانەی ٣' زۆ این-سۆنگ، لی این-های، پارک گوانگ-هیۆن، دیمەنی پاکی ١٠ ساڵ پێش ئێستا|website=تیڤی ریپۆرت|date=٢٣ی نیسانی ٢٠١١|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|language=ko|archive-date=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118123855/https://www.tvreport.co.kr/?c=news|url-status=dead}}</ref> |- | ''نۆنستۆپی نوێ'' | زۆ این-سۆنگ | ئەڵقەی ١٦٩، ١٧٧–٤٦٨ |<ref>{{cite web|last=Kwon|first=Jae-hyun|url=https://www.donga.com/news/List/Se/article/all/20010918/7739103/1|script-title=ko:[스타인터뷰]'뉴 시ت콤' 조인성 ＂멜로연기 잘 맞아요＂|title=[چاوپێکەوتنی ئەستێرە] سینیتۆمی نوێ زۆ این-سۆنگ «ڕۆڵگێڕانی دراما دەگونجێت لەگەڵمدا»|website=دە دۆنگ-ئا ایلبۆ|date=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|language=ko|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712222816/http://news.donga.com/List/Se/3/all/20010918/7739103/1|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan=3| ٢٠٠١ | <br/> "خۆشەویستی نەرمم پێشکەش بکە" | جۆن-هۆ | |<ref>{{cite web|url=https://www.marieclairekorea.com/tag/%EC%A1%B0%EC%9D%B8%EC%84%B1/|script-title=ko:조인성 출연 드라마|title=دراماکانی بەشداری زۆ این-سۆنگ|website=ماری کلێر کۆریا|access-date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|language=ko|archive-date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517053435/https://www.marieclairekorea.com/tag/%EC%A1%B0%EC%9D%B8%EC%84%B1/|url-status=live}}</ref> |- | <br/> "وەک کۆمیدییەکی پەیکەرساز" | کیم جۆنگ-هیۆن | | <ref>{{cite web|last=Yoon|first=Ga-i|url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2011/12/15/2011121502297.html|script-title=ko:원빈-조인성-엄태웅의 공통점은? 단막극이 낳은|title=خاڵی هاوبەشی نێوان وۆن بین، زۆ این-سۆنگ و ئۆم تای-گۆ چییە؟ درامای کورتی تاکی بەرهەمی هێناون|website=چۆسۆن ایلبۆ|date=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|language=ko|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712222558/http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2011/12/15/2011121502297.html|url-status=live}}</ref> |- | ''پیا نۆ'' | لی کیۆنگ-هۆ | |<ref name=piano>{{cite web|last=Choi|first=Min-young|url=https://www.khan.co.kr/article/200111061641161|title=بەشداربووانی مینی‌سریال 'پیا نۆ'ی ئێس بی ئێس، زۆ این-سۆنگ و گۆ سۆ|website=کیۆنگهاینگ شینمون|date=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|language=ko|archive-date=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202000527/https://www.khan.co.kr/article/200111061641161|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan=2| ٢٠٠٢ | ''ئامانجی گەورە'' | لی سۆوی گەنج | دەرکەوتنی فەخری (ئەڵقەی ١) |<ref>{{cite web|url=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20021011/7871391/1|title=[گرنگترینەکانی تیڤی/١٢] 'ئامانجی گەورە'، 'هەڵبژاردەی سلێمان' و هتد|date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|website=دە دۆنگ-ئا ایلبۆ|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318094508/https://www.donga.com/|url-status=live}}</ref> |- | ''تەقە لە ئەستێرەکان بکە'' | گۆ سۆنگ-تای | |<ref name=stars>{{cite web|last=Jeon|first=Young-han|url=https://www.donga.com/news/List/Series_70090000000083/article/all/20030113/7901550/1|script-title=ko:[스타인터뷰]'별을 쏘다'로 별이 된 조인성|title=[چاوپێکەوتنی ئەستێرە] زۆ این-سۆنگ بوو بە ئەستێرە بە «تەقە لە ئەستێرەکان بکە»|date=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|website=دە دۆنگ-ئا ایلبۆ|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712220615/http://news.donga.com/List/Series_70090000000083/3/70090000000083/20030113/7901550/1|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٠٣ | ''هی هەی هەی'' | زۆ این-سۆنگ | ئەڵقەی ٣٩ |<ref name=Hey>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9BlUfG5_uQ&list=WL&index=28&t=570s|language=ko|website=یوتیوب|title=- یوتیوب|access-date=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|archive-date=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123044509/https://www.youtube.com/watch?v=W9BlUfG5_uQ&list=WL&index=28&t=570s|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٠٤ | ''ڕووداوێک لە بالی ڕوویدا'' | جۆنگ جای-مین | |<ref name=bali>{{cite web|last=Gu|first=Mi-hwa|url=https://woman.donga.com/people/3/04/12/130968/1|script-title=ko:'발리에서 생긴 일'에서 재벌 2세로 주목받는 조인성|title=سەرنجڕاکێشانی زۆ این-سۆنگ وەک دەوڵەمەندی نەوەی دووەم لە «ڕووداوێک لە بالی ڕوویدا»دا|date=٤ی ئازاری ٢٠٠٤|website=وومەن دۆنگا|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613182313/https://woman.donga.com/Library/3/all/12/130968/1|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٠٥ | ''ڕۆژی بەهار'' | گۆ ئێون-سۆپ | |<ref name=spring>{{cite web|last=Lim|first=Sun-hye|url=https://www.ohmynews.com/NWS_Web/View/at_pg.aspx?CNTN_CD=A0000241600|script-title=ko:관계의 회복 보여준 드라마 <봄날>|title=درامای <ڕۆژی بەهار> گەڕانەوەی پەیوەندییەکانی نیشدا|date=٩ی ئازاری ٢٠٠٥|website=ئۆمین نیووز|language=ko|access-date=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613182321/http://www.ohmynews.com/NWS_Web/View/at_pg.aspx?CNTN_CD=A0000241600|url-status=live}}</ref>{{Unreliable source?|reason=سەیرکردنی لیستی سەرچاوە متمانەپێکراوەکان لە [[WP:KO/RS]]|date=تەممووزی ٢٠٢٥}} |- ! scope="row" | ٢٠١٣ | ''ئەو زستانەی، باڵی لێدەدا'' | ئۆه سۆ | |<ref name=winter /> |- ! scope="row" | ٢٠١٤ | ''ئاساییە، ئەوە خۆشەویستییە'' | جانگ جای-یۆڵ | |<ref name=okay /> |- ! scope="row" | ٢٠١٦ | ''هاوڕێ نزیکەکانم'' | سۆ یۆن-ها | دەرکەوتنی تایبەت |<ref>{{cite web|last=Sung|first=So-young|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3010218|title=زۆ و لی سەرلەنوێ لەگەڵ نۆه کۆبوونەوە|website=کۆریا جۆنگ ئەنگ دەیلید|date=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|access-date=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧|archive-date=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731024437/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3010218|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ٢٠٢٣ |''جووڵاو'' |کیم دۆ-شیک | |<ref>{{Cite news |author=Moon Ji-yeon |date=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |script-title=ko:[단독] '믿보배' 리و승룡 '무빙' 합류…500억 대작 이끈다 |title=[تایبەت] ریو سیۆنگ-ریۆنگ لە «جووڵاو»دا بەشداری دەکات… سەرکردایەتی پڕۆژەی ٥٠ ملیار وونی دەکات |url=https://n.news.naver.com/entertain/article/076/0003738190 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326160622/https://n.news.naver.com/entertain/article/076/0003738190 |archive-date=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٣ |access-date=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |publisher=سپۆرتس چۆسۆن |language=ko |via=ناڤەر}}</ref> |} === بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناونیشان ! scope="col" | ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" | تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" | ٢٠٢١–٢٠٢٣ | ''بازرگانییەکی چاوەڕواننەکراو'' | rowspan=1 | پێشکەشکار | لەگەڵ چا تای-هیۆن – وەرزی ١–٣ | <ref>{{Cite web|author=Sun Jin-ah|script-title=ko:'어쩌다 사장' 차태현·조인성의 시골슈퍼 영업일지…상반기 첫 공개(공식)|title=تۆماری کارکردنی فرۆشگای گوندی چا تای-هیۆن و زۆ این-سۆنگ لە «بازرگانییەکی چاوەڕواننەکراو»… یەکەم نمایش لە نیوەی یەکەمی ساڵدا (فەرمی)|url=http://mksports.co.kr/view/2021/103820/|date=١ی شوباتی ٢٠٢١|website=ام‌کی سپۆرتس|language=ko|access-date=١ی شوباتی ٢٠٢١|archive-date=٥ی شوباتی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205230756/http://mksports.co.kr/view/2021/103820/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Kim Na-young|script-title=ko:차태현X조인성 다시 한 번 '어쩌다 사장' 된다…"시즌2 내년 상반기 방송"|title=چا تای-هیۆن و زۆ این-سۆنگ جارێکی تر دەبنە «سەرۆک»… «وەرزی ٢ لە نیوەی یەکەمی ساڵی داهاتوودا پەخش دەکرێت»|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=410&aid=0000836171|date=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|via=ناڤەر|website=ام‌کی سپۆرتس|language=ko|access-date=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|archive-date=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020337/https://entertain.naver.com/now/read?oid=410&aid=0000836171|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kang|first=Min-kyung|script-title=ko:[공식] 美 한인마트서 영업하는 차태현·조인성…'어쩌다 사장3' 10월 26일 첫 방송|title=[فەرمی] چا تای-هیۆن و زۆ این-سۆنگ فرۆشگایەکی کۆری لە ئەمەریکا بەڕێوەدەبەن… یەکەم پەخشی «بازرگانییەکی چاوەڕواننەکراو ٣» لە ٢٦ی تشرینی یەکەمدا|url=https://entertain.naver.com/read?oid=312&aid=0000630643|date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|access-date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|publisher=تێن ئاسیا|via=ناڤەر|language=ko|archive-date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927141848/https://entertain.naver.com/read?oid=312&aid=0000630643|url-status=live}}</ref> |} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] == بەستەری دەرەکی == * [https://www.hancinema.net/korean_Jo_In-sung.php زۆ ئین سۆنگ] لە [[ھانسینەما]] * [[imdbname:1251770|زۆ ئین سونگ]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|بنکەدراوەی ئینتەرنێتی فیلمەکان]] * [https://www.kmdb.or.kr/eng/db/per/00011001 زۆ ئین سۆنگ] لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ئەکتەران|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Zo In-sung}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:باشترین ئەکتەران لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆمپانیای ئای ئێچ کیو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول]] [[پۆل:مۆدێلەکانی سێئول]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:باشترین ئەکتەری پشتگیریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی بلو دراگۆن لە فیلم]] swy39wl6j50pki84eri5h4bhubw4wna 3 241505 1687474 1676059 2026-10-15T11:31:44Z شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی 79739 /* پرسیار لە شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانیەوە (١١:٣١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦) */ بەشی نوێ 1687474 wikitext text/x-wiki {{بۆکسی ئەرشیڤ|*[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی٢|ئەرشیڤی٢]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی٣|ئەرشیڤی٣]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared//ئەرشیڤی٤|ئەرشیڤی٤]]}} == کێشەیەک لە ھەژمارەکەمدایە == سەلام، بۆچی کاتێک دەستکاری یان وتارێک دەمەوێت دروست بکەم داوای کۆدی کاپچەم لێ دەکات گەر بزانیت. تکایە بۆم چاک بکەن. [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sullttan|لێدوان]]) ‏١٥:٤٦، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) :ڕەنگە هەندێ چالاکی گوماناویت کردبێت کە وایزانیبێت لە ڕێی بۆتەوە کراوە، هەوڵبدە لەسەر ئامێر و ئینتەرنێتێکی دیکە تاقی بکەیتەوە بزانە هەمان کێشەت هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:٢١، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) ::یەکەمین وتارم لەڕێگەی وەرگێڕی خۆگەڕی ویکیپیدیا خۆی دروست کرد بۆیە داوای لێم کرد بەڵام دووەم وتار و سێیەمم وای پێم نەوت. [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sullttan|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:سامان کوردی|سامان کوردی]]ەوە لەسەر [[گۆران (تیرە)]] (‏١١:٢٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣) == چۆن وێنەزیادکەم لەوتارێک بەموبایلی زیرەک --[[بەکارھێنەر:سامان کوردی|سامان کوردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سامان کوردی|لێدوان]]) ‏١١:٢٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:سامان کوردی|سامان کوردی]] سڵاو، بەداخەوە هێشتا فێرکاری مۆبایلمان نییە، بەڵام ئەگەر [https://www.youtube.com/watch?v=L9p9KFZolAs سەیری فێرکارییەکانی کۆمپیوتەر بکەیت لێرە] ئەوا ڕەنگبێ کارئاسانی زۆرت بۆ بکەن و هەنگاوەکان زۆر لەیەکەوە نزیکن، دەتوانیت لە خوارەوەی ویکیپیدیاش کلیک لەسەر بینینی کۆمپیوتەر/دیسکتۆپ بکەیت بۆ ئەوەی شێوەی دەرکەوتنی مۆبایل بگۆڕێ بۆ کۆمپیوتەر. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٨:٣٧، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:كنان الشريف|كنان الشريف]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:حسين]] (‏١٩:١٢، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣) == https://w.wiki/7Xmq --[[بەکارھێنەر:كنان الشريف|كنان الشريف]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:كنان الشريف|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]]ەوە (‏١٠:٢٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣) == سڵاو مامۆستا، چۆن ئەتوانم بابەتێک زیادبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|لێدوان]]) ‏١٠:٢٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٤:٤١، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Jamal ranjbari|Jamal ranjbari]]ەوە (‏١١:٢٢، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣) == له به ین ئاوایی مله و سرنجداخ ئاوایی نوین هه یه که ئه مه وی زیادی بکه م --[[بەکارھێنەر:Jamal ranjbari|Jamal ranjbari]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamal ranjbari|لێدوان]]) ‏١١:٢٢، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]]ەوە (‏٢٠:٠١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣) == سلاو پيويستم به زاراوه ى. باديني --[[بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]] [https://ku.wikipedia.org/ بڕوانە ئێرە] گەر مەبەستتان لە ویکیپیدیای کرمانجی دێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٩، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پڕۆژەی ویکیمیدیاوانە کوردەکان == سڵاو، ئەو پێشبڕکێیەم بینی و بەڕاستی بەڕای من شتێکی زۆر باشە، بەڵام بۆ دەنگی لێ نەھێنین و ھەندێک پێشبڕکێیەکەی سەختتر نەکەین :) ئەگەر بکرێ لە میدیا کوردییەکان بانگەوازی بدەین بۆ ئەوەی بەکارھێنەرە نوێیەکان ڕوو بکەنە ویکیپیدیا کوردییەکان و لێرە بەشدار ببن، خەڵاتی ھەتا ٢٠٠ دۆڵار کەم پارەیەک نییە لە کوردستان. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢١:٥٨، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :ئەمڕۆ بانگەشەکان بۆ پێشبڕکێیەکە زیاتر دەکەین. سوپاس بۆ پێشنیارەکانت. سەبارەت بە ناوەکەش ئەوە [[metawiki:Kurdish_Wikimedians_User_Group|ناوی کۆمەڵەکەمانە]] بۆیە ناکرێت بیگۆڕین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:١٨، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو ویستم هەر لێرە پرسیار بکەم، دیارە ماوەیەکی زۆریش چاوەڕێی ئەم کاتەم دەکرد دواجار سوپاس بۆ خوا توانیتان ڕێکی بخەن و سوپاستان دەکەم. پرسیارەکەم ئەوەیە کە ئەگەر ئێمە وتارەکان بنوسین لە ڕێگای بۆتەوە دیار دەکرێت کە ئەم بەکارهێنەرە چەند وتار و بایتی زیاد کردووە؟. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::زۆر سوپاس @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، بەڵێ ئەوەی ئێمە وامان کردووە کە بە بۆت وتارەکانتان کۆ بکرێتەوە و ئامارەکان دابنرێن. بەمەش کاتی زیاترتان دەبێت بۆ نووسینی زۆرترین وتار و بایتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٤١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر باشە، دەستان خۆشبێت و هیوادارم زۆرترین کەس بەشداری بکات. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٣، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::سەیری بەشداربووانم کرد، ھیوای سەرکەوتن بۆ بەکارھێنەران دەخوازم، ھەروەھا ھیوادارام ببێتە ھۆی ئەوی بەکارھێنەرانی نوێ زیاتر ڕوو بکەنە ویکیپیدیای کوردی. سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::بژین و هیوای سەرکەوتن بۆ ئێوەش لە پێشبڕکێیەکە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:٤١، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Wikimedia Barnstar no TEXT.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی ویکیمیدیا''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، نیشانی ویکیمیدیا پێشکەشی بەڕێزتان بێت بەھۆی بەشدارییەکانتان لە پڕۆژەکەدا و بەتایبەتی گرووپی ویکیمیدیاوانە کوردەکان. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٠، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) |} == پرسیار لە [[User:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]]ەوە (‏٠٥:٢٥، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣) == سڵاو و ڕێز سڵاو لە برایانی ویکیپیدیای کوردی دەستان خۆش بێت و ماندو نەبن برایان ❤️ چەن پرسیارێکم هەیە بەڵام هەموی لە لە یەک ڕستەدا کۆ ئەکەمەوە چۆن بتوانم متمانەی ویکیپیدیای کوردی بەدەست بێنم؟؟ ڕاستە ئێستا هەژمارێکم هەیە بەڵام زۆر بابەت هەیە ئەمەوێت زیادیان بکەم ناتوانی بە ڕونی و بە تێری بڵاویان بکەمەوە بۆیە ئەمەوێت قبوڵکردنی ئێوە بە دەست بێنم و خزمەت بە ویکپیدیای کوردی بکەم و چەندین وتار زیاد بکەم لەگەڵ ڕێزدا… --[[بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|لێدوان]]) ‏٠٥:٢٥، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]]، پێموایە وەک سەرەتا باشترین کار ئەوەیە وەرگێڕان لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بکەیت. ئەمەش بۆ ئەوەیە کە لەسەر شێوازی نووسین لە ویکیپیدیا ڕابێیت کە دواتر خۆشت دەتوانیت بەپێی گەڕانی خۆت ئەوا بابەتی هاوشێوە درووست بکەیت بەڵام ئەگەر سەرەتا بە وەرگێڕان دەست پێ بکەیت زۆر باش دەبێت. لە کەناڵی یوتیووبی ویکیپیدیاش فێرکاری پێویست بەردەست خراون و تکایە [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos سەیریان بکە لێرەوە]. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٢، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محمد محسن 90|محمد محسن 90]]ەوە (‏٠٨:٣٤، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤) == سڵاو، ماموستایى بەرێز تکایە هاریکارم بکە لە وتارەکانم لەبارەى رێزمان و لەبارەى داڕێژراوەکان، چوونکە وتارەکانم سەرچاوەى باوەرپێکراوى نووسەر و کتێبەکانى تێدایە. لە گەل ڕێزم --[[بەکارھێنەر:محمد محسن 90|محمد محسن 90]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمد محسن 90|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٤، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kurdan kurdan|Kurdan kurdan]]ەوە (‏٢٠:٠٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤) == سڵاو بەڕێز ، بێزەحمەت من بابەتێکی نوێم داناوە لە ویکیپیدیا بەڵام دەرناکەوێ و ونە لەکاتی گەڕان و سێرچ کردن بۆی هۆکار چیە ؟ --[[بەکارھێنەر:Kurdan kurdan|Kurdan kurdan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdan kurdan|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :بەڕێز ڕەنگە وتار یان بەشدارییەکەت سڕابێتەوە بەهۆی نەگونجان لەگەڵ شێوازی وتارەکانی ویکیپیدیا. پێشنیار دەکەم چەند وتارێکی هاوشێوەی وتارەکەی خۆت بدۆزیتەوە و بە چاولێکردن لەوانەوە وتارەکەی خۆت بنووسیت + چەند شتێک گرنگە لە ویکیپیدیا ئەوەیە کە سەرچاوەی ىڕواپێکراو هەبێت، وتارەکەت گرنگی هەبێت نەوەک شتی نوێ و کەم بایەخ و نەناسراوبن لە ناو کۆمەڵگا. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٩:١٤، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == کێبڕکێیەکە == سڵاو بەڕێز {{وب|Kushared}} زەحمەت نەبێت دەتوانیت لە دیسکۆرد جوابم بدەیتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:HRH.ph|HRH.ph]]ەوە (‏٠٢:٥٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤) == سلاو بەرێز ... چون دەتوانم بابەتەکی زانستی لە ویکیپیدیادا بنوسم و نەشری بکەم --[[بەکارھێنەر:HRH.ph|HRH.ph]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:HRH.ph|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:HRH.ph|HRH.ph]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پێداچوونەوە بۆ دەستکاریەکانی بەکارھێنەر: Kurdzag1946 == سڵاو بەڕێز Kushared، تکایە بە پێداچوونەوەیەک بۆ دەستکاریەکانی بەکارھێنەر Kurdzag1946 بکەن، ئەوە چەندین جارە بە ڕیکلام و دەستەواژەی خراپ دەستکاری وتارەکان دەکات، تەماشای دوایین دەستکاری [[کوردایەتی]] و [[ڕەمزی نافیع]] بکە. ئەمە سەرەڕای ئەوەی پێشتر بە ھەژمارێکی دیکەش ئاگادار کراوەتەوە. (ببورە لەبیرم کرد ناونیشانی بابەت لە پەیامی پێشووتر دابنێم). سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٨:٥٦، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:زانا وەهاب مەرزانی|زانا وەهاب مەرزانی]]ەوە (‏٠٨:١٨، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤) == کاکە دەمەوێ ژیان نامەی خۆم بنووسم کەسێک بگەڕێ بە دوام ژیان نامسگ منی تێدا بێ --[[بەکارھێنەر:زانا وەهاب مەرزانی|زانا وەهاب مەرزانی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:زانا وەهاب مەرزانی|لێدوان]]) ‏٠٨:١٨، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:335px-ACF Fiorentina 2.svg.png == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:335px-ACF Fiorentina 2.svg.png]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:AramBot|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:390px-Bolognafc.svg.png == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:390px-Bolognafc.svg.png]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:١٤، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == کێبڕکییکە == @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاوت لێبێت زۆر سوپاس بۆ کێبڕکێیەکە، زەحەمت نەبێت چەند وتارم لابراوە و ناویان چییە، و پارەکە چۆن وەردەگیرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ‏١٩:٢٣، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]]ەوە (‏١٦:٥٠، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤) == سڵاوت لێ بێ . ماندوو نەبی من ئەمەوێ بە شێوازێکی خێرا باسی دەسکاری کردن و بەکارهێنانی ویکیپیدیای کوردیم بۆ بکەی چۆن ئیش بکەم --[[بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|لێدوان]]) ‏١٦:٥٠، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:کارا دلێر|کارا دلێر]]ەوە (‏٠٣:١١، ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤) == سڵاو چۆن بتوانم وتار دروست بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:کارا دلێر|کارا دلێر]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:کارا دلێر|لێدوان]]) ‏٠٣:١١، ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:کارا دلێر|کارا دلێر]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٤٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Abdulrahmaaannn|Abdulrahmaaannn]]ەوە لەسەر [[ماددەی ھۆشمەند]] (‏٠٦:٣٧، ٤ی نیسانی ٢٠٢٤) == ماددەی ھۆشمەند یان هۆشبەر ؟ --[[بەکارھێنەر:Abdulrahmaaannn|Abdulrahmaaannn]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Abdulrahmaaannn|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٧، ٤ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) :وتاری ماددەی ھۆشمەند جیاوازە لەگەڵ ماددەی ھۆشبەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan]] (‏٠٠:٢٢، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤) == سلاو بێزاحمەت چۆن بابەت پۆست بکەم دەمەوێ بابەتێک پۆست بکەم بە وێنەوە --[[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٢، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٤٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏٢٣:١٦، ٢ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RamzyM (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list&oldid=26721206 --> == پرسیار لە [[User:Kati1363|Kati1363]]ەوە (‏١١:٣٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤) == سلاو چۆن بتوانیم بابەتێک بە زمانی کوردی هەڵگرم و بیگۆرم بەزمانی تر و بلاوی بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Kati1363|Kati1363]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kati1363|لێدوان]]) ‏١١:٣٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]]ەوە (‏١٥:٥٠، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤) == بەڕێزان سڵاو. من ئەندامی تازەم. دەتوانن بە وێنە فێرکاریی دانێن، بۆ ئەوەی باستر بتوانین پەڕە بە زمانی کوردیی زیاد بکەین؟ ڕێز --[[بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|لێدوان]]) ‏١٥:٥٠، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]]٫ تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٠:١٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Siokid|Siokid]]ەوە (‏١٢:١٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤) == سڵاو مامۆستا، تکایە دەروازەی جوگرافیا و دەروازەی تاجیکستان بەو پۆلانە زیاد بکە، خۆم ناتوانم ژمارەیان زۆرە: «پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان»، «پۆل:شارەکانی تاجیکستان». --[[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Siokid|لێدوان]]) ‏١٢:١٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] وابزانم بەڕێزت بتوانی کارێک بکەی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] {{کرا}}. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٢:٥٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Rawa mohammad saeed|Rawa mohammad saeed]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed]] (‏٠٩:٥١، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤) == سڵاو مامۆستا .... ئەمەوێ زانیاری بڵاو بکەمەوە و پەڕە دروست بکەم ئەتوانی یارمەتیم بدەیت --[[بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed|Rawa mohammad saeed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:سداد ولی|سداد ولی]]ەوە (‏١١:١٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤) == سڵاو ،بەرێزەکەم ، من بەشدارم لە ویکپیدیا، بەڵام چۆن دەتوانم هاوکاریت بکەم --[[بەکارھێنەر:سداد ولی|سداد ولی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سداد ولی|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]]ەوە (‏١٨:٥٣، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤) == سڵاو...ببورە بۆ بێزارکردن ..من تازە هاتوومەتە ناو ویکیپیدیاو ئەمەوێت لێداوان بنوسم ..زۆر شارەزایم نییە..ئەوان پێشنیاری چاک کردنی وتارێکم بۆ دەکەن لەسەر چی بنەمایەک چاکی بکەم ؟؟..بنەمای پیت یان خاڵبەندی ..زۆرسوپاس❤ --[[بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|لێدوان]]) ‏١٨:٥٣، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]] بە خێربێی بۆ ویکیپیدیا، هەر دەستکارییەک خزمەت بە ویکیپیدیا دەکات ئەگەر ئەرێنی بێت، تەنانەت ڕاستکردنەوەی ڕێنووس و خاڵبەندیش کە زۆر گرنگن. بەڵام خزمەتی سەرەکی ئەگەر بیکەیت ئەوەیە بۆ ماوەیەکی باش لەسەر بابەتێکی دیاریکراو کاربکەیت و دەوڵەمەندی بکەیت. ئەوەیان زۆر بەباشی شوێنی خۆی دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]]ەوە (‏١٣:١٦، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤) == سلأو من ئه مه وێ زانيارى وه ربگرم دهرباره ى ژيانى زانكؤ --[[بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|لێدوان]]) ‏١٣:١٦، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]]، بەداخەوە ویکیپیدیا ئەم ڕێنمایی و بابەتانە لە خۆ ناگرێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣١، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محمود بەرزنجی|محمود بەرزنجی]]ەوە (‏٠٧:٢٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤) == لە کوێ زانیاری تەواوم لەسەر اسماعیل ولیانی پێ دەدرێت --[[بەکارھێنەر:محمود بەرزنجی|محمود بەرزنجی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمود بەرزنجی|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Im hanaray|Im hanaray]]ەوە (٢٠:١٦، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥) == سڵاو ئایا من چۆن بابەتێک بڵاوبکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Im hanaray|Im hanaray]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Im hanaray|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Im hanaray|Im hanaray]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥٣، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:شاکێو|شاکێو]]ەوە (٠٥:٤٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥) == چۆن مافی بڵاو کردنەوە وەربگرم --[[بەکارھێنەر:شاکێو|شاکێو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شاکێو|لێدوان]]) ٠٥:٤٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :بەڕێز@[[بەکارھێنەر:شاکێو|شاکێو]]، پرسیارەکەت زۆر ڕوون نییە. دەکرێ زیاتر وردەکاریی بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥٣، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kurdinoma|Kurdinoma]]ەوە (١٤:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥) == سڵاو. بەشی disambiguation چۆن زیاد بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:Kurdinoma|Kurdinoma]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdinoma|لێدوان]]) ١٤:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :بڕوانە پەڕەی [[ویکیپیدیا:ڕوونکردنەوە]] [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٠٩، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:سوورکێو زەکی|سوورکێو زەکی]]ەوە (١٥:٠٨، ٩ی نیسانی ٢٠٢٥) == سڵاو و ڕێز مامۆستای هێژا دەمهەوێت لاپەڕەیەک بۆ نووسراوەکانی خۆم دروست بکەم و پاشکەوتی بکەم لە ویکی پێدیا. ئەم شوێنە یا لاپەڕەیە نادۆزمەوە کە دەتوانم کاری لەسەر بکەم. سپاس و ڕێز بۆ هاوکاریتان! سوورکێو زەکی --[[بەکارھێنەر:سوورکێو زەکی|سوورکێو زەکی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سوورکێو زەکی|لێدوان]]) ١٥:٠٨، ٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Lakmedia|Lakmedia]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:سەبارەت]] (١١:٥٠، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥) == سڵاو چۆن له ک نیوز بڵاو بکه مه وه؟ --[[بەکارھێنەر:Lakmedia|Lakmedia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lakmedia|لێدوان]]) ١١:٥٠، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Lakmedia|Lakmedia]] زۆر بەباشی لە پرسیارەکەت تێنەگەیشتم. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:YaElllllllla|YaElllllllla]]ەوە (٠٧:٤٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥) == Chon btwanm ba dway marzamay bgarem? --[[بەکارھێنەر:YaElllllllla|YaElllllllla]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:YaElllllllla|لێدوان]]) ٠٧:٤٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:YaElllllllla|YaElllllllla]]، ئەگەر مەبەستت مەلزەمەیە ئەوا لە ویکیپیدیا دەستناکەوێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]]ەوە (١٠:٥٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥) == سلاو، چوون بابەتێك دانێم --[[بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٠٤، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]]ەوە (١١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥) == سڵاو برای بەڕێزم. هیوادارم باش و بێوەی بن. ئەرک نەبێت دەتوانن ئەم بابەتە بسڕنەوە لەبەرئەوەی کاتێک ئەندامێکی نوێی ئێرە بووم، بە هەڵە دروستم کرد. هەرچەندە مانگێک دەبێ تاگی سڕینەوەم داناوە بەڵام هەرماوە. بۆ زانیاریتان بابەتە ڕاستەکەم داناوە. زۆر سوپاس https://ckb.wikipedia.org/wiki/West_Bromwich --[[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|لێدوان]]) ١١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]]، وتارەکە سڕایەوە، بژیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::دەستەکانت خۆشبێت برا گیان. [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|لێدوان]]) ٠٨:١٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == [[:پەڕگە:AS Roma.png:]] == سڵاو، [[:پەڕگە:AS Roma.png|ئەم پەڕگەیە]] داواکاری سڕینەوەی لەسەر دانراوە، لەبەر ئەوەی ماف پارێزراوە لە ھیچ شوێنێک بەکارنەھاتووە، ئەتوانن چاکی بکەن؟ ئەگەرنا پێویستە بیسڕینەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٠١، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو، هەندێ لەو پەڕگانە کاتی خۆی بەهەڵە بارکراوە و دواتر وێنەکە لە کۆمنز هەبووە. بژیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:مام شوان|مام شوان]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:مام شوان]] (١٨:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥) == سڵاو مامۆستا ئەمەوێ بابەتێک بڵاو بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:مام شوان|مام شوان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مام شوان|لێدوان]]) ١٨:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:مام شوان|مام شوان]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٠٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kara Dleer|Kara Dleer]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ]] (٢٠:٠١، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) == دەمەوێ پەڕەیەک دروست بکەم لەسەر کەسایەتیەکی دیار --[[بەکارھێنەر:Kara Dleer|Kara Dleer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kara Dleer|لێدوان]]) ٢٠:٠١، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kara Dleer|Kara Dleer]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:فرمان موحسین|فرمان موحسین]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:عەلی بەردەشانی]] (٠٩:٣٨، ٣ی شوباتی ٢٠٢٦) == بابەتێکم لەسەر عەلی بەردەشانی بڵاوکردەوە --[[بەکارھێنەر:فرمان موحسین|فرمان موحسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:فرمان موحسین|لێدوان]]) ٠٩:٣٨، ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەوین صدرالدین|ئەوین صدرالدین]]ەوە لەسەر [[جوگرافیای باشووری کوردستان]] (١٣:٠٠، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦) == سڵاو چۆن بتوانم چاکی بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئەوین صدرالدین|ئەوین صدرالدین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەوین صدرالدین|لێدوان]]) ١٣:٠٠، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == کارنەکردنى دەستکارى سەرچاوە == @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سلاو برا چۆنى ھیوادارم باش و تەندروست بن.پرسیارێکم ھەبوو لاى من کاتێک شێوازى دەستکارى ھەڵدەبژیرى بەس دەستکارى دیدارى چالاکە کاتێک دەمەوێ شێوازى دەستکارى سەرچاوە بەکاربێنم کار ناکات. لە ویکیى عەرەبى و ئینگلیزى کێشەى نییە بەس لێرە ناتوانم ئەو کارە بکەم چارەسەرى چییە؟. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ١١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، دەبێت ئێستا چاک بووبێت. دەتوانیت سەیرێکی بکەیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٣٥، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاو برا. بەڵێ دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٦:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی == سڵاو بەڕێز Kushared، ھیوادارم باش و تەندروست بن، ویستم بپرسم [[:meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]] چی لێھاتووە لە ئێستادا! ئایا ھیچ چالاکیییەکی ماوە؟ ئەوە ویکیپیدیای عەرەبی لە ئێستادا خەریکی بەڕێوەچوونی [[:ar:ويكيبيديا:مسابقة فلسطين الرابعة|«چوارەم» کێبڕکێی فەلەستینە]] و لەو دوو ساڵ و نیوەدا (لە ٢٠٢٣ەوە)، چەندین پڕۆژەی خەڵاتداری تریشیان بەڕێوە بردوون و ھەزاران ھەزار دۆلاریشیان لە مێتا بۆ پڕۆژەکانیان وەرگرتووە! بەڵام ئێمە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ەوە ئەوە زیاتر لە دوو ساڵە کە ھیچ پڕۆژەیەکمان نەبووە! سەیری ویکیمیدیای کوردیم کرد و بینیم کە دوو ساڵە ھیچ چالاکییەکی نەبووە و پڕۆژەکانی سڕ بوون. لە ئێستادا ویکیپیدیای کوردی ڕەوشی زۆر باش نییە، ھەتا بەکارھێنەرێکی نوێی ناچالاک دێت، ئەوە سێ بەکارھێنەری چالاک و بەئەزموونی وەک کاک ئارام خانەنشین دەبن و وازدێنن لە چالاکییەکانیان! ئەوە نەوەی یەکەم و دووەمی ویکیپیدیا وەک بەڕێزتان یان بەتەواوی خانەنشین بوون و یانیش نیمچەخانەنشین، نەوەی سێیەم و چوارەمیش وەکوو من ئەوە نیوەیان وازیان ھێناوە، نەوەی پێنجەمیشمان زۆر زۆر کەمن و جێگای ھیچ یەک لەوانەی پێشوویان نەگرتووەتەوە. بە بۆچوونی من ئەگەر پڕۆژەک شتێک یان بیرۆکەیەک بدۆزینەوە ئەوە دەتوانین سەرنجی بەکارھێنەری نوێی زیاتر ڕاکێشین بۆ ئەوەی ببنە ئەندام و چالاکی بکەن. پێم خۆشە ڕا و بۆچوونی ئێوەش بزانم و ئەگەر بیرۆکەیەک یان ڕێگاچارەیەکتان لە مێشک دایە ئەوە خۆشحاڵ دەبم باسی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:١٠، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] @[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Sorou6sh|Sorou6sh]] @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] @[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] @[[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] @[[بەکارھێنەر:فەرهاد|فەرهاد]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ھتد... تکایە ئێوەش بۆچوونی خۆتان بڵێن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٢٤، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نازانم بۆ پڕۆژە بەڵام ویکی سۆرانی لە کرمانجی و زازاکی باشترە لەڕووی قووڵی وتار و سەرچاوەکان، بەڵام کەسانی چالاکی کەم بووەتەوە پێم وایە زیرەکی دەستکردیش ڕۆڵی ھەیە. خۆم دوو مانگە تاکو ئێستا ٢٧٤ وتارم لە کۆلکەیی نەھێشتووە، گەر ٥ کەسی چالاکی وەک من ھەبا لایەنی کەم ١٠٪ی کۆی وتارە کورتەکانی ویکی سۆرانیمان نەدەھێشت لە ماوەی نۆ مانگدا! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٢٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ڕاستە، دەستت خۆش بێت و بەھیوای بەردەوامبوونت. ئێمەش زیاتر خەریکی کۆمەڵە وتارەکانین و چەند بەکارھێنەری تریش ھەر یەکەو بە جۆرێک بەشداری دەکەن، بەڵام زۆر نا! ئێستا سەیری ئەو بەکارھێنەرانەی تاگم کردوون بکە، ١٧ کەسن کە ئەو مانگە هەر ١٠یان بەباشی چالاک ببوون. تۆ بڵێ بە ھەموویەوە ٤٠ بەکارھێنەری سەرەکیمان ھەبێ بە چالاک و ناچالاکەوە، ئایا ئەوەندە تەواوە؟ لێرە ھەر بەکارھێنەرێک زیاتر شتێکی دیاریکراو دەکا و کێشە ئەوەیە بە ناچالاکبوونی ئەوە ئەم بەشە سەقەت دەبێ! ئێستا بۆ نموونە کاک ئارام ڕۆیشتووە و بەھۆیەوە بەرەو پێشچوونمان لە تەواوی بابەتە تەکنیکییەکاندا گیری خواردووە، یان بۆ نموونە بەڕێز کوشارێد ناچالاک بووە و بەھۆیەوە پڕۆژەی ویکیمیدیای کوردیش سڕ بووە؛ ناشزانین چۆن جێگایان پڕ بکەینەوە. ئێستا ئەگەر لە ئەوەندەی ئێستاشمان ١٠ کەسێکی تر بڕوات خۆ ئەوە ویکیپیدیای کوردی داماو دەبێ! ئێمە نەوەیەک بووین کە لە سەردەمی کۆتایییەکانی کۆرۆنادا ڕوومان کردە ئێرە و خۆمان لێرەدا دۆزییەوە؛ بەڵام ئێستا ھەموو چینەکانی کۆمەڵگا بە بەشە خوێندەوارەکەشی خۆی لە ناو ژیریی دەستکرددا دەدۆزێتەوە! ترسی من ئەوەیە کە ئەگەر ھات و ئێمەش بەرەو خانەنشینبوون ڕۆیشتن ئەوە کێ دێت جێگامان بگرێتەوە؟ بۆیە ھەمووانم بانگھێشت کرد تاوەکوو ڕێگایەک شتێک بدۆزنەوە ھەتا لانیکەم ١٠ بەکارھێنەری نوێی چالاک ڕوو بکەنە ئێرە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:١٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Hivja}}: ئەزانم یەکێکی لە دڵسۆزەکانی ویکیی کوردی و قسەکانتان لە خەمخۆرییەوەیە بۆ پڕۆژەکە. دەربارەی پڕۆژە و چالاکییەکانی گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی، وەکو خۆم ئەندام نیم تیایە و کاک محەممەد ئەتوانێ زیاتر ڕوونکردنەوەی لەسەر بات؛ چونکە خۆی یەکێکە لە بەڕێوەبەرانی گرووپەکە. لەوانەیە ئاگادار نەبی تازەترین پڕۆژەی ویکیمیدیای کوردی ئەمەیە: [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]] کە چالاکییەکی ھاوبەشی ئەندامانی گرووپی ویکیمیدیای کوردییە. کار لەسەر وتاری زانستی ئەکەن و ئەگەر کاتت ھەبێ ئەتوانی ناوی خۆت تۆمار بکەیت و بەشدار بیت تیایە. ئینجا سەبارەت بە پڕۆژەکان، خۆتەزانی یەکێک لە ھۆکارە گرنگەکانی گەشەسەندنیان ئەوەیە پشت ئەبەستێ بە چالاکیی بەکارھێنەران (کێشەی دواکەوتنی ویکیی کوردی ھەر ئەمە بووە). لەسەر بەکارھێنەرانە کە پڕۆژەیەک دامەزرا بەردەوام بن و پەرەی پێ بەن. لەبەر ئەوە ناکرێ ویکیی عەرەبی (بە سەروو ملیۆنێک وتارەوە) بەراورد بکەین بە ویکیی کوردی، بێگومان ئەوان پشتیان قایمە بە بەکارھێنەرانیان، زیاتر ھانیان ئەیەن و پێشبڕکێیان بۆ دروست ئەکەن. منیش بەتەمای زۆر پڕۆژەم بەڵام کە دایبمەزرێنم و بەکارھێنەران بانگھێشت بکەم، ھەتا ئێوارە ھەر من و تۆ و چەن کەسێکی کەمین کە لێرە وەڵام ئەیاتەوە، بۆیە ئاوا سەر ناگرێت. بەداخیشەوەم بۆ خانەنیشنبوونی بەڕێوەبەران (کاک ئارام) و بەکارھێنەرانی دێرین؛ چونکە ڕاگری ویکیی کوردی ئەوان بوون. ھەرچۆنێک بێ ئەوەی ئێستا گرنگ ئەوەیە چارەسەرێک بدۆزینەوە، ئێمە وەکو ئەو نەوەیە لەو چەن ساڵەی ھێناومانە ئیتر ئەبێ پشت بە خۆمان بەستین، ئەو بۆشایییە پڕ کەینەوە و نەیەڵین کارەکان لەوە زیاتر دواکەون. وەکو خۆم زیاتر لەسەر بەسەرداچوونەوەی وتارەکان کارم کردووە و خەریکی باشترکردنیان بووم. چونکە کوالێتیی وتارەکان زۆر بەلامەوە گرنگ بووە، و ئێستاش خەریکی نووسینەوەی سیاسەت و ڕێسا و دروستکردنی ئامراز و لایەنە تەکنیکییەکانم بۆ ویکیفەرھەنگ. بۆ پڕۆژەی کۆمەڵەوتاریش چیم لە دەست بێ و پێم بکرێ یارمەتیتان ئەیەم. سپاس. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:١٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سپاس بۆ بەڕێزت، ھەر ئەو جۆرەی خۆشت ئەزانی لەو پڕۆژانەدا ئێمە کێشەی ڕیکلامیشمان هەیە، ئەوە ئێستا بۆ نموونە کەس ١٥ ڕۆژە ئەو کێبڕکێیە دەست پێکراوە بەڵام کەس دەستی بە بەشداریکردن نەکردووە! بۆ نموونە خۆم ئەوە ئێستا زانیم شتێکی وا بوونی ھەیە! سپاس بۆ ھەموو بەشدارییەکانی بەڕێزیشت، ھیوادارم ھەم لێرە و ھەمیش لە ویکیفەرھەنگدا سەرکەوتوو بی. ھەر ئەو جۆرەی خۆت وتت دەبێ ڕێگاچارەیەکی باش بدۆزینەوە بۆ ویکیپیدیا و پلانێکی ڕێکوپێک داڕێژین. بۆ کۆمەڵە وتارەکانیش ئەگەر توانیت تکایە لە کارە تەکنیکییەکاندا ھاوکاریمان بکە، کاک ئاراممان نەماوە گیرمان خواردووە؛ ئەگەر توانیت یارمەتیمان بدەی تکایە [[لێدوانی ویکیپرۆژە:کۆمەڵە وتارەکان/شارەکانی ئیسرائیل|لێرە]] نامەیەک بنێرە. دیسان زۆر سپاس بۆ بەڕێزتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٨:٤٨، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: لەوەتەی کاک ئارام نماوە بەشی تێبینی (ڕێکلام) داڕماوە و ئێمەش ئاگادار نین. من زیاتر لە ئێستادا چاوەڕێی خۆم و خۆتم شتێک لە پڕۆژەی کۆمەڵەوتارەکان بکەین. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٣٢، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ڕاستە بەداخەوە، ھەر شتێک کە پەیوەندیی بە بواری تەکنییەکەوە ھەیە سڕ بووە. ئەوە کاک ھەریادیش یارمەتیمان دەدات، بزانین چی دەکەین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٥٩، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ڕاستە، نەمانی ڕیکلامەکان کێشەیەکی ترە کە ئەتوانرێ لە دوایین گۆڕانکارییەکان یا سەر پەڕەکان دانرێ، تا ھەموو بەکارھێنەران ئاگاداربن. بۆ کۆمەڵەوتارەکان لەوێ وەڵامم یایەوە. سپاس بۆ تۆش. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٠٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::: سڵاو و ڕێز هاوڕێیان، دەستان خۆش بۆ کردنەوەی ئەم بابەتە کە پێویستە باسبکرێ. ڕاستی وەک خۆشمان ڕازی نین لە دۆخی ئەم کۆمەڵەیە بەڵام پێویستی بە وزەی زۆر هەیە و بە تەنیا یەک-دوو کەسیش ناکرێت. پارساڵ لەگەڵ دوو گرووپی جیاواز کۆبوونەوەی زۆرمان ئەنجامدا بۆ ئەوەی پڕۆژەی هاوبەش بکەین و خەڵکی زیاتر بهێنین بۆ ویکیپیدیا بەڵام بەداخەوە سەریان نەگرت، ڕەنگبێ لەگەڵ گرووپێکیان ١٠ کۆبوونەوەشمان کردبێت بەڵام چوارچێوەی پڕۆژەکە زۆر فراوان بوو بە بودجەی کەم نەدەکرا بۆیە جارێ وەستێندراون. لە ئێستادا داواکاریمان پێشکەش کردووە بۆ فەند ـی تازە و چالاکییەکانی چەنگ مانگی داهاتوو و پەسەندیش کراون٫ بەڵام وەرگرتنی پارەکە ماوە. من لەگەڵ خاتوو ڕاڤان و خاتوو شەوین بەیەکەوە کاریان لەسەر دەکەین٫ دەخوازم ئێوەش لەگەڵمان بەشداربن لەو چالاکییانە چونکە بەشێکی لە هەولێر و سلێمانی ئەنجام دەدرێت و پێویستە ئامادەبین و خەلک فێربکەین. جا هەرکەسێ مەیلی هەیە دەتوانێت پەیوەندییم پێوەبکات. هاوکات لە ئێستادا، لە پەیوەندیداین لەگەڵ پەیمانگای کوردستان لە سلێمانی بۆ ئەوەی پانێل و چەند چالاکییەکیان لەگەڵ ئەنجام بدەین. دەربارەی ئەم پێشبڕكێیە زانستییەش هێشتا دەستی پێ نەکردووە، چونکە هەندێ چاککردنی ماوە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٠:١٢، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::سپاس بۆ بەڕێزت کاک محەممەد، ھەر بژی، بێگومان ئێمە ئاگاداری تەواوی بەشدارییە بەنرخەکانی بەڕێزتین لەو ساڵانەدا. ھیوادارین ھەر بژین و بەردەوام بن. من وەک خۆم تەنیا ناتوانم بە شێوەی فیزیکی یارمەتیدەر بم، ئەگەرنا بە ھەر شێوازێکی تر بێ و ھەر کارێک ئیشێک بێ ئەوە لە خزمەتدام. لەسەر وزەی ئێمەش حیسێب بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٠٥، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دەستخۆش بۆ کارە جوانەکانتان، هەر پێم کرا بەشدار ئەبم لە چالاکییەکان. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:٤٦، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ::::::::::سڵاو، ماوەیەک پێش ئێستا بەکارھێنەرێکی تورک ڕەخنەی گرت لەوەی وەسفی وتاری شارە کوردییەکانی باکووری کوردستانم دەکرد بە «شارێک لە باکووری کوردستان» لە ویکی کوردیی سۆرانی. ئێستا دەڵێت توانای سکاڵام ھەیە شتی وا ھەیە؟ ناکرێ کە خۆم کورد زمان بم و لە ویکی کوردی خۆمدا بم ڕەخنە بگرێت! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ویکیپیدیای عەرەبی بە تەواوی و ١٠٠٪ لایەنگرییان لە دژی ئیسرائیل و لە پاڵپشتیی فەلەستیندا کرد لە شەڕی غەززەدا، جارێک سکاڵایان لە وابزانم ویکیمیدیادا لێ تۆمار کرد بەڵام ھیچ ئەنجامێکی نەبوو. ئەوەیکە بڵێی ویکیپیدیا لایەنگری تێدا نەبێ شتێکە قەت پێی ناگەین! دواتریش لەلایەن ئەوانەوە ھەر ناوی کوردستان کوفرە بەڵام لەلای ئێمە و لە خوودی واقعیشدا شتێکی فاکت و ئاسایییە؛ بۆیە با چییان پێخۆشە بیکەن بەڵام ناگەنە ھیچ ئەنجامێک. گۆڕینی ناو و ئەو جۆرە شتانە لە ھەر ویکیپیدیایەک دەبێ لە خوودی ئەو ویکیپیدیایە ئەنجام بدرێ و یەکدەنگی لەسەر بکرێ و شتێکە پەیوەندیی بە ویکیمیدیا و مێتا و ئەوانەوە نییە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەگەر بچێ سکاڵات لێ بکا پێی دەڵێن بچۆ بە بەڕێوەبەرانی ویکیپیدیای کوردی بڵێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٢١، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] :::::::::::::ھەژمارەکەی ئەمەیە https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1%3ABSRF?wprov=sfla1 کەمێک پێش ئێستا یەک دوونیا دەستکاری منی گەڕاندەوە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٩:١٨، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] لە کام ویکیپیدیا دەستکارییەکانی تۆی گەڕاندووەتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٠:١٧، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ئەوە ئەو بەکارھێنەرە لە ویکیداتا دا سکاڵای لێ تۆمار کردی، بەڵام بەڵێنت پێ دەدەم ناگاتە ھیچ کوێ، چونکە خوودی شێوازی نووسینی سکاڵاکەی لایەنگری تێدایە! ھەست دەکا ئێرەش تورکیایە بتوانێ دەمکوتمان بکا :) ویستم لە پاڵپشتی لە تۆوە وەڵامی بدەمەوە، بەڵام کێشەی بێجگە لە ویکیمیدیا و ویکیکوردی زیاتر ناتوانم لە هیچ کوێ بەشداری بکەم! خۆت بچۆ بەرگری لە خۆت بکە؛ لەبیرت بێ ئەو بابەتانە ھەموو بڵێ: ١؛ بەپێی یاساکانی ویکی ھەر خراپکارییەک یان کێشەیەک لە بەکارھێنەرێک بینرا لە ویکیپیدیایەکی دیاریکراودا، ئەوە دەبێ لە ھەمان ویکیپیدیادا سکاڵای لەسەر تۆمار بکرێ. ٢؛ گۆڕانی بابەتە گشتییەکانی ھەر ویکیپیدیایەک دەبێ لە خوودی ئەو ویکیپیدیایەدا یەکدەنگی لەسەر بکرێ و ئێمە لە ویکیپیدیای کوردی کردوومانە و بەپێی زۆربەی ھەرە زۆری بەکارھێنەران بڕیار درا کە ھەر دوو ناوی باکووری کوردستان و تورکیا بۆ ئەو شارانە بنووسرێت. ٣؛ ئەگەر ئەو بابەتانەی پێشوو لەبەر چاو نەگیرێت، بە بەربەستکردنی ھەر ژمارە لە بەکارھێنەران ئەوە سیاسەتی ناوخۆییی ئەو ویکیپیدیایە ناگۆڕێ و وەک خۆی دەمێنێتەوە. ئەو خاڵانە یارمەتیت دەدەن بۆ باسەکە، خۆت چۆنت پێ خۆش بوو وەڵام بدەوە و لێی زیاد و کەم بکە، بەڵام لەبیرت بێ لە قسەکردندا لە سیاسەتەکانی ویکی لامەدە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:١٧، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ::::::::::::::::ئەگەر دەتوانن لە دەستکارییەکان لە ویکی سۆرانی بەربەستی بکەن، چونکە دەستکارییەکانم دەگەڕێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]]ەوە (١٢:٥٠، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦) == سڵاو مامۆستا بۆچی کاتێک سێرچی بۆ دەکەم نایهێنێت؟ --[[بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]]، بەدوای چیدا گەڕاویت؟ [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٠٣، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|سەڵاح حەسەن پاڵەوان]]ەوە (٠٧:٥٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == سڵاو بابەتێکم نووسیوە بەڵام کاتێک بۆی دەگەڕێم لە ویکیپیدیا نایدۆزمەوە،بۆچی؟ --[[بەکارھێنەر:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|سەڵاح حەسەن پاڵەوان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|لێدوان]]) ٠٧:٥٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]]ەوە (١٤:٤٧، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == سڵاو، من بەکارهێنەر ڕێباز قەرەداغی (Rebaz Qaradaxi) م. ویستم وتارێک لەسەر ژیاننامەی خۆم دروست بکەم، بەڵام چەند جارێک ڕەت کرایەوە و پێم وایە هەڵەیەک لە شێوازی نووسین یان پۆلێنکردندا هەیە. داواکارم یارمەتیم بدەن بزانم چۆن دەتوانم بە شێوازێکی بێلایەن و گونجاو لەگەڵ سیاسەتی ویکیپیدیا، ژیاننامەی خۆم وەک هونەرمەند و دۆبلێرێک دابنێم؟ سوپاس --[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]]، لە ویکیپیدیا ناتوانیت لەسەر خۆت بنووسیت بەڵکوو دەبێ کەسانی دیکە بێن وتارت لەسەر بنووسن. هاوکات پێویستە وتارەکە سەرچاوەی تێدابێت و گرنگی هەبوونی ژیاننامەی تۆ بسەلمێنێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٣٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە بەڵام من کەسێک ناناسم کەبتوانن هاوکاریم بکەن سێ سەرچاوەش هەیە کەباسیان کردوم وناو وژیننامەم ئەرشیفکراوە [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ٠٧:٥٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سڕینەوەی ناوەڕۆکی سەرچاوەدار == سڵاو کوشەیرد، تکایە ناوەڕۆکی سەرچاوەدار مەسڕەوە لە وتارەکان. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:٥٩، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == U4C Case notification == <div dir="ltr"> Hello {{<includeonly>safesubst:</includeonly>PAGENAME}},<br> First of all apologies for writing in English. You are named in a recently filed request to the [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Please review the request at [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/2026/Systemic UCoC Violations on ckb.wikipedia: Admin Abuse and Outing]]. You are requested to enter your statement and any other material you wish to submit, so that the U4C can get a better overview of the situation. All writing should be complete, but also as concise as possible. Please ensure that you make all comments in your own section and in the discussion section only. If the U4C makes a decision, this will be binding for you and so your participation is recommended. Please do not reply here, but on the linked case page, or on the associated talk page. If you would like to contact the U4C directly, you will find an e-mail address [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee#How to contact U4C|here]]. Please use the email only if privacy is necessary (e.g. personal information). On behalf of the U4C, [[بەکارھێنەر:Civvì|Civvì]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Civvì|لێدوان]]) ٠٧:٢٠، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) </div> == پرسیار لە [[User:BerivanMahdi|BerivanMahdi]]ەوە لەسەر [[:ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ|ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ]] (١٦:٥٠، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦) == == ئابووری و بازرگانی == ناونیشانی ووتار:گەشتیاری لە کوردستان؛دیمەنە سرووشتییەکان و گرنگی ئابووری پێشەکی: هەرێمی کوردستان بەهۆی هەڵکەوتە جوگرافیەکەی و خاوەندارێتی لە کەشوهەوایەکی فێنک و چیا بەرزەکان،بووەتە یەکێک لە ناوچە هەرە سەرنج ڕاکێشەکانی ناوچەکە بۆ کەرتی گەشتیاری.ساڵانە ملیۆنان گەشتیار لە ناوەڕاست و خوارووی عێراق و وڵاتانی دراوسێوە ڕوو لە هاوینەهەوار و ناوچە باڵاکانی ئەم هەرێمە دەکەن،ئەمەش کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر گەشەپێدانی ئابووری ناوخۆیی هەیە.ژینگەی سرووشتی چیا سەختەکان چیای هاوتا و زنجیرە چیا بەرزەکانی وەک هەڵگورد،سەفین،و کۆرەک،ژینگەیەکی دەوڵەمەند بۆ گەشتیاریی شاخەوانی دابین دەکەن.ئەم ناوچانە لە وەرزی هاویندا پلەی گەرمایان نزمە،لە وەرزی زستانیشدا دەبنە ناوەندێکی گرنگ بۆ خلیسکێنەی سەر بەفر و وەرزشە زستانیەکان.بوونی ڕووبارە خوێنەکان وەک زێی بچووک و زێی گەورە،لەگەڵ چەندین تاڤگەی بەناوبانگ وەک تاڤگەی گەلی عەلی بەگ و بێخاڵ، جوانییەکی تایبەتیان بە سرووشتی ناوچەکە بەخشیوە. لایەنی مێژوویی شوێنەوار ناسی جگە لە سرووشت،کوردستان لانکەی شارستانییە کۆنەکانە.ئەشکەوتی شانەدەر کە دەکەوێتە سنووری پارێزگای هەولێر،یەکێکە لە گرنگترین شوێنەوارە جیهانییەکان کە پاشماوەی مرۆڤی نیاندەرتاڵی تێدا دۆزراوەتەوە.هەروەها قەڵای هەولێر کە مێژوویەکەی بۆ هەزاران ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە و وەک شوێنەواری جیهانی لە یونسکۆ تۆمارکراوە، نموونەیەکی باڵای شارستانییەتی کۆنی مرۆڤایەتییە ساڵانە هەزاران گەشتیاری بیانی و خۆماڵی ڕادەکێشێت.کاریگەری گەشتیاری لەسەر ئابووری کەرتی گەشتیاری وەک سەرچاوەیەکی داهاتی بەدیل دادەنرێت بۆ داهاتی نەوتی. گەشەکردنی ئەم کەرتە دەبێتە هۆی: ١- رەخساندنی هەلی کار بۆ گەنجان لە هۆتێل، ڕێستۆرانت و ناوچە گەشتیارییەکان. ٢- بوژاندنەوەی بازاڕی دەستڕەنگین و بەرهەمە ناوخۆییەکان وەک کاری دەستی،قوماش و کەرەستە فەرهەنگییەکان. ٣- بەرەوپێشبردنی ژێرخانی خزمەتگوزاریی گشتی وەک ڕێگاوبان،هۆتێل و شوێنە حەوانەوەکان. دەرئەنجام گەشتیاری لە کوردستان تەنها بۆ ڕابواردن و بەسەربردنی کاتێکی خۆش نییە، بەڵکو پردێکی گرنگە بۆ ناساندنی کەلتور، مێژوو و میواندۆستی دانیشتووانی ناوچەکە بە جیهان.پێویستە حکومەت و کەرتی تایبەت زیاتر وەبەرهێنان لەم کەرتەدا بکەن بۆ ئەوەی بە شێوازێکی هاوچەرخ و ژینگەپارێزان --[[بەکارھێنەر:BerivanMahdi|BerivanMahdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:BerivanMahdi|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]]ەوە (٢٢:١٩، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦) == سڵاو بەڕیز چۆن بتوانم وێنە دابنێم ئایە هیچ کۆرسیکی تۆمار کراوتان هەیە تا سودی لێ ببینم بۆ زیاتر ئاشنابون لە توڵەکان - ئایە هیچ گروپێکتان هەیە تا لە نزیکەوە ئاشنای کارەکان وچالاکیەکان بم --[[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|لێدوان]]) ٢٢:١٩، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] گرووپی تێلێگرام مان ھەیە ([https://t.me/KurdishWikipedia بەستەر]). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]]ەوە (٠٧:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦) == دەمەوێت ژیانامەی خۆم بڵاو بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|لێدوان]]) ٠٧:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]]، لە ویکیپیدیا ناتوانیت دەربارەی ژیانی خۆت بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:فواد هورامی|فواد هورامی]]ەوە لەسەر [[:تورکیا|تورکیا]] (١٥:٣٣، ١١ی ئابی ٢٠٢٦) == تورکیە --[[بەکارھێنەر:فواد هورامی|فواد هورامی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:فواد هورامی|لێدوان]]) ١٥:٣٣، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٤٥، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == پێشبڕکێى ساڵانە لە بوارێک == @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو و رێز .وێراى سوپاس و پێزانین بۆ کارەکانت . پرسیارێکم ھەبوو وتم بزانین دەتوانین وەڵامى وەرگرین . ساڵا،ە ویکیپیدیاکانى دیکە پێشبرکێیەکیان لە بوارێکى دیاریکراو ھەیە . بۆ نموونە [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B4/%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B6 ویکیپیدیاى فارسى] [https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B5%D9%86%D9%8A%D9%81:%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D9%88%D9%8A%D9%83%D9%8A عەرەبى] و [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Sport ئینگلیزى] و ئەوانى دیکە زۆر ئاگاداریان نیم . ئایا دەکرێت لاى خۆشمان ئەوکارە بکرێت ؟ [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، ببورە لە گەشتێک بووم و درەنگ وەڵام دەدەمەوە. لە ئێستادا ئەتوانیت [https://docs.google.com/forms/d/1J_aT3C4827v7y2gQ4rWRcr5z5M6TJr01A9WWV80Y_qY/viewform?edit_requested=true ئەم فۆرمەش] پڕ بکەیەتەوە بۆ ناردنی پێشنیارەکەت بە لیژنە. ڕاستی بڕیارمان داوە کێبڕکێی جیاواز لە داهاتوودا سازبکەین و جارێکی دیکە داوای پشتگیریی دارایی بکەین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] هەر سلامەت بن زۆرباشە مادەم هەر وتار دەنوسرێ با بەشێوەى کێبڕکێی بێت [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Ahmad Rahem Khorsheed|Ahmad Rahem Khorsheed]]ەوە (١٣:٤٠، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦) == سڵاو مامۆستا من دەمەوێت وتارێک لەسەر "پەیڤکۆد" درووست بکەم کە وێبسایتێکە بەڵام لە هەژمارەکەم بەشی درووست بکە نییە هۆکار چییە --[[بەکارھێنەر:Ahmad Rahem Khorsheed|Ahmad Rahem Khorsheed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Rahem Khorsheed|لێدوان]]) ١٣:٤٠، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو و ڕێز @[[بەکارھێنەر:Ahmad Rahem Khorsheed|Ahmad Rahem Khorsheed]]، ئەتوانی وتار درووست بکەیت، تکایە بڕوانە [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووب]. بەڵام ئەو ماڵپەڕەی باست کردووە ئەگەر درووستیشی بکەیت ئەوا ئەگەری سڕینەوەی زۆرە چونکە لە ویکیپیدیا باسی هەموو ماڵپەڕێک ناکرێت، بەڵکوو تەنها وتار بۆ ماڵپەر و دەزگا بەناوبانگەکان دەنووسرێ. لێرەدا مەبەستمان کەم بایەخکردنی ماڵپەڕی بەڕێزتان نییە بەڵام ئەبێ هۆکارێکی باش هەبێت بۆ ئەوەی لەسەر ماڵپەڕەکە بنووسرێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٤٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == پەیڤکۆد == لە جیهانێکی خێرادا کە هەموو شتێک بە خێرایی بەرەو دیجیتالیزبوون دەچێت، زۆرجار وا هەست دەکەین کۆد و زمان دوو جیهانی جیاوازن؛ یەکێکیان لۆژیکی ڕووتە و ئەوی تران سۆز و مانایە، بەڵام پڕۆژەی '''«پەیڤکۆد» (PeyvCode)''' هاتووه‌ تاوەکو ئەم دیوارە درۆینەیە بشکێنێت و پردێکی پتەو لە نێوان زمانەوانی و تەکنەلۆژیادا دروست بکات. ئەم تاقیگە دیجیتاڵیە لە ئەنجامی بەیەکگەیشتنی دوو دیدگای جیاواز و تەواوکەری یەکدی لەلایەن '''ئەحمەد''' (هاوبەشی دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری تەکنیکی کە سەرپەرشتی کۆدنەڤیسی و بنیاتنانی سیستمە مۆدێرنەکان دەکات) و '''نورا''' (هاوبەشی دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری ناوەڕۆک کە بەرپرسی کۆپیرایتینگ و داڕشتنی زمانەوانییە) دامەزراوە، بە جۆرێک کە بەیەکگەیشتنی تواناکانیان وا دەکات هەر پڕۆژەیەک هەم لە ڕووی تەکنیکییەوە بەهێز بێت و هەم لە ڕووی مانا و پەیامەوە کاریگەر باشدەربکەوێت. لە پێکهاتەی خزمەتگوزارییەکانیدا، پەیڤکۆد لە لایەکی تەکنەلۆژیادا هەست بە گەشەپێدانی وێبسایت و ئەپلیکەیشن، دیزاینی UI/UX و چارەسەری تەکنیکی و ئۆتۆماتیکردن دەکات، و لە لایەکی زمانەوانیشدا خەریکی داڕشتنی ناوەڕۆک، کۆپیرایتینگ، وەرگێڕانی وورد و پێداچوونەوەی زمانەوانییە. ئەم ستۆدیۆیە کارەکان لە ڕێڕەوێکی زانستی و چوار هەنگاوییەوە تێپەڕێنێت کە پێکدێت لە لێکۆڵینەوە و پلاندانان، دیزاین و دەق کە پێکەوە گەشە دەکەن، گەشەپێدان و تاقیکردنەوەی بەردەوام، لەگەڵ بڵاوکردنەوە و پشتگیریی دوای ڕادەستکردن. سەرەڕای ئەمەش، پەیڤکۆد خاوەنی بەشێکی دەوڵەمەندە بە ناوی بلاگ و ئەناتۆمیی پەیڤ کە تیایدا بابەتی قووڵ لەسەر پەیوەندیی نێوان زمانەوانی، دی ئێن ئێی وشەکان، ژیریی دەستکرد و کۆد بڵاو دەکاتەوە، و بووەتە پردێکی بێوێنە بۆ ئەوەی خاوەنکاران و سەردانکەران بتوانن لە یەک شوێنیدا تێکەڵەیەک لە بەرهەمی تەکنیکیی بەهێز و ناوەڕۆکی زمانەوانیی پڕمانا بەدەست بهێنن. [[بەکارھێنەر:Ahmad Rahem Khorsheed|Ahmad Rahem Khorsheed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Rahem Khorsheed|لێدوان]]) ١٣:٥٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی|شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی]]ەوە (١١:٣١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦) == سڵاو مامۆستای بەڕێز من مامۆستا شۆرش گەرمیانی م پاش دانانی سیفیەكەم و ناساندنم داواكارم ژیاننامەو بەرهەم و نوسینەكانم بخرێتە نێو پرۆگرامی یوكیپیدیاوە. ڕێزم ژ.م 07721041534 ​ژیاننامەی (CV) مامۆستا (شۆڕش ئەحمەد گەرمیانی) ​١- ناوی تەواو: شۆڕش ئەحمەد حەمەئەمین ساڵح، لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٤. ​٢- قۆناغەکانی خوێندن: قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی بە سەرکەوتوویی تەواو کردووە. ​٣- خوێندنی باڵا: کۆلێژی زانستە مرۆڤایەتییەکانی بەشی مێژوو لە زانکۆی سلێمانی تەواوکردووە، و یەکێک بووە لە (١٠) یەکەمەکانی بەشەکەی خۆی. ​٤- بڕوانامەی ماستەر: هەڵگری بڕوانامەی ماستەرە لە بواری مێژوودا. ​٥- بڕوانامەی دکتۆرا: هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرای فەخرییە لە بوارەکانی مافی مرۆڤ لەلایەن ناوەندی توێژینەوەی باڵاو پەروەردە بۆ ڕاهێنانی ئەمریکییەوە. ​٦- بڵاوکراوەکان: لە چەندین سایت و ڕۆژنامەدا بابەتی تایبەتی هەبووە، وەک لە بواری سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی، ڕۆشنبیری، ژنان، لاوان و مافی مرۆڤ. ​٧- کتێبە چاپکراوەکان: ئێستا خاوەنی (١٤) کتێبە بەم ناونیشانانەی خوارەوە: *​مارکس ژیان و کارە زانستییەکان *​گوڵبژێرێک لە ناودارانی کورد *​ڕێنِمای گەشتوگوزار و مێژووی ئێران *​ئەنفالی کوردان و کیمیابارانی هەڵەبجە *​سیستەمی نوێی پەروەردە *​مێژووی عێراقی هاوچەرخ *​مێژووی میرنشینی بابان *​مەستەفا بارزانی ڕێبەری نەتەوەیی کورد *​جینۆسایدی بارزانییەکان *​ژیاننامەی بەناوبانگترین فەیلەسوفی جیهان *​فەرهەنگی زاراوەکان *​کورد لە ئاوێنەی مێژوودا *​مێژووی سەرۆکەکانی ئەمریکا *​پەیوەندیی نێوان تەریقەتی قادری و نەقشبەندی ​٨- چالاکیی ڕێکخراوەیی: سەرۆکی ڕێکخراوی (NGO)یە بەناوی (پەیمانگای کوردی بۆ پرسی نیشتمانی و نەتەوەییەکان). ​٩- زمانەکان: شارەزایی هەیە لە زمانەکانی ئینگلیزی، عەرەبی و فارسی. ​١٠- پیشە و ئەزموون: مامۆستایە بە ماوەی (١٧) ساڵە؛ لە خولی شیاندنی مامۆستایاندا لە ساڵی (٢٠١٠) یەکەمین خول بووە لەسەر ئاستی هەموو مامۆستایانی گەرمیاندا، بە پلەی (نایاب) بڕوانامەی خولەکەی بەدەست هێناوە و بڕوانامەی سوپاس و پێزانینی پێشکەش کراوە. ​١١- چالاکی مەدەنی: لە زۆربەی کۆبوونەوە و چالاکییە مەدەنییەکاندا بەشداریی کارای هەبووە و ڕۆڵی خۆی گێڕاوە. ​١٢- کاری سیاسی: کاندیدی خولی چوارەمی پەرلەمانی عێراق بووە. ​١٣- پیشەی میدیایی: چاودێر و --[[بەکارھێنەر:شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی|شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شۆڕش ئەحمەد گـەرمیانی|لێدوان]]) ١١:٣١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) rczp9stfhjq5rimf16amvtarpywrmkq 4 241625 1687154 1686669 2026-10-14T21:01:35Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1687154 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٥١٥٤٠ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٧٧٥٩١ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٦٠١ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٩ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٦٢٤ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣١٧ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦٣٣ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] nyj3xfmdesrwymmzat3mmo2cajjuisq 0 242381 1687060 1525645 2026-10-14T16:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687060 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارتی بەلشەڤیک (باکووری کوردستان-تورکیا)''' ڕێکخراوێکی سیاسییە کە بەشێوەیەکی نھێنی لە تورکیا بە ڕوانگەیەکی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیستی]] کاردەکات. ئەم پارتە لە ساڵی ١٩٨١ لە [[حیزبی کۆمۆنیستی تورکیا (مارکسیست-لێنینیست)|حزبی کۆمۆنیستی تورکیا/مارکسیست-لینینیست]] جیابووەوە و لە بنەڕەتدا ناوی '''پارتی کۆمۆنیستی تورکیا/مارکسیست-لینینیست (بۆڵشەڤیک)''' بوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|تورکیا|سیاسەت|کۆمۆنیزم}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٨١]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٨١ لە تورکیا]] 2zv09cqftqo7gsr709ierlh97lzbjkd 0 242600 1686983 1550627 2026-10-14T13:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1686983 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:1800_Wilkinson_Map_of_the_4_Eastern_Churches_rectified.jpg|چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|نەخشەی پاتریارکاتی ڕۆژھەڵات دوای ئەنجومەنی چالسیدۆن (٤٥١)]] '''پاتریارکی''' (بە یۆنانی کۆن: πατριαρχεῖον patriarcheîon) زاراوەیەکی [[کڵێسا]]ییە لە [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحیدا]] کە پێگە و دەسەڵاتی پاتریارکی کڵێسە پێناسە دەکات. بەپێی نەریتە مەسیحییەکان، لە سەدەی یەکەمدا خوێندکارانی مەسیح سێ پاتریارکیان وەک کورسی ئەسقەفی دامەزراند: [[ڕۆما]]، [[ئەنتاکیا]]، [[ئەسکەندەریە]]. [[قوستەنتینیە]] لە سەدەی چوارەمدا و [[ئورشەلیم]] لە سەدەی پێنجەمدا زیادکرا، لە کۆتاییدا ئەنجومەنی ئەفسوس لە ساڵی ٤٣١ دانی بە پێنج پاتریارکیدا نا.<ref>https://web.archive.org/web/20130405065059/http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/motu_proprio/documents/hf_p-vi_motu-proprio_19650211_ad-purpuratorum_lt.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Patriarchates}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} fst4rmecamoj2i7vcu1uoyh4b8qy35e 0 242712 1687116 1476723 2026-10-14T19:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687116 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|وێنە=}} '''پارتی کرێکارانی سۆسیال دیموکراتی ڕووسیا'''، پارتێکی [[سۆسیالیست|سۆسیالیستی]] [[شۆڕش|شۆڕشگێڕ]] بوو کە لە ساڵی ١٨٩٨ لە شاری [[مینسک]] دامەزرا، بە ئامانجی یەکخستنی ھەموو ڕێکخراوە شۆڕشگێڕەکانی ئەو سەردەمە لەژێر یەک چەتردا، بەڵام لە دوای دامەزراندنی ئەو حیزبە بەرکەوتەی لەرینی ناوخۆیی توندووتیژ بوو، کە سەرکردەکەی [[ڤلادیمێر لینین]] بوون و لە پشتییەوە [[بۆلشێڤیک|بەلشەفییەکان]] بوون کە زۆرینەی بوون بەرامبەر [[جولیۆس مارتۆڤ]] سەرکردەی [[مێنشێڤیک|مێنشەفییەکان]]، لایەنی زۆرینە بەلشەفییەکان بوون بۆیە ناوی حیزبیان گۆڕی لە ساڵی ١٩١٧ بۆ پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیەت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٩٧|سەردێڕ=Social Democratic Labour Party|ناونیشان=https://spartacus-educational.com/RUSsdp.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=Martov based his ideas on the socialist parties that existed in other European countries such as the British Labour Party.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Bolshevism: The Road to Revolution|بڵاوکەرەوە=Wellred Books|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨٠٠٩١٩٣٢٨٦٢|پەڕە=٣٢١–٣٥٥ pp|بەستەری نووسەر=Alan Woods}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Communist Club|ناونیشان=http://www.alphabetthreat.co.uk/pasttense/text/communistclub.rtf|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181101103311/http://www.alphabetthreat.co.uk/pasttense/text/communistclub.rtf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == پارتی کرێکاری سۆسیال دیموکراتی ڕوسیا یەکەم کۆمەڵەی مارکسی نەبووە لە مێژووی ڕووسیادا و پێش ئەو کۆمەڵەی ڕزگاری کرێکار لە ساڵی ١٨٨٣ دامەزرا. پارتی کرێکارانی سۆسیال دیموکراتی ڕووسیا بە دژایەتی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی نارۆدنیک دامەزرا کە دواتر پارتی شۆڕشگێڕی سۆسیالیستی نوێنەرایەتی دەکرد. پارتی کرێکارانی سۆسیال دیموکراتی ڕووسیا لە مانگی ئازاری ساڵی ١٨٩٨ لە کۆنفرانسێکی نھێنیدا لە شاری [[مینسک]] بوونی خۆی ڕاگەیاند. نۆ نوێنەر ئامادەبوون، ھەندێکیان لە یەکێتیی گشتی کرێکارانی جوولەکە و ڕۆژنامەی ڕووبۆچیا (ڕۆژنامەی کرێکاران) بوون لە [[کیێڤ]] کە ھەردووکیان ساڵێک پێشتر لە ساڵی ١٨٩٧ دامەزران و کۆمەڵەی خەبات بۆ ڕزگاری چینی کرێکار لە ساڵی ١٨٩٧دا لە [[سانت پترسبۆرگ]]. ھەروەھا بەشێک لە سۆسیال دیموکراتەکانی تری مۆسکۆ و یکاتێرینبۆرگ بەشداریان کرد. بەرنامەی حیزب بە وردی لەسەر بنەمای بیردۆزی [[کارل مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵس]] بوو. سەرەڕای سروشتی کشتوکاڵی [[ڕووسیا]] لەو کاتەدا، بەڵام توانای شۆڕشگێڕانەی ڕاستەقینە لە دەستی چینی کرێکاری پیشەسازدا بوو. لەو کاتەدا سێ ملیۆن کرێکاری پیشەسازی لە ڕووسیا ھەبوون کە تەنیا ٣٪ی دانیشتووانیان پێکدەھێنا. ئەم حیزبە نایاسایی بوو. لە ماوەی یەک مانگدا دوای کۆنگرەی یەکەم، لە کۆی نۆ نوێنەری ئەو حیزبە پێنجیان لەلایەن ئەخرانا (پۆلیسی نھێنی ئیمپراتۆری)یەوە دەستبەسەر کران.<ref>Ascher, Abraham. The Revolution of 1905. p. 4.</ref> پێش کۆنگرەی دوومی حیزب لە ساڵی ١٩٠٣، گەنجێکی ڕۆشنبیر بە ناوی [[لێنین|ڤلادیمێر ئیلیچ ئولیانۆڤ]] (ناسراو بە ناوە ساختەکەی ڤلادیمێر لینین) پەیوەندی بەو حیزبەوە کرد. لە ساڵی ١٩٠٢ «[[دەبێت چی بکەین؟]]»ی بڵاوکردەوە و بۆچوونی خۆی لەسەر ئەرک و شێوازی دروستی حیزب، واتە بوون بە «پێشەنگی پرۆلیتاری» دەربڕی. داکۆکیکاری حیزبێکی ڕێکخراو و مەرکەزی بوو کە لە چالاکوانی پابەند پێکھاتبوو و لە بیرۆکەکانیدا خەباتی نھێنی بۆ ئازادیی سیاسی لەگەڵ خەباتی چینایەتی پرۆلیتاریای تێکەڵ کرد.<ref>Lih, Lars (2005). Lenin Rediscovered: What is to be Done? in Context. Brill Academic Publishers. ISBN 978-90-04-13120-0.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کۆمۆنیزم|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا|سۆشیالیزم|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Russian Social Democratic Labour Party}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:بەلشەفییە کۆنەکان]] a6so9xgsux6bjqsg0l1rbb3f6izco9r 0 242968 1687149 1658036 2026-10-14T20:37:02Z کاردۆ جاف 30881 /* */ 1687149 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =حەمزە زارعی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی =کوردی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ | شوێنی لەدایکبوون = [[جوانڕۆ]]، [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[جوانڕۆ]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی =[[ئێران]] | پەروەردە = بەکالۆریوسی سینەما، ماستەری شانۆگەری | خوێندنگە = زانکۆی ھونەری تاران | پیشە =دەرھێنەر، فیلمنامەنووس | ساڵانی چالاکی =٢٠١٢ - ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان =لاژەی دەستەکان | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ =IMDB: [https://imdb.com/name/nm9961253/] | پەراوێزەکان = }} '''حەمزە زارعی''' دەرھێنەر و فیلمنامەنووسی [[کورد]] و لە دایک بووی ٢٢ی ئەیلوولی ٩٨٥لە شاری [[جوانڕۆ]]ی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]]ە. لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە چالاکیی ھونەری کردووە. کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان'''ی ئەم دەرھێنەرە (بە [[ئینگلیزی]]: Song of hands) بەشداری زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلمی کردووە و چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shortfilmnews.com/news/2146470466/حمزھ_زارعی_از_جوایز_مستقل_فیلم_کوتاھ_آمریکا_جایزھ_گرفت |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241211142020/https://shortfilmnews.com/news/2146470466/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://filmfreeway.com/hamzezarei</ref> شانۆگەریی «لەناکاو عەباس» کە پێشکەشکاریی گشتیی کرا، زیاتر لە پازدە بڕوانامەی پێزانینی بۆ خۆی و گرووپەکەی لە فێستیڤاڵە سەرانسەرییەکانی ئێراندا بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == چالاکی و خەڵاتەکان == حەمزە زارعی کە لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ٢٠١٢ی ئێراندا پلەی دوازدەھەمی بەدەست ھێنا، چووەتە زانکۆی ھونەری تاران و لە ھەمان ساڵدا دەستی بە چالاکییە ھونەرییەکانی کردووە. ساڵی ٢٠١٢ لە نێوان یازدەھەمین خولی فێستیڤاڵی کورتەفیلمی «نەھال»، سکرتێری لیژنەی بینەران بووە. لەگەڵ گرووپی ڕێکخەرانی ئەم فێستیڤاڵە، لە ساڵی ٢٠١٥ یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی بێوشەی تارانیان ساز کرد، کە دیسان بوو بە سکرتێری کۆمیتەی بینەران. یەکەم ئەزموونی حەمزە زارعی وەک دەرھێنەر لە کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان''' بوو. فیلمێک کە چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێنا بە بەشداریکردن لە زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلم.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> دوای ئەزموونی سەرکەوتووی دەرھێنانی کورتەفیلم و لە ھەمان کاتدا لەگەڵ خوێندنی شانۆ لە ئاستی ماستەر لە زانکۆی تاران، دەرھێنانی شانۆیەک بە ناوی «لەناکاو عەباس»ی کرد. شانۆیەک کە باسی ژیانی شانۆنامەنووسی بەناوبانگی ئێرانی [[عەباس نەعلبەندیان]] و ڕووداوە ھاوچەرخەکانی ژیانی دەکرد. ئەم شانۆیە لە یەکەمین فێستیڤاڵی ھونەرە نمایشییەکانی '''ڕادی'''ی ساڵی ٢٠١٧ پەیکەری باشترین کاری دراماتیک و پەیکەری باشترین دەرھێنەر بۆ حەمزە زارعی بەدەست ھێنا؛ و پەیکەری باشترین ئەکتەری ژن، و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ساڵی ٢٠١٨ لە یەکەم فێستیڤاڵی نیشتمانی ھونەرە نمایشییەکانی «ئەفرا»، پەیکەری باشترین [[دراما]] و پەیکەری باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا و خەڵاتی باشترین ئەکتەری کچ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا. لە سێیەمین فێستیڤاڵی نیشتمانیی '''مووندا''' بۆ ھونەرە نمایشییەکان لە ساڵی ٢٠١٨، حەمزە زارعی خەڵاتی باشترین دراما و خەڵاتی باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا، و خەڵاتی باشترین ئەکتەری و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی. ھەروەھا شانۆکەی «عەباس» لە سێھەمین فێستیڤاڵی فیلم و شانۆی '''ھیلاج''' پاڵێوراو بوو بۆ باشترین شانۆ و باشترین دەرھێنەر و باشترین دیزاینی سێت بۆ حەمزە زارعی و باشترین شانۆنامە و پەیکەری باشترین ئەکتەری بۆ ئەندامانی گرووپەکەی وەرگرت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> بە کۆتایی خوێندن و پەتای کۆرۆنا، گەڕایەوە پارێزگای [[کرماشان]] و بۆ یەکەمجار لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ەوە کۆمەڵەی شانۆی ناوچەی [[جوانڕۆ]]ی لەم پارێزگایەدا چالاک کرد. تا ساڵی ٢٠٢٢ وەک نوێنەری کۆمەڵگەی درامای ئەم شارە بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣دا، حەمزە زارعی دووەم کورتەفیلمی خۆیی وێنە گرت. ئەم فیلمە بەناوی «دەستی کۆتایی» چیرۆکی گرووپێک دەگێڕێتەوە کە دەچنە شارێکی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] بۆ نمایشکردنی فیلمی [[کۆتاییی یاری]] [[ساموێل بێکیت]]، بەڵام پێش نمایشەکە، تووشی دۆسیەیەکی ژنکوژی دەبن. ئەم بەرھەمە، بە سەرپەرشتی ھاوبەشی حەمزە زارعی و زوھرە خوسرەوی، بە قۆناغەکانی پۆست پرۆدەکشنی خۆیدا تێدەپەڕێت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] 5ugjpdc1mr0pqnc9anzeh7jxunofrb6 1687150 1687149 2026-10-14T20:37:35Z کاردۆ جاف 30881 /* */ 1687150 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =حەمزە زارعی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی =کوردی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ | شوێنی لەدایکبوون = [[جوانڕۆ]]، [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[جوانڕۆ]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی =[[ئێران]] | پەروەردە = بەکالۆریوسی سینەما، ماستەری شانۆگەری | خوێندنگە = زانکۆی ھونەری تاران | پیشە =دەرھێنەر، فیلمنامەنووس | ساڵانی چالاکی =٢٠١٢ - ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان =لاژەی دەستەکان | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ =IMDB: [https://imdb.com/name/nm9961253/] | پەراوێزەکان = }} '''حەمزە زارعی''' دەرھێنەر و فیلمنامەنووسی [[کورد]] و لە دایک بووی ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٥ لە شاری [[جوانڕۆ]]ی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]]ە. لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە چالاکیی ھونەری کردووە. کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان'''ی ئەم دەرھێنەرە (بە [[ئینگلیزی]]: Song of hands) بەشداری زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلمی کردووە و چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shortfilmnews.com/news/2146470466/حمزھ_زارعی_از_جوایز_مستقل_فیلم_کوتاھ_آمریکا_جایزھ_گرفت |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241211142020/https://shortfilmnews.com/news/2146470466/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://filmfreeway.com/hamzezarei</ref> شانۆگەریی «لەناکاو عەباس» کە پێشکەشکاریی گشتیی کرا، زیاتر لە پازدە بڕوانامەی پێزانینی بۆ خۆی و گرووپەکەی لە فێستیڤاڵە سەرانسەرییەکانی ئێراندا بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == چالاکی و خەڵاتەکان == حەمزە زارعی کە لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ٢٠١٢ی ئێراندا پلەی دوازدەھەمی بەدەست ھێنا، چووەتە زانکۆی ھونەری تاران و لە ھەمان ساڵدا دەستی بە چالاکییە ھونەرییەکانی کردووە. ساڵی ٢٠١٢ لە نێوان یازدەھەمین خولی فێستیڤاڵی کورتەفیلمی «نەھال»، سکرتێری لیژنەی بینەران بووە. لەگەڵ گرووپی ڕێکخەرانی ئەم فێستیڤاڵە، لە ساڵی ٢٠١٥ یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی بێوشەی تارانیان ساز کرد، کە دیسان بوو بە سکرتێری کۆمیتەی بینەران. یەکەم ئەزموونی حەمزە زارعی وەک دەرھێنەر لە کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان''' بوو. فیلمێک کە چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێنا بە بەشداریکردن لە زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلم.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> دوای ئەزموونی سەرکەوتووی دەرھێنانی کورتەفیلم و لە ھەمان کاتدا لەگەڵ خوێندنی شانۆ لە ئاستی ماستەر لە زانکۆی تاران، دەرھێنانی شانۆیەک بە ناوی «لەناکاو عەباس»ی کرد. شانۆیەک کە باسی ژیانی شانۆنامەنووسی بەناوبانگی ئێرانی [[عەباس نەعلبەندیان]] و ڕووداوە ھاوچەرخەکانی ژیانی دەکرد. ئەم شانۆیە لە یەکەمین فێستیڤاڵی ھونەرە نمایشییەکانی '''ڕادی'''ی ساڵی ٢٠١٧ پەیکەری باشترین کاری دراماتیک و پەیکەری باشترین دەرھێنەر بۆ حەمزە زارعی بەدەست ھێنا؛ و پەیکەری باشترین ئەکتەری ژن، و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ساڵی ٢٠١٨ لە یەکەم فێستیڤاڵی نیشتمانی ھونەرە نمایشییەکانی «ئەفرا»، پەیکەری باشترین [[دراما]] و پەیکەری باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا و خەڵاتی باشترین ئەکتەری کچ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا. لە سێیەمین فێستیڤاڵی نیشتمانیی '''مووندا''' بۆ ھونەرە نمایشییەکان لە ساڵی ٢٠١٨، حەمزە زارعی خەڵاتی باشترین دراما و خەڵاتی باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا، و خەڵاتی باشترین ئەکتەری و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی. ھەروەھا شانۆکەی «عەباس» لە سێھەمین فێستیڤاڵی فیلم و شانۆی '''ھیلاج''' پاڵێوراو بوو بۆ باشترین شانۆ و باشترین دەرھێنەر و باشترین دیزاینی سێت بۆ حەمزە زارعی و باشترین شانۆنامە و پەیکەری باشترین ئەکتەری بۆ ئەندامانی گرووپەکەی وەرگرت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> بە کۆتایی خوێندن و پەتای کۆرۆنا، گەڕایەوە پارێزگای [[کرماشان]] و بۆ یەکەمجار لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ەوە کۆمەڵەی شانۆی ناوچەی [[جوانڕۆ]]ی لەم پارێزگایەدا چالاک کرد. تا ساڵی ٢٠٢٢ وەک نوێنەری کۆمەڵگەی درامای ئەم شارە بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣دا، حەمزە زارعی دووەم کورتەفیلمی خۆیی وێنە گرت. ئەم فیلمە بەناوی «دەستی کۆتایی» چیرۆکی گرووپێک دەگێڕێتەوە کە دەچنە شارێکی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] بۆ نمایشکردنی فیلمی [[کۆتاییی یاری]] [[ساموێل بێکیت]]، بەڵام پێش نمایشەکە، تووشی دۆسیەیەکی ژنکوژی دەبن. ئەم بەرھەمە، بە سەرپەرشتی ھاوبەشی حەمزە زارعی و زوھرە خوسرەوی، بە قۆناغەکانی پۆست پرۆدەکشنی خۆیدا تێدەپەڕێت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] 7by2srbnfolv0qfsv5r1qqmiqy6atvw 1687151 1687150 2026-10-14T20:38:41Z کاردۆ جاف 30881 /* */ 1687151 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =حەمزە زارعی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی =کوردی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٢١ی ئەیلوولی ١٩٨٥ | شوێنی لەدایکبوون = [[جوانڕۆ]]، [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[جوانڕۆ]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی =[[ئێران]] | پەروەردە = بەکالۆریوسی سینەما، ماستەری شانۆگەری | خوێندنگە = زانکۆی ھونەری تاران | پیشە =دەرھێنەر، فیلمنامەنووس | ساڵانی چالاکی =٢٠١٢ - ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان =لاژەی دەستەکان | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ =IMDB: [https://imdb.com/name/nm9961253/] | پەراوێزەکان = }} '''حەمزە زارعی''' دەرھێنەر و فیلمنامەنووسی [[کورد]] و لە دایک بووی ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٥ لە شاری [[جوانڕۆ]]ی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]]ە. لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە چالاکیی ھونەری کردووە. کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان'''ی ئەم دەرھێنەرە (بە [[ئینگلیزی]]: Song of hands) بەشداری زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلمی کردووە و چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shortfilmnews.com/news/2146470466/حمزھ_زارعی_از_جوایز_مستقل_فیلم_کوتاھ_آمریکا_جایزھ_گرفت |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241211142020/https://shortfilmnews.com/news/2146470466/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://filmfreeway.com/hamzezarei</ref> شانۆگەریی «لەناکاو عەباس» کە پێشکەشکاریی گشتیی کرا، زیاتر لە پازدە بڕوانامەی پێزانینی بۆ خۆی و گرووپەکەی لە فێستیڤاڵە سەرانسەرییەکانی ئێراندا بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == چالاکی و خەڵاتەکان == حەمزە زارعی کە لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ٢٠١٢ی ئێراندا پلەی دوازدەھەمی بەدەست ھێنا، چووەتە زانکۆی ھونەری تاران و لە ھەمان ساڵدا دەستی بە چالاکییە ھونەرییەکانی کردووە. ساڵی ٢٠١٢ لە نێوان یازدەھەمین خولی فێستیڤاڵی کورتەفیلمی «نەھال»، سکرتێری لیژنەی بینەران بووە. لەگەڵ گرووپی ڕێکخەرانی ئەم فێستیڤاڵە، لە ساڵی ٢٠١٥ یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی بێوشەی تارانیان ساز کرد، کە دیسان بوو بە سکرتێری کۆمیتەی بینەران. یەکەم ئەزموونی حەمزە زارعی وەک دەرھێنەر لە کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان''' بوو. فیلمێک کە چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێنا بە بەشداریکردن لە زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلم.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> دوای ئەزموونی سەرکەوتووی دەرھێنانی کورتەفیلم و لە ھەمان کاتدا لەگەڵ خوێندنی شانۆ لە ئاستی ماستەر لە زانکۆی تاران، دەرھێنانی شانۆیەک بە ناوی «لەناکاو عەباس»ی کرد. شانۆیەک کە باسی ژیانی شانۆنامەنووسی بەناوبانگی ئێرانی [[عەباس نەعلبەندیان]] و ڕووداوە ھاوچەرخەکانی ژیانی دەکرد. ئەم شانۆیە لە یەکەمین فێستیڤاڵی ھونەرە نمایشییەکانی '''ڕادی'''ی ساڵی ٢٠١٧ پەیکەری باشترین کاری دراماتیک و پەیکەری باشترین دەرھێنەر بۆ حەمزە زارعی بەدەست ھێنا؛ و پەیکەری باشترین ئەکتەری ژن، و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ساڵی ٢٠١٨ لە یەکەم فێستیڤاڵی نیشتمانی ھونەرە نمایشییەکانی «ئەفرا»، پەیکەری باشترین [[دراما]] و پەیکەری باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا و خەڵاتی باشترین ئەکتەری کچ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا. لە سێیەمین فێستیڤاڵی نیشتمانیی '''مووندا''' بۆ ھونەرە نمایشییەکان لە ساڵی ٢٠١٨، حەمزە زارعی خەڵاتی باشترین دراما و خەڵاتی باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا، و خەڵاتی باشترین ئەکتەری و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی. ھەروەھا شانۆکەی «عەباس» لە سێھەمین فێستیڤاڵی فیلم و شانۆی '''ھیلاج''' پاڵێوراو بوو بۆ باشترین شانۆ و باشترین دەرھێنەر و باشترین دیزاینی سێت بۆ حەمزە زارعی و باشترین شانۆنامە و پەیکەری باشترین ئەکتەری بۆ ئەندامانی گرووپەکەی وەرگرت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> بە کۆتایی خوێندن و پەتای کۆرۆنا، گەڕایەوە پارێزگای [[کرماشان]] و بۆ یەکەمجار لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ەوە کۆمەڵەی شانۆی ناوچەی [[جوانڕۆ]]ی لەم پارێزگایەدا چالاک کرد. تا ساڵی ٢٠٢٢ وەک نوێنەری کۆمەڵگەی درامای ئەم شارە بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣دا، حەمزە زارعی دووەم کورتەفیلمی خۆیی وێنە گرت. ئەم فیلمە بەناوی «دەستی کۆتایی» چیرۆکی گرووپێک دەگێڕێتەوە کە دەچنە شارێکی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] بۆ نمایشکردنی فیلمی [[کۆتاییی یاری]] [[ساموێل بێکیت]]، بەڵام پێش نمایشەکە، تووشی دۆسیەیەکی ژنکوژی دەبن. ئەم بەرھەمە، بە سەرپەرشتی ھاوبەشی حەمزە زارعی و زوھرە خوسرەوی، بە قۆناغەکانی پۆست پرۆدەکشنی خۆیدا تێدەپەڕێت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] btbv8q9zkprebfs7e75tyk6687m5vow 0 243313 1687449 1545429 2026-10-15T10:37:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، یاسا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687449 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس|وێنە=Russian_Passport_(External).svg}} '''پاسپۆرتی ڕووسی''' ({{بە ڕووسی|Заграничный паспорт гражданина Российской Федерации}}) بەڵگەنامەیەکی گەشتیاری یاساییە کە دەدرێت بە ھاووڵاتیانی [[ڕووسیا]] بۆ مەبەستی گەشتکردن بۆ دەرەوەی وڵات. لە ئێستادا ڕووسیا دوو جۆر [[پاسپۆرت]] دەردەکات، پاسپۆرتی ئاسایی و پاسپۆرتی ئەلیکترۆنی. [[پەڕگە:Visa requirements for Russian citizens.svg|وێنۆک|500px|right|ئەو وڵات و خاکانەی کە چوونە ژوورەوەی بێ ڤیزە یان بە ڤیزەیان ھەیە بۆ ھەڵگرانی پاسپۆرتی ئاسایی ڕووسیا {{legend|#002377|[[ڕووسیا]]}} {{legend|#1191e5|ڤیزەی بێ بەرامبەر لەگەڵ پاسپۆرتی ناوخۆیی}} {{legend|#24b14c|ڤیزە پێویست نییە}} {{legend|#b5e61d|ڤیزە لە کاتی گەیشتن}} {{legend|#61c29c|ڤیزەی ئەلیکترۆنی}} {{legend|#79d343|ڤیزە چ لە کاتی گەیشتن یان بە شێوەی ئۆنلاین بەردەستە}} {{legend|#99cf81|ڤیزە بێ بەرامبەر بۆ گەشتیارانی کۆمەڵەیی}} {{legend|#c0c0c0|ڤیزە پێویستە پێش گەیشتن}} {{legend|#555555|وەرگرتن ڕەتدەکرێتەوە}}]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٧ی ١٠ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ڕووسیا|یاسا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Passports of Russia}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمەڵگای ڕووسی]] 3btjtjir3lgdfnl9hkcdgqc6eripkgv 0 243636 1687333 1664311 2026-10-15T05:49:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687333 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''زوولقەرنەین''' ناوی کەسێکە کە لە [[قورئان|قورئاندا]] وەک پاشایەکی دادپەروەر و بەندەیەکی ڕاستگۆی خودا ئاماژەی پێکراوە، کە بەربەستێکی دروستکردووە بەھۆیەوە زیانەکانی یەئجووج و مەئجووج لە گەلانی دیکەی دورخستەوە.<ref name="مولد تلقائيا1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الهمدان|یەکەم=د حاتم|ناونیشان=https://books.google.com.sa/books?id=ccKUCgAAQBAJ&pg=PA708&dq=%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB+%D8%A7%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3+%D8%B9%D9%86+%D8%B0%D9%88++%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86%D9%8A%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B9%D8%A8+%D8%A8%D9%86&hl=ar&sa=X&ved=0ahUKEwjruMavzJzcAhVKtRQKHUdkA_MQ6AEIKzAB#v=onepage&q=%D8%A3%D9%86%D9%87%20%D8%B3%D8%A6%D9%84%20%D8%B9%D9%86%20%D8%B0%D9%8A&f=false|سەردێڕ=ذو القرنين: النبي المصري الذي طاف بالعالم وعلم الناس الدين والحضارة|بڵاوکەرەوە=E-Kutub Ltd|ژپنک=٩٧٨١٧٨٠٥٨١٧٥٠|زمان=ar|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200124030117/https://books.google.com.sa/books?id=ccKUCgAAQBAJ&pg=PA708&dq=حديث+ابن+العباس+عن+ذو++القرنين+الصعب+بن&hl=ar&sa=X&ved=0ahUKEwjruMavzJzcAhVKtRQKHUdkA_MQ6AEIKzAB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> <ref>https://shamela.ws/book/37473</ref> [[قورئان]] چیرۆکی زوولقەرنەین دەگێڕێتەوە و کە لەگەڵ سوپاکەی دەستی کردووە بە گەڕان بەسەر زەویدا، بە فەرمانی [[خوا|خودا]] بەرەو ڕۆژاوا ڕۆیشت، تا گەیشتە کۆتایی ئەو زەوییەی کە لەو کاتەدا ناسرابوو. {حَتَّىٰۤ إِذَا بَلَغَ مَغۡرِبَ ٱلشَّمۡسِ وَجَدَهَا تَغۡرُبُ فِی عَیۡنٍ حَمِئَةࣲ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوۡمࣰاۖ قُلۡنَا یَـٰذَا ٱلۡقَرۡنَیۡنِ إِمَّاۤ أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّاۤ أَن تَتَّخِذَ فِیهِمۡ حُسۡنࣰا} بە [[کوردی]]: (خۆی و له‌شکره‌که‌ی) که‌وته ڕێ هه‌تا کاتێک گه‌یشته ناوچه‌کانی خۆراوا، (که‌وا ده‌هاته به‌رچاو) له گۆمێکی قوڕاودا، ڕۆژ، ئاوا ده‌بێت، له‌و ناوه‌دا ڕێی که‌وت له قه‌ومێکی (خوانه‌ناس و بێ دین)، ئێمه‌ش پێمان وت: ئه‌ی (ذو القرنین) یان ئه‌وه‌یه به سزا له‌ناویان ده‌به‌یت (ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر کوفر و تاوانیان به‌رده‌وام بوون) یان چاکه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌که‌یت (ئه‌گه‌ر شوێنی ئیمان و چاکە نه‌که‌وتن).<ref>[[قورئان|قورئان]]، [[کەھف]]، [[ئایەت|ئایەت]]ی ٨٦</ref> <small>( [[کەھف|سورەتی کەھف]]، [[ئایەت|ئایەتی]] ٨٦)</small> و لە لێکدانەوەی [[ئیبن کەسیر]]دا واتە: «واتا لە ڕووانگەی خۆیەوە خۆری بینی لە دەریای دەوروبەری ئاوابوو و ھەرکەسێک کە دەگاتە کەناراوەکانی ئەمە دەیبینێت وەک ئەوەی تێیدا ئاوا بێت».<ref>https://web.archive.org/web/20180323003829/http://quran.al-islam.com/Page.aspx?pageid=221&BookID=11&Page=1</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ژیاننامە|میسر|مێژوو|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Iskandar Dhul-Qarnayn}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:میتۆلۆژیای ئیسلامی]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو قورئان]] hnj8ncadanm9hanpj07u0grcdyio885 0 243782 1687073 1525655 2026-10-14T16:39:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687073 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس|وێنە=Assyria_Workers_Party.svg}} '''پارتی سۆسیالیستی ئاشووری''' یەکەم حیزبی [[سیاسی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە]]، لە ساڵی ١٩١٧ دوای [[شۆڕشی ڕووسیا]]، لەلایەن دکتۆر فریدوون ئاتورایا و حاخام بنیامین بەیت ئەرسانیس و دکتۆر بابا بەیت پەرھاد دامەزراوە.<ref>https://web.archive.org/web/20200312114619/http://www.edessa.com/profiles/freydun.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200626134913/http://www.betnahrain.net/Biographies/fraidoon.htm</ref> لە ساڵی ٢٠٠٢دا لەلایەن کۆمەڵێک کرێکاری ئاشوورییەوە لە [[باشووری کوردستان]] دامەزرایەوە، بۆیە لە ماڵپەڕەکەیدا ئامانجەکانی خۆی بەم شێوەیە دەخاتە ڕوو: «حیزبەکە [[سۆشیالیزم|سۆسیالیستی]] و [[دیموکراسی|دیموکراسییە]] بە ئامانجی بوژاندنەوەی نەتەوەی ئاشوور بۆ گەلی ئاشوور لە کۆمارێکی سەربەخۆ و جەماوەریدا».<ref>https://web.archive.org/web/20030802204234/http://asp2.no.sapo.pt/index2.htm</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|دەیەی ١٩١٠|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق]] qm3z000wlqmif0mv6j5ale38zz5fk9c 1687077 1687073 2026-10-14T17:02:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] 1687077 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس|وێنە=Assyria_Workers_Party.svg}} '''پارتی سۆسیالیستی ئاشووری''' یەکەم حیزبی [[سیاسی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە]]، لە ساڵی ١٩١٧ دوای [[شۆڕشی ڕووسیا]]، لەلایەن دکتۆر فریدوون ئاتورایا و حاخام بنیامین بەیت ئەرسانیس و دکتۆر بابا بەیت پەرھاد دامەزراوە.<ref>https://web.archive.org/web/20200312114619/http://www.edessa.com/profiles/freydun.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200626134913/http://www.betnahrain.net/Biographies/fraidoon.htm</ref> لە ساڵی ٢٠٠٢دا لەلایەن کۆمەڵێک کرێکاری ئاشوورییەوە لە [[باشووری کوردستان]] دامەزرایەوە، بۆیە لە ماڵپەڕەکەیدا ئامانجەکانی خۆی بەم شێوەیە دەخاتە ڕوو: «حیزبەکە [[سۆشیالیزم|سۆسیالیستی]] و [[دیموکراسی|دیموکراسییە]] بە ئامانجی بوژاندنەوەی نەتەوەی ئاشوور بۆ گەلی ئاشوور لە کۆمارێکی سەربەخۆ و جەماوەریدا».<ref>https://web.archive.org/web/20030802204234/http://asp2.no.sapo.pt/index2.htm</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|دەیەی ١٩١٠|سیاسەت|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق]] 2q975dgmfra6l7qd07zkysecxrkm2s6 0 243786 1687117 1525666 2026-10-14T19:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، سووریا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687117 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارتی کرێکارانی شۆڕشگێڕی عەرەبی''' ({{بە عەرەبی|حزب العمال الثوري العربي}}) حیزبێکی سیاسی چالاکە لە [[عێراق]] و [[سووریا]]. لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە سکرتێری گشتی حیزبەکە عەبدولحافز حافزە. لە ساڵی ٢٠١١ەوە سەرۆکی ئەو حیزبە تاریق ئەبوو حەسەنە.<ref>https://web.archive.org/web/20161230231412/https://www.ndi.org/files/1625_iq_report_072503.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303213116/http://www.worldbulletin.net/?aType=haberYazdir&ArticleID=73117&tip=</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200314083239/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=asrarr&e=com</ref> ئەم حیزبە لە ساڵی ١٩٦٦ لەلایەن یاسین حافیزەوە وەک گرووپێکی [[مارکسیزم|مارکسی]] جیابوو لە [[حیزبی بەعس|حیزبی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی]] دامەزراوە. ئایدۆلۆژیای بەعسی [[میشیل عەفلەق|میشێل عەفلەقی]] بە کۆنەپەرستانە و دواکەوتووانە دەزانێت و ڕەتیدەکاتەوە. لەبری ئەوە حیزبی سۆسیالیزمی زانستی ھەڵبژارد. دوایین سەرۆکی پێشووی دیاری حیزبەکە عەلی سەلاح سەعدی بوو. ئەم دابەشبوونە لە حیزبی بەعس ھاوتەریب لەگەڵ گەشەی ئۆپۆزسیۆنی چەپ لە بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی عەرەبیدا سەریھەڵدا. حیزبەکە لە ماوەی حەفتاکاندا لە [[لوبنان]] چالاک بوو. لە ساڵانی سەرەتای شەڕی ناوخۆیی لوبنان (١٩٧٥–١٩٧٦) حافز لە [[بەیرووت]] ژیاوە و لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٧٨ لە بەیروت کۆچی دوایی کردووە. لە سەردەمی [[بەھاری دیمەشق]] لە قۆناغی یەکەمی دەسەڵاتی [[بەشار ئەسەد]]دا، حیزبەکە دەیتوانی کەم تا زۆر بێ بەربەست لە ژێر پەردەی کۆڕبەندی چەپ کۆببێتەوە. ئەم حیزبە ھاوشانی گرووپە چەپەکانی دیکە لە سووریا بڕیاریان دا کە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ساڵی ٢٠٠٣ بایکۆت بکەن، حیزبەکە یەکێک بوو لە ھێزەکانی پشت گردبوونەوەی دیموکراسی نیشتمانیی و جاڕنامەی دیمەشق بۆ گۆڕانی دیموکراتی نەتەوەیی. حیزبەکە بەشێکە لە ئۆپۆزسیۆنی سووریا و لە قۆناغی ڕاپەڕینی مەدەنی [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]]دا چالاک بوو. لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١١دا بەشداری لە پێکھێنانی دەستەی ھەماھەنگی نیشتمانیی کرد بۆ ھێزەکانی گۆڕانی دیموکراتی. ئەندامی مەکتەبی سیاسی ئەم حیزبە، حازم نەھار، بۆ سەرۆکایەتی ئەم ھەیئەیە جێگیرکرا. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا، حزب بڕیاریدا لە ھەماھەنگییەکە بکشێتەوە، بەڵام پابەندبوونی خۆی بە کارکردن لەگەڵ گردبوونەوەی دیموکراتی نیشتمانی پاراست. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سووریا|عێراق|سیاسەت|دەیەی ١٩٦٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبەکانی سووریا]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی سووریا]] cx8uy3z60fj9v7j89x29ixcnkhp9v40 0 243794 1687331 1664309 2026-10-15T05:48:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687331 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |ئاژەڵبازی |- | colspan="2" |[[پەڕگە:Édouard-Henri Avril (28).jpg|وێنۆک]] |- | colspan="2" |'''زانیاری گشتی''' |- |'''لقێکە لە''' | * [[تاوان]] * [[نەخۆشی]] |- !نووسین بە فۆنتی"كانا" |'''じゅうかん''' |- |'''پسپۆڕی پزیشکی''' | * دەروونی * دەروونناسی |- |'''نۆیەمین پۆلێنکردنی نێودەوڵەتی بۆ نەخۆشیەکان - گۆڕین بە دەرمان (ICD-9-CM)''' | {| class="wikitable" |302.1 |} |} '''زووفیلیا''' یاخوود ئاژەڵبازی بریتیە لە تێکچوونێکی سێکسی کە مرۆڤ سێکس لەگەڵ گیاندارەکان دەکات بۆ تێرکردنی حەزەکانی و ئەم حاڵەتە لە زۆرێک لە وڵاتانی جیهاندا قەدغەیە. <ref name="DSM 5">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|editor-last=American Psychiatric Association|پەڕە=٧٠٥|chapter=Other Specified Paraphilic Disorder, 302.89 (F65.89)}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=P. Rafferty|یەکەم=John|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Zoophilia|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/zoophilia|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Encyclopedia Britannica}}</ref> '''ئاژەڵبازی''' لە بنەڕەتدا ئاماژەیە بۆ چالاکیەکی سێکسی لە نێوان مرۆڤ و گیاندارە نامرۆڤەکاندا. {{تێبینی|The terms are often used interchangeably, but it is important to make a distinction between the attraction (zoophilia) and the act (bestiality).<ref name="ranger">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Ranger |یەکەم١=R. |دوایین٢=Fedoroff |یەکەم٢=P. |ساڵ= ٢٠١٤|سەردێڕ= Commentary: Zoophilia and the Law | journal = Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law Online |بەرگ= ٤٢| issue = 4 |پەڕەکان= ٤٢١–٤٢٦|ناونیشان= http://www.jaapl.org/content/42/4/421.full | pmid = ٢٥٤٩٢٠٦٧}}</ref>}} بەهۆی کەمی لێکۆڵینەوە لەسەر ئەم بابەتە، ئەستەمە بتوانین بگەینە ئەو ئەنجامەی کە ئاژەڵداری چەندە بەرەبڵآوە لە کۆمەڵگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Holoyda|یەکەم=Brian|دوایین٢=Sorrentino|یەکەم٢=Renee|دوایین٣=Hatters Friedman|یەکەم٣=Susan|دوایین٤=Allgire|یەکەم٤=John|ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Bestiality: An introduction for legal and mental health professionals|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30306630/|journal=Behavioral Sciences & the Law|بەرگ=٣٦|issue=6|پەڕەکان=٦٨٧–٦٩٧|doi=10.1002/bsl.2368|pmid=٣٠٣٠٦٦٣٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە بەرامبەر ئەمەدا مەزەندە دەکرێت کە لە ساڵی 2021دا لە %2ی دانیشتوانی زەوی زووفیلیایان هەبێت کە دەکاتە زیاتر لە 140 ملیۆن کەس. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Campo-Arias|یەکەم=Adalberto|دوایین٢=Herazo|یەکەم٢=Edwin|دوایین٣=Ceballos-Ospino|یەکەم٣=Guillermo A.|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Review of cases, case series and prevalence studies of zoophilia in the general population|ناونیشان=http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0034-74502021000100034&lng=en&nrm=iso&tlng=es|journal=Revista Colombiana de Psiquiatría|زمان=en|بەرگ=٥٠|issue=1|پەڕەکان=٣٤–٣٨|doi=10.1016/j.rcp.2019.03.003|issn=0034-7450|pmid=٣٣٦٤٨٦٩٤}}</ref> == مێژوو == دیدگای مێژوویی سەبارەت بە زۆفیلیا (ئاژەلبازی) زۆر جیاوازە، لە سەرەتادا لە سەردەمی پێش مێژوودا، کە وێنەکردنی وێنەی ئاژەڵبازی لە هونەری بەردی ئەوروپیەکاندا دەردەکەوێت،<ref name="Bahn1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Paul G. Bahn|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xwm_D1u_UTsC&q=%22prehistoric+art%22+bestiality&pg=PA188|سەردێڕ=The Cambridge Illustrated History of Prehistoric Art|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٤٥٤٧٣-٥|پەڕە=١٨٨}}</ref> هەتا سەدەکانی ناوەڕاست، کە بە ئاژەڵبازیکردن سزای لەسێدارەدانت تووشەبوو. لە زۆر شوێنی جیهاندا، بەپێی یاساکانی دەستدرێژیکردنە سەر ئاژەڵان یان یاساکانی مامەڵەکردن لەگەڵ لووتی بوون یان تاوانەکانی دژی سروشت سێکس کردن لەگەڵ ئاژەڵدا نایاساییە. [[پەڕگە:Kylix_with_Satyr_and_Fawn_2.jpg|وێنۆک|275x275پیکسڵ| کیلیکس وێنەی سیلینۆسیکردووە کە سێکس لەگەڵ ئاسکێک دەکات، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ 500 ساڵی پێش زایین.]] [[پەڕگە:2014-01-26_Roman_Oil_Lamp_with_Erotic_Motiv_09_anagoria.JPG|وێنۆک| چرای ڕۆنی ڕۆمانی کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی 1-3 ی زایینی، کە کردەوەیەکی زۆفیلیکی نیشان دەدات]] == زاراوەسازی == === گشتی === سێ زاراوەی سەرەکی کە بە شێوەیەکی باو سەبارەت بە بابەتەکە بەکاردەهێنرێن- '''''zoophilia'', ''bestiality'', and ''zoosexuality'''''<nowiki/>''---'' بە شێوەیەکی گۆڕاو بەکاردەهێنرێن. هەندێک لە توێژەران جیاوازی دەکەن لە نێوان زۆفیلیا (وەک حەزێکی سێکسی بەردەوام بۆ ئاژەڵان) و ئاژەڵبازی (وەک کردەوەی سێکسی لەگەڵ ئاژەڵەکاندا)، هەندێک لە توێژینەوەکان دەریانخستووە کە خۆشویستن بۆ ئاژەڵەکان دەگمەنە لەنێو ئەو کەسانەی کە پەیوەندی سێکسی لەگەڵ ئاژەڵەکاندا دەکەن. <ref name="earls">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Earls|یەکەم=C. M.|دوایین٢=Lalumiere|یەکەم٢=M. L.|ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=A Case Study of Preferential Bestiality (Zoophilia)|journal=Sexual Abuse: A Journal of Research and Treatment|بەرگ=١٤|issue=1|پەڕەکان=٨٣–٨٨|doi=10.1177/107906320201400106|pmid=١١٨٠٣٥٩٧}}</ref> جگە لەوەش هەندێک لە ئاژەڵدۆستەکانیش باس لەوە دەکەن کە هەرگیز پەیوەندی سێکسیان لەگەڵ هیچ ئاژەڵێکدا نەبووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Maratea, R. J.|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Screwing the pooch: Legitimizing accounts in a zoophilia on-line community|journal=Deviant Behavior|بەرگ=٣٢|issue=10|پەڕە=٩٣٨|doi=10.1080/01639625.2010.538356}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی زۆفیلیا بوون بە "زۆفیل" ناسراون، هەرچەندە هەندێکجار بە "زۆسێکسول"یش، یان تەنانەت زۆر بە سادەیی <ref name="Handbookth">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beetz, Andrea M.|سەردێڕ=The International Handbook of Animal Abuse and Cruelty: Theory, Research, and Application|بڵاوکەرەوە=Purdue University Press|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٧٥٣-٥٦٥-٨|editor-last=Ascione, Frank|chapter=Bestiality and Zoophilia: A Discussion of Sexual Contact With Animals|chapter-url=https://books.google.com/books?id=G_MwT9OHj4AC&q=zoophilia&pg=PA201}}</ref> ''Zooerasty'', ''sodomy'', و ''zooerastia'' <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=zooerastia definition|ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/zooerastia|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|وێبگە=Dictionary.com}}</ref> کە زاراوەی دیکەن و پەیوەندییەکی نزیکیان بە بابەتەکەوە هەیە بەڵام کەمتر هاوواتای زاراوەی پێشوون و بە دەگمەن بەکاردەهێنرێن. "بێستیۆسێکسوالیتی" بە کورتی لەلایەن '''Allen (1979)''' باسکراوە، بەڵام هەرگیز بە شێوەیەکی بەرفراوان جێگیر نەبووە.  === زووفیلیا === [[پەڕگە:The_Dream_of_the_Fisherman's_Wife,_British_Museum,_version_1_(cropped).jpg|ڕاست|وێنۆک|220x220پیکسڵ| [[ھۆکوسای|Hokusai]] 's (1760–1849) ''خەونی هاوسەری ماسیگرەکە'']] زاراوەی ''زووفیلیا'' لە تێکەڵکردنی دوو ناو لە زمانی [[زمانی یۆنانی|یۆنانیدا]] وەرگیراوە : '''''ζῷον''''' ( ''zṓion'' ، بە واتای "ئاژەڵ") و '''''φιλία''''' ( ''[[wiktionary:-philia|philia]]'' ، بە واتای "خۆشەویستی (پاک)"). دێن، زووفیلیا لە ئەنجامی پارافیلیای تایبەت ( وروژاندنی نائاسایی) کە ئاماژەیە بۆ حەزکردنێکی دیاریکراو بۆ ئاژەڵەکان لەلایەن مرۆڤەکان دێت وەک هاوبەشی سێکسییان. هەرچەندە کرافت-ئیبینگ زاراوەی ''زۆێراستیشی'' بۆ پارافیلیای سەرنجڕاکێشانی سێکسی تایبەت بۆ ئاژەڵەکان داهێناوە، == سەرچاوەکان == {{Reflist|30em}} == بەستەری دەرەکی == * [https://web.archive.org/web/20120204033652/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/SEN/CH06.HTM#b3-BESTIALITY ئینسایکلۆپیدیای سێکسییەتی مرۆڤ بۆ "ئاژەڵایەتی"] لە بەشی سێکسۆلۆژی زانکۆی هومبۆڵت، بەرلین. * [https://web.archive.org/web/20160122115903/http://www.zoofolio.com/?database%2F سەرچاوەکانی زۆفیلیا بنکەدراوە] لە سێدارەدانی تاوانکاری ئاژەڵداری و زۆوسایدیزم. * [http://www.pet-abuse.com/database/ بنکەدراوەی تاوانەکانی دەستدرێژیکردنە سەر ئاژەڵان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171211203524/http://www.pet-abuse.com/database/ |date=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ }} Archived </link> فۆڕمی گەڕان بۆ ئەمریکا و بەریتانیا. {{پۆلی کۆمنز|Zoophilia}} {{تووڵی دەروازە|سێکسناسی|گیانلەبەران|دەروونناسی}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ئاژەڵان و مرۆڤەکان]] tr20n2cfamxegqrsf0qcdkwfxm6cmsk 0 243806 1687066 1122725 2026-10-14T16:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687066 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارتی دیموکراتی بەیت نەھرین''' (بە [[سوریانی]]: ܓܒܐ ܕܝܡܘܩܪܛܝܐ ܕܒܝܬ ܢܗܪܝܢ) [[پارت]]ێکی [[سیاسی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە]] لە [[عێراق]] بە سەرۆکایەتی ڕۆمیۆ نیسان ھەکاری. یەکێک لە ئامانجەکانی ئەو حیزبە دروستکردنی ناوچەیەکی سەربەخۆی کارگێڕی ئاشوورییە لە چوارچێوەی [[نیشتمانی ئاشوورییەکان|زێدی ئاشوورییەکاندا]].<ref>https://web.archive.org/web/20120206075237/http://assyriatimes.com/engine/modules/news/article.php?storyid=3236</ref> == مێژوو == ئەم پارتە لە ٢١ی ئازاری ١٩٧٤ وەک یەکێتییەک لە نێوان ڕێکخراوی بەیت نەھرین، لە [[کالیفۆرنیا]]، بە سەرۆکایەتی سەرجۆن دادیشۆ، و بزووتنەوەی کوێست، لە [[شیکاگۆ]]، کە کەسایەتییە دیارەکانی وەک جیلیانا یوونان سەرۆکایەتی دەکات، دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٦٨ لەگەڵ ھاوپەیمانی جیھانی ئاشووری و یەکێتیی نیشتمانیی ئاشووری کاریگەری ھەبوو لە پەرەپێدانی ئاڵای ئاشووری.<ref>https://web.archive.org/web/20190321224951/http://aua.net.au/assyrian-flag/</ref> ئەم پارتە لە ھەڵبژاردنی [[پەرلەمانی کوردستان]] لە ساڵی ٢٠٠٥ وەک بەشێک لە ھاوپەیمانی نیشتمانیی دیموکراتی دەسەڵاتدار لە کوردستان خۆی کاندید کرد و کورسییەک بۆ ڕۆمیۆ ھەکاری تەرخانکرا. ھەروەھا بەشداری لە ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراقی کرد لە مانگی ١ی ساڵی ٢٠٠٥ لە چوارچێوەی ھاوپەیمانی کوردی، کە جوریێل مینیسۆ خەمیس کورسییەکی لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]ی بەدەستھێنا.<ref>See also Assyrian elections in Iraq</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303195326/http://www.fredaprim.com/pdfs/2005/Iraqi%20Elections%20December%2015.pdf</ref> پارتەکە بەشداری لە ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراقی لە کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٥ نەکرد.<ref>https://web.archive.org/web/20170815232244/http://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/101464/101464.pdf?sequence=1</ref> لە ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٩ پارتی دیموکراتی نیشتمانیی ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەنجومەنی جەماوەری ئاشووری کلدانی سریانی کرد لە لیستی عەشتاری نیشتمانیدا. ئەم لیستە دوو کورسی لە بەغدا و نەینەوا بەدەستھێنا، لەنێویاندا ئەندامی حیزبەکەی بەناوی جیوارجیس ئیشۆ سادا لە بەغدا. لە ٦ی ١ی ٢٠١٥، حیزبەکە و یەکێتیی نیشتمانیی بەیت نەھرین پێکھێنانی ھێزەکانی [[دەشتی نەینەوا]]یان ڕاگەیاند بۆ پاراستنی دانیشتووانی دەشتی نەینەوا و پاراستنی ناوچەکە بۆ ئەو کەسانەی ئارەزووی گەڕانەوە دەکەن.<ref>https://web.archive.org/web/20190311030136/http://www.syriacsnews.com/establishment-nineveh-plain-forces-npf/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190517144108/https://www.voanews.com/a/christian-iraqi-forces-join-fight-against-is/3181940.html</ref> == ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا == ئەم پارتە لەنێو ئەمریکییە ئاشوورییەکان لە [[کالیفۆرنیا]] چالاکە، کە تیایدا کەناڵی تەلەڤیزیۆنی KBSV (دیدگای ئاشووری) و ڕادیۆی KBES بەڕێوەدەبات. لە ساڵی ١٩٨٣ لەگەڵ ئەنجومەنی سەرکردایەتی ئاشووری ئەمریکی کۆنگرەی نەتەوەیی ئاشووری دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٠٢ لەگەڵ بزووتنەوەی ئەفسەرانی ئازاد لە ئەفسەرە سەربازییە دەربەدەرەکان بە سەرۆکایەتی نەجیب ساڵحی ھاوپەیمانییەکییان کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20190215215702/https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/anc.htm</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٧٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٧٤]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] rnsjvumkq78u2qszhgadcqr9lppkdbf 1687078 1687066 2026-10-14T17:02:27Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کالیفۆڕنیا|کالیفۆڕنیا]] 1687078 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارتی دیموکراتی بەیت نەھرین''' (بە [[سوریانی]]: ܓܒܐ ܕܝܡܘܩܪܛܝܐ ܕܒܝܬ ܢܗܪܝܢ) [[پارت]]ێکی [[سیاسی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە]] لە [[عێراق]] بە سەرۆکایەتی ڕۆمیۆ نیسان ھەکاری. یەکێک لە ئامانجەکانی ئەو حیزبە دروستکردنی ناوچەیەکی سەربەخۆی کارگێڕی ئاشوورییە لە چوارچێوەی [[نیشتمانی ئاشوورییەکان|زێدی ئاشوورییەکاندا]].<ref>https://web.archive.org/web/20120206075237/http://assyriatimes.com/engine/modules/news/article.php?storyid=3236</ref> == مێژوو == ئەم پارتە لە ٢١ی ئازاری ١٩٧٤ وەک یەکێتییەک لە نێوان ڕێکخراوی بەیت نەھرین، لە [[کالیفۆرنیا]]، بە سەرۆکایەتی سەرجۆن دادیشۆ، و بزووتنەوەی کوێست، لە [[شیکاگۆ]]، کە کەسایەتییە دیارەکانی وەک جیلیانا یوونان سەرۆکایەتی دەکات، دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٦٨ لەگەڵ ھاوپەیمانی جیھانی ئاشووری و یەکێتیی نیشتمانیی ئاشووری کاریگەری ھەبوو لە پەرەپێدانی ئاڵای ئاشووری.<ref>https://web.archive.org/web/20190321224951/http://aua.net.au/assyrian-flag/</ref> ئەم پارتە لە ھەڵبژاردنی [[پەرلەمانی کوردستان]] لە ساڵی ٢٠٠٥ وەک بەشێک لە ھاوپەیمانی نیشتمانیی دیموکراتی دەسەڵاتدار لە کوردستان خۆی کاندید کرد و کورسییەک بۆ ڕۆمیۆ ھەکاری تەرخانکرا. ھەروەھا بەشداری لە ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراقی کرد لە مانگی ١ی ساڵی ٢٠٠٥ لە چوارچێوەی ھاوپەیمانی کوردی، کە جوریێل مینیسۆ خەمیس کورسییەکی لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]ی بەدەستھێنا.<ref>See also Assyrian elections in Iraq</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303195326/http://www.fredaprim.com/pdfs/2005/Iraqi%20Elections%20December%2015.pdf</ref> پارتەکە بەشداری لە ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراقی لە کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٥ نەکرد.<ref>https://web.archive.org/web/20170815232244/http://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/101464/101464.pdf?sequence=1</ref> لە ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٩ پارتی دیموکراتی نیشتمانیی ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەنجومەنی جەماوەری ئاشووری کلدانی سریانی کرد لە لیستی عەشتاری نیشتمانیدا. ئەم لیستە دوو کورسی لە بەغدا و نەینەوا بەدەستھێنا، لەنێویاندا ئەندامی حیزبەکەی بەناوی جیوارجیس ئیشۆ سادا لە بەغدا. لە ٦ی ١ی ٢٠١٥، حیزبەکە و یەکێتیی نیشتمانیی بەیت نەھرین پێکھێنانی ھێزەکانی [[دەشتی نەینەوا]]یان ڕاگەیاند بۆ پاراستنی دانیشتووانی دەشتی نەینەوا و پاراستنی ناوچەکە بۆ ئەو کەسانەی ئارەزووی گەڕانەوە دەکەن.<ref>https://web.archive.org/web/20190311030136/http://www.syriacsnews.com/establishment-nineveh-plain-forces-npf/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190517144108/https://www.voanews.com/a/christian-iraqi-forces-join-fight-against-is/3181940.html</ref> == ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا == ئەم پارتە لەنێو ئەمریکییە ئاشوورییەکان لە [[کالیفۆرنیا]] چالاکە، کە تیایدا کەناڵی تەلەڤیزیۆنی KBSV (دیدگای ئاشووری) و ڕادیۆی KBES بەڕێوەدەبات. لە ساڵی ١٩٨٣ لەگەڵ ئەنجومەنی سەرکردایەتی ئاشووری ئەمریکی کۆنگرەی نەتەوەیی ئاشووری دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٠٢ لەگەڵ بزووتنەوەی ئەفسەرانی ئازاد لە ئەفسەرە سەربازییە دەربەدەرەکان بە سەرۆکایەتی نەجیب ساڵحی ھاوپەیمانییەکییان کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20190215215702/https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/anc.htm</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|کوردستان|دەیەی ١٩٧٠|کالیفۆڕنیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٧٤]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] 43dyiykwwgzvniec2mxnd09pkkgqiv9 0 243856 1687130 1550614 2026-10-14T19:37:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1687130 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پارتی یەکێتیی سوریانی''' (بە [[سوریانی]]: ܓܒܐ ܕܚܘܝܕܐ ܣܘܪܝܝܐ ܒܣܣܘܪܝܐ) یەکێکە لە [[پارت]]ە [[سیاسەت|سیاسییە]] [[ئاشوورییەکان]] لە [[سووریا]]، کە بە ئامانجی نیشاندانی سەربەخۆیی ئاشوورییەکان لە سووریا لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ دامەزراوە. دوای شەڕی ناوخۆی سووریا، حیزبەکە پەیوەندی بە ڕیزەکانی نەیارانی حکوومەتەوە کرد و دژی [[بەشار ئەسەد بەشار]] وەستایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢ی ١١ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|سووریا|سیاسەت|دەیەی ٢٠٠٠|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:حیزبەکانی سووریا]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی ئاسیا]] oz7fzqi1rohbc9mdcryh8dwvitid2p1 0 244190 1687142 1651843 2026-10-14T19:59:07Z Amherst99 3369 1687142 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:X_logo 2023.svg|وێنۆک|[[تویتەر]]، نموونەی تۆڕی کۆمەڵایەتی]] [[پەڕگە:2023_Facebook_icon.svg|وێنۆک|[[فەیسبووک]]]] [[پەڕگە:Instagram_logo_2022.svg|وێنۆک|[[ئینستاگرام]]]] '''تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان''' یان '''سۆشیال میدیا''' ({{بە ئینگلیزی|social media}}) نوێترین پێشھاتەکان کە لە [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتدا]] ڕوویانداوە لەگەڵ سەرھەڵدانی زۆرێک لە [[تەکنۆلۆژیا|تەکنەلۆژیاکانی]] وێب ٢.٠ بووە. بەگشتی زۆرێک لە پسپۆڕانی [[زانست|ئینتەرنێت]] ئاماژە بەوە دەکەن کە '''سۆشیال میدیا''' نوێنەرایەتی بازدانێکی گەورە دەکات بۆ پەیوەندیکردن لە [[وێب|ڕێگەی وێبی جیھانییەوە]] بە شێوەیەکی کارلێککاری زۆر گەورەتر لە پێشوو کە پەیوەندیکردن سنووردار بوو بە ھاوبەشکردنی بڕێکی زۆر کەم لە [[زانیاری]] و کۆنترۆڵێکی زیاتر لەلایەن بەڕێوەبەرانی [[دراوە|دراوەوە]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Social media}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:میدیای کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]] 03xymk82aejfhmo1etmo1sr4ae9x3l3 1687152 1687142 2026-10-14T21:01:15Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687152 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:X_logo 2023.svg|وێنۆک|[[تویتەر]]، نموونەی تۆڕی کۆمەڵایەتی]] [[پەڕگە:2023_Facebook_icon.svg|وێنۆک|[[فەیسبووک]]]] [[پەڕگە:Instagram_logo_2022.svg|وێنۆک|[[ئینستاگرام]]]] '''تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان''' یان '''سۆشیال میدیا''' ({{بە ئینگلیزی|social media}}) نوێترین پێشھاتەکان کە لە [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتدا]] ڕوویانداوە لەگەڵ سەرھەڵدانی زۆرێک لە [[تەکنۆلۆژیا|تەکنەلۆژیاکانی]] وێب ٢.٠ بووە. بەگشتی زۆرێک لە پسپۆڕانی [[زانست|ئینتەرنێت]] ئاماژە بەوە دەکەن کە '''سۆشیال میدیا''' نوێنەرایەتی بازدانێکی گەورە دەکات بۆ پەیوەندیکردن لە [[وێب|ڕێگەی وێبی جیھانییەوە]] بە شێوەیەکی کارلێککاری زۆر گەورەتر لە پێشوو کە پەیوەندیکردن سنووردار بوو بە ھاوبەشکردنی بڕێکی زۆر کەم لە [[زانیاری]] و کۆنترۆڵێکی زیاتر لەلایەن بەڕێوەبەرانی [[دراوە|دراوەوە]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Social media}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:میدیای کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:چاندی لاوی]] tbwfa0qvtae7hdakrgezl3bnldfuvp7 0 244343 1687111 1584166 2026-10-14T19:34:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687111 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ڕزگاریی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = کرمانجی | ناوی_زمان١ = Partîya Rizgarîya Kurdistan | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٨٧ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = [[کانوونەکانی کولتووری شۆڕشگێڕانەی ڕۆژھەڵات]] (DDKO){{ھن}}پەخشانگەی کۆمەڵ | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = ''ڕزگاری'' | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = ھەڵوەشینەوە | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[سۆسیالیزم]]{{ھن}}[[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]] |شوێنی_سیاسی = چەپ | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ڕزگاریی کوردستان''' یان بە کورتی '''ڕزگاری''' یان '''پەرەکە-ڕزگاری''' (بە [[کرمانجی]]: Partîya Rizgarîya Kurdistan PRK-Rizgarî) حیزبێکی سیاسیی کوردی لە [[باکووری کوردستان]] بوو کە لە ساڵی ١٩٨٧دا دامەزرا. دامەزرێنەرانی ڕزگاری مومتاز کۆتان، [[ئۆرھان کۆتان]]، ڕووشەن ئارسلان و ھاوڕێیانی ئەوان لە کەسانێک بوون کە لە دۆسیەی [[کانوونەکانی کولتووری شۆڕشگێڕانەی ڕۆژھەڵات]] (DDKO) لەلایەن دادگا عەفق کرابوون. ئەوانە لە ساڵی ١٩٧٥ «پەخشانگەی کۆمەڵ»یان لە ئانکارا ڕێکخست کە دواتر بوو بە بەردی بنچینەیەک بۆ ڕزگاری. یەکەمین کتێبیان کە بڵاو کرد «دۆسیەی کانوونەکانی کولتووری شۆڕشگێڕانەی ڕۆژھەڵات (DDKO)» بوو. پەخشانگەی کۆمەڵ ھەروەھا لە ساڵی ١٩٧٦ لەژێر چاودێریی مومتاز کۆتان، ئۆرھان کۆتان، فیکرەت شاھین، یوومنوو بووداک، عەلی بەیکئۆیلوو، ئیبراھیم گووچلوو و خەدیجە یاشار، کۆواری ''ڕزگاری''ی بڵاو کرد. ئەندامانی ئەو کۆڕە دواتر ڕێکخراوەی ڕزگاریان دامەزراند.<ref name="مەپینگ ۱">[https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/222410/yokAcikBilim_10264877.pdf?sequence=-1 ئاککورت، موتلو. ٢٠١٩. ''بزووتنەوە جیاییخوازەکانی کورد لە تورکیا (١٩٦١-١٩٨٠)'' (بە تورکی)، تێزی دکتۆرا لە زانکۆی مەرمەرە، مامۆستای چاودێر د. عەلی کاراجا؛ پ ١٠٢؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121233114/https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/222410/yokAcikBilim_10264877.pdf?sequence=-1 |date=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣.</ref> == ئەمەش ببینە == * [[ئاڵای ڕزگاری]] == بەستەری دەرەکی == * [https://docplayer.biz.tr/46823464-Prk-rizgari-partiya-rizgariya-kurdistan-yayinlari-n0-19-siyasi-program-dizgi-baski-prk-rizgari-basin-yayin-merkezi.html پەیرەوی پارتی ڕزگاریی کوردستان.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121231750/https://docplayer.biz.tr/46823464-Prk-rizgari-partiya-rizgariya-kurdistan-yayinlari-n0-19-siyasi-program-dizgi-baski-prk-rizgari-basin-yayin-merkezi.html |date=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] fqopt18rc1k5eucaoqhadu3kzmd4zgz 0 244431 1687113 1444298 2026-10-14T19:35:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687113 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی کاری گەل | ناوی_خۆماڵی = Halkın Emek Partisi | زمان١ = کرمانجی | ناوی_زمان١ = Partiya Kedê ya Gel | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Halkın Emek Partisi, HEP.png|250px|]] | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = [[ئەحمەد فەھمی ئیشیکلار]] | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ٧ی حوزەیرانی ١٩٩٠ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = [[پارتی پۆپۆلیستی سۆسیال دیموکرات]] (سەھەپە) | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = [[پارتی ئازادی و دیموکراسی]]{{ھن}}[[پارتی ئازادی و یەکسانی]] | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = قێخەکران | باڵی١ = ١٤ی تەممووزی ١٩٩٣ | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]]{{ھن}}[[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]] |شوێنی_سیاسی = [[سیاسەتی چەپی ناوەندی|چەپی ناوەندی]] | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی کاری گەل''' یان '''پارتی کەدی گەل''' (بە تورکی: Halkın Emek Partisi, HEP) یان بە کورتی '''ھەئەپە''' پارتێکی سیاسیی [[چەپڕەوی|چەپی]] لایەنگری مافەکانی کوردەکانی تورکیا بوو کە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠-١٩٩٣ چالاکیی دەکرد. == مێژوو == لە ٧ی حوزەیرانی ١٩٩٠ لەلایەن ھەوت ئەندامی [[مەجلیسی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]]وە دامەزراوە کە لە [[پارتی پۆپۆلیستی سۆسیال دیموکرات]] (SHP) دەرکرابوون.<ref name="ayg" /> ئەوان بەھۆی بەشداریکردنیان لە کۆنگرەیەکی کوردی کە لە لایەن [[ئینستیتیوتی کوردیی پاریس]] ڕێکخرابوو، لە پارتی سەھەپە دەرکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Almost All Party Chairs Served Jail Term |ناونیشان=https://m.bianet.org/english/print/186048-almost-all-party-chairs-served-jail-term |وێبگە=[[Bianet]]}}</ref> سەرۆکی پارتی کاری گەل [[ئەحمەد فەھمی ئیشیکلار]] بوو.<ref name="ayg">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Aylin Güney|سەردێڕ=The People's Democracy Party|journal=Political Parties in Turkey|ناونیشان=http://podcast.zirve.edu.tr/sandbox/groups/economicsandadministrativesciences/wiki/ff77d/attachments/9cd42/W3-G%C3%BCney.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304235112/http://podcast.zirve.edu.tr/sandbox/groups/economicsandadministrativesciences/wiki/ff77d/attachments/9cd42/W3-G%C3%BCney.pdf#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارتی کاری گەل لە سەرەتا خۆی وەکوو حیزبێک بۆ ھەموو تورکیا سەیر دەکرد. بەڵام ئەوەی کە پارتیەک کە نوێنەری لە پەرلەمانی تورکیادا ھەیە بە ئاشکرایی داوای مافی زیاتری بۆ کورد بکات، بۆ سیاسەتی تورکیا شتێکی تازە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Güvenç|یەکەم=Muna|ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Constructing Narratives of Kurdish Nationalism in the Urban Space of Diyarbakir, Turkey|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41758881|journal=Traditional Dwellings and Settlements Review|بەرگ=٢٣|issue=1|پەڕەکان=٢٧|jstor=41758881 |issn=1050-2092}}</ref> سیاسەتمەدارانی پارتی کاری گەل لە پارێزگاکانی کوردستانی تورکیا لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە لەبەردەم ئامادەبووانی ھەتا دە ھەزار کەس وتاریان پێشکەش دەکرد، ئەمەش لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە بە مەترسییەک بۆ سەر ئاسایشی گشتی دادەنرا.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Watts |یەکەم=Nicole F. |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=Allies and Enemies: Pro-Kurdish Parties in Turkish Politics, 1990–94 |ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/journals/international-journal-of-middle-east-studies/article/abs/allies-and-enemies-prokurdish-parties-in-turkish-politics-199094/18D8E3E5F80FFFD1D06EE343DE9EC925 |journal=International Journal of Middle East Studies |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=4 |پەڕەکان=٦٣٦–٦٣٧|doi=10.1017/S0020743800057123 |s2cid=155216330 |issn=1471-6380}}</ref> پارتی کاری گەل لە ڕوانگەی "پرسی کورد"، بۆ [[مافی چارەنووس|مافی چارەی خۆنووسینی]] گەل بە ڕێگەی فیدراسیۆن، ڕیفراندۆم یان ھەر جۆرێکی ھاوشێوەی چارەسەری کە گەل بدۆزێتەوە، بە توندی کەمپەینی ساز کرد.<ref name=":2" /> بەدوای ئاھەنگەکانی نەورۆز، لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩١ ئەحمەد فەھمی ئیشیکلار سەرۆکی پارتی کاری گەل لە کاتی کۆنگرەی یەکەمی حیزبدا ڕایگەیاند کە چەند بازنەیەک ھەوڵیان داوە پارتەکە وەکوو پارتێکی کوردی مارکە بکەن، و بەو پێیەی پارتی کاری گەل حیزبێکی سەرکوتکراوانە، لەو چوارچێوەیەشدا ئەوەی کە پێیان دەوترێت حیزبێکی کوردی مایەی شانازی خۆیان دەزانن. ئیشیکلار چەند ڕۆژی دواتر دووپاتی کردەوە کە ئەوان بەوەی کە بە 'پارتی کورد' ناویان ببەن ناڕەحەت نین، چۆنکە ئەمە کوردە کە زۆرترین پێشێلی مافەکانی کراوە. بە دوای ئەم ڕاگەیاندنە، چەند ئەندامانی دامەزرێنەری حیزبەکە کە تورک بوون دەستیان لە کار کێشایەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Activists in Office|ناونیشان=https://archive.org/details/activistsinoffic0000watt|دوایین=Watts|یەکەم=Nicole F.|بڵاوکەرەوە=University of Washington Press|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨٠٢٩٥٩٩٠٤٩١|پەڕەکان=[https://archive.org/details/activistsinoffic٠٠٠٠watt/page/٦٤ ٦٤]}}</ref> == ھەڵبژاردنی ١٩٩١ == پارتی کاری گەل لە [[ھەڵبژاردنی گشتی تورکیا (١٩٩١)|ھەڵبژاردنی گشتی تورکیا لە ساڵی ١٩٩١]]، لەگەڵ پارتی سەھەپە بە سەرۆکایەتیی ئەرداڵ ئینونۆ ھاوپەیمانییەکی ھەڵبژاردنیی پێکھێنا<ref name=":2" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Turkey's Difficult Journey to Democracy: Two Steps Forward, One Step Back|دوایین=Turan|یەکەم=Ilter|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=OUP Oxford|ژپنک=٩٧٨٠١٩١٦٤٠٦١٢|پەڕەکان=٢٠٥|زمان=en}}</ref> و ٢٢ سیاسەتمەداری حیزبەکە توانیویان لە ڕێگەی ئەم ھاوپەیمانییە بڕۆن بە ناوی پەرلەماندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Activists in Office: Kurdish Politics and Protest in Turkey|دوایین=Watts|یەکەم=Nicole F.|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=University of Washington Press|ژپنک=٩٧٨٠٢٩٥٨٠٠٨٢٠|پەڕەکان=٦٨|زمان=en}}</ref> پارتی کاری گەل لە دانوستانی ئاشتی لەگەڵ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) بەشدار بوو. لە ١٦ی نیسانی ١٩٩٣دا [[ئەحمەد تورک]] سەرۆکی حیزبەکە و پێنج پەرلەمانتاری دیکە سەفەریان بۆ [[بەر ئەلیاس]] لە لوبنان کرد و داوای بەردەوامکردنەوەی ئەو ئاگربەستەیان کرد کە پێشتر پەکەکە ڕایگەیاندبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Kurdish National Movement in Turkey: From Protest to Resistance|دوایین=Gunes|یەکەم=Cengiz|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨١١٣٦٥٨٧٩٨٦|پەڕەکان=١٦٣|زمان=en}}</ref> ئاگربەستەکە لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا کە ھەمان ڕۆژ بەڕێوەبرابوو بەردەوامکرایەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özcan|یەکەم=Ali Kemal|سەردێڕ=Turkey's Kurds: A Theoretical Analysis of the PKK and Abdullah Ocalan|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٣٦٦٨٧٨|پەڕەکان=٢٠٥|زمان=en}}</ref> == قێخەکردن == پارتی کاری گەل بەھۆی پێشخستنی ئاشکرای مافە چاندی و سیاسییەکانی کورد، لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن [[دادگای دەستووری تورکیا]]وە قەدەغە کرا.<ref>Güney 2002, p. 124.</ref> بەدوای ئەو، [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) ڕێکخرا کە لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٩٣ دامەزرا.<ref name="ayg" /> لە ساڵی ٢٠٠٢ [[دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەورووپا]] ١٠ ھەزار یۆرۆ و ١٠ ھەزار یۆرۆی دیکەیش بەشێوەی ھاوبەش بە ھەریەک لە [[فەریدوون یازار]]، ئەحمەد کاراتاش و ئیبراھیم ئاکسۆی بەھۆی قەدەغەکردنی پارتەکەیانەوە بەخشی.<ref>CHAMBER JUDGMENT IN THE CASE OF YAZAR, KARATAŞ, AKSOY AND THE PEOPLE’S LABOUR PARTY (HEP) v. TURKEY, p.1</ref> [[ڤەدات ئایدن]] سەرۆکی لقی ئامەدی پارتی کاری گەل لەلایەن کەسانێکی چەکدار لە ماڵی خۆی لە ئامەد برا و کوژرا و جەستەکەی لە لە ٧ی خاکەلێوەی ١٩٩١ بەدوای دوو ڕۆژ لە ڕفاندنی لەسەر جادەیەک لە نزیکی [[مەلەتی]] دۆزرایەوە. شوکران ئایدن ھاوسەری ڤەدات ئایدن باس لەوە کردووە کە کوشتنی ھاوسەرەکەی خاڵی وەرچەرخان بووە و بەدوای کوشتنی ئەو لە ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی تورکیا ژمارەی کوشتنە چارەسەرنەکراوەکان لەناکاو زیادی کردووە. ئەو گوتووە کە [[ژیتەم]] کە یەکەیەکی نھێنیی ناو جەندرمەی تورکیایە، لە کوشتنی ڤەدات ئایدن بەرپرسیار بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=203078|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Wife of slain Kurdish politician says husband killed by JİTEM|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٠٩|وتەگێڕانەوە=Şükran Aydın: a clandestine unit within the gendarmerie is responsible for the murder.|ئیش=[[Today's Zaman]]|نووسەر=Melik Duvakli|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010113549/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=203078|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پەرلەمانتاران == {{Div col|colwidth=20em|content= * [[لەیلا زانا]] * [[ئەحمەد تورک]] * مەحموود کیلینچ * عەدنان ئەکمەن * نزامەدین توغووچ * عەبدولکەریم زیلان * [[خەتیب دجلە]] * ئەحمەد فەھمی ئیشیکلار * ساڵح سوومەر * مەحموود ئوویانیک * مەحمەت عەلی ئەرەن * [[مەحمەت سنجەر]] * سەدات یوورتداش * عەلی ییغیت * موزەفەر دەمیر * [[سری ساکک]] * ئەمین ئەڤەر * [[زووبەیر ئایدار]] * نایف گوونەش * [[مەحموود ئاڵناک]] * [[ئۆرھان دۆغان]] * [[سەلیم ساداک]] * ڕەمزی کارتال }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|دەیەی ١٩٩٠|کوردستان|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانی ١٩٩٠ لە تورکیا]] [[پۆل:ھەڵوەشاندنەوەی ١٩٩٣ لە تورکیا]] [[پۆل:حیزبە کوردییە قەدەغەکراوەکان لە تورکیا]] [[پۆل:پارتەکانی سۆسیالیستی قەدەغەکراو]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکانی ھەڵوەشێندراوی ١٩٩٣]] [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٩٠]] [[پۆل:پارتەکانی کرێکاری]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]] 7li455krj200kt4fuakqklnryquct72 0 244552 1687064 1439974 2026-10-14T16:37:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687064 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} {{تێک نەچێ|پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٤٦-١٩٦١)|پارتی دیموکرات (تورکیا)}} {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی دیموکرات | ناوی_خۆماڵی = Demokratik Parti, DP | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = red | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٠ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = [[پارتتی دادگەری (تورکیا)|پارتی دادگەری]] | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = [[ئانکارا]] | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = ھەڵوەشینەوە | باڵی١ = ٤ی ئایاری ١٩٨٠ | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[شۆپپارێزیی لیبرال]]{{ھن}}[[لیبرالیزمی ئابووری]]{{ھن}}[[دژە گەندەڵی]] |شوێنی_سیاسی = [[ڕاستی ناوەندی]] | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی دیموکرات''' یان بە کورتی '''دەپە''' (بە تورکی: Demokratik Parti, DP) حیزبێکی سیاسی لە [[تورکیا]] بوو کە لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٠ دامەزرا. ئەم حیزبە نابێت لەگەڵ [[پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٤٦-١٩٦١)|پارتی دیموکراتی مێژوویی]] یان [[پارتی دیموکرات (تورکیا)|پارتی دیموکراتی ئێستاکە]] تێک بچێت. پارتی دیموکرات پشتیوانیی لە [[لیبرالیزمی ئابووری]] و مافە تاکەکەسییەکان دەکرد و جەختێکی زۆر لەسەر حکوومەتی یاسا ھەبوو. حیزبەکە و بە تایبەت [[فەڕۆخ بۆزبەیلی]] سەرەڕای لیبرال بوون لەسەر مژارە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان، بە توندی جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە مرۆڤ دەبێت بۆ بەرزڕاگرتنی ناسنامەی نەتەوەیی و کولتووری خۆی ھەوڵ بدات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|لیبرالیزم|پانتورکیسم}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارتی دیموکرات (تورکیا، ١٩٧٠)]] [[پۆل:پارتە شۆپپارێزە لەکارکەوتووەکان لە تورکیا]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکاندامەزراوی ١٩٧٠]] [[پۆل:ھەڵوەشاندنەوەکانی ١٩٨٠ لە تورکیا]] [[پۆل:دامەزراندنەکانی ١٩٧٠ لە تورکیا]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکانی ھەڵوەشێندراوی ١٩٨٠]] [[پۆل:کورتەکانی پارتی سیاسی تورکیا]] it5r3ziumbz3gt0iycu1waeeznvx07z 4 244575 1687153 1680568 2026-10-14T21:01:21Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1687153 wikitext text/x-wiki {{/سەرپەڕە}} {{چینی ناوەند}} <onlyinclude>'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ٢١:٠١، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)</onlyinclude> {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بەکارھێنەرە ناچالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! ژمارەی دەستکارییەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن !! دوایین دەستکاری !! مافەکان |- | ١ || [[بەکارھێنەر:Zana71|Zana71]] || ١٧١ || ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zana71|٤ی نیسانی ٢٠٢٦]] || |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ || ٢١ی ئایاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax1|٢ی نیسانی ٢٠٢٦]] || confirmed |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/هیوا|٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦]] || autopatrolled |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Muhammed Tariq Hawleri 1985|Muhammed Tariq Hawleri 1985]] || ٢٧٠ || ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammed Tariq Hawleri 1985|٢٧ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ || ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Average kurd|١١ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Bradergian|Bradergian]] || ٣١٧ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bradergian|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ || ١٧ی ئابی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Paraw|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,uploader |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:Hosseinblue|Hosseinblue]] || ١١٩ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hosseinblue|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٩ || [[بەکارھێنەر:Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ || ٢٥ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyako kazm|٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١٠ || [[بەکارھێنەر:Xozge|Xozge]] || ١٤٢ || ٢١ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xozge|١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١١ || [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ || ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mohammed Mahdi Mohammed|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٢ || [[بەکارھێنەر:Hiwak82|Hiwak82]] || ٢٥٥ || ١٩ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hiwak82|٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٣ || [[بەکارھێنەر:Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ || ١٣ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halvada|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٤ || [[بەکارھێنەر:Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ || ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamedvahid|٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٥ || [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] || ٢٤١ || ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jackhanma69|٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٦ || [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] || ١٠٢ || ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyary27|١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٧ || [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ || ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Blqk yeloow|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٨ || [[بەکارھێنەر:علاء|علاء]] || ١٨٦ || ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/علاء|٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || rollbacker |- | ١٩ || [[بەکارھێنەر:Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdurhman Ahmad|٢ی ئابی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ٢٠ || [[بەکارھێنەر:Kamanchejan|Kamanchejan]] || ٢٦٠ || ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamanchejan|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢١ || [[بەکارھێنەر:DanyMations|DanyMations]] || ٢٧٠ || ٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/DanyMations|١١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٢ || [[بەکارھێنەر:Balaktribe|Balaktribe]] || ١٠٢ || ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Balaktribe|٨ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٣ || [[بەکارھێنەر:Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ || ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ayoub Majeed|٧ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٤ || [[بەکارھێنەر:JC Love 20420|JC Love 20420]] || ١٢٨ || ٨ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/JC Love 20420|١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٥ || [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاسۆ|١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,interface-editor,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٢٦ || [[بەکارھێنەر:سامم|سامم]] || ١٢٩ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سامم|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٧ || [[بەکارھێنەر:Arez pro|Arez pro]] || ٢١٠ || ١٤ی ئازاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arez pro|٧ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٨ || [[بەکارھێنەر:Ebrequ|Ebrequ]] || ٢٣٣ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrequ|٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٩ || [[بەکارھێنەر:Shahrwzi|Shahrwzi]] || ١٩٥ || ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shahrwzi|٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٠ || [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ || ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/د. توانا ع. بەرزنجی|١٨ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣١ || [[بەکارھێنەر:444radio|444radio]] || ٦٢٢ || ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/444radio|١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٢ || [[بەکارھێنەر:Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rebin galaly|٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٣ || [[بەکارھێنەر:Ahmad870|Ahmad870]] || ١٢١ || ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad870|٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٤ || [[بەکارھێنەر:Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ || ١ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad.Kurdistan|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٥ || [[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] || ٣٧٠ || ٢٤ی ئایاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniel abdullah|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٦ || [[بەکارھێنەر:Kamarantofiq|Kamarantofiq]] || ١٣٣ || ١٤ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamarantofiq|٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٧ || [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ || ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamaredha|٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٣٨ || [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] || ١٤١ || ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ranjzaidan|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٩ || [[بەکارھێنەر:Ebrahim|Ebrahim]] || ٢٠٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrahim|٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || interface-editor,rollbacker,suppressredirect |- | ٤٠ || [[بەکارھێنەر:بڕوا کامەران|بڕوا کامەران]] || ١٦٤ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بڕوا کامەران|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤١ || [[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] || ٣٤٩ || ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Siokid|٩ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٢ || [[بەکارھێنەر:ZheenCenter|ZheenCenter]] || ٣٠٨ || ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ZheenCenter|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٣ || [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] || ١٧٩ || ٢٥ی ئابی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sullttan|٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٤ || [[بەکارھێنەر:ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ساکاتا گینتۆکی|١٩ی ئایاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,uploader |- | ٤٥ || [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] || ١٤٩ || ٦ی ئایاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Akam Nawzad|١٠ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٦ || [[بەکارھێنەر:Bn7abib|Bn7abib]] || ٢٩٨ || ١٥ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bn7abib|٣١ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٧ || [[بەکارھێنەر:بەهات بەلقیسە ئازاد|بەهات بەلقیسە ئازاد]] || ١٠٤ || ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بەهات بەلقیسە ئازاد|٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٨ || [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ || ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Nskoalj|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٤٩ || [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ || ٢٦ی ئازاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Danial2703kurdistan|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,rollbacker |- | ٥٠ || [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Keenîî|٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤]] || autopatrolled,ipblock-exempt,suppressredirect,uploader |- | ٥١ || [[بەکارھێنەر:کۆرن|کۆرن]] || ١١٩ || ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کۆرن|١٥ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٢ || [[بەکارھێنەر:Omid Qasre|Omid Qasre]] || ١٦٩ || ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Omid Qasre|٧ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٣ || [[بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٥٤ || ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Helen S Abdulrahman|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٤ || [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ || ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاریا سالار|١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٥ || [[بەکارھێنەر:Kurdistanler|Kurdistanler]] || ١٢٥ || ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdistanler|٢٧ی ئابی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٦ || [[بەکارھێنەر:Arma1991|Arma1991]] || ١٧٢ || ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arma1991|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٧ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ || ١٣ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim aziz|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٥٨ || [[بەکارھێنەر:Zhyar Afc|Zhyar Afc]] || ٤٤٠ || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhyar Afc|٧ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || uploader |- | ٥٩ || [[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] || ١٠٨ || ١ی شوباتی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dashta ze|١٦ی ئایاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٠ || [[بەکارھێنەر:پەھلەوی|پەھلەوی]] || ١١٦ || ٤ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پەھلەوی|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦١ || [[بەکارھێنەر:Klein Muçi|Klein Muçi]] || ١١٩ || ١٤ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Klein Muçi|١٧ی نیسانی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٢ || [[بەکارھێنەر:Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ || ١٩ی نیسانی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sako Nanakli|١٦ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٣ || [[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ || ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rojhalatkurdistan|٣١ی ئازاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٤ || [[بەکارھێنەر:Encrypt0r|Encrypt0r]] || ٤٤٦ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Encrypt0r|١٨ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٥ || [[بەکارھێنەر:Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Marmzok|١٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٦٦ || [[بەکارھێنەر:Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ || ١ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kareeeeem|٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٧ || [[بەکارھێنەر:Saman1378|Saman1378]] || ١١٨ || ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saman1378|٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٨ || [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] || ٥٠٩ || ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/RasberryPedia|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٦٩ || [[بەکارھێنەر:Shoreshjina|Shoreshjina]] || ١٢٩ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shoreshjina|١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٠ || [[بەکارھێنەر:Yad nursi|Yad nursi]] || ١١٤ || ١٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Yad nursi|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧١ || [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] || ٢٥٦ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhab Zdan1|٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٢ || [[بەکارھێنەر:Baaqo92|Baaqo92]] || ١٢٨ || ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baaqo92|١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٣ || [[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ || ١٨ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahrir|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٤ || [[بەکارھێنەر:Roj im|Roj im]] || ٣٦٥ || ٨ی نیسانی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj im|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٥ || [[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] || ١٩٠ || ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniiiar|١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٦ || [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] || ١٦٣ || ١٧ی ئابی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ruwaym|١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٧ || [[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٣٣٥ || ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rauf t jabar|١١ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٨ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ || ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim N. Qader|٥ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٩ || [[بەکارھێنەر:Regaazad|Regaazad]] || ١٣٩ || ٧ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Regaazad|٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٠ || [[بەکارھێنەر:Vanished user 18426782427|Vanished user 18426782427]] || ٢٩٥ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Vanished user 18426782427|١٤ی ئایاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨١ || [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ || ٦ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Khabat4545|١٦ی ئازاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٢ || [[بەکارھێنەر:Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ || ١٦ی ئازاری ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyar se|١١ی شوباتی ٢٠٢٢]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٨٣ || [[بەکارھێنەر:Jutyaar|Jutyaar]] || ٤٧٩ || ٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jutyaar|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٤ || [[بەکارھێنەر:عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ١٥٧ || ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٥ || [[بەکارھێنەر:Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ || ٢٢ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cwtiyar|٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٦ || [[بەکارھێنەر:Maniu13|Maniu13]] || ٣١١ || ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Maniu13|٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٧ || [[بەکارھێنەر:Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٣٢٢ || ١٧ی نیسانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Houshang tabrizi|٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٨ || [[بەکارھێنەر:Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hastyar Abdullah|٩ی ئایاری ٢٠٢١]] || autopatrolled,uploader |- | ٨٩ || [[بەکارھێنەر:Halsho98|Halsho98]] || ١٣٨ || ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halsho98|٣٠ی ئازاری ٢٠٢١]] || |- | ٩٠ || [[بەکارھێنەر:Hevar333|Hevar333]] || ٣٢٢ || ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevar333|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩١ || [[بەکارھێنەر:Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٤٠٦ || ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Karwandoorandish|١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٢ || [[بەکارھێنەر:Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ || ٧ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rasan emprator page|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٣ || [[بەکارھێنەر:بنار|بنار]] || ٣٣٧ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بنار|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٤ || [[بەکارھێنەر:Dilo2121|Dilo2121]] || ٢٢٢ || ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dilo2121|٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٥ || [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ || ٢٥ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Gyan333|٢٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٦ || [[بەکارھێنەر:Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ || ٣٠ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Broosk|٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٩٧ || [[بەکارھێنەر:D.daniel42|D.daniel42]] || ١٥٠ || ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/D.daniel42|٤ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٨ || [[بەکارھێنەر:Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baneh k|٢١ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٩ || [[بەکارھێنەر:Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Qezwan|٦ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٠ || [[بەکارھێنەر:محەمەد دانشگەر|محەمەد دانشگەر]] || ١٣٢ || ٤ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محەمەد دانشگەر|٥ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠١ || [[بەکارھێنەر:دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ || ٢١ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/دیاکۆ|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٢ || [[بەکارھێنەر:Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ || ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hîwa Seqiz|٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٣ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax|Rabar ajax]] || ١٢٣ || ٣ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax|١٨ی ئایاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٤ || [[بەکارھێنەر:Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ali Sardar 06|١٧ی نیسانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٥ || [[بەکارھێنەر:Wshkanaw|Wshkanaw]] || ١٠٨ || ٢ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Wshkanaw|٨ی نیسانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٦ || [[بەکارھێنەر:Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١٣٩ || ٣ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdullah Arfa|٣١ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٧ || [[بەکارھێنەر:Milan Alimohammadi|Milan Alimohammadi]] || ١٦٠ || ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Milan Alimohammadi|٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٨ || [[بەکارھێنەر:Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ || ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eyubm|٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٩ || [[بەکارھێنەر:Zanear alves|Zanear alves]] || ٢٣٠ || ٦ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zanear alves|١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١٠ || [[بەکارھێنەر:Muhammad ND|Muhammad ND]] || ١١٥ || ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad ND|٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١١ || [[بەکارھێنەر:Barez Dara|Barez Dara]] || ١٢٤ || ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barez Dara|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || |- | ١١٢ || [[بەکارھێنەر:Hershedm96|Hershedm96]] || ١١٩ || ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hershedm96|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١١٣ || [[بەکارھێنەر:Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ || ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barrazinji|٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || |- | ١١٤ || [[بەکارھێنەر:Kován|Kován]] || ١٣٧٦ || ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kován|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١١٥ || [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ || ٢٩ی نیسانی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aminijian|٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,suppressredirect |- | ١١٦ || [[بەکارھێنەر:Muhammafb|Muhammafb]] || ١٩٠ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammafb|١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩]] || |- | ١١٧ || [[بەکارھێنەر:Roj2006|Roj2006]] || ٢٧٥ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj2006|٢٥ی ئایاری ٢٠١٩]] || |- | ١١٨ || [[بەکارھێنەر:Zhiyar Sp|Zhiyar Sp]] || ٢٤٥ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhiyar Sp|٢١ی ئازاری ٢٠١٩]] || uploader |- | ١١٩ || [[بەکارھێنەر:Mhamad rzgar|Mhamad rzgar]] || ١٥٥ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhamad rzgar|١٤ی ئازاری ٢٠١٩]] || |- | ١٢٠ || [[بەکارھێنەر:Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shaxstan|١٠ی ئازاری ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١٢١ || [[بەکارھێنەر:Kurdbuddha|Kurdbuddha]] || ١٧٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdbuddha|١٠ی شوباتی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٢ || [[بەکارھێنەر:Redur Nerway|Redur Nerway]] || ١٩٧ || ٩ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Redur Nerway|١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٣ || [[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ || ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/شنەی ئازادی|٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled |- | ١٢٤ || [[بەکارھێنەر:Ghybu|Ghybu]] || ١١٦ || ١٨ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghybu|٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١٢٥ || [[بەکارھێنەر:ماني|ماني]] || ٣١٢ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ماني|١٢ی تەممووزی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٦ || [[بەکارھێنەر:میر فه رهاد|میر فه رهاد]] || ٢٩٤ || ١ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/میر فه رهاد|١٨ی نیسانی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٧ || [[بەکارھێنەر:Sherwan bajallan|Sherwan bajallan]] || ٣٠٩ || ٩ی نیسانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sherwan bajallan|٢٥ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٨ || [[بەکارھێنەر:AsosShafeek|AsosShafeek]] || ٢٦٣ || ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AsosShafeek|١٢ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٩ || [[بەکارھێنەر:Mudric|Mudric]] || ١٥٠ || ٧ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mudric|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٠ || [[بەکارھێنەر:Bawar ss|Bawar ss]] || ١٦٧ || ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bawar ss|٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣١ || [[بەکارھێنەر:Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ || ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Twana.ismail|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٢ || [[بەکارھێنەر:Muhammad Othman Maaruf|Muhammad Othman Maaruf]] || ١٦٨ || ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad Othman Maaruf|٢٤ی شوباتی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٣ || [[بەکارھێنەر:Saad sazani|Saad sazani]] || ٢٧١ || ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saad sazani|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٤ || [[بەکارھێنەر:Delan.jaff|Delan.jaff]] || ٤٤٣ || ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Delan.jaff|١٤ی ئابی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٥ || [[بەکارھێنەر:Hamatatlises17|Hamatatlises17]] || ١٢٧ || ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamatatlises17|١٠ی ئایاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٦ || [[بەکارھێنەر:Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ || ١ی نیسانی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rannda|٢٥ی ئازاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٧ || [[بەکارھێنەر:Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ || ١٩ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ara Qadir|١٥ی ئابی ٢٠١٥]] || |- | ١٣٨ || [[بەکارھێنەر:محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ٢٠٨ || ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محمد فاتح حامد|١٠ی شوباتی ٢٠١٥]] || |- | ١٣٩ || [[بەکارھێنەر:Zartoshtkurd|Zartoshtkurd]] || ١٤٣ || ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zartoshtkurd|١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٠ || [[بەکارھێنەر:Zimnako|Zimnako]] || ١٤٢ || ٢٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zimnako|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤]] || |- | ١٤١ || [[بەکارھێنەر:Ku&Kurdistan|Ku&Kurdistan]] || ٣٠١ || ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ku&Kurdistan|١٩ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٢ || [[بەکارھێنەر:Soran kawani|Soran kawani]] || ١١١ || ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Soran kawani|١٢ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٣ || [[بەکارھێنەر:Jarah Design|Jarah Design]] || ٤٩١ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jarah Design|١١ی نیسانی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٤ || [[بەکارھێنەر:Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ || ١٤ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferxwaz|٦ی نیسانی ٢٠١٤]] || autopatrolled |- | ١٤٥ || [[بەکارھێنەر:Kaywan shirzad|Kaywan shirzad]] || ١٣٢ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kaywan shirzad|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٦ || [[بەکارھێنەر:Eroe|Eroe]] || ١٣٨ || ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eroe|١٤ی ئابی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٧ || [[بەکارھێنەر:Umedm43|Umedm43]] || ١٤٨ || ٢٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Umedm43|٩ی ئازاری ٢٠١٣]] || |- | ١٤٨ || [[بەکارھێنەر:Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ || ١٥ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Merkhas|٢٣ی شوباتی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٩ || [[بەکارھێنەر:پێشین|پێشین]] || ١١٧ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پێشین|١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٠ || [[بەکارھێنەر:Hevarhendren|Hevarhendren]] || ١٢١ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevarhendren|١٣ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥١ || [[بەکارھێنەر:Kwrakurd|Kwrakurd]] || ١١٤ || ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kwrakurd|١ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٢ || [[بەکارھێنەر:Faridfakhri|Faridfakhri]] || ٢١١ || ١٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Faridfakhri|٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٣ || [[بەکارھێنەر:Kurdish EAgle|Kurdish EAgle]] || ١١٠ || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdish EAgle|٤ی ئایاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٤ || [[بەکارھێنەر:Barham|Barham]] || ٢٤٨١ || ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barham|٢٤ی ئازاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٥ || [[بەکارھێنەر:Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٥٤٤ || ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cyrus abdi~ckbwiki|١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٦ || [[بەکارھێنەر:سوران كفرى|سوران كفرى]] || ١٢١ || ١٥ی تەممووزی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سوران كفرى|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٧ || [[بەکارھێنەر:Bahoz|Bahoz]] || ١١٨ || ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bahoz|٤ی ئەیلوولی ٢٠١١]] || |- | ١٥٨ || [[بەکارھێنەر:Ahmed-shaqlawa|Ahmed-shaqlawa]] || ١٧٩ || ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmed-shaqlawa|١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠]] || |- | ١٥٩ || [[بەکارھێنەر:Ferhad y|Ferhad y]] || ١٧٢ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferhad y|٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] || |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] q6428ar45bq1vwvhvf8pq8cbumj04as 0 245452 1687069 1544930 2026-10-14T16:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687069 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پارتی دیموکراتی کلدان''' (بە [[ئینگلیزی]]: Chaldean Democratic Party) یان '''یەکێتیی دیموکراتی کلدان''' (بە [[ئینگلیزی]]: Chaldean Democratic Union) حیزبێکی [[مەسیحی دیموکرات]] لە [[عێراق]] و [[باشووری کوردستان]]ە. ئەو حیزبە وەکوو پێکھاتەیەکی [[لیستی کوردستانی]]، بۆ بەرەوپێشبردنی نەتەوە و میراتی [[ئاشوورییەکان|کلدان]] داڕێژراوە. ئەندامێکی پارتی دیموکراتی کلدان بە ناوی [[ئەبلەحەد ئەفرایم ساوا]] لە ھەردوو ھەڵبژاردنی مانگەکانی [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|کانوونی دووەمی ٢٠٠٥]] و [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥]]ی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا. ئەو حیزبە بە ھاوکاریی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بەدوای [[شەڕی عێراق|لەشکرکێشی بۆسەر عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-22560650_ITM |سەردێڕ=Article: Iraq: New Chaldean party licensed to operate in Kurdish region. &#124; AccessMyLibrary - Promoting library advocacy |بڵاوکەرەوە=AccessMyLibrary |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> پارتی دیموکراتی کلدان لە [[ھەڵبژاردنی پارێزگای بەسرە، ٢٠٠٩|ھەڵبژاردنی پارێزگای بەسرە لە ساڵی ٢٠٠٩]]دا کورسی یەدەگی مەسیحییەکانی بەدەستھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان|دەیەی ٢٠٠٠|سیاسەت}} == بەستەری دەرەکی == * [https://web.archive.org/web/20081208020505/http://www.chaldeanparty.com/ ماڵپەڕی فەرمی] {{حیزبەکانی عێراق}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە سیاسییەکانی ئاشووری]] [[پۆل:حیزبە شۆپپارێزەکان لە عێراق]] [[پۆل:حیزبە مەسیحییە دیموکراتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:حیزبە سیاسییەکانی کەمینەکان لە عێراق]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق]] 07xu9hm9wordia6i5cbmep81c4wcnre 0 246450 1687070 1525651 2026-10-14T16:38:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، لوبنان-کۆلکە) 1687070 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارتی دیموکراتی کورد لە لوبنان''' لقی لوبنانی پارتێکی ناسیۆنالیستی کوردی بە ھەمان ناوە کە بنکەکەی لە [[عێراق]]ە و لە ساڵی ١٩٦٠ لەلایەن جەمیل میھۆ دامەزراوە و بنکەی لە [[لوبنان]]ە. بەڵام تا ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٧٠ مۆڵەتی پێنەدرا.<ref>https://web.archive.org/web/20171010114325/http://countrystudies.us/lebanon/96.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20171018092150/https://books.google.com/books?id=sl4PIeyWriUC</ref> جەمیل میھۆ پشتیوانی [[حکوومەتی عێراق]]ی کرد کە لە دژی یاخیبووانی کورد کە بۆ سەربەخۆیی [[باشووری کوردستان]] دەجەنگان، و لەلایەن خۆڕاگرانی کورد لە عێراق گیرا و زیندانی کرا. لە ئەنجامدا سەرکردایەتی حیزب گواسترایەوە بۆ کوڕەکەی بەناوی ڕیاد. کوڕێکی دیکەشی بە ناوی محەممەد لە زۆر بابەتدا لەگەڵ ھەڵوێستی بنەماڵەکەیدا ناکۆک بوو و ھەر بۆیە لە ساڵی ١٩٧٧دا بزووتنەوەی تایبەتی خۆی بەناوی پارتی دیموکراتی کورد - سەرکردایەتی کاتی دەستپێکرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لوبنان|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{لوبنان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:حیزبەکانی لوبنان]] 70ndec29ndixliubv9vg0il5ss2xpfl 0 246955 1687058 1397000 2026-10-14T16:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1687058 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ئیسلامیی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = Partiya Îslamiya Kurdistan | زمان١ = تورکی | ناوی_زمان١ = Kürdistan İslam Partisi | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Partiya Îslamiya Kurdistan (PÎK).png|250px|]] | ڕەنگکۆد = #037418 | سەرکردە = | سەرۆک = [[محەممەد ساڵح مستەفا]] | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٩ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[کوردایەتیی ئیسلامی]]{{ھن}}[[ئیسلامەتی|ئیسلامەتیی]] [[سوننە]]{{ھن}}[[کوردایەتی]] |شوێنی_سیاسی = | ئایین = [[ئیسلام|ئیسلامی]] [[سوننە]] | نیشتمانی = پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ئیسلامیی کوردستان''' یان بە کورتی '''پیک''' (بە کرمانجی: Partiya İslamiya Kurdistan, PÎK) حیزبێکی سیاسیی ئیسلامی لە [[باکووری کوردستان]]ە کە لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزراوە و لەلایەن [[محەممەد ساڵح مستەفا]] بەڕێوەدەبرێت. لە ئەندامەکانی دیکەی حیزبەکە ئاماژە بە حەمید تورگوت، عوسمان جانەر و سوکوتی ئەڤجیم کراوە. دەسەڵاتدارانی تورکیا ئیدیعا دەکەن کە پارتی ئیسلامیی کوردستان ھەڵمەتی بەرژەوەندییەکانی تورکیای ھێناوە و لە [[عێراق]]، [[ئەمریکا]] و [[ئەورووپا]] چالاکە.<ref>Türkiyede Terör Örgütleri 1: {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://birlesikturkdevletleri.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000006380765 |سەردێڕ=Bozkurtlar - |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111004130100/http://birlesikturkdevletleri.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000006380765 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> == دکتۆرین == ئامانجی پارتی ئیسلامیی کوردستان دامەزراندنی حکوومەتێکی ئیسلامییە و ئەندامانی حیزبەکە ئەمەی وەکوو ئامانجێکی پیرۆز دەبینن. یەکەمین چالاکییەکانی حیزبەکە بەڕێخستنی کۆبوونەوەکانی جەماوەری وەکوو پرۆپەگەندەی ئایدیۆلۆجیک و ناسیۆنالیستی بووە. بەڵام دواتر ئەندامەکانی حیزبەکە بۆ دامەزراندنی حکوومەتێکی ئیسلامی چەکدار بوون. ستراتێژیان بۆ گەیشتن بەم ئامانجە تێکدانی ھێزی کۆماری تورکیا و تێکشکاندنی ھێزی دامەزراوە حکوومییەکان بووە تاکوو بتوانن شۆڕشێکی سەرانسەری دابمەزرێنن.{{ژێدەر}} بەپێی پەیڕەوی پارتی ئیسلامیی کوردستان کە لە ٢٢ خاڵ پێکھاتووە، حیزبەکە بەشێک لە بزووتنەوەی نێونەتەوەییی ئیسلامی بە ئەژمار دێت و لەپێناوی پاراستن و پێشخستنی مافەکانی گەلی کورد دامەزراوە و ھەوڵ دەدات تا وەکوو ئامانجێکی کۆتایی بە دامەزراندنی «حکوومەتی ئیسلامیی کوردستان»، [[کوردستان]]ی بکات بە سەرزەوییەکی ئیسلامی. پەیڕەوەکە لەسەر نرخەکانی وەکوو بنەماڵە، یەکسانیی ژن و پیاو، ئازادی، دادگەری و زانین جەخت دەکاتەوە.<ref>Kürdistan İslam Partisi Tüzüğü. {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mnyekta.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1040 |سەردێڕ=M.N.Yekta - Malpera Çand, Huner, Helbest, Pêkenî, Suhbet, Nivîsên Rojane, Nivîsên Olî! - Content |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110714104816/http://www.mnyekta.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1040 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> == ھاوکاری == پارتی ئیسلامیی کوردستان لەگەڵ ڕێکخراوەکانی دیکە کە ئامانجەکانێکی ھاوبەشیان بێت ھاوکاری دەکات. لە ساڵی ١٩٩٩ «پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان»ی دامەزراند کە [[پارتی سۆسیالیستی کوردستان]]، [[پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (تورکیا)|پارتی کۆمۆنیستی کوردستان]]، [[پارتی ڕزگاریی کوردستان]]، [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] تێدا بەشدار بوون.<ref>GlobalSecurity.org. "SIX KURDISH PARTIES LAUNCH 'NATIONAL PLATFORM'". Iraq Report, 5 February 1999, Volume 2, Number 5: http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/iraq/1999/5-050299.html</ref> «پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان» لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ بەیاننامەیەک بە سەردێڕی «''داواکاریی بەپەلە بۆ چارەسەریی ئاشتیانە بۆ کێشەی کورد''» دەربڕی.<ref>http://www.hartford-hwp.com/archives/51/156.html. لە دەقی بەیاننامەکەدا ھاتووە کە پلاتفۆرمەکە تەنیا لە پێنج لایەن پێکھاتووە و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەخۆ ناگرێتەوە.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[حیزبوڵڵای کورد (تورکیا)|حیزبوڵڵای کورد]] * [[حەرەکەتی ئیسلامیی کوردستان]] * [[پێڕستی حیزبە نایاسایییەکان لە تورکیا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسلام}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:حیزبە سیاسییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] nijhrs3rcr95bev3vl7yrczfenn8oc6 1687079 1687058 2026-10-14T17:02:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:تورکیا|تورکیا]] و [[دەروازە:کوردستان|کوردستان]] 1687079 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پارتی ئیسلامیی کوردستان | ناوی_خۆماڵی = Partiya Îslamiya Kurdistan | زمان١ = تورکی | ناوی_زمان١ = Kürdistan İslam Partisi | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Partiya Îslamiya Kurdistan (PÎK).png|250px|]] | ڕەنگکۆد = #037418 | سەرکردە = | سەرۆک = [[محەممەد ساڵح مستەفا]] | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٩ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[کوردایەتیی ئیسلامی]]{{ھن}}[[ئیسلامەتی|ئیسلامەتیی]] [[سوننە]]{{ھن}}[[کوردایەتی]] |شوێنی_سیاسی = | ئایین = [[ئیسلام|ئیسلامی]] [[سوننە]] | نیشتمانی = پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = تورکیا | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''پارتی ئیسلامیی کوردستان''' یان بە کورتی '''پیک''' (بە کرمانجی: Partiya İslamiya Kurdistan, PÎK) حیزبێکی سیاسیی ئیسلامی لە [[باکووری کوردستان]]ە کە لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزراوە و لەلایەن [[محەممەد ساڵح مستەفا]] بەڕێوەدەبرێت. لە ئەندامەکانی دیکەی حیزبەکە ئاماژە بە حەمید تورگوت، عوسمان جانەر و سوکوتی ئەڤجیم کراوە. دەسەڵاتدارانی تورکیا ئیدیعا دەکەن کە پارتی ئیسلامیی کوردستان ھەڵمەتی بەرژەوەندییەکانی تورکیای ھێناوە و لە [[عێراق]]، [[ئەمریکا]] و [[ئەورووپا]] چالاکە.<ref>Türkiyede Terör Örgütleri 1: {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://birlesikturkdevletleri.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000006380765 |سەردێڕ=Bozkurtlar - |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111004130100/http://birlesikturkdevletleri.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000006380765 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> == دکتۆرین == ئامانجی پارتی ئیسلامیی کوردستان دامەزراندنی حکوومەتێکی ئیسلامییە و ئەندامانی حیزبەکە ئەمەی وەکوو ئامانجێکی پیرۆز دەبینن. یەکەمین چالاکییەکانی حیزبەکە بەڕێخستنی کۆبوونەوەکانی جەماوەری وەکوو پرۆپەگەندەی ئایدیۆلۆجیک و ناسیۆنالیستی بووە. بەڵام دواتر ئەندامەکانی حیزبەکە بۆ دامەزراندنی حکوومەتێکی ئیسلامی چەکدار بوون. ستراتێژیان بۆ گەیشتن بەم ئامانجە تێکدانی ھێزی کۆماری تورکیا و تێکشکاندنی ھێزی دامەزراوە حکوومییەکان بووە تاکوو بتوانن شۆڕشێکی سەرانسەری دابمەزرێنن.{{ژێدەر}} بەپێی پەیڕەوی پارتی ئیسلامیی کوردستان کە لە ٢٢ خاڵ پێکھاتووە، حیزبەکە بەشێک لە بزووتنەوەی نێونەتەوەییی ئیسلامی بە ئەژمار دێت و لەپێناوی پاراستن و پێشخستنی مافەکانی گەلی کورد دامەزراوە و ھەوڵ دەدات تا وەکوو ئامانجێکی کۆتایی بە دامەزراندنی «حکوومەتی ئیسلامیی کوردستان»، [[کوردستان]]ی بکات بە سەرزەوییەکی ئیسلامی. پەیڕەوەکە لەسەر نرخەکانی وەکوو بنەماڵە، یەکسانیی ژن و پیاو، ئازادی، دادگەری و زانین جەخت دەکاتەوە.<ref>Kürdistan İslam Partisi Tüzüğü. {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mnyekta.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1040 |سەردێڕ=M.N.Yekta - Malpera Çand, Huner, Helbest, Pêkenî, Suhbet, Nivîsên Rojane, Nivîsên Olî! - Content |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110714104816/http://www.mnyekta.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1040 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> == ھاوکاری == پارتی ئیسلامیی کوردستان لەگەڵ ڕێکخراوەکانی دیکە کە ئامانجەکانێکی ھاوبەشیان بێت ھاوکاری دەکات. لە ساڵی ١٩٩٩ «پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان»ی دامەزراند کە [[پارتی سۆسیالیستی کوردستان]]، [[پارتی کۆمۆنیستی کوردستان (تورکیا)|پارتی کۆمۆنیستی کوردستان]]، [[پارتی ڕزگاریی کوردستان]]، [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] تێدا بەشدار بوون.<ref>GlobalSecurity.org. "SIX KURDISH PARTIES LAUNCH 'NATIONAL PLATFORM'". Iraq Report, 5 February 1999, Volume 2, Number 5: http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/iraq/1999/5-050299.html</ref> «پلاتفۆرمی نەتەوەییی باکووری کوردستان» لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ بەیاننامەیەک بە سەردێڕی «''داواکاریی بەپەلە بۆ چارەسەریی ئاشتیانە بۆ کێشەی کورد''» دەربڕی.<ref>http://www.hartford-hwp.com/archives/51/156.html. لە دەقی بەیاننامەکەدا ھاتووە کە پلاتفۆرمەکە تەنیا لە پێنج لایەن پێکھاتووە و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەخۆ ناگرێتەوە.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[حیزبوڵڵای کورد (تورکیا)|حیزبوڵڵای کورد]] * [[حەرەکەتی ئیسلامیی کوردستان]] * [[پێڕستی حیزبە نایاسایییەکان لە تورکیا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسلام|تورکیا|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی تورکیا]] [[پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:حیزبە سیاسییە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]] hijljnaahl0ur780xpurqxojbl15g0b 0 247063 1686994 1525603 2026-10-14T13:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1686994 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پاتی ھاریسۆن|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1990|10|31}}|birth_place= ئۆھایۆ |death_date=|death_place=|occupation={{hlist|ئەکتەری کۆمیدی}}|years_active=٢٠١٥–ئێستا}} '''پاتی ھاریسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Patti Harrison}}؛ لەدایکبووی ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەری کۆمیدی ئەمریکییە. == سەرەتای ژیان == ھاریسۆن لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩٠ لە شاری ئۆریێنت لە ویلایەتی ئۆھایۆ لەدایک بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Patti Harrison|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm8773928/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=IMDb}}</ref> بچووکترین منداڵە لە حەوت منداڵ، دایکی ڤێتنامی و باوکێکی ئەمریکیە. باوکی خەڵکی شاری دیترۆیت بووە و لە سوپای ئەمریکا بووە و لە کاتی جەنگی ڤێتنامدا دایکی ناسیووە کاتێک وەک دەرگاوان لە سەربازگەکانیدا کاردەکات.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Reghay|یەکەم=Nayomi|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Meet Trans Comedian Making Fart Jokes an Act of Resistance|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/patti-harrison-meet-the-trans-comedian-making-fart-jokes-an-act-of-resistance-196357/|magazine=Rolling Stone|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref><ref name="Tig">{{cite podcast|title=Patti Harrison|url=https://www.dontasktig.org/episode/2022/02/09/patti-harrison|website=Don't Ask Tig|date=February 9, 2022|access-date=June 12, 2022}}</ref> کاتێک ھاریسۆن تەمەنی شەش ساڵ بوو باوکی بەھۆی جەڵتەی دڵەوە گیانی لەدەستداوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Escandon|یەکەم=Rosa|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=28-Year-Old Patti Harrison Makes Filthy Jokes With Heart|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/rosaescandon/2019/02/16/28-year-old-patti-harrison-makes-filthy-jokes-with-heart/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Forbes|زمان=en}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Read|یەکەم=Bridget|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Patti Harrison—Trans Comedian, Beauty Icon—*Sometimes* Washes Her Hair|ناونیشان=https://www.vogue.com/vogueworld/article/patti-harrison-trans-comedian-activist|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Vogue|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Heidecker|یەکەم=Tim|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Comedian Patti Harrison Asks Tim Heidecker for Tips on Allergies and Anxiety|ناونیشان=https://www.interviewmagazine.com/culture/patti-harrison-and-tim-heidecker-hulu-shrill|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Interview Magazine|زمان=en-US}}</ref> یەکەم بەشداریکردنی لە بواری کۆمیدیدا لە بەشداریکردنی لە تیمێکی ئیمپرۆڤ بوو لە ماوەی خوێندنی لە زانکۆی ئۆھایۆ.<ref name=":42">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Reghay|یەکەم=Nayomi|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Meet Trans Comedian Making Fart Jokes an Act of Resistance|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/patti-harrison-meet-the-trans-comedian-making-fart-jokes-an-act-of-resistance-196357/|magazine=Rolling Stone|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref><ref name="Syme 2022">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Syme|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Patti Harrison Means It (Except When She Doesn't)|ناونیشان=https://www.newyorker.com/culture/the-new-yorker-interview/patti-harrison-means-it-except-when-she-doesnt|magazine=The New Yorker|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەندامانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینەی خەڵکی ئۆھایۆ]] ramnjcduxsosxwj4vwv5qc170u6frqq 0 247509 1687207 1525757 2026-10-14T22:39:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، فلیپین-کۆلکە) 1687207 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پاریس بێرێلک|birth_date={{birth date and age|1998|12|29}}|birth_place=وینسکاوسن، ئەمریکا|occupation={{flatlist| * ئەکتەر * مۆدێل }}|years_active=٢٠٠٨–ئێستا}} '''پاریس بێرێلک''' ({{بە ئینگلیزی|Paris Berelc}}؛ لە دایکبووی ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٩٨)، <ref>{{بیرخستنەوەی تویت|دوایین=Berelc|یەکەم=Paris|بەکارھێنەر=parisberelc|ژمارە=٦٨١٢٠٠٤١٤٩٣١٢٩٢١٦٠|سەردێڕ=Thank you for the early birthday wishes! But my birthday is the 29th not the 28th xo 😘|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kowalski|یەکەم=Kristine Hope|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=See Stylish Celeb Polaroids from Paris Berelc's Sweet 16 Party|ناونیشان=http://www.twistmagazine.com/posts/see-stylish-celeb-polaroids-from-paris-berelc-s-sweet-16-party-48662/photos/paris-berelc-birthday-polaroids-1-71682|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150517074757/http://www.twistmagazine.com/posts/see-stylish-celeb-polaroids-from-paris-berelc-s-sweet-16-party-48662/photos/paris-berelc-birthday-polaroids-1-71682|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[Twist (magazine)|Twist]]}}</ref> ئەکتەر و مۆدێلی ئەمریکییە. بە ڕۆڵی سکایلار ستۆرم لە فیلمی دیزنی ئێکس دی ناسراوە. == ژیان و پیشە == بێرێلک لە شاری میلواکیی ویلایەتی وینسکاوسن لەدایکبووە و نیوەی بە ڕەچەڵەک فلیپینییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nguyen|یەکەم=Hanh|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ='Alexa & Katie' Boss Discusses How That Kooky Ending Was Believable and Season 2 Possibilities|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2018/03/alexa-katie-season-2-ending-netflix-heather-wordham-1201943530/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=IndieWire|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://younghollywood.com/scene/things-you-should-know-about-the-actresses-behind-netflix-s-alexa-katie.html/amp|سەردێڕ=Things You Should Know About The Actresses Behind Netflix's "Alexa & Katie"!|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=[[Young Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لە تەمەنی نۆ ساڵیدا لەلایەن کۆمپانیای فۆرد مۆدێلزەوە دۆزرایەوە، لە ڕیکلامەکانی کۆمپانیاکانی کەی ماردا ئاماژەی پێکرا. لە ساڵی ٢٠٠٩ لە بەرگی گۆڤاری کچە ئەمریکییەکان بۆ ژمارەی مانگی نۆڤەمبەر/کانوونی دووەم دەرکەوت،<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kilday|یەکەم=Gregg|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Netflix Finds Its 'Tall Girl'|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/netflix-casts-ava-michelle-tall-girl-1178756|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Hollywood Reporter|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا، بێرێلک یەکەم وانەکانی نواندنی لە ستۆدیۆی نواندن شیکاگۆ وەرگرت. دوای دوو ساڵ، دایک و باوکی بێرێلک بڕیاریان دا بیبەن بۆ لۆس ئەنجلۆس بۆ ئەوەی ھەوڵی نواندنی پیشەیی بدەن. لە ساڵی ٢٠١٣ دەستی بە کاری نواندنی پیشەگەر کردووە، لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا.<ref name="Sweety High Blog">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Veronica|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Paris Berelc Chats Mighty Med and Super Powers!|ناونیشان=https://blog.sweetyhigh.com/blog/celebrity-news/paris-berelc-mighty-med|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140502042723/https://blog.sweetyhigh.com/blog/celebrity-news/paris-berelc-mighty-med|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٤|وێبگە=Sweety High Blog}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣ەوە، بێرێلک ڕۆڵی سکایلار ستۆرم لە فیلمی دیزنی ئێکس دی ئەکشن سیتکۆمی مێدی بەھێز ڕۆڵی بینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ng|یەکەم=Philiana|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/disney-xd-sets-debut-mighty-623331|سەردێڕ=Disney XD Sets Debut for 'Mighty Med' Comedy Series (Exclusive)|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ng|یەکەم=Philiana|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/disney-xd-sets-debut-mighty-623331|سەردێڕ=Disney XD Sets Debut for 'Mighty Med' Comedy Series (Exclusive)|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Paris Berelc Lands Lead Role|ناونیشان=http://www.disneyxdmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3156446&type=lead|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130813074138/http://www.disneyxdmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3156446&type=lead|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٣ی ئابی ٢٠١٣|ئیش=Disney XD Medianet|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥ بێرێلک ڕۆڵی مۆلی لە فیلمی ڕەسەنی کەناڵی دیزنی بە ناوی خوشکی نەبینراودا بینی کە لە مانگی تشرینی یەکەمدا بۆ یەکەمجار نمایشکرا.<ref name="InvisibleSister">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bibel|یەکەم=Sara|ناونیشان=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/09/disney-channel-greenlights-original-movies-invisible-sister-starring-rowan-blanchard-paris-berelc-further-adventures-in-babysitting-starring-sabrina-carpenter-sofia-carson/348327/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150109234005/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/09/disney-channel-greenlights-original-movies-invisible-sister-starring-rowan-blanchard-paris-berelc-further-adventures-in-babysitting-starring-sabrina-carpenter-sofia-carson/348327/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Disney Channel Greenlights Original Movies 'Invisible Sister' Starring Rowan Blanchard & Paris Berelc & 'Further Adventures in Babysitting' Starring Sabrina Carpenter & Sofia Carson|ئیش=[[TV by the Numbers]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref><ref name="DH-A&K">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Netflix Orders High-School Multi-Camera Comedy Series 'Alexa & Katie'|ناونیشان=https://deadline.com/2017/04/alexa-katie-netflix-high-school-multi-camera-comedy-series-1202064823/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=Deadline Hollywood}}</ref> ھەر لەو ساڵەدا کۆمپانیای مایتی مێد کۆتایی بە یارییەکانی ھێنا، بەڵام بێرێلک بەردەوام بوو لە ڕۆڵی سکایلار ستۆرم لە زنجیرەی وەرچەرخانەکەیدا کە لاب ڕاتس: ئێلیت فۆرس بوو کە بۆ یەکەمجار لە ٢ی ئازاری ٢٠١٦ نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wagmeister|یەکەم=Elizabeth|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Disney XD Greenlights 'Lab Rats' and 'Mighty Med' Spinoff Series|ناونیشان=https://variety.com/2015/tv/news/disney-xd-lab-rats-elite-force-spinoff-mighty-med-1201585323/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Variety|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Lab Rats & Mighty Med Spin-off Series to Succeed the Two Comedies on Disney XD|ناونیشان=https://deadline.com/2015/09/lab-rats-mighty-med-end-spinoff-series-disney-xd-1201513610/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ئیش=[[Deadline Hollywood]]}}</ref><ref name="Hubie">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=N'Duka|یەکەم=Amanda|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adam Sandler Sets Next Netflix Comedy With All-Star Cast Including Kevin James, Julie Bowen, Maya Rudolph & Many More|ناونیشان=https://deadline.com/2019/07/adam-sandler-kevin-james-julie-bowen-maya-rudolph-netflix-comedy-1202650376/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|فلیپین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|شانۆ|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{فلیپین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان]] kloqhksrcaytoh7be4rywv4cnjufd5g 0 247762 1687193 1525728 2026-10-14T22:37:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە) 1687193 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پارکی نێونەتەوەییی کارپاتیان''' ({{بە ئینگلیزی|Carpathian National Nature Park}}) دەکەوێتە بەشی ڕۆژاوای [[ئوکراینا]] و یەکێکە لە گەورەترین ناوچە پارێزراوەکانی ئەو وڵاتە. لە ساڵی ١٩٨٠ بۆ پاراستنی میراتی سروشتی و کولتووری ناوازەی چیای کارپاتیان دامەزراوە. ڕووبەری ئەم پارکە زیاتر لە ٥٠ ھەزار ھێکتارە و شوێنی چەندین جۆری گیا و گیاندارە، لەوانە جۆرە دەگمەن و مەترسیدارەکانی وەک ورچی قاوەیی، لینکس و گورگ. دیمەنی پارکەکە بە دارستانی چڕ و چۆڵەوانی شاخاوی و ڕووبار و چەمی پاک و خاوێنی تایبەتمەندە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کەشوھەوا|کۆمەڵگا|جوگرافیا|ئوکراینا}} {{پۆلی کۆمنز|Carpathian National Nature Park}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} ee2svis83a9516a6h8yts78vxblohh7 0 247773 1687197 1525734 2026-10-14T22:37:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687197 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پارکی نێونەتەوەییی ڕۆندانە''' ({{بە نەرویژی|Rondane nasjonalpark}}) کۆنترین [[پارکی نەتەوەیی|پارکە نەتەوەیییە]] لە نەرویج، لە ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢ دامەزراوە.<ref>http://snl.no/Rondane_nasjonalpark</ref> پارکەکە دە لووتکەی لەخۆگرتووە کە بەرزییەکەی زیاترە لە {{Convert|2000|m|ft|-1}}، بەرزترین لووتکەی پارکەکە {{Convert|2178|m|ft|0}}. پارکەکە شوێنێکی گرنگی نیشتەجێبوونە بۆ ڕەوە [[ئافور باکووری|ئاژەڵە کێوییەکان]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کەشوھەوا|مێژوو|نەرویژ}} {{پۆلی کۆمنز|Rondane nasjonalpark}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} o00fod0bbxz0nhyk97f6396f1cyr5u2 0 248249 1687194 1550606 2026-10-14T22:37:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سوێد-کۆلکە) 1687194 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پارکی نەتەوەییی فارنێبۆفیاردن''' ({{بە سوێدی|Färnebofjärdens nationalpark}}) پارکێکی نیشتمانی سویدە کە ڕووباری دالالڤێن بەسەریدا تێدەپەڕێت، نزیکەی ١٤٠ کم (٨٧ میل) لە باکووری [[ستۆکھۆڵم]]ەوە دوورە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کەشوھەوا|سوێد|ئەورووپا|باڵندەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Färnebofjärden National Park}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سوێد-کۆلکە}} 9qwobjtb7x53a7vn5c2c7q280bjb0v3 0 251309 1687370 1526089 2026-10-15T07:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پەنەما-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687370 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پەنەما''' ({{بە ئیسپانی |Provincia de Panamá}}) پارێزگایەکی [[پەنەما]]یە. شوێنی پایتەختی نیشتمانی [[پەنەما سیتی]]یە کە وەک پایتەختی پارێزگاکەش خزمەت دەکات. پارێزگاری ئەم شوێنە جودی میانایە کە لەلایەن سەرۆک لۆرانتینۆ کۆرتیزۆوە دەستنیشانکراوە و لە ١٦ی نیسانی ٢٠٢٠ سوێندی یاسایی خواردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Nueva Gobernadora de la Provincia de Panamá asume el cargo |trans-title=New Governor assumes office |ناونیشان=http://www.mingob.gob.pa/nueva-gobernadora-de-la-provincia-de-panama-asume-el-cargo/|زمان=Spanish |editor= Ministry of Government of Panama |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پەنەما|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Panamá Province}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{پەنەما-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} oa4rsztctmoxn20i5p9cdk8jalpbxqd 0 252472 1686993 1570032 2026-10-14T13:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1686993 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''پاتریشیا لین مۆرای''' (بە ناوی پێشووی جۆنز؛ لەدایکبووی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠) سیاسەتمەدارێکی ئەمریکییە کە وەک [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|سیناتۆری باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە [[واشینگتن (ویلایەت)|واشنتۆن]] خزمەت دەکات، پۆستێکە کە لە ساڵی ١٩٩٣ەوە بەدەستیەوەیەتی. وەک ئەندامێکی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]]، پۆستی [[سەرۆکی کاتیی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|سەرۆکی کاتیی ئەنجومەنی پیرانی]] لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٥ بەدەستەوە بوو. مۆرای لە ساڵی ١٩٨٩ تا ١٩٩٣ لە ئەنجومەنی پیرانی ویلایەتی واشنتۆن خزمەتی کردووە. ئەو یەکەم سیناتۆری ژنی ئەمریکا بوو لە واشنتۆن و یەکەم ژنە لە مێژووی ئەمریکادا کە پۆستی سەرۆکی کاتی بەدەست بھێنێت. مۆرای ھەروەھا گەنجترین سیناتۆرە کە لە ماوەی زیاتر لە پێنج دەیەی ڕابردوودا پۆستی سەرۆکی کاتی وەرگرتبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.king5.com/article/news/politics/patty-murray-pro-tempore-nomination/281-6dced58f-8792-4e69-ab14-c888327ce1d9|سەردێڕ=Sen. Patty Murray expected to become third in line for presidency |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=KING-5}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Patty Murray}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] r1534bjddw9xzkp3jlsmrmuzi0ijci9 0 252587 1687132 1525678 2026-10-14T19:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، یاسا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687132 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} ئەمریکا یەکێکە لەو وڵاتانەی جیھان کە سیستەمی دوو پارتی بەکاردەھێنێت. لە کاتی واژووکردنی [[دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەستووری]] ئەمریکادا، نەک ھەر ھیچ لایەنێکی سیاسی لە ئەمریکادا بوونی نەبووە، بەڵکو ھیچ وڵاتێکی جیھان ھیچ پارتێکی سیاسی نەبووە لەسەر بنەمای دەنگی جەماوەری، بەڵکو لە کۆتاییدا، پێویستی بەپەلەی تاکەکان بۆ سەرکەوتنی ناکۆکی سیاسییەکان وای کرد ئەمریکییەکان لە ساڵانی ١٧٩٠دا چەندین حزب دابمەزرێنن. بیرمەندانی سیاسی مێژووی گەشەسەندنی سیستەمی دوو حزبی لە ئەمریکادا دابەش دەکەن بۆ پێنج قۆناغ سیستەمی دوو حزبی مۆدێرن (لە ئێستادا لە ئەمریکا بەکاردێت) دوو پارتی گەورەی ئەم وڵاتە لەخۆدەگرێت، ئەوانیش [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆماریخوازەکانن]] و [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکراتەکان]]. بێگومان لایەنی سێیەمیش ھەن کە بە گشتی دەسەڵاتێکی ئەوتۆیان نییە و بە شێوەیەکی سەرەکی لە بەڕێوەبردنی بەشە ناوخۆیییەکان چالاکن. لە بەھێزترین لایەنی سێھەمدا دەتوانین باسی پارتی ئازادی خواز بکەین. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٥ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|یاسا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا }} {{پۆلی کۆمنز|Political parties in the United States}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] tqviy1gwvr40ul5i1nhzop72fdes86k 0 252588 1687102 1525656 2026-10-14T19:33:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، یاسا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687102 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''پارتی سێیەم'''، زاراوەیەکە لە سیستەمی دوو پارتی ئەمریکادا بۆ [[حیزب|پارتە سیاسییەکانی]] تر جگە لە پارتی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆماری]] و [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکرات]] بەکاردێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٥ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|یاسا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} d6olrrl0b4ybhbjuqc5pq0xc08x0jrp 0 252589 1687055 1477629 2026-10-14T16:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687055 wikitext text/x-wiki {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''پارتی ئازادی خواز''' ('''LP''') [[پارتە سیاسییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پارتێکی سیاسییە لە ئەمریکا]] کە پەرە بە [[ئازادییە شارستانییەکان|ئازادییە مەدەنییەکان]] و دەستێوەردان نەکردن و سەرمایەداریی بێلایەن و سنووردارکردنی قەبارە و مەودای حکوومەت دەدات. ئەم پارتە لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٧١ لە کۆبوونەوەکانی دەیڤید ئێف نۆلان لە وێستمینستەر لە ویلایەتی کۆلۆرادۆ بیری لێکرایەوە<ref>Martin, Douglas.</ref><ref name="history">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=David Nolan Reflects on the Libertarian Party on its 30th Anniversary|ناونیشان=http://www.freecolorado.com/colib/0111nolan.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630142121/http://www.freecolorado.com/colib/0111nolan.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=Colorado Freedom Report}}</ref> و لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٧١ لە کۆلۆرادۆ سپرینگز بە فەرمی پێکھێنرا.<ref name="history"/> ڕێکخەرانی پارتەکە ئیلھامیان لە بەرھەم و بیرۆکەکانی ئابووریناسە دیارەکەی [[قوتابخانەی نەمسایی|قوتابخانەکانی نەمسا]]، مۆرای ڕۆتبارد وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://mises.org/library/political-importance-murray-rothbard|سەردێڕ=The Political Importance of Murray Rothbard|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=Mises Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٢|دوایین=Judy}}</ref> دامەزراندنی ئەم پارتە بەشێکی بەھۆی نیگەرانییەکان لەبارەی ئیدارەی نیکسۆن و [[شەڕی ڤیێتنام|جەنگی ڤێتنام]] و وەرگرتنی سەربازی و ھێنانەکایەی پارەی فیات بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Murphy|یەکەم=Michael Patrick|سەردێڕ=The Government|بڵاوکەرەوە=[[iUniverse]]|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٩٥-٣٠٨٦٣-٧|پەڕە=٥٥٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|یاسا|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Libertarian Party (United States)}} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ccyz6jh98if4zhmyzqfsz6o1q5jsuie 0 252636 1687447 1613711 2026-10-15T10:37:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687447 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Us-passport.jpg|وێنۆک|284x284پیکسڵ| کەڤەری پاسپۆرتی بایۆمەتری]] {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''پاسپۆرتی ئەمریکی''' بەڵگەنامەیەکی سەفەری نێودەوڵەتییە کە لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]] دەرچووە و بەپێی داتاکانی ساڵی ٢٠٢٣ خاوەنەکانی دەتوانن بەبێ وەرگرتنی ڤیزا گەشت بکەن بۆ ١٨٦ وڵاتی تر. ئەم پاسپۆرتە لە ساڵی ٢٠٢٣ بەپێی پێوەرەکانی پاسپۆرتی ھێنلی پلەی حەوتەمی بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=The Henley Passport Index|ناونیشان=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking|زمان=en}}</ref> پاسپۆرتی ئەمریکی لەلایەن [[وەزارەتی کاروباری دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]] بۆ خەڵک و ھاووڵاتیانی ئەمریکی دەدرێت.<ref>22 U.S.C. sec. 212; [http://travel.state.gov/passport/passport_1738.html Passports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140113212617/http://travel.state.gov/passport/passport_1738.html |date=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ }}.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Passports of the United States}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 3uwe3qimcsypximm90zev92qki3z66j 0 253482 1687253 1525819 2026-10-15T01:37:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687253 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Map_of_Enga_Province,_Papua_New_Guinea.pdf|وێنۆک| نەخشەی پارێزگای ئێنگە]] '''ئێنگە''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[پاپوا گینێی نوێ|پاپوای نیوگینیا]] (PNG). ئینگا لە ڕووی جوگرافییەوە لە ناوچەی باکووری پاپوای نیوگینیا ھەڵکەوتووە و لە کاتی سەربەخۆیی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٧٥ لە بەرزایییەکانی ڕۆژاوا جیاکراوەتەوە. نەتەوەی زۆرینەیان بریتین لە ئێنگانەکان. نزیکەی ٥٠٠ ھەزار کەس لەناو پارێزگاکەدا دەژین، کە لە ھەر پێنج قەزاکەیدا یەک زمانی قسەکردنی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Enga – Department of Finance – Papua New Guinea|ناونیشان=https://www.finance.gov.pg/about-us-2/provincial-and-district-finance-office/highlands-region/enga/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219160858/https://www.finance.gov.pg/about-us-2/provincial-and-district-finance-office/highlands-region/enga/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Enga Province}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} p9crtmgpy3h8sxr0yuiziexm9ryisp5 0 253512 1687195 1525733 2026-10-14T22:37:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ھیندستان-کۆلکە) 1687195 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پارکی نەتەوەییی ناگاراھۆڵ''' پارکێکی نەتەوەیییە و دەکەوێتە ناوچەی کۆداگو و ناوچەی میسۆر لە ویلایەتی کارناتاکا لە [[کارناتاکا|ھیندستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nagarhole National Park Complete Guide {{!}} Nagarhole National Park|ناونیشان=https://nagarholenationalpark.org/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180412032011/https://nagarholenationalpark.org/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=Nagarhole National Park}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Nagarhole National Park}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} co4v2ih2xi684fcqjiorwqm25a0fb9r 7 253570 1687035 1679776 2026-10-14T16:30:36Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687035 wikitext text/x-wiki == وێنە == سڵاو بەڕێوەبەران @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] خەریکی پاکردنەوەی داواکارییەکانی [[:پۆل:پەڕەکان بۆ سڕینەوەی خێرا|بەشی سڕینەەوەم]] گەر ئەم وێنەیە بسڕمەوە چی لە شوێنی دابنێین؟ لەناو زۆر بابەت ھەیە وێنەکە. @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر چالاکە گەر بتوانێت یارمەتیدەر بێت لێرە زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەگەر وێنەی ھاوچەشن ببێت دایبنێین، ئەگەرنا پێویست ناکات گشت وتارێک وێنەی ببێ ئەگەر قەرار بێ پاڵیسییەکان پشتگوێ بخرێن. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: وێنە بەشێکی گرینگی نێو وتارەکانە(بەتایبەت بەلای منەوە). ئەو سیانەتان لەسەر وێنەیەک ڕێکبکەون، پاشان من بانگ بکەن بێگوومان یارمەتیتان دەدەم. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏٢٢:١١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :: سڵاو {{وب|Sakura emad}} وێنەکە تەنیا لەسەر [[داڕێژە:مەھاباد-کۆلکە]] دانراوە و وتارەکانی مەھاباد کە ئەم داڕێژەیەیان لەسەرە بەستەریان بە وێنەکە داوە. کێشەم نییە و ھەر وێنەیەکی دەخەنە سەر کە مەھابادی پێ دەناسرێ، بیخەن، بەڵام بێلایەن بێ. ئینجا سپاسیش بۆ گرنگیدان بە پەڕگەکان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٨:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) 89tbpnif80yifszlywu8fkuxsfc0ywc 7 253571 1687029 1679789 2026-10-14T16:27:16Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687029 wikitext text/x-wiki == non-free content == {{ltr}} Hi @[[بەکارھێنەر:MGA73|MGA73]] {{br}} even if it's not free anymore, it is still uploaded under Non-free use rationale template, and reason behind its usage is provided and qualifies as a fair use per <abbr title="a statutory framework for determining whether something is a fair use and identifies certain types of uses—such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research—as examples of activities that may qualify as fair use..">Section 107 of the Copyright Act law</abbr>. so doesn't this mean i can use it regardless? {{ltr|end}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) {{ltr}} Hi [[بەکارھێنەر:Sakura emad]]! If the file qualify for fair use then the problem can be solved by replacing the free license template with the relevant non-free license template. However I do not think that it is possible to argue that a copyrighted photo of a lady with a hat is needed to illustrate an article about skin. There are many photos of ladies with a hat on Commons and it is possible to make a new photo if you want a photo of a lady in a net blouse. So I do not think it will be possible to keep this photo. --[[بەکارھێنەر:MGA73|MGA73]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MGA73|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) {{ltr|end}} 8a2bfmfx5zlavm73gxiikodzxtip8w1 0 253594 1687187 1525717 2026-10-14T22:36:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1687187 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Parkland poster.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم ]] '''''پارکلاند''''' فیلمێکی [[درامای مێژوویی]] ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠١٣ بڵاوکراوەتەوە. ئەو ڕووداوە ئاژاوەگێڕانە دەگێڕێتەوە کە دوای تیرۆرکردنی [[جان ئێف. کێنیدی]] لە ساڵی ١٩٦٣ ڕوویانداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roddy|یەکەم=Michael|سەردێڕ=JFK assassination film 'Parkland' shows gore, avoids conspiracy|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-venice-festival-jfk-idUSBRE9800D020130901|ئیش=Reuters|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تۆم ھەنکس}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Parkland (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نەخۆشخانەکان داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبە ناخەیاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] ifenj66fyvmlty1g2g5logjni9l2uzb 0 253831 1687131 1525676 2026-10-14T19:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687131 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Partysaurus Rex poster.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم ]] '''''پارتیسۆرس ڕێکس''''' کورتەفیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٢ لە نووسین و دەرھێنانی مارک والشە. بۆ یەکەمجار پێش دووبارە بڵاوکردنەوەی شانۆیی سێ ڕەھەندی فیلمی ''فایندینگ نیمۆ'' وەک سێیەم و کۆتا کورتەفیلم لە سێبەری فیلمی تۆی ستۆری تونز نمایشکرا، کە لەسەر بنەمای کارەکتەرەکانی فیلمە درێژەکانی ''چیرۆکی کایەکلێ'' دروست کراوە. لەم فیلمەدا ڕێکس لە حەمامێکدا بەجێماوە و ھاوڕێیەتی یارییەکانی حەمام دەکات.<ref name="EWParty">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Breznican|یەکەم=Anthony|سەردێڕ=FIRST LOOK: Pixar dives deep in new bath time 'Toy Story' short -- EXCLUSIVE|ناونیشان=http://family-room.ew.com/2012/08/09/toy-stoy-short-partysaurus-rex/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ئیش=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130102122946/http://family-room.ew.com/2012/08/09/toy-stoy-short-partysaurus-rex/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{چیرۆکی کایەکلێ}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:چیرۆکی کایەکلێ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢]] 25a40gxozlipecs42ekpx32pq44dmhg 0 266558 1687227 1525764 2026-10-15T01:33:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687227 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگاری کالیفۆرنیا''' سەرۆکی ویلایەت و [[سەرۆکی حکوومەت|حکومەتی]] ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیای]] [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە]] و [[فەرماندەی گشتی]] ھێزە سەربازییەکانی ویلایەتەکەیە. ھەروەھا پارێزگار سەرۆکی [[دەسەڵاتی جێبەجێکار|دەسەڵاتی جێبەجێکردنی]] حکوومەتی ویلایەتە و سەرۆکی کابینەی پارێزگارییە. گاوین نیووزۆم ٤٠ھەمین پارێزگاری ویلایەتی کالیفۆرنیایە، لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٩ەوە لە پۆستەکەیدایە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Governors of California}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} kl59ir1xxso8raxod3h4jqvok4vnd1a 0 266782 1687038 1550624 2026-10-14T16:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687038 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Bia-map-indian-reservations-usa.png|وێنۆک|300x300پیکسڵ| نەخشەی پاراستنی ناوچە ھیندییەکان لە ئەمریکا.]] '''پاراستنی ناوچە ھیندییەکان''' شوێنێکە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] کە [[سوورپێستەکان|ئەمریکییە ڕەسەنەکان]] [[خاک|زەوییەکانیان]] [[بەڕێوەبەری|بەڕێوەدەبەن]] لەژێر فەرمانگەی کاروباری ھیندی ئەمریکا. لەلایەن حکوومەتەکانی ویلایەتەکانەوە بەڕێوەناچن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Indian reservations}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکارییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] cqg9pjnhhfv4icz7d1ldhve5nagx634 0 267865 1687410 1683867 2026-10-15T09:16:45Z Bilalinfo 57400 1687410 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو = ناھید |وێنە = Poster nahid.jpg |سەرباس = |دەرھێنەر = [[ئایدا پەناھەندە]] |بەرھەمھێنەر = [[بیژەن ئیمکانیان]] |نووسین = {{Plainlist| * [[ئایدا پەناھەندە]] * [[ئەرسەلان ئەمیری]] }} |سەرچاوەی چیرۆک = |چەشن = |چیرۆکبێژ = |کاست = {{plainlist| * [[سارە بەیات]] * [[پێژمان بازغی]] * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد حوسێن پوور]] * [[پووریا ڕەحیمی سام]] * [[نەسرین بابایی]] }} |میوزیک = [[مەجید پوستی]] |وێنەگری سینەمایی = [[موڕتەزا قەیدی]] |دەستکاری = [[ئەرسەلان ئەمیری]] |ستۆدیۆ = |کۆمپانیای بڵاوکردنەوە = [[ناوەندی پەرەپێدانی سینەمای دۆکیۆمێنتاریی و ئەزموونی]] |ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ماوەی فیلم = ١٠٥ خولەک |وڵات = {{ئاڵا|ئێران}} |زمان = [[فارسی]] |website = |imdb_id = |imdb_rating = }} '''ناھید''' فیلمێکی ئێرانییە لە دەرھێنانی [[ئایدا پەناھەندە]]، نووسینی بە ھاوبەشی لەگەڵ [[ئەرسەلان ئەمیری]] و بەرھەمھێنانی [[بیژەن ئیمکانیان]]. لە ساڵی ٢٠١٤ دروست کراوە. ئەم فیلمە کە بۆ زیاتر لە ٣٠ فێستیڤاڵی فیلمی جیھانی ھەڵبژێردراوە، لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە سینەماکانی ئێران و لە مانگی شوباتی ٢٠١٦ لە زیاتر لە ٥٠ سینەمای وڵاتی [[فەڕەنسا]] لە لایەن کۆمپانیای (Memento Films) و لە [[ئیسپانیا]] (Caramel Films) و [[یۆنان]] (Strada Films) نمایش کراوە. کۆمپانیای نوری پیکچەرز دابەشکەری جیھانیی فیلم، مافی نمایشکردنی ناھیدی بە زیاتر لە ١٥ وڵاتی [[ئاسیا]]، [[ئەوروپا]] و [[ئەمریکای باشوور]] فرۆشتووە. == چیرۆک == ناھید ژنێکی گەنجە کە بەھۆی ئاڵوودەبوونی ئەحمەدی مێردییەوە لێی جیابۆتەوە و بە چاپکردنی پایان نامەی (نامەی دکتۆرا یان ماستەر) خوێندکارییەوە بژێوی خۆی و کوڕە بچووکەکەی پەیدا دەکات. بە گوێرەی ڕێککەوتنەکەی لەگەڵ ھاوسەری پێشووی تەنیا ئەگەر ھاوسەرگیری نەکات دەتوانێت منداڵەکەی بەخێو بکات، بەڵام ئەو دەکەوێتە داوی خۆشەویستی پیاوێکی دەوڵەمەند بە ناوی مەسعوود کە پێشنیاری ھاوسەرگیری بۆ دەکات، بەڵام ئەو سەرەڕای ئەو حەزەی ناخی، لە ترسی لەدەستدانی منداڵەکەی؛ پێشنیارەکەی مەسعوود ڕەت دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://persian.euronews.com/2015/05/17/iran-cinema-cannes-festival-culture/}}</ref> == بەشداربووان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بازیگران و عوامل فیلم ناهید (1393) {{!}} منظوم |ناونیشان=https://www.manzoom.ir/crew/tt4025971/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-1393 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=Manzoom |زمان=fa-ir}}</ref> == {| class="wikitable" |+ ئەکتەرانی فیلمی ناھید |- ! ئەکتەر !! ڕۆڵ |- | [[سارە بەیات]] || ناھید |- | پێژمان باغی || مەسعوود |- | [[نەوید محەممەدزادە]] || ئەحمەد |- | [[پووریا ڕەحیمی سام]] || ناسڕ |- | فەریدە دەریامەج || ھاوسەری فەزڵی |- | نەسرین بابایی || لەیلا |- | میلاد شا حوسێنی || موجتەبا |- | میلاد حوسێن پوور || ئەمیرڕەزا |} خەڵاتەکان * براوەی خەڵاتی باشترین فیلمی کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی [[سینەمای فەرەنسا]] - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سەربەخۆی بۆردۆ]] ٢٠١٥. * براوەی خەڵاتی داھاتووی بەڵێندەر لە لایەن ([[Un certain regard]]) - [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] ٢٠١٥. * براوەی خەڵاتی سینەماکاری کامێرای زێڕینی بچووک - [[فێستیڤاڵی فیلمی برایانی ماناکی]] ٢٠١٥. * براوەی خەڵاتی ڕۆجەر ئیبێرت - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی شیکاگۆ]] ٢٠١٥. * براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو [[نەوید محەممەدزادە]] - فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی براتیسلاڤا ٢٠١٥. * براوەی خەڵاتی باشترین دەرھێنەر - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی براتیسلاڤا]] ٢٠١٥. * فیلمی ھەڵبژێردراو - [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤایادۆلید]] ٢٠١٥. * کاندیدی ئەسپی برۆنزی بۆ باشترین فیلمی [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ستۆکھۆڵم]] ٢٠١٥. * کاندیدی باشترین فیلمی کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی ھامبۆرگ، [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ھامبۆرگ]] ٢٠١٥. * براوەی ئاسکی زێڕینی ژاپۆن - پێنجەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی نارا ٢٠١٥. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{IMDb title|tt4636046}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B3)|سەردێڕ=ناھید (١٣٩۴ فیلم)|زمان=فارسی|سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤}} <references /> {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] 2vx6ruy8rvvy48wz7rh3kiwlvj69cyg 0 268307 1686972 1550632 2026-10-14T13:33:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686972 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''٩ی موحەڕڕەم''' یان '''٩ی موحەڕڕەم حەرام''' یان '''١/٩ (دووەم ڕۆژی مانگی یەکەم)''' دووەم ڕۆژی ساڵە بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی|ساڵنامەی کۆچی مانگی (عەرەبی)]] . ٣٤٥ یان ٣٤٦ ڕۆژی ماوە تا کۆتایی ساڵ. ==ڕووداوەکان== ==لەدایکبوون== ==مردن== == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [http://islamstory.com/ar/حدث-فی-شھر-المحرم ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی موحەڕەمدا ڕوویدا.] {{مانگەکانی کۆچی}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|ڕۆژژمێری کۆچی|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:موحەڕڕەم]] 49e5sz9hgv0n3q2yyrat0t76hvb3un0 0 268945 1687198 1578060 2026-10-14T22:37:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687198 wikitext text/x-wiki '''پارکی گوڵان''' پارکێکە دەکەوێتە شاری [[سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ڕووبەری ئەم پارکە ٢٫٢ ھەکتارە و وەکوو یەکێک لە گەورەترین پارکەکانی سەردەشت ھەژمار دەکرێت. پارکی گوڵان قەرەباڵغترین پارکی شارە و خەڵکێکی زۆر بەتایبەت شەوانە سەردانی دەکەن. لەم پارکەدا پەیکەری دوو گیانلەبەر داندراوە کە بریتین لە [[سمۆرە]] و [[سەلەمەندەری کوردستانی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تندیس گونه نادر سمندر کردستانی در سردشت نصب شد|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85051104/%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B4%D8%AF|بڵاوکەرەوە=خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=فارسی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نصب تندیس سمندر کردستانی در سردشت|ناونیشان=https://www.iribnews.ir/fa/news/3783994/%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA|بڵاوکەرەوە=خبرگزاری صدا و سیما|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=فارسی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نصب تندیس سمندر کردستانی در پارک سردشت|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/43789/%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA|بڵاوکەرەوە=خبرگزاری کردپرس|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240825225920/https://www.kurdpress.com/news/43789/%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارکی گوڵان لە ڕێگای ھاتنە ژوورەوەی شاردا ھەڵکەوتووە و لە ساڵی ٢٠٢١دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=از سرگیری فعالیت عمرانی پارک گولان|ناونیشان=https://www.imna.ir/news/486891/%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%DA%AF%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86|بڵاوکەرەوە=خبرگزاری ایمنا|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=فارسی}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|کوردستان|ئێران}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ٢٠٢١]] qvrx24bhm3r28bqcyvyvvyfh7e9a78i 0 269090 1687340 1654649 2026-10-15T05:50:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687340 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''زڕدایکم بوونەوەرێکی ئاسمانییە''' ({{بە ئینگلیزی|My Stepmother Is an Alien}}) فیلمێکی [[کۆمیدیا]]ی [[خەیاڵی زانستی]]یە ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٨٨. تێچووی فیلمەکە (٢٦) ملیۆن دۆلار بووە، و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] (١٣٫٩) ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٥ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٨]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە زانایان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] gzx2g4igr7od7xj7qkmqei34fr8b8yu 0 269110 1687334 1654647 2026-10-15T05:49:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687334 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''زووم''' ({{بە ئینگلیزی|Zoom}}) فیلمێکی [[کۆمیدیا]]ی [[خەیاڵی زانستی]]یە ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٦. تێچووی فیلمەکە (٧٥٫٦) ملیۆن دۆلار بووە، و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] (١٢٫٥) ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١١ی ئابی ٢٠٠٦) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨٨ خولەکە. چیرۆکی فیلمەکە باس لە کاپتن زووم دەکات، پاڵەوانێکی پێشووی خاوەن ھێزی تایبەت کە داوای لێدەکرێت گرووپێک لە منداڵانی خاوەن ھێزی تایبەت ڕاھێنان بکات بۆ ئەوەی ببن بە تیمێکی نوێی پاڵەوانان. ئەو دەبێت یارمەتیان بدات ھێزەکانیان پەرەپێبدەن و ئامادەیان بکات بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکی گەورە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:سووپەرھیرۆ منداڵەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەردوونە ھاوتەریبەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ھامیڵتن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان]] nufi52gjsegzj5o6pb0hbogh7m5nt51 0 269541 1687327 1504725 2026-10-15T05:48:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1687327 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زونووز | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|زنوز}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = بخشی از نمای شهر.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری زونووز | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری زونووز''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی زونووز لە [[ئێران]]دا##جێگەی زونووز لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|38|35|17|N|45|49|49|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات|ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی مەرەند|مەرەند]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٬٧٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زونووز''' ({{بە فارسی|زنوز}}) شارێکە لە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Zonuz}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] 0zpftimd0lmrr5z4h646nqzquho0wn1 0 269542 1687338 1504738 2026-10-15T05:49:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1687338 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زوھان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|زهان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری زوھان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری زوھان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی زوھان لە [[ئێران]]دا##جێگەی زوھان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|33|24|50|N|59|47|52|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای خۆراسانی باشوور|خۆراسانی باشوور]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی زیرکووھ|زیرکووھ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زوھان''' ({{بە فارسی|زهان}}) شارێکە لە [[پارێزگای خۆراسانی باشوور]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای خۆراسانی باشوور]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای خۆراسانی باشوور}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای خۆراسانی باشوور]] 62g0m81v65ejsn5htisfiq8rvay34z8 0 271796 1687326 1504723 2026-10-15T05:47:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687326 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''زومانجارۆ: درۆپ ئۆف دووم''' ({{بە ئینگلیزی|Zumanjaro: Drop of Doom}})یارییەکی تاوەری داکەوتنە لە پارکی یاری سیکس فڵاگس گرەیت ئەدڤێنچەر لە نیوجێرسی. یەکێکە لە بەرزترین و خێراترین یارییەکانی جۆری خۆی لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Zumanjaro: Drop of Doom}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 6farcfacr88f2yylylap09yhdeupi9f 0 273845 1687272 1593276 2026-10-15T04:21:04Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687272 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''تەڵەی تووڕەیی نانەوە''' (بە ئینگلیزی: ''rage-baiting''؛ هەروەها ''ragebaiting''، ''rage-farming'' یان ''rage-seeding'') لە [[زاراوەی ئینتەرنێتی|زاراوەی ئینتەرنێتدا]] [[تاکتیکی هەڵفریوێنەرە|تاکتیکێکی هەڵفریوێنەر]] بۆ بە ئەنقەست تووڕە کردنی کەسێک بە مەبەستی زۆر کردنی [[ترافیکی ئینتەرنێتی|ترافیکی ئینتەرنێتییە]].<ref>Derek Thompson, "Upworthy: I Thought This Website Was Crazy, but What Happened Next Changed Everything", 14 November 2013. http://www.theatlantic.com/business/archive/2013/11/upworthy-i-thought-this-website-was-crazy-but-what-happened-next-changed-everything/281472/</ref><ref>Molly Jong-Fast, "Owning the Libs Is the Only GOP Platform", 12 January 2022. https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231206084253/https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/ |date= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ }}</ref> ئەم تەڵەیە کارلێکی ئۆنلاین، داهات، فۆلۆوەر و هەروەها لایەنگری نوێ زۆر دەکات. ئەم جۆرە فریوکارییە زۆرجار لە ڕێگەی سەردێڕی سووکایەتیکەر یان هەڵگیرسێنەر، [[میمی ئینتەرنێت|میم]]، کلیشە، وتنی قسەیەکی هەڵە یان درۆ بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە کاتێکدا کەسەکە خۆی دەزانێت بەڕاشکاوی هەڵەیە بەکار دەهێندرێت. لەم تەڵەیەدا لێدوانی ئامادەکراو بۆ ورووژاندنی خەڵک و بۆ ئەوەی بە توندی کاردانەوە بداتەوە و خەڵک بە تووندی و هەڵچوونەوە بکەونە ناو وەڵامدانەوە.<ref>E.R. Ashworth, "Ragebait: Clickbait's Evil Twin", ''Ashworth's film reviews'', 19 July 2016. https://ashworthwritesreviews.wordpress.com/2016/07/19/ragebait-clickbaits-evil-twin/</ref><ref>Frank Jeans, "Rage Bait", 4 June 2014</ref><ref>Kyra-lin Hom, "Rage baiting", ''Westside Seattle Herald'', 25 May 2015. https://www.westsideseattle.com/west-seattle-herald/2015/05/25/rage-baiting</ref><ref>Kuncan Dastner, "Rage Baiting: How TikTok Promotes Harmful Content", 12 March 2021. https://www.youtube.com/watch?v=pNloEfY9TyA</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زمانی بازاڕیی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:ڕەوانبێژی]] [[پۆل:فریودان]] ehmfxr8qm1d3gn3zmad09vvari13eki 0 275075 1687048 1525619 2026-10-14T16:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687048 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاراماونت نێتوۆرک''' ({{بە ئینگلیزی|Paramount Network}}) کەناڵێکی تەلەفزیۆنی کەیبڵی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠١٨ەوە دەستی بە پەخش کردووە. ئەم کەناڵە جێگرەوەی کەناڵی [[سپایک تی ڤی]]یە و لەلایەن کۆمپانیای پاراماونت گڵۆباڵەوە بەڕێوە دەبرێت. پارامۆنت نێتوۆرک بە بەرهەمهێنانی زنجیرە درامای ڕەسەن و بەرنامەی ڕاستەقینە ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Paramount Network}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] 5679rt1k97tjxe72rsrjhd01o6a3mco 0 276022 1687283 1525891 2026-10-15T04:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، یەمەن-کۆلکە) 1687283 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}} '''پارێزگای تەعز''' ({{بە عەرەبی|محافظة تعز}}) پارێزگایەکی [[یەمەن]]ە و دەکەوێتە باشووری پایتەختی [[سەنعا]] و نزیکەی ٢٥٦ کم لێیەوە دوورە، پارێزگای تەعز لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە پلەی یەکەمی لە کۆماردا هەیە، چونکە ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٢.٢٪ی وڵات پێکدەهێنێت. و ژمارەی قەزاکانی ٢٣ قەزایە شاری تەعز کە لەلایەن چیای سەبرەوە لە باوەش گیراوە، ناوەندی پارێزگاکە بە ھەمەجۆریی چالاکییە ئابوورییەکانی جیا دەکرێتەوە. ھەندێک بەرھەمی کشتوکاڵی لەوێ دەچێنرێت، وەک [[دانەوێڵە]] و [[سەوزە]] و [[میوە]]، جگە لە ئاژەڵداری و ڕاوکردنی [[ماسی]] لە کەناراوەکانی شاری مەخا، جگە لە ئەنجامدانی چالاکیی پیشەسازی، بەو پێیەی چەندین دامەزراوەی پیشەسازی لە پارێزگاکەدا ھەیە، لەوانەش کارگەی [[چیمەنتۆ]]ی ئەلبەرەح و ھەندێک پیشەسازی [[خۆراک]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|یەمەن|جوگرافیا}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ۷ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|Taiz Governorate}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{یەمەن-کۆلکە}} fosfcze95prqaftymjdr5s5gc9qosip 0 276317 1687328 1654643 2026-10-15T05:48:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687328 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''زوو هەستام لەو ڕۆژەی کە مردم''' ({{بە ئینگلیزی|I Woke Up Early the Day I Died}}) فیلمێکی کۆمیدی-تاوانی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٨. داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] بەردەست نییە. لە ڕێکەوتی "١٣ی ئەیلولی ١٩٩٨" لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٩٤ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠|فیلم|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٨]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] ievr7ltjyamvm3n8z01cb50i1pymouw 0 276818 1687376 1526117 2026-10-15T07:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلەستین-کۆلکە) 1687376 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ڕەفەح''' ({{بە عەرەبی|محافظة رفح}})یەکێکە لە پارێزگاکانی فەلەستین لە باشووریترین بەشی [[کەرتی غەززە]]. پایتەختی قەزاکە شاری [[ڕەفەح]]ە کە دەکەوێتە سەر سنووری [[میسر]]. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢٢دا ٢٦٧٬٦٣٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pcbs.gov.ps/statisticsIndicatorsTables.aspx?lang=en&table_id=711|سەردێڕ=PCBS {{!}} Projected Mid -Year Population for Rafah Governorate by Locality 2017-2026 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=pcbs.gov.ps}}</ref> فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی یاسر عەرەفات کە داخراوە لەخۆدەگرێت. == ناوچەکان == * بوەیک * ئەلمەواسی * ئەلقەرییە وەک سوەیدییە * ڕەفەح * شەوکەت سۆفی == کەمپەکانی پەنابەران == * تەل سوڵتان * کەمپی ڕەفەح == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/gaza_strip_1999.jpg http://www.lib.utexas.edu/maps/ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و_ئاسیا/gaza_strip_1999.jpg] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|31.3|N|34.25|E|region:PS-RFH}} {{پۆلی کۆمنز|Rafah Governorate}} {{تووڵی دەروازە|فەلەستین}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لە کەرتی غەززە]] jbt4cgswwnrz97vh23k32naf07uv70b 0 277034 1687263 1525845 2026-10-15T01:39:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە، کۆریا-کۆلکە) 1687263 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = پارێزگای باشووری چونگچۆنگ | official_name = {{raise|0.2em|Chungcheongnam-do}} {{IPA-ko|tɕʰuŋ.tɕʰʌŋ.nam.do}} | native_name = {{nobold|충청남도}} | native_name_lang = ko | settlement_type = پارێزگای کۆریای باشوور | translit_lang1 = کۆری | translit_lang1_type = ھانگول | translit_lang1_info = {{lang|ko|{{Linktext|충|청|남|도}}}} | image_flag = Flag of South Chungcheong Province.svg | image_blank_emblem = Emblem of South Chungcheong Province.svg | blank_emblem_type = لۆگۆ | image_map = Chungcheongnam-do in South Korea 2023.svg | coordinates ={{coord|36.5|N|126.75|E|region:KR|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = ھەرێم | subdivision_name1 = ھیسۆ | seat_type = پایتەخت | seat = چیۆنگجو | parts_type = دابەش کراوە بۆ | parts_style = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> | parts = ٨ شار؛ ٧ پارێزگا | leader_title = پارێزگاری پارێزگای باکووری چونگچۆنگ | leader_name = کیم یۆنگ-ھوان | area_total_km2 = ٧٬٤٣٣ | area_rank = ھەشتەم | population_total = ١٬٥٧٨٬٩٣٤ | population_as_of = تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | population_density_km2 = ٢١٣ | population_rank = حەوتەم | demographics_type1 = ھێماکانی شارە گەورەکان | demographics1_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | demographics1_title1 = گوڵ | demographics1_info5 = | iso_code = KR-44 | blank_name_sec1 = زاراوە | blank_info_sec1 = [[Chungcheong Dialect|Chungcheong]] | website = {{url|https://www.chungnam.go.kr/wwweng/index.do|2=Official website (English)}} | translit_lang1_type1 = ھانجا | translit_lang1_info1 = {{lang|ko|{{Linktext|忠|淸|南|道}}}} | translit_lang1_type2 = مەککۆن‐ڕایشاوێر | translit_lang1_info2 = Ch’ungch’ŏngnamdo | translit_lang1_type3 = Revised Romanization | translit_lang1_info3 = Chungcheongnam-do | demographics1_info1 = ماگنۆلیای سپی | demographics1_title2 = درەخت | demographics1_info2 = زێلکۆڤا | demographics1_title3 = باڵندە | demographics1_info3 = ماگپای | demographics1_title4 = | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = }} '''پارێزگای باشووری چونگچۆنگ''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]:충청남도) ناسراو بە چونگنام، پارێزگایەکی [[کۆریای باشوور]]ە لە ناوچەی هۆسیۆ لە باشووری ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی کۆریا]]. باشووری چونگچۆنگ لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای گیۆنگگی|گیۆنگگی]]، باکووری چونگچۆنگ، شاری تایبەتیی خۆبەڕێوەبەریی سێجۆن، و شاری گەورەی دایجۆن لە ڕۆژهەڵات، و [[باکووری پارێزگای جیۆلا|باکووری جیۆلا]] لە باشوور.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=South Chungcheong Province |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=Wikipedia |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/South_Chungcheong_Province |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Chungcheongnam-do}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|کۆریا}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] 828mde5kyhaoc4sg348mqrmpdym1mp3 0 277177 1687336 1664316 2026-10-15T05:49:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687336 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''زووھێر حەسەن موحسین ئەلزاھر''' (ئەبوو حەسەن؛ لەدایکبووی [[١٩٣٦]] لە [[توولکەرم]] – لە [[٢٥ی تەممووز|٢٥ی تەممووزی]] [[١٩٧٩]] لە [[کان]] تیرۆرکراوە)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=West|یەکەم=Nigel|ناونیشان=https://books.google.com.my/books?id=SZMtDwAAQBAJ&pg=PA168&lpg=PA168&dq=zuheir+mohsen+encyclopedia+of+political+assassinations&source=bl&ots=Ev1zzYc-fY&sig=yXYGLA6BFphrXqi28FIyP0M2pX4&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Encyclopedia of Political Assassinations|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨-١٠٢٣٩-٨|پەڕە=١٦٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200102193338/https://books.google.com.my/books?id=SZMtDwAAQBAJ&pg=PA168&lpg=PA168&dq=zuheir+mohsen+encyclopedia+of+political+assassinations&source=bl&ots=Ev1zzYc-fY&sig=yXYGLA6BFphrXqi28FIyP0M2pX4&hl=en&sa=X&redir_esc=y|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> <ref>[https://books.google.com/books?id=IIfqktFeW2IC Studies in Crisis Behavior]''. New Brunswick, N.J.: Transaction Books, 1979. p. 257 {{Webarchive}}''</ref> [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدار]] و فەرماندەی سەربازی [[فەلەستین|فەلەستینییە]]، یەکێکە لە سیاسەتمەدارە باڵاکانی [[فەلەستینییەکان|فەلەستین]]، سەرۆکی ڕێکخراوی ئەلساعیقە، و یەکێک لە دیارترین سەرکردەکانی [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی]] و پۆستی گرنگ و بەرزی لە [[ڕێکخراوەی ڕزگاریخوازی فەلەستین|ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] ھەبووە، لەنێویاندا بەرپرسی بەشی سەربازی ڕێکخراوەکە. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|فەلەستین}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:ئاوارە فەلەستینییەکان]] [[پۆل:تیرۆرکردنەکانی مۆساد]] 74v0pnc9b47hd0t0z4dtn4spfu45u53 0 277201 1687101 1405395 2026-10-14T19:33:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687101 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارتی سۆشیاڵ دیموکراتی لیتوانیا''' (بە کورتکراوەیی LSDP) پارتێکی ناوەند-چەپ<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lithuania swings left, abandons nuclear plant project |ناونیشان=https://www.euractiv.com/section/elections/news/lithuania-swings-left-abandons-nuclear-plant-project/ |ئیش=[[Euractiv]] |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Šuliokas |یەکەم=Justinas |سەردێڕ=Who's who in Lithuania's 2020 parliamentary election – explainer |ناونیشان=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/1232763/who-s-who-in-lithuania-s-2020-parliamentary-election-explainer |ئیش=[[lrt.lt]] |ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> و سۆشیال دیموکراتە<ref name="Slomp2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Hans Slomp|سەردێڕ=Europe, A Political Profile: An American Companion to European Politics &#91;2 volumes&#93;: An American Companion to European Politics|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LmfAPmwE6YYC|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٩١٨٢-٨|پەڕە=٥٣٦}}</ref> لە لیتوانیا.<ref name="PEE">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Wolfram|دوایین=Nordsieck|سەردێڕ=Lithuania|وێبگە=Parties and Elections in Europe|ناونیشان=http://www.parties-and-elections.eu/lithuania.html|ساڵ=٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> دامەزراوە وەک ڕێکخراوێکی ژێرزەمینی مارکسی لە ساڵی ١٨٩٦، کۆنترین پارتی ماوەیە لە لیتوانیا. لە سەردەمی یەکێتی سۆڤیەتدا، پارتەکە چووە دوورەوڵات، دواتر لە کۆتایی دەسەڵاتی کۆمۆنیستی لە ساڵی ١٩٨٩ دا سەرلەنوێ دەرکەوتەوە. پارتەکە سەرکردایەتی حکوومەتی کرد لە سێیماس، پەرلەمانی یەک ژووری لیتوانیا لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٨ و لە ٢٠١٢ تا ٢٠١٦. پارتەکە ئەندامە لە پارتی سۆشیالیستی ئەورووپا (PES)، ھاوپەیمانی پێشکەوتنخواز،<ref name="PA">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Parties & Organisations|ناونیشان=http://progressive-alliance.info/network/parties-and-organisations/|بڵاوکەرەوە=Progressive Alliance|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170306042542/http://progressive-alliance.info/network/parties-and-organisations/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیست.<ref name="SI">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Full list of member parties and organisations |ناونیشان=https://www.socialistinternational.org/about-us/members/|بڵاوکەرەوە=Socialist International|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Lietuvos socialdemokratų partija}} {{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|سیاسەت|ڕووسیا|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکان]] 41ct5flt2k3hiamrzzt23w667vhkv07 0 277207 1687067 1545427 2026-10-14T16:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687067 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارتی دیموکراتی لیبراڵ''' (جییوو-مینشوتۆ)، کە زۆر جار بە کورتکراوەی جیمینتۆ ناسراوە، پارتێکی سیاسی پارێزگاری گەورە و نەتەوەیییە لە [[ژاپۆن]]. لە دامەزراندنییەوە لە ساڵی ١٩٥٥، بە شێوەیەکی بەردەوام لە دەسەڵاتدا بووە - کە بەم سەردەمە دەوترێت سیستەمی ١٩٥٥ - تەنھا لە نێوان ساڵانی ١٩٩٣ و ١٩٩٤، و دووبارە لە ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٢ نەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Liberal Democratic Party of Japan}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژاپۆن|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٥٥ لە ژاپۆن]] [[پۆل:پۆپیولیزمێکی راستڕەو لە یابان]] 3d2t45hmfj6q6e6yndnsipdyvnhdkk9 7 278954 1687032 1679778 2026-10-14T16:29:13Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687032 wikitext text/x-wiki == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو. بە نسبەت بەرگەكەوە. ئێستا گۆڤارەكە دیزاینی گۆڕیوە، پێمخۆشبو وەك ئەپدەیت بەرگی تازە دابنێم... سوپاس... داستان ١٨:٠٩، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ghamgeen|Ghamgeen]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ghamgeen#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghamgeen|بەشدارییەکان]]) ١٨:٠٩، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)</small> سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ghamgeen|Ghamgeen]]، لە [[:پەڕگە:Papula Magazine.jpg|کۆمنز]] خۆت بارت کردووە و ئەم پەڕگەی ئێرە پێویستە بسڕێتەوە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٣٧، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) 5mh8chd9b1m5ofyty9blri16mm35pan 7 278974 1687031 1679782 2026-10-14T16:28:50Z Sakura emad 42467 Preserving Talk page history 1687031 wikitext text/x-wiki == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو دەمەوێت ئەم سڕینەوەیە ڕابگرک چونکە، ئەم پەڕگەیە ساڵی ٢٠٢٢ بارکراوە، بەڵام ئەو پەڕگەیەی کە تۆ پێی دەڵێت پێشتر دانراوە ئەوا ساڵی ٢٠٢٣ بارکراوە، بۆیە ئەمە ئۆرجیناڵەکەیە و دەبێت ئەوەی بەڕێز تێسلا داڕێژەی سڕینەوەی لێبدەیت، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٥٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو، ئەوەیان ئەبێ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] قسەی لەسەر کات، چونکە ئەو باری کردووە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٠١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: هیچ بنەمایەک یاخود یاسایەک هەیە، کە ڕێگری لە دەربڕینی ڕای من بکات؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::نەخێر، کێشەیەک لەوەیا نییە. مەبەستم ئەوە بوو بزانین ڕای ئەویش چییە؟ ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٤٩، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] خۆی بۆ ھێشتنەوە و سڕینەوە ڕەچاوی سێ خاڵ دەکەین کوالێتی، ناوەڕۆک، پێویستی. لێرە بەراوردێک بکەن بزانن کام پەڕگەیە زیاتر لەدوو خاڵەکەی سەرەتا خزمەت بە ویکیپیدیا دەکات نەک کێ باریکردووە سەرەتا، بەڵکو ئەوەی کامیان زیاتر خزمەتە بۆ ویکیپیدیا بەگوێرەی ناوەڕۆک و کوالێتی (بەپێی سیاسەتەکانی بارکردن). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٤، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] من مەبەستم لەو قسەیە دەربڕینی ناڕەزایییەکە بوو، کە ئەبێ بارکەرەکە ناڕەزاییی دەربڕێ نەک بڵێم ئەبێ ڕەچاوی ئەوە کەین کێ باری کردووە؟ هەرچۆنێ بێ، من ئەوەی ئێستا لەسەر وتارەکەیە، بەباشی ئەزانم بە گوێرەی ناوەڕۆک و کوالێتیش. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥٤، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) g6nachpzdno3u2zx6hijv1d2ae0r5q4 0 279991 1687191 1592935 2026-10-14T22:36:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687191 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارکی میڵێنیەم''' ({{بە ئینگلیزی|Millennium Park}}) [[سەیرانگای شاری|پارکێکی گشتییە]] کە دەکەوێتە ناوچەی لووپی شیکاگۆ و لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی کاروباری کولتووری [[شیکاگۆ]]وە بەڕێوە دەبرێت. ئەم پارکە، کە لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٤ کرایەوە، سەنتەرێکی شارستانی گرنگە لە نزیک کەناری دەریاچەی میشیگان و ڕووبەرەکەی ٩٫٩ ھێکتارە لە بەشی باکووری ڕۆژاوای پارکی گرانت. پارکەکە کە کۆمەڵێک ھونەری گشتی، شوێنی دەرەکی و شوێنی چالاکی تێدایە، لە چوار لاوە سنووردارە بە شەقامی میشیگان، شەقامی ڕاندۆڵف، شەقامی کۆڵەمبەس و شەقامی مۆنرۆی ڕۆژھەڵات. لە ساڵی ٢٠١٧، پارکی میلێنییەم بووە سەرنجڕاکێشترین شوێنی گەشتیاری لە شیکاگۆ و لە [[ویلایەتەکانی ڕۆژاوای ناوەڕاستی ئەمریکا|ناوچەی ناوەڕاستی ئەمریکا]]، ھەروەھا لە نێو دە شوێنە سەرەکییەکەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوو بە ٢٥ ملیۆن سەردانکەری ساڵانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Johnson, Steve |سەردێڕ=Millennium Park is new top Midwest visitor destination, high-tech count finds |ناونیشان=https://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-millennium-park-visitors-ent-0406-20170406-column.html |ئیش=Chicago Tribune |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617163012/https://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-millennium-park-visitors-ent-0406-20170406-column.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پلانی دروستکردنی پارکەکە، کە لە ناوچەیەکی پارک و وێستگەی شەمەندەفەری ئیلینۆی ناوەندی،<ref>[https://web.archive.org/web/20140805134944/http://tigger.uic.edu/depts/ahaa/imagebase/maclean/aerials1/05.JPEG This picture] shows Grant Park before Millennium Park (upper right) was built.</ref> و شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێل پێکھاتبوو، لە مانگی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ دەستی پێکرد. کاری دروستکردن لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٨ دەستی پێکرد، و پارکی میلێنییەم لە ڕێوڕەسمێکدا لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٤ کرایەوە، چوار ساڵ دواتر لە کاتی دیاریکراو. ئاھەنگەکانی کردنەوە کە سێ ڕۆژی خایاند، نزیکەی ٣٠٠٬٠٠٠ کەس بەشداریان تێدا کرد و یەکەم کۆنسێرتی ئۆرکێسترا و کۆڕاڵی پارکی گرانتی تێدا پێشکەشکرا. پارکەکە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە بۆ گونجاوی و دیزاینی سەوزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.millenniumpark.org/newsandmedia/pdfs/4.1%20Millennium%20Park%20Awards.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080910132600/http://www.millenniumpark.org/newsandmedia/pdfs/4.1%20Millennium%20Park%20Awards.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Chicago's New Millennium Park Wins Travel & Leisure Design Award For "Best Public Space", And The American Public Works Association "Project Of The Year" Award |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=City of Chicago |نووسەر=Ryan, Karen}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Millennium Park, Chicago}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|نژیاروانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 6ty1918d3o6cpf9v05qh559w2wxcps9 0 280842 1687266 1452698 2026-10-15T01:39:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687266 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای باکووری غەززە''' ({{Langx|ar|محافظة شمال غزة}})یەکێکە لە پێنج پارێزگای [[کەرتی غەززە]] کە لەلایەن [[حەماس|حەماسەوە]] بەڕێوەدەبرێت، جگە لە سنوورەکانی لەگەڵ ئیسرائیل و ئاسمانی و خاکی دەریایی. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٢٧٠٬٢٤٥ (٧٫٢٪ی دانیشتووانی فەلەستین) بووە لەگەڵ ٤٠٬٢٦٢ ماڵ لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٧ کە سێ شارەوانی و دوو ناوچەی گوندنشین و یەک کەمپی پەنابەرانی لەخۆگرتووە. پێنج کورسی لە [[ئەنجومەنی یاسادانانی فەلەستین]] ھەیە؛ لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ھەموویان لەلایەن ئەندامانی [[حەماس|حەماسەوە]] سەرکەوتنیان بەدەستھێنا. باکووری غەززە لە کاتی [[شەڕی ئیسرائیل و حەماس|شەڕی ئیسرائیل و حەماسدا]] چەندین ھێرشی سەربازی ئیسرائیلی بەرکەوتووە لەوانە کۆمەڵکوژی قوتابخانەی شادییە ئەبو غەزالە و کۆمەڵکوژی بەیت لاھیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/gaza-grandfather-describes-killing-his-family-by-israeli-soldiers-2023-12-18/|سەردێڕ=Gaza grandfather describes killing of his family by Israeli soldiers|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ئیش=Reuters}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mccready |یەکەم=Alastair |دوایین٢=Uras |یەکەم٢=Umut |دوایین٣=Pietromarchi |یەکەم٣=Virginia |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/10/19/live-israeli-attack-kills-at-least-33-in-north-gazas-jabalia-refugee-camp|سەردێڕ=Updates: Israeli attack on Gaza’s Beit Lahiya kills at least 73 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.pnic.gov.ps/english/geography/Residential_North_Gaza.html ماڵپەڕی فەلەستینی] {{پۆلی کۆمنز|North Gaza Governorate}} {{تووڵی دەروازە|فەلەستین|جوگرافیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لە کەرتی غەززە]] 40j8cu93nhbnkgcthptjyykyzpeliva 0 280847 1687346 1525977 2026-10-15T07:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687346 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای غەززە''' ({{Langx|ar|محافظة غزة|Muḥāfaẓat Ġazza}}) کە بە '''پارێزگای شاری غەززە''' ناسراوە، یەکێکە لە ١٦ پارێزگای [[فەلەستین]] کە دەکەوێتە باکووری ناوەڕاستی [[کەرتی غەززە]] و زەوییەکە لەژێر کۆنترۆڵی [[حەماس|حەماسدایە]]، لەکاتێکدا سنوورەکانی لەگەڵ ئیسرائیل و سنوورە ئاسمانی و خاکی و دەریایییەکانی لەلایەن [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیلەوە]] کۆنتڕۆڵکراوە. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٠٥ ھەزار و ٧٠٠ کەس بووە. سەرجەم کورسییەکانی لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن ئەندامانی بزووتنەوەی حەماسەوە بەدەست ھێنراون. محەممەد قەدوورە بەڕێوەی دەبات. پارێزگاکە لە شارێک و سێ شارۆچکە و ژمارەیەک کەمپی پەنابەران پێکدێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20120207051127/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/populati/pop13.aspx ناوچەکانی پارێزگای غەززە] {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لە کەرتی غەززە]] sl1ikestl4hfpuvuqypy5sax3ulw6c2 0 280848 1687293 1525914 2026-10-15T04:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687293 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای دێر بەلەح''' ({{Langx|ar|محافظة دیر البلح}} ''{{Transliteration|ar|DIN|Muḥāfaẓat Dayr al Balaḥ}}'')، کە بە '''پارێزگای غەززەی ناوەڕاستیش''' ناودەبرێت ({{Langx|ar|محافظة الوسطی}})یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین لە ناوەڕاستی [[کەرتی غەززە]] کە لەلایەن [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستینەوە]] بەڕێوەدەبرێت جگە لە سنوورەکانی لەگەڵ ئیسرائیل و ئاسمانی و خاکی دەریایی. کۆی ڕووبەری لە ٥٦ کم چوارگۆشە پێکھاتووە بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢٢دا ژمارەی دانیشتووانی ٣١٠٬٨٢٠ کەس بووە کە لە نێوان ھەشت ناوچەدا دابەشکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pcbs.gov.ps/statisticsIndicatorsTables.aspx?lang=en&table_id=709|سەردێڕ=PCBS {{!}} Projected Mid -Year Population for Dier Al-Balah Governorate by Locality 2017-2026 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=pcbs.gov.ps}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Deir al-Balah Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لە کەرتی غەززە]] d4y2l2bubmalsjhox01b8zfry7hnuwy 0 280849 1687288 1452770 2026-10-15T04:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687288 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای خان یونس''' ({{Langx|ar|محافظة خان یونس}} ''{{Transliteration|ar|DIN|Muḥāfaẓat Ḫān Yūnis}}'')یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین کە دەکەوێتە باشووری [[کەرتی غەززە]]. پایتەختی پارێزگاکە قەزای [[خان یوونس|خان یونسە]]. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢٢دا ٤٢٦ ھەزار و ٥٦ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pcbs.gov.ps/statisticsIndicatorsTables.aspx?lang=en&table_id=710|سەردێڕ=PCBS {{!}} Projected Mid -Year Population for Khan Yunis Governorate by Locality 2017-2026 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ڕووبەری زەوییەکەی ٦٩٫٦١٪ شارنشینە، ١٢٫٨٪ گوندنشینە، و ١٧٫٥٧٪ کەمپی پەنابەرانی خان یونس پێکدێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/populati/pop15.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120207051155/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/populati/pop15.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Khan Yunis}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لە کەرتی غەززە]] [[پۆل:پارێزگای خان یوونس]] 6yx718tckq8ryirhpamot6g6coll8w5 0 280851 1687348 1526000 2026-10-15T07:33:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە) 1687348 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای قودس''' ({{Langx|ar|محافظة القدس|Muḥāfaẓat al-Quds}} ; {{Langx|he|נפת אל-קודס}})، یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]] و دەکەوێتە بەشی ناوەڕاستی [[کەناری ڕۆژاوا]]. پارێزگاری ئێستا کە لەلایەن دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستینەوە دەستنیشانکراوە، عەدنان غەیسە لە ساڵی ٢٠١٨ەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/israel-said-to-arrest-pa-jerusalem-governor-lawyer/|سەردێڕ=Israel said to arrest PA Jerusalem governor, lawyer |وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> کە شوێنی عەدنان حوسێنی گرتەوە کە لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە دەستنیشانکرابوو. پارێزگاکە دوو ناوچەی لاوەکی ھەیە: ''قودس J1'' کە ناوچەکانی ناو خاکی کۆنترۆڵکراوی شارەوانی قودسی ئیسرائیل (قودسی ڕۆژھەڵات) لەخۆدەگرێت، و ''قودس J2'' کە بەشەکانی دیکەی پارێزگای قودس لەخۆدەگرێت. پایتەختی قەزای پارێزگاکە قودسی ڕۆژھەڵاتە. کۆی ڕووبەری زەوی پارێزگاکە ٣٤٤ کم ². بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ساڵی ٢٠٠٥دا ٤٢٩ ھەزار و ٥٠٠ دانیشتووی ھەبووە، کە ١٠٫٥٪ی ئەو فەلەستینیانەی لە [[کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززە|ناوچەکانی فەلەستین]] دەژین لە ساڵی ٢٠٢٢دا ژمارەی دانیشتووان بۆ ٤٨٢ ھەزار و ٨٥٤ کەس بەرزبووەتەوە وەک ئاماری فەرمی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20051222172714/http://www.pnic.gov.ps/english/geography/Residential_%20jerusalem.html ''پارێزگای قودس''] لیستی کۆبوونەوەکانی نیشتەجێبوون. ناوەندی زانیاری نیشتمانی فەلەستین، ١٩٩٩. لە web.archive.org {{پۆلی کۆمنز|Jerusalem Governorate}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] d3mvc3scw3p5dgj10n5em1ni5tcy3v0 0 280852 1687277 1525862 2026-10-15T04:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687277 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگاری بێت لەحم''' ({{Langx|ar|محافظة بیت لحم|Muḥāfaẓat Bayt Laḥm}})یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین. ڕووبەرێکی [[کەناری ڕۆژاوا]] دەگرێتەوە لە باشووری [[ئورشەلیم|قودس]]. پایتەختی سەرەکی شار و قەزاکەی [[بەیت لەحم|بێت لەحمە]]. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٢دا بە ١٩٩٤٦٣ کەس مەزەندە<ref name="BethlehemGov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/betlhm.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20131122201725/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/betlhm.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Bethlehem Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] 1o8d2y04erdf91e8625xcxfinp4rfyk 0 280855 1687289 1525907 2026-10-15T04:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687289 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای خەلیل''' ({{Langx|ar|محافظة الخلیل|Muḥāfaẓat al-Ḫalīl}}) ناوچەیەکی ئیداری [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستینە]] لە باشووری [[کەناری ڕۆژاوا]]. ڕووبەری زەوی پارێزگاکە ١٠٦٠ کم دووجایە و ژمارەی دانیشتووانەکەی بەپێی نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٩دا ١٠٠٤٬٥١٠ کەس بووە. ئەمەش وای کردووە پارێزگاری خەلیل گەورەترین پارێزگا بێت لە کۆی ١٦ پارێزگار لە ھەردوو ڕووی دانیشتووان و ڕووبەری زەوی لە [[کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززە|ناوچەکانی فەلەستین]]. شاری خەلیل پایتەختی پارێزگاکەیە. پارێزگار حسێن عەرەج پارێزگاری شارەکەیە. لە ماوەی شەش مانگی یەکەمی [[ڕاپەڕینی یەکەمی فەلەستین|ڕاپەڕینی یەکەمدا]] ٤٢ کەس لە پارێزگای خەلیل لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە کوژران. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_PCBS/Downloads/book1799.pdf ''ساڵنامەی ئاماری پارێزگای خەلیل ژمارە ٣ (٢٠١١)''] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hebron Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] ijok6n8njpt877ih3trypl7jwhjdy6a 0 280857 1687286 1525896 2026-10-15T04:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687286 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای جەنین''' ({{Langx|ar|محافظة جنین|Muḥāfaẓat Ǧanīn}})یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین. کۆتایی باکووری [[کەناری ڕۆژاوا]] دەگرێتەوە، بە ناوچەی دەوروبەری شاری [[جەنین|جەنینەوە]] کە پایتەختی قەزاکە یان ''موحفازەی'' قەزاکەیە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٧ی نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ٣١٤ ھەزار و ٨٦٦ کەس بووە. ئەمەش زیادبوونێکە لە چاو ژمارەی دانیشتووانی ڕاپۆرتکراو کە لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٧دا ٢٥٦٬٦١٩ کەس بووە کە لە ٤٧٬٤٣٧ ماڵدا دەژین.<ref name="PCBSCensus2007"/> ١٠٠٬٧٠١ دانیشتوو (یان ٣٩٪) تەمەنیان لە خوار ٦٣ ساڵەوە بووە (یان ٣١٪) پەنابەری تۆمارکراو بوون.<ref name="PCBSCensus2007"/> بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٩٧ی نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ١٩٥٠٧٤ کەس بووە.<ref name="PCBSCensus1997 Jenin">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=١٩٩٧|ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/_PCBS/census/phc_97/jen_t1.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120304123059/http://www.pcbs.gov.ps/_PCBS/census/phc_97/jen_t1.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> تاکە پارێزگایە لە کەناری ڕۆژاوا کە زۆرینەی کۆنترۆڵی زەوی لەژێر [[دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین|دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستیندایە]]. چوار شوێنی نیشتەجێبوونی ئیسرائیل وەک بەشێک لە پلانی یەکلایەنەی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٥ چۆڵکران. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20061223052603/http://www.pnic.gov.ps/english/geography/Residential_%20gatherings.html دابەشبوونی ئیداری لە خاکەکانی فەلەستین] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Jenin Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] [[پۆل:پارێزگای جەنین]] 423ir48qe8d1jhtkrafv193jecbal7j 0 280858 1687258 1525826 2026-10-15T01:38:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687258 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ئەریحا''' ({{Langx|ar|محافظة أریحا|Muḥāfaẓat Arīḥā}})یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین. پایتەختەکەی شآری ئەریحایە. پارێزگاکە دەکەوێتە سەر ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی [[کەناری ڕۆژاوا]] و بەدرێژایی باکووری [[دەریای مردوو]] و باشووری دۆڵی ڕووباری ئوردن کە ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئوردن]]. لە ڕۆژاوا تا شاخەکانی ڕۆژھەڵاتی [[ڕامەڵڵا]] و لێوارەکانی ڕۆژھەڵاتی [[ئورشەلیم|قودس]] دەگرێتەوە کە باکووری بیابانی ئوردن لەخۆدەگرێت. ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای ئەریحا بە ٥٠ ھەزار و دوو کەس مەزەندە دەکرێت کە ١٣ ھەزار و ٣٣٤ پەنابەری فەلەستینی لە کەمپەکانی پارێزگاکەدان. عەین سوڵتان (بە " بەھاری [[ئەلیەسەع]] " ناسراوە) [[خەمرک|خمەرکێکە]] لە ئەریحا، یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە سەرەکییەکانی ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/332/|سەردێڕ=https://whc.unesco.org/en/332/}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Jericho Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] pqe9pfvaidiwzzfm1s28zvr3opu24pl 0 280859 1687365 1543679 2026-10-15T07:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687365 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای نابلوس''' ({{Langx|ar|محافظة نابلس}} ''{{Transliteration|ar|DIN|Muḥāfaẓat Nāblus}}'') ناوچەیەکی ئیداری [[فەلەستین|فەلەستینە]] و دەکەوێتە بەرزایییەکانی ناوەڕاستی [[کەناری ڕۆژاوا]]، ٥٣ کیلۆمەتر لە باکووری [[ئورشەلیم|قودسەوە]] دوورە. ناوچەی دەوروبەری شاری [[نابلوس]] دەگرێتەوە کە وەک ''ناوەندی پارێزگاکە کاردەکات''. قایمقامی قەزاکە ناوی مەحموود عەلولە. == مێژوو == لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سەردەمی عوسمانیدا]] ئەو ناوچەیەی دواتر پارێزگاری نابلوسی پێکھێنا سەر بە جەبەل نابلوس بوو. وەک ناوچەکانی دیکەی ناوچەی دەوروبەری نابلۆس، بەدوای ناوەندی پارێزگاکەدا دەگەڕا، کە تۆڕێکی نزیک لە پەیوەندییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی نێوان کەسایەتییە ناودارە شارییەکانی نابلۆس و دەوروبەری شارەکە سەرکردایەتی دەکرد. بە یارمەتی ھاوبەشە بازرگانییە گوندنشینەکان، ئەم کەسایەتییە ناودارانەی شارەکان قۆرخکاری بازرگانییان دامەزراند کە ئابووری خۆسەپێنی جەبەل نابلوسیان گۆڕی بۆ بازاڕێکی ھەناردەکردن، بڕێکی زۆر بەرھەمی کاش و [[شتومەکی تەواوکراو|کاڵای تەواویان]] دەنارد بۆ [[بازاڕ (ئابووری)|بازاڕەکانی]] دەریایی. زیادبوونی خواست لەسەر ئەم [[بەروبوو|کاڵایانە]] لە ناوەندە شارییەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و لە ئەورووپا بووە ھۆی گەشەسەندنی دیمۆگرافی و فراوانبوونی نیشتەجێبوون لە ناوچە نزمەکانی دەوروبەری جەبەل نابلوس.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |بەستەری نووسەر=Roy Marom |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=The Palestinian Rural Notables' Class in Ascendency: The Hannun Family of Tulkarm (Palestine) |journal=Journal of Holy Land and Palestine Studies |زمان=en |بەرگ=٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–١٠٨|doi=10.3366/hlps.2024.0327 |issn=2054-1988 |doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Doumani|یەکەم=Beshara|ناونیشان=https://www.ucpress.edu/book/9780520203709/rediscovering-palestine|سەردێڕ=Rediscovering Palestine: Merchants and Peasants in Jabal Nablus, 1700–1900|ڕێکەوت=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=University of California Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٠٣٧٠-٩|زمان=en}}</ref> لە ماوەی شەش مانگی یەکەمی [[ڕاپەڕینی یەکەمی فەلەستین|ڕاپەڕینی یەکەمدا]] ٨٥ کەس لە پارێزگای نابلوس لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە کوژران. ئەمەش بەرزترین کۆی گشتی بوو لە ھەموو پارێزگاکانی [[کەناری ڕۆژاوا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20061223052603/http://www.pnic.gov.ps/english/geography/Residential_%20gatherings.html دابەشبوونی ئیداری لە خاکەکانی فەلەستین] * [http://www.nablus.gov.ps/ ماڵپەڕی پارێزگای نابلوس] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119123649/http://www.nablus.gov.ps/ |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ }} * [http://www.nablus.plo.ps/ar/index.php?p=home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420102332/http://www.nablus.plo.ps/ar/index.php?p=home |date=٢٠ی نیسانی ٢٠٢١ }} {{پۆلی کۆمنز|Nablus Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] 803352rlyvfiflxdl06qyu68i80vegt 0 281332 1687350 1445348 2026-10-15T07:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687350 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای قەلقیلیە''' ({{Langx|ar|محافظة قلقیلیة|Muḥāfaẓat Qalqīlya}}) ناوچەیەکی ئیداری [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستینە]] لە [[کەناری ڕۆژاوا|باکووری ڕۆژاوای کەناری]] ڕۆژاوا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشان=http://info.wafa.ps/aprint.aspx?id=4095 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180706190419/http://info.wafa.ps/aprint.aspx?id=4095 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> پایتەختەکەی شاری قەلقیلییە کە ھاوسنوورە لەگەڵ ھێڵی سەوز.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Aburas |یەکەم=Hala |دوایین٢=Shahrour |یەکەم٢=Isam |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Impact of the Mobility Restrictions in the Palestinian Territory on the Population and the Environment |journal=Sustainability |زمان=en |بەرگ=١٣|issue=23 |پەڕەکان=١٣٤٥٧|doi=10.3390/su132313457 |issn=2071-1050 |doi-access=free}}</ref> == مێژوو == لە سەردەمی عوسمانیدا، ئەو ناوچەیەی کە دواتر پارێزگای قەلقیلیەی پێکھێنا سەر بە جەبەل [[نابلووس]] بوو. وەک ناوچەکانی دیکەی ناوچەکانی دەرەوەی دەوروبەری نابلوس، بەدوای ناوەندی پارێزگاکەدا دەڕۆیشت، کە تۆڕێکی نزیک لە پەیوەندییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی نێوان کەسایەتییە ناودارە شارییەکانی نابلوس و دەوروبەری شارەکە سەرکردایەتی دەکرد. بە یارمەتی ھاوبەشە بازرگانییە گوندنشینەکان، ئەم کەسایەتییە ناودارانەی شارەکان قۆرخکاری بازرگانییان دامەزراند کە ئابووری خۆسەپێنی جەبەل نابلوسیان گۆڕی بۆ بازاڕێکی ھەناردەکردن، بڕێکی زۆر بەرھەمی کاش و [[شتومەکی تەواوکراو|کاڵای تەواویان]] دەنارد بۆ [[بازاڕ (ئابووری)|بازاڕەکانی]] دەریایی. زیادبوونی خواست لەسەر ئەم [[بەروبوو|کاڵایانە]] لە ناوەندە شارییەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و لە ئەورووپا بووە ھۆی گەشەسەندنی دیمۆگرافی و فراوانبوونی نیشتەجێبوون لە ناوچە نزمەکانی دەوروبەری جەبەل [[نابلوس]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |بەستەری نووسەر=Roy Marom |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=The Palestinian Rural Notables’ Class in Ascendency: The Hannun Family of Tulkarm (Palestine) |ناونیشان=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/hlps.2024.0327 |journal=Journal of Holy Land and Palestine Studies |زمان=en |بەرگ=٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–١٠٨|doi=10.3366/hlps.2024.0327 |issn=2054-1988 |doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Doumani|یەکەم=Beshara|ناونیشان=https://www.ucpress.edu/book/9780520203709/rediscovering-palestine|سەردێڕ=Rediscovering Palestine: Merchants and Peasants in Jabal Nablus, 1700–1900|ڕێکەوت=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٠٣٧٠-٩|زمان=en|بەستەری نووسەر=Beshara Doumani}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Qalqilya Governorate}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژھەڵاتی ناوین|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] 8ughnqmlx0hbzlgzhvokqim3t1a57mk 0 281333 1687375 1451359 2026-10-15T07:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687375 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای ڕامەڵڵا و بیرە''' ({{Langx|ar|محافظة ڕام اللە والبیرة}} ''{{Transliteration|ar|DIN|Muḥāfaẓat Rām Allāh wa l Bīra}}'')یەکێکە لە ١٦ پارێزگای فەلەستین. بەشێکی زۆری ناوەندی [[کەناری ڕۆژاوا]] دەگرێتەوە، لەسەر سنووری باکووری [[پارێزگای قودس]]. پایتەختی پارێزگاکە شاری بیرەیە. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین (PCBS)، ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە لە ساڵی ٢٠٠٧دا ٢٧٩٬٧٣٠ کەس<ref name="pcbs">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/census2007/ind_loca_09.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101114002607/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/census2007/ind_loca_09.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|زمان=ar-ps,en}}</ref> پارێزگارەکەی دکتۆر لەیلا غانمە کە یەکەم پارێزگاری ژنە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.elanthemag.com/index.php/site/blog_detail/ramallah_appoints_first_female_governor_just_dont_mess_with_her-nid85864597/|سەردێڕ=Ramallah Appoints First Female Governor - Just Don’t Mess with Her - elan: The Guide to Global Muslim Culture |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101216055145/http://www.elanthemag.com/index.php/site/blog_detail/ramallah_appoints_first_female_governor_just_dont_mess_with_her-nid85864597/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ramallah and al-Bireh Governorate}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 0u6hv4ygb9sqbii7ncx4krryvhx857v 0 281334 1687306 1618653 2026-10-15T04:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687306 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای سەلفیت''' ({{Langx|ar|محافظة سلفیت}})یەکێکە لە ١٦ پارێزگای [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]]. دەکەوێتە [[کەناری ڕۆژاوا|باکووری ڕۆژاوای]] کەناری ڕۆژاوا، لەژێر داگیرکاری ئیسرائیلدایە، هاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای ڕامەڵڵا و بیرە|ڕامەڵڵا و بیرە]] لە باشوور، [[نابلووس]] لە ڕۆژهەڵات و [[پارێزگای قەلقیلییە|قەلقیلییە]] لە باکوور هەروەها، [[ئیسرائیل]] لە ڕۆژاوا. پایتەختی قەزاکە و گەورەترین شارەکەی [[سەلفیت]]ە. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین (PCBS)، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٧دا ٧٥ هەزار و ٤٤٤ کەس<ref name="census">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٨|ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/Downloads/book2364.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180422062256/http://www.pcbs.gov.ps/Downloads/book2364.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.pcbs.gov.ps |زمان=ar}}</ref> لە سەرژمێری PCBS لە ساڵی ١٩٩٧ کە ٤٦٬٦٧١ دانیشتووی تۆمار کردووە، پەنابەران ٧٫٧٪ی کۆی دانیشتووانیان پێکهێناوە. ٣٧ هەزار و ٦١٣ دانیشتووی پیاو و ٣٦ هەزار و ١٤٣ ژن بوون.<ref name="census"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Salfit Governorate}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژھەڵاتی ناوین|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] puv1l057421t30ctbtsx65kuu6n6vaq 0 281335 1687280 1452863 2026-10-15T04:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687280 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای توباس''' ({{Langx|ar|محافظة طوباس|Muḥāfaẓat Ṭūbās}}) ناوچەیەکی ئیداری [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستینە]] لە [[کەناری ڕۆژاوا|باکووری ڕۆژھەڵاتی کەناری ڕۆژاوا]]. پایتەختی پارێزگاکە شاری [[توباس]]ە. لە ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتووانی ٥٠ ھەزار و ٢٦٧ کەس بووە، ٢٠١٧دا بۆ ٦٠ ھەزار و ٩٢٧ کەس بووە. == مێژوو == لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سەردەمی عوسمانیدا]] ئەو ناوچەیەی کە دواتر پارێزگاری توباسی پێکھێنا سەر بە جەبەل نابلووس بوو. وەک ناوچەکانی دیکەی ناوچەی دەوروبەری [[نابلووس]]، بەدوای ناوەندی پارێزگاکەدا دەگەڕا، کە تۆڕێکی نزیک لە پەیوەندییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی نێوان کەسایەتییە ناودارە شارییەکانی نابلۆس و دەوروبەری شارەکە سەرکردایەتی دەکرد. بە یارمەتی ھاوبەشە بازرگانییە گوندنشینەکان، ئەم کەسایەتییە ناودارانەی شارەکان قۆرخکاری بازرگانییان دامەزراند کە ئابووری خۆسەپێنی جەبەل [[نابلوس]]یان گۆڕی بۆ بازاڕێکی ھەناردەکردن، بڕێکی زۆر بەرھەمی کاش و [[شتومەکی تەواوکراو|کاڵای تەواویان]] دەنارد بۆ [[بازاڕ (ئابووری)|بازاڕەکانی]] دەریایی. زیادبوونی خواست لەسەر ئەم [[بەروبوو|کاڵایانە]] لە ناوەندە شارییەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و لە ئەورووپا بووە ھۆی گەشەسەندنی دیمۆگرافی و فراوانبوونی نیشتەجێبوون لە ناوچە نزمەکانی دەوروبەری جەبەل [[نابلوس]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |بەستەری نووسەر=Roy Marom |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=The Palestinian Rural Notables’ Class in Ascendency: The Hannun Family of Tulkarm (Palestine) |ناونیشان=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/hlps.2024.0327 |journal=Journal of Holy Land and Palestine Studies |زمان=en |بەرگ=٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–١٠٨|doi=10.3366/hlps.2024.0327 |issn=2054-1988 |doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Doumani|یەکەم=Beshara|ناونیشان=https://www.ucpress.edu/book/9780520203709/rediscovering-palestine|سەردێڕ=Rediscovering Palestine: Merchants and Peasants in Jabal Nablus, 1700–1900|ڕێکەوت=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٠٣٧٠-٩|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tubas Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] h8nscp79efvoejp1bbwe5963kmy2nw9 0 281336 1687281 1452680 2026-10-15T04:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687281 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پارێزگای توولکەرم''' ({{Langx|ar|محافظة طولکرم|Muḥāfaẓat Ṭūlkarm}}) ناوچەیەکی ئیدارییە و یەکێکە لە ١٦ پارێزگاری فەلەستین کە دەکەوێتە [[کەناری ڕۆژاوا|باکووری]] ڕۆژاوای کەناری ڕۆژاوا. ڕووبەری زەوی پارێزگاکە ٢٦٨ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ١٧٢ ھەزار و ٨٠٠ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/populati/pop03.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190331053908/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/populati/pop03.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> پایتەختی ''موحەفازە'' یان قەزاکە شاری [[توولکەرم|توولکەرمە]]. == مێژوو == لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سەردەمی عوسمانیدا]] ئەو ناوچەیەی کە دواتر پارێزگاری توولکەرمی پێکھێنا سەر بە جەبەل نابلوس بوو. وەک ناوچەکانی دیکەی ناوچەی دەوروبەری نابلوس، بەدوای ناوەندی پارێزگاکەدا دەگەڕا، کە تۆڕێکی نزیک لە پەیوەندییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی نێوان کەسایەتییە ناودارە شارییەکانی نابلوس و دەوروبەری شارەکە سەرکردایەتی دەکرد. بە یارمەتی ھاوبەشە بازرگانییە گوندنشینەکان، ئەم کەسایەتییە ناودارانەی شارەکان قۆرخکاری بازرگانییان دامەزراند کە ئابووری خۆسەپێنی جەبەل نابلوسیان گۆڕی بۆ بازاڕێکی ھەناردەکردن، بڕێکی زۆر بەرھەمی کاش و [[شتومەکی تەواوکراو|کاڵای تەواویان]] دەنارد بۆ [[بازاڕ (ئابووری)|بازاڕەکانی]] دەریایی. زیادبوونی خواست لەسەر ئەم [[بەروبوو|کاڵایانە]] لە ناوەندە شارییەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و لە ئەورووپا بووە ھۆی گەشەسەندنی دیمۆگرافی و فراوانبوونی نیشتەجێبوون لە ناوچە نزمەکانی دەوروبەری جەبەل نابلوس.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |بەستەری نووسەر=Roy Marom |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=The Palestinian Rural Notables’ Class in Ascendency: The Hannun Family of Tulkarm (Palestine) |ناونیشان=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/hlps.2024.0327 |journal=Journal of Holy Land and Palestine Studies |زمان=en |بەرگ=٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–١٠٨|doi=10.3366/hlps.2024.0327 |issn=2054-1988 |doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Doumani|یەکەم=Beshara|ناونیشان=https://www.ucpress.edu/book/9780520203709/rediscovering-palestine|سەردێڕ=Rediscovering Palestine: Merchants and Peasants in Jabal Nablus, 1700–1900|ڕێکەوت=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٠٣٧٠-٩|زمان=en}}</ref> لە ساڵانی ١٨٦٠دا، وەک بەشێک لە تەنزیمەتی عوسمانی، ناوچەی وادی شاعیر (نەھال شێخم) خرایە ناو بەنی شەعب ناحیە. پاشان لە ساڵانی حەفتاکان و ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، بەنی شەعب بەرزکرایەوە بۆ ئاستی قەزایەکی لاوەکی بە قایمقایم و ئەنجومەنی شارەوانی کە لە توولکەرمەوە بەڕێوەدەبرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marom |یەکەم=Roy |بەستەری نووسەر=Roy Marom |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=The Palestinian Rural Notables’ Class in Ascendency: The Hannun Family of Tulkarm (Palestine) |ناونیشان=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/hlps.2024.0327 |journal=Journal of Holy Land and Palestine Studies |زمان=en |بەرگ=٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٧٧–١٠٨|doi=10.3366/hlps.2024.0327 |issn=2054-1988 |doi-access=free}}</ref> == ھەروەھا سەیری بکە == * [[دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین|دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستین]] * [[کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززە|خاکەکانی فەلەستین]] * [[دەوڵەتی فەلەستین]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tulkarm Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی دەسەڵاتی نیشتیمانی فەلەستین لەکەناری ڕۆژاوا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] rgz5zawfz1r8hsobndeelu2yqylwclp 0 281386 1686981 1525498 2026-10-14T13:35:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1686981 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = پابست | ناوی_خۆماڵی = G. W. Pabst | زمانی_ناوی_خۆماڵی = ئەڵمانی | وێنە = G.W. Pabst crop from Pabst Prejean 1931.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٥ی ئاب ١٨٨٥ | شوێنی لەدایکبوون = ڕاودنیز، [[نەمسا]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = ٢٩ی ئایار ١٩٦٧ | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = دەرھێنەر، فیلمنامەنوون، بەرھەمھێنەر، ئێدیتۆر | ساڵانی چالاکی = ١٩٠١–١٩٥٧ | خاوەنکار = بۆکسی پاندۆرا | ڕێکخراو = | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''گیۆرگ ڤیلھیم پابست''' (١٨٨٥–١٩٦٧) دەرھێنەر، فیلمنامەنووسی [[نەمسا|نەمسایی]] و [[ئەڵمانیا|ئەڵمانییە]]. پابست بە یەکێک لە کاریگەرترین و بەناوبانگترین دەرھێنەرانی سینەمای ئەڵمانی و نەمسایی پێناسە دەکرێت. لە ژیانی ھونەریدا، پابست کاری دەرھێنانی زیاتر لە چل فیلمی کردووە کە ھەندێکیان وەکوو «بۆکسی پاندۆرا»، «بەرەی ڕۆژاوا ١٩١٨» و «ئۆپێرای سێ پێنی» بە شاکاری سینەمای ئەڵمانی پێناسە دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی شەشەم: پابست]]|یەکەم=کارزان|دوایین=کاردۆزی|ساڵ=٢٠٢٤}}</ref> == بیبلیۆگرافی پابست == * [[کارزان کاردۆزی]]. سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|بەرگی شەشەم: پابست]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/٩٩٨ لاپەڕە) * Atwell, Lee. G.W. Pabst. Boston, Twayne Publishers, 1977 * Jacobsen, Wolfgang (ed.) G.W. Pabst. Berlin, Argen, 1997 == ئەمانەش ببینە == * [[سینەمای جیھان]] * [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|nm0655065}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ھونەرەکان|نووسین|ئەڵمانیا|}} {{پۆلی کۆمنز|Georg Wilhelm Pabst}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەرھێنەرانی ئاڵمانی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی]] [[پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەڵمانییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئینگلیزی]] t7d2ce7gjh9jmk7u7u64sxztwhvndpf 0 281669 1687443 1580362 2026-10-15T10:36:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە) 1687443 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:LTZ1328-19-20241030-160332.jpg|وێنۆک|[[پاسی دوو نھۆمی]]ی نیو ڕۆتماستەر لە [[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]]] [[پەڕگە:Toronto Flyer E700A trolleybus in 1987.jpg|وێنۆک|[[پاسی سەر وایەر]]ی نیو فڵایەر، لە [[تۆرۆنتۆ]]، [[کەنەدا]]]] '''پاس''' ({{بە ئینگلیزی|Bus}})<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Omnibus |volume=20 |page=104}}</ref> ئامێرێکی گواستنەوەیە کە ژمارەیەکی بەرچاو زیاتر لە گەشتیار ھەڵدەگرێت بە بەراورد لەگەڵ [[پێڕاگوێزی مۆتۆردار|پێڕاگوێز]] یان [[ڤان]]ێکی ئاسایی، بەڵام کەمتر لە تێکڕای [[گواستنەوەی ئاسنین|گواستنەوەی شەمەندەفەر]]. زۆرترین بەکارھێنانی لە [[گواستنەوەی گشتی|گواستنەوەی گشتیدایە]]، بەڵام ھەروەھا بۆ مەبەستی گەشت و [[بەڵگەنامەی دەسەڵات|خاوەندارێتی تایبەتیش]] بەکاردێت. ھەرچەندە پاسی ئاسایی لە نێوان ٣٠ بۆ ١٠٠ گەشتیار ھەڵدەگرێت، ھەندێک پاس توانای ھەڵگرتنی تا ٣٠٠ [[سەرنشین|گەشتیاریان]] ھەیە.<ref name="Jongo News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.jongo.com/articles/07/0315/9180/OTE4MAmXAYhbF0.html |سەردێڕ=China's longest bus unveiled in Shanghai |بڵاوکەرەوە=Jongo.com |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930181821/http://news.jongo.com/articles/07/0315/9180/OTE4MAmXAYhbF0.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> باوترین جۆری پاس، [[پاسی یەک نھۆمی]] [[پاسی ڕەق|ڕەقە]]، لەگەڵ [[پاسی دوو نھۆمی]] و [[پاسی جومگەدار|پاسی درێژکراوە]] کە باری زیاتر ھەڵدەگرن، و [[پاسی ناوەندی|پاسی ناوەند]] و پاسی بچووک کە باری کەمتر ھەڵدەگرن. [[پاسی گەشتیاری]] بۆ خزمەتگوزاری ماوە دوورەکان بەکاردێت. زۆر جۆری پاس، وەک پاسی ناو شار و پاسی نێوان شارەکان، کرێیان ھەیە. جۆرەکانی تر، وەک [[پاسی قوتابخانە]]ی سەرەتایی یان ناوەندی یان [[پاسی نێوخۆیی]] پاسی گواستنەوە لە ناو زانکۆکان، بێبەرامبەرن. لە زۆربەی وڵاتان، [[شۆفێری پاس]] پێویستی بە [[مۆڵەتی شۆفێریی بازرگانی|مۆڵەتی تایبەتی ئۆتۆمۆبیلی گەورە]] ھەیە سەرەڕای [[مۆڵەتی شۆفێری|مۆڵەتی شۆفێری ئاسایی]]. پاس دەکرێت بۆ [[خزمەتگوزارییەکانی پاسی گواستنەوەی گشتی|گواستنەوەی خشتەدارکراوی پاس]]، [[خزمەتگوزاریی پاسی نێوان شار|گواستنەوەی خشتەدارکراوی گەشتیاری]]، [[گواستنەوەی قوتابی|گواستنەوەی قوتابخانە]]، کرێی تایبەت، یان [[خزمەتگوزاریی پاسی گەشتیاری|گەشتیاری]] بەکاربھێنرێت؛ پاسی پڕوپاگەندە دەکرێت بۆ [[ھەڵمەتی سیاسی|ھەڵمەتە سیاسییەکان]] بەکاربھێنرێت و ھەندێکی تریش بۆ کۆمەڵێک مەبەستی جۆراوجۆر بەڕێوەدەبرێن بە شێوەیەکی تایبەت، لەوانە ئامێری گەشتی گرووپە مۆسیقییەکانی ڕۆک و پۆپ. [[پاسی ئەسپ|پاسی ئەسپکێش]] لە ١٨٢٠ەکان بەکارھاتووە، دواتر [[پاسی ھەڵمی]] لە ١٨٣٠ەکان، و [[پاسی سەر وایەر]] لە ١٨٨٢. یەکەم [[بزوێنەری سووتانی ناوەکی|پاسی بزوێنەری سووتانی ناوخۆیی]]، یان [[پاسی مۆتۆردار]]، لە ١٨٩٥ بەکارھاتووە. لە دواییدا، گرنگیدان بە [[پاسی ھایبرید-ئیلیکتریک|پاسی کارەبایی ھاوتا]]، [[پاسی خانەی سووتەمەنی]]، و [[پاسی کارەبایی]] زیادی کردووە، ھەروەھا پاسی کارپێکراو بە [[گازی سروشتیی پەستێنراو]] یان [[بایۆدیزڵ]]. لە ٢٠١٠ەکانەوە، [[دروستکردنی پاس|پیشەسازی دروستکردنی پاس]] بە شێوەیەکی زیاتر [[جیھانگیری|جیھانی]] بووە، لەگەڵ دەرکەوتنی ھەمان دیزاین لە سەرتاسەری جیھاندا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Combeau |یەکەم=Yvan |سەردێڕ=Histoire de Paris |ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Presses Universitaires de France |شوێن=Paris |ژپنک=٩٧٨-٢-١٣-٠٦٠٨٥٢-٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/histoiredeparis0000comb}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fierro |یەکەم=Alfred |سەردێڕ=Histoire et dictionnaire de Paris |ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Robert Laffont |ژپنک=٢-٢٢١-٠٧٨٦٢-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Héron de Villefosse |یەکەم=René |سەردێڕ=Histoire de Paris |ساڵ=١٩٥٩|بڵاوکەرەوە=Bernard Grasset}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Buses}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|ئۆتۆمۆبیل|کۆمەڵگا}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:پاسەکان]] [[پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان]] nduqm0bc12boc0djqqwx7n6zxgsnt50 0 282621 1686970 1525471 2026-10-14T13:33:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686970 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''٩ سەفەر''' یان '''٩ سەفەری خەیر''' یان '''٩ سەفەری موزەفەر''' یان '''ڕۆژی ٩\٢ (نۆیەمین ڕۆژی مانگی دووەم)''' سی و نۆیەمین ڕۆژی ساڵە بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی]]. تا کۆتایی ساڵ ٣١٥ یان ٣١٦ ڕۆژ ماوە. == ڕووداوەکان == == لەدایکبووان == * ١٢٦٣ی کۆچی - عەبدولمەجید خانی، زانای موسڵمان و سۆفی و شاعیری [[سووریا|سوری]]. * ١٣٤٤ی کۆچی - ئەحمەد سەعید پەخشی میسری. * ١٣٦٨ی کۆچی - ئەبوو عەباس، سەرکردەیەکی سیاسی [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]. * ١٣٧٨ی کۆچی - ئاسار حەکیم، ئەکتەری میسری. == مردووان == * ٣٧ی کۆچی - عەمار بن یاسر یەکێک بوو لە [[ھاوەڵان]] و یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە [[ئیسلام|موسڵمان]] بوو. * ٥٩٥ی کۆچی - [[ئیبن ڕوشد]] [[فەیلەسووف]] [[پزیشک|و پزیشکی]] [[ئەندەلوس]]ی. * ١٣٢٨ی کۆچی - بوترۆس پاشا نایروز غالی سەرۆک وەزیرانی میسر. * ١٣٦٥ی کۆچی - سەفییە زەغلوول ھاوسەری سەرکردە سەعد زاغلول. * ١٣٦٩ی کۆچی - بیشارە واکیم، ئەکتەری میسری. * ١٤١٣ی کۆچی - [[ئەبوولقاسم خۆیی]]، مەرجەعی ئایینی [[شیعەی دوازدە ئیمام]]. * ١٤٣٥ی کۆچی - عەبدولقادر مەلا ئەمینداری گشتی جەماعەتی ئیسلامی لە [[بەنگلادێش]]. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://islamstory.com/حدث-فی-شھر-صفر/ ماڵپەڕی ئیسلام ستۆری: لە مانگی سەفەردا ڕوویداوە.] {{مانگەکانی کۆچی}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|ڕۆژژمێری کۆچی|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:سەفەر]] [[پۆل:ڕۆژەکانی ڕۆژژمێری کۆچی]] apwyscupz2u86ymc516gdny7bbku9y3 0 282754 1686975 1525478 2026-10-14T13:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686975 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''٩ی ڕەبیعولئەووەل''' یان '''٩ی ڕەبیعولئەنوار''' یان '''٩\٣ (نۆیەمین ڕۆژی مانگی سێیەم)''' شەست و ھەشتەمین ڕۆژی ساڵە (یان شەست و نۆیەم ئەگەر مانگی سەفەر سی ڕۆژی بێت) بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی]]. تا کۆتایی ساڵ ٢٨٦ یان ٢٨٧ ڕۆژ ماوە. == ڕووداوەکان == == لەدایکبووان == * ١٣٢٩ی کۆچی - ئەحمەد حسێن یەکێک لە سەرکردەکانی بزووتنەوەی نەتەوەیی لە میسر و دامەزرێنەری بزووتنەوەی میسری گەنج. * ساڵی ١٣٥٠ی کۆچی - عەبدولعەزیز نەماش، ئەکتەری کوێتی کە بە ڕۆڵی ژن بەناوبانگە. * ١٣٥١ی کۆچی - فەیدە کامێل، گۆرانیبێژ و ئەکتەر و سیاسەتمەداری میسری. * ساڵی ١٣٦٢ی کۆچی - ** [[شێخی ئاسن]]، زۆرانبازێکی [[گەلانی ئێرانی|ئێرانی]] کە نازناوی شێخی ئاسنی لێنراوە. ** فەیروز، ئەکتەری میسری. * ١٣٨٠ی کۆچی - [[حەسەن نەسروڵڵا]]، سکرتێری گشتی [[حیزبوڵڵای لوبنان|حزبوڵای لوبنان]]. * ١٣٨٧ی کۆچی - ئوسامە ئەحمەد نەجار، سیاسەتمەداری [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]. * ١٣٩٤ کۆچی - جومانە موراد، ئەکتەری سووری. == مردووان == * ٦٥ی کۆچی - عومەر بن سەعد فەرماندەی سوپای [[دەوڵەتی ئەمەوی]] لە [[شەڕی کەربەلا]]. * ١٢٥ی کۆچی - [[ھیشام کوڕی عەبدولمەلیک]]، دەیەمین خەلیفەی [[دەوڵەتی ئەمەوی]]. * ١٣٠٤ی کۆچی - حەیدەر حیلی، شاعیری [[عێراق]]ی. * ١٣٣٤ی کۆچی - ئەسکەندەر ئەعزاز، نووسەر و ڕۆژنامەنووس و شاعیری عوسمانی-لوبنانی. * ١٣٥٩ی کۆچی - عەبدولحەمید بن بادیس زانای موسڵمانی جەزائیری و سەرکردەی بزووتنەوەی چاکسازی لە [[جەزائیر]]. * ١٣٩٤ی کۆچی - قاسم محەممەد رەجەب، نووسەر و نووسەری [[خەڵکی عێراق|عێراقی]]. * ١٤٠٤ی کۆچی - بەھیجە حافز، ئەکتەر و دەرھێنەر و نووسەری میسری. * ١٤٢٢ی کۆچی - فەیسەڵ حوسێنی ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری [[دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین|دەسەڵاتی فەلەستین]] و بەرپرسیار لە مەلەفی [[ئورشەلیم|قودس]]. * ١٤٢٣ی کۆچی - موبارەک حەمەد ئەلسەباح، وەزیری کوەیت. * ١٤٢٧ی کۆچی - قەمەر ئەلمەسزادە، سەماکاری [[ئازەربایجانییەکان|ئازەربایجانی]]. * ساڵی ١٤٣٢ی کۆچی - ساڵح ڕاجحی، بازرگانێکی سعودیە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://islamstory.com/ar/حدث-فی-شھر-ربیع-الأول ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی ڕەبیع الاول ڕوویدا.] {{مانگەکانی کۆچی}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|ڕۆژژمێری کۆچی|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕەبیعەلئەوەل]] [[پۆل:ڕۆژەکانی ڕۆژژمێری کۆچی]] qf9kuxmi0et2wri7bm0jkm1kkah4fok 0 282785 1687453 1526224 2026-10-15T10:38:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1687453 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسی قوتابخانە''' ئاماژەیە بە ھەر جۆرە پاسێک کە لەلایەن قوتابخانە یان ناوچەی قوتابخانەوە خاوەندارێتی دەکرێت، بەکرێ دەگیرێت، گرێبەستی بۆ دەکرێت، یان بەکاردەھێنرێت. بەڕێکوپێکی بەکاردەھێنرێت بۆ گواستنەوەی خوێندکاران بۆ و لە قوتابخانە یان چالاکییە پەیوەندیدارەکانی قوتابخانە، بەڵام پاسی گەشتیاری یان پاسی گواستنەوەی گشتی لەخۆ ناگرێت. جۆرە جیاوازەکانی پاسی قوتابخانە لە سەرتاسەری جیھاندا بەکاردەھێنرێن؛ نموونە ھەرە بەرچاوەکان پاسە زەردەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکان کە لە شوێنەکانی تری جیھانیشدا دەبینرێن. لە باکووری ئەمریکا، پاسەکانی قوتابخانە ئامێری تایبەت مەبەستن کە بەھۆی تایبەتمەندییەکانی دیزاینەوە لە جۆرەکانی تری پاس جیادەکرێنەوە، ئەو تایبەتمەندیانەش بەپێی ڕێساکانی فیدراڵی و ویلایەت/ھەرێم ئەرکدار کراون. سەرەڕای ڕەنگی بۆیەی تایبەتیان (زەردی بریقەداری پاسی قوتابخانەی نیشتیمانی)، پاسەکانی قوتابخانە بە گڵۆپی ئاگادارکردنەوەی دەرەکی (بۆ پێدانی پێشینەیی ھاتوچۆ) و چەندین ئامێری سەلامەتی تیادا دادەنرێت.<ref name="Safety Guidelines">[http://www.nhtsa.gov/nhtsa/whatsup/tea21/tea21programs/402Guide.html#g17 Highway Safety Program Guidelines: Pupil Transportation Safety] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111231141306/http://www.nhtsa.gov/nhtsa/whatsup/tea21/tea21programs/402Guide.html |date=2011-12-31}}. National Highway Traffic Safety Administration website. Retrieved 2010-06-23.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا}} {{پۆلی کۆمنز|School buses}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} 9r5q9znr08pj7vpij6c33mtek8p2qz8 0 282825 1687452 1545430 2026-10-15T10:38:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1687452 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاسی سەر وایەر''' ({{بە ئینگلیزی|Trolleybus}}) پاسێکی کارەبایییە کە لە ڕێگەی دوو تەلی کارەبایی سەرەوە (کە بەگشتی لە دارەکانی کەناری ڕێگاوە ھەڵواسراون) ھێز وەردەگرێت بە بەکارھێنانی دارەکانی تەرەللی فشار-ئامادەکراو. دوو تەل و دوو داری تەرەللی پێویستن بۆ تەواوکردنی بازنەی کارەبایی. ئەمە جیاوازە لە ترام یان شەمەندەفەری شار، کە بەئاسایی ڕێچکەکە وەک ڕێگای گەڕانەوە بەکاردەھێنێت، پێویستی تەنھا بە یەک تەل و یەک دار (یان پانتۆگراف) ھەیە. ھەروەھا جیاوازن لە جۆرەکانی تری پاسی کارەبایی، کە بەگشتی پشت بە پاتری دەبەستن. بەزۆری ھێز دابین دەکرێت وەک ٦٠٠-ڤۆڵت تەزووی ڕاستەوخۆ، بەڵام ھەندێک ئیستیسنا ھەن. لە ئێستادا، نزیکەی ٣٠٠ سیستەمی پاسی سەر وایەر لە کاردان، لە شار و شارۆچکەکانی ٤٣ وڵاتدا.<ref name="janes2012">Webb, Mary (ed.) (2012). ''Jane's Urban Transport Systems 2012–2013'', pp. "[23]" and "[24]" (in foreword). Coulsdon, Surrey (UK): [[Jane's Information Group]]. {{ISBN|978-0-7106-2994-4}}.</ref> بەگشتی، زیاتر لە ٨٠٠ سیستەمی پاسی سەر وایەر ھەبوون، بەڵام نەک زیاتر لە نزیکەی ٤٠٠ بە ھاوکات.<ref name="Murray">Murray, Alan (2000). ''World Trolleybus Encyclopaedia''. Yateley, Hampshire, UK: Trolleybooks. {{ISBN|0-904235-18-1}}.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وزە}} {{پۆلی کۆمنز|Trolleybuses}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە ئاڵمانییەکان]] olfg2z0dfbri38ibzl1pya489zua7kf 0 282827 1687455 1526232 2026-10-15T10:38:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1687455 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسی ھایبرید-ئیلیکتریک'''، جۆرێک پاسە کە سیستەمی بزوێنەری سووتانی ناوخۆیی ئاسایی لەگەڵ سیستەمێکی بزوێنەری کارەبایی تێکەڵ دەکات. ئەم جۆرە پاسانە بە شێوەیەکی ئاسایی سیستەمی وزەبەخشی دیزڵ-کارەبایی بەکاردەھێنن و بە پاسی ھایبریدی دیزڵ-کارەبایی یش ناسراون. بەکارھێنانی ئۆتۆمبێلی ھایبرید-کارەبایی و ئۆتۆمبێلە سەوزەکانی تر بۆ مەبەستی گواستنەوەی گشتی، بەشێکن لە پڕۆژەکانی گواستنەوەی بەردەوام.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئۆتۆمۆبیل|وزە}} {{پۆلی کۆمنز|Hybrid-powered buses}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وزە-کۆلکە}} kz78ekdnnipmgmbjrfylzl7g9r5pmri 0 282829 1687454 1526229 2026-10-15T10:38:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1687454 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسی کارەبایی''' پاسێکە کە بە مۆتۆری کارەبایی کاردەکات، لە بەرامبەر بە ئامێری سووتاندنی ناوخۆیی باو. پاسە کارەبایییەکان دەتوانن وزەی کارەبایی پێویست لەسەر پاسەکە ھەڵبگرن، یان بەردەوام لە سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە کارەبا وەربگرن وەک تەلە سەرەوەکان. زۆربەی ئەو پاسانەی کە وزەی کارەبایی لەسەر خۆیان ھەڵدەگرن، پاسی کارەبایی پاتریدارن (کە ئەم وتارە زۆرتر باسیان دەکات)، کە تیایاندا مۆتۆری کارەبایی وزە لە پاکەتی پاتری سەر پاسەکەوە وەردەگرێت، ھەرچەندە نموونەی شێوازەکانی تری ھەڵگرتنی وزەش ھەن، وەک جایرۆباس کە وزەی سووڕانەوەیی بۆ ھەڵگرتنی وزە بەکاردەھێنێت. کاتێک کارەبا لەسەر پاسەکە ھەڵناگیرێت، لە ڕێگەی پەیوەندی لەگەڵ سەرچاوەی وزەی دەرەکی دابین دەکرێت، بۆ نموونە، لە ڕێگەی کۆکەرەوەی تەزوو (وەک دارەکانی گەیاندنی سەرەوە لە پاسی سەر وایەردا)، یان لەگەڵ سیستەمێکی دابینکردنی وزە لە ئاستی زەوی، یان لە ڕێگەی شەحنکردنی ھێزپێدەر.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Electrically-powered buses}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} 7pma0jxxmgq599axi595ge7stvqaa7x 0 282935 1686974 1525477 2026-10-14T13:33:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە) 1686974 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''٩ی ڕەبیعولئاخیر''' یان '''٩ی ڕەبیعی دووەم''' یان '''٩\٤ (نۆیەمین ڕۆژی مانگی چوارەم)''' نەوەد و ھەشتەمین ڕۆژی ساڵە (یان نەوەد و نۆیەم ئەگەر مانگی سەفەر سی ڕۆژی بێت) بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی]]. ٢٥٦ یان ٢٥٧ ڕۆژی ماوە تا کۆتایی ساڵ. == ڕووداوەکان == == لەدایکبووان == * ١٢٩٢ی کۆچی - لەبیبە ئەحمەد، یەکەم بەرپرسی بەشی خوشکانی موسڵمان لە [[ئیخوان موسلمین]]. * ١٣٠٢ی کۆچی - ئەدیب لەحود، شانۆنامەنووس و مێژوونووس و مامۆستای [[لوبنان]]ی. * ١٣٥٥ی کۆچی - [[ئەحمەد یاسین]] دامەزرێنەری [[حەماس]]. * ١٣٥٨ی کۆچی - ئیسماعیل ئیبراھیم شەتات، شاعیری [[فەلەستین]]ی. * ١٣٦٢ی کۆچی - فواد سینیۆرا سەرۆک وەزیرانی [[لوبنان]]. * ١٣٦٩ی کۆچی - حەمەد بن عیسا بن سەلمان ئال خەلیفە پاشای [[بەحرەین]]. * ١٣٧٥ی کۆچی - [[نەجیب میقاتی]] سەرۆک وەزیرانی [[لوبنان]]. * ١٣٧٨ی کۆچی - حسێن قەلاف، سیاسەتمەداری کوەیتی. * ١٣٨٨ی کۆچی - ئیدریس روخ، ئەکتەر و دەرھێنەری مەغریبی. * ساڵی ١٣٩٥ی کۆچی - ** ڕەشا شارباتجی، بەڕێوەبەری سووری. ** [[عاتیفە یەحیائاغا]] سەرۆکی [[کۆسۆڤۆ]]. * ١٣٩٩ی کۆچی - دیمە جوندی، ئەکتەری سووری. * ساڵی ١٤٠٥ی کۆچی - ** ئیبراھیما کیتا [[تۆپی پێ|یاریزانی تۆپی پێی]] [[کۆتدیڤوار|عاج]]. ** دونیا سەمیر غانم، ئەکتەری میسری. * ١٤٠٧ی کۆچی - عەلی مەقسید، یاریزانی [[تۆپی پێ]]ی کوێت. * ١٤١١ی کۆچی - یوسف مەساکنی، یاریزانی [[تۆپی پێ]]ی [[تونسی]]. == مردووان == * ٥٦٦ی کۆچی - ئەبوو موزەفەر یووسف موستەنجیدبیللا سی و سێیەمین خەلیفەی عەباسی. * ٨٦٧ی کۆچی - ئیبن دیری، شەرعزان و دادوەر و شاعیری [[حەنەفی]] [[ئورشەلیم|خەڵکی قودس بوو]]. * ١٣٠٧ی کۆچی - یوسف عەسیر حوسێنی، شەرعزانی [[لوبنان]]ی - [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]]، دادوەری شەرعی، ڕۆژنامەنووس، مامۆستا، و شاعیر. * ١٣٦٨ی کۆچی - [[عەلی جارم]]، نووسەر و شاعیری میسری. * ١٣٨٨ی کۆچی - عەبدولسەلام نالوسی، ئەکتەری لوبنانی بە ڕەچەڵەک [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]]. * ١٤٠٠ی کۆچی - ئەحمەد ئەسعەد شوقەیری [[سیاسەت|سیاسەتمەداری]] [[فەلەستینییەکان|فەلەستینی]] و یەکەم سەرۆک و دامەزرێنەری [[ڕێکخراوەی ڕزگارکردنی فەلەستین|ڕێکخراوی ڕزگاری خوازی فەلەستین]]. * ١٤٢٠ی کۆچی - حەسەنی دووەم پاشای [[مەغریب]]. * ١٤٣١ی کۆچی - مەھدی بەنونە، ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدار و دیپلۆماتکاری مەغریبی. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://islamstory.com/ar/حدث-فی-شھر-ربیع-الأول ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی ڕەبیع الاول ڕوویدا.] {{مانگەکانی کۆچی}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|ڕۆژژمێری کۆچی|کات}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} [[پۆل:ڕەبیعەلئاخیر]] [[پۆل:ڕۆژەکانی ڕۆژژمێری کۆچی]] pqcbjd6fhzfnyrdmhkw8go4yohbzm2r 0 284047 1687226 1432396 2026-10-15T01:11:37Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە لە [[خاوەن کتێبەکان]] بۆ [[ئەھلی کتاب]] 1687226 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئەھلی کتاب]] 4i4eqxlwh1k3uqdz5qvaq6484fttzv8 0 284519 1687040 1435553 2026-10-14T16:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1687040 wikitext text/x-wiki {{short description|سیناریۆنووس و دەرهێنەری هیندی}} {{Infobox person | name = پاراسورام | birth_name = <!-- بەپێی [[WP:BLPPRIVACY]]، ناوی تەواو بەکارمەهێنە مەگەر "بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن سەرچاوەی متمانەپێکراوەوە بڵاوکرابێتەوە". --> | birth_place = [[ناوچەی ڤیساخاپاتنام|چێرلۆپالم، ئەندرە پرادێش]]، هیندستان | پیشە = _[[دەرهێنەری فیلم ]]_[[سیناریۆنووس]] | alma mater = [[زانکۆی ئەندرە]] و [[جەواهار ناڤۆدایا ڤیدیالایا]]. | relatives = [[پوری جاگاناد]] (ئامۆزا) | yearsactive = 2003–ئێستا }} '''پاراسورام''' [[دەرھێنەری فیلم|دەرهێنەری فیلم]] و [[سیناریۆنووسی]] [[ھیندستان|هیندییە]] و لە سینەمای تیلوگودا کاردەکات. پاراسورام کاری هونەری لە پیشەسازی فیلمدا وەک [[یاریدەدەری دەرهێنەر]] بۆ [[پوری جاگاناد|پوری جاگانادی]] ئامۆزاکەی و دواتر بۆ بەسکار دەستیپێکردووە. یەکەم دەرهێنانی لە ساڵی ٢٠٠٨ بە فیلمی [[یوڤاتا]] ئەنجامدا. پاشان، ڕۆیشت بۆ دەرهێنانی فیلمەکانی وەک [[ئەنجانێیولو]] (٢٠٠٩)، [[سۆلۆ]] (٢٠١١)، [[سریراستۆ سوبهاماستو]] (٢٠١٦)، [[گیتا گۆڤیندام]] (٢٠١٨)، و [[سەرکارو ڤاری پاتا]] (٢٠٢٢). == ژیانی سەرەتایی == پاراسورام لە شاری چێرلۆپالم لە [[قەزای ڤیساخاپاتنام]] لە [[ئاندرە پرەدێش|ویلایەتی ئەندرە پرادێش]] لەدایکبووە. خوێندنی لە زانکۆی [[جەواهار ناڤۆدایا ڤیدیالایا]] تەواو کردووە و بڕوانامەی MBA ی لە زانکۆی ئەندرە تەواو کردووە پێش ئەوەی کاری فیلم بکات.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=0aQQBhHxuKQ "چاوپێکەوتن لەگەڵ پاراسورام (بوجی) لە ناوبانگەکەی یوڤات و ئەنجانێیولو (بەشی یەکەم)"]. یوتیوب. [https://web.archive.org/web/20210527135310/https://www.youtube.com/watch?v=0aQQBhHxuKQ ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 27 May 2021. بەدواداچوون بۆ 14 July 2019.</ref> بە بوجی ناسراوە. == پیشە == دوای تەواوکردنی بڕوانامەی MBA لە ساڵی ٢٠٠٢، پاراسورام دەستی بە کارکردن کرد وەک یاریدەدەری بەڕێوەبەری ئامۆزاکەی پوری جاگاناد. وەک یاریدەدەری دەرهێنەر بۆ فیلمی [[Puri Jagannadh]] لە فیلمەکانی وەک [[Itlu Sravani Subramanyam (2001)]]، [[Andhrawala (2004)]]، و [[143 (2004)]] کاری کردووە. هەروەها وەک دەرهێنەری هاوبەش لە فیلمی [[Parugu]] لە ساڵی ٢٠٠٨ بۆ [[Bommarilu Bhaskar]] کاری کردووە. یەکەم فیلمی فیلمی [[Yuvatha]] بوو کە نیخیل سیدارت ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا لە ساڵی ٢٠٠٨، فیلمی داهاتووی [[Anjaneyulu]] کە فیلمێکی کۆمیدییە و ڕاڤی تێجا ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی جیاوازی لێکرا و بە تێکڕا داهاتێکی زۆری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/anjaneyulu/movie-review/4896962.cms "ئەنجانیولو"]. [[ڕۆژنامەی تایمز ئۆف هیندستان]]. [https://web.archive.org/web/20190726075950/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/anjaneyulu/movie-review/4896962.cms ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 26 July 2019. بەدواداچوون بۆ 14 July 2019.</ref> لە ساڵی ٢٠١١ فیلمی [[فیلمی سۆلۆ|سۆلۆی]] بە ڕۆڵی نارا ڕۆهیت دروستکرد و داهاتێکی باشی لە [[بۆکس ئۆفیس]]<nowiki/>دا بەدەستهێنا.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/solo/movie-review/60956774.cms "سۆلۆ".] [[ڕۆژنامەی تایمز ئۆف هیندستان]]. [https://web.archive.org/web/20190726075948/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/solo/movie-review/60956774.cms ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 26 July 2019. بەدواداچوون بۆ 14 July 2019.</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ جارێکی تر هاوکاری لەگەڵ ڕاڤی تێجا کرد بۆ فیلمی [[سارۆچارو]]. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی نەرێنی لێکرا و لە بۆکس ئۆفیسەکاندا شکستی هێنا.<ref>[https://www.mirchi9.com/movienews/ravi-teja-hits-and-flops-list-1/ "لیستی هیتس و فلۆپەکانی ڕاڤی تێجا"]. میچی9. 3 June 2013. [https://web.archive.org/web/20190714064610/https://www.mirchi9.com/movienews/ravi-teja-hits-and-flops-list-1/ ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 14 July 2019. وەرگیراوە لە 14 July 2019.</ref><ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/sarocharu/movie-review/17706613.cms "سارۆچارو"]. [[ڕۆژنامەی تایمز ئۆف هیندستان.]] [https://web.archive.org/web/20190726201945/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/sarocharu/movie-review/17706613.cms ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 26 July 2019. بەدواداچوون بۆ 14 July 2019.</ref> لە ساڵی ٢٠١٨دا، کاری دەرهێنانی داهاتووی خۆی بەناوی '''[[گیتا گۆڤیندام]]''' کرد کە [[ڤیجای دیڤاراکۆندا]] و [[ڕاشمیکا ماندانا]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. فیلمەکە زیاتر لەلایەن ڕەخنەگران و بینەرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و بووە یەکێک لە فیلمە سەرکەوتووەکانی تیلوگوی ساڵ.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/box-office/geetha-govindam-storms-box-office-enters-100-crore-club/articleshow/65571937.cms "کۆکردنەوەی بۆکس ئۆفیسەکانی گیتا گۆڤیندام: فیلمی ڤیجای دیڤێراکۆندا-ڕاشمیکا مانداننا هێرش دەکاتە سەر بۆکس ئۆفیس، دەچێتە ناو یانەی 100 کرۆر".] [[ڕۆژنامەی تایمز ئۆف هیندستان.]] [https://web.archive.org/web/20190726194932/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/box-office/geetha-govindam-storms-box-office-enters-100-crore-club/articleshow/65571937.cms ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 26 July 2019. بەدواداچوون بۆ 14 July 2019.</ref> {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھیندستان}} == سەرچاوەکان == * وەرگێراوە لە ویکیپیدیای [[:en:Parasuram_(director)#cite_note-3|زمانی ئینگلیزی]] <references /> {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلم]] [[پۆل:دەرهێنەرانی فیلمی هیندی]] [[پۆل:نووسەر]] [[پۆل:زیندووان]] sc40o62crriizjabxd18heexhvj33r3 0 284520 1687339 1504739 2026-10-15T05:50:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687339 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q12214726}}'''زوھێر شاویش''' (١٣٤٤–١٤٣٤ کۆچی / ١٩٢٥–٢٠١٣ز) زانای سەلەفی [[سوورییەکان|سورییە]]، لێکۆڵەر، مێژوونووس، موجاھیدی دیار، سیاسەتمەداری پەرلەمانی، سەرکردەی ئیسلامی، یەکێک لە دیارترین بڵاوکەرەوە عەرەبەکان بوو. ھەروەھا خاوەنی یەکەم نووسینگەی توێژینەوەی میرات بووە لە جیھانی عەرەبیدا. خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەت بوو، یەکێک بوو لە گەورەترین کتێبخانەکانی جیھانی ئیسلامی، کە دەستنووس و کەرەستەی دەگمەنی چاپکراوی تێدابوو. جگە لە ڕەگەزنامەی سووری خاوەنی چەندین ڕەگەزنامەی تر بووە، لەوانە ڕەگەزنامەی قەتەری و ئوردنی و لوبنانی. == بەرھەمەکان == === نووسین === # تبویب وترتیب أحادیث صحیح الجامع الصغیر وزیادتە علی أبواب الفقە ومعجم غرائب ألفاظە، ١٤٠٦ھ/ ١٩٨٦م. # فھارس صحیح وضعیف [[سونەنی ئیبن ماجە|سنن ابن ماجَھ]]، طبعة مکتب التربیة العربیِّ لدول الخلیج ل: صحیح سنن ابن ماجە، وطبعة المکتب الإسلامیِّ ل: ضعیف سنن ابن ماجە، وطبعة [[محەممەد فوئاد عەبدولباقی|محمد فؤاد عبد الباقی]]، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # محمد نصیف ذکریاتٌ لا تُنسی، ١٤١٦ھ/ ١٩٩٦م. # المقدِّمات لمطبوعات المکتب الإسلامی للطباعة والنشر، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # الملحوظات علی الموسوعة الفلسطینیة، ١٤١٠ھ - ١٩٨٩م. وأدت ملحوظاتە ھذە إلی إیقاف طبع الموسوعة، مع أنھا عمل فیھا أکثر من ٣٠٠ باحث!<ref name="مولد تلقائیا3">{{Cite Q|Q115012904}}</ref> # ھوامش دفتر المخطوطات وإتقان طبع الکتاب وتسویقە، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م.<ref name="مولد تلقائیا2">{{Cite Q|Q115452583}}</ref> # الوَحدة الإسلامیة والتقریب بین أھل المذاھب، محاضرة أُلقیت فی (مرکز البیان الثقافی)، ویلیھا: [[فەرموودە|السنَّة]] بین موازین [[شەش پەرتووکەکە|الکتب الستَّة]] والأصول الأربعة ومجال التقارب، بالاشتراک مع سعود المولی، ١٤١٩ھ/ ١٩٩٨م. === لێکۆڵینەوە === خاوەنی چەندین کتێبە کە بەدواداچوونی بۆ کردووە، بەشداری کردووە لە لێکۆڵینەوە، پێداچوونەوەی کردووە، سەرپەرشتی کردووە و ڕاستی کردووەتەوە، لەوانە:<ref>{{Cite Q|Q114900620}}</ref> # إبطال الحِیَل، للإمام [[ابن بطة العکبری|ابن بطَّة العُکبَری]]، ١٤٠٩ھ/ ١٩٨٨م. # الأجوبة الجلیَّة فی الأحکام الحنبلیَّة، للشیخ موسی بن صوفان القدومی (ت ١٣٣٦ە)، ١٤٠٤ھ/ ١٩٨٤م. # إخبار أھل الرسوخ فی الفقە والحدیثْ بمقدار المنسوخ من الحدیثْ، للإمام [[ابن الجوزی]]. ومعە کتاب: قبضة البیانْ فی [[نسخ (إسلام)|ناسخ ومنسوخ القرآنْ]]، للإمام جمال الدین بن عبد الرحمن البذوری، بالاشتراک مع محمد أحمد کنعان، ١٤٠٤ھ/ ١٩٨٤م. # أداء ما وجَبْ من بیان وضع الوضَّاعین فی [[رجب|رجَبْ]]، للإمام [[ابن دحیة الکلبی|عمر بن حسن بن دِحیَة الکلبی]]، تخریج [[محمد ناصر الدین الألبانی]]، ١٤١٩ھ/ ١٩٩٨م. # الأربعون الکِیلانیة، جمعھا الحافظ عبد الرزَّاق بن عبد القادر الکِیلانی، ١٤٢١ھ/ ٢٠٠٠م. # إرشاد الطالبینْ لآثار [[محمد|سیِّد العالَمینْ صلی اللە علییە وسلم]]، لأحمد بن حسین بن بَدران البیروتی، ١٤١٧ھ/ ١٩٩٧م.<ref>{{استشھاد بویکی بیانات|Q114900620|الصفحة=372|المجلد=5}}</ref> # إزالة الدَّھْش والوَلَھْ عن المتحیِّر فی صحَّة حدیث «[[زمزم|ماء زمزمَ]] لما شُرب لَھْ»، لمحمد بن إدریس القادری، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # [[أسماء اللە الحسنی|أسماء اللە الحُسنی]]، بروایة الصحابیِّ الجلیل [[أبوو ھریرة|أبی ھریرة]] رضی اللە عنە، والإمام [[جعفر الصادق]]، جمع أسانیدَھا وطرقَھا ومفرداتھا الحافظ [[ابن حجر العسقلانی|أحمد بن علیِّ بن حَجَر العَسقَلانی]]، استخراج حمدی بن عبد المجید السَّلفی، ١٤١٨ھ/ ١٩٩٧م. # أصولٌ فی البِدَع والسُّنَن، لمحمد أحمد العدَوی، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # الأعلام العَلیَّة فی مناقب [[ابن تیمیة|ابن تیمیَّة]]، للحافظ عمر بن علی البزَّار، ومعە: التذکرة والاعتبارْ والانتصار للأبرارْ فی نصیحة إخوان شیخ الإسلام ابن تیمیَّة، للعلامة أحمد بن إبراھیم الواسطی، ١٤٢٣ھ/ ٢٠٠٢م. # [[تحفة الأشراف بمعرفة الأطراف|تحفة الأشرافْ بمعرفة الأطرافْ]]، للحافظ [[جمال الدین المزی|المِزِّی یوسف بن الزکیِّ]]، مع: النُّکَت الظِّرافْ علی الأطرافْ، للحافظ [[ابن حجر العسقلانی|أحمد بن علیِّ بن حَجَر العَسقَلانی]]، تحقیق: عبد الصمد شرف الدین، إشراف زھیر الشاویش، ١٤٠٣ھ/ ١٩٨٣م. # تحقیق معنی السُّنَّة وبیان الحاجة إلیھا، ل<nowiki/>[[سید سلیمان الندوی|سلیمان النَّدْوی]]، شارک فی التعلیق علیھا وتخریجھا [[محمد ڕشید رضا]]، و[[محب الدین الخطیب|محبُّ الدین الخطیب]]، و[[محمد ناصر الدین الألبانی]]، ١٤١٤ھ / ١٩٩٤م. # التفسیر المختصَر المفیدْ للقرآن المَجیدْ، مختصر [[تفسیر المنار]]، للسیِّد [[محمد ڕشید رضا]]. أتمَّە وعلَّق علییە القاضی محمد أحمد کنعان، مراجعة زھیر الشاویش، ١٤٠٤ھ/ ١٩٨٤م. # [[فضل الکلاب علی کثیر ممن لبس الثیاب|تفضیل الکلابْ علی کثیر ممَّن لبس الثیابْ]]، لمحمد بن خَلَف بن المَرْزُبان الآجُرِّی، ١٤١٠ھ/ ١٩٩٠م. # التنکیلْ بما فی تأنیب الکوثَریِّ من الأباطیلْ، للعلامة [[عبد الرحمن المعلمی|عبد الرحمن بن یحیی المعلِّمی الیَمانی]]، تخریج وتعلیق بالاشتراک مع محمد ناصر الدین الألبانی، وعبد الرزَّاق حمزة، ١٤٠٦ھ/ ١٩٨٦م. # التوحید أو العقائد الإسلامیَّة، لمحمد أحمد العدَوی، تخریج وتعلیق محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢٥ھ/ ٢٠٠٤م. # تیسیر العزیز الحَمیدْ فی شرح کتاب التوحیدْ الذی ھو حقُّ اللە علی العبیدْ، للشیخ [[سلیمان بن عبد اللە بن محمد بن عبد الوھاب|سلیمان بن عبد اللە آل الشیخ]]، ١٤٢٣ھ/ ٢٠٠٢م. # جامع المناسک الثلاثة الحنبلیَّة، ل<nowiki/>[[أحمد بن محمد المنقور|أحمد بن محمد المَنقُور التمیمی النجدی]]، ترجمة المؤلِّف بقلم العلامة [[محمد بن عبد العزیز المانع|محمد بن عبد العزیز بن محمد بن مانع]]، ١٣٩٨ھ/ ١٩٧٧م.<ref name=":0"/> # جواھر الأفکارْ ومعادن الأسرارْ المستخرَجة من کلام العزیز الجبَّارْ (تفسیر ابن بدران)، للعلامة الشیخ [[عبد القادر بن بدران الدمشقی|عبد القادر بن أحمد بَدْران الدُّومی]] الدمشقی، ١٤٢٠ھ/ ١٩٩٩م. # الاحتجاج بالقدَر، لشیخ الإسلام [[ابن تیمیة|أحمد بن عبد الحلیم ابن تیمیَّة الحرَّانی]] الدمشقی، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢٥ھ/ ٢٠٠٤م. # حقیقة الصِّیام، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، خرَّج أحادیثھا محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٠٤ھ/ ١٩٨٤م. # الحِکَم الجدیرة بالإذاعَةْ من قول النبیِّ - صلَّی اللە علییە وسلم -: «بُعِثتُ بالسیف بین یدَی الساعَةْ»، للإمام [[ابن ڕجب الحنبلی|عبد الرحمن بن أحمد بن ڕجب الحنبلی]]، إشراف زھیر الشاویش، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # الخُطَب المِنبریَّة لشیخ الدعوة الإسلامیَّة الإمام [[محمد بن عبد الوھاب|محمد بن عبد الوھَّاب]]، تقدیم [[محمد بھجة البیطار|محمد بھجة البَیطار]]، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # خُلاصة [[السیرة النبویة|السیرة المحمَّدیة]] وحقیقة الدعوة الإسلامیَّة وکلیَّات الدِّین وحِکَمە، للسیِّد [[محمد ڕشید رضا]]، إشراف زھیر الشاویش، ١٤٠٥ھ/ ١٩٨٥م. # ذمُّ ما علییە مدَّعو التصوُّف من الغناء والرقص والتواجُد، وضرب الدُّف وسماع المزامیر، ورفع الأصوات المنکَرة بما یسمُّونە ذکرًا وتھلیلًا، بدعوی أنھا من أنواع القُرَب إلی اللە تعالی، فتوی شیخ الإسلام [[ابن قدامة|عبد اللە بن أحمد بن قُدامة المَقدسیِّ]] الحنبلی، ١٤٠٤ھ/ ١٩٨٤م. # کتاب الردِّ علی [[جھمیة|الجَھمیَّة]]، للإمام [[عثمان بن سعید الدارمی|أبی سعید عثمان بن سعید الدَّارمی]]، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٠٢ھ/ ١٩٨٢م. # الردُّ الوافرْ علی من زعمَ بأن من سمَّی [[ابن تیمیة|ابن تیمیَّة]] شیخَ الإسلام کافرْ، [[ابن ناصر الدین|لابن ناصر الدین الدمشقی]] محمد بن أبی بکر، ١٤٢٦ھ/ ٢٠٠٥م. # [[الرسالة التدمریة|الرسالة التدمُریة]] مجمل عقیدة السلف، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # ڕفع المَلامْ عن الأئمَّة الأعلامْ، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، ١٤١٢ھ/ ١٩٩٢م. # شرح ثُلاثیَّات [[مسند أحمد|مسند الإمام أحمد]]'''، ل'''لعلامة [[محمد بن أحمد السفارینی|محمد بن أحمد بن سالم السفَّارینی الحنبلی]]، تقریظ العلامة محمد بن محمد المغربی التافلاتی الأزھری، ١٤١٠ھ/ ١٩٩٠م. # [[شرح السنة للبغوی|شرح السنَّة]]، للإمام [[البغوی|الحسین بن مسعود الفرَّاء البغَوی]]، (١٦ مجلدًا) بالاشتراک مع [[شعیب الأرنؤوط]]، ١٤٠٣ھ/ ١٩٨٣م.<ref name=":0">{{استشھاد بویکی بیانات|Q113579523|الصفحة=268}}</ref> # شرح [[الأربعون النوویة|متن الأربعین النوویة]] من الأحادیث الصحیحة فی قواعد الدِّین، للإمام [[یحیی بن شرف النووی]] الدمشقی، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # صحیح [[سنن الترمذی|سنن التِّرمذی]] باختصار السند، للشیخ [[محمد ناصر الدین الألبانی]]، أشرف علی طبعە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # صحیح [[سنن أبی داود]] باختصار السند، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، اختصر أسانیدە وعلَّق علییە وفھرسە زھیر الشاویش، ١٤٠٩ھ/ ١٩٨٩م. # صحیح [[سنن ابن ماجھ|سنن ابن ماجَھ]] باختصار السند، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی طباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # صحیح [[سنن النسائی الصغری|سنن النَّسائی]] باختصار السند، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی طباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤٠٩ھ/ ١٩٨٨م. # صفات [[نفاق (إسلام)|المنافقین]]، للإمام: [[ابن قیم الجوزیة|محمد بن أبی بکر بن قیِّم الجَوزیة]]، ١٣٩٩ھ/ ١٩٧٨م. # صفة النفاق وذمُّ المنافقین، للإمام أبی بکر [[جعفر بن محمد الفریابی|جعفر بن محمد الفِرْیابی]]، ١٤١٢ھ/ ١٩٩٢م. # ضعیف الجامع الصغیر وزیادتە (الفتح الکبیر)، للشیخ [[محمد ناصر الدین الألبانی]]، أشرف علی الطبعة المجدَّدة والمَزیدة والمنقَّحة، ١٤١٠ھ/ ١٩٩٠م. # ضعیف سنن التِّرمذی، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی استخراجە وطباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤١١ھ/ ١٩٩١م. # ضعیف سنن أبی داود، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی استخراجە وطباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤١٢ھ/ ١٩٩١م. # ضعیف سنن ابن ماجَە، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی طباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، تقدیم الدکتور محمد الأحمد الرشید، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # ضعیف سنن النَّسائی، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، أشرف علی استخراجە وطباعتە والتعلیق علییە وفھرستە زھیر الشاویش، ١٤١١ھ/ ١٩٩٠م. # العبودیة، لشیخ الإسلام [[ابن تیمیة|ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی]]، تقدیم [[عبد الرحمن البانی]]، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢٦ھ/ ٢٠٠٥م. # [[العقیدة الطحاویة (کتاب)|العقیدة الطَّحاویة]]، شرح وتعلیق محمد ناصر الدین الألبانی، إعداد وتقدیم زھیر الشاویش، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م. # عقیدة [[الفرقة الناجیة]] [[أھل السنة والجماعة|أھل السنَّة والجماعة]]، لشیخ الدعوة الإسلامیة الإمام [[محمد بن عبد الوھاب|محمد بن عبد الوھَّاب]]، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٣م.<ref>{{استشھاد بویکی بیانات|Q115012904|الصفحة=13|المجلد=8}}</ref> # [[العقیدة الواسطیة|العقیدة الواسطیَّة]] ومجلس المناظرة فیھا بین شیخ الإسلام [[ابن تیمیة|ابن تیمیَّة]] وعلماء عصرە، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٤م. # غایة المَرامْ فی تخریج أحادیث [[الحلال والحرام فی الإسلام (کتاب)|الحلال والحَرامْ]]، للشیخ محمد ناصر الدین الألبانی، بإشراف زھیر الشاویش، ١٤١٤ھ/ ١٩٩٤م. # فوائدُ قرآنیَّة، للشیخ [[عبد الرحمن بن ناصر السعدی|عبد الرحمن بن ناصر السِّعدی]]، ١٤٠٠ھ/ ١٩٨٠م. # الکافی فی فقە الإمام المبجَّل أحمد بن حنبل، لشیخ الإسلام [[ابن قدامة|عبد اللە بن أحمد بن قُدامة المقدسیِّ الحنبلی]]، ترجمة المؤلف بقلم العلامة [[محمد بن عبد العزیز المانع|محمد بن عبد العزیز بن محمد بن مانع]]، ١٤٠٨ھ/ ١٩٨٨م. # کتاب الأشربة من مسائل الإمام أحمد، ومعە کتاب الترجُّل وکتاب الوقوف، للإمام [[أحمد بن حنبل|أحمد بن محمد بن حنبل]]، من (الجامع) للإمام [[أبوو بکر الخلال|أحمد بن محمد بن ھارون الخلَّال]]، ١٤٢١ھ/ ٢٠٠٠م. # [[الکلم الطیب|الکَلِم الطیِّب]]، لشیخ الإسلام [[ابن تیمیة|ابن تیمیَّة الحرَّانی]] الدمشقی، تحقیق محمد ناصر الدین الألبانی، إشراف زھیر الشاویش، ١٤٢٤ھ/ ٢٠٠٣م. # کلمة الإخلاص وتحقیق معناھا، للحافظ [[ابن ڕجب الحنبلی|عبد الرحمن بن أحمد بن رجَب الحنبلی]]، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٣٩٩ھ/ ١٩٧٨م. # کیف یتطھَّر المؤمن ویصلِّی، رسالة قیمة فی بیان کیفیَّة [[الطھارة فی الإسلام|الطھارة]] و[[الصلاة فی الإسلام|الصلاة]] علی ضوء الکتاب والسنَّة، للشیخ [[أبوو بکر الجزائری|أبی بکر جابر الجزائری]]، علَّق علیھا زھیر الشاویش، ١٤١٣ھ/ ١٩٩٢م. # ما دلَّ علییە [[القرآن|القُرآنْ]] ممَّا یعضُد الھیئةَ الجدیدة القویمة البُرھانْ، للسیِّد [[محمود شکری الآلوسی|محمود شُکری بن عبد اللە الآلوسی]]، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤١٨ھ/ ١٩٩٧م. # [[مختصر الخرقی|مختصر الخِرَقی]] من مسائل الإمام المبجَّل أحمد بن محمد بن حنبل، تألیف واختیار الإمام [[عمر بن الحسین الخرقی|عمر بن الحسین بن عبد اللە بن أحمد الخِرَقی]]، تقدیم الشیخ [[محمد بن عبد العزیز المانع]]، ١٤٠٣ھ/ ١٩٨٢م. # مختصر [[زاد المعاد فی ھدی خیر العباد|زاد المَعاد للإمام ابن قیِّم الجَوزیة]]، للإمام [[محمد بن عبد الوھاب|محمد بن عبد الوھَّاب]]، ١٤٠٣ھ/ ١٩٨٣م. # [[مختصر منھاج القاصدین]]، للإمام [[ابن قدامة|عبد اللە بن أحمد بن قُدامة المقدسیِّ الحنبلی]]، ١٤٢١ھ/ ٢٠٠٠م. # مسائل الإمام أحمد بن حنبل (٣ أجزاء)، روایة [[عبد اللە بن أحمد بن حنبل]]، وإسحاق بن إبراھیم بن مھران بن ھانئ النَّیسابوری، و[[أبوو بکر الخلال|أحمد بن محمد بن ھارون الخلَّال]]، ١٤٢١ھ/ ٢٠٠٠م. # المسائل المارْدِینیَّة فی فقە الکتاب والسنَّة ورفع الحرَج فی العبادات والمعاملات، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، ١٣٩٩ھ/ ١٩٧٩م. # مساجَلة علمیَّة بین الإمامَین الجلیلَین [[العز بن عبد السلام|العزِّ بن عبد السَّلام]] و[[ابن الصلاح|ابن الصَّلاح]] حول صلاة الرغائب المبتدَعة، للإمام عبد العزیز بن عبد السلام السُّلَمی، والإمام عثمان بن عبد الرحمن بن الصَّلاح الشافعی، بالاشتراک مع محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢٣ھ/ ٢٠٠٢م. # المَظالم المشترکة، ل<nowiki/>[[ابن تیمیة|شیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی]]، ١٤٠٣ھ/ ١٩٨٣م. # منار السَّبیل وحاشیتە: الأنوار علی منار السَّبیل من إرواء الغَلیل، لإبراھیم بن محمد بن سالم بن ضویَّان، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢١ھ/ ٢٠٠٠م. # الناسخ والمنسوخ من کتاب اللە عز وجل، ل[[ھبة اللە بن سلامة]] بن نصر المقری، بالاشتراک مع محمد أحمد کنعان، ١٤٠٦ھ/ ١٩٨٦م.<ref>{{استشھاد بویکی بیانات|Q114900620|الصفحة=373|المجلد=5}}</ref> # النخبة البَھیَّة فی الأحادیث المکذوبة علی خیر البَریَّة، للعلامة محمد بن محمد بن أحمد السنباوی الأمیر الکبیر المالکی، ١٤٠٩ھ/ ١٩٨٨م. # النصیحة فی صفات الربِّ جلَّ وعلا، وتتضمَّن عقیدةَ [[أبوو المعالی الجوینی|الإمام عبد اللە بن یوسُف الجُوَینی]] (ت ٤٣٨ە)، للعلامة [[ابن شیخ الحزامین|أحمد بن إبراھیم الواسِطی الشافعی المعروف بابن شیخ الحِزامیین]]، ١٤٠٥ھ/ ١٩٨٥م. # النقد والبیانْ فی دفع أوھام خزیرانْ والدفاع عن سنَّة خیر الأنام، فیما یتعلَّق بالسنَّة و[[بدعة|البدعة]] والمولد وآداب قراءة القرآن والصِّیاح والنِّیاح فی [[جنازة|الجنائز]] والمآتم والمقابر، ل<nowiki/>[[محمد کامل القصاب|محمد کامل القصَّاب]] و[[عز الدین القسام|عز الدین القسَّام]]، ١٤٢٢ھ/ ٢٠٠١م. # الواسطة بین الحقِّ والخَلق، لشیخ الإسلام ابن تیمیَّة الحرَّانی الدمشقی، تخریج محمد ناصر الدین الألبانی، ١٤٢٥ھ/ ٢٠٠٤م.}} == کتێبەکان دەربارەی == * السندان الأعلیان فی تلاوة [[قورئان|القرآن الکریم]] للشیخ بکری الطرابیشی، وروایة [[فەرموودە|الحدیث الشریف]] فی بلاد الشام للشیخ زھیر الشاویش، إعداد قسم التصحیح بالمکتب الإسلامی، ٢٠٠٧م.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=قسم التصحیح فی المکتب الإسلامی |ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.alukah.net/culture/0/40118/السندان-الأعلیان-pdf/|سەردێڕ=السندان الأعليان (PDF) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219033335/https://www.alukah.net/culture/0/40118/السندان-الأعلیان-pdf/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=شبکة الألوکة}}</ref> * سیرة مجاھد وعالم الشیخ زھیر الشاویش، تألیف سوھام توفیق المصری، ٢٠١١م.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.neelwafurat.com/itempage.aspx?id=lbb214332-187737&search=books|سەردێڕ=Nwf.com: سيرة مجاهد وعالم الشيخ زهير الشاويش: سوهام توفيق الم: كتب |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219035637/https://www.neelwafurat.com/itempage.aspx?id=lbb214332-187737&search=books |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|وێبگە=نیل وفرات. کوم}}</ref> * المخطوطات النجدیة فی الخزانة الشاویشیة، تألیف ڕاشد بن محمد بن عساکر، ٢٠١١م.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=راشد بن عساکر |ناونیشان=https://rushd.sa/products/المخطوطات-النجدیة-فی-الخزانة-الشاویشیة-کرتونی-شاموا|سەردێڕ=مكتبة الرشد |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219033429/https://rushd.sa/products/المخطوطات-النجدیة-فی-الخزانة-الشاویشیة-کرتونی-شاموا |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=مکتبة الرشد}}</ref> * ڕحیل الشیخ المجاھد زھیر الشاویش، تألیف أیمن بن أحمد ذو الغنی، ٢٠١٣م (کتاب إلکترونی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=أیمن أحمد ذو الغنی |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.alukah.net/web/zoulghina/11355/124926/رحیل-الشیخ-المجاھد-زھیر-الشاویش-pdf/|سەردێڕ=رحيل الشيخ المجاهد زهير الشاويش (PDF) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219033506/https://www.alukah.net/web/zoulghina/11355/124926/رحیل-الشیخ-المجاھد-زھیر-الشاویش-pdf/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=شبکة الألوکة}}</ref> * العالم المؤرِّخ الشیخ زھیر الشاویش وخزانتە الشاویشیة، تألیف محمد بن ناصر العَجْمی، ٢٠١٩م.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محمد بن ناصر العجمی |ناونیشان=https://www.alalbany.org/library/book/33892|سەردێڕ=العالم المؤرخ الشامي زهير الشاويش وخزانته الشاويشية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219044952/https://www.alalbany.org/library/book/33892 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=مکتبة مرکز الإمام الألبانی}}</ref> == ڕێزلێنان == * ڕۆژی دووشەممە لە شاری جددە لە ساڵی ١٤١٦ی کۆچی/١٩٩٦ی زایینی لەلایەن بەڕێز عەبدولمەقسود ئەلخوجەی سعودیەوە ڕێزی لێگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشیخ عبد المقصود خوجة |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://cp.alukah.net/culture/10963/56124/الاثنینیة-..-حفل-تکریم-سعادة-الأستاذ-زھیر-شاویش/|سەردێڕ=الاثنينية .. حفل تكريم سعادة الأستاذ زهير شاويش |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219025945/https://cp.alukah.net/culture/10963/56124/%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A7%25D8%25AB%25D9%2586%25D9%258A%25D9%2586%25D9%258A%25D8%25A9-..-%25D8%25AD%25D9%2581%25D9%2584-%25D8%25AA%25D9%2583%25D8%25B1%25D9%258A%25D9%2585-%25D8%25B3%25D8%25B9%25D8%25A7%25D8%25AF%25D8%25A9-%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A3%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B0-%25D8%25B2%25D9%2587%25D9%258A%25D8%25B1-%25D8%25B4%25D8%25A7%25D9%2588%25D9%258A%25D8%25B4/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=شبکة الألوکة}}</ref> * لەلایەن داری فەتوا و ڕێکخراوە ئیسلامییەکانی لوبنان ڕێزی لێگیرا و لە ڕێوڕەسمێکی گەورەدا وەک کەسایەتی ساڵ بۆ ساڵی ١٤٢٥ی کۆچی ھەڵبژێردرا.<ref>{{Cite Q|Q113576496}}</ref> == مردن و ناشتن == پاشنیوەڕۆی ڕۆژی شەممە ٢٢ی ڕەجەبی [[١٤٣٤ی کۆچی|ساڵی ١٤٣٤ی کۆچی]] لە [[بەیرووت|بەیروت]] کۆچی دوایی کردووە، کە دەکاتە [[١ی حوزەیران]]ی [[٢٠١٣|٢٠١٣ی زایینی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://albaladnews.net/article/79041|سەردێڕ=وفاة العلامة زهير الشاويش |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219033732/https://albaladnews.net/article/79041 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=أخبار البلد}}</ref> ڕۆژی دواتر، یەکشەممە، لە مزگەوتی خاشقچی نوێژی لەسەر کرا و لە گۆڕستانی نوێی ئەوقاف لە [[بەیرووت|بەیروت]] بە خاک سپێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=إشراف: علوی بن عبد القادر السقَّاف |ناونیشان=https://dorar.net/history/event/5939|سەردێڕ=وفاةُ العلَّامةِ زُهير الشاويش |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240219023532/https://dorar.net/history/event/5939 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=الدرر السنیة (الموسوعة التاریخیة)}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == سەرچاوەی زیاتر == * مجلة الوعی الإسلامی، العدد ٥٧٧٦، رمضان ١٤٣٤ ھ الموافق یولیو ٢٠١٣م. * مجلة الوعی الإسلامی، العدد ٥٤٦، صفر ١٤٣٢ ھ الموافق ینایر ٢٠١١م. * موقع المکتب الإسلامی. {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سووریا|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Zuhair al šāwīš}} [[پۆل:زانایانی فەرموودە]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥]] [[پۆل:خەڵکی دیمەشق]] pc2ejv0xcibojobrbronspvwkdl74ag 0 284649 1687044 1673059 2026-10-14T16:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە) 1687044 wikitext text/x-wiki {{Databox}} پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨ سێیەمین خولی پارالۆمپیک بوو کە بەڕێوەچوو. ئەم خولە لەژێر چاودێریی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی یارییەکانی ستۆک ماندێڤیل ڕێکخرا، و لەو کاتەدا بە ١٧یەمین یارییەکانی نێودەوڵەتیی ستۆک ماندێڤیل دەناسرا.<ref>[https://web.archive.org/web/20120126044458/http://www.iwasf.com/iwasf/index.cfm/about-iwas/history/paralympic-games-1960-1992/ Summer Games Governance 1960 to 1992]. International Wheelchair and Amputee Sports Federation. Retrieved on 2011-05-07.</ref> لە سەرەتادا بڕیار بوو یارییەکان هاوکات لەگەڵ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٦٨]] لە [[مەکسیکۆ سیتی]] بەڕێوەبچێت، بەڵام لە ساڵی ١٩٦٦دا حکوومەتی مەکسیک بەهۆی چەند کێشەیەکەوە پاشگەز بووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1968 Tel Aviv|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/history/paralympics/1968-tel-aviv|وێبگە=insidethegames.biz|بڵاوکەرەوە=Dunsar Media Company|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171120010714/https://www.insidethegames.biz/history/paralympics/1968-tel-aviv|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> حکوومەتی ئیسرائیل پێشنیاری کرد میوانداریی یارییەکان لە [[تێل ئەڤیڤ]] بکات، کە ئەم پێشنیارەش پەسەند کرا. ئاهەنگی کردنەوە لە یاریگای [[زانکۆی عیبری]] لە کەمپی گیڤات ڕام لە [[ئورشەلیم|قودس]] بەڕێوەچوو و یارییەکان لە ڕامات گان لە پارێزگای تێل ئەڤیڤ لە سەنتەری وەرزشیی ئیسرائیل بۆ کەمئەندامان بەڕێوەچوون. ئاهەنگی کۆتایی لە سەنتەری بازرگانیی تێل ئەڤیڤ ئەنجام درا. بۆیە، ئەم یارییانە یەکەم جار بوون لە مێژووی پارالۆمپیکدا کە هاوکات لەگەڵ [[ئۆڵۆمپیاد]] بەڕێوەنەچن. == وەرزشەکان == [[پەڕگە:Ora Goldstein paralympics 1968.JPG|وێنۆک|ئۆرا گۆڵدستاین مەدالیای زێڕ وەردەگرێت]] لۆن بۆڵز بۆ یەکەم جار خرایە ناو بەرنامەکەوە. لە تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان، پێشبڕکێی تیمیی ژنان زیاد کرا، هەروەها پێشبڕکێی ڕاکردنی ١٠٠ مەتری سەر کورسیی کەمئەندامان بۆ پیاوان لە [[گۆڕەپان و مەیدان]] زیاد کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tel Aviv 1968 |بڵاوکەرەوە=[[International Paralympic Committee]] |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.paralympic.org/Paralympic_Games/Past_Games/Tel_Aviv_1968/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> * تیروکەوان * دارتچەری * گۆڕەپان و مەیدان * لۆن بۆڵز * سنۆکەر * مەلەوانی * تێنسی سەرمێز * بەرزکردنەوەی قورسایی * تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان * شیربازیی سەر کورسیی کەمئەندامان == خشتەی مەدالیاکان == ١٠ باشترین [[لیژنەی نیشتمانیی ئۆڵۆمپیاد|لیژنە نیشتمانییەکان]] بەپێی ژمارەی مەدالیا زێڕەکان لە خوارەوە ڕیزکراون. وڵاتی میواندار، ئیسرائیل، دیاری کراوە. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col" | پلە ! scope="col" | لیژنەی نیشتمانیی پارالۆمپیک ! scope="col" style="background-color:gold; width:4em;" | زێڕ ! scope="col" style="background-color:silver; width:4em;" | زیو ! scope="col" style="background-color:#cc9966; width:4em;" | بڕۆنز ! scope="col" style="width:4em;" | کۆ |- | ١ || align="right" | {{flagicon|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] || ٣٣ || ٢٧ || ٣٩ || ٩٩ |- | ٢ || align="right" | {{flagicon|شانشینی یەکگرتوو}} [[شانشینی یەکگرتوو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|شانشینی یەکگرتوو]] || ٢٩ || ٢٠ || ٢٠ || ٦٩ |- style="background:#ccccff" | ٣ || align="right" | {{flagicon|ئیسرائیل}} [[ئیسرائیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیسرائیل]]* || ١٨ || ٢١ || ٢٣ || ٦٢ |- | ٤ || align="right" | {{flagicon|ئوسترالیا}} [[ئوسترالیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئوسترالیا]] || ١٥ || ١٦ || ٧ || ٣٨ |- | ٥ || align="right" | {{flagicon|فەڕەنسا}} [[فەڕەنسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|فەڕەنسا]] || ١٣ || ١٠ || ٩ || ٣٢ |- | ٦ || align="right" | {{flagicon|ئەڵمانیای ڕۆژاوا}} [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] || ١٢ || ١٢ || ١١ || ٣٥ |- | ٧ || align="right" | {{flagicon|ئیتاڵیا}} [[ئیتاڵیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیتاڵیا]] || ١٢ || ١٠ || ١٧ || ٣٩ |- | ٨ || align="right" | {{flagicon|هۆڵەندا}} [[هۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|هۆڵەندا]] || ١٢ || ٤ || ٤ || ٢٠ |- | ٩ || align="right" | {{flagicon|ئەرژەنتین}} [[ئەرژەنتین لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەرژەنتین]] || ١٠ || ١٠ || ١٠ || ٣٠ |- | ١٠ || align="right" | {{flagicon|ئەفریقای باشوور}} [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەفریقای باشوور]] || ٩ || ١٠ || ٧ || ٢٦ |} == شاندە بەشداربووەکان == بیست و هەشت شاند بەشدارییان لە پارالۆمپیکی تێل ئەڤیڤدا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Medal Standings - Tel Aviv 1968 Paralympic Games |بڵاوکەرەوە=[[International Paralympic Committee]] |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.paralympic.org/Sport/Results/reports.html?type=medalstandings&games=1968PG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1968|سەردێڕ=Participation Numbers in 1968 Paralympic Games|بڵاوکەرەوە=International Paralympic Committee|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910054937/https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1968|url-status=dead}}</ref> هەریەک لە [[کەنەدا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|کەنەدا]]، [[دانیمارک لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|دانیمارک]]، [[ئەتیۆپیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەتیۆپیا]]، [[هیندستان لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|هیندستان]]، [[جامایکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|جامایکا]]، [[نیوزیلاند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|نیوزیلاند]]، [[کۆریای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|کۆریای باشوور]] و [[ئیسپانیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیسپانیا]] بۆ یەکەم جار بەشدارییان لە پارالۆمپیکی هاوینەدا کرد. دوای ئەوەی چوار ساڵ پێشتر یەکەمین بەشداریی لە یارییەکانی پارالۆمپیکدا کرد، [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەفریقای باشوور]] بەردەوام بوو لە کێبڕکێکردن لە پارالۆمپیکدا بە ناردنی شاندێک بۆ یارییەکانی تێل ئەڤیڤ. لەو کاتەدا، بەهۆی سیاسەتی ئاپارتایدەوە لە ئۆڵۆمپیاد قەدەغە کرابوو، بەڵام تا [[پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٨٠]] لە ئارنھێم لە پارالۆمپیک قەدەغە نەکرا.<ref>[http://www.iisg.nl/collections/anti-apartheid/history/jaren70-5.php "'The Netherlands against Apartheid' - 1970s"], International Institute of Social History</ref><ref>[http://www.paralympic.org/Sport/Results/search.html?npc=RSA&gender=all&medal=all&sport=all&games=all South Africa at the Paralympics], [[International Paralympic Committee]]</ref> {{clear}} {{div col|colwidth=22em}} * {{flagicon|ئەرژەنتین}} [[ئەرژەنتین لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەرژەنتین]] (٢١) * {{flagicon|ئوسترالیا}} [[ئوسترالیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئوسترالیا]] (٣٥) * {{flagicon|نەمسا}} [[نەمسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|نەمسا]] (٣١) * {{flagicon|بەلجیکا}} [[بەلجیکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|بەلجیکا]] (٢٦) * {{flagicon|کەنەدا}} [[کەنەدا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|کەنەدا]] (٢٥) * {{flagicon|دانیمارک}} [[دانیمارک لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|دانیمارک]] (٨) * {{flagicon|ئەتیۆپیا}} [[ئەتیۆپیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەتیۆپیا]] (٢) * {{flagicon|فینلاند}} [[فینلاند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|فینلاند]] (٢) * {{flagicon|فەڕەنسا}} [[فەڕەنسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|فەڕەنسا]] (٥٤) * {{flagicon|شانشینی یەکگرتوو}} [[شانشینی یەکگرتوو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|شانشینی یەکگرتوو]] (٧٤) * {{flagicon|هیندستان}} [[هیندستان لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|هیندستان]] (١٠) * {{flagicon|ئیرلەند}} [[ئیرلەند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیرلەند]] (٧) * {{flagicon|ئیسرائیل}} [[ئیسرائیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیسرائیل]] (٥٤) * {{flagicon|ئیتاڵیا}} [[ئیتاڵیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیتاڵیا]] (٣٨) * {{flagicon|جامایکا}} [[جامایکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|جامایکا]] (١١) * {{flagicon|ژاپۆن}} [[ژاپۆن لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ژاپۆن]] (٤٧) * {{flagicon|ماڵتا}} [[ماڵتا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ماڵتا]] (٦) * {{flagicon|هۆڵەندا}} [[هۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|هۆڵەندا]] (٣٥) * {{flagicon|نیوزیلاند}} [[نیوزیلاند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|نیوزیلاند]] (١٨) * {{flagicon|نەرویژ}} [[نەرویژ لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|نەرویژ]] (٢٨) * {{flagicon|ڕۆدێزیا}} [[ڕۆدێزیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ڕۆدێزیا]] (١٤) * {{flagicon|ئەفریقای باشوور}} [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەفریقای باشوور]] (٨) * {{flagicon|کۆریای باشوور}} [[کۆریای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|کۆریای باشوور]] (٥) * {{flagicon|ئیسپانیا}} [[ئیسپانیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئیسپانیا]] (١١) * {{flagicon|سوێد}} [[سوێد لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|سوێد]] (٣٢) * {{flagicon|سویسرا}} [[سویسرا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|سویسرا]] (٣٤) * {{flagicon|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٨٢) * {{flagicon|ئەڵمانیای ڕۆژاوا}} [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨|ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] (٥٨) {{div col end}} == سەرچاوەکان == {{reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://jfc.org.il/enhttps://jfc.org.il/news_journal/48163-2/ ١٧یەمین یارییەکانی نێودەوڵەتیی ستۆک ماندێڤیل، ئیسرائیل ١٩٦٨] {{پۆلی کۆمنز|1968 Summer Paralympics}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ئیسرائیل}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨| ]] [[پۆل:١٩٦٨ لە وەرزشی کەمئەندامان|پارالۆمپیک]] [[پۆل:پێشبڕکێ وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان بە میوانداریی ئیسرائیل|پارالۆمپیک]] [[پۆل:ڕووداوە فرەوەرزشییەکان لە ئیسرائیل]] [[پۆل:١٩٦٨ لە وەرزشی ئیسرائیلدا|پارالۆمپیک]] [[پۆل:١٩٦٨ لە ڕووداوە فرەوەرزشییەکان|پارالۆمپیک]] [[پۆل:پێشبڕکێ وەرزشییەکان لە تێل ئەڤیڤ|پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٦٨]] [[پۆل:پارالۆمپیکی هاوینە بەپێی ساڵ]] [[پۆل:ڕووداوە وەرزشییەکانی تشرینی دووەمی ١٩٦٨ لە ئاسیا]] [[پۆل:١٩٦٠ەکان لە تێل ئەڤیڤ]] [[پۆل:پارا وەرزشەکان لە ئیسرائیل]] [[پۆل:١٩٦٨ لە وەرزشی نێودەوڵەتیدا]] [[پۆل:ئۆڵۆمپیاد لە ئیسرائیل]] [[پۆل:بۆنە فرە وەرزشییەکانی ١٩٦٨]] edrmpbn8313z42jscx9r5azxq4gye00 0 285246 1687120 1525667 2026-10-14T19:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1687120 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Progressive_Republican_Party-TurkeySVG2.svg }}'''پارتی کۆماریخوازی پێشکەوتنخواز''' ({{بە تورکی|Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, ترقی‌ پرور جمهوریت فرقه‌ سی}}) [[پارت]]ێکی سیاسی بوو لە [[تورکیا]] لە نێوان ساڵانی ١٩٢٤ بۆ ١٩٢٥ لەلایەن عەلی فوئاد پاشا [[کازم قەرەبەکر|و کازم کارابەکر و]] [[رفعت (بيلي) باشا|ڕەفعەت (بیلی) پاشا]] و حوسێن ڕەئوف ئۆربای و عەدنان ئەدیڤار لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٢٤ دامەزراوە. ئەو حیزبە لە ٥ی حوزەیرانی ١٩٢٥ لە دوای [[شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران|شۆڕشی شێخ سەعید]] قەدەغە کرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karpat|یەکەم=Kemal H.|سەردێڕ=Turkey's Politics: The Transition to a Multi-Party System|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٧٩٤٢-٧|پەڕەکان=٤٧–٤٨|زمان=en}}</ref> == پێشینە == نزیکەی ساڵێک پێش ئەوەی [[یۆنان]] و [[تورکیا]] [[پەیمانی لۆزان]] لە ھاوینی ساڵی ١٩٢٤ واژوو بکەن، سوڵتانییەتی عوسمانی ھەڵوەشایەوە و دەوڵەتی تورکیا بە فەرمی وەک کۆمار ناسێندرا، ئەمەش کۆتایی شەش سەدەی [[خەلافەتی عوسمانی]] بوو. دوای واژووکردنی [[پەیمانی ئاشتی]] [[ئەستەمبوڵ|ئیستەنبوڵ]] تەسلیمی دەسەڵاتی [[ناسیۆنالیزمی تورکی|ناسیۆنالیستە تورکەکان]] کرا چونکە سوپای داگیرکەر لە کۆتایی [[شەڕی سەربەخۆیی تورکی|شەڕی سەربەخۆیی تورکیادا]] کشایەوە. بەڵام ھێشتا ناکۆکی سیاسی ناوخۆیی چارەسەر نەکرابوو و ھەندێک لە ئەندامانی دامەزراو لە [[بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکیا|بزووتنەوەی نیشتمانی تورکیا]] لەوانەش عەلی فوئاد پاشا، [[کازم قەرەبەکر]]، حوسێن ڕەئوف ئۆربای و عەدنان ئەدیڤار، زیاتر نیگەران بوون لەوەی کە لەلایەن [[مستەفا کەمال ئاتاتورک|مستەفا کەمال ئەتاتورکەوە]] بکرێنە ئامانج، کە پێشتر گەڕانەوەی [[لیژنەی یەکگرتن و پێشکەوتن|لیژنەی یەکگرتن و پێشکەوتنی]] قەدەغە کردبوو و خەلافەتەکەی ھەڵوەشاندەوە. لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٢٤، چەند مانگێک دوای ھەڵوەشاندنەوەی [[خەلافەت]]، ئەندامانی لیژنەی پێشووی یەکگرتن و پێشکەوتن و بزووتنەوەی نیشتمانی یەکگرت و پارتی کۆماری پێشکەوتنخوازی پێکھێنا کە دژی [[دەسەڵاتخوازی|دەسەڵاتی تاکڕەوانەی]] مستەفا کەمال و [[پارتی کۆماریی گەل| پارتی کۆماریخوازی گەلی دەسەڵاتدار]] بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gingeras|یەکەم=Ryan|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Sorrowful_Shores/EeIunm2zH44C?hl=en&gbpv=0|سەردێڕ=Sorrowful Shores: Violence, Ethnicity, and the End of the Ottoman Empire 1912-1923|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨٠١٩١٥٦٨٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201217165459/https://www.google.com/books/edition/Sorrowful_Shores/EeIunm2zH44C?hl=en&gbpv=0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Progressive Republican Party (Turkey)}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|زانستی سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تورکیا-کۆلکە}} qiqjenvj7clhniqmr4n9zrw3thiz5vi 0 285309 1687323 1664300 2026-10-15T05:47:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1687323 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Zulfiqar_Tank_-_Front_View.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|دیمەنی پێشەوەی تانکی زولفەقار]] [[پەڕگە:Zulfiqar_Tank_-_Back_View.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|دیمەنی دواوەی تانکی زولفەقار]] '''تانکی زولفەقار''' [[تانک|تانکێکی]] تەواو [[ئێران]]ییە یەکەم نموونەی جۆری «لی» لە ساڵی ١٩٩٢ دیزاین کراوە و ھێڵی بەرھەمھێنانی لە ھاوینی ساڵی ١٩٩٧ لە کۆمەڵگەی پیشەسازی شەھید کۆلاھدووز کراوەتەوە و لە ١٩٩ەوە [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی ئێرانەوە]] بەکاردەھێنرێت. زولفەقار تۆپھاوێژێکی ١٢٥ ملم بەکاردەھێنێت، سیستەمێکی ھەڵپەساردنی ھاوشێوەی مۆدێلەکانی سەرەتایی ئێم٦٠، سیستەمێکی کۆنترۆڵکردنی ئاگری ئەی ئێف سی ئێس-٣ی سلۆڤینی کە لەکاتی جووڵەکردن، و دەرکەوتنی ھاوشێوەی زنجیرە تانکی ئێم٤٨ و ئێم٦٠ و [[ئێم١ ئابرامس]] ی سوپای ئەمریکایە. ھەروەھا ھەندێک لە پێکھاتەکانی ئەم تانکە ھاوشێوەی تانکی سەفیرن کە مۆدێلێکی باشکراوی ئێرانە لە تانکی [[تی-٥٥]] ی سۆڤیەت و تانکی [[تایپ ٥٩]]ی چینی.<ref>https://dana.ir/1456414/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B3%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B4%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D9%87%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C#gsc.tab=0{{بەستەری مردوو|url=https://dana.ir/1456414/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B3%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B4%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D9%87%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> ماڵپەڕی فەرمیی [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزارەتی بەرگریی ئێران]] ئەم تانکەی وەک وەشانێکی باشی تانکی تی-٧٢ی ڕووسی ناساندووە، کە بە سیستەمی کۆنتڕۆڵی ئاگری مۆدێرن کراوە و تەقەمەنی ١٢٥ ملم تەقێنراوە. ئامارەکان لەسەر ژمارەی تانکی زولفەقار کە بەرھەم ھێنراون، ڕانەگەیەندراوە، بەڵام بەپێی خەمڵاندنەکان لە ساڵی ٢٠١٠دا نزیکەی ١٠ تانکی زولفەقار لە دەستی ھێزە چەکدارەکانی ئێراندا بووە. زولفەقار ٣ کە مۆدێلی کۆتایی ئەم تانکەیە، [[بزوێنەری دیزڵ|بزوێنەرێکی دیزڵی]] ١٢ سلندر بەکاردەھێنێت کە ھێزی ١٠٠٠ ئەسپ و بە کێشی تانکی نزیکەی ٤٠ تۆن، ڕێگەی پێدەدات بە زۆرترین خێرایی ٧٠ کیلۆمەتر لەسەر ڕێگا بڕوات. تانکی زولفەقار ئەو تانکەیە کە بە ئاسانی بە ھەر بەربەستێکی ڕێگادا تێدەپەڕێت و بەربەست شکێنە.<ref>https://web.archive.org/web/20120619010005/http://www.mod.ir/content/%D8%AA%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zulfiqar tanks}} {{شریتی دەروازە|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} orwdfzliog530203nq13yc48hpilsog 0 286187 1687236 1452175 2026-10-15T01:34:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687236 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type|name=Governorates of Palestine{{ھن}}{{native name|ar|محافظات فلسطین|italics=off}}|alt_name=Muhafazat filastin|map=[[پەڕگە:Palestine election map.PNG|250px]]|category=[[Unitary state]]|territory={{flag|Palestine}}|start_date=|current_number=16 governorates|number_date=|population_range=316,541 ([[Jericho Governorate|Jericho]]) – 551,129 ([[Hebron Governorate|Hebron]])|area_range={{Convert|34|sqmi|km2|order=flip|abbr=on}} ([[Deir al-Balah Governorate|Deir al-Balah]]) – {{Convert|658|sqmi|km2|order=flip|abbr=on}} ([[Hebron Governorate|Hebron]])|government=Governorate government, [[Government of Palestine|National government]]|subdivision=[[Municipality (Palestinian Authority)|Municipality]], [[Palestinian refugee camps|refugee camp]], neighbourhood|caption=Map of Area A, Palestinian localities in Area B and Palestinian neighborhoods in East Jerusalem.}} فەلەستین [[حکوومەتی یەکگرتوو|دەوڵەتێکی یەکگرتووە]]، بەڵام بۆ مەبەستی ئیداری دابەشکراوە بەسەر شازدە '''پارێزگادا'''. دوای واژووکردنی [[ڕێککەوتنی ئۆسلۆ|ڕێککەوتننامەکانی ئۆسلۆ]]، [[کەناری ڕۆژاوا]] و [[کەرتی غەززە]] خرانە ژێر دەسەڵاتی [[دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین|دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستین]] کە خاکەکانی بەسەر پارێزگاکاندا دابەشکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/two-state-solution|سەردێڕ=Two-state solution {{!}} Definition, Facts, History, & Map {{!}} Britannica |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/governorates/|سەردێڕ=Governorates |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=ECFR |زمان=en-GB}}</ref><ref name="geohive">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx|سەردێڕ=geohive.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121024163927/http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> پارێزگاکان بە نۆرە دابەش دەکرێن بەسەر شارەوانییەکان. == پێڕست == {| class="wikitable sortable" style="t" !پارێزگا<ref name="geohive">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx|سەردێڕ=geohive.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121024163927/http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20121024163927/http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx "Occupied Palestinian Territory: Administrative units"]. GeoHive. Archived from [http://www.geohive.com/cntry/palestine.aspx the original] on 24 October 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 October</span> 2012</span>.</cite></ref> !ڕووبەر (km²) !چری دانیشتووان{{ھن}}{{ھن}}{{ھن}}{{ھن}}(km²) !ناوەند !ھەرێم !لۆکەیشن |- |[[پارێزگای بێت لەحم]] |[[بێت لەحم]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Bethlehem_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای خەلیل]] |[[خەلیل]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Hebron_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای جەنین]] |[[جەنین]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Jenin_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای ئەریحا]] |[[ئەریحا (فەلەستین)]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Jericho_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای نابلوس]] |[[نابلوس]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Nablus_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای قەلقیلیە]] |[[قەلقیلیە]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Qalqilya_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای قودس]]{{تێبینی|includes Israeli-annexed East Jerusalem}} |[[ئورشەلیم]]{{تێبینی|see [[Status of Jerusalem]]}} |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Jerusalem_in_Palestine_(+claimed_hatched).svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای ڕامەڵڵا و بیرە]] |[[ڕامەڵڵا]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Ramallah_and_Al-Bireh_in_Palestine_(+claimed_hatched).svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای سەلفیت]] |[[سەلفیت]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Salfit_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای توباس]] |[[توباس]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Tubas_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای توولکەرم]] |[[توولکەرم]] |کەناری ڕۆژاوا |[[پەڕگە:Tulkarm_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای دێر بەلەح]] |[[دێر بەلەح]] |غەززە |[[پەڕگە:Deir_al-Balah_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای غەززە]] |[[غەززە]] |غەززە |[[پەڕگە:Gaza_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای خان یوونس]] |[[خان یوونس]] |غەززە |[[پەڕگە:Khan_Yunis_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای باکووری غەززە]] |[[جەبالیا]] |غەززە |[[پەڕگە:North_Gaza_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |- |[[پارێزگای ڕەفەح]] |[[ڕەفەح]] |غەززە |[[پەڕگە:Rafah_in_Palestine.svg|115x115پیکسڵ]] |} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەلەستین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:پارێزگاکانی دەوڵەتی فەلەستین]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پارێزگا]] d64xy72tskd22991v3jcctxi5cfv6mi 0 286484 1687460 1526241 2026-10-15T10:39:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687460 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''پاسەوانی تایبەتی کۆماری عێراق''' ('''SRG''') ({{بە عەرەبی|الحرس الجمهوري الخاص}})، ھەروەھا ناسراوە بە '''لیوای ھێزە تایبەتەکانی کۆشکی سەرۆکایەتی'''،<ref name="GS">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.globalsecurity.org/intell/world/iraq/srg.htm|سەردێڕ=Special Republican Guard (SRG) - Iraqi Intelligence Agencies |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230314115941/http://www.globalsecurity.org/intell/world/iraq/srg.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> ھ'''ێزەکانی پاراستنی تایبەتی پاسەوانی کۆماری'''، <ref name="MERIA">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Ibrahim|دوایین=al-Marashi|سەردێڕ=Iraq's Security and Intelligence Network: A Guide and Analysis|ناونیشان=http://meria.idc.ac.il/journal/2002/issue3/jv6n3a1.html|بڵاوکەرەوە=Middle East Review of International Affairs|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080110202006/http://meria.idc.ac.il/journal/2002/issue3/jv6n3a1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> یان '''فیرقەی زێڕین''' <ref name="GS" /> یەکەیەکی [[پاسەوانی پریتۆرین|پاسەوانی نوخبە]] بوو کە لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٢ یان ئازاری ١٩٩٥ لە [[ڕژێمی بەعس|عێراقی سەردەمی بەعس]] دامەزراوە. پاسەوانی کۆماری تایبەت لەلایەن [[دەزگای ئاسایشی تایبەت|دەزگای ئاسایشی تایبەتەوە]] کۆنترۆڵکرابوو و ئەرکی پاراستنی [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆک]] [[سەددام حوسێن]] و شوێنەکانی سەرۆکایەتی [[بەغدا]] و وەڵامدانەوەی ھەر یاخیبوونێک، کودەتایەک، یان ھەڕەشەیەکی دیکەی لەسەر دەسەڵاتەکەی پێسپێردرا. <ref name="GS" /> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|عێراق|دەیەی ١٩٩٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} j033qz6g5gpia8kpsjraeh1sgzncukc 0 286782 1687000 1525606 2026-10-14T13:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687000 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cylinder_seal_of_Shulgi.jpg|وێنۆک|مۆری لوولەکیی [[شولگی|شولگیی]] ئور (٢٠٩٤پ.ز - ٢٠٤٧پ.ز). نووسینەکە ئاماژە بە ناوەکانی "پاڵەوانێکی بەھێز، پادشای ئور، '''پادشای سۆمەر و ئەکەد'''" دەکات.]] [[پەڕگە:Lugal_Kiengi_Kiuri,_King_of_Sumer_and_Akkad,_on_a_seal_of_Shulgi.jpg|وێنۆک|نووسینێکی [[نووسینی بزماری|بزماری]] "پاشای سۆمەر و ئەکەد"، لەسەر مۆری [[شولگی]].{{Sfn|Edzard|2003}}]] '''پادشای سۆمەر و ئەکەد''' (بە سۆمەری: {{Script/Cuneiform|𒈗𒆠𒂗𒄀𒆠𒌵}}) نازناوێکی شاھانە بوو لە میزۆپۆتامیای کۆن کە نازناوەکانی "پاشای ئەکەد" تێکەڵ دەکات، نازناوی فەرمانڕەوا کە لەلایەن پاشاکانی [[ئەکەد]] (٢٣٣٤-٢١٥٤ پێش زایین) لەگەڵ نازناوی "پاشای سۆمەر". ئەم نازناوە لە ھەمان کاتدا ئیدیعایەکی خستە سەر میرات و شکۆمەندیی ئەو ئیمپراتۆریەتییە کۆنەی کە لەلایەن [[سارگۆنی گەورە|سەرجۆنی ئەکەدەوە]] (٢٣٣٤-٢٢٧٩ پێش زایین) دامەزرابوو و ئیدیعایەکی دەربڕی بۆ حوکمڕانیی تەواوی میزۆپۆتامیای خواروو (کە لە ناوچەکانی [[سۆمەر]] لە باشوور و ئەکەد لە باکوور پێکھاتبوو). سەرەڕای ئەوەی ھەردوو نازناوی "پاشای سۆمەر" و "پاشای ئەکەد" لەلایەن پاشاکانی ئەکەدییەوە بەکارھێنراون، بەڵام نازناوەکە بە شێوەی تێکەڵاویی خۆی نەناسێندرا تا سەردەمی پاشای [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور|سۆمەری نوێ]] (سێیەم ئیمپراتۆری ئور) [[ئور نەمۆ]] (٢١١٢-٢٠٩٥ پێش زایین)، کە درووستی کرد لە ھەوڵێکدا بۆ یەکخستنی بەشەکانی باشوور و باکووری میزۆپۆتامیای خواروو لە ژێر دەسەڵاتی خۆیدا. ڕەنگە پاشا کۆنەکانی ئەکەدی خۆیان دژی بەستنەوەی سۆمەر و ئەکەد بووبن بەیەکەوە. لە سەدەکانی دواتری مێژووی میزۆپۆتامیادا، کاتێک شانشینییە سەرەکییەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور|ئاشوور]] و [[بابل]] بوون، ئەو نازناوە زیاتر لەلایەن پاشاکانی بابلەوە بەکاردەھێنرا چوونکە فەرمانڕەواییی میزۆپۆتامیایان دەکرد. بۆ پاشاکانی ئاشوور، ئەو نازناوە بوو بە جەختکردنەوەیەکی فەرمی بۆ دەسەڵات بەسەر شاری بابل و دەوروبەریدا؛ تەنھا ئەو فەرمانڕەوا ئاشوورییانەی کە لە ڕاستیدا بابلیان کۆنترۆڵ کردبوو، ئەو نازناوەیان بەکارھێنا و کاتێک ئاشوور بۆ ھەمیشە کۆنترۆڵی بابلی لەدەستدا پاش ئیمپراتۆریەتی بابلیی نوێ، فەرمانڕەواکانی ئەو ئیمپراتۆریەتە دەستیان کرد بە بەکارھێنانی ئەم نازناوە لە جیاتیان. دوا پادشا کە ئیدیعای پاشای سۆمەر و ئەکەدی کرد، [[کورووشی مەزن]] (کۆڕشی مەزن) بوو (٥٥٩-٥٣٠ پێش زایین) لە [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ئیمپراتۆریەتی ھەخامەنشی]]، کە چەندین نازناوی نەریتیی میزۆپۆتامیایان وەرگرت دوای داگیرکردن و سقووت ھێنانی بابل لە ساڵی ٥٣٩ی پێش زایین. == سەرچاوەکان == * [[:en:King_of_Sumer_and_Akkad|ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:کورووشی مەزن]] [[پۆل:ئەکەد]] [[پۆل:بابل]] [[پۆل:ئوور]] [[پۆل:سوومەر]] <references />{{تووڵی دەروازە|مێژوو|عێراق|پاشایەتی|ژیاننامە}} e7pdrdq5lty75ngsqgv04w5ocafsju2 0 286790 1687001 1525607 2026-10-14T13:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687001 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Naram-Sin_portrait.jpg|وێنۆک| پۆڕتڕەیتی [[نەرام سین|نارام-سینی ئەکەد]]. نارام-سین کە لە نێوان ساڵانی ٢٢٥٤ بۆ ٢٢١٨ پێش زایین حکومڕانیی کردووە، نازناوی پادشای چوار گۆشەی جیھانی دروست کردووە. ئەمڕۆ لە مۆزەخانەی شوێنەواریی ئەستەنبوڵ دانراوە.]] [[پەڕگە:Ibbi-Sin_cylinder_seal.jpg|وێنۆک|مۆری پادشای [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور|سۆمەری نوێ]] (سێیەم ئیمپراتۆرییەتی ئور) [[ئیبی سین|ئیبی-سین]] لە [[مۆزەخانەی میترۆپۆلیتەنی ھونەر]]. نووسراوەکە دەڵێت «ئیبی-سین پادشای بەھێز، پادشای ئوور، پادشای چوار گۆشەی جیھان».]] '''پادشای چوار گۆشەی جیھان''' (بە [[زمانی سۆمەری|سۆمەری]]: 𒈗𒀭𒌑𒁕𒇻𒁀 [[لوگال]]-ئەن-ئوب-دا-لیممو-با،{{sfn|Maeda|1981|p=٤}} بە[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]: 𒈗 𒆳𒁉𒊏𒀜 𒌋𒁁𒋾 شاررو کیبرات ئاربایم،{{sfn|Levin|2002|p=٣٦٠}} 𒈗 𒆳𒁉𒊏𒀜 𒌋𒁁 شار کیبراتی ئەربا'ی،{{sfn|Roaf|Zgoll|2001|p=٢٨٤}} یان 𒈗 𒆳𒁉𒊏𒀜 𒌋𒁁𒋾 شار کیبرات ئەربەتتی{{sfn|Karlsson|2013|p=١٣٥}})، بە شێوەیەکی جێگرەوە وەک '''پاشای چوار چارەکی جیھان''' وەرگێڕدراوە، '''پاشای چوار گۆشەی بەھەشت''' یان '''پاشای چوار گۆشەی گەردوون'''{{Sfn|Raaflaub|Talbert|2010}} و زۆرجار کورتکرایەوە بۆ سادەکراوی '''پاشای چوار گۆشە'''،{{Sfn|Roaf|Zgoll|2001}}{{Sfn|Bachvarova|2012}} نازناوێکی شکۆمەندیی گەورە بوو کە پاشا بەھێزەکانی میزۆپۆتامیا ئیدیعایان دەکرد. ھەرچەندە زاراوەی «چوار گۆشەی جیھان» ئاماژەیە بۆ شوێنە جوگرافییە تایبەتەکان لە ناو خودی میزۆپۆتامیا و نزیک لە خودی میزۆپۆتامیا، بەڵام ئەم شوێنانە (لەو کاتەدا کە نازناوەکە بۆ یەکەمجار بەکارھێنرا) وا بیردەکرایەوە کە نوێنەرایەتیی شوێنەکانی نزیک لێوارە ڕاستەقینەکانی جیھان دەکەن و بەم پێیەش، نازناوەکە دەبێ وەک شتێکی ھاوتا لەگەڵ «پاشای ھەموو جیھانی ناسراو» لێکبدرێتەوە، کە ئیدیعایە بۆ حوکمڕانیی گشتگیر بەسەر ھەموو جیھان و ھەموو شتێکدا کە لەناو ئەو جیھانەدا ھەیە. ئەم نازناوە بۆ یەکەمجار لەلایەن [[نەرام سین|نەرام-سین]] لە [[ئەکەد|ئیمپراتۆرییەتی ئەکەد]] لە سەدەی ٢٣ی پێش زایین بەکارھێنرا و دواتر لەلایەن فەرمانڕەواکانی [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور|ئیمپراتۆرییەتی سۆمەری نوێ]] (سێیەم ئیمپراتۆرییەتی ئوور) بەکارھێنرا، دوای ئەوە کەوتە ژێر بەکارھێنانەوە. لەلایەن ژمارەیەک لە فەرمانڕەوای ئاشوورییەوە وەک نازناوێک زیندووکرایەوە، بە تایبەتی لە سەردەمی ئیمپراتۆرییەتی ئاشووریی نوێدا دیار بوو. دوا فەرمانڕەوا کە ئیدیعای ئەو نازناوەی کرد یەکەم پادشای [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ھەخامەنشیی]] فارس بوو، [[کورووشی مەزن|کۆڕشی مەزن]]، دوای داگیرکردنی [[بابل]] لە ساڵی ٥٣٩ی پێش زایین. ئەگەری ئەوە ھەیە، لە نێو فەرمانڕەواکانی ئاشووردا، کە نازناوی پاشای چوار گۆشە لە ڕێگەی ئاسایییەوە لە میراتەوە (باوک بۆ کوڕ) بۆیان نەمابێتەوە. بەو پێیەی نازناوەکە ھەموو پادشاکانی ئاشووری بەکاریان نەھێناوە و بۆ ھەندێکیان تەنھا چەند ساڵێک لە سەردەمی حکومڕانیدا پێیاندراوە، ئەمەش تەنھا دوای ئەوەی کە پادشایەک خۆی سەلماندبێت، لەوانەیە لە ڕێگەی تەواوکردنی ھەڵمەتێکی سەربازیی سەرکەوتوو لە ھەر چوار خاڵەکەی قیبلەکەدا لە باشوور و باکوور و ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا. نازناوی ھاوشێوەی وەک: [[پادشای گەردوون]] ("پادشای ھەموو شتێک") ھەیە، ھەروەھا ھەندێک لە پاشا ئاشوورییەکانی نوێ بەکاریانھێناوە، ڕەنگە ئەو نازناوە پێویستی بە حەوت ھەڵمەتی سەربازیی سەرکەوتوو بووبێت بۆ بەدەستھێنانی. جیاوازیی نێوان مانای وردی ئەو دوو نازناوە ڕەنگە ئەوە بووبێت کە "پادشای گەردوون" ئیدیعای کایەی گەردوونی کردووە، فەرمانڕەوایەک بەسەر جیھان و گەردوون و بە شێوەیەکی ڕۆحی، لەکاتێکدا "پادشای چوار گۆشەی جیھان" ئیدیعای تەنھا زەوین و فیزیکی کردووە. == سەرچاوەکان == {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:کورووشی مەزن]] [[پۆل:ئەکەد]] [[پۆل:بابل]] [[پۆل:ئوور]] [[پۆل:سوومەر]] {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|پاشایەتی|عێراق|ژیاننامە|ئێران}} fcf9c500qh2gn80tyoyth46k0d1k6fc 0 286838 1686988 1525539 2026-10-14T13:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1686988 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = پاتریک ئیکێنگ |وێنە = Lausanne Sport vs FC Sion - Avril 2014 - Patrick Ekeng.jpg |لێدوانی وێنە = ئیکێنگ لە ساڵی ٢٠١٥ |ناوی کاتی لەدایکبوون = پاتریک کلۆد ئیکێنگ ئیکێنگ |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٦ی ئازاری ١٩٩٠ |شوێنی لەدایکبوون = یاوندێ، [[کامیروون]] |ڕێکەوتی مەرگ = ٦ی ئایاری ٢٠١٦ (تەمەن ٢٦ ساڵ) |شوێنی مەرگ = بوخارێست، [[ڕۆمانیا]] |ھۆکاری مەرگ = وەستانی دڵ (Cardiogenic shock) |نەتەوە = کامیروونی |پیشە = یاریزانی تۆپی پێ (یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی بەرگری) |ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٨–٢٠١٦ |ناوبانگ = مردنی لەناو یاریگا لە کاتی یارییەکدا |باڵا = ٦ پێ و ٠ ئینچ (١.٨٣ م) }} '''پاتریک کلۆد ئیکێنگ ئیکێنگ''' (بە ئینگلیزی: Patrick Ekeng؛ ١٩٩٠-٢٠١٦) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری کامیروونی بوو کە وەک یاریزانێکی ھێڵی ناوەڕاستی بەرگری یاریی دەکرد. ئەو لە چەندین خولی ئەوروپیدا یاریی کرد، بەڵام ژیانی بە شێوەیەکی تراژیدی لە تەمەنێکی گەنجیدا کۆتایی ھات کاتێک لە کاتی یارییەکدا بۆ یانەی دینامۆ بوخارێستی ڕۆمانی گیانی لەدەستدا. == کاروانی وەرزشی == === سەرەتا و چوونە ئەورووپا === ئیکێنگ کاروانی پیشەگەریی خۆی لە یانەی "کانۆن یاوندێ"ی پایتەختی کامیروون دەست پێ کرد. لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا، لە ساڵی ٢٠٠٩، گرێبەستێکی لەگەڵ یانەی لومانی فەڕەنسی واژۆ کرد و ڕووی لە ئەورووپا کرد. بۆ ئەوەی ئەزموونی زیاتر وەربگرێت، بۆ ماوەی وەرزێک بە شێوەی خواستن بۆ یانەی "ڕۆدێز" یاریی کرد. === قۆناغی سویسرا و ئیسپانیا === لە ساڵی ٢٠١٣دا، پەیوەندیی بە یانەی لۆزان-سپۆرتی سویسرییەوە کرد و بۆ ماوەی وەرزێک لەوێ مایەوە. ئاستە بەرزەکەی وای کرد یانەی کۆردۆبای ئیسپانی گرێبەستی لەگەڵدا واژۆ بکات. لەگەڵ کۆردۆبا، یەکەم یاریی خۆی لە خولی پلە یەکی ئیسپانیا (لالیگا) ئەنجام دا، کە یارییەک بوو بەرامبەر یانەی خیتافی. === دینامۆ بوخارێست === لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦، ئیکێنگ پەیوەندیی بە یانەی دینامۆ بوخارێستی ڕۆمانییەوە کرد. لە ماوەیەکی کورتدا بووە یەکێک لە یاریزانە سەرەکییەکانی تیپەکە و یارمەتیی دان بگەنە یاریی کۆتایی جامی ڕۆمانیا. == کاروانی نێودەوڵەتی == ئیکێنگ نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردەی لاوانی کامیروونی کردبوو لە [[جامی جیھانیی لاوانی فیفا ٢٠٠٩]]. یەکەم یاریی خۆی بۆ ھەڵبژاردەی یەکەمی کامیروون لە ساڵی ٢٠١٥ ئەنجام دا و بەشێک بوو لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەکە لە [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٥]]. == کۆچی دوایی و لێکۆڵینەوە == لە ٦ی ئایاری ٢٠١٦، لە یارییەکدا بەرامبەر یانەی ڤیتۆرۆڵ کۆنستانتا، ئیکێنگ لە خولەکی ٦٢دا وەک یاریزانی یەدەگ ھاتە ناو یاریگا. تەنھا حەوت خولەک دواتر، بەبێ ھیچ بەرکەوتنێک، لەپڕ لە بازنەی ناوەڕاستی یاریگادا کەوت. گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانە، بەڵام دوای نزیکەی دوو کاتژمێر گیانی لەدەستدا. ھۆکاری مردنەکەی بە "وەستانی دڵ" دەستنیشان کرا. دواتر لێکۆڵینەوەکان دەریانخست کە ئۆتۆمبێلی فریاگوزاریی ناو یاریگا ھیچ ئامێرێکی پێویستی بۆ بوژاندنەوەی دڵی تێدا نەبووە و پزیشکی یانەکەش بە کەمتەرخەم دانرا لە مامەڵەکردنی لەگەڵ بارودۆخەکەدا. لە ئەنجامدا، پزیشکەکە سزای زیندانیکردنی مەرجداری بەسەردا سەپێنرا. == میرات و ڕێزلێنان == مردنی ئیکێنگ شۆکێکی گەورە بوو. یانەی دینامۆ بوخارێست وەک ڕێزلێنانێک، درێسی ژمارە ١٤ی ئەویان بۆ ھەمیشە ھەڵپەسارد و بڕیاریان دا کە داھاتی یاریی کۆتایی جامەکە ببەخشنە خێزانەکەی. ھەروەھا، لە یاوندێی پایتەختی کامیروون، شەقامێک بە ناوی ئەوەوە ناونرا. == ئامارەکانی کاروانی وەرزشی == {| class="wikitable" |- ! یانە ! وەرز ! خول ! جام ! جامی خول ! ئەورووپا ! کۆی گشتی |- | rowspan=2 | لومان | ٢٠١٠–١١ || ١ (٠) || ٠ (٠) || ٠ (٠) || ٠ (٠) || ١ (٠) |- | ٢٠١٢–١٣ || ١٦ (١) || ١ (٠) || ١ (٠) || ٠ (٠) || ١٨ (١) |- | لۆزان-سپۆرت | ٢٠١٣–١٤ || ٢٨ (٢) || ٢ (١) || – || ٠ (٠) || ٣٠ (٣) |- | کۆردۆبا | ٢٠١٤–١٥ || ١٤ (١) || ١ (٠) || – || ٠ (٠) || ١٥ (١) |- | دینامۆ بوخارێست | ٢٠١٥–١٦ || ١٠ (٠) || ٢ (١) || ٠ (٠) || ٠ (٠) || ١٢ (١) |} == سەرچاوەکان == لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە بەڵام بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وشە بە وشە.[https://en.wikipedia.org/wiki/Patrick_Ekeng] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|کامیروون|ژیاننامە|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Patrick Ekeng}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کامیروونی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:مردنەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:مردن بەھۆی وەستانی دڵ]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ٢]] 96p6me2qa3xe4b76osy12mpo44lh7wj 0 286845 1687337 1664317 2026-10-15T05:49:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687337 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''زووھێر ڕەمەزان''' (٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٩ – ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١)، [[ئەکتەر]]ێکی [[سووریا|سوورییە]] لە [[لازقیە]] لە ساڵی ١٩٨٣ بەشی نواندنی لە پەیمانگای باڵای ھونەرە دراماتیکییەکان لە [[دیمەشق]] تەواو کردووە، لە کۆتایی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستی بە کاری ھونەری کردووە و لە چەندین بەرھەمی تەلەڤیزیۆنی و [[فیلم]]دا بەشداری کردووە. بەناوبانگترین ڕۆڵی ئەو ڕۆڵی «ئەبوو جەودەت» بوو، ئەو پۆلیسە گەندەڵەی لە ھەر چوار وەرزی زنجیرەی «باب ئەلحارە» دا. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ەوە وەک سەرۆکی سەندیکای ھونەرمەندانی سووریا کاری کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٠ دووبارە ھەڵبژێردرایەوە، ھەروەھا ئەندامی ئەنجومەنی گەلی سووریا بوو بۆ دانیشتنی ٢٠١٦. لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی سەندیکادا، بەھۆی ھەندێک لە بڕیارەکانییەوە، وەک دەرکردنی ژمارەیەک ھونەرمەند بەھۆی نەدانی ڕسوومات، مشتومڕی لێکەوتەوە. ھاوکات لایەنگری [[بەشار ئەسەد|ڕژێمی ئەسەد]] بووە.<ref>https://almrj3.com/who-is-zuhair-ramadan/</ref> لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، دوای ئەوەی تووشی کێشەی تەندروستی بوو، لەوانە ھەوکردنی سییەکان، کۆچی دوایی کرد. ناوبراو بە یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی درامای سووریا دادەنرێت، بە ڕۆڵە کۆمیدی و دراماتیکییە جیاوازەکانی جیا دەکرێتەوە و کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر کۆمەڵگەی ھونەری سووریا ھەبووە.<ref>https://alwatannews.net/life-style/article/974906/الموت-يغيب-الفنان-السوري-زهير-رمضان</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zuhair Ramadan}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سووریا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]] [[پۆل:نوێنەرانی پەرلەمانی نیشتیمانی سووریا]] kiidoir4n9evjpczjb26wj3uz3edybp 0 287527 1687458 1526240 2026-10-15T10:39:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1687458 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Bundesarchiv_Bild_183-E03059,_Berlin,_Pergamon_Museum,_Ausstellungsbesuch_Hitler.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|''بێگلایتکۆماندۆ دیس فۆھێرس'' و پیاوانی دیکەی [[ئێس ئێس]] لە شوباتی ١٩٣٩دا ئاسایشیان بۆ ھیتلەر دابین دەکرد]] [[ئەدۆلف ھیتلەر]] [[جەنگی جیھانیی دووەم]]ی لە [[ئەورووپا]] دەستپێکرد بە داگیرکردنی پۆڵەندا لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٣٩ و ناوەندی [[ھۆلۆکۆست]] بوو. لەلایەن دوژمنە چەوسێندراوەکانییەوە و تەنانەت لەلایەن ھەندێک لە ھاووڵاتیانی وڵاتەکەی خۆیەوە ڕقیان لێی بوو. سەرەڕای ھەوڵەکانی تیرۆرکردنی، ھیچ کامیان سەرکەوتوو نەبوون. ھیتلەر لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا چەندین یەکەی پاسەوانی ھەبوو کە ئاسایش و پاراستنیان دابین دەکرد. کاتێک ھیتلەر لە ساڵی ١٩١٨ لە خزمەتکردنی سەربازی گەڕایەوە میونشن، بوو بە ئەندامی [[پارتی نازی]] کە [[پارتی نازی|پارتێکی]] سیاسی ڕاستڕەوی [[ڕاستڕەوی توندڕەو|توندڕەو]] بوو لە [[باڤاریا]]. ساڵی ١٩٢١ بە سەرۆکی حیزب ھەڵبژێردرا. ھەروەھا وتارەکانی پەرەی بە توندوتیژی و ڕەگەزپەرستی دەدا و ھیتلەر پێویستی بە ئاسایشی بەردەوام بوو. کەتیبەی زریان لە ساڵی ١٩٢٠ دامەزراوە و یەکەم یەکەیەکی نیمچە سەربازیی ئێس ئێس بوو کە بەرپرسانی نازییان پاراست. لە ساڵی ١٩٢٣ یەکەیەکی بچووکی پاسەوانی کەسی کە بە ''شۆک ترۆپەرز'' ناسرا، بۆ پاراستنی ھیتلەر دروست کرا. لەژێر کۆنترۆڵی کەتیبەی زریاندا بوو. پاشان لە ساڵی ١٩٢٥ لەگەڵ گەشەکردنی پارتی نازی، [[ئێس ئێس|شوتزستافڵ]] وەک دابەشکردنێکی لاوەکی لە کەتیبەی زریان دروست بوو. سەرەتا تەنھا لە نزیکەی سەد پیاو پێکھاتبوو، ھەروەھا لە بنەڕەتدا یەکەی پاراستنی کەسی ھیتلەر بوو. چەندین ڕێکخراوی پاسەوانی کەسی، وەکوو ''فوھر بێگلایتکۆماندۆ'' (FBK)، ''خزمەتگوزاری ئاسایشی ڕیش'' (RSD) و ''لایبستاندار ئەدۆلف ھیتلەر'' (LSSAH)، وەک لقە لاوەکییەکانی [[ئێس ئێس]] دامەزران. لەنێو ئەو پۆلیس و ھێزە ئەمنییانەی کە لەبەردەستدا بوون، ''[[گێستاپۆ|پۆلیسی نھێنی ئەڵمانیا]]'' ([[گێستاپۆ|Gestapo]])، ''پۆلیسی ڕژێم'' (Orpo)، ''بەشی لێکۆڵینەوەی تاوانەکان'' (Kripo) و ''پۆلیسی ئاسایش'' بوون. جگە لەوەش دەزگای ھەواڵگری نازی، ''پۆلیسی ئاسایشی ئەڵمانیا'' (SD) بەدواداچوون و پشکنینی ئەمنییان لەسەر خەڵک کرد، لەنێویاندا ئەندامانی حزبەکە. ئەگەر کارمەندانی ئێس دی بڕیاری دەستگیرکردنیان دابێت، ئەوا زانیارییەکانیان دەگوازنەوە بۆ گێستاپۆ. ھیتلەر وەک زۆرێک لە دیکتاتۆرەکان خۆی بە یەکە ئەمنییەکان دەورە دا بۆ پاراستنی.{{Sfn|Stein|1984}} == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} o0a7p1hxzcju0xkjrmfwp1x447lcmnl 0 288195 1687050 1474992 2026-10-14T16:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687050 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاراماونت گڵۆباڵ''' (کە بە ناوی '''پاراماونت''' کاری دەکرد) کۆمەڵەیەکی فرەنەتەوەییی ئەمریکی بوو لە بواری [[میدیای بەکۆمەڵ|میدیای گشتی]] و [[ڕابواردن|کات بەسەربردن]]دا، کە لەلایەن «ناشناڵ ئەمیوزمێنتس»ەوە کۆنترۆڵ کرابوو و [[بنکەی سەرەکی|بارەگای سەرەکیی]] لە «وەن ئاستۆر پلازا» بوو لە [[تایمز سکوێر]]، میدتاون مانھاتن. کۆمپانیاکە لە ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ وەک ڤایاکۆمسیبیئێس دامەزرا، لە ڕێگەی یەکگرتنی دووەم نەوەی کۆمپانیای سیبیئێس و [[ڤیاکۆم]]<ref name="mergerdate">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.thewrap.com/cbs-viacom-merger-close-date-dec-4/|سەردێڕ=CBS and Viacom Reveal December Merger Date |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191129045701/https://www.thewrap.com/cbs-viacom-merger-close-date-dec-4/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> (کە لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ لە ڤایاکۆمی ڕەسەن جیا کرابوونەوە). کۆمپانیاکە لە ١٦ی شوباتی ٢٠٢٢ ناوە نوێیەکەی خۆی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Baccardax |یەکەم=Martin |ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.thestreet.com/markets/viacomcbs-stock-slides-on-q4-earnings-miss-paramount-name-change |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220217100707/https://www.thestreet.com/markets/viacomcbs-stock-slides-on-q4-earnings-miss-paramount-name-change |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=TheStreet}}</ref> موڵکە سەرەکییەکانی پاراماونت بریتی بوون لە کۆمپانیای [[پاراماونت پیکچەرز]]، گرووپی کات بەسەربردنی سیبیئێس (کە پێکھاتبوو لە تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی [[سی بی ئێس]] و [[سی دەبلیوو]] (کە بەشێکی خاوەندارێتی دەکرا)، گرووپی میدیای بی-ئی-تی (کە سەرپەرشتیی بی-ئی-تی و کەناڵە خوشکەکانی دەکرد)، و موڵکەکانی تری مارکەی سیبیئێس)، تۆڕەکانی میدیای پاراماونت (کە پێکھاتبوو لە تۆڕە تەلەڤیزیۆنییە کەیبڵییەکانی ئەمریکا وەک [[میوزیک تیڤی|ئێم-تی-ڤی]]، [[نیکلۆدیۆن]]، [[کۆمێدی سێنتراڵ]]، سی-ئێم-تی، [[پاراماونت نێتوۆرک]] و شۆوتایم) و پاراماونت ستریمینگ (کە بریتی بوو لە پاراماونت+ و پلوتۆ تیڤی). ھەروەھا بەشێکی نێودەوڵەتیی ھەبوو کە بەڕێوەبردنی وەشانە نێودەوڵەتییەکانی تۆڕە تەلەڤیزیۆنییە بەکرێیەکانی دەکرد، لەگەڵ موڵکە تایبەتەکانی ناوچەکان وەک تێلێفێی ئەرجەنتین، چیلیڤیزیۆنی چیلی، چانێڵ ٥ی بەریتانیا و نێتوۆرک ١٠ی ئوسترالیا. لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠٢٣، ئەم بەشە خاوەنی ٣٠٪ی پشکەکانی ستۆدیۆی ڕەینبۆی ئیتاڵیش بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roxborough |یەکەم=Scott |دوایین٢=Brzeski |یەکەم٢=Patrick |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/local-language-adaptations-remakes-another-round-1234954815/|سەردێڕ=Why Local-Language Adaptations Are the Next Round of Remakes |وێبگە=[[The Hollywood Reporter]] |وتەگێڕانەوە=ViacomCBS counts Argentina's Telefe and producer Iginio Straffi's Italian TV shingle [[Rainbow S.p.A.|Rainbow]], in which it has a 30 percent stake, among its global assets.}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٩}}، کۆمپانیاکە زیاتر لە ١٧٠ تۆڕی بەڕێوە دەبرد و دەگەیشتە نزیکەی ٧٠٠ ملیۆن بەشداربوو لە ١٨٠ وڵاتدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vault.com/company-profiles/media-entertainment/viacom-inc|سەردێڕ=Top Companies for {{!}} Find the Company - Vault |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210416022450/https://www.vault.com/company-profiles/media-entertainment/viacom-inc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Vault}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤، ناشناڵ ئەمیوزمێنتس دەستی بە گفتوگۆ کرد بۆ یەکگرتن یان کڕینەوەی پاراماونت گڵۆباڵ، کە کۆمپانیاکانی وەک وارنەر برۆس. دیسکەڤەری، [[سۆنی پیکچەرز]]، ئەپۆلۆ گڵۆباڵ مانەجمێنت، ئێدگار برۆنفمان جوونییەر، ئالن میدیا گرووپ و [[سکایدانس میدیا]] ھەموویان بیریان لە کڕینەوەی کۆمپانیاکە دەکردەوە. تا ٣ی حوزەیران، وا بڵاوکرایەوە کە پاراماونت بە مەرجەکانی یەکگرتن لەگەڵ سکایدانس ڕازی بووە؛ بەڵام، تا ١١ی حوزەیران، گفتوگۆکانی یەکگرتن لەنێوان پاراماونت و سکایدانسدا شکستی ھێنا، و پڕۆژەکە ھەڵوەشێنرایەوە. دواتر کۆمپانیاکان دەستیان بە گفتوگۆی نوێ کردەوە، و لە ٢ی تەممووزی ٢٠٢٤، سکایدانس گەیشتە ڕێککەوتنێکی سەرەتایی بۆ دامەزراندنی «[[پاراماونت سکایدانس|کۆمپانیای پاراماونت سکایدانس]]» لە ڕێگەی یەکگرتنێکی سێ لایەنەوە لەنێوان خۆی و ناشناڵ ئەمیوزمێنتس و پاراماونتدا.<ref name="mergerdeal">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mullin|یەکەم=Benjamin|دوایین٢=Hirsch|یەکەم٢=Lauren|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Paramount and Skydance Are Said to Reach a Deal to Merge|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2024/07/02/business/media/paramount-skydance-merger-talks.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ئیش=The New York Times|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥، یەکگرتنەکە پەسەند کرا، دوای زیاتر لە ساڵێک لە ڕێککەوتنی یەکگرتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fcc.gov/document/fcc-approves-skydances-acquisition-paramount-cbs|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Federal Communications Commission|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250724232345/https://www.fcc.gov/document/fcc-approves-skydances-acquisition-paramount-cbs|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hayes |یەکەم=Dade |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://deadline.com/2025/07/paramount-reveals-closing-date-of-skydance-merger-1236469123/|سەردێڕ=Paramount Co-CEOs Confirm Skydance Deal Closing Date, Laud Employee Efforts During Process |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> یەکگرتنەکە لە ٧ی ئابی ٢٠٢٥دا تەواو بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Paramount Skydance Corporation}} {{شریتی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیا ڕێکلامییانەی دەکەونە شاری نیویۆرک]] b2wthksabwtz0ib50vchr8dca7od74l 0 288201 1687047 1525618 2026-10-14T16:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1687047 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاراماونت میدیا نێتوۆرکس''' ({{بە ئینگلیزی|Paramount Media Networks}}) بەشێکە لە کۆمپانیای [[پاراماونت سکایدانس]] کە سەرپەرشتیی کارەکانی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و براندە ئۆنلاینەکانی دەکات. ئەم بەشە لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٩٨٤ بە ناوی '''تۆڕەکانی ئێم-تی-ڤی''' (MTV Networks) دامەزرا، کە بە ناوی کەناڵی [[میوزیک تیڤی|ئێم-تی-ڤی]]یەوە ناونرابوو.<ref name="worldradio">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=|یەکەم=|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ١٩٨٤|سەردێڕ=Warner takes MTV, Nickelodeon public|ناونیشان=https://worldradiohistory.com/hd2/IDX-Business/Magazines/Archive-BC-IDX/84-OCR/BC-1984-06-25-OCR-Page-0058.pdf#search=%22mtv%20networks%22|ئیش=Broadcasting|بڵاوکەرەوە=Broadcasting Publications, Inc.|via=World Radio History|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> تا ساڵی ٢٠١١ بەم ناوە ناسرابوو؛ دواتر تا ساڵی ٢٠١٩ بە ناوی '''تۆڕەکانی میدیای ڤایاکۆم''' (Viacom Media Networks) ناسرا؛ و تا ساڵی ٢٠٢٢ش بە ناوی '''تۆڕەکانی میدیای ناوخۆییی ڤایاکۆمسیبیئێس''' (ViacomCBS Domestic Media Networks) ناسرابوو. سامانە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئەم بەشە لە ڕێگەی سێ یەکەوە بەڕێوە دەبرێن: گرووپی کات بەسەربردنی ئێم-تی-ڤی، تۆڕەکانی شۆوتایم، و گرووپی نیکلۆدیۆن، لەگەڵ خاوەندارێتیی ئۆسمنێستیڤی. سامانە نێودەوڵەتییەکانی پاراماونت لەلایەن [[پاراماونت ئینتەرناشناڵ نێتوۆرکس]]ەوە سەرپەرشتی دەکرێن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|MTV}} {{شریتی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا|مۆسیقا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی]] 15npfzn8sdawpdr7aw77bu098uybz2s 0 289101 1687189 1525723 2026-10-14T22:36:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687189 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Hutovo_Blato_sunset.jpg|وێنۆک|400x400پیکسڵ|زۆنگاوی پارێزراوی ھوتۆڤۆ بلاتۆ و پارێزگەی باڵندە لە [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]]]] '''پارکی سروشتی''' دیاریکردنێکە بۆ ناوچەیەکی پارێزراو لە ڕێگەی پلانداڕێژیی درێژخایەنی زەوی، بەڕێوەبردنی بەردەوامی سەرچاوەکان و سنووردارکردنی گەشەپێدانە [[وەرزێری|کشتوکاڵی]] و خانووبەرەیییەکان. ئەم دیمەنە بەنرخانە لە دۆخی [[ژینگەناسی|ژینگەیی]] ئێستایاندا پارێزراون و بۆ مەبەستی گەشتیاریی ژینگەیی پەرەیان پێ دەدرێت. لە زۆربەی وڵاتاندا، پارکە سروشتییەکان دەکەونە ژێر پاراستنی [[یاسا|یاسایی]] ڕێکخراوەوە، کە بەشێکە لە [[یاسای بمێنی|یاساکانی پاراستنیان]]. لە ڕووی ئاستی پاراستنەوە، پۆلی «پارکی سروشتی» ھەمان شت نییە لەگەڵ «[[پارکی نەتەوەیی|پارکی نیشتمانی]]»، کە لەلایەن [[یەکێتیی نێونەتەوەیی بۆ پاراستنی سروشت|ئای یوو سی ئێن]] و کۆمیسیۆنی جیھانیی ناوچە پارێزراوەکانییەوە وەک ناوچەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پێناسە کراوە. دیاریکردنی «پارکی سروشتی»، بەپێی تایبەتمەندییە ناوخۆیییەکان، دەکەوێتە نێوان پۆلی سێیەم و پۆلی شەشەمەوە بەپێی پۆلێنکردنی ئای یوو سی ئێن، و لە زۆربەی حاڵەتەکاندا نزیکترە لە پۆلی شەشەم؛ بەڵام ھەندێک پارکی سروشتی دواتر کراون بە پارکی نیشتمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Nature parks}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە پارێزراوەکان]] [[پۆل:پارکەکان]] psmi6vui9nieotr6qv8bj4ojuupky0f 0 291278 1687068 1547836 2026-10-14T16:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687068 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''پارتی دیموکراتی نیشتمانیی''' یەکێکە لە کۆنترین پارتە سیاسییەکانی [[عێراق]]. لە ساڵی [[١٩٤٦| ١٩٤٦]] دامەزراوە و ئەندامەکانی لە ڕەوتێکی ناوەندییەوە ھاتوون (لە نێوان چەپ و ڕاست) لەناو گرووپی ئەھالی، کە لە ساڵانی ١٩٣٠ سەریھەڵدا. ئەم پارتە لەلایەن کامیل ئەلجادرچی و محەممەد حەدید و کەسانی دیکەوە دامەزراوە. [[کامیل جادرچی]] سەرکردایەتی کرد تا ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ١٩٦١. ئەم حیزبە بەشداری لە ژیانی سیاسی [[عێراق|عێراقدا]] کرد لە سەردەمی [[شانشینی عێراق|پاشایەتیدا]]، یەکێک بوو لە یەکەم پارتەکانی عێراقی مۆدێرن، شانبەشانی پارتی ئیستیقلال. حیزبەکە بە سەرکردایەتی ناسر ئەلجادرچی کوڕی دامەزرێنەرەکەی بووژایەوە، دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] و ڕووخانی [[ڕژێمی بەعس]]، پێش ئەوەی دابەشببێت بۆ چەند حیزبێکی دیکە. == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|سیاسەت|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤٦]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی عێراق]] ml0y83bb19ueqylg0om9leecqatijm0 0 291753 1687108 1557597 2026-10-14T19:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687108 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''پارتی نیشتمانیی ئاشووری''' (بە ئارامی-ئاشووری نوێ: ܓܒܐ ܐܬܪܢܝܐ ܐܬܘܪܝܐ)، بە شێوەیەکی گشتی بە '''ئاترانای''' ناسراوە ) [[حیزب|پارتێکی سیاسییە]] لە [[عێراق]] کە نوێنەرایەتی [[ئاشوورییەکان]] دەکات کە لەلایەن ئیمانوێل خۆشەبا یووخانا سەرۆکایەتی دەکرێت، لە دوای چوارەمین کۆنفرانسی APP لە [[دھۆک]] لە ساڵی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Samuels |یەکەم=Lennox |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=What's Behind the Attacks on Christians in Mosul? |ناونیشان=http://www.newsweek.com/whats-behind-attacks-christians-mosul-223584 |journal=Newsweek |بڵاوکەرەوە=IBT Media |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ ھاوپەیمانی [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری|بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشوورییان]] کرد لە گرووپێکی سیاسی بە ناوی [[لیستی نیشتمانیی ڕافیدەین]] بۆ [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق ٢٠١٨]]. == مێژوو == حیزبەکە لە ١٤ی تەممووزی ١٩٧٣ لە [[بەغدا]] دامەزراوە، لەکاتی سەردانی [[مالیک یاقۆ|یاقۆ مالیک ئیسماعیل]] بۆ [[عێراق]]، کە شاندێکی ھاوپەیمانی گشتگیری [[ئاشووری]] یاوەری بوون. لە ماوەیەکی کورتدا لە دامەزراندنی حیزبدا، بەھۆی ئەو وەرچەرخانە ناسیۆنالیستییەی لە نێوان گەنجانی ئاشووری ژمارەیەکی ئەندامانی سەر بە حیزب، ھەرچەندە ئەو حیزبە نھێنی بوو، بەڵام زۆر چالاکانە لەژێر لایەنە جۆراوجۆرەکانی چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان و وەرزشی و [[چاند]]دا کاریان دەکرد.{{ژێدەر}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق]] 4iozkprd4f2k3aq1dbzpx1u8pdogm6d 0 293330 1687037 1570107 2026-10-14T16:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1687037 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Hopetoun_falls.jpg|وێنۆک|سەرنجێکی زۆر دراوە بە پاراستنی تایبەتمەندییە سروشتییەکانی [[تاڤگە]]کانی [[ھۆپتن]]، [[ئوسترالیا]]، لەگەڵ ڕێگادان بە چوونە ژوورەوەی سەردانیکەران]] '''پاراستنی سروشت''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Nature Conservation) [[فەلسەفەی ڕەوشت|فەلسەفەیەکی ئەخلاقی]] و بزووتنەوەیەکی پاراستنە کە سەرنج دەخاتە سەر پاراستنی جۆرەکان لە [[قڕان|لەناوچوون]]، و پاراستنی نیشتەجێگە یان ژینگە سروشتییەکان و گەڕاندنەوەیان، و بەرزکردنەوەی خزمەتگوزارییەکانی سیستمی ژینگەیی، و پاراستنی [[زیندەفرەجۆری]]. کۆمەڵێک بەھای پارێزەرانە ھەن کە لەسەری بنیاد نراوە، کە دەکرێت ڕێنمایی بکرێت بە بایۆسێنتریزم (زیندەچەقی)، مرۆڤچەقی، ژینگەچەقی، و ھەستپێکردن،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Newman, Varner, Lunquist|ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/books/defending-biodiversity/9B7C54CA64EB0F71072AD4C80E505F5A|سەردێڕ=Defending Biodiversity|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٩-٠٢٤١٠-٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710135204/https://www.cambridge.org/core/books/defending-biodiversity/9B7C54CA64EB0F71072AD4C80E505F5A|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> [[ئایدیۆلۆژیا]] ژینگەیییەکان کە ئاگاداری کردارە ژینگەیییەکان و ناسنامەکانن. لەم دواییانەدا جووڵەیەک بەرەو پاراستنی بنەمابەند لەسەر بەڵگە ھەبووە کە داوای زیادکردنی بەکارھێنانی بەڵگە زانستییەکان دەکات بۆ باشترکردنی کاراییی ھەوڵەکانی پاراستن. تا ساڵی ٢٠١٨، ١٥٪ی زەوی و ٧٫٣٪ی [[ئۆقیانووس]]ەکان پارێزراون. زۆرێک لە داکۆکیکارانی پاراستنی ژینگە ئامانجێکیان داناوە کە پاراستنی ٣٠٪ی زەوییە وشکانی و دەریایییەکان بێت تا ساڵی ٢٠٣٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=MARRIS |یەکەم=EMMA |ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/conservation-groups-call-for-protecting-30-percent-earth-2030|سەردێڕ=To ensure a stable planet, 30% of Earth needs protections by 2030 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211021092736/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/conservation-groups-call-for-protecting-30-percent-earth-2030 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=National Geographic}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Nature conservation}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:پاراستنی ژینگە]] [[پۆل:پەرەسەندنی بەردەوام]] [[پۆل:ژینگە]] [[پۆل:دارەکان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] n9tnywacwplajfopri5vz7wza7k6lfl 0 293863 1687457 1570425 2026-10-15T10:38:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687457 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس |وێنە = Bodyguard_tv_series_2018_titlecard.jpeg }} '''بۆدیگارد (پاسەوان)''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[فیلمی ھەستبزوێنی سیاسی|تریلەری سیاسی]]ی بەریتانییە کە لەلایەن جێد مێرکیوریۆوە دروست کراوە و نووسراوە و لەلایەن وۆرڵد پرۆدەکشنز وەک بەشێک لە ئای تی ڤی ستۆدیۆز بۆ [[بی بی سی]] بەرھەمھێنراوە. زنجیرە شەش-بەشییەکە لە دەوری کەسایەتی خەیاڵیی پۆلیس سێرجێنت دەیڤید بەد (ڕیچارد مادن) دەسوڕێتەوە، کە ڤێتێرانێکی جەنگی [[سوپای بەریتانیا]]یە و دەیناڵێنێت بەدەست پی تی ئێس دییەوە، کە ئێستا لە لقی پاراستنی شاھانە و پسپۆڕی خزمەتگوزاری پۆلیسی میترۆپۆلیتانی لەندەن کار دەکات. ئەو وەک ئەفسەری پاراستنی سەرەکی (پی پی ئۆ) بۆ وەزیری ناوخۆی تەماحکار جوولیا مۆنتاگیو (کیلی ھاوس) دیاری دەکرێت، کە ڕقی لە سیاسەتەکانییەتی. زنجیرەکە سەرنج دەخاتە سەر بابەتە مشتومڕاوییەکانی وەک چاودێریکردنی زانیارییە تایبەتەکان لەلایەن حکوومەت و ڕێکخستنی، سیاسەتی دەستێوەردان و تیرۆریزم، و پی تی ئێس دی.<ref>{{بیرخستنەوەی gۆڤار |last=Griffiths |first=Eleanor Bley |date=3 August 2018 |title=Meet the cast of ''Bodyguard'' on BBC1 |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2018-08-03/bodyguard-bbc1-cast-tv-drama-series/ |journal=[[Radio Times]] |location=[[London]] |issn=0033-8060 |access-date=2 October 2018}}</ref> زنجیرەکە لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٨ دەستی بە پەخش کرد لەسەر [[بی بی سی وەن]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hughes |یەکەم=Sarah |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.theguardian.com/culture/2018/aug/12/jed-mercurio-bodyguard-line-of-duty-keeley-hawes|سەردێڕ=Jed Mercurio on Bodyguard, jeopardy … and the next Line of Duty |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|issn=0261-3077}}</ref> کە بەرزترین ژمارەی بینەری بۆ درامایەکی نوێی بی بی سی لە سەردەمی فرە-کەناڵیدا و بەرزترین ژمارەی بینەری بی بی سی لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە بەدەستھێنا. بی بی سی لە ساڵی ٢٠١٦دا داوای بەرھەمھێنانی زنجیرەکەی لە وۆرڵد پرۆدەکشنز کرد کە ئەو کات سەربەخۆ بوو. لەو کاتەوەی ئای تی ڤی ستۆدیۆز گڵۆباڵ ئینتەرتەینمێنت لە ساڵی ٢٠١٧دا کۆمپانیاکەی کڕییەوە، ئەوان مامەڵەیان لەگەڵ دابەشکردنی نێودەوڵەتیی زنجیرەکەدا کردووە. [[نێتفلیکس]] لەسەر گرێبەستێکی دابەشکردن ڕێککەوت بۆ پەخشکردنی بەرنامەکە لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوو و ئێرلەندا. زنجیرەکە ڕووبەڕووی ستایشی ڕەخنەگران بووەوە، بە تایبەتی بۆ دەدای مادن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=D'Addario |یەکەم=Daniel |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://variety.com/2018/tv/reviews/bodyguard-netflix-review-1202973825/|سەردێڕ=TV Review: ‘Bodyguard’ on Netflix |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Variety |زمان=en}}</ref> زنجیرەکە چەندین پاڵاوتنی خەڵاتی وەرگرت لەوانە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی – دراما، کە مادن [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەری زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنی|خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دراما]]ی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.goldenglobes.com/tv-show/bodyguard|سەردێڕ=Bodyguard |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=www.goldenglobes.com |زمان=en}}</ref> لە ٧١ەمین خەڵاتەکانی ئێمی پرایم تایم، زنجیرەکە بۆ زنجیرە درامای نایاب پاڵێورا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2019/outstanding-drama-series|سەردێڕ=Outstanding Drama Series 2019 - Nominees & Winners Emmy Awards |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Television Academy |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|لەندەن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:تێرۆریست لە تەلەڤیزیۆندا]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە حکوومەت]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] tg5sw5euzdy8if8dlsln527sxrngmdt 0 294296 1687276 1574140 2026-10-15T04:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687276 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''بیقاع''' ({{Langx|ar|البقاع}} {{Transliteration|ar|Al-Biqā'}}) پارێزگایەکی [[لوبنان|لوبنانە]] و یەکێکە لە ھەشت پارێزگاکەی وڵات. دەکەوێتە بەشی ڕۆژھەڵاتی لوبنان و ھاوسنوورە لەگەڵ [[سووریا]]. پایتەختی قەزاکە شاری زاحلییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://investinlebanon.gov.lb/en/lebanon_at_a_glance/invest_in_regions/bekaa_governorate|سەردێڕ=IDAL - Lebanon at a Glance - Invest in Regions - Bekaa Governorate |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=IDAL.COM}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://statoids.com/ulb.html|سەردێڕ=Lebanon Provinces |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=statoids.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Beqaa Governorate}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 4ecptz2xzv1pa66w9vymjoiyom17gvu 0 294297 1687278 1574973 2026-10-15T04:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687278 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{Databox|وێنە=Beirut_in_Lebanon_2020_(special marker).svg }}'''پارێزگای بەیرووت''' پارێزگایەکی لوبنانە کە پێکھاتووە لە شاری [[بەیرووت]] کە ھاوکات پایتەختەکەیەتی و پایتەختی [[لوبنان|لوبنانە]]. ڕووبەری ئەم پارێزگایە ١٩.٨ کیلۆمەتر دووجایە (بەبێ [[پەراوێزەکان]])؛ سەرەڕای بچووکیی قەبارەکەی، بە گرینگترین ناوچەی لوبنان دادەنرێت بەھۆی چالاکییە [[ئابووری]]، [[سیاسەت|سیاسی]]، [[چاند]] و کۆمەڵایەتییەکانییەوە. پارێزگاری پارێزگای بەیرووت بەپێی نەریت [[ئۆرسۆدۆکسی یۆنانی لە لوبنان|ئۆرسۆدۆکسی یۆنانییە]]، لەکاتێکدا سەرۆک شارەوانیی شاری بەیرووت مسوڵمانی سوننەیە. بەیرووت بەوە ناسراوە کە پڕڕەنگترین شاری [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]ە لە ڕووی ئایینییەوە. نزیکەی ٢.٥ ملیۆن کەس لە بەیرووت و پەراوێزەکانیدا («بەیرووت گەورە») ھەن. [[پەڕگە:Beirut Skyline.jpg|وێنۆک|ئاسۆی بەیرووت]] ==دانیشتووانناسی== بەپێی دەنگدەرە تۆمارکراوەکان لە ساڵی ٢٠١٤: {{Pie chart |thumb = left |caption = ئایین لە پارێزگای بەیرووت |label1 = [[ئیسلامی سوننە]] |value1 = 45.39 |color1 = DarkGreen |label2 = [[ئیسلامی شیعە]] |value2 = 15.75 |color3 = DodgerBlue |label3 = [[مەسیحییەت]] |value3 = 36.08 |color4 = yellow |label4 = [[درووز]] |value4 = 1.12 |color5 = ئەوانی تر |value5 = 1.66 }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ٧ی نیسانی ٢٠٢٦\ ١٨ی خاکەلێوەی ٢٧٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Beirut Governorate}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} 0itu5eyi6m17gng41ogxzhqni7f4fhc 0 294298 1687426 1574364 2026-10-15T10:33:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687426 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{Databox|وێنە=Mount_Lebanon_in_Lebanon_2020.svg }}'''پارێزگای کێوی لوبنان''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[لوبنان]] و پایتەختەکەی لە شاری بەعبەدایە. زۆربەی دانیشتووانەکەی [[مەسیحی|مەسیحین،]] لەوانە مارۆنی[[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|، ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی]] و کاسۆلیکی یۆنانی مێلکیت. ھەروەھا دانیشتووانی [[موسڵمان]] و کەمینەیەکی بەرچاوی [[درووز|درووزەکان]] ھەن. ڕووبەرەکەی ١٩٣٩ کم دووجایە و ژمارەی دانیشتووانی ٤٤٨،٣٧٦ کەسە (بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦). <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://investinlebanon.gov.lb/ar/lebanon_at_a_glance/invest_in_regions/mount_lebanon_governorate|سەردێڕ=ايدال - لمحة عن لبنان - استثمر في المناطق - محافظة جبل لبنان |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210226063530/https://investinlebanon.gov.lb/ar/lebanon_at_a_glance/invest_in_regions/mount_lebanon_governorate |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=IDAL.COM}}</ref> '''کێوی لوبنان''' پێش سەربەخۆیی دڵی [[میرنشینی چیای لوبنان|میرنشینی کێوی لوبنانی]] پێکھێنا و تا ئێستاش وەک یەکێک لە ناوەندە ئابوورییە گرنگەکانی دەمێنێتەوە. شار و شارۆچکەکانی پارێزگای [[کێو]]ی لوبنان لە لێوارەکانی ڕۆژاوای کێوی ڕۆژاوای لوبنان ھەڵکەوتوون، دەوری پایتەختی [[بەیرووت|بەیرووت داوە،]] لە سێ لا: [[باشوور]]، [[ڕۆژھەڵات]]، [[باکوور]]. سنووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە دەست دەخاتە کەنارەکانی [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]]. تێدا گرنگترین ھاوینەھەواری لوبنان لە سەرانسەری ناوچەکەدا ھەیە. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mount Lebanon Governorate}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} h0hhek4eghkuk4r4vjw0ynatel2cr13 0 294299 1687265 1574139 2026-10-15T01:39:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687265 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=North_in_Lebanon_2020.svg }} [[پەڕگە:TripoliNahrAbuAli.jpg|وێنۆک|[[تەرابلوس (لوبنان)|تەرابلوس]]، پایتەختی پارێزگای باکوور]]'''پارێزگای باکوور''' ({{Langx|ar|الشمال}}، {{Transliteration|ar|DIN|Aš Šamāl}}) یەکێکە لە پارێزگاکانی [[لوبنان]] و یەکێکە لە دوو پارێزگاکانی باکووری لوبنان. پایتەختەکەی [[تەرابلوس (لوبنان)|تەرابلوسە]]. ڕەمزی نۆھرا لە ٢ی ئایاری ٢٠١٤ تا ١٤ی ئایاری ٢٠٢٥ پارێزگار بووە و وەزارەتی ناوخۆ لە پۆستەکەی دووریخستووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://today.lorientlejour.com/article/1460286/what-we-know-about-the-dismissal-of-the-unpopular-governor-of-north-lebanon.html|سەردێڕ=What we know about the dismissal of the 'unpopular' governor of North Lebanon}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Alieh |یەکەم=Yassmine |ناونیشان=http://www.businessnews.com.lb/cms/Story/StoryDetails.aspx?ItemID=4048|سەردێڕ=Cabinet appoints five new governors |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=businessnews.com.lb}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای باکوور ٧٣١,٢٥١ کەسە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|North Governorate}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} kwnocrmt2j80i8hyttodovn4agv32j9 0 294300 1687262 1574355 2026-10-15T01:38:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687262 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{Databox|وێنە=Governorate_south_lebanon.jpg }}'''پارێزگای باشوور''' ({{Langx|ar|محافظة الجنوب}}) یەکێکە لە پارێزگاکانی [[لوبنان]] کە ژمارەی دانیشتووانی ٥٩٠ ھەزار کەسە و ڕووبەرەکەی ٩٢٩.٦ کەسە لە کم دووجا. پایتەختەکەی سیدۆنە. نزمترین بەرزایی ئاستی دەریایە؛ بەرزترینیان ھەزار مەتر دەبێت. دانیشتووانی ناوچەکە لە ڕووی ئایینییەوە ھەمەچەشنن و موسڵمانانی [[شیعەکان لە لوبنان|شیعە]] و [[سوننە]]، [[درووز]]، ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات، مارۆنی، [[پرۆتێستانت]]، و مەسیحییە کاسۆلیکی یۆنانی لەخۆدەگرن. پلەکانی گەرما دەتوانن بۆ ٤ پلەی سەدی لە وەرزی زستاندا لەگەڵ باران و بەفرێکی زۆر لەسەر ناوچە بەرزەکان. لە ھاوینی شێداردا پلەی گەرما دەتوانێت بەرزبێتەوە بۆ ٣٠ پلەی سەدی لە ناوچە کەنارییەکان. پارێزگاکە چەندین ڕووباری ھەیە: [[ڕووباری لیتانی|لیتانی]]، دێر ئەلزەھرانی، نەقورا، عەوالی، قاسمیە، و حەسبانی. ناوچەکە بە کێڵگەی لیمۆ و مۆز بەناوبانگە. شارە سەرەکییەکانی بریتین لە سیدۆن و تایر و یەزین. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|South Governorate}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} 8t7hnk8l0i88kx5uak6ed82s0412ad6 0 294324 1687345 1574307 2026-10-15T07:33:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687345 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = عەکار | native_name = {{langx|ar|محافظة عكار}} | settlement_type = [[پارێزگاکانی لوبنان|پارێزگا]] | image_skyline = Berkayl.jpg | image_caption = بێرکایێل، پارێزگای عەکار | image_flag = | image_seal = | image_shield = | image_map = Akkar in Lebanon 2020.svg | map_caption = شوێنی پارێزگای عەکار لە لوبنان | pushpin_map = | coordinates = | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|Lebanon}} | subdivision_type1 = [[قەزاکانی لوبنان|قەزا]] | subdivision_name1 = [[قەزای عەکار]] | subdivision_type2 = [[شارەوانییەکانی لوبنان|شارەوانییەکان]] | subdivision_name2 = | established_title = ڕاگەیەندراو لە ڕۆژنامەی فەرمی | established_date = ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٣ | seat_type = پایتەخت | seat = [[حەلبا، لوبنان|حەلبا]] | leader_party = | leader_title = پارێزگار | leader_name = عیماد لەباکی ([[سیاسەتەوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]) | area_footnotes = <ref name=profile2015>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://data2.unhcr.org/fr/documents/download/44893 |سەردێڕ=Akkar Governorate Profile |بڵاوکەرەوە=[[UNHCR]] |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> <!-- square kilometers -->| area_total_km2 = ٧٨٨٫٤ | area_land_km2 = | area_water_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | pop_est_footnotes = <ref name=citypop>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brinkhoff |یەکەم=Thomas |ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/lebanon/admin/ |سەردێڕ=Lebanon: Administrative Division |وێبگە=City Population |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> | population_est = ٤٢٣٥٩٦ | pop_est_as_of = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[کاتی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|EET]] | utc_offset1 = +٢ | timezone1_DST = [[کاتی ھاوینەی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|EEST]] | utc_offset1_DST = +٣ | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''پارێزگای عەکار''' ({{langx|ar|محافظة عكار}}) باکووریترین [[پارێزگاکانی لوبنان|پارێزگا]]ی [[لوبنان]]ە. لە یەک [[قەزاکانی لوبنان|قەزا]]ی [[قەزای عەکار|عەکار]] پێکدێت،<ref name=localiban>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.localiban.org/rubrique893.html |سەردێڕ=Mohafazah de Aakkar |بڵاوکەرەوە=Localiban |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170926190837/http://www.localiban.org/rubrique893.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە ئەویش دابەش دەبێت بۆ ١٢١ شارەوانی.<ref name=profile2015/> پایتەختەکەی لە [[حەلبا، لوبنان|حەلبا]]یە.<ref name=localiban/> ڕووبەری ٧٨٨ کم٢ دادەپۆشێت<ref name=profile2015/> و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[دەریای ناوین]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[پارێزگای باکوور]]، لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگای بەعلبەک-ھێرمێل]]، و لە باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[پارێزگاکانی سووریا|پارێزگا]]کانی [[پارێزگای تەرتووس|تەرتووس]] و [[پارێزگای حومس|حومس]]ی [[سووریا]] ھاوسنوورە. دەشتی کەنار دەریای ڕۆژاوای پارێزگاکە دووەم گەورەترین ناوچەی کشتوکاڵیی لوبنانە لە دوای [[دۆڵی بیقاع]]، لە کاتێکدا لە ڕۆژھەڵاتدا چیا پڕ لە دارستانەکان ھەن کە بۆ پاراستنیان وەک پارکێکی نیشتمانی لەبەرچاو گیراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mada.org.lb/Content/Actives/MADA_Recources/122/FilePDF_122.pdf |سەردێڕ=Towards a National Park in Upper Akkar |بڵاوکەرەوە=Mada |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160913183101/http://mada.org.lb/Content/Actives/MADA_Recources/122/FilePDF_122.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[کۆمیساریی باڵای پەنابەرانی نەتەوە یەکگرتووەکان]] (UNHCR) ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکەی لە ساڵی ٢٠١٥دا بە ٣٨٩،٨٩٩ کەس خەمڵاندووە، لەوانەش ١٠٦،٩٣٥ پەنابەری تۆمارکراوی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]] و ١٩،٤٠٤ پەنابەری [[کەمپەکانی پەنابەرانی فەلەستینی|فەلەستینی]].<ref name=profile2015/> دانیشتووانەکەی زۆربەیان [[ئیسلامی سوننە لە لوبنان|موسڵمانی سوننە]]ن لە دەوروبەری ٧٠-٧٥٪، لەگەڵ کەمینەیەک لە پێکھاتە [[مەسیحییەت لە لوبنان|مەسیحی]] و [[عەلەوی (مەزھەب)|عەلەوییەکان]] و زۆر کەم [[ئیسلامی شیعە لە لوبنان|شیعە]].<ref name=profile2015/> عەکار کەمترین پارێزگای لوبنانە کە شارستانی بووبێت، کە ٨٠٪ی دانیشتووانەکەی لە ناوچە گوندنشینەکاندا دەژین.<ref name="mada">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mouchref |یەکەم=Aicha |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Forgotten Akkar: Socio-Economic Reality of the Akkar Region |ناونیشان=https://civilsociety-centre.org/sites/default/files/resources/MADA_Forgotten_Akkar_SocioEconomicReality_Jan08.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Civil Society Knowledge Center |بڵاوکەرەوە=Mada}}</ref> پارێزگای عەکار بە دەرچوونی یاسای ٥٢٢ لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٣ دروست کرا، کە تێیدا قەزای عەکار لە [[پارێزگای باکوور]] جیاکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.localiban.org/rubrique394.html |سەردێڕ=Territorial administration of Lebanon |بڵاوکەرەوە=Localiban |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181008101536/http://www.localiban.org/rubrique394.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جێبەجێکردنی ناوچە نوێیەکە تەنھا لە ساڵی ٢٠١٤ بە دانانی یەکەم و ئێستای پارێزگار، [[عیماد لەباکی]] دەستی پێکرد،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.naharnet.com/stories/en/128994 |سەردێڕ=Cabinet Appoints 5 New Governors, Accepts Qaloush's Resignation |ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Naharnet]] |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> و تا ساڵی ٢٠١٧ بە ناتەواوی ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Obeid |یەکەم=Ghinwa |ناونیشان=http://www.pressreader.com/lebanon/the-daily-star-lebanon/20170209/281569470470909 |سەردێڕ=Akkar governorate in dire need of security and development |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[The Daily Star (Lebanon)|The Daily Star]] |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> عەکار کە لە مێژووەوە لەلایەن حکوومەتی ناوەندییەوە پەراوێزخراوە و پشتگوێ خراوە، ھەژارترین ناوچەی لوبنانە و بەرزترین ڕێژەی نەخوێندەواریی لە وڵاتەکەدا ھەیە، و بەدەست نەبوونی ژێرخان و خزمەتگوزارییە سەرەتایییەکانەوە دەیناڵێنێت.<ref name=mada/> ھاتنی ئەمدواییەی پەنابەرانی سووری ئەم کێشانەی خراپتر کردووە، بە جۆرێک ڕێژەی بێکاری لە پارێزگاکەدا لە ساڵی ٢٠١٥دا گەیشتووەتە نزیکەی ٦٠٪.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.unhcr.org/syrianrefugees/download.php?id=11606 |سەردێڕ=North and Akkar Governorates Profile |بڵاوکەرەوە=[[UNHCR]] |ڕێکەوت=٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171226023008/http://data.unhcr.org/syrianrefugees/download.php?id=11606 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Akkar Governorate}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 6aad1b1r0v3vs0wknsai81oezclnns7 0 294336 1687427 1573939 2026-10-15T10:33:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687427 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای کەنەدا''' (یان '''پارێزگای یەکگرتووی کەنەدا''' یان '''کەنەدا یەکگرتووەکان''') کۆلۆنییەکی بەریتانی بوو لە ئەمریکای باکووری بەریتانی لە ساڵی ١٨٤١ تا ١٨٦٧. پێکھێنانی ڕەنگدانەوەی ئەو ڕاسپاردانە بوو کە لەلایەن جۆن لامبتۆن، یەکەم کاونتی دێرھامەوە درابوون، لە ڕاپۆرتی کاروباری ئەمریکای باکووری بەریتانی دوای ڕاپەڕینەکانی ١٨٣٧–١٨٣٨.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|جوگرافیا|کەنەدا}} {{پۆلی کۆمنز|Province of Canada}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٧]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]] cuxsbhp9fye4behduy7k1bfj12fz4le 0 294514 1687046 1575587 2026-10-14T16:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687046 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پاراماونت پڵەس''' خزمەتگوزارییەکی [[میدیای ستریمینگ|ستریمینگی]] ئەمریکیی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|ڤیدیۆ بەپێی داواکاریی بەشداریکردنە]] کە لەلایەن [[پاراماونت سکایدانس]]ەوە خاوەندارێتی دەکرێت. ناوەڕۆکی خزمەتگوزارییەکە بە پلەی یەکەم لە کتێبخانەکانی خاوەندارێتییە جیاوازەکانی سەر بە پاراماونت سکایدانس وەرگیراوە، وەک [[سی بی ئێس]]، [[نیکلۆدیۆن]]، [[میوزیک تیڤی|ئێم تی ڤی]]، [[کۆمێدی سێنتراڵ]]، بی ئی تی، زە سمیتسۆنیان چانێڵ، [[شۆوتایم (تۆڕی تەلەڤیزیۆنی)|شۆوتایم]]، و [[پاراماونت پیکچەرز]]. ھەروەھا زنجیرە و فیلمە ڕەسەنەکان، پەخشی ڕاستەوخۆی وەرزشی نیشان دەدات، و لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا، پەخشی ڕاستەوخۆی وێستگە تەلەڤیزیۆنییە ناوخۆیییەکانی سی بی ئێس دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Paramount+}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمەکاڵای ئێکس بۆکس سێرێس ئێکس و ئێس]] [[پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم]] [[پۆل:نەرمەکاڵای تی ڤی ئۆ ئێس]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری]] [[پۆل:نەرمەکاڵای پلەیستەیشن ٥]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی پلەیستەیشن ٤]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤیزیۆنی ئینتەرنێت]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت]] ga32i9hwnth4qyhx2w7wvncwnbf1ria 2 295400 1687009 1593022 2026-10-14T14:20:09Z Rebaz qaradaxi 76111 /* */ 1687009 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1687010 1687009 2026-10-14T14:23:01Z Rebaz qaradaxi 76111 1687010 wikitext text/x-wiki ''ڕێباز قاسم حسن''، ناسراو بە '''ڕێباز قەرەداغی'''، شاعیر، نووسەر، و دەنگپێشەرێکی کوردە. == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. jgdgvub60enyz1do0p1cpf8meq9rdkd 1687011 1687010 2026-10-14T14:24:04Z Rebaz qaradaxi 76111 /* */ 1687011 wikitext text/x-wiki == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. gcoazroue2mag1fhrh9g70vuniri16g 1687012 1687011 2026-10-14T14:28:40Z Rebaz qaradaxi 76111 /* */ 1687012 wikitext text/x-wiki ''ڕێباز حسن کریم''، ناسراو بە '''ڕێباز قەرەداخی'''، شاعیر، نووسەر، و دەنگبێژێکی کوردە. == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداخی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگبێژی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. o8oe57x5nj657ab72efivunm1p7wb9o 1687013 1687012 2026-10-14T14:33:36Z Rebaz qaradaxi 76111 /* */ 1687013 wikitext text/x-wiki == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداخی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگبێژی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. lpeyg96mltfh3y00qmubp98hiui46vc 1687014 1687013 2026-10-14T14:33:49Z Rebaz qaradaxi 76111 1687014 wikitext text/x-wiki == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. toh1ovc0jxsx1fbbuudrhga8lngkjtt 1687015 1687014 2026-10-14T14:34:00Z Rebaz qaradaxi 76111 1687015 wikitext text/x-wiki == ژیاننامە و چالاکی == ڕێباز قەرەداغی لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکیی هەیە. جگه لە بەرهەمە ئەدەبییەکان، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە بڵاوکردنەوەی خوێندنەوەی تایبەت بۆ شیعر و دەقە ئەدەبییەکان دەناسرێت. بەرهەم و چالاکییە ئەدەبی و هونەرییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی و ڕۆشنبیریدا ڕووپۆش کراون، لەوانە ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان، ڕۆژنامەی خەبات، و ماڵپەڕی ئاوێنە. == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. gcoazroue2mag1fhrh9g70vuniri16g 1687016 1687015 2026-10-14T14:34:11Z Rebaz qaradaxi 76111 1687016 wikitext text/x-wiki == ئەرشیڤ و سەرچاوەکان == * لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی تۆمار کراوە. * ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامەی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا جێگیر کراوە. dq3u309s79heuehbiyifwv2k4xkxh2m 1687017 1687016 2026-10-14T14:34:24Z Rebaz qaradaxi 76111 پەڕەکەی واڵا کردەوە 1687017 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1687018 1687017 2026-10-14T14:34:47Z Rebaz qaradaxi 76111 /* */ 1687018 wikitext text/x-wiki '''ڕێباز حسن کریم''' (ناسراو بە '''ڕێباز قەرەداخی''') شاعیر، نووسەر و دەنگپێشەرێکی کوردە. لە بوارەکانی شیعری کوردی، ئەدەب، و کاری دەنگپێشەیی و دۆبلاژدا چالاکی هەیە و بەرهەم و خوێندنەوە ئەدەبییەکانی لە چەندین دەزگای ڕاگەیاندن و پۆرتاڵی فەرمی و ڕۆشنبیریدا بڵاو کراونەتەوە. == ژیان و چالاکی == ڕێباز قەرەداخی لە ڕێگەی بڵاوکردنەوەی بەرهەمە شیعرییەکان و خوێندنەوەی دەقە ئەدەبییەکانەوە ناسراوە. کارە هونەری و ئەدەبییەکانی لە چەندین ڕۆژنامە و ماڵپەڕی فەرمیی هەرێمی کوردستاندا ڕووپۆش کراون، لەوانە: * ڕۆژنامەی ڕێگای کوردستان * ڕۆژنامەی خەبات * ماڵپەڕی ئاوێنە == سەرچاوەکان == * تۆمار کرانی ناوی وەک کەسایەتییەکی ئەدەبی لە ئەرشیڤی فەرهەنگی و جەستەیی کوردپێدیادا. * جێگیرکردنی ئەرشیڤی بەرهەم و ژیاننامە لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی کوردکۆلێکتدا. 3cv4n46q9xwxu14rwzzt4hbuq003hkd 0 296664 1687398 1685413 2026-10-15T08:52:32Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1687398 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | executive_producer = | producer = [[عەلی ئەسەددزادە]] | location = [[ئێران]] | cinematography = [[ھوومەن بێھمەنەش]] | company = | num_seasons = ١ | list_episodes = | num_episodes = ٢٣ | first_aired = {{Start date|2021|08|09|df=y}} | last_aired = {{End date|2022|04|04|df=y}} | related = | network = [[نماوا]] | country = ئێران | caption = | genre = {{plainlist| * [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] * [[فیلمی مێژوویی|مێژوویی]] }} | creator = | developer = | writer = [[تینا پاکرەوان]] | music = | starring = {{plainlist| * [[نیگار جەواھریان]] * [[ئەشکان خەتیبی]] * [[میرسەعید مەولەویان]] }} | director = [[تینا پاکرەوان]] | image = [[پەڕگە:Khatoon_2021.jpg|وێنۆک]] | voices = | narrator = | theme_music_composer = | open_theme = {{Theme song|«ڕۆژگارێک لە ئێران»|[[کەیھان کەڵھوڕ]]}} | end_theme = {{Theme song|«خاتوون»|[[کەیھان کەڵھوڕ]]}} | composer = [[کەیھان کەڵھوڕ]] | creative_director = | language = [[فارسی]] | image_size = 230 | editor = [[محەممەد نەجاریان]] | native_name = {{Infobox name module|fa|خاتون}} | runtime = ٥٠ خولەک | based_on = }} '''ڕۆژگارێک لە ئێران''' یان '''خاتوون''' ({{langx|fa|خاتون}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[درامای مێژوویی|مێژوویی]]، دراما و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسیی]] [[ئێران]]ییە کە لەلایەن [[تینا پاکرەوان|تینا پاکڕەوان]] دروست کراوە، و [[نیگار جەواھریان]]، [[ئەشکان خەتیبی]] و [[میرسەعید مەولەویان]] ڕۆڵی تێدا دەگێڕن، لەگەڵ کۆمەڵێک ڕۆڵگێڕی پاڵپشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=درباره سریال خاتون و موج جدید سریال‌های تاریخی در شبکه نمایش خانگی {{!}} عشق در سال‌های اشغال|ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Filimo shot|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801071344/https://www.filimo.com/shot/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=معرفی و آشنایی کامل با سریال های قبله عالم، خاتون و زخم کاری + زمان پخش|ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1249944/معرفی-و-آشنایی-کامل-با-سریال-های-قبله-عالم-خاتون-و-زخم-کاری|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Mashregh News|زمان=fa}}</ref> یەکەم ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە ٩ی ئابی ٢٠٢١ لە [[نماوا]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Khatoon series|ناونیشان=https://www.namava.ir/series/103295-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Namava}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بازیگران سریال خاتون {{!}} بیوگرافی و عکس های بازیگران سریال خاتون|ناونیشان=https://persianv.com/celebrity/actors-of-khatoon-tv-series.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Persianv|زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=عکسهای جدید سریال خاتون|ناونیشان=https://namnak.com/khatoon-series.p82166|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Namnak|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801072206/https://namnak.com/khatoon-series.p82166|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آخرین خبر {{!}} کیهان کلهر موسیقی سریال خاتون را ساخت|ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/music/8027403/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%84%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Akharin Khabar|زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == خاتوون کە ژنێکی [[بەختیاری]]یە، لەگەڵ شێرزاد کە سەربازێکە لە سەردەمی [[ڕەزا شا]] ھاوسەرگیریی کردووە. بەڵام بەھۆی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، سەرەڕای ڕاگەیاندنی بێلایەنیی ئێران، باکووری ئێران لەلایەن [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و باشووری ئێران لەلایەن [[بەریتانیا]] داگیر دەکرێت و خاتوون بە ھۆکاری جۆراوجۆری [[ڕامیاری]] چەندین جار دەستگیر دەکرێت و شێرزاد لەژێر گوشاری کۆمیسەر ڕەجەبۆف ناچار دەبێت تەڵاقی خاتوون بدات و ئەرکی دەستگیرکردن و ڕادەستکردنی بە سوپای سۆڤیەتی پێ دەسپێردرێت. ئەو دەتوانێت لە [[گێڵان]] ڕابکات و بە یارمەتیی پیاوێک بە ناوی ڕەزا فەخار بەرەو [[تاران]] ھەڵدێت. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable sortable" |+ !ئەکتەر !ڕۆژ !تێبینییەکان |- |[[نیگار جەواھریان|نیگار جەواهریان]] |خاتون بەختیاری |هاوسەری شیرزاد، کچی اسفندیار بەختیاری، هاوڕێی پروین |- |[[میھران مودیری|میهران مودیری]] |جهانگیر ڕۆزبە |دایکی خاتون، مستری ئینگلیزی |- |[[ئەشکان خەتیبی]] |شیرزاد مەلک |هاوسەری خاتون، کوڕی فەخرالنسائ، ئامۆزای ماری |- |[[بابەک حەمیدیان]] |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |کۆمیسەری هێزی داگیرکەر |- |[[میرسەعید مەولەویان]] |ڕەزا فەخار |تێکۆشەر دژی هێزی داگیرکەر، کارمەندی میرعەزیم |- |مەهتاب سروتی |ماری |کچی دایکی شیرزاد |- |[[ڕەزا بەھبوودی]] |دکتۆر بۆکۆڤسکی |دکتۆری پۆڵەندی |- |شبنم مقدمی |فەخرالنسائ |دایکی شیرزاد، پورەی ماری |- |رؤیا نونهالی |مێهربانو |هاوڕێی اسفندیار |- |پانته‌آ پناهی‌ها |گوڵەر |هاوسەری میرعەزیم، عاشقی ڕەزا فەخار |- |محمدرضا شریفی‌نیا |میرعەزیم |عاشقی گوڵەر، سەرۆکی ڕەزا فەخار |- |بابک کریمی |حاجی ضرابی |هاوڕێی میرعەزیم، تێکۆشەر |- |ستاره پسیانی |پروین پسیانی |هاوڕێی خاتون، تێکۆشەر |- |شاهرخ فروتنیان |فریدون |باوکی ماری، برای فەخرالنسائ، خاڵی شیرزاد |- |بیژن امکانیان |اسفندیار بەختیاری |باوکی خاتون |- |بهناز جعفری |ڕەنا |ژنی دووەمی فەخرالنسائ |- |مهدی قربانی |فەرهاد |سەرباز، عاشقی گوڵی |- |[[مێهران غەفووریان|میهران غەفوریان]] |مۆسیۆ |کارمەندی هۆتێل |- |پیام دهکردی |نەزەر بەگ |هاوڕێی جهانگیر |- |فرخ نعمتی |سەرتیپ ئاریا |سەرووی شیرزاد |- |ستاره ئەسکەندەری |ڕەیحانە فەخار |خوشکی ڕەزا فەخار |- |عاطفه رضوی |قودرەت | |- |بانیپال شومون |ئۆرەنگ |خاوەنی دفتر ڕۆژنامە |- |پژمان بازغی |سەرکەوت سەنگەری |سەرووی شیرزاد |- |[[غەزەل شاکری]] |فهیمه اکبر |گۆرانیبێژ |- |قربان نجفی |مۆسیۆ آرسن میناسیان |دکتۆری دەرمانخانە، ئارسن میناسیان |- |سروش سیحەت |ئەخوان |کتبفرۆش |- |مجید نوروزی |مورتازا |هاوڕێی ڕەزا فەخار، تێکۆشەر |- |محمد شیری |ئەمبارداری قۆرخکاری | |- |کامیار حقی |یان |بەرپرس و وەرگێڕی پۆڵەندییەکان، هاوکاری دکتۆر بۆکۆڤسکی، عاشقی هێلینا |- |بهنام شرفی |ستوون بەهرام نامجو |هاوکاری شیرزاد |- |علی فروتن |محمود اعتمادزاده | |- |بنیامین نوروزی |ئەمیرعەلی |کوڕی شیرزاد و خاتون |- |داریوش موفق |قورقی |خزمەتگوزاری هۆتێل |- |آیدا ماهیانی |باربارا | |- |ماریا شلکنوا |هێلینا |هاوسەری جهانگیر ڕۆزبە |- |آزیتا معیر |ئۆلگا ژاک | |- |فیلیپ ساپرکین |ویلسۆن | |- |مجتبی وحیدی |ئادامیان | |- |شیرین محسنی |گوڵ خانوم |سەرپەرشتیاری ماڵی شیرزاد |- |سمانه منیری |گوڵی |کچی گوڵ خانوم و عاشقی فەرهاد |- |پیمان میرزایی |نەسیب |سەرباز |- |مهرداد نیک‌نام |سەرتیپ نامدار | |- |صالح میرزاآقایی |یدی زاغوڵ | |- |مهرداد فتحی |نادر | |- |سهراب‌فاطمی |مک ئارتور | |- |مجید گیاهچی |دیلمی | |- |مرجان متقی |نگار |هاوسەری ستوون نامجو |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|ئێران|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] 7388y4ct1edi6hb460fenyjh0r1t9yj 0 296755 1686987 1592461 2026-10-14T13:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1686987 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''پاتریشیا کڕۆن''' (٢٨ی ئازاری ١٩٤٥ – ١١ی تەممووزی ٢٠١٥) مێژوونووسێکی [[دانمارک]]ی بوو کە پسپۆڕ بوو لە مێژووی سەرەتای [[ئیسلام|ئیسلامدا]]. کرۆن یەکێک بوو لە ئەندامانی قوتابخانەی پێداچوونەوەخوازی (Revisionist School) لە خوێندنەوە ئیسلامییەکاندا. ئەو بەھۆی دیدگا و لێکۆڵینەوە ڕەخنەیییەکانییەوە ناسراوە، کە تێیدا گومانی دەخستە سەر دروستی و مێژووییبوونی گێڕانەوە باوەکانی ناو کەلەپووری ئیسلامی سەبارەت بە سەرەتای سەرھەڵدانی ئایینی ئیسلام. == ئەمانەش ببینە == * [[مێژووی ئیسلام]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|مێژوو|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:مێژوونووسانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتناسان]] [[پۆل:مێژوونووسانی دانیمارک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن]] 96vqzvdzhxuox34y7xkvvla856cwj42 0 296908 1686998 1594153 2026-10-14T13:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تایلەند-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1686998 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}} '''پاد تای''' (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو. <ref name="MerriamWebster">{{MerriamWebsterDictionary|pad thai|access-date=2017-03-20}}</ref><ref name="obscura">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mayyasi |یەکەم=Alex |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=The Oddly Autocratic Roots of Pad Thai |ناونیشان=https://www.atlasobscura.com/articles/who-invented-pad-thai |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Gastro Obscura |بڵاوکەرەوە=Atlas Obscura.}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Pad Thai}} {{تووڵی دەروازە|تایلەند|کۆمەڵگا|خۆراک}} {{تایلەند-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:قاپە پڕکراوەکان (خۆراک)]] 73v5ft54qmmhrhwzo1lgwim48oawjh9 0 297519 1687329 1664306 2026-10-15T05:48:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687329 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''زووارکیۆلۆجی''' (یان '''شوێنەوارناسیی گیانلەبەران''') دیسپلینەکانی [[گیانلەبەرناسی]] و [[شوێنەوارناسی]] یەکدەخات، و سەرنج دەخاتە سەر شیکردنەوەی پاشماوەی ئاژەڵەکان لەناو شوێنەوارە مێژووییەکاندا. ئەم بوارە، کە لەلایەن پسپۆڕانی ناسراو بە زووارکیۆلۆجیست یان شیکەرەوەی ئاژەڵی بەڕێوە دەبرێت، پاشماوەکانی وەک ئێسک، قەپێڵک، موو، کیتین، پولەکە، پێست، [[پرۆتین|پرۆتینەکان]] و [[دی ئێن ئەی]] دەپشکنێت بۆ بەدەستھێنانی زانیاری لەسەر کارلێکە مێژووییەکانی نێوان مرۆڤ و ئاژەڵ و بارودۆخی ژینگەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://zooarch.illinoisstatemuseum.org/|سەردێڕ=Zooarchaeology {{!}} Reading Ancient Animal Remains |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=zooarch.illinoisstatemuseum.org}}</ref> لەکاتێکدا ئێسک و قەپێڵکەکان مەیلیان ھەیە زیاتر بمێننەوە لە چوارچێوە شوێنەوارناسییەکاندا، مانەوەی پاشماوەی ئاژەڵەکان بەگشتی کەمە.<ref name="Yohe2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yohe II|یەکەم=Robert M.|سەردێڕ=Archaeology: The Science of the Human Past|بڵاوکەرەوە=Pearson|ساڵ=٢٠٠٦|پەڕەکان=٢٤٨–٢٦٤}}</ref> تێکچوون یان پارچەپارچەبوونی پاشماوە ئاژەڵییەکان تەحەدییات دروست دەکات لە شیکردنەوە و لێکدانەوەی وردی داتاکاندا.<ref name="Yohe2006"/> زووارکیۆلۆجی بە سروشتی نێوانبوارەکەی ناسراوە، و پەیوەندی لە نێوان لێکۆڵینەوەکانی کۆمەڵگە مرۆییە دێرینەکان و شانشینی ئاژەڵاندا دروست دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://zooarch.illinoisstatemuseum.org/|سەردێڕ=Zooarchaeology {{!}} Reading Ancient Animal Remains |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=zooarch.illinoisstatemuseum.org}}</ref> پسپۆڕانی ئەم بوارە، کە خاوەنی باکگراوندی زانستیی جیاوازن لەوانە [[مرۆڤناسی]]، [[بەردینناسی]] و [[ژینگەناسی]]، ئامانجی سەرەکییان ناسینەوە و تێگەیشتنە لە کارلێکەکانی مرۆڤ لەگەڵ ئاژەڵ و ژینگەکانیاندا.<ref name=":22">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=L. Lloveras |دوایین٢=M. Moreno-García |دوایین٣=J. Nadal |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The eagle owl (''Bubo bubo'') as a leporid remains accumulator: taphonomic analysis of modern rabbit remains recovered from nests of this predator |journal=International Journal of Osteoarchaeology |بەرگ=١٩|issue=5 |doi=10.1002/oa.v19:5 |issn=1047-482X}}</ref> لە ڕێگەی شیکردنەوەی پاشماوە ئاژەڵییەکانەوە، زووارکیۆلۆجیستەکان دەتوانن زانیاری لەسەر پارێزی خۆراکیی ڕابردوو، شێوازەکانی [[دەستەمۆکردن]]، بەکارھێنانی ئامرازەکان و ڕەفتارە ڕێوڕەسمییەکان بەدەست بھێنن، بەمەش بەشدار دەبن لە تێڕوانینێکی گشتگیر بۆ کارلێکەکانی نێوان مرۆڤ و ژینگە و ژێربواری شوێنەوارناسیی ژینگەیی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Archaeozoology}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گیانلەبەران}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:گیانلەبەرناسی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] q1ofpzcwqgvzs8g47kclaxfem1mh5qb 0 297843 1687267 1661746 2026-10-15T01:52:00Z ~2026-55210-81 79731 /* عەبدوڵڵا ناڵبەند */ 1687267 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نووسەر|ناو=عەبدوڵڵا ناڵبەند{{ھن}}Abdullah Nalbend|سەردێڕ=عەبدوڵڵا ناڵبەند|ناوی کاتی لەدایکبوون=|شوێنی لەدایکبوون=[[هەولێر]]|شوێنی مردن=[[هەولێر]]|شوێنی ناشتن=[[گۆڕستانى نێو بازاڕى هەولێر]]|پیشە=خاوەنکار، خانچی، خاوەن هۆتێل|ڕەگەزنامە=[[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]|سەردەم=[[عوسمانی]]، [[ئینگلیز]] ، [[شانشینی عێراق]]|منداڵەکان=جمعە عەبدوڵڵا قۆجە (جمعە عەبدوڵڵا ناڵبەند)|شوێنی گۆڕ=گۆڕستانى نێو بازاڕى هەولێر|ناوی خۆماڵی=عەبدوڵڵا قۆجە|وێنە=Karwansaraa.png|نازناو=[[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]|نەوەکانى=مام واحید، حاجى حەمید، مام اسماعیل، حاجى ڕەزا، حاجى سوار|زمان=[[تورکمانی]]}} == '''عەبدوڵڵا ناڵبەند''' == '''عەبدوڵڵا ناڵبەند''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''عبداللة نالبند'' ، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Abdullah Nalband'', بە [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]]: ''Abdullah Nalbend'')، ناوى تەواوى (عەبدوڵڵاى کوڕى قۆجە) یە، بە (مام عەبدوڵڵا ناڵبەند) یاخود (مام عەبدوڵا خانچى)ناسراوە، لە بنەماڵەیەکى دێرینى شارى هەولێر (بنەماڵەى قۆجە) لە قەڵاى هەولێر لە دایک بووە، خاوەنکار و کەسایەتییەکى دیارى سەردەمى خۆى بووە، کارى خانچییەتى کردووە و خاوەنى (خان و کاروانسەراى مام عەبدوڵڵا ناڵبەند) بووە، دواتر ناوی خانەکە گۆڕاوە بۆ (هۆتێل دونیا). ئەم خانە جێگەى لەنێو بازاڕى قەسابان بووە، ژوورەکانى تایبەت بوو بە کارگەچیەکان و خمچیەکان. ئەم خان و کاروانسەرایە لە شوێنى ئێستاى (بانکى نیشتیمان) و (بازاڕى سیروان)ـدا بووە لە نێو بازاڕی گەورەی سەنتەرى شارى هەولێر. هەندێک لە کرێکارەکانى ئەم خانەش لە جولەکەکانى ئەوکاتى هەولێر پێکهاتبوون.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ئەربیلى |یەکەم=ئەرشەد |ڕێکەوت=١٩٩٣ |سەردێڕ=بنەماڵە خانەدان و ڕەسەنەکانى هەولێر و لە سەردەمى عوسمانییەکانەوسەرەتاى سەدەى بیستەم، بەشى حەوتەم |journal=برایەتى |پەڕەکان=١٣-١٤}}</ref> [[پەڕگە:Abdulwahid jumma Abdullah Qoja.jpg|وێنۆک|447x447پیکسڵ|عبدالواحید جمعە عەبدوڵڵا قۆجە(نەوەى مام عەبدوڵڵاى ناڵبەند)]] عەبدوڵڵا ناڵبەند، کوڕێکى هەبووە بەناوى (جمعە)، کە ئەویش خاوەنکار بووە و موڵکێکى زۆرى هەبووە لە سەنتەرى شارى هەولێر. خاوەنی پێنج کوڕ بووە، بە ناوەکانى (عبدالواحید، حامید، اسماعیل، ڕەزا، سوار).<ref name=":1" /> هەروەها (جمعە)، سێ کچی هەبووە، بە ناوەکانی (سەعدیە) و (علمیە) و (فەتحیە "خێزانی پارێزگاری پێشووی هەولێر").<ref name=":1" /> عبدالواحید جمعە عبداللە، کوڕە گەورەى مام (جمعە عەبدوڵڵا ناڵبەند) بووە، بە مام واحید ناسرابوو، هاوسەرگیرى لەگەڵ (نجیة [[لطيف زینل بزاز]]) کردووە و لە دواى کۆچی دوایی باوکى سەرپەرشتى بنەمالەکەى کردووە. مام واحیدیش، خاوەنکاربووە و موڵکێکى زۆرى لە سەنتەرى [[ھەولێر|شارى هەولێر]] هەبووە، هەروەها چەند سەیارەیەکى جێبى هەبووە و سایەقى لەسەر دامەزراندوون و لە هێڵى نێوان ([[ھەولێر|هەولێر]] و [[مەخموور|مەخمور]]) کاریان کردووە.<ref name=":1" /> حەمیدیش، بە (حاجى حەمید) ناسراوە، هاوسەرگیرى لەگەڵ (فخریە حمید صبرى بارزانى) کردووە. ئەویش خاوەنکار بووە و چەند پاسێکى گەورەى هەبووە و لە هێلى نێوان ([[ھەولێر|هەولێر]] و [[بەغدا|بەغداد]]) کاریان کردووە، منداڵەکانى بازرگانى ئۆتۆمبێل دەکەن.<ref name=":1" /> هەروەها کوڕەکانیتری، اسماعيل، هاوسەرگیری لەگەڵ (صبریة سعيد غريب راعي) كردووه، لەگەڵ دوو براکەیتری (مام ڕەزا و حاجی سوار) خەریکی کار و پیشەی ئاسایی بوونە.<ref name=":1" /> == <small>'''خان و کاروانسەراکانى هەولێر (هوتێل و کۆمەڵگەى بازرگانى جاران)'''</small> == دەستەواژەى (خان و کاروان سەراى)  بە واتاى کۆشکى مێوانخانە و شوێنى مانەوە و حەوانەوەی کاروانچییەکان، بەکارهاتووە. لە زمانی عەرەبیدا (منزل المسافرین) بەکارهاتووە کە ئەویش بە واتاى شوێنی مانەوەى رێبواران و بازرگان و گەشتیار و کاروانچییەکان دێت، هەروەها لە هەمانکاتدا جێگەى کڕین و فرۆشتنیش بووە، بە گشتى بۆ مێوانخانە و قەیسەریەکانیش بەکارهاتووە و شوێنى کۆمەڵگەى بازرگانى (مۆڵ) و هۆتێلی ئێستا دەگرێتەوە.<ref name=":0" /> == <small>'''خان و خانچییەتى'''</small> == خان، ئەو شوێنە دەگرێتەوە کە جاران وەک کۆگشتێک جێگاى ( حەوانەوە و مامەڵەت و سەوداکردن و کۆگا و خواردنگە و مەیدانى بازرگانى بووە ).<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مخمورى|یەکەم=پيرداود|سەردێڕ=پيرە هەولێر (لێكۆلينەوە)|ساڵ=٢٠٠٤|شوێن=هەولێر|پەڕەکان=ل١١}}</ref> خانچى، سیفەتێکە دەدرێتە پاڵ ئەو کەسەى کە كاروبارى خان بەرێوەدەبات و ساخبێرى دەکات، مەرج نییە هەموو خاوەن خانێک (خانچى) بێت، يان ئەو کۆمەڵە کەسەى کە لە خاندا كار دەکەن خانچى بن , خانى وا هەبووە چەند پیشەگەرێکى دەستى تێدا بووە وەک (سەفارچى، کەبابخانە، ناڵبەندى، خمچى، خەلوزفرۆش، جامبازى، دەڵالى، چایخانە ...)<ref name=":2" /> [[پەڕگە:هەولێر-erbil.png|چوارچێوە|دیمەنێکى کۆنى هەولێر لە ئاسمانەوە کە زۆرێک لە خان و کاروانسەراکان دەردەکەون|سنوور|ناوەڕاست]] == '''خانەکانى هەولێر، لە کۆندا لەم خانانە پێکهاتبوون:''' == == '''<small>بەیاز خان (خانى سپى)</small>''' == ئەم خانە بە یەکێک لە خانە کۆنەکانى شارى هەولێردەژمێردرێت. دیسان خەڵکى هەولێر پێیان دەوت خانى گەورە. ئەم خانە لەسەرەتاى سەدەى (١٨)دەم، وەستایەک دروستى کردووە ناوى وەستا جەعفەر ئازەرى بووە . هەروەها بە دوکانەکانى پێش ئەم خانە دەوترا (خان ئۆجە). تاکو ئێستا لە هەولێر بەشوێنی ئەم خانە دەڵێن خان ئۆجە. ئەم خانە تاکو سەرەتاى شەستەکان مابوو. پاشان لەشوێنەکەى ئوتێڵى بێخال دروستکرا. یەکەم خاوەنى ئەم خانە رەشید ئاغا بوو، ئینجا ئەحمەد چەلەبى لێی کڕییەوە، بووە موڵکى ئەحمەد چەلەبی. دەرگاى ئەم خانە ڕووى لە رۆژئاوا بووە و دەرگایەکى دارى گەورەى هەبووە کە بە بزمارى گەورە داڕێژراو بوو. دەرگاکەى جیاکەرەوەیەکی زۆر بەرزى هە بووە، حوشترەوانیش لەم خانە دابەزیوون . ئەم خانە لە دوو نهۆم پێک هاتبوو. ژوورەکانى نهۆمى زەوى ١٢ ژوور بوو، چەند ژوورێکی تایبەت بە کارگەچیەکان هەبوو، وەک ئەنور کارگەچى وعەزیز کارگەچى.<ref name=":0" /> گارگەچیەکان لبادیان دروست دەکرد. هەروەها چەند ژوورێکى دیکەش تایبەت بوو بە خمچیەکان، وەکو یاسین ، مام تاها و مام قادر هەروەها چەند ژورێک هەبوو خورییان تیادا دادەنا. هەروەها لەم خانە گەنم و جۆ دادەندرا. لەم دواییانە مستۆ شابان کە خۆی کاری بەقاڵی دەکرد خانچى ئەم خانە بوو.<ref name=":0" /> بەیانیان ماست و کەرەو سەرتووى لە خەڵکى دێهاتەکان دەکرى. هەروەها نهۆمى دووەمى ئەم خانە سێ ژوور بوو <ref name=":0" /> == <small>'''ئەلەگچلر خانى (خانى هێلەگکەران)'''</small> == ئەو خانە لە پاڵ مزگەوتى بازار بوو. لە نهۆمێک پێک هاتبوو، خاوەنەکەى (عالى ئاغا  کورى ئەحمەد ئاغا) بووە. لەم خانە چەند ژوورێک هەبووە، تیادا چەند پیاوێکى دۆم هەبوو هێلەگ، غەربیل، بێژینگ وقەفەسى کەو و بولبول و شتى دیکەیان دروست دەکرد. مام فەتاح ومام نورەدین لەم خانە خانچى بوون و ژووریان هەبووە.  مازى و پیستى گۆڵک و مەرو بزنیان دەکرى و دەفرۆشت.  چەند ناڵبەندێک هەبووە. هەروەها تەوێڵە یەکیشى هەبووە، بۆ بەستنى گوێدریژ و وڵاخ. لە ناوەڕاستى ئەم خانە ناعورى مزگەوتى بازار هەبووە. دەرگاى ئەم خانە رووى لە باکوور بووە. ئەویش لە دار دروستکرابوو بزمار ڕێژ بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ئەربیلى |یەکەم=ئەرشەد |ڕێکەوت=١٩٩٥ |سەردێڕ=خان و کاروانسەراکانى هەولێر لە سەردەمى عوسمانییەکانەوە تاکوو ساڵانى حەفتا |journal=برایەتى |پەڕەکان=١٧-١٨}}</ref> == خانى مام قۆجە == ئەم خانە شوێنى لە نزیک مزگەوتى خانەقا بووە. بەرامبەر باغى شار نزیک خانى حاجی بەیرام بوو. ناوى خانچییەکەى قوربانى خانچى بوو. لە یەک نهۆم پێک هاتبوو، لەم خانە چەند ناڵبەندێک هەبووە. حاجى نەجمەدین کوڕى حاجى نورەدین دەڵێ: ئەم خانەیان کە رووخاند، بینایەى نوێیان دروست کرد لە بناغەکەى پارەى کۆن دەرچوو، دەگەڕاوە سەردەمى خەلیفەى ئەمەویەکان (عەبدولمەلیک بکوڕی مەروان). هەروها پەیکەرى گڵێنى (فەخارى) کەڵەشێرێک بەدەرکەوت. لەم خانەخەڵکی ناوچەی خۆشناوەتى دار و شەقلە و کاریتەیان دەفرۆشت. هەروەها چەند خمچیەک ژوورى هەبووە لەم خانە. لەوانە ئیسحاق، خدرۆکە یەهودى، مام یۆنە و بەبۆ یەهودی.<ref name=":0" /> == خانى حاجى ئەحمەد ئاغا == ئەم خانەش لە دوو نهۆم پێکهاتبوو، لە بەرامبەر مزگەوتى ئاڵتى بەرماغ بوو. خاوەنەکەى حاجى ئەحمەد ئاغاى باوکى عەلى ئاغا بوو. دەرگایەکى دارى گەورەى هەبوو دەگێڕنەوە دەڵێن، ” نرخى وەستانى ئاژەڵ لەم خانە یەک عانە بووە، نووستنیش هەر یەک عانە بووە. هەر لەبەر دەرگاى ئەم خانە ئەحمەد ئاغا سەکۆیەکى دروستکرد بوو حەسیرى لەسەر راخستبوو، ئاغاکانى هەولێر کە دەهاتنە لاى لەسەر ئەم سەکۆیە دادەنیشتن. لەو خانە چەند ژوورێک هەبوو کە کۆگاى بەقاڵەکان بوو، تیایدا هیزەى روون، پەنیر، ژاژی، قەسپی عەشرەیی، بەڕوو، گوێز و مێوژ و شتیتریان کۆدەکردەوە. هەروەها لەم خانە ژوورى یەکەم ژوورى رۆستەم قەساب بوو کە بازرگان بووە و ئیش و کارى لەم ژوورە بەڕێوە دەچوو. لە حەفتاکان خاوەنى ئەم خانە خانەکەى روخاند و کردیە باڵەخانە.<ref name=":0" /> == خانى حەسەن بەیرام == ئەم خانە نزیک دەرگاى بچووکى مزگەوتى خانەقا بووە. مام حەسەن لە تەنیشت دەرگاى دەرەوەى ئەم خانە، سەکۆیەکى دروستکردبوو. لەسەر ئەم سەکۆیە دادەنیشت. ئەم خانە لەیەک نهۆم پێکهاتبوو. چەند ژوورێکى تایبەت بەخمچیەکان. هەروەها گەنم و جۆ و کەلوپەلى ناوچەی خۆشناوەتى تێدا دەفرۆشرا.<ref name=":0" /> == خانى مستۆک == ئەم خانە لە پشت دەرمانخانەى سەلاحەدینی کۆن بوو خاوەنەکەى ناوى وەهان بووە پێان دەووت خانى موسڵاوییەکان چونکە موسڵاوییەکان کە دەهاتنە هەولێر لەم خانە پشوویان دەدا. لەم خانە چەند عەلافێک (ئالیک فرۆش) هەبووە، گەنم وجۆیان دەفرۆشت. هەروەها کا و ڕەژووشی تێادا دەفرۆشرا.<ref name=":0" /> == کومر خانى (خانى ڕەژوو فرۆشان) == ئەم خانە شوێنى لەپشت بانقى رافیدەین بووە و تایبەت بووە بە ڕەژوو فرۆشان، خاوەنەکەى عوسمان بوو باپیرى کەسایەتى ناودارى هەولێر (ویداد ئەرسەلان)، سەرۆکى ئۆجاغى تورکمان. ئەم خانە یەک نهۆم بووە و دەرگایەکى دارى گەورەى هەبووە <ref name=":0" /> == چیرەگچیلر خانى (خانى گەچ فرۆشەکان) == ئەم خانە لە پشت قوتابخانەى ئیبن خەلەکان بووە ئیستاکە شوێنەکەى گەراجى وەستانى ئۆتۆمبێلە. لەیەک نهۆم پێکهاتبوو لەوخانە گەچ فرۆشەکان لە کەندێناوە دەهاتن گەچیان دەفرۆشت.<ref name=":0" /> == سەید عەزیز خانى (خانى سەید عەزیزى) == ئەم خانە لە نزیک مزگەوتى نەجاڕان بووە بەرامبەر دەرگاى گەورەى قەڵات. ئەم خانە لە دوو نهۆم پێکهاتبوو. لە ژوورەکانى نهۆمی زەوى چەند خمچیەک هەبووە. هەروەها چەند دەباغێکیش هەبوو. وەک سەکران دەباغ حەوزیان هەبوو لەم خانە پێستى ئاژەڵیان دەکرى لە قەسابەکان و لەم حەوزانە چاکیان دەکرد. هەروەها تەپل و دەفیشیان دروست دەکرد. وە چەند ژووریک تایبەت بووە بەخورى فرۆشان .<ref name=":0" /> == خانى فەتاح ناڵبەند == ئەم خانە لە بەرامبەر سینەما حەمرا بووە لە یەک نهۆم پێک هاتبوو زۆربەى خەڵکی خۆشناوەتى دار و ڕەژوویان بۆ ئەم خانە دەهێنا.<ref name=":0" /> == خانى سەعید جامباز == شوێنەکەى لە گەرەگى تەعجیلى جولەکان بوو لەم خانە مامەڵەى ئاژەڵیان دەکرد وەکو مەر و بزن گۆلک و جوانەگا. لە یەک نهۆم پێک هاتبوو.<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Erbıl-هەولێر.jpg|ناوەڕاست|وێنەیەکى کۆنى شاری هەولێر|وێنۆک]] {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|مێژوو|4=عێراق|5=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} mtx7hkikn3zbnxqnqye2dloau975ote 0 297901 1687332 1664310 2026-10-15T05:48:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687332 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''زوول''' (کە کورتکراوەی '''زمانی ڕووکاری بەکارھێنەری ئێکس ئێم ئێڵە''') زمانێکی نیشانەکردنی ڕووکاری بەکارھێنەرە کە لەلایەن مۆزیلاوە پەرەی پێدراوە. زوول [[ئێکس ئێم ئێڵ]] [[زمانی بەرنامەسازی|شێوازێکی]] کۆدنووسینە بۆ نووسینی [[نێوانەڕووی نیگارەیی بەکارھێنەر|ڕووکارە گرافیکییەکانی بەکارھێنەر]]، کە گەشەپێدەران توانادار دەکات توخمەکانی ڕووکاری بەکارھێنەر بە شێوازێکی ھاوشێوەی [[پەڕەی وێب|پەڕەکانی وێب]] بنووسن. [[ئەپڵیکەیشن|ئەپڵیکەیشنەکانی]] زوول پشت بە بنکەکۆدی مۆزیلا یان وەشانی لێوەرگیراوی ئەو دەبەستن. دیارترین نموونە وێبگەڕی [[فایەرفۆکس|فایەرفۆکسە]]. بەڵام، مۆزیلا بە شێوەیەکی بەرچاو بەکارھێنانی زوولی لە فایەرفۆکسدا کەمکردەوە دوای دووبارە نووسینەوەی بزوێنەری وێبگەڕەکە لە وەشانی ٥٧دا.<ref name="life after xul">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hirsch |یەکەم=Jared |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Mozilla/Tech/Life_After_XUL:_Building_Firefox_Interfaces_with_HTML|سەردێڕ=Life After XUL: Building Firefox Interfaces with HTML - Mozilla {{!}} MDN |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181129013045/https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Mozilla/Tech/Life_After_XUL%3A_Building_Firefox_Interfaces_with_HTML |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Mozilla Developer Network (MDN)}}</ref><ref name="problems with xul">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://mozilla.github.io/firefox-browser-architecture/text/0003-problems-with-xul.html|سەردێڕ=Problems with XUL |ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=mozilla.github.io}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:مۆزیلا]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] fotkaskvjo1qeao22q56jjyyizegn4l 0 298049 1687045 1604561 2026-10-14T16:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687045 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاراماریبۆ'''، کە لە ناوخۆدا نازناوی '''فۆتۆ'''یە، [[پایتەخت]] و گەورەترین شاری [[سووری نام]]ە، کە دەکەوێتە سەر کەنارەکانی ڕووباری سووری نام لە ناوچەی پاراماریبۆ. پاراماریبۆ بەپێی خەمڵاندنی ساڵی ٢٠٢٥، ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٢٥٢٬٥٨١ کەسە، کە دەکاتە نزیکەی نیوەی دانیشتووانی سووری نام.<ref name="census">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://spangstaging.com/2019/abs/wp-content/uploads/2019/02/census8etn.pdf|سەردێڕ=Top 10+ Trang Lô Đề Online Uy Tín 2026 – Đánh Đề Online 1 Ăn 99 Xanh Chín |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190504130735/https://spangstaging.com/2019/abs/wp-content/uploads/2019/02/census8etn.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Spang Staging}}</ref> ناوەندی مێژوویی شاری پاراماریبۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە بووەتە [[کەلەپووری جیھانیی یوونێسکۆ|شوێنێکی کەلەپووری جیھانیی یوونێسکۆ]].<ref name="unesco">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://whc.unesco.org/en/list/940|سەردێڕ=Historic Inner City of Paramaribo |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Unesco.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Paramaribo}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەمریکای لاتین}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور]] [[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ھۆلەندی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦١٣]] 4a52sre18erb0idi2icrwafmfx8qtk5 0 298442 1687231 1606078 2026-10-15T01:33:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، بەحرەین-کۆلکە) 1687231 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = پارێزگاکانی بەحرەین | native_name = محافظات البحرين | native_name_lang = عەرەبی | alt_name = | map = [[پەڕگە:New Governorates of Bahrain 2014.svg|250px]] | category = [[دەوڵەتی یەکگرتوو]] | territory = [[شانشینی بەحرەین]] | start_date = | current_number = ٤ پارێزگا | number_date = | population_range = ٢٦٨،١٠٦ ([[پارێزگای موحەڕەق]]) – ٥٣٤،٩٣٩ ([[پارێزگای پایتەخت (بەحرەین)|پارێزگای پایتەخت]]) | area_range = ٧٨٫٧١ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٣٠٫٣٩ میلی چوارگۆشە) ([[پارێزگای ناوەندی (بەحرەین)|پارێزگای ناوەندی]]) – ٤٨٨٫٨٥ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٨٨٫٧٥ میلی چوارگۆشە) ([[پارێزگای باشووری (بەحرەین)|پارێزگای باشووری]]) | government = حکوومەت، [[ئەنجومەنی وەزیرانی بەحرەین|ئەنجومەنی وەزیران]] | subdivision = شارەوانییەکان }} [[بەحرەین|شانشینی بەحرەین]] لە چوار [[پارێزگا]] پێکدێت: [[پارێزگای پایتەخت (بەحرەین)|پایتەخت]]، [[پارێزگای باکووری (بەحرەین)|باکووری]]، [[پارێزگای باشووری (بەحرەین)|باشووری]] و [[پارێزگای موحەڕەق|موحەڕەق]]. [[پارێزگای ناوەندی (بەحرەین)|پارێزگای ناوەندی]] لە ئەیلوولی ٢٠١٤دا ھەڵوەشایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=386389|سەردێڕ=The Gulf Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010152732/http://archives.gdnonline.com/NewsDetails.aspx?date=04%2F07%2F2015&storyid=386389|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەر پارێزگایەک لەلایەن پارێزگارێکەوە بەڕێوە دەبردرێت کە لەلایەن [[سەرۆک وەزیرانی بەحرەین|سەرۆک وەزیران]]ەوە دەستنیشان دەکرێت و ئەنجومەنی شارەوانیی تایبەتی خۆی ھەیە، کە بۆ ھەر کامیان ھەڵبژاردنێکی جیا بەڕێوە دەچێت. یەکەمین ھەڵبژاردنی شارەوانی لە بەحرەین لەدوای سەربەخۆیی لە ساڵی ١٩٧١، ھاوکات لەکەڵ [[ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢ی بەحرەین]] بەڕێوە چوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Three Polls, Three Different Approaches |ناونیشان=http://www.theestimate.com/public/051702.html |بڵاوکەرەوە=The Estimate |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٠٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130117000004/http://www.theestimate.com/public/051702.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا کۆتا ھەڵبژاردن ھاوکات لەگەڵ [[ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٢٢ی بەحرەین]] بەڕێوە چوو. == پارێزگاکان == پارێزگاکانی بەحرەین بریتین لە چوار پارێزگای [[پارێزگای باکووری (بەحرەین)|باکووری]]، [[پارێزگای باشووری (بەحرەین)|باشووری]]، [[پارێزگای موحەڕەق|موحەڕەق]] و [[پارێزگای پایتەخت|پایتەخت]]:<ref name="Central Governorate dissolved">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Central Governorate dissolved |ناونیشان=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=386389 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010152732/http://archives.gdnonline.com/NewsDetails.aspx?date=04%2F07%2F2015&storyid=386389 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=Gulf Daily News}}</ref> {| class="wikitable" !نەخشە !پارێزگاکان |- | rowspan="4" |[[پەڕگە:New_Governorates_of_Bahrain_2014.svg|364x364px]] |<span style="background:yellow">١</span> – '''[[پارێزگای پایتەخت (بەحرەین)|پارێزگای پایتەخت]]''' |- |<span style="background:#F0DC82"> ٢</span> – '''[[پارێزگای موحەڕەق]]''' |- |<span style="background:#7bf;">٣</span> – '''[[پارێزگای باکووری (بەحرەین)|پارێزگای باکووری]]''' |- |<span style="background:pink">٤</span> – '''[[پارێزگای باشووری (بەحرەین)|پاڕێزگای باشووری]]''' |} == بازنەکانی ھەڵبژاردن == ھەر پارێزگایەک بۆ ھەڵبژاردنی [[ئەنجومەنی نوێنەران (بەحرەین)|ئەنجومەنی نوێنەران]] بەسەر ژمارەیەکی جیاواز لە [[بازنەی ھەڵبژاردن]]دا دابەش کراوە. ھەر چوار ساڵ جارێک لەم بازنانەدا ھەڵبژاردن بەڕێوە دەچێت و لە ھەر بازنەیەکدا ئەندامێک ھەڵدەبژردرێت. تەنیا ھاووڵاتییانی بەحرەینی مافی بەربژێربوون و دەنگدانیان لە ھەڵبژاردندا ھەیە. == مێژوو == === شارەوانییەکان === یەکەمین [[شارەوانی]] لە بەحرەین، شارەوانیی [[مەنامە]] بە ھەشت ئەندامەوە بوو کە لە تەممووزی ١٩١٩دا دامەزرا.<ref name="MMAUP2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of Municipalities |ناونیشان=http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121213042316/http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Ministry of Municipalities Affairs and Urban Planning – Kingdom of Bahrain}}</ref><ref name="MMAUP">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of Municipalities |ناونیشان=http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121213042316/http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Ministry of Municipalities Affairs and Urban Planning – Kingdom of Bahrain}}</ref> ئەندامانی شارەوانی ساڵانە ھەڵدەبژێردران؛ دەوترێت کە شارەوانیی مەنامە یەکەمین شارەوانیی دامەزراو لە [[جیھانی عەرەب]] بوو.<ref name="MMAUP2" /> شارەوانی بەرپرسی خاوێنکردنەوەی شەقامەکان و بەکرێدانی بیناکان بە کرێچییەکان و دوکانەکان بوو. ھەتا ١٩٢٩، شارەوانی بێجگە لە کردنەوەی بازاڕەکان و قەسابخانەکان، خەریکی پەرەپێدانی ڕێگاوبانەکانیش بوو.<ref name="MMAUP2" /><ref name="MMAUP" /> لە ساڵی ١٩٥٨، شارەوانی پرۆژەکانی [[پاکژکردنەوەی ئاو]]ی دەست پێکرد.<ref name="MMAUP2" /> لە ساڵی ١٩٦٠، بەحرەین خاوەنی چوار شارەوانی بوو: مەنامە، ئەلحەد، موحەڕەق و ڕیفاع.<ref name="Statoids2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Governorates of Bahrain |ناونیشان=http://www.statoids.com/ubh.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120706055947/http://statoids.com/ubh.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Statoids}}</ref> لە درێژەی ٣٠ ساڵی دواتر، بە پەرەسەندنی شارۆچکەکانی وەک [[مەدینەت حەمەد]] و [[مەدینەت عیسا]]، ٤ شارەوانییەکەی پێشوو بەسەر ١٢ شارەوانیدا دابەش کران.<ref name="Statoids2" /> ئەو شارەوانییانە لەژێر دەسەڵاتی ئەنجومەنێکی ناوەندیی شارەوانی لە [[مەنامە]]وە بەڕێوە دەبردران کە ئەندامەکانی لەلایەن پاشای بەحرەینەوە دەستنیشان دەکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bahrain Government |ناونیشان=http://www.un.int/bahrain/government.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120603152143/http://www.un.int/bahrain/government.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Permanent Mission of the Kingdom of Bahrain to the United Nations}}</ref> یەکەمین ھەڵبژاردنی شارەوانی کە لەدوای سەربەخۆییی بەحرەین لە ساڵی ١٩٧١دا بەڕێوە چوو، لە ساڵی ٢٠٠٢دا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=Three Polls, Three Different Approaches |ناونیشان=http://www.theestimate.com/public/051702.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130117000004/http://www.theestimate.com/public/051702.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=The Estimate}}</ref> شارەوانییەکان بریتی بوون لە: {| class="wikitable" !نەخشە !شارەوانییەکانی پێشوو |- | rowspan="12" |[[پەڕگە:Bahrain_municipalities_numbered.png|327x327px]] |'''١.''' [[ئەلحەد]] |- |'''٢.''' [[مەنامە]] |- |'''٣.''' [[ناوچەی ڕۆژاوا (بەحرەین)|ناوچەی ڕۆژاوا]] |- |'''٤.''' [[ناوچەی ناوەندی (بەحرەین)|ناوچەی ناوەندی]] |- |'''٥.''' [[ناوچەی باکووری (بەحرەین)|ناوچەی باکووری]] |- |'''٦.''' [[موحەڕەق]] |- |'''٧.''' [[ناوچەی ڕیفاع و باشووری (بەحرەین)|ناوچەی ڕیفاع و باشووری]] |- |'''٨.''' [[جیدحەفس]] |- |'''٩.''' [[مەدینەت حەمەد]] (نیشان نەدراوە) |- |'''١٠.''' [[مەدینەت عیسا]] |- |'''١١.''' [[دوورگەکانی حەوار]] |- |'''١٢.''' [[سیترە]] |} === پارێزگاکان === لەدوای ٣ی تەممووزی ٢٠٠٢، بەحرەین بەسەر پێنج پارێزگادا دابەش کرا، کە بۆ ھەر کامیان پارێزگارێک دەستنیشان کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Decree No.17 for 2002 |ناونیشان=http://www.capital.gov.bh/pages/pdf/govlawe.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130108030817/http://www.capital.gov.bh/pages/pdf/govlawe.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Capital Governorate}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠١٤، پارێزگای ناوەندی ھەڵوەشایەوە و چوار پارێزگاکەی تریش گۆڕانکارییان بەسەر دابەشکارییەکاندا ھات. ئەم پێنج پارێزگایە بریتی بوون لە: {| class="wikitable" !نەخشە !پارێزگاکانی پێشوو |- | rowspan="5" |[[پەڕگە:Governorates_of_Bahrain.svg|379x379px]] |'''١.''' [[پارێزگای پایتەخت (بەحرەین)|پارێزگای پایتەخت]] |- |'''٢.''' [[پارێزگای ناوەندی (بەحرەین)|پارێزگای ناوەندی]] |- |'''٣.''' [[پارێزگای موحەڕەق]] |- |'''٤.''' [[پارێزگای باکووری (بەحرەین)|پارێزگای باکووری]] |- |'''٥.''' [[پارێزگای باشووری (بەحرەین)|پارێزگای باشووری]] |} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شار و شارۆچکەکانی بەحرەین]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|بەحرەین|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Governorates of Bahrain}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{بەحرەین-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی بەحرەین| ]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:پارێزگا]] i97lna11gp43p61nu42vr1fhoisu3se 0 299061 1687119 1680068 2026-10-14T19:36:02Z Sorou6sh 8711 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687119 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox company | name = میستراڵ ئەی ئای | logo = Mistral AI logo (2025–).svg | logo_upright = 0.5 | logo_caption = لۆگۆ لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە | type = [[کۆمپانیای تایبەت|تایبەت]] | industry = [[ژیریی دەستکرد]] | founded = {{Start date and age|28 April 2023}} | founders = {{Unbulleted list | [[Arthur Mensch]] | [[Guillaume Lample]] | [[Timothée Lacroix]] }} | key_people = {{Unbulleted list | [[Arthur Mensch]] ([[بەڕێوەبەری جێبەجێکار]]) | [[Guillaume Lample]]{{ھن}}(زانایاری سەرەکی) | Timothée Lacroix (CTO) }} | num_employees = 1,000+ (2026)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=IA: Microsoft signe un accord de "plusieurs milliards" de dollars avec Mistral pour développer ses capacités de calcul européennes |ناونیشان=https://www.lefigaro.fr/secteur/high-tech/ia-microsoft-signe-un-accord-de-plusieurs-milliards-de-dollars-avec-mistral-pour-developper-ses-capacites-de-calcul-europeennes-20260721 |newspaper=Le Figaro}}</ref> | hq_location_city = [[پاریس]] | hq_location_country = [[فەڕەنسا]] | website= {{URL|https://mistral.ai/|mistral.ai}} | products = {{Unbulleted list | Mistral Large 3 | Mistral Medium 3.5 | Mistral Small 4 | Ministral 3 (14/8/3B) | Codestral-2508 | Mistral OCR 3 | Magistral 1.2 | Devstral 2 | Voxtral }} }} '''میسترال ئەی ئای ئێس ئەی ئێس''' (بە فەرەنسی: [mistʁal]) کۆمپانیایەکی فەرەنسییە لە بواری [[ژیریی دەستکرد]] (AI)دا کە بارەگای سەرەکییەکەی لە شاری پاریسە. ئەم کۆمپانیایە لە ساڵی ٢٠٢٣ دامەزراوە و [[مۆدێلی زمانیی گەورە|مۆدێلە گەورەکانی زمان]] پەرەپێدەدات، کە ھەندێکیان سەرچاوەکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Ropek |یەکەم١=Lucas |سەردێڕ=Buzzy Startup Just Dumps AI Model That Beats GPT-3.5 Into a Torrent Link |ناونیشان=https://gizmodo.com/mistral-artificial-intelligence-gpt-3-openai-1851091217 |وێبگە=Gizmodo |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|زمان=En |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is Mistral AI? {{!}} IBM |ناونیشان=https://www.ibm.com/think/topics/mistral-ai |وێبگە=www.ibm.com |بڵاوکەرەوە=International Business Machines Corporation |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|زمان=en |ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Davies |یەکەم١=Pascale |سەردێڕ=France's Mistral AI releases ChatGPT rival and partners with Microsoft |ناونیشان=https://www.euronews.com/next/2024/02/26/microsoft-partners-with-french-ai-start-up-mistral-ai-as-it-unveils-new-ai-tool |وێبگە=www.euronews.com |بڵاوکەرەوە=euronews 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|شوێن=Paris |زمان=En}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٥، بەھای کۆمپانیاکە زیاتر لە ١٤ ملیار دۆلاری ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Vinn |یەکەم١=Milana |دوایین٢=A. Cherney |یەکەم٢=Max |سەردێڕ=ASML becomes Mistral AI’s top shareholder after leading latest funding round, sources say |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/asml-becomes-mistral-ais-top-shareholder-after-leading-latest-funding-round-2025-09-07/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|agency=Reuters |بڵاوکەرەوە=Reuters |زمان=En |trans-title=بە گوێرەی سەرچاوەکان، ASML بە ڕابەرایەتیکردنی نوێترین خولی وەبەرھێنان بووە گەورەترین پشکداری میسترال ئەی ئای}}</ref> == ناو == کۆمپانیاکە بەناوی میستراڵەوە ناونراوە، کە بایەکی بەھێز و ساردی باکووری ڕۆژاوایە و لە باشووری فەرەنسا ھەڵدەکات.<ref>{{cite web |last1=Schechner |first1=Sam |title=کۆمپانیایەکی نوێی AI بە تەمەنی تەنھا ٩ مانگ، کە بۆتە ڕکابەری گەورەکانی سیلیکۆن ڤاڵی. |url=https://www.wsj.com/tech/ai/the-9-month-old-ai-startup-challenging-silicon-valleys-giants-ee2e4c48 |website=Wall Street Journal |publisher=واڵ ستریت جۆرناڵ |language=En |date=26 February 2024}}</ref> == مۆدێلەکان == {| class="wikitable sortable" |- ! ناو !! ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە !! دۆخ !! ژمارەی پارامیتەرەکان (ملیار) !! مۆڵەتنامە !! تێبینییەکان |- |Medium 3.5 |نیسانی ٢٠٢٦ | چالاک |١٢٨ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی [[MIT license|MIT]] ی گۆڕدراو}} |یەکەم مۆدێلی سەرەکی یەکخراو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remote agents in Vibe. Powered by Mistral Medium 3.5. {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/vibe-remote-agents-mistral-medium-3-5 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- |Voxtral TTS |ئازاری ٢٠٢٦ | چالاک |٤ |{{پشتبەستە|[[Creative_Commons_NonCommercial_license|CC BY-NC 4.0]]}} |یەکەم مۆدێلی دەق-بۆ-وتار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Speaking of Voxtral {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral-tts |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- |Mistral Small 4 |ئازاری ٢٠٢٦ | چالاک |١١٩ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} |١٢٨ پسپۆڕ لەخۆدەگرێت، کە ٤یان بۆ ھەر تۆکنێک چالاکە. ھەم دەق و ھەم وێنە وەک تێخراو وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introducing Mistral Small 4 {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-small-4 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marquez |یەکەم=Javier |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Una IA para reunir todas las funciones posibles: la apuesta de Mistral con Small 4 es hacer más con menos cosas |ناونیشان=https://www.xataka.com/robotica-e-ia/europea-mistral-acaba-lanzar-small-4-su-apuesta-carrera-ia-reunir-varias-funciones-solo-modelo |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Xataka |زمان=es}}</ref> |- | Voxtral Realtime | {{dts|2026-02}} | چالاک | ٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | گواستنەوەی وتاری ڕاستەوخۆ.<ref name=" ">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voxtral Transcribes at the speed of sound |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral-transcribe-2 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> |- | Voxtral Mini Transcribe V2 | {{dts|2026-02}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name=" "/> |- | Devstral Small 2 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلێکی کۆدکردنی بچووک و جێگیرکراوی ناوخۆیی.<ref name="devstral2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Devstral2 Mistral Vibe CLI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral-2-vibe-cli |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Devstral 2 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی [[MIT license|MIT]] ی گۆڕدراو}} | مۆدێلی چڕ.<ref name="devstral2"/> |- | Mistral Large 3 | {{dts|2025-12}} | چالاک | ٦٧٥ (٤١ چالاک) | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلێکی تێکەڵەی پسپۆڕانی کەمچڕ.<ref name="mistral3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introducing Mistral 3 |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-3 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Ministral 3 | {{dts|2025-12}} | {{active}} | ٣، ٨ و ١٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | سێ مۆدێلی بچووکی چڕ لەگەڵ توانای تێگەیشتنی وێنە.<ref name="mistral3"/> |- | Magistral Medium 1.2 ''25.09'' | {{dts|2025-09}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Magistral Medium.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magistral Medium 1.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/magistral-medium-1-2-25-09 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Magistral Small 1.2 ''25.09'' | {{dts|2025-09}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | نوێکردنەوەیەکی Magistral Small.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magistral Small 1.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/magistral-small-1-2-25-09 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Medium 3.1 ''25.08'' | {{dts|2025-08}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Mistral Medium 3، لەگەڵ باشترکردنی ئاھەنگ و کارایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Medium 3.1 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/mistral-medium-3-1-25-08 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Codestral ''25.08'' | {{dts|2025-08}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی دروستکردنی کۆد.<ref name="codestral2508">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Announcing Codestral 25.08 and the Complete Mistral Coding Stack for Enterprise |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-25-08 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Voxtral Small | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name="voxtral"/> |- | Voxtral Mini | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٣ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی تێگەیشتنی وتار.<ref name="voxtral">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voxtral: Introducing frontier open source speech understanding models. |ناونیشان=https://mistral.ai/news/voxtral |وێبگە=mistral.ai}}</ref> |- | Devstral Medium 1.0 | {{dts|2025-07}} | چالاک | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی کۆدکردنی ئاگێنتی.<ref name="devstral"/> |- | Devstral Small 1.1 ''25.07'' | {{dts|2025-07}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی کۆدکردنی ئاگێنتی.<ref name="devstral">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Upgrading agentic coding capabilities with the new Devstral models |ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral-2507 |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Small 3.2 ''25.06'' | {{dts|2025-06}} | چالاک | ٢٤ | {{خاوەندارێتی}} | نوێکردنەوەیەکی Mistral Small 3.1.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Small 3.2 |ناونیشان=https://docs.mistral.ai/models/mistral-small-3-2-25-06 |وێبگە=docs.mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Magistral Medium | {{dts|2025-06}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی لۆژیکی ئاستی دامەزراوەیی.<ref name="magistral"/> |- | Magistral Small | {{dts|2025-06}} | {{نەزانراو}} | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی لۆژیکی کراوەی کێشدار.<ref name="magistral">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/magistral|سەردێڕ=Magistral|وێبگە=Mistral AI|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> |- | Devstral Small ''25.05'' | {{dts|2025-05}} | چالاک | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | مۆدێلی ئاگێنتی بۆ ئەرکەکانی ئەندازیاری نەرمەکاڵا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/devstral|سەردێڕ=Devstral|وێبگە=Mistral AI|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mistral Medium 3 ''25.05'' | {{dts|2025-05}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی ئاستی دامەزراوەیی بەردەست بۆ جێگیرکردنی ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-medium-3/|سەردێڕ=Medium is the new large.|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Mistral AI}}</ref> |- | Mistral Small 3.1 ''25.03'' | {{dts|2025-03}} | نەزانراو | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | پێشەنگێکی نوێ لە پۆلی مۆدێلە بچووکەکاندا لەگەڵ توانای تێگەیشتنی وێنە، نوێترین وەشانی v3.1 لە ئازاری ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە.<ref name="Mistral models overview"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mistral Small 3.1 {{!}} Mistral AI |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-small-3-1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=mistral.ai |زمان=en}}</ref> |- | Mistral Small 3 ''25.01'' | {{dts|2025-01}} | نەزانراو | ٢٤ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ بڵاوکرایەوە، Mistral Small 3 خاوەنی ٢٤ ملیار پارامیتەرە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral ''25.01'' | {{dts|2025-01}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | مۆدێلی دروستکردنی کۆد.<ref name="codestral2501">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Codestral 25.01 Access the Codestral 25.01 API |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-2501 |وێبگە=mistral.ai}}</ref> |- | Mistral Large 2 ''24.11'' | {{dts|2024-11}} | {{نەزانراو}} | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Pixtral Large ''24.11'' | {{dts|2024-11}} | {{نەزانراو}} | ١٢٤ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} | لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، کۆمپانیاکە Pixtral Large ی ناساند، کە کۆدکەرێکی بینایی ١ ملیار پارامیتەری لەگەڵ Mistral Large 2 تێکەڵ کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral has entered the chat |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-chat/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Mistral AI |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Ministral 8B ''24.10'' | {{dts|2024-10}} | {{نەزانراو}} | ٨ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Ministral 3B ''24.10'' | {{dts|2024-10}} | {{نەزانراو}} | ٣ | {{خاوەندارێتی}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Pixtral ''24.09'' | {{dts|2024-09}} | {{نەزانراو}} | ١٢ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} |<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Large 2 ''24.07'' | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ١٢٣ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral}} | Mistral Large 2 لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا و لەسەر Hugging Face بڵاوکرایەوە. بە مۆڵەتنامەی توێژینەوەی Mistral بەخۆڕایی بەردەستە، و بۆ مەبەستی بازرگانی بە مۆڵەتنامەی بازرگانی بەردەستە. Mistral AI بانگەشەی ئەوە دەکات کە بە دەیان زمان، لەوانەش زۆرێک لە زمانەکانی پرۆگرامسازی، بەڕەوانی قسەیان پێدەکات. بە پێچەوانەی Mistral Large ی پێشوو، ئەم وەشانە بە کێشی کراوە بڵاوکرایەوە. مۆدێلەکە ١٢٣ ملیار پارامیتەری ھەیە و درێژی دەقەباوەی ١٢٨٬٠٠٠ تۆکنە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral Mamba 7B | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Codestral Mamba لەسەر بنەمای تەلارسازی Mamba 2 دروست کراوە، کە ڕێگەی پێدەدات وەڵامەکانی درێژتر لەگەڵ تێخراوی درێژتر دروست بکات.<ref name=":3"/> بە پێچەوانەی Codestral، لەژێر مۆڵەتنامەی Apache 2.0 بڵاوکرایەوە. لەکاتێکدا بڵاوکردنەوەکانی پێشوو زۆرجار ھەم مۆدێلی بنەڕەتی و ھەم وەشانی ڕێنمایی لەخۆدەگرت، تەنھا وەشانی ڕێنمایی Codestral Mamba بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Codestral Mamba |ناونیشان=https://mistral.ai/news/codestral-mamba/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://docs.mistral.ai/getting-started/models/models_overview/ |سەردێڕ=Models Overview |وێبگە=mistral.ai |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> |- | Mathstral 7B | {{dts|2024-07}} | {{نەزانراو}} | ٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Mathstral 7B مۆدێلێکە بە ٧ ملیار پارامیتەر کە لەلایەن Mistral AI ەوە لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە، سەرنجی لەسەر بابەتەکانی STEM ھەیە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=MathΣtral |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mathstral/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> مۆدێلەکە بە ھاوکاری پرۆژەی Numina دروست کراوە،<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=David |یەکەم=Emilia |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral releases Codestral Mamba for faster, longer code generation |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-releases-codestral-mamba-for-faster-longer-code-generation/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> و لەژێر مۆڵەتنامەی Apache 2.0 بڵاوکرایەوە بە درێژی دەقەباوەی ٣٢ ھەزار تۆکن.<ref name=":5"/><ref name="Mistral models overview"/> |- | Codestral 22B | {{dts|2024-05}} | {{نەزانراو}} | ٢٢ | {{پشتبەستە|مۆڵەتنامەی نابەرھەمھێنانی Mistral}} | Codestral یەکەم مۆدێلی کراوەی کێشداری Mistralە کە سەرنجی لەسەر کۆدە و لە ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤ دەستیپێکرا. Mistral بانگەشەی ئەوە دەکات کە Codestral بە زیاتر لە ٨٠ زمانی پرۆگرامسازی بەڕەوانە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sharma |یەکەم=Shubham |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral announces Codestral, its first programming focused AI model |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-announces-codestral-its-first-programming-focused-ai-model/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> Codestral مۆڵەتنامەی تایبەتی خۆی ھەیە کە بەکارھێنانی بۆ مەبەستی بازرگانی قەدەغە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wiggers |یەکەم=Kyle |ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral releases Codestral, its first generative AI model for code |ناونیشان=https://techcrunch.com/2024/05/29/mistral-releases-its-first-generative-ai-model-for-code/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=TechCrunch |زمان=en-US}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mixtral 8x22B | {{dts|2024-04}} | {{نەزانراو}} | ١٤١ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | وەک مۆدێلە کراوەکانی پێشووی Mistral, Mixtral 8x22B لە ١٠ی نیسانی ٢٠٢٤ لە ڕێگەی بەستەری BitTorrent لەسەر تویتەر بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی تویت|بەکارھێنەر=MistralAI |ژمارە=١٧٧٧٨٦٩٢٦٣٧٧٨٢٩١٨٩٦|سەردێڕ=Torrent}}</ref> و دواتر لەسەر Hugging Face بڵاوکرایەوە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=mistralai/Mixtral-8x22B-v0.1 · Hugging Face |ناونیشان=https://huggingface.co/mistralai/Mixtral-8x22B-v0.1 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=huggingface.co}}</ref> مۆدێلەکە تەلارسازییەکی ھاوشێوەی Mistral 8x7B بەکاردەھێنێت، بەڵام ھەر پسپۆڕێک ٢٢ ملیار پارامیتەری ھەیە لە جیاتی ٧. بە گشتی، مۆدێلەکە ١٤١ ملیار پارامیتەری ھەیە، چونکە ھەندێک پارامیتەر لە نێوان پسپۆڕەکاندا ھاوبەشن، بەڵام کارایی بەرزتر پێشکەش دەکات.<ref name=":4"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mistral Releases Latest Open Source Model, Mixtral 8x22B |ناونیشان=https://pureai.com/Articles/2024/04/17/Mistral-Mixtral-8x22B.aspx |newspaper=Pure AI}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Small | {{dts|2024-02}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | وەک مۆدێلی Large, Mistral Small لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ دەستیپێکرا.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Large ''24.02'' | {{dts|2024-02}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | Mistral Large لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ دەستیپێکرا. بە ئینگلیزی، فەرەنسی، ئیسپانی، ئەڵمانی و ئیتاڵی دەرچوونی ھەیە، و توانای کۆدکردن دابین دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Au Large |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mistral-large/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> لەسەر Microsoft Azure بەردەستە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boyd |یەکەم=Eric |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Introducing Mistral-Large on Azure in partnership with Mistral AI |ناونیشان=https://azure.microsoft.com/en-us/blog/microsoft-and-mistral-ai-announce-new-partnership-to-accelerate-ai-innovation-and-introduce-mistral-large-first-on-azure/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Microsoft Azure Blog |زمان=en-US}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral Medium | {{dts|2023-12}} | {{نەزانراو}} | {{نەزانراو}} | {{خاوەندارێتی}} | Mistral Medium بە زمانە جیاوازەکانەوە ڕاھێنراوە لەوانە ئینگلیزی، فەرەنسی، ئیتاڵی، ئەڵمانی، ئیسپانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AI |یەکەم=Mistral |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=La plateforme |ناونیشان=https://mistral.ai/news/la-plateforme/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> ژمارەی پارامیتەرەکان و تەلارسازی Mistral Medium نەزانراوە چونکە Mistral زانیاری گشتی لەبارەیەوە بڵاونەکردووەتەوە.<ref name="Mistral models overview"/> |- | Mixtral 8x7B | {{dts|2023-12}} | {{نەزانراو}} | ٤٦٫٧ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | وەک یەکەم مۆدێلی Mistral, Mixtral 8x7B لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ لە ڕێگەی بەستەری BitTorrent لەسەر [[Twitter]] بڵاوکرایەوە،<ref name=":0"/> و دواتر دوو ڕۆژ دواتر لەسەر Hugging Face و بە وتارێکی بلۆگ بڵاوکرایەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mixtral of experts |ناونیشان=https://mistral.ai/news/mixtral-of-experts/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |زمان=en-us}}</ref> بە پێچەوانەی مۆدێلی پێشووی Mistral, Mixtral 8x7B تەلارسازی [[mixture of experts|تێکەڵەی پسپۆڕان]] ی کەمچڕ بەکاردەھێنێت. مۆدێلەکە ٨ گرووپی جیاوازی «پسپۆڕ» ھەیە، کە بە گشتی ٤٦٫٧ ملیار پارامیتەری بەکارھێنراوی پێدەبەخشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mixture of Experts Explained |ناونیشان=https://huggingface.co/blog/moe |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=huggingface.co}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Marie |یەکەم=Benjamin |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |سەردێڕ=Mixtral-8x7B: Understanding and Running the Sparse Mixture of Experts |ناونیشان=https://towardsdatascience.com/mixtral-8x7b-understanding-and-running-the-sparse-mixture-of-experts-0e3fc7fde818 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=Medium |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240104060827/https://towardsdatascience.com/mixtral-8x7b-understanding-and-running-the-sparse-mixture-of-experts-0e3fc7fde818 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەر تۆکنێکی تاک تەنھا دەتوانێت ١٢٫٩ ملیار پارامیتەر بەکاربھێنێت، بۆیە خێرایی و تێچووی مۆدێلێکی ١٢٫٩ ملیار پارامیتەری پێدەبەخشێت.<ref name=":1"/> وەشانێکی ڕاھێنراو بۆ پەیڕەوکردنی ڕێنمایی بە ناوی «Mixtral 8x7B Instruct»یش بەردەستە.<ref name=":1"/><ref name="Mistral models overview"/> |- | Mistral 7B | {{dts|2023-09}} | {{نەزانراو}} | ٧٫٣ | {{سەرچاوەکراوە|[[Apache License|Apache-2.0]]}} | Mistral 7B مۆدێلێکی زمانی ٧٫٣ ملیار پارامیتەرە کە تەلارسازی transformers بەکاردەھێنێت. بە شێوەیەکی فەرمی لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە ڕێگەی بەستەری [[BitTorrent]] بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldman |یەکەم=Sharon |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mistral AI bucks release trend by dropping torrent link to new open source LLM |ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/mistral-ai-bucks-release-trend-by-dropping-torrent-link-to-new-open-source-llm/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> و لەسەر [[HuggingFace|Hugging Face]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Coldewey |یەکەم١=Devin |سەردێڕ=Mistral AI makes its first large language model free for everyone |ناونیشان=https://techcrunch.com/2023/09/27/mistral-ai-makes-its-first-large-language-model-free-for-everyone/ |وێبگە=TechCrunch |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> لەژێر مۆڵەتنامەی [[Apache 2.0]]. ھەم مۆدێلێکی بنەڕەتی و ھەم مۆدێلی «ڕێنمایی» بڵاوکرانەوە کە دواتر ڕێکخستنی زیاتری بۆ پەیڕەوکردنی داواکاری شێوازی گفتوگۆ وەرگرت. مۆدێلی ڕێکخراو تەنھا بۆ مەبەستی پیشاندانە، و ھیچ ڕێسا یان چاودێرییەکی تێدا نییە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mistral 7B |ناونیشان=https://mistral.ai/news/announcing-mistral-7b/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=mistral.ai |بڵاوکەرەوە=Mistral AI |زمان=en-us}}</ref><ref name="Mistral models overview"/> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Mistral AI}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|کۆمپانیا|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:چاتبۆتەکان]] dsnto8ysr5vomwr8y36kbnrjnocc8y1 0 299799 1687192 1657882 2026-10-14T22:36:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرژەنتین-کۆلکە) 1687192 wikitext text/x-wiki {{short description|پارکی نەتەوەیی لە ئەرژەنتین}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{Infobox protected area | name = پارکی نەتەوەییی ئیگواسو | iucn_category = II | logo = Parque Nacional Iguazú.jpg | logo_caption = نیشانەی پارکی نەتەوەییی ئیگواسو | image = Iguazu National Park Falls.jpg | image_caption = دیمەنێکی بەشێکی تاڤگەکە | image_size = | location = [[پارێزگای میسیۆنێس]]، [[ئەرژەنتین]] | pushpin_map = Argentina | pushpin_relief = 1 | map_size = 220 | map_caption = شوێنی لە ناو ئەرژەنتین | nearest_city = | module = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date =[[پێڕستی شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی بەپێی ساڵی تۆمارکردن#١٩٨٤ (٨ەمین دانیشتن)|١٩٨٤]] <small>(٨ەمین [[لیژنەی میراتی جیھانی|دانیشتن]])</small> | designation1_type = سروشتی | designation1_criteria = vii, x | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/303 303] | designation1_free1name = ناوچە | designation1_free1value = [[پێڕستی شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی لە ئەمریکای لاتین و کاریبی|ئەمریکای لاتین و کاریبی]] }} | coordinates = {{coord|25|37|S|54|20|W|format=dms|display=inline,title}} | area_km2 = 677 | established = ١٩٣٤ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = [[بەڕێوەبەرایەتیی پارکە نەتەوەیییەکان (ئەرژەنتین)|بەڕێوەبەرایەتیی پارکە نەتەوەیییەکان]] }} '''پارکی نەتەوەییی ئیگواسو''' ({{langx|es|Parque Nacional Iguazú}}) [[پارکی نەتەوەیی|پارکێکی نەتەوەییی]] [[ئەرژەنتین|ئەرژەنتینە]]، دەکەوێتە بەشی ئیگواسو لە باکووری [[پارێزگاکانی ئەرژەنتین|پارێزگای]] [[پارێزگای میسیۆنێس|میسیۆنێس]]، لە [[میزۆپۆتامیای ئەرژەنتین]]. ڕووبەرەکەی {{convert|677|km2|sqmi|0|abbr=on}} دەبێت. <!--[http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/iguazu.html].--> == مێژوو == [[File:ArialViewIquazuFallsTurbidRiver.JPG|thumb|left|دیمەنێکی ئاسمانیی [[ڕووباری ئیگواسو]].]] ناوچەی پارکەکە ١٠ ھەزار ساڵ لەمەوبەر لەلایەن ڕاوچییە کۆکەرەوەکانی کولتووری ''ئیڵدۆرادێنسێ'' ئاوەدان کرابووەوە. لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٠ی [[سەردەمی باو|زایینی]] لەلایەن [[گەلی گوارانی|گوارانییەکانەوە]] وەدەرنران، کە تەکنۆلۆژیای نوێی [[کشتوکاڵ|کشتوکاڵییان]] ھێنا، ئەوانیش لە سەدەی ١٦ەمدا لەلایەن [[کۆنکیستادۆر|داگیرکەرە]] ئیسپانی و پورتوگالییەکانەوە وەدەرنران، ھەرچەندە میراتەکەیان ھێشتا لەم ناوچەیەدا زیندووە (ناوی پارکەکە و ڕووبارەکە بە زمانی گوارانی ''y guasu''ـە، واتە "ئاوی گەورە"). یەکەم ئەورووپی کە سەردانی ناوچەکەی کرد [[ئەلڤار نونێس کابێزا دێ ڤاکا]] بوو لە ساڵی ١٥٤٢؛ پاشان لە ساڵی ١٦٠٩ [[نێردەی مەسیحی|نێردە]] [[کۆمەڵگەی یەسووعی|یەسووعییەکان]] گەیشتنە ناوچەکە. پارکەکە لە ساڵی ١٩٣٤ بۆ پاراستنی یەکێک لە گەورەترین جوانییە سروشتییەکانی ئەرژەنتین، [[تاڤگەکانی ئیگواسو]] دروست کرا، کە بە دارستانی نیمچە خولگەیی دەورە دراوە. [[یەدەگی نەتەوەییی ئیگواسو]] بە یاسای ١٨.٨٠١ لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠ وەک بەشی ڕۆژاوای پارکی نەتەوەییی ئیگواسو دیاری کرا.{{sfn|Levingston|1970}} لە کاتێکدا پارکی نەتەوەیی سروشت بە کەمترین گۆڕانکاری دەپارێزێت، یەدەگەکە ڕێگە بە چالاکیی مرۆڤ و ژێرخان دەدات.{{sfn|Cataratas del Iguazú y el Río Iguazú – ArgentinaXplora}} دروستکردنی یەدەگەکە ڕێگەی بە دروستکردنی فڕۆکەخانەیەکی نێونەتەوەیی و تەرخانکردنی زەوی بۆ سێ ھوتێلی گەشتیاری دا.{{sfn|Iguazú: Antecedentes Normativos - Límites}} لەوبەری [[ڕووباری ئیگواسو]]وە ھاوتا [[بەڕازیل|بەڕازیلییەکەی]] ([[پارکی نەتەوەییی ئیگواکو]]) ھەڵکەوتووە. ھەردوو شوێنەکە لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە لە ساڵی ١٩٨٤دا وەک [[شوێنەواری میراتی جیھانی]] ناسێنران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iguazu National Park|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/303/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre|زمان=en}}</ref> پارکەکە دەبێتە بەشێک لە [[ڕێڕەوی فرەچەشنیی زیندەوەریی سێ نەتەوەیی]] پێشنیارکراو، کە ئامانجی دابینکردنی پەیوەندیی دارستانییە لە نێوان یەکەکانی پاراستن لە بەڕازیل، پاراگوای و ئەرژەنتین لە ناوچەی ئیکۆلۆژیی پارانای سەروو.{{sfn|Araújo Corte|Valladares-Pádua|2007|p=23}} باشووری ڕۆژھەڵاتی پارکەکە ھاوسنوورە لەگەڵ [[پارکی پارێزگای ئوروگوا-ئی]] کە ڕووبەرەکەی {{convert|84000|ha}} دەبێت و لە ساڵی ١٩٩٠ دروست کراوە.{{sfn|Parque Provincial "Urugua-í" – Ministerio de Ecología}} == گیانلەبەران == پارکەکە دەکەوێتە ناو [[ناوچەی ئیکۆلۆژی|ناوچەی ئیکۆلۆژیی]] [[دارستانەکانی ئەتڵەسیی ئاڵتۆ پارانا]].{{sfn|Dinerstein|2001|pp=933–938}} [[گیانلەبەران|گیانلەبەرانی]] پارکەکە چەندین جۆری دەگمەن و [[جۆری ھەڕەشەلێکراو|لەژێر ھەڕەشە]] لەخۆدەگرێت: [[جاگوار]]، [[جاگواروندی]]، [[تاپیری ئەمریکای باشوور]]، [[ئۆسێلۆت]]، [[تیریقا]]، [[مێرووخۆر]]، [[قەلەقەلیی بۆڕی بۆڕی ناوچەوان ڕەش]]، [[ھەڵۆی ھارپی]]، و [[کایمانی یاکارێ]]. ھەروەھا مرۆڤ دەتوانێت باڵندەی وەک [[پەڕەسێلکەی تاریکی گەورە]] و [[تووکان|تووکانە]] گەورەکان، [[شیردەر|شیردەرەکانی]] وەک [[کۆئاتیی ئەمریکای باشوور|کۆئاتی]]، و فرەچەشنییەک لە [[پەپوولە|پەپوولەکان]] بدۆزێتەوە. باڵندەی [[ئەمازۆنی ڤیناشیوس]]، کە بەھۆی [[پەڕ|پەڕە]] شەرابییەکەیەوە ناونراوە، جار جار لەم پارکەدا دەبینرێت. ڕووباری ئیگواسو لە دوای تاڤگەکە بە ٢٣ کیلۆمەتر دەڕژێتە ناو [[ڕووباری پارانا]]، دوای ئەوەی ڕێڕەوێکی ١٣٢٠ کیلۆمەتری دەبڕێت. لە ناو پارکەکەدا پانییەکەی دەگاتە تا ١٬٥٠٠ مەتر و سەرەتا بەرەو باشوور دەسوڕێتەوە، پاشان بەرەو باکوور، و شێوەیەکی گەورەی پیتی U پێکدەھێنێت. کەنارەکانی بە چڕی بە دار داپۆشراون، لەوانەش ''[[ئێریسرینا کریستا-گالی|سەیبۆ]]'' ([[ئێریسرینا کریستا-گالی|داری مەرجانیی کۆکسپەر]])، کە گوڵەکەی گوڵی نیشتمانیی ئەرژەنتینە. [[ڕووەک|ڕووەکی]] پارکەکە ھەروەھا دارەکانی ''[[لاباکۆی ڕەش|لاپاچۆ نێگرۆ]]'' و ''[[لاباکۆی زەرد|لاپاچۆ ئەماریلۆ]]'' (خێزانی [[بیگنۆنیئاسی]]) لەخۆدەگرێت، ھەروەھا دارەکانی ''[[دڵی دارخورما|پالمیتۆ]]'' و داری ''[[پالۆ ڕۆسا]]''ی ٤٠ مەتر بەرز (خێزانی [[ئاپۆسیناسی]]). == پێشانگا == <gallery> File:Iguazu National Park-109972.jpg|جەیی کاکۆڵدار (''Cyanocorax chrysops'') File:Iguazu National Park-109974.jpg|دیمەنێکی تاڤگەکە File:Iguazu National Park-109976.jpg|دیمەنێکی تاڤگەکە File:Iguazu National Park-109978.jpg|دیمەنێکی تاڤگەکە File:Iguazu National Park-109980.jpg|دیمەنێکی دووری تاڤگەکە File:Coatí del Parque Nacional Iguazú.JPG File:Nasenbären im Parque nacional Iguazú 7 (22089877936).jpg File:Nasenbären im Parque nacional Iguazú 9 (22103508692).jpg File:Cataratas del Iguazú, Misiones, Argentina - panoramio.jpg File:Cartel Puerto Iguazú - Acceso al Área Cataratas del Iguazú - Parque Nacional Iguazú (Misiones, Argentina).jpg File:Tucán en el Parque Nacional Iguazú.JPG File:Tren ecológico de la Selva Parque Nacional Iguazú.JPG|شەمەندەفەری ئیکۆلۆژی File:Perspektiven des Parque nacional Iguazú 70 (21494738873).jpg File:Perspektiven des Parque nacional Iguazú 24 (22103322112).jpg </gallery> == پەراوێزەکان == {{Reflist|30em}} == سەرچاوەکان == {{refbegin}} *{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Plano de Manejo da Estação Ecológica Mico-Leão-Preto|زمان=pt|شوێن=Brasília|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|دوایین١=Araújo Corte|دوایین٢=Valladares-Pádua|یەکەم١=Dione Angélica de|یەکەم٢=Cláudio Benedito|بڵاوکەرەوە=ICMBio|ناونیشان=http://www.icmbio.gov.br/portal/images/stories/imgs-unidades-coservacao/esec_mico_leao_preto.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161107223441/http://www.icmbio.gov.br/portal/images/stories/imgs-unidades-coservacao/esec_mico_leao_preto.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} *{{بیرخستنەوە|ref={{harvid|Cataratas del Iguazú y el Río Iguazú – ArgentinaXplora}}|زمان=es|سەردێڕ=Cataratas del Iguazú y el Río Iguazú|ئیش=ArgentinaXplora|ناونیشان=http://www.argentinaxplora.com/destinos/misiones/catarat/catarat.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}} *{{بیرخستنەوە|دوایین=Dinerstein |یەکەم=Olson, D. M, E. |سەردێڕ=Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth |journal=[[BioScience]] |ساڵ=٢٠٠١|بەرگ=٥١|issue=11 |ناونیشان=http://gis.wwfus.org/wildfinder/ |doi=10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2 |display-authors=etal |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111014034322/http://gis.wwfus.org/wildfinder/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|doi-access=free}} *{{بیرخستنەوە|ref={{harvid|Iguazú: Antecedentes Normativos - Límites}}|زمان=es|سەردێڕ=Iguazú: Antecedentes Normativos - Límites|ئیش=Patrimonionatural.com|ناونیشان=http://www.patrimonionatural.com/HTML/provincias/misiones/iguazu/legislacion.asp|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170510110017/http://www.patrimonionatural.com/HTML/provincias/misiones/iguazu/legislacion.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} *{{بیرخستنەوە|زمان=es|دوایین=Levingston|یەکەم=Moyano LLerena|سەردێڕ=Declaracion y Deslinde de la Reserva Nacional Iguazu del Parque Nacional Iguazu|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠|ناونیشان=http://www.saij.gob.ar/legislacion/ley-nacional-18801-declaracion_deslinde_reserva_nacional.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}} *{{بیرخستنەوە|زمان=es|ref={{harvid|Parque Provincial "Urugua-í" – Ministerio de Ecología}}|سەردێڕ=Parque Provincial "Urugua-í"|بڵاوکەرەوە=Ministerio de Ecología y RNR de la Provincia de Misiones|ناونیشان=http://www.ecologia.misiones.gov.ar/ecoweb/index.php/anp-descgen/clasificacion/parques-provinciales/parque-provincial-urugua-i|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160821231557/http://www.ecologia.misiones.gov.ar/ecoweb/index.php/anp-descgen/clasificacion/parques-provinciales/parque-provincial-urugua-i|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Iguazu National Park}} *[http://www.iguazuargentina.com/ وێبگەی فەرمی] *[https://web.archive.org/web/20050818054125/http://www.parquesnacionales.gov.ar/i/03_ap/15_iguazu_PN/15_iguazu_PN.htm Administración de Parques Nacionales] - بەڕێوەبەرایەتیی پارکە نەتەوەیییەکانی ئەرژەنتین (بە ئیسپانی و ئینگلیزی) *[https://web.archive.org/web/20051105004616/http://worldheritagesite.org/sites/iguazu.html شوێنەواری میراتی جیھانی] *[https://iguazufalls.us/iguazu-national-park/ پارکی نەتەوەییی تاڤگەکانی ئیگواسو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250609002323/https://iguazufalls.us/iguazu-national-park/ |date= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Iguazu National Park}} {{تووڵی دەروازە|ئەرژەنتین}} {{ئەرژەنتین-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە پارێزراوەکانی پارێزگای میسیۆنێس]] [[پۆل:پارکە نەتەوەیییەکانی ئەرژەنتین]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی لە ئەرژەنتین]] [[پۆل:ناوچە پارێزراوە دامەزراوەکانی ١٩٣٤]] hw3m9ihsq72wjwu8ofmc0p7fcffvixd 0 300289 1687043 1673057 2026-10-14T16:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەڵمانیا-کۆلکە) 1687043 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢'''، چوارەمین خولی [[یارییەکانی پارالۆمپیک]] بوو، کە لە [[ھایدلبێرگ]] لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە ٢ تا ١١ی ئابی ١٩٧٢ بەڕێوەچوو. ئەم خولە لەژێر چاودێریی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی یارییەکانی ستۆک ماندێڤیل ڕێکخرا، و لەو کاتەدا بە ٢١ەمین یارییەکانی نێودەوڵەتیی ستۆک ماندێڤیل دەناسرا.<ref>[https://web.archive.org/web/20120126044458/http://www.iwasf.com/iwasf/index.cfm/about-iwas/history/paralympic-games-1960-1992/ Summer Games Governance 1960 to 1992]. International Wheelchair and Amputee Sports Federation. Retrieved on 2011-05-07.</ref> یارییەکان ١٥ ڕۆژ پێش [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٧٢]] کۆتایی هات کە لە [[میونشن]]، هەروەها لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوەچوو. == وەرزشەکان == [[پەڕگە:Heidelberg_Paralympic_Games_in_1972_1970_(JOKAJUK3B_A-1).tif|وێنۆک|[[هەڵدانی قورسایی]] لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢]] وەک پارالۆمپیکەکانی پێشوو، یارییەکانی ١٩٧٢ تەنها بۆ وەرزشوانانی سەر کورسیی کەمئەندامان تەرخان کرابوو. هەرچەندە، پێشبڕکێی نمایشیی وەک [[گۆڵبۆڵ]] و ڕاکردنی خێرای ١٠٠ مەتر بۆ کەمبینایان ڕێگەی دا بۆ یەکەم جار کێبڕکێکارانی کەمبینا بەشداری بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.paralympic.org/Paralympic_Games/Past_Games/Heidelberg_1972/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Heidelberg 1972 |بڵاوکەرەوە=[[International Paralympic Committee]]}}</ref> * تیروکەوان * گۆڕەپان و مەیدان * دارتچەری * ''گۆڵبۆڵ پێشبڕکێی نمایشی'' * لۆن بۆڵز * سنۆکەر * مەلەوانی * تێنسی سەرمێز * بەرزکردنەوەی قورسایی * تۆپی سەبەتەی سەر کورسیی کەمئەندامان * شیربازیی سەر کورسیی کەمئەندامان == خشتەی مەدالیاکان == ١٠ باشترین لیژنە نیشتمانییەکان بەپێی ژمارەی مەدالیا زێڕەکان لە خوارەوە ڕیزکراون. وڵاتی میواندار، ئەڵمانیای ڕۆژاوا، دیاری کراوە. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" ! scope="col" |پلە ! scope="col" |لیژنەی نیشتمانیی پارالۆمپیک ! scope="col" style="background-color:gold; width:4em;" |زێڕ ! scope="col" style="background-color:silver; width:4em;" |زیو ! scope="col" style="background-color:#cc9966; width:4em;" |بڕۆنز ! scope="col" style="width:4em;" |کۆ |- style="background:#ccccff" |١ | align="right" |{{flagicon|ئەڵمانیای ڕۆژاوا}} [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەڵمانیای ڕۆژاوا]]* |٢٨ |١٧ |٢٢ |٦٧ |- |٢ | align="right" |{{flagicon|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |١٧ |٢٧ |٣١ |٧٥ |- |٣ | align="right" |{{flagicon|شانشینی یەکگرتوو}} [[شانشینی یەکگرتوو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|شانشینی یەکگرتوو]] |١٦ |١٥ |٢١ |٥٢ |- |٤ | align="right" |{{flagicon|ئەفریقای باشوور}} [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەفریقای باشوور]] |١٦ |١٢ |١٣ |٤١ |- |٥ | align="right" |{{flagicon|هۆڵەندا}} [[هۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|هۆڵەندا]] |١٤ |١٣ |١١ |٣٨ |- |٦ | align="right" |{{flagicon|پۆڵەندا}} [[پۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پۆڵەندا]] |١٤ |١٢ |٧ |٣٣ |- |٧ | align="right" |{{flagicon|فەڕەنسا}} [[فەڕەنسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|فەڕەنسا]] |١٠ |٨ |١٥ |٣٣ |- |٨ | align="right" |{{flagicon|ئیسرائیل}} [[ئیسرائیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیسرائیل]] |٩ |١٠ |٩ |٢٨ |- |٩ | align="right" |{{flagicon|ئیتاڵیا}} [[ئیتاڵیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیتاڵیا]] |٨ |٤ |٥ |١٧ |- |١٠ | align="right" |{{flagicon|جامایکا}} [[جامایکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|جامایکا]] |٨ |٣ |٤ |١٥ |} == شاندە بەشداربووەکان == چل و دوو شاند بەشدارییان لە پارالۆمپیکی ھایدلبێرگدا کرد. هەریەک لە ، [[بەڕازیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|بەڕازیل]]، [[چێکۆسلۆڤاکیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|چێکۆسلۆڤاکیا]]، [[میسر لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|میسر]]، [[هۆنگ کۆنگ لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|هۆنگ کۆنگ]]، [[مەجارستان لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مەجارستان]]، [[کینیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|کینیا]]، [[مالیزیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مالیزیا]]، [[مەکسیک لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مەکسیک]]، [[پیروو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پیروو]]، [[پۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پۆڵەندا]]، [[ڕۆمانیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ڕۆمانیا]]، [[ئووگاندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئووگاندا]] و [[یووگۆسلاڤیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|یووگۆسلاڤیا]] بۆ یەکەم جار کێبڕکێیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.paralympic.org/Sport/Results/reports.html?type=medalstandings&games=1972PG&sport=all |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Medal Standings – Heidelberg 1972 Paralympic Games |بڵاوکەرەوە=[[International Paralympic Committee]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1972 |سەردێڕ=Participation Numbers in 1972 Paralympic Games |بڵاوکەرەوە=International Paralympic Committee |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240910055901/https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1972 |url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://db.ipc-services.org/hira/results-books/open/book/2 |زمان=de |سەردێڕ=1972 Heidelberg Paralympic Games Results Book |بڵاوکەرەوە=International Paralympic Committee |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240910055400/https://db.ipc-services.org/hira/results-books/open/book/2 |url-status=dead}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٦٤ و ١٩٧٦، [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەفریقای باشوور]] بۆ سێیەمین جار لە پارالۆمپیکدا بەشداری دەکرد. هەرچەندە بەهۆی سیاسەتی ئاپارتایدەوە لە ئۆڵۆمپیاد قەدەغە کرابوو، بەڵام تا ساڵی ١٩٨٠ لە پارالۆمپیک قەدەغە نەکرا، و ئەڵمانیای ڕۆژاواش وەک وڵاتی میواندار دژی بەشداریکردنی نەبوو.<ref>[https://www.iisg.nl/collections/anti-apartheid/history/jaren70-5.php "'The Netherlands against Apartheid' – 1970s"], International Institute of Social History</ref><ref>[http://www.paralympic.org/Sport/Results/search.html?npc=RSA&gender=all&medal=all&sport=all&games=all South Africa at the Paralympics], [[International Paralympic Committee]]</ref> [[ڕۆدێزیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ڕۆدێزیا]] بۆ دواهەمین جار بەشداری کرد. بانگهێشتنامەکەی بۆ بەشداریکردن لە ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٧٢ لەلایەن لیژنەی نێودەوڵەتیی ئۆڵۆمپیادەوە چوار ڕۆژ پێش ئاهەنگی کردنەوە کشێنرایەوە، وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر بە ناڕەزایەتیی وڵاتانی ئەفریقا دژی حکوومەتی ڕۆدێزیا.<ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/22/newsid_3549000/3549444.stm "1972: Rhodesia out of Olympics"], BBC</ref><ref>[https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19720823&id=FgsyAAAAIBAJ&sjid=w6EFAAAAIBAJ&pg=1790,5361674 "Rhodesia expelled"], ''Montreal Gazette'', August 23, 1972</ref> بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو ساڵە پارالۆمپیک پێش ئۆڵۆمپیاد بەڕێوەچوو و لە نێوان ١٩٦٨ و ١٩٨٤ بە سەربەخۆیی ڕێکدەخرا، ڕۆدێزیا توانی بەشداری لە پارالۆمپیکی ١٩٧٢دا بکات.{{clear}}{{div col|colwidth=22em}} * {{flagicon|ئەرژەنتین}} [[ئەرژەنتین لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەرژەنتین]] (٢١) * {{flagicon|ئوسترالیا}} [[ئوسترالیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئوسترالیا]] (٣٧) * {{flagicon|نەمسا}} [[نەمسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|نەمسا]] (٣٢) * {{flagicon|بەهاما}} [[بەهاما لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|بەهاما]] (١) * {{flagicon|بەلجیکا}} [[بەلجیکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|بەلجیکا]] (٢٣) * {{flagicon|بەڕازیل}} [[بەڕازیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|بەڕازیل]] (٨) * {{flagicon|کەنەدا}} [[کەنەدا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|کەنەدا]] (٤٠) * {{flagicon|چێکۆسلۆڤاکیا}} [[چێکۆسلۆڤاکیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|چێکۆسلۆڤاکیا]] (١٩) * {{flagicon|دانیمارک}} [[دانیمارک لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|دانیمارک]] (١٠) * {{flagicon|میسر}} [[میسر لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|میسر]] (١) * {{flagicon|فینلاند}} [[فینلاند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|فینلاند]] (٢٤) * {{flagicon|فەڕەنسا}} [[فەڕەنسا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|فەڕەنسا]] (٦١) * {{flagicon|شانشینی یەکگرتوو}} [[شانشینی یەکگرتوو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|شانشینی یەکگرتوو]] (٧٣) * {{flagicon|هۆنگ کۆنگ}} [[هۆنگ کۆنگ لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|هۆنگ کۆنگ]] (١٠) * {{flagicon|مەجارستان}} [[مەجارستان لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مەجارستان]] (٥) * {{flagicon|هیندستان}} [[هیندستان لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|هیندستان]] (١٠) * {{flagicon|ئیرلەند}} [[ئیرلەند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیرلەند]] (١٧) * {{flagicon|ئیسرائیل}} [[ئیسرائیل لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیسرائیل]] (٣٠) * {{flagicon|ئیتاڵیا}} [[ئیتاڵیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیتاڵیا]] (٢٥) * {{flagicon|جامایکا}} [[جامایکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|جامایکا]] (٢٠) * {{flagicon|ژاپۆن}} [[ژاپۆن لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ژاپۆن]] (٢٨) * {{flagicon|کینیا}} [[کینیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|کینیا]] (٤) * {{flagicon|مالیزیا}} [[مالیزیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مالیزیا]] (٤) * {{flagicon|ماڵتا}} [[ماڵتا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ماڵتا]] (٨) * {{flagicon|مەکسیک}} [[مەکسیک لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|مەکسیک]] (٧) * {{flagicon|هۆڵەندا}} [[هۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|هۆڵەندا]] (٣٨) * {{flagicon|نیوزیلاند}} [[نیوزیلاند لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|نیوزیلاند]] (١٠) * {{flagicon|نەرویژ}} [[نەرویژ لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|نەرویژ]] (٢٧) * {{flagicon|پیروو}} [[پیروو لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پیروو]] (١) * {{flagicon|پۆڵەندا}} [[پۆڵەندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پۆڵەندا]] (٢٢) * {{flagicon|پورتوگال}} [[پورتوگال لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|پورتوگال]] (١١)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://paralimpicos.pt/portugueses-nos-jogos-paralimpicos|سەردێڕ=Portugal nos Jogos Paralímpicos |بڵاوکەرەوە=Portugal Paralympic Committee |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|زمان=pt}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.paralympic.org/heidelberg-1972/results/wheelchair-basketball/mens-tournament|سەردێڕ=1972 Heidelberg Paralympic Games results - Wheelchair Basketball - Men's Tournament|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> * {{flagicon|ڕۆدێزیا}} [[ڕۆدێزیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ڕۆدێزیا]] (١٣) * {{flagicon|ڕۆمانیا}} [[ڕۆمانیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ڕۆمانیا]] (١) * {{flagicon|ئەفریقای باشوور}} [[ئەفریقای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەفریقای باشوور]] (٢٥) * {{flagicon|کۆریای باشوور}} [[کۆریای باشوور لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|کۆریای باشوور]] (٨) * {{flagicon|ئیسپانیا}} [[ئیسپانیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئیسپانیا]] (٢٠) * {{flagicon|سوێد}} [[سوێد لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|سوێد]] (٣٨) * {{flagicon|سویسرا}} [[سویسرا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|سویسرا]] (٣٦) * {{flagicon|ئووگاندا}} [[ئووگاندا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئووگاندا]] (٢) * {{flagicon|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٦٦) * {{flagicon|ئەڵمانیای ڕۆژاوا}} [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] (٧٥) * {{flagicon|یووگۆسلاڤیا}} [[یووگۆسلاڤیا لە پارالۆمپیکی هاوینەی ١٩٧٢|یووگۆسلاڤیا]] (٢٢) {{div col end}} == سەرچاوەکان == {{Portal|ئەڵمانیا|ئۆڵۆمپیاد}}{{reflist}} '''پارا ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٧٢''' ( {{Langx|de|Paralympische Sommerspiele 1972}} )، چوارەمین خولی [[یارییەکانی پارالۆمپیک]] ، لە [[ھایدلبێرگ|شاری هایدلبێرگ]] لە ئەڵمانیای ڕۆژئاوا لە ٢ تا ١١ی ئابی ١٩٧٢ بەڕێوەچوو. لە ژێر ڕێنمایی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی یارییەکانی ستۆک ماندێڤیل (ISMGF) ڕێکخرابوو، لەو کاتەدا بە '''بیست و یەکەمین یارییە نێودەوڵەتییەکانی ستۆک ماندێڤیل''' ناسرابوون. یارییەکان ١٥ ڕۆژ پێش [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٧٢]] کۆتاییان هات کە لە [[میونشن]] بەڕێوەچوو، کە هەروەها لە ئەڵمانیای ڕۆژئاواش بەڕێوەچوو. {{پۆلی کۆمنز|1972 Summer Paralympics}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ئەڵمانیا}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:یارییە ئۆڵۆمپیادەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:بۆنەکانی ئابی ١٩٧٢ لە ئەورووپا]] [[پۆل:وەرزشی ڕۆژاوای ئەڵمانیا لە ١٩٧٢]] [[پۆل:بۆنە فرە وەرزشییەکانی ١٩٧٢]] [[پۆل:بۆنە فرە-وەرزشییەکان لە ڕۆژاوای ئەڵمانیا]] [[پۆل:پێشبرکێییە وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان کە لەلایەن ڕۆژاوای ئەڵمانیا دابینکراوە]] i5f26okmxphn9pa5txztw6j4iwsrq46 3 300330 1687385 1686898 2026-10-15T08:00:51Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1687385 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Vivairan2@fa.wikibooks|Vivairan2@fa.wikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alphama@Global|Alphama@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sam Paris@global|Sam Paris@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/Barras 2|Barras 2]] — <small>Requests for bureaucratship</small> * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for bureaucratship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang|Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Yivan000@tlwiktionary|Yivan000@tlwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-06</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (7 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Sibiru45@bjnwiktionary|Sibiru45@bjnwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-07</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#咽頭べさ@piwikipedia|咽頭べさ@piwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Exec8@cebWikipedia|Exec8@cebWikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#روتانا@arwikiquote|روتانا@arwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#BabulB@aswikisource|BabulB@aswikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sakura emad@ckbwiktionary|Sakura emad@ckbwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Editor Master Plus@ptwiki|Editor Master Plus@ptwiki]] — <small>Oversight access · filed 2026-10-10</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Robertsky@tetwiki|Robertsky@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Filtre antiabus@multiple projects|Filtre antiabus@multiple projects]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Sohom Datta|Sohom Datta]] — <small>Requests for regular adminship</small> * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Christopher Schwarzkopf (WMDE)|Christopher Schwarzkopf (WMDE)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The Discoverer@gomwiki|The Discoverer@gomwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-12</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Xmwdcytbpbzcamw@global|Xmwdcytbpbzcamw@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-10-12</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for checkuser/SHB|SHB]] — <small>Requests for CheckUser access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (14 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Gayobah13@ff.wikipedia|Gayobah13@ff.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Flipdot@ruewiki|Flipdot@ruewiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-14</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ar choler@brWiktionary|Ar choler@brWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Isma4l@sowikipedia|Isma4l@sowikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Rzuwig@plwikivoyage|Rzuwig@plwikivoyage]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-15</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) mafvwlq6n1wonuum9nhjsg059e22tpg 0 303963 1687476 1681328 2026-10-15T11:48:13Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان و کەسایەتییەکان[٧][٨] */ 1687476 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|name=Cankel|native_name=کەنکڵ|image=Cankel (2025 TV series).jpg|image_size=|caption=پۆستەری زنجیرەکە|genre=فیلمی مەتەڵاوی|writer=ڕامتین لەوافیپوور|director=ڕامتین لەوافیپوور|starring={{Plainlist| * سابڕ ئەبەر * هانییە تەوەسولی * [[مەهدی پاکدل]] * پەدڕام شەریفی * ستارە پەسیانی }}|composer=بامداد ئافشار|country={{IRN}}|language=زمانی فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٥|producer=محەممەد مەسعوود|editor={{Plainlist| * عەماد خودابەخش * مەجید تارمی }}|cinematography=ئەیوب جەعفەری|network={{Plainlist| * ستارنێت<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1294112/کنکل-پنجشنبه-به-شبکه-نمایش-خانگی-می‌آید «کنکل» پنجشنبه به شبکه نمایش خانگی می‌آید] وبگاه روزنامه جوان</ref> * فیلیمۆ }}|first_aired=١ی ئایاری ٢٠٢٥<ref>[https://sarasari.khorasanonlin.ir/Newspaper/item/116680 «کنکل» پنج شنبه به شبکه نمایش خانگی می‌آید] وبگاه روزنامه خراسان</ref>|last_aired=ئێستا}} '''ھەڵوەشاندنەوە''' '''''('''''بە فارسی'''''؛''' کنکل'') زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە جۆری [[ژانەری پۆلیسی|پۆلیسی]]- [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵاوی]] کە لە نووسین و دەرهێنانی ڕامتین لەوافیپوور و بەرهەمهێنانی محەممەد مەسعوودە. پەخشی ئەم زنجیرەیە لە ١ی ئایاری ٢٠٢٥ لە ڕێگەی پلاتفۆرمی ستارنێت دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1404012714865/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84-%D9%88-%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85805103/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D8%AC%D8%B2%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> == پوختەی چیرۆک == دزین و دیارنەمانی کەرەستەی خاوی گرانبەھا لە کارگەدا دووبارە دەبێتەوە، بەڵام بۆ پاراستنی ناوبانگ، [[بەڕێوەبەری|بەڕێوەبەرانی]] کارگە هەوڵ دەدەن دەنگوباسی دزییەکان بۆ دەرەوەی کارگە ئاشکرا نەبێت، تا ئەوەی لە کۆتاییدا ئەوەندە دزییەکان دووبارە دەبنەوە کە پای [[پۆلیس|پۆلیسیش]] دەکێشرێتە ناو کارگەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-08-16 |سەردێڕ=سریال کنکل؛ همه آنچه باید بدانید |ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/12742/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=فیلیموشات |زمان=fa}}</ref> == پەخش == پەخشی زنجیرەی کەنکل دوای ١٣ ئەڵقە، بەھۆی کێشەی دارایی و دواتر داخرانی پلاتفۆرمی ستارنێت (کە بەھۆی پەخشی بەخۆڕایی ئەم پلاتفۆرمەوە بودجەکەی کەمی کردبوو)، بە تەواونەکراوی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/86104071/%D8%A8%D8%AF%D9%82%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AF-%D9%88-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٦دا ڕاگەیەندرا کە ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|پلاتفۆرمی فیلیمۆ]] و لە سەرەتاوە بۆ بینەران پەخش دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1405042111893/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B4%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە ١٩ی ئابی ٢٠٢٦، پەخشی دووبارەی زنجیرەکە لە پلاتفۆرمی فیلیمۆوە دەستی پێکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-08-16 |سەردێڕ=سریال کنکل؛ همه آنچه باید بدانید |ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/12742/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=فیلیموشات |زمان=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان و کەسایەتییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-08-16 |سەردێڕ=سریال کنکل؛ همه آنچه باید بدانید |ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/12742/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%84 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=فیلیموشات |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-05-02 |سەردێڕ=نگاهی اجمالی به قسمت اول «کنکل» ساخته رامتین لوافی {{!}} ابی دست کج و رفقای |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a7%d8%ac%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%da%a9%d9%86%da%a9%d9%84-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87-%d8%b1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-13 |وێبگە=فیلم‌نیوز |زمان=fa-IR}}</ref> == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[سابر ئابر]] |ئەبولفەزل جەندەقی (ئەبی دەستکەچ) |دز و کارگەری کارگە و ئەندامی تیمی دزی و هاوسەری مارال یۆسفی |- |[[ھانیە تەوەسولی|هانییە تەوەسولی]] |سارا صابری |سکرتێری کارگە و یاریدەدەری بەڕێوەبەر و ئەندامی تیمی دزی |- |[[مەھدی پاکدل|مەهدی پاکدل]] |جاوید گۆھەری |بەڕێوەبەری بەشی بەرهەمهێنان و ئەندامی تیمی دزی |- |[[پێدرام شەریفی]] |ئەمیر نامداری |بەڕێوەبەری هێڵی بەرهەمهێنان و ئەندامی تیمی دزی |- |ستارە پەسیانی |مارال یۆسفی (یۆسفلی) |هاوسەری ئابی و ئەندامی تیمی دزی |- |مەرجان ئیتفاقیان |میشا |کارمەندی کارگە و ئەندامی تیمی دزیی دیکە لەگەڵ پاسەوانی کارگە |- |بەھرام ئینبراهیمی |گۆھەری |قومارباز، باوکی جاوید گۆھەری |- |مائیدە تەهماسبی |شەبنەم |دایکی ئابی |- |حوسێن ئومێدی |شاهین |کڕیاری کەرەستەی خاوی کارگە |- |محەممەد سدیقی‌میھر |موهاجیری |بەڕێوەبەری کارگە |- |هەژیر سام ئەحمەدی |ساعید | |- |شادی ئەحەدی‌فەر |دکتۆری دەروونناس | |- |مەحمەدڕەزا صۆڵەتی |پۆلیس | |- |فەرید قوبادی | | |- |فەرزین موحەدیث | |چاودێر و بارمتەگری شاهین |- |مەحموود نەزەرعەلیان | | |- |نیک‌ئافرید سەماواتی | |دەستگیرانی جاوید گۆھەری |- |سیروس سپهری | | |- |نۆشین تەبریزی | | |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt36855815}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} azn3drjzl4vntavxjktd4lgz09oyxao 0 304381 1687316 1686143 2026-10-15T04:56:11Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687316 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | image = Titus Ny Carlsberg Glyptotek IN3159.jpg | alt = پەیکەری نیوەیی تیتوس | caption = پەیکەری نیوەیی تیتوس لە مۆزەخانەی نی کارلسبێرگ گلیپتۆتێک | succession = ئیمپراتۆری ڕۆم | reign = ٢٤ی حوزەیرانی ٧٩ – ١٣ی ئەیلوولی ٨١ | predecessor = [[ڤێسپاسیان]] | successor = [[دۆمیتیان]] | birth_name = تیتوس فلاڤیۆس ڤێسپاسیانوس<ref name="Hammond">{{cite journal |last=Hammond |first=Mason |date=1957 |title=Imperial Elements in the Formula of the Roman Emperors during the First Two and a Half Centuries of the Empire |journal=Memoirs of the American Academy in Rome |volume=25 |pages=19–64 |doi=10.2307/4238646 |jstor=4238646}}</ref> | birth_date = ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٣٩ | birth_place = [[ڕۆما]]، ئیتالیا | death_date = ١٣ی ئەیلوولی ٨١ (تەمەنی ٤١ ساڵ) | death_place = ناپۆلی، ئیتالیا | burial_place = ڕۆما | spouses = ئاریسینا تێرتولا (مردنی لە نزیکەی ٦٥ ز)<br />مارسیا فورنیلا (جیابوونەوە لە نزیکەی ٦٥ ز)<br />بێرێنیس (خاتوونی خۆشەویست) | issue = یولیا فلاڤیا<br />فلاڤیا | full_name = تیتوس کایسار ڤێسپاسیانوس (٦٩–٧٩ ز)<ref name="Hammond" /> | regnal_name = ئیمپراتۆر تیتوس کایسار ڤێسپاسیانوس ئۆگوستوس | dynasty = [[خانەدان|خانەدانی]] فۆلاڤیان | father = [[ڤێسپاسیان]] | mother = دۆمیتیلای گەورە }} '''تیتوس فلاڤیۆس ڤێسپاسیانوس''' (٣٠ی کانوونی یەکەمی ٣٩ – ١٣ی ئەیلوولی ٨١ی زایینی) لە ساڵی ٧٩ تا ٨١ی زایینی ئیمپراتۆری [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم|ڕۆم]] بوو. تیتوس یەکێک بوو لە فەرمانڕەوا دیارەکانی [[خانەدان|خانەدانی]] فۆلاڤیان و دوای مردنی باوکی، [[ڤێسپاسیان]]، دەسەڵاتی گرتە دەست، بەمەش بووە یەکەمین ئیمپراتۆری ڕۆم کە ڕاستەوخۆ لە دوای باوکی خۆی لەسەر تەخت دابنیشێت. پێش گەیشتنی بە ئیمپراتۆری، وەک فەرماندەیەکی سەربازیی بەتوانا ناوبانگی دەرکرد و لە کاتی [[یەکەم جەنگی جوو و ڕۆم]] لە [[جودیا]] لەژێر دەستی باوکیدا خزمەتی کرد. بە مردنی ئیمپراتۆر [[نیرۆ]] لە ساڵی ٦٨دا، ھەڵمەتە سەربازییەکە بۆ ماوەیەک وەستا، چونکە ڤێسپاسیان لە [[ساڵی چوار ئیمپراتۆرەکە]]دا ھەوڵی بەدەستھێنانی تەختی پاشایەتیی دەدا. کاتێک لە تەممووزی ٦٩ ڤێسپاسیان وەک ئیمپراتۆر ناسێنرا، تیتوسی بەجێھێشت تا کۆتایی بە ڕاپەڕینی جووەکان بێنێت. لە ساڵی ٧٠دا تیتوس شاری [[ئورشەلیم]]ی گەمارۆ دا و داگیری کرد؛ لەو گەمارۆیەدا شارەکە و پەرستگای دووەمی [[جوو]] وێران کران. دوای ئەم سەرکەوتنە لە ڕۆما ڕێوڕەسمی سەرکەوتنی گەورەی بۆ ساز کرا و دواتریش کەوانەی تیتوس بۆ یادکردنەوەی ئەو ڕووداوە لە شارەکەدا دروست کرا. لە سەردەمی باوکیدا، تیتوس وەک فەرماندەی [[پاسەوانی پریتۆرین]] خزمەتی دەکرد و بەھۆی پەیوەندییە سۆزدارییەکەی لەگەڵ شاژنە بێرێنیسی جوولەکە ناوبانگێکی مشتومڕاوی پەیدا کردبوو. لە دوای مردنی ڤێسپاسیان لە ساڵی ٧٩دا، بەپێچەوانەی ترسی خەڵکەوە، دادپەروەرانە و بەڕێزەوە حوکمی کرد، بە جۆرێک لەلایەن مێژوونووس [[سوتۆنیوس]] و نووسەرانی ھاوچەرخی خۆیەوە وەک ئیمپراتۆرێکی زۆر چاک و دادپەروەر وەسف کرا. گرنگترین ڕووداوەکانی سەردەمی دەسەڵاتی تیتوس تەواوکردنی بینای گەورەی [[کلۆسیۆم]] و ھەروەھا بەخشندەیی بێوێنەی بوو لە کاتی ڕوودانی دوو کارەساتی گەورەدا: تەقینەوەی گڕکانی ڤیزۆڤ لە ساڵی ٧٩ کە بووە ھۆی لەناوچوونی شاری [[پۆمپی]]، و ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی ساڵی ٨٠ی ڕۆما. تەنھا دوای دوو ساڵ لە فەرمانڕەوایەتی، تیتوس بەھۆی تایەکی توندەوە لە ١٣ی ئەیلوولی ٨١ کۆچی دوایی کرد. لەلایەن ئەنجومەنی پیرانی ڕۆمەوە پلەی خودایی پێ بەخشرا و برا بچووکەکەی، [[دۆمیتیان]]، لە شوێنی دانیشت. == سەرەتای ژیان == تیتوس لە شاری [[ڕۆما]] لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ساڵی ٣٩ی زایینیدا لەدایک بوو. ئەو کوڕە گەورەی [[ڤێسپاسیان]] و دۆمیتیلای گەورە بوو.<ref name="Jones-Milns-91">{{Cite book |last1=Jones |first1=Brian |last2=Milns |first2=Robert |title=Suetonius: The Flavian Emperors: A Historical Commentary |year=2002 |publisher=Bristol Classical Press |location=London |isbn=978-1-85399-613-9 |page=91}}</ref> خوشکێکی بچووکتری بە ناوی دۆمیتیلای گەنجتر (لەدایکبووی ٤٥) و برایەکی بچووکتری بە ناوی [[دۆمیتیان]] (لەدایکبووی ٥١) ھەبوو. === پاشخانی خێزانی === جەنگە ناوخۆییەکانی سەدەی یەکەمی پێش زایین بووبوونە ھۆی لەناوچوونی بنەماڵە کۆنەکانی ڕۆما، و لە سەدەی یەکەمی زایینیدا چینێکی نوێ لە خانەدانە ئیتالییەکان جێگەیان گرتنەوە.<ref name="Jones-3">{{Cite book |last=Jones |first=Brian W. |title=The Emperor Domitian |publisher=Routledge |year=1992 |location=London |isbn=978-0-415-10195-0 |page=3}}</ref> یەکێک لەو بنەماڵانە بنەماڵەی فلاڤیا بوو کە لە ماوەی چوار نەوەدا لە گوندنشینییەکی سادەوە گەیشتە لووتکەی دەسەڵات لە سەردەمی ئیمپراتۆرەکانی [[زنجیرە فەرمانرەوایەتیی جولیۆ-کلاودیوس|جولیۆ-کلاودیوس]]. تیتوس فلاڤیۆس پێترۆ، باپیری گەورەی تیتوس، لە کاتی جەنگی ناوخۆی قەیسەردا وەک فەرماندەی سەد سەرباز لەژێر دەستی پۆمپیۆس خزمەتی کردبوو، بەڵام لە شەڕی فارسالۆس لە ساڵی ٤٨ی پێش زایین ھەڵاتبوو و کۆتایی بە کاروانی سەربازیی ھاتبوو.<ref name="Jones-1">{{Cite book |last=Jones |first=Brian W. |title=The Emperor Domitian |publisher=Routledge |year=1992 |location=London |isbn=978-0-415-10195-0 |page=1}}</ref> سەرەڕای ئەوە، پێترۆ بە ھاوسەرگیری لەگەڵ تێرتولای دەوڵەمەند توانی پێگەی خێزانەکەی بەرز بکاتەوە، ئەمەش ڕێگەی بۆ تیتوس فلاڤیۆس سابینوسی باپیری تیتوس خۆش کرد کە سەروەتێکی زۆر وەک باجکۆکەرەوە لە ئاسیا و بانکدار لە ھێلڤیتیا کۆبکاتەوە.<ref name="Jones-2">{{Cite book |last=Jones |first=Brian W. |title=The Emperor Domitian |publisher=Routledge |year=1992 |location=London |isbn=978-0-415-10195-0 |page=2}}</ref> سابینوس بە ھاوسەرگیری لەگەڵ ڤێسپاسیا پۆلا، بنەماڵەکەی بەستەوە بە بنەماڵە بەڕێزە کۆنەکانەوە، بەمەش ھەردوو کوڕەکەی، سابینوسی دووەم و ڤێسپاسیان، گەیشتنە پلەی سیناتۆر لە ئەنجومەنی پیراندا.<ref name="Jones-2" /> ڤێسپاسیان لە کاروانی سیاسیدا پلەکانی کایستۆر، ئێدیل و پریتۆری تێپەڕاند و لە ساڵی ٥١دا بوو بە کۆنسوڵ. ئەو بەشداریی لە داگیرکردنی بریتانیا لە ساڵی ٤٣دا کرد و ناوبانگی سەربازیی دەرکرد.<ref name="Jones-8">{{Cite book |last=Jones |first=Brian W. |title=The Emperor Domitian |publisher=Routledge |year=1992 |location=London |isbn=978-0-415-10195-0 |page=8}}</ref> لەبارەی منداڵیی تیتوس، مێژوونووس سوتۆنیوس دەگێڕێتەوە کە لە دەرباری شاھانەدا لەگەڵ بریتانیکۆسی کوڕی ئیمپراتۆر [[کلاودیوس]] گەورە بووە، کە دواتر لە ساڵی ٥٥دا لەلایەن ئیمپراتۆر [[نیرۆ]]وە کوژرا.<ref name="Suet-Titus-2">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 2 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#2 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> تەنانەت دەگوترا کە تیتوس لەو شەوەی ژەھر درا بە بریتانیکۆس لە تەنیشتی دانیشتبوو و کەمێک لەو ژەھرەشی خواردبووەوە.<ref name="Suet-Titus-2" /> تیتوس لە گەنجیدا بەھرەیەکی زۆری لە [[زانستی سەربازی]]دا پێوە دیار بوو و ھاوکات شاعیر و وتاربێژێکی لێھاتوو بوو بە ھەردوو [[زمانی لاتینی]] و [[گریکی کوەینە]].<ref name="Suet-Titus-3">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 3 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#3 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> == تەمەنی پێگەیشتن == [[File:Titus, Roman, c. 70 AD, marble - Galleria Borghese - Rome, Italy - DSC04762.jpg|thumb|left|پەیکەری تیتوس لە گالێری بۆرگێزی لە ڕۆما]] لە دەوروبەری ساڵانی ٥٧ تا ٥٩ وەک تریبۆنی سەربازی لە جێرمانیا و دواتریش لە بریتانیا خزمەتی کرد. لە دەوروبەری ساڵی ٦٣ گەڕایەوە ڕۆما و لەگەڵ ئاریسینا تێرتولا ھاوسەرگیریی کرد، کە کچی فەرماندەیەکی پێشووی پاسەوانی پریتۆرین بوو، بەڵام تێرتولا لە دەوروبەری ٦٥ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Jones-Milns-95">{{Cite book |last1=Jones |first1=Brian |last2=Milns |first2=Robert |title=Suetonius: The Flavian Emperors: A Historical Commentary |year=2002 |publisher=Bristol Classical Press |location=London |isbn=978-1-85399-613-9 |pages=95–96}}</ref> پاشان تیتوس لەگەڵ مارسیا فورنیلا ھاوسەرگیریی کرد، کە سەر بە بنەماڵەیەکی بەناوبانگ بوو. لەبەر ئەوەی خێزانی مارسیا پەیوەندییان بە نەیارەکانی ئیمپراتۆر نیرۆوە ھەبوو و مامی مارسیا لە پیلانگێڕیی پیسۆدا کوژرا، تیتوس لە ترسی گیانی خۆی لێی جیا بووەوە.<ref name="Jones-11">{{Cite book |last=Jones |first=Brian W. |title=The Emperor Domitian |publisher=Routledge |year=1992 |location=London |isbn=978-0-415-10195-0 |page=11}}</ref> تیتوس جارێکی تر ھاوسەرگیریی نەکردەوە. ئەو کچێکی ھەبوو بە ناوی یولیا فلاڤیا کە گەورە بوو و لە ژیاندا مابووەوە.<ref name="Jones-Milns-96">{{Cite book |last1=Jones |first1=Brian |last2=Milns |first2=Robert |title=Suetonius: The Flavian Emperors: A Historical Commentary |year=2002 |publisher=Bristol Classical Press |location=London |isbn=978-1-85399-613-9 |page=96}}</ref> لەم ماوەیەدا تیتوس کاری پارێزەریی دەکرد و گەیشتە پلەی کایستۆر.<ref name="Suet-Titus-4">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 4 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#4 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> === ھەڵمەتەکانی جودیا === [[File:First century Iudaea province.gif|thumb|پارێزگای [[جودیا]] لە سەدەی یەکەمی زایینیدا]] لە ساڵی ٦٦ی زایینیدا، [[جوو|جووەکانی]] پارێزگای [[جودیا]] دژی دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم ڕاپەڕین. سێستیۆس گالۆس، فەرمانڕەوای سووریا، لە شەڕی بێت حۆرۆن شکستی ھێنا و ناچار بوو لە [[ئورشەلیم]] پاشەکشە بکات.<ref name="Josephus-BJ-2-19">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews II.19.9 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D2%3Asection%3D556 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> شا ئەگریپای دووەم و بێرێنیسی خوشکی بۆ ناوچەی [[جەلیل]] ھەڵاتن و دواتر خۆیان ڕادەستی ڕۆمییەکان کرد.<ref name="Josephus-BJ-3-1">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews III.1.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D3%3Asection%3D1 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> ئیمپراتۆر نیرۆ ڤێسپاسیانی نارد بۆ سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکە. ڤێسپاسیان لەگەڵ دوو لەشکری سەربازی چووە ناوچەکە و دواتر تیتوس بە لەشکری پازدەھەمەوە لە شاری [[عەکا]] پێیان گەیشت.<ref name="Josephus-BJ-3-4">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews III.4.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D3%3Asection%3D64 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> ڕۆمییەکان بە ٦٠،٠٠٠ سەربازەوە پێشڕەوییان بەرەو جەلیل و پاشان ئورشەلیم دەستپێکرد. مێژوونووسی جوولەکە، [[یوسفوس]]، لە پەڕتووکی ''جەنگی جوودا'' باس لە وردەکاریی ئەو ڕووداوانە دەکات. یوسفوس فەرماندەی شاری یۆدفات بوو لە جەلیل؛ کاتێک لە ساڵی ٦٧ دوای گەمارۆیەکی ٤٧ ڕۆژە شارەکە کەوت، زیاتر لە ٤٠،٠٠٠ کەس کوژران، بەڵام یوسفوس خۆی ڕادەستی ڤێسپاسیان کرد و بوو بە دیل.<ref name="Josephus-BJ-3-8">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews III.8.8 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D3%3Asection%3D392 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> تا ساڵی ٦٨ تەواوی کەناراوەکان و باکووری جودیا لەلایەن سوپای ڕۆمەوە کۆنترۆڵ کران، و تیتوس لە شەڕەکانی تاریچیای و گامالادا ئازایەتییەکی زۆری سەربازیی نیشان دا.<ref name="Suet-Titus-4" /> ==== ساڵی چوار ئیمپراتۆرەکە ==== گرنگترین قەڵای ڕاپەڕیوەکان کە مابووەوە شاری ئورشەلیم بوو. لەو کاتەدا ھەواڵی مردنی ئیمپراتۆر نیرۆ گەیشت، ئەمەش وای کرد ھەڵمەتە سەربازییەکە بوەستێت.<ref name="Josephus-BJ-4-9">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews IV.9.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D4%3Asection%3D491 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> ئەنجومەنی پیرانی ڕۆم [[گالبا]]ی وەک ئیمپراتۆری نوێ دەستنیشان کرد. ڤێسپاسیان بڕیاری دا چاوەڕێی فەرمانی نوێ بکات و تیتوسی نارد تا پیرۆزبایی لە گالبا بکات.<ref name="Tacitus-Hist-2-1">{{Cite web |last=Tacitus |title=Histories II.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0080%3Abook%3D2%3Achapter%3D1 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> بەڵام پێش ئەوەی تیتوس بگاتە ئیتالیا، ھەواڵ گەیشت کە گالبا کوژراوە و [[ئۆتۆ]] بووەتە ئیمپراتۆر، و ڤیتێلیۆسیش لە جێرمانیا دەیەوێت بە سوپاکەیەوە پەلاماری پایتەخت بدات. تیتوس لە ترسی ئەوەی بە بارمتە نەگیرێت، گەشتەکەی ھەڵوەشاندەوە و گەڕایەوە جودیا بۆ لای باوکی.<ref name="Tacitus-Hist-2-2">{{Cite web |last=Tacitus |title=Histories II.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0080%3Abook%3D2%3Achapter%3D2 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> لەو ماوەیەدا ئۆتۆ شکستی ھێنا و خۆی کوشت. لە ١ی تەممووزی ٦٩دا، لەشکرەکانی میسر و جودیا ڤێسپاسیانیان وەک ئیمپراتۆر ڕاگەیاند.<ref name="Josephus-BJ-4-10">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews IV.10.4 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D4%3Asection%3D601 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> ڤێسپاسیان دەسەڵاتی گرتە دەست و پاشان بەرەو [[ئەسکەندەریە]] ڕۆیشت، و تیتوسی لە جودیا بەجێھێشت تا کۆتایی بە ڕاپەڕینی جووەکان بێنێت.<ref name="Josephus-BJ-4-11">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews IV.11.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D4%3Asection%3D656 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> لە کۆتایی ساڵی ٦٩دا ھێزەکانی ڤیتێلیۆس تێکشکێنران و ئەنجومەنی پیران بە فەرمی ڤێسپاسیانی وەک ئیمپراتۆر ناساند، بەمەش [[ساڵی چوار ئیمپراتۆرەکە]] کۆتایی پێھات.<ref name="Tacitus-Hist-4-3">{{Cite web |last=Tacitus |title=Histories IV.3 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0080%3Abook%3D4%3Achapter%3D3 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> ==== گەمارۆدانی ئورشەلیم ==== [[File:Nicolas Poussin - The Conquest of Jerusalem by Emperor Titus - Google Art Project.jpg|thumb|داگیرکردنی ئورشەلیم لەلایەن تیتوس، تابلۆی نیکۆلا پۆسین (١٦٣٨)]] لەو کاتەدا بەرگریکارانی جوو لە ناوخۆی ئورشەلیمدا دابەش ببوون بەسەر چەندین دەستەی نەیاری یەکتردا، لەوانە سیکارییەکان و زێلۆتەکان بە سەرکردایەتیی یۆحەننای گیسکالایی و شیمۆن بار گیۆرا کە کۆنترۆڵی ناوچەکانی [[ئەدۆمیەکان]]یان لە دەستدا بوو.<ref name="Josephus-BJ-5-1">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews V.1.4 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D5%3Asection%3D21 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> تیتوس بە چوار لەشکری سەربازییەوە گەمارۆی ئورشەلیمی دا. بۆ ئەوەی خەڵکی شارەکە تووشی کەمخۆراکی بکات، ڕێگەی دا زیارەتکاران بچنە ناو شارەکە بۆ جەژنی [[جەژنی پێسح|پێسح]]، بەڵام دواتر ڕێگەی دەرچوونی لێ گرتن.<ref name="Josephus-BJ-5-2">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews V.2.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D5%3Asection%3D54 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> کاتێک داواکارییەکانی یوسفوس بۆ خۆبەدەستەوەدان لەلایەن جووەکانەوە ڕەتکرانەوە، ڕۆمییەکان دەستیان بە ھێرش کرد و شوورەی یەکەم و دووەمی شارەکەیان شکاند.<ref name="Josephus-BJ-5-6">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews V.6.2 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D5%3Asection%3D258 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> برسییەتی تەنگی بە خەڵکی شارەکە ھەڵچنیبوو. ڕۆمییەکان پەلاماری قەڵای ئەنتۆنیایان دا و گەیشتنە بەردەم دەروازەکانی پەرستگای دووەم.<ref name="Josephus-BJ-6-4">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews VI.4.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D6%3Asection%3D220 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> لە کاتی شەڕەکەدا پەرستگاکە ئاگری گرت و بە تەواوی سووتا، و دواتریش بە فەرمانی تیتوس شارەکە بە تەواوی خاپوور کرا.<ref name="Severus-2-30">{{Cite book |last=Barnes |first=T.D. |date=1977 |title=The Fragments of Tacitus' Histories |journal=Classical Philology |volume=72 |issue=3 |pages=224–231 |doi=10.1086/366355}}</ref> سەربازەکانی ڕۆم تیتوسیان بە ئیمپراتۆر و سەرکەوتوو ناوزەند کرد.<ref name="Josephus-BJ-6-6">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews VI.6.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D6%3Asection%3D316 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> شاری ئورشەلیم تاڵان کرا و خەڵکەکەی کوژران یان پەرتەوازە کران. یوسفوس دەڵێت ١،١٠٠،٠٠٠ کەس لەو گەمارۆیەدا کوژران کە زۆربەیان جوو بوون، بەڵام لێکۆڵینەوە مێژووییە نوێیەکان ئەم ژمارەیە بە زێدەڕۆیی دادەنێن چونکە تەواوی دانیشتووانی ناوچەکە ئەوەندە نەبوون.<ref name="Schwartz-24">{{Cite book |last=Schwartz |first=Seth |editor-last1=Davies |editor-first1=William David |editor-last2=Finkelstein |editor-first2=Louis |editor-last3=Katz |editor-first3=Steven T. |title=The Cambridge History of Judaism: Volume 4, The Late Roman-Rabbinic Period |url=https://archive.org/details/cambridgehis_xxxx_1984_004_8494287 |chapter=Political, social and economic life in the land of Israel |publisher=Cambridge University Press |year=1984 |page=[https://archive.org/details/cambridgehis_xxxx_1984_004_8494287/page/24 24] |isbn=978-0-521-77248-8}}</ref> نزیکەی ٩٧،٠٠٠ کەس بە دیل گیران، لە نێویاندا شیمۆن بار گیۆرا و یۆحەننای گیسکالایی ھەبوون.<ref name="Josephus-BJ-6-9">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews VI.9.3 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D6%3Asection%3D420 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> زۆرێک لە ڕزگاربووان بەرەو کەناراوەکانی [[دەریای ناوین]] ھەڵاتن. بەپێی گێڕانەوەی یوسفوس، جووەکانی دەرەوەی وڵات لە ناوچەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]]، [[شارستانیەتی بابل|بابل]]، [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]]، ئەودیوی ڕووباری [[فورات]] و ناوچەی [[ئادیابین]] بڵاو بووبوونەوە.<ref name="PACEJ-1-5">{{Cite web |title=The War of the Jews I.1.5 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D1%3Asection%3D5 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> === جێنشینی ڤێسپاسیان === [[File:04 2022 Roma (Arco di Trionfo di Tito- Bassorilievi) FO228685 bis Photo by Paolo Villa.jpg|thumb|نەخشی کەوانەی تیتوس لە ڕۆما کە تێیدا تاڵانکردنی پەرستگای ئورشەلیم و بردنەوەی مێنۆرا پیشان دەدرێت]] تیتوس لە زستانی ئەو ساڵەدا لە قەیسەریە و بەیروت یاریی گەورەی ساز کرد و سەردانی شاری ئەنتاکیای کرد و مافە کۆنەکانی جووەکانی لەو شارەدا پاراست.<ref name="Josephus-BJ-7-3">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews VII.3.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D7%3Asection%3D43 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> کاتێک گەیشتە میسر، لە شاری مەمفیس تاجە گوڵینەی پۆشی لە ئاھەنگێکی ئایینیدا، ئەمەش بووە ھۆی ترسی ھەندێک لە ڕۆمییەکان کە نەکا تیتوس بیەوێت دژی باوکی ڕاپەڕێت؛ بەڵام تیتوس بە خێرایی گەڕایەوە ڕۆما تا گومانەکان بڕەوێنێتەوە.<ref name="Suet-Titus-5">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 5 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#5 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> لە کاتی گەیشتنی بە ڕۆما لە ساڵی ٧١دا، ڕێوڕەسمی سەرکەوتنی گەورەی لەگەڵ ڤێسپاسیانی باوکی و دۆمیتیانی برای ساز کرد.<ref name="Dio-65-6">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXV.6 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/65*.html#6 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> لەو ڕێپێوانەدا غەنیمەت و کەلوپەلە بەنرخەکانی پەرستگای ئورشەلیم، لەوانە مێنۆرای زێڕین و دەقەکانی [[تەورات]]، بەناو کۆڵانەکانی ڕۆمادا نمایش کران.<ref name="Josephus-BJ-7-5">{{Cite web |last=Josephus |title=The Wars of the Jews VII.5.5 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0148%3Abook%3D7%3Asection%3D132 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> شیمۆن بار گیۆرا لە گۆڕەپانی گشتی لەسێدارە درا. کەوانەی سەرکەوتنی تیتوس کە تا ئەمڕۆش لە ڕۆما ماوەتەوە، بۆ یادکردنەوەی ئەم ڕووداوە بنیات نرا. تیتوس لەلایەن ئەنجومەنی پیرانەوە نازناوی کایساری پێ درا و لە ماوەی دەسەڵاتی باوکیدا حەوت جار پۆستی [[کۆنسوڵی ڕۆم]]ی بەدەستھێنا.<ref name="Suet-Titus-6">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 6 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#6 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> لەوەش گرنگتر، تیتوس بوو بە سەرۆکی [[پاسەوانی پریتۆرین]]، کە ئەمەش پێگەی باوکی لەسەر تەخت زۆر بەھێز کرد.<ref name="Suet-Titus-6" /> بەڵام تیتوس لەو سەردەمەدا بەھۆی توندوتیژی لە بەرامبەر گومانلێکراوان ناوبانگی ناخۆش بوو. لە ساڵی ٧٩ پیلانگێڕییەکی دژی باوکی ئاشکرا کرد و دەستبەجێ فەرمانی کوشتنی پیلانگێڕەکانی دەرکرد.<ref name="Dio-65-16">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXV.16 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/65*.html#16 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> ھەروەھا پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی تیتوس لەگەڵ بێرێنیس، خوشکی شا ئەگریپای دووەم، بووە ھۆی ناڕەزایەتییەکی زۆر لە ڕۆما؛ چونکە خەڵکی ڕۆما ڕقیان لە شاژنە ڕۆژھەڵاتییەکان بوو. لەبەر ئەوە، تیتوس ناچار بوو ملکەچی گوشارەکان بێت و بێرێنیس لە ڕۆما دوور بخاتەوە.<ref name="Dio-65-15">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXV.15 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/65*.html#66-15 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> == سەردەمی ئیمپراتۆری == === گەیشتن بە دەسەڵات === [[File:Tito, fine I sec. dc..JPG|thumb|پەیکەری تیتوس لە مۆزەخانەی [[لووڤر]]]] لە ٢٣ یان ٢٤ی حوزەیرانی ٧٩ی زایینیدا، ڤێسپاسیان کۆچی دوایی کرد و تیتوس یەکسەر جێگەی گرتەوە.<ref name="Dio-66-18">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.18 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#18 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> ئەو یەکەم کەس بوو کە لە دوای باوکی ڕاستەقینەی خۆی بوو بە ئیمپراتۆری ڕۆم. لە میسر، وەک [[فیرعەون]]، نازناوی شاھانەی پێ درا.<ref>{{Cite web |title=Titus |url=https://pharaoh.se/roman-emperor/Titus |website=The Royal Titulary of Ancient Egypt |access-date=2026-09-24}} {{بەستەری مردوو|url=https://pharaoh.se/roman-emperor/Titus |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> زۆرێک لە ڕۆمییەکان ترسیان ھەبوو تیتوس ببێتە ستەمکارێکی وەک نیرۆ، بەڵام ڕەفتاری ژیرانە و کارە چاکەکانی زوو ترسی خەڵکی ڕەواندەوە.<ref name="Suet-Titus-7">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 7 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#7 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> یەکێک لە یەکەمین بڕیارەکانی تیتوس ڕاگرتنی دادگاییکردنەکان بوو لەسەر تۆمەتی ناپاکیی گەورە (خیانەت)، کە پێشتر لە سەردەمی [[تایبیریەس]]، [[کالیگولا]] و نیرۆدا بۆ لەناوبردنی نەیارانی سیاسی بەکاردەھات.<ref name="Suet-Titus-8">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 8 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#8 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> تیتوس ڕایگەیاند کە ئەو قەت فەرمانی کوشتنی ھیچ ئەندامێکی ئەنجومەنی پیران نادات و سوێندی خوارد کە دەستەکانی بە خوێن پیس ناکات.<ref name="Dio-66-19">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.19 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#19 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> ھەروەھا سیخوڕەکانی پێشووی لە شارەکە وەدەرنا و سزای دان. کاتێک بێرێنیس گەڕایەوە ڕۆما، تیتوس دووبارە بەڕێزی کردەوە تا کێشەی سیاسی دروست نەبێت.<ref name="Suet-Titus-7" /> تیتوس بە بەخشندەیی خۆی بەناوبانگ بوو. سوتۆنیوس دەگێڕێتەوە کە ڕۆژێکیان تیتوس بەبیری ھاتەوە لە ماوەی ئەو ڕۆژەدا چاکەی لەگەڵ ھیچ کەسێکدا نەکردووە، بۆیە ڕووی لە دۆستەکانی کرد و گوتی: «ھاوڕێیان، ڕۆژێکم لەدەست چوو!»<ref name="Suet-Titus-8" /> === کێشە و ئاستەنگەکان === [[File:Pompeii Garden of the Fugitives 02.jpg|thumb|شاری [[پۆمپی]] کە بەھۆی تەقینەوەی گڕکانی ڤیزۆڤ لە ساڵی ٧٩ وێران بوو]] سەرەڕای ئەوەی دەسەڵاتی تیتوس لە جەنگی گەورە بەدوور بوو، بەڵام تووشی چەندین کارەساتی سروشتی بووەوە. چەند مانگێک دوای گەیشتنی بە دەسەڵات، لە ساڵی ٧٩دا گڕکانی ڤیزۆڤ تەقییەوە و شارەکانی [[پۆمپی]] و ھێرکولانیۆمی بە تەواوی لەژێر خۆڵەمێش و بەرددا نوقم کرد و ھەزاران کەس گیانیان لەدەستدا.<ref name="Dio-66-23">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.23 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#23 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> تیتوس خۆی بە شێوەیەکی کەسی یارمەتیی دارایی پێشکەش بە قوربانییەکان کرد و دوو کۆنسوڵی پێشووی بۆ سەرپەرشتیکردنی ناوچەکە دەستنیشان کرد و خۆیشی سەردانی شوێنە کارەساتبارەکانی کرد.<ref name="Dio-66-24">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.24 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#24 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> لە بەھاری ساڵی ٨٠دا، ئاگرێکی گەورە لە ڕۆما کەوتەوە و بۆ ماوەی سێ شەو و سێ ڕۆژ بەردەوام بوو. زۆرێک لە بینا گرنگەکان سووتان، لەوانە پانتێۆنی ئەگریپا و پەرستگای یوپیتەر.<ref name="Dio-66-24" /> تیتوس دیسانەوە لەسەر بودجەی تایبەتیی خۆی قەرەبووی زیانەکانی کردەوە. لە کاتی ئاگرەکەشدا نەخۆشییەکی دەردەباریک لە شارەکەدا بڵاو بووەوە.<ref name="Suet-Titus-8" /> لە ھەمان سەردەمدا لە ڕۆژھەڵات کەسێک بە ناوی تێرێنتیۆس ماکسیموس پەیدا بوو کە بانگەشەی ئەوەی دەکرد ئیمپراتۆر نیرۆیە و ڕووی لە [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] کرد، بەڵام مەترسییەکەی کۆتایی پێھات.<ref name="Dio-66-19" /> ھەروەھا تیتوس بەڵگەی دەستکەوت کە براکەی، دۆمیتیان، پیلانی لە دژ دەگێڕێت، بەڵام ئامادە نەبوو سزای بدات یان لە دەسەڵاتی دوور بخاتەوە.<ref name="Suet-Titus-9">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 9 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#9 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> === کارە گشتییەکان === [[File:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|thumb|left|بینای [[کلۆسیۆم]] لە ڕۆما کە لە سەردەمی تیتوس لە ساڵی ٨٠دا کرایەوە]] دروستکردنی شانۆگەریی فلاڤی، کە ئەمڕۆ بە [[کلۆسیۆم]] ناسراوە، لە ساڵی ٧٠ لەژێر دەستی ڤێسپاسیان دەستی پێکردبوو و لە ساڵی ٨٠ لە سەردەمی تیتوس تەواو کرا.<ref>{{Cite book |last=Roth |first=Leland M. |title=Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning |year=1993 |publisher=Westview Press |location=Boulder, CO |isbn=978-0-06-430158-9}}</ref> ئەم بینایە وەک یادگارییەکی گەورە بۆ سەرکەوتنەکانی خانەدانی فۆلاڤیان لە جەنگی جودیادا بنیات نرا.<ref>{{Cite book |last=Claridge |first=Amanda |title=Rome: An Oxford Archaeological Guide |url=https://archive.org/details/romeoxfordarchae00aman |year=1998 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, UK |pages=[https://archive.org/details/romeoxfordarchae00aman/page/276 276]–282 |isbn=978-0-19-288003-1}}</ref> یارییەکانی کردنەوەی کلۆسیۆم بۆ ماوەی ١٠٠ ڕۆژ بەردەوام بوون و زۆر شکۆدار بوون؛ تێیاندا شەڕی گلادیاتۆرەکان، شەڕی ئاژەڵە کێوییەکان (وەک [[فیل]] و [[قوڵنگ]])، و تەنانەت جەنگی دەریایی دەستکرد لە ڕێگەی پڕکردنی گۆڕەپانەکە لە ئاو نمایش کران.<ref name="Dio-66-25">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.25 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#25 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> لە تەنیشت کلۆسیۆم، حەمامی تیتوس بە خێرایی دروست کرا تا لەگەڵ کردنەوەی شانۆکە بەکاربھێنرێت.<ref name="Suet-Titus-7" /> ھەروەھا بەردی بناغەی پەرستگای ڤێسپاسیان و تیتوس داندرا، کە دواتر لەلایەن دۆمیتیانەوە کارەکانی تەواو کرا.<ref name="Suet-Domitian-5">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Domitian 5 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Domitian*.html#5 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> === مردن === لە کاتی کۆتاییھاتنی یارییەکان، تیتوس بە فەرمی کلۆسیۆم و حەمامەکانی کردەوە. پاشان بەرەو ناوچەی سابین بەڕێکەوت، بەڵام لە ڕێگە تووشی تایەکی بەھێز بوو لە ھەمان ئەو خانووە گوندییەی کە پێشتر باوکی تێیدا مردبوو، لە ١٣ی ئەیلوولی ٨١ لە تەمەنی ٤١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Suet-Titus-11">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 11 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#11 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> دەگێڕنەوە دوا وتەی تیتوس پێش مردنی ئەوە بوو: «تەنھا یەک ھەڵەم کردووە».<ref name="Suet-Titus-10">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 10 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#10 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> تیتوس تەنھا دوو ساڵ و دوو مانگ و بیست ڕۆژ فەرمانڕەوایەتیی کرد.<ref name="Dio-66-18" /> لە دوای ئەو، دۆمیتیانی برای بوو بە ئیمپراتۆر و یەکەم کاری بەخشینی پلەی خودایی بوو بە تیتوس لەلایەن ئەنجومەنی پیرانەوە.<ref name="Suet-Domitian-2">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Domitian 2 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Domitian*.html#2 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> مێژوونووسان بیروڕای جیاوازیان ھەیە لەسەر ھۆکاری مردنەکەی و مەبەستی لەو یەک ھەڵەیە؛ ھەندێک پێیان وایە بە ژەھر لەلایەن دۆمیتیانەوە کوژرا، بەڵام کاسیۆس دیۆ پێی وایە ھەڵەکەی بریتی بوو لە لەسێدارەنەدانی براکەی کاتێک دەستی لە پیلانگێڕیدا ھەبوو.<ref name="Dio-66-26">{{Cite web |last=Cassius Dio |title=Roman History LXVI.26 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/66*.html#26 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> ==== لە تەلمووددا ==== لە [[تەلموود]]ی بابلی (گیتین 56b)دا ھاتووە کە مردنی تیتوس بەھۆی مێروویەکەوە بووە کە چووەتە نێو لووتییەوە و بۆ ماوەی حەوت ساڵ مێشکی خواردووە، وەک سزایەک لەلایەن خوداوە بۆ وێرانکردنی پەرستگای دووەم، کە ھاوشێوەی چیرۆکەکەی پاشا [[نەمروود]]ە.<ref>{{Cite web |title=Tractate Gittin 56b |url=https://www.sefaria.org.il/Gittin.56b.13?lang=bi&with=all&lang2=en |website=Sefaria |access-date=2026-09-24}}</ref> بەپێی ئەدەبیاتی حاخامەکان، تیتوس وەک ستەمکارێک لە یادەوەریی جووەکاندا ماوەتەوە بە ناوی «تیتوسی بەدکار». زانایانی جوو دواتر ئەم گێڕانەوانەیان بە شێوازێکی مەجازی بۆ سزای ئیلاھی لێکداوەتەوە نەک ڕاستییەکی مێژوویی. == درەختی خێزانی فۆلاڤیان == {{درەختی خێزانی فۆلاڤیوس}} == میرات == === مێژوونووسی === تیتوس لە مێژوونووسیی کۆنی ڕۆمدا یەکێکە لە پەسەندکراوترین ئیمپراتۆرەکان. سەرچاوەکانی ئەو سەردەمە بە چاکە باسی دەکەن، بەتایبەت کاتێک بەراورد دەکرێت بە دۆمیتیانی برای. یوسفوس لە کتێبی ''جەنگی جوودا'' باس لە تیتوس دەکات، ئەگەرچی یوسفوس لەلایەن بنەماڵەی فلاڤیاوە مووچەی پێ دەدرا و خاوەنی مافی ھاووڵاتیبوونی ڕۆم بوو، بۆیە لە نووسینەکانیدا لایەنگریی ئەوانی کردووە.<ref name="Josephus-Life-76">{{Cite web |last=Josephus |title=The Life of Flavius Josephus 76 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0150%3Asection%3D423 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> مێژوونووس تاسیتوس لە سەردەمی تیتوسدا دەستی بە کاروانی سیاسی کرد.<ref name="Tacitus-Hist-1-1">{{Cite web |last=Tacitus |title=Histories I.1 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0080%3Abook%3D1%3Achapter%3D1 |website=Perseus Project |access-date=2026-09-24}}</ref> سوتۆنیوس تیتوس بە «خۆشەویست و دڵخوازی مرۆڤایەتی» وەسف دەکات و ستایشی بەخشندەیی و توانای سەربازیی دەکات.<ref name="Suet-Titus-1">{{Cite web |last=Suetonius |title=The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus 1 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Titus*.html#1 |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> کاسیۆس دیۆ کە زیاتر لە سەد ساڵ دوای تیتوس مێژووی نووسیوەتەوە، دەڵێت تیتوس بەھۆی ئەوەی ماوەیەکی کەم ژیا ناوبانگی چاک مایەوە، چونکە ئەگەر زۆر بژیا trap دەبوو نیشانی بدات کە ئایا ناوبانگەکەی بەھۆی بەختی باشەوە بووە یان بەھۆی لێھاتووییەوە بووە.<ref name="Dio-66-18" /> پلینیی گەورەش بەر لەوەی لە تەقینەوەی ڤیزۆڤدا بمرێت، پەڕتووکی ''[[مێژووی سرووشتی (پلینی)]]''ی پێشکەش بە تیتوس کردبوو.<ref>{{Cite web |last=Pliny the Elder |title=Natural Histories, Preface |url=http://penelope.uchicago.edu/holland/plinyepistle.html |website=LacusCurtius |access-date=2026-09-24}}</ref> === لە ھونەر و ئەدەبدا === [[File:The Triumph of Titus Alma Tadema.jpg|thumb|''سەرکەوتنی تیتوس'' لەلایەن لۆڕێنس ئالما-تادیما (١٨٨٥)]] ڕووداوەکانی جەنگی جودیا و ژیانی تیتوس، بەتایبەت پەیوەندییەکەی لەگەڵ بێرێنیس، ئیلھامبەخشی چەندین شاکاری ئەدەبی و ھونەری بوون: * شانۆنامەی ''بێرێنیس'' لەلایەن ژان ڕاسین (١٦٧٠). * شانۆنامەی ''تیتوس و بێرێنیس'' لەلایەن پیێر کۆرنێی (١٦٧٠). * [[ئۆپێرا]]ی ''میھرەبانیی تیتوس'' (La clemenza di Tito) لەلایەن مۆسیقاژەنی ناودار [[ڤۆڵفگانگ ئامادیوس مۆتسارت]]. * تابلۆی ''وێرانکردنی ئورشەلیم لەلایەن تیتوس'' لەلایەن ویلھێلم فۆن کاولباخ (١٨٤٦) لە [[میونشن]]. * تابلۆی ''وێرانکردن و تاڵانکردنی پەرستگای ئورشەلیم'' لەلایەن نیکۆلا پۆسین (١٦٢٦). * تابلۆی ''وێرانکردنی پەرستگای ئورشەلیم'' لەلایەن [[فرانسیسکۆ ھایز]] (١٨٦٧) لە [[ڤێنیز]]. * تابلۆی ''سەرکەوتنی تیتوس و ڤێسپاسیان'' لەلایەن جیولیۆ ڕۆمانۆ (١٥٤٠) لە مۆزەخانەی [[لووڤر]] لە [[پاریس]]. * تابلۆی ''سەرکەوتنی تیتوس'' لەلایەن لۆڕێنس ئالما-تادیما (١٨٨٥).<ref>{{Cite journal |last=Prettejohn |first=Elizabeth |date=2002 |title=Lawrence Alma-Tadema and the Modern City of Ancient Rome |url=https://archive.org/details/sim_art-bulletin_2002-03_84_1/page/n116 |journal=The Art Bulletin |volume=84 |issue=1 |pages=115–129 |doi=10.2307/3177255 |jstor=3177255}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] * [[کلۆسیۆم]] * [[ڤێسپاسیان]] * [[دۆمیتیان]] * [[پۆمپی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی فۆلاڤیان]]|٣٠ی کانوونی یەکەمی|٣٩|١٣ی ئەیلوولی|٨١}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[ڤێسپاسیان]]}} {{s-ttl|title=[[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم|ئیمپراتۆری ڕۆم]]|years=٧٩–٨١}} {{s-aft|after=[[دۆمیتیان]]}} {{s-bef|before=گنایۆس کایکیلیۆس سیمپلێکس<br />گایۆس کوینکتۆس ئاتیکۆس}} {{s-ttl|title=[[کۆنسوڵی ڕۆم]]|years=٧٠|with=[[ڤێسپاسیان]]}} {{s-aft|after=گایۆس لیسینیۆس موکیانوس<br />کوینکتۆس پێتیلیۆس سێریالیس}} {{s-bef|before=گنایۆس پۆمپێیۆس کۆلێگا<br />کوینکتۆس یولیۆس کۆردوس}} {{s-ttl|title=[[کۆنسوڵی ڕۆم]]|years=٧٢|with=[[ڤێسپاسیان]]}} {{s-aft|after=گایۆس لیسینیۆس موکیانوس<br />تیتوس فلاڤیۆس سابینوس}} {{s-bef|before=سێکستۆس یولیۆس فرۆنتینوس}} {{s-ttl|title=[[کۆنسوڵی ڕۆم]]|years=٧٤–٧٧|with=[[ڤێسپاسیان]]<br />دواتر [[دۆمیتیان]]}} {{s-aft|after=گایۆس کاتێلیۆس سێلێر<br />مارکۆس ئارۆنتیۆس ئاکویلا}} {{s-bef|before=کوینکتۆس ئارتیکولێیۆس پایتوس}} {{s-ttl|title=[[کۆنسوڵی ڕۆم]]|years=٧٩–٨٠|with=[[دۆمیتیان]]}} {{s-aft|after=ئاولوس دیدیۆس گالۆس فابریکیۆس ڤێیێنتۆ<br />لوکیۆس ئایلیۆس لامیا پلوتیۆس ئایلیانوس}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:Titus}} {{پۆلی کۆمنز|Titus}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت}} [[پۆل:تیتوس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٨١]] [[پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕۆم لە سەدەی یەکەم]] [[پۆل:خانەدانی فۆلاڤیان]] [[پۆل:کۆنسوڵەکانی ڕۆم لە سەدەی یەکەم]] [[پۆل:سەرکردە سەربازییەکانی ڕۆمی کۆن]] [[پۆل:پاسەوانی پریتۆرین]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی یەکەم جەنگی جوو و ڕۆم]] [[پۆل:خەڵکی ڕۆما]] [[پۆل:ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەکانی سەدەی یەکەم]] d1q0dryliuhsbzvo09vgjmv07u7pyta 0 304497 1687368 1675998 2026-10-15T07:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1687368 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پارێزگای پۆرت سەعید''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[میسر]]. شاری [[پۆرت سەعید]]پایتەختی ئەو پارێزگایەیە. پارێزگای پۆرت سەعید ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای پۆرت سەعید بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٢٠ نزیکەی ٧٦٠ هەزار و ٣٧٥ کەس مەزەندە دەکرێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الجهاز المركزي للتعبئة العامة والإحصاء |ناونیشان=https://www.capmas.gov.eg/Pages/StaticPages.aspx?page_id=5035 |وێبگە=www.capmas.gov.eg |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Port Said Governorate}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میسر}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی میسر]] [[پۆل:پۆرت سەعید]] sqyluqyb4e1mqqy5pdi4kq5j2linyid 0 304578 1687397 1683506 2026-10-15T08:51:49Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1687397 wikitext text/x-wiki {{Short description|کورتە زنجیرەیەکی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television | image = At the End of the Night poster.jpg | native_name = {{Infobox name module|fa|در انتهای شب}} | genre = {{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] }} | creator = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | writer = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | director = [[ئایدا پەناھەندە]] | starring = {{ubl|[[ھودا زەین ئەلعابدین]]|[[پارسا پیروزفەر]]}} | composer = ڕامین کۆشا | country = ئێران | language = فارسی | num_seasons = ١ | num_episodes = ٩ | producer = محەممەد یامینی | cinematography = فرشاد محەممەدی | editor = عەماد خودابەخش | runtime = ٥٢–٦٥ خولەک | network = [[فیلمنێت]] | first_aired = {{Start date|2024|05|24|df=y}} | last_aired = {{End date|2024|07|19|df=y}} }} '''لە کۆتایی شەودا''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:در انتهای شب) [[کورتەزنجیرە]]<nowiki/>یەکی [[فیلمی دراما|دراما]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ٢٠٢٤ە کە لە نووسینی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسەلان ئەمیرییە]]، لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|پەناهەندەیە]]، و [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] و [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. زنجیرەکە لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ تا ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ هەموو هەینییەک لە [[فیلمنێت]] پەخش کرا.<ref>{{Cite web |url=https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night |access-date=2025-01-26 |website=filmnet.ir |title=زنجیرەی در انتهای شب {{!}} فیلم نێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |url=https://www.isna.ir/news/1403032114184/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%8BD%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7 |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=سڕینەوەی دیمەنێکی «در انتهای شب» دوای چەند ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی + ڕوونکردنەوەی ساترا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%8BD-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/30/3162026/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=یادداشت{{!}}&quot;در انتهای شب&quot;، لە کۆتایی ڕێگەی ئاکار - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/24/3102300/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%A8 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=وەرگێڕانە مانادارەکان لە زنجیرەی «در انتهای شب» - تسنیم}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] وەک ماھڕوخ زەرباف * [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] وەک بەھنام ئافشار * ڕایان سەرلەک وەک دارا ئافشار * سەحەر گوڵدووست وەک ثورەییا * پیدرام شەریفی وەک ڕەزا بوپزرگمەھر * عەلیرەزا داوودنەژاد وەک باوکی مینا و ماھڕوخ * نەسرین نوسرەتی وەک حەکیمە * پوریا ڕەحیمی‌سام وەک ئامیر شەمساپبادی * [[ڕەزا بەھبوودی]] وەک سەفا * ئیلھام شەفیعی وەک مینا زەرباف * [[ئیحترام برومەند]] وەک دایکی بەھنام * سیامەک سەفاری * کازم ھەجیرئازاد * محەممەد حەیدەری وەک پێدرام * ناهید موسلمی وەک ئەعزەم ئێسحاقی<ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |url=https://www.isna.ir/news/1402122517790/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=بڵاوبوونەوەی زنجیرەیەک بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/6208616/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%8BD-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» چۆن پارسا پیرووزفەری گەنج کردەوە؟}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6111724/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» دەبینرێت}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/31/3107456/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=ئایا «در انتهای شب» دەلاقەیەکی ئومێد دەبهَخشێت؟ - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-21 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1934948/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%8BD%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%8BD-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=«در انتهای شب»؛ داستان دانی لە کووپەیەک کە شایستەی شکان بوو}}</ref> == بڵاوبوونەوە == ئەم زنجیرەیە بە شێوەیەکی تایبەت لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ڕاژەی [[فیلمنێت]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !خەڵات / فێستیڤاڵ !پۆلێن !وەرگر !ئەنجام |- | rowspan="9" |٢٠٢٤ | rowspan="9" |[[خەڵاتەکانی حافز|بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز]]<ref>{{cite web |date=۱۴۰۳-۰۹-۰۳ |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |website=ئاهەنگی حافز |language=fa-IR |title=بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز (ساڵی 1403) - ئاهەنگی حافز}}</ref> |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین سیناریۆی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و ئەرسەلان ئەمیری | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرید ناسرفەسیحی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرشاد محەممەدی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="12" |2025 | rowspan="12" |یەکەمین خولی ئاهەنگی نیگا<ref>{{cite web |author=فیلم نیوز |date=۱۴۰۴/۰۵/۲۷ |url=https://www.filmnews.ir/اخبار-مهم/فهرست-کامل-برگزیدگان-نخستین-جشن-نگا-سر |website=فیلم نیوز |title=پێرستی تەواوی هەڵبژێردراوانی یەکەمین ئاهەنگی نیگا}}</ref> |باشترین زنجیرەی پەخشی ناوخۆیی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی پەخشی ناوخۆیی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین سیناریۆ |[[ئایدا پەناھەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی ژن |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین پایلۆت (ئەڵقەی یەکەم) |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین کۆتایی‌هاتن |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |پووریا ڕەحیمی سام | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |ڕەزا بەهبوودی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری میوان |سیامەک سەفەری | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="2" |2025 | rowspan="2" |[https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_Jove?utm_source=chatgpt.com Cinema Jove]<ref>{{cite web |date=۲۰۲۵-۰۶-۲۸ |url=https://www.cinemajove.com/en/40th-cinema-jove-awards/ |website=Cinema Jove |language=en |title=40th Cinema Jove Awards}}</ref> |ئەکتەری پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |ئەکتەری ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/2025_Series_Mania?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی سریز مانیا] |باشترین دەرهێنەری، بەشی Panorama International |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/Film_Festival_Cologne?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی فیلمی کۆڵن] |Top Ten TV |در انتهای شب | style="background:#555; color:white;" |هەڵبژێردراو |} == مۆسیقا == مۆسیقای باکگراوندی زنجیرەی «لە کۆتایی شەودا» لەلایەن ڕامین کۆشاوە دروستکراوە. ئەلبومی مۆسیقای باکگراوندی ئەم زنجیرەیە بە ناونیشانی ''At the End of the Night (Original Series Soundtrack)'' یازدە بەش لەخۆدەگرێت.<ref>{{cite web |url=https://open.spotify.com/album/1KaaIbNxQUnnbiFeOVpguo |website=سپۆتیفای |language=en |title=At the End of the Night (Original Series Soundtrack)}}</ref> === پێڕستی بەشەکان === {| class="wikitable" !ژمارە !ناونیشان !ماوە |- |۱ |Shared Past |1:34 |- |۲ |Lost in Dreams |0:42 |- |۳ |Melody of Separation |2:07 |- |۴ |Heartfelt Conversations |1:54 |- |۵ |Promising Sunrise |1:17 |- |۶ |Hidden Tears |1:47 |- |۷ |Differences |1:17 |- |۸ |The Last Kiss |1:17 |- |۹ |Misunderstanding |2:42 |- |۱۰ |Empty House |1:00 |- |۱۱ |At the End of the Night |2:01 |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !ڕێکەوتی بڵاوبوونەوە |- |۱ |پاسی گەشتیاری |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۲ |١+٢٤ |۳۱ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۳ |دوورگەکانی گولاگ |۷ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۴ |زەردەخەنەی مۆنالیزا |۱۴ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۵ |بارگرانی |۲۱ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۶ |مار و پلیکانە |۲۸ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۷ |هوکی هوکی |۵ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۸ |ڕووخساری هونەرمەند لە تەمەنی گەنجیدا |۱۲ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۹ |محبوبه شب |۱۹ی تەممووزی ۲۰۲٤ |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|31739473}} * ''[https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night لە کۆتایی شەودا]'' لە [[فیلمنێت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی جیابوونەوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] jnxfi4kxezaviq5e8y2u9xswa2b3o0v 1687411 1687397 2026-10-15T09:18:45Z Bilalinfo 57400 1687411 wikitext text/x-wiki {{Short description|کورتە زنجیرەیەکی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television | image = At the End of the Night poster.jpg | native_name = {{Infobox name module|fa|در انتهای شب}} | genre = {{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] }} | creator = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | writer = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | director = [[ئایدا پەناھەندە]] | starring = {{ubl|[[ھودا زەین ئەلعابدین]]|[[پارسا پیروزفەر]]}} | composer = ڕامین کۆشا | country = ئێران | language = فارسی | num_seasons = ١ | num_episodes = ٩ | producer = محەممەد یامینی | cinematography = فرشاد محەممەدی | editor = عەماد خودابەخش | runtime = ٥٢–٦٥ خولەک | network = [[فیلمنێت]] | first_aired = {{Start date|2024|05|24|df=y}} | last_aired = {{End date|2024|07|19|df=y}} }} '''لە کۆتایی شەودا''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:در انتهای شب) [[کورتەزنجیرە]]<nowiki/>یەکی [[فیلمی دراما|دراما]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ٢٠٢٤ە کە لە نووسینی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسەلان ئەمیرییە]]، لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|پەناهەندەیە]]، و [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] و [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. زنجیرەکە لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ تا ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ هەموو هەینییەک لە [[فیلمنێت]] پەخش کرا.<ref>{{Cite web |url=https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night |access-date=2025-01-26 |website=filmnet.ir |title=زنجیرەی در انتهای شب {{!}} فیلم نێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |url=https://www.isna.ir/news/1403032114184/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%8BD%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7 |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=سڕینەوەی دیمەنێکی «در انتهای شب» دوای چەند ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی + ڕوونکردنەوەی ساترا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%8BD-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/30/3162026/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=یادداشت{{!}}&quot;در انتهای شب&quot;، لە کۆتایی ڕێگەی ئاکار - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/24/3102300/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%A8 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=وەرگێڕانە مانادارەکان لە زنجیرەی «در انتهای شب» - تسنیم}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] وەک ماھڕوخ زەرباف * [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] وەک بەھنام ئەفشار * ڕایان سەرلەک وەک دارا ئەفشار * سەحەر گوڵدووست وەک ثورەییا * پیدرام شەریفی وەک ڕەزا بوپزرگمەھر * عەلیرەزا داوودنەژاد وەک باوکی مینا و ماھڕوخ * نەسرین نوسرەتی وەک حەکیمە * [[پووریا ڕەحیمی سام|پوریا ڕەحیمی‌سام]] وەک ئەمیر شەمساپبادی * [[ڕەزا بەھبوودی]] وەک سەفا * ئیلھام شەفیعی وەک مینا زەرباف * [[ئیحترام برومەند]] وەک دایکی بەھنام * سیامەک سەفاری * کازم ھەجیرئازاد * محەممەد حەیدەری وەک پێدرام * ناهید موسلمی وەک ئەعزەم ئێسحاقی<ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |url=https://www.isna.ir/news/1402122517790/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=بڵاوبوونەوەی زنجیرەیەک بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/6208616/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%8BD-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» چۆن پارسا پیرووزفەری گەنج کردەوە؟}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6111724/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» دەبینرێت}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/31/3107456/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=ئایا «در انتهای شب» دەلاقەیەکی ئومێد دەبهَخشێت؟ - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-21 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1934948/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%8BD%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%8BD-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=«در انتهای شب»؛ داستان دانی لە کووپەیەک کە شایستەی شکان بوو}}</ref> == بڵاوبوونەوە == ئەم زنجیرەیە بە شێوەیەکی تایبەت لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ڕاژەی [[فیلمنێت]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !خەڵات / فێستیڤاڵ !پۆلێن !وەرگر !ئەنجام |- | rowspan="9" |٢٠٢٤ | rowspan="9" |[[خەڵاتەکانی حافز|بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز]]<ref>{{cite web |date=۱۴۰۳-۰۹-۰۳ |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |website=ئاهەنگی حافز |language=fa-IR |title=بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز (ساڵی 1403) - ئاهەنگی حافز}}</ref> |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین سیناریۆی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و ئەرسەلان ئەمیری | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرید ناسرفەسیحی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرشاد محەممەدی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="12" |2025 | rowspan="12" |یەکەمین خولی ئاهەنگی نیگا<ref>{{cite web |author=فیلم نیوز |date=۱۴۰۴/۰۵/۲۷ |url=https://www.filmnews.ir/اخبار-مهم/فهرست-کامل-برگزیدگان-نخستین-جشن-نگا-سر |website=فیلم نیوز |title=پێرستی تەواوی هەڵبژێردراوانی یەکەمین ئاهەنگی نیگا}}</ref> |باشترین زنجیرەی پەخشی ناوخۆیی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی پەخشی ناوخۆیی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین سیناریۆ |[[ئایدا پەناھەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی ژن |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین پایلۆت (ئەڵقەی یەکەم) |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین کۆتایی‌هاتن |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |پووریا ڕەحیمی سام | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |ڕەزا بەهبوودی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری میوان |سیامەک سەفەری | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="2" |2025 | rowspan="2" |[https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_Jove?utm_source=chatgpt.com Cinema Jove]<ref>{{cite web |date=۲۰۲۵-۰۶-۲۸ |url=https://www.cinemajove.com/en/40th-cinema-jove-awards/ |website=Cinema Jove |language=en |title=40th Cinema Jove Awards}}</ref> |ئەکتەری پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |ئەکتەری ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/2025_Series_Mania?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی سریز مانیا] |باشترین دەرهێنەری، بەشی Panorama International |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/Film_Festival_Cologne?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی فیلمی کۆڵن] |Top Ten TV |در انتهای شب | style="background:#555; color:white;" |هەڵبژێردراو |} == مۆسیقا == مۆسیقای باکگراوندی زنجیرەی «لە کۆتایی شەودا» لەلایەن ڕامین کۆشاوە دروستکراوە. ئەلبومی مۆسیقای باکگراوندی ئەم زنجیرەیە بە ناونیشانی ''At the End of the Night (Original Series Soundtrack)'' یازدە بەش لەخۆدەگرێت.<ref>{{cite web |url=https://open.spotify.com/album/1KaaIbNxQUnnbiFeOVpguo |website=سپۆتیفای |language=en |title=At the End of the Night (Original Series Soundtrack)}}</ref> === پێڕستی بەشەکان === {| class="wikitable" !ژمارە !ناونیشان !ماوە |- |۱ |Shared Past |1:34 |- |۲ |Lost in Dreams |0:42 |- |۳ |Melody of Separation |2:07 |- |۴ |Heartfelt Conversations |1:54 |- |۵ |Promising Sunrise |1:17 |- |۶ |Hidden Tears |1:47 |- |۷ |Differences |1:17 |- |۸ |The Last Kiss |1:17 |- |۹ |Misunderstanding |2:42 |- |۱۰ |Empty House |1:00 |- |۱۱ |At the End of the Night |2:01 |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !ڕێکەوتی بڵاوبوونەوە |- |۱ |پاسی گەشتیاری |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۲ |١+٢٤ |۳۱ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۳ |دوورگەکانی گولاگ |۷ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۴ |زەردەخەنەی مۆنالیزا |۱۴ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۵ |بارگرانی |۲۱ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۶ |مار و پلیکانە |۲۸ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۷ |هوکی هوکی |۵ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۸ |ڕووخساری هونەرمەند لە تەمەنی گەنجیدا |۱۲ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۹ |محبوبه شب |۱۹ی تەممووزی ۲۰۲٤ |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|31739473}} * ''[https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night لە کۆتایی شەودا]'' لە [[فیلمنێت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی جیابوونەوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 2004kdnj1jm8tlw17f88b8wr3nhvsp4 1687477 1687411 2026-10-15T11:48:57Z Bilalinfo 57400 1687477 wikitext text/x-wiki {{Short description|کورتە زنجیرەیەکی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television | image = At the End of the Night poster.jpg | native_name = {{Infobox name module|fa|در انتهای شب}} | genre = {{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] }} | creator = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | writer = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | director = [[ئایدا پەناھەندە]] | starring = {{ubl|[[ھودا زەین ئەلعابدین]]|[[پارسا پیروزفەر]]}} | composer = ڕامین کۆشا | country = ئێران | language = فارسی | num_seasons = ١ | num_episodes = ٩ | producer = محەممەد یامینی | cinematography = فرشاد محەممەدی | editor = عەماد خودابەخش | runtime = ٥٢–٦٥ خولەک | network = [[فیلمنێت]] | first_aired = {{Start date|2024|05|24|df=y}} | last_aired = {{End date|2024|07|19|df=y}} }} '''لە کۆتایی شەودا''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:در انتهای شب) [[کورتەزنجیرە]]<nowiki/>یەکی [[فیلمی دراما|دراما]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ٢٠٢٤ە کە لە نووسینی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسەلان ئەمیرییە]]، لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|پەناهەندەیە]]، و [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] و [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. زنجیرەکە لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ تا ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ هەموو هەینییەک لە [[فیلمنێت]] پەخش کرا.<ref>{{Cite web |url=https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night |access-date=2025-01-26 |website=filmnet.ir |title=زنجیرەی در انتهای شب {{!}} فیلم نێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |url=https://www.isna.ir/news/1403032114184/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%8BD%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7 |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=سڕینەوەی دیمەنێکی «در انتهای شب» دوای چەند ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی + ڕوونکردنەوەی ساترا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%8BD-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/30/3162026/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=یادداشت{{!}}&quot;در انتهای شب&quot;، لە کۆتایی ڕێگەی ئاکار - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/24/3102300/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%A8 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=وەرگێڕانە مانادارەکان لە زنجیرەی «در انتهای شب» - تسنیم}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] وەک ماھڕوخ زەرباف * [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] وەک بەھنام ئەفشار * ڕایان سەرلەک وەک دارا ئەفشار * سەحەر گوڵدووست وەک ثورەییا * [[پێدرام شەریفی]] وەک ڕەزا بوپزرگمەھر * عەلیرەزا داوودنەژاد وەک باوکی مینا و ماھڕوخ * نەسرین نوسرەتی وەک حەکیمە * [[پووریا ڕەحیمی سام|پوریا ڕەحیمی‌سام]] وەک ئەمیر شەمساپبادی * [[ڕەزا بەھبوودی]] وەک سەفا * ئیلھام شەفیعی وەک مینا زەرباف * [[ئیحترام برومەند]] وەک دایکی بەھنام * سیامەک سەفاری * کازم ھەجیرئازاد * محەممەد حەیدەری وەک پێدرام * ناهید موسلمی وەک ئەعزەم ئێسحاقی<ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |url=https://www.isna.ir/news/1402122517790/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=بڵاوبوونەوەی زنجیرەیەک بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/6208616/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%8BD-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» چۆن پارسا پیرووزفەری گەنج کردەوە؟}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6111724/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» دەبینرێت}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/31/3107456/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=ئایا «در انتهای شب» دەلاقەیەکی ئومێد دەبهَخشێت؟ - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-21 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1934948/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%8BD%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%8BD-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=«در انتهای شب»؛ داستان دانی لە کووپەیەک کە شایستەی شکان بوو}}</ref> == بڵاوبوونەوە == ئەم زنجیرەیە بە شێوەیەکی تایبەت لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ڕاژەی [[فیلمنێت]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !خەڵات / فێستیڤاڵ !پۆلێن !وەرگر !ئەنجام |- | rowspan="9" |٢٠٢٤ | rowspan="9" |[[خەڵاتەکانی حافز|بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز]]<ref>{{cite web |date=۱۴۰۳-۰۹-۰۳ |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |website=ئاهەنگی حافز |language=fa-IR |title=بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز (ساڵی 1403) - ئاهەنگی حافز}}</ref> |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین سیناریۆی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و ئەرسەلان ئەمیری | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرید ناسرفەسیحی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرشاد محەممەدی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="12" |2025 | rowspan="12" |یەکەمین خولی ئاهەنگی نیگا<ref>{{cite web |author=فیلم نیوز |date=۱۴۰۴/۰۵/۲۷ |url=https://www.filmnews.ir/اخبار-مهم/فهرست-کامل-برگزیدگان-نخستین-جشن-نگا-سر |website=فیلم نیوز |title=پێرستی تەواوی هەڵبژێردراوانی یەکەمین ئاهەنگی نیگا}}</ref> |باشترین زنجیرەی پەخشی ناوخۆیی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی پەخشی ناوخۆیی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین سیناریۆ |[[ئایدا پەناھەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی ژن |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین پایلۆت (ئەڵقەی یەکەم) |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین کۆتایی‌هاتن |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |پووریا ڕەحیمی سام | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |ڕەزا بەهبوودی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری میوان |سیامەک سەفەری | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="2" |2025 | rowspan="2" |[https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_Jove?utm_source=chatgpt.com Cinema Jove]<ref>{{cite web |date=۲۰۲۵-۰۶-۲۸ |url=https://www.cinemajove.com/en/40th-cinema-jove-awards/ |website=Cinema Jove |language=en |title=40th Cinema Jove Awards}}</ref> |ئەکتەری پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |ئەکتەری ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/2025_Series_Mania?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی سریز مانیا] |باشترین دەرهێنەری، بەشی Panorama International |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/Film_Festival_Cologne?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی فیلمی کۆڵن] |Top Ten TV |در انتهای شب | style="background:#555; color:white;" |هەڵبژێردراو |} == مۆسیقا == مۆسیقای باکگراوندی زنجیرەی «لە کۆتایی شەودا» لەلایەن ڕامین کۆشاوە دروستکراوە. ئەلبومی مۆسیقای باکگراوندی ئەم زنجیرەیە بە ناونیشانی ''At the End of the Night (Original Series Soundtrack)'' یازدە بەش لەخۆدەگرێت.<ref>{{cite web |url=https://open.spotify.com/album/1KaaIbNxQUnnbiFeOVpguo |website=سپۆتیفای |language=en |title=At the End of the Night (Original Series Soundtrack)}}</ref> === پێڕستی بەشەکان === {| class="wikitable" !ژمارە !ناونیشان !ماوە |- |۱ |Shared Past |1:34 |- |۲ |Lost in Dreams |0:42 |- |۳ |Melody of Separation |2:07 |- |۴ |Heartfelt Conversations |1:54 |- |۵ |Promising Sunrise |1:17 |- |۶ |Hidden Tears |1:47 |- |۷ |Differences |1:17 |- |۸ |The Last Kiss |1:17 |- |۹ |Misunderstanding |2:42 |- |۱۰ |Empty House |1:00 |- |۱۱ |At the End of the Night |2:01 |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !ڕێکەوتی بڵاوبوونەوە |- |۱ |پاسی گەشتیاری |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۲ |١+٢٤ |۳۱ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۳ |دوورگەکانی گولاگ |۷ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۴ |زەردەخەنەی مۆنالیزا |۱۴ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۵ |بارگرانی |۲۱ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۶ |مار و پلیکانە |۲۸ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۷ |هوکی هوکی |۵ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۸ |ڕووخساری هونەرمەند لە تەمەنی گەنجیدا |۱۲ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۹ |محبوبه شب |۱۹ی تەممووزی ۲۰۲٤ |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|31739473}} * ''[https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night لە کۆتایی شەودا]'' لە [[فیلمنێت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی جیابوونەوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 1ndqjon47uad8riiii67e2e5m9a9npm 0 304580 1687416 1686564 2026-10-15T09:22:08Z Bilalinfo 57400 /* زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ */ 1687416 wikitext text/x-wiki {{short description|دەرهێنەر و بەرهەمهێنەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٧٩)}} {{Infobox person|name=ئایدا پەناهەندە|image=Ida Panahandeh.jpg|caption=پەناهەندە لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1979|09|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|education=[[زانکۆی تاران]]|occupation={{hlist|دەرهێنەر|ڕێکخێنەری پەڕدە|بەرهەمهێنەر}}|years_active=١٩٩٨–ئێستا|spouse=[[ئەرسەلان ئەمیری]]}} '''ئایدا پەناهەندە''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: آیدا پناهنده؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩) دەرهێنەر، ڕێکخێنەری و بەرهەمهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە فیلمەکانی [[ناهید (فیلم)|''ناهید'']] (٢٠١٥)، ''تی‌تی'' (٢٠٢٠)، و کورتەزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] (٢٠٢٤) ناسراوە.<ref>{{Cite web |date=2022-05-25 |url=https://www.mehrnews.com/news/5498967/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=مستەرکلاسی ئایدا پەناهەندە لە زوریخ بەڕێوەدەچێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-03 |url=https://www.mehrnews.com/news/5014797/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%B1 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مۆڵەتی بۆ «تی‌تی» وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |url=https://www.isna.ir/news/1403042315954/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B4 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=گێڕانەوەی ئایدا پەناهەندە لە ڕۆڵگێڕانی عەلیرەزا داوودنژاد لە زنجیرەکەیدا}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ئایدا پەناهەندە لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. وی ڕەچەڵەکی ئازەربایجانیی ئێرانییە.<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |url=https://www.mehrnews.com/news/5510233/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مەجۆڕی زێڕینی کوروشی وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-12-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/4184251/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%8BD8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=فیلمەکانی ئایدا پەناهەندە لە «هونەر و ئەزموون» پەخش دەکرێن}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/art/artist/ida-01panahandeh.html |access-date=2025-01-26 |website=www.beytoote.com |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە: لە فیلمی کورتەوە تا فێستیواڵە نێودەوڵەتییەکان}}</ref><ref>{{Cite web |last=marsai.dev |url=https://www.sirtapiyaz.com/ShowDetails/index/2826/Ida-Panahandeh |access-date=2025-01-26 |website=سیر تا پیاز |language=fa |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە هاوسەری ئەرسەلان امیری}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/12/16/1674929/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە: فیلمە نیمچە کۆمیدییەکان سووکایەتی بە تێگەیشتنی بینەر دەکەن - تەسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/10/22/968189/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە بووە میوانی «فیلمی کورت»ی تۆڕی بەڵگەنامەیی - تەسنیم}}</ref> == چالاکی ئەدەبی == ئایدا پەناهەندە لە هەمان ساڵانی سەرەتای خوێندنی دەستیکرد بە بەشداریکردن لە کۆبوونەوەکانی [[ڕەخنەی ئەدەبی]] ڕۆژانی پێنجشەممەی گۆڤاری ئەدەبی کارنامە. یەکەم چیرۆکی کورتی پەناهەندە بە ناوی «ئانا» لە ژمارەی نۆیەمی گۆڤاری کارنامە لە ئازاری ٢٠٠٠ بە سەرنووسەری هۆشەنگ گوڵشیری بڵاوکرایەوە.<ref>{{Cite web |url=https://cinemacinema.ir/conversation/آیدا-پناهنده،-کارگردان-فیلم-ناهید/ |website=سینەماسینەما |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە، دەرهێنەری فیلمی «ناهید»: ناهید ژنێکی ئاسایی ڕاستەقینەیە}}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٠٣ و لە ژمارەی سی و پێنجەمی گۆڤاری کارنامە چیرۆکێکی تری بە ناوی «دوایین قوربانی» بڵاوکرایەوە کە لەم قۆناغەدا بەڕێوەبردنی بەشی چیرۆک لەسەر شانی محەممەد محەممەدەلی بوو.<ref>{{Cite web |url=https://www.rouydad24.ir/fa/news/112764/روایت-محمد-محمدعلی-از-مجله-کارنامه |website=ڕووداو٢٤ |language=fa |title=گێڕانەوەی محەممەد محەممەدەلی لە گۆڤاری کارنامە}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nogaam.com/founder/3593/ |website=نۆگام |language=fa |title=محەممەد محەممەدەلی}}</ref> یەکێکی تر لە چیرۆکە کۆرتە بڵاوکراوەکانی پەناهەندە لە مانگنامەی ئەدەبی گۆڵستانە لە ئابی ٢٠٠٥ بە ناوی «ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن» بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/906640/ایرانی-زنانی-که-به-سقف-نگاه-می-کنند?q=آیدا%20پناهنده&score=27.058243&rownumber=1 |website=نوورمەگز |language=fa |title=ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی فیلم ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !ڕێکخێنەری پەڕدە !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |2015 |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناهید]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2015-05-12 |url=https://www.mehrnews.com/news/2578771/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%8BD8%A8-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پۆستەری فیلمی «ناهید» لە فێستیواڵی کەن پەردەی لەسەر لادرا}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |اسرافیل |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2017-10-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/4111232/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر پۆستەری دەرەوەی فیلمی «ئیسرافیل» لە لۆندۆن}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |کەوتنی نیکایدۆکان |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |بەرهەمی ژاپۆن |<ref>{{Cite web |last=Folven |first=Edwin |date=2021-04-29 |url=https://beverlypress.com/2021/04/jfla-presents-the-nikaidos-fall-through-thursday/ |access-date=2025-01-26 |website=Beverly Press & Park Labrea News |language=en-US |title=JFLA presents ‘The Nikaidos’ Fall’ through Thursday}}</ref> |- ! scope="row" |2020 |[[تی تی (فیلم)|تی تی]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-06 |url=https://www.isna.ir/news/99081610053/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%88 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=پەخشکردنی فیلمێک بە بەشداری ئالناز شاکردۆست لە توکیۆ}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |[[زاڵاوا|زالاوا]] |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |url=https://www.tehrantimes.com/news/475860/World-sales-companies-line-up-for-Iranian-film-Zalava |access-date=2025-01-26 |website=تايمزی تاران |language=en |title=کۆمپانیاکانی فرۆشتنی جیهانی بۆ فیلمی ئێرانی «زالاوا» ڕیز دەبەستن}}</ref> |- |{{TBA}} |جانافا |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2023-03-14 |url=https://variety.com/2023/film/asia/arsalan-amiri-haf-janava-zalava-venice-1235550585/ |access-date=2025-01-26 |website=Variety |language=en-US |title=Venice Winner Arsalan Amiri Returns to HAF With ‘Janava’}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی زنجیرە ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" |پلاتفۆرم ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !ڕێکخێنەری پەڕدە !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلمنێت|فیلم نێت]] |کورتەزنجیرە؛ هەروەها وەک ئەکتەر، ١ ئەڵقە |<ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشکردنی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەڕ و هودا زەینولئابدین}}</ref> |- |{{TBA}} |جادوی سفید |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] |کورتەزنجیرە؛ داهاتوو |<ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |access-date=2025-01-26 |website=نمناک |language=fa |title=ئەکتەرانی زنجیرەی جادوی سفیدی ئایدا پەناهەندە + کاتی پەخش}}</ref> |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش | | | |[[فیلیمۆ]] | | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5304764}} {{پۆلی کۆمنز|Ida Panahandeh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] mw78aav7zpdrmrap4xle57h3yqa440a 1687417 1687416 2026-10-15T09:26:16Z Bilalinfo 57400 /* زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ */ 1687417 wikitext text/x-wiki {{short description|دەرهێنەر و بەرهەمهێنەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٧٩)}} {{Infobox person|name=ئایدا پەناهەندە|image=Ida Panahandeh.jpg|caption=پەناهەندە لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1979|09|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|education=[[زانکۆی تاران]]|occupation={{hlist|دەرهێنەر|ڕێکخێنەری پەڕدە|بەرهەمهێنەر}}|years_active=١٩٩٨–ئێستا|spouse=[[ئەرسەلان ئەمیری]]}} '''ئایدا پەناهەندە''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: آیدا پناهنده؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩) دەرهێنەر، ڕێکخێنەری و بەرهەمهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە فیلمەکانی [[ناهید (فیلم)|''ناهید'']] (٢٠١٥)، ''تی‌تی'' (٢٠٢٠)، و کورتەزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] (٢٠٢٤) ناسراوە.<ref>{{Cite web |date=2022-05-25 |url=https://www.mehrnews.com/news/5498967/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=مستەرکلاسی ئایدا پەناهەندە لە زوریخ بەڕێوەدەچێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-03 |url=https://www.mehrnews.com/news/5014797/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%B1 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مۆڵەتی بۆ «تی‌تی» وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |url=https://www.isna.ir/news/1403042315954/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B4 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=گێڕانەوەی ئایدا پەناهەندە لە ڕۆڵگێڕانی عەلیرەزا داوودنژاد لە زنجیرەکەیدا}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ئایدا پەناهەندە لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. وی ڕەچەڵەکی ئازەربایجانیی ئێرانییە.<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |url=https://www.mehrnews.com/news/5510233/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مەجۆڕی زێڕینی کوروشی وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-12-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/4184251/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%8BD8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=فیلمەکانی ئایدا پەناهەندە لە «هونەر و ئەزموون» پەخش دەکرێن}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/art/artist/ida-01panahandeh.html |access-date=2025-01-26 |website=www.beytoote.com |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە: لە فیلمی کورتەوە تا فێستیواڵە نێودەوڵەتییەکان}}</ref><ref>{{Cite web |last=marsai.dev |url=https://www.sirtapiyaz.com/ShowDetails/index/2826/Ida-Panahandeh |access-date=2025-01-26 |website=سیر تا پیاز |language=fa |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە هاوسەری ئەرسەلان امیری}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/12/16/1674929/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە: فیلمە نیمچە کۆمیدییەکان سووکایەتی بە تێگەیشتنی بینەر دەکەن - تەسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/10/22/968189/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە بووە میوانی «فیلمی کورت»ی تۆڕی بەڵگەنامەیی - تەسنیم}}</ref> == چالاکی ئەدەبی == ئایدا پەناهەندە لە هەمان ساڵانی سەرەتای خوێندنی دەستیکرد بە بەشداریکردن لە کۆبوونەوەکانی [[ڕەخنەی ئەدەبی]] ڕۆژانی پێنجشەممەی گۆڤاری ئەدەبی کارنامە. یەکەم چیرۆکی کورتی پەناهەندە بە ناوی «ئانا» لە ژمارەی نۆیەمی گۆڤاری کارنامە لە ئازاری ٢٠٠٠ بە سەرنووسەری هۆشەنگ گوڵشیری بڵاوکرایەوە.<ref>{{Cite web |url=https://cinemacinema.ir/conversation/آیدا-پناهنده،-کارگردان-فیلم-ناهید/ |website=سینەماسینەما |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە، دەرهێنەری فیلمی «ناهید»: ناهید ژنێکی ئاسایی ڕاستەقینەیە}}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٠٣ و لە ژمارەی سی و پێنجەمی گۆڤاری کارنامە چیرۆکێکی تری بە ناوی «دوایین قوربانی» بڵاوکرایەوە کە لەم قۆناغەدا بەڕێوەبردنی بەشی چیرۆک لەسەر شانی محەممەد محەممەدەلی بوو.<ref>{{Cite web |url=https://www.rouydad24.ir/fa/news/112764/روایت-محمد-محمدعلی-از-مجله-کارنامه |website=ڕووداو٢٤ |language=fa |title=گێڕانەوەی محەممەد محەممەدەلی لە گۆڤاری کارنامە}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nogaam.com/founder/3593/ |website=نۆگام |language=fa |title=محەممەد محەممەدەلی}}</ref> یەکێکی تر لە چیرۆکە کۆرتە بڵاوکراوەکانی پەناهەندە لە مانگنامەی ئەدەبی گۆڵستانە لە ئابی ٢٠٠٥ بە ناوی «ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن» بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/906640/ایرانی-زنانی-که-به-سقف-نگاه-می-کنند?q=آیدا%20پناهنده&score=27.058243&rownumber=1 |website=نوورمەگز |language=fa |title=ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی فیلم ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !ڕێکخێنەری پەڕدە !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |2015 |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناهید]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2015-05-12 |url=https://www.mehrnews.com/news/2578771/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%8BD8%A8-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پۆستەری فیلمی «ناهید» لە فێستیواڵی کەن پەردەی لەسەر لادرا}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |اسرافیل |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2017-10-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/4111232/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر پۆستەری دەرەوەی فیلمی «ئیسرافیل» لە لۆندۆن}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |کەوتنی نیکایدۆکان |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |بەرهەمی ژاپۆن |<ref>{{Cite web |last=Folven |first=Edwin |date=2021-04-29 |url=https://beverlypress.com/2021/04/jfla-presents-the-nikaidos-fall-through-thursday/ |access-date=2025-01-26 |website=Beverly Press & Park Labrea News |language=en-US |title=JFLA presents ‘The Nikaidos’ Fall’ through Thursday}}</ref> |- ! scope="row" |2020 |[[تی تی (فیلم)|تی تی]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-06 |url=https://www.isna.ir/news/99081610053/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%88 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=پەخشکردنی فیلمێک بە بەشداری ئالناز شاکردۆست لە توکیۆ}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |[[زاڵاوا|زالاوا]] |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |url=https://www.tehrantimes.com/news/475860/World-sales-companies-line-up-for-Iranian-film-Zalava |access-date=2025-01-26 |website=تايمزی تاران |language=en |title=کۆمپانیاکانی فرۆشتنی جیهانی بۆ فیلمی ئێرانی «زالاوا» ڕیز دەبەستن}}</ref> |- |{{TBA}} |جانافا |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2023-03-14 |url=https://variety.com/2023/film/asia/arsalan-amiri-haf-janava-zalava-venice-1235550585/ |access-date=2025-01-26 |website=Variety |language=en-US |title=Venice Winner Arsalan Amiri Returns to HAF With ‘Janava’}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی زنجیرە ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" |پلاتفۆرم ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !نووسەر !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلمنێت|فیلم نێت]] |کورتەزنجیرە؛ هەروەها وەک ئەکتەر، ١ ئەڵقە |<ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشکردنی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەڕ و هودا زەینولئابدین}}</ref> |- |{{TBA}} |جادوی سفید |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] |کورتەزنجیرە؛ داهاتوو |<ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |access-date=2025-01-26 |website=نمناک |language=fa |title=ئەکتەرانی زنجیرەی جادوی سفیدی ئایدا پەناهەندە + کاتی پەخش}}</ref> |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] | | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5304764}} {{پۆلی کۆمنز|Ida Panahandeh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] p239pzld9ifr4uobxjhv6sz59ev4jaj 1687418 1687417 2026-10-15T09:26:42Z Bilalinfo 57400 /* فیلم */ 1687418 wikitext text/x-wiki {{short description|دەرهێنەر و بەرهەمهێنەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٧٩)}} {{Infobox person|name=ئایدا پەناهەندە|image=Ida Panahandeh.jpg|caption=پەناهەندە لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1979|09|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|education=[[زانکۆی تاران]]|occupation={{hlist|دەرهێنەر|ڕێکخێنەری پەڕدە|بەرهەمهێنەر}}|years_active=١٩٩٨–ئێستا|spouse=[[ئەرسەلان ئەمیری]]}} '''ئایدا پەناهەندە''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: آیدا پناهنده؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩) دەرهێنەر، ڕێکخێنەری و بەرهەمهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە فیلمەکانی [[ناهید (فیلم)|''ناهید'']] (٢٠١٥)، ''تی‌تی'' (٢٠٢٠)، و کورتەزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] (٢٠٢٤) ناسراوە.<ref>{{Cite web |date=2022-05-25 |url=https://www.mehrnews.com/news/5498967/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=مستەرکلاسی ئایدا پەناهەندە لە زوریخ بەڕێوەدەچێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-03 |url=https://www.mehrnews.com/news/5014797/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%B1 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مۆڵەتی بۆ «تی‌تی» وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |url=https://www.isna.ir/news/1403042315954/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B4 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=گێڕانەوەی ئایدا پەناهەندە لە ڕۆڵگێڕانی عەلیرەزا داوودنژاد لە زنجیرەکەیدا}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ئایدا پەناهەندە لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. وی ڕەچەڵەکی ئازەربایجانیی ئێرانییە.<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |url=https://www.mehrnews.com/news/5510233/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مەجۆڕی زێڕینی کوروشی وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-12-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/4184251/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%8BD8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=فیلمەکانی ئایدا پەناهەندە لە «هونەر و ئەزموون» پەخش دەکرێن}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/art/artist/ida-01panahandeh.html |access-date=2025-01-26 |website=www.beytoote.com |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە: لە فیلمی کورتەوە تا فێستیواڵە نێودەوڵەتییەکان}}</ref><ref>{{Cite web |last=marsai.dev |url=https://www.sirtapiyaz.com/ShowDetails/index/2826/Ida-Panahandeh |access-date=2025-01-26 |website=سیر تا پیاز |language=fa |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە هاوسەری ئەرسەلان امیری}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/12/16/1674929/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە: فیلمە نیمچە کۆمیدییەکان سووکایەتی بە تێگەیشتنی بینەر دەکەن - تەسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/10/22/968189/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە بووە میوانی «فیلمی کورت»ی تۆڕی بەڵگەنامەیی - تەسنیم}}</ref> == چالاکی ئەدەبی == ئایدا پەناهەندە لە هەمان ساڵانی سەرەتای خوێندنی دەستیکرد بە بەشداریکردن لە کۆبوونەوەکانی [[ڕەخنەی ئەدەبی]] ڕۆژانی پێنجشەممەی گۆڤاری ئەدەبی کارنامە. یەکەم چیرۆکی کورتی پەناهەندە بە ناوی «ئانا» لە ژمارەی نۆیەمی گۆڤاری کارنامە لە ئازاری ٢٠٠٠ بە سەرنووسەری هۆشەنگ گوڵشیری بڵاوکرایەوە.<ref>{{Cite web |url=https://cinemacinema.ir/conversation/آیدا-پناهنده،-کارگردان-فیلم-ناهید/ |website=سینەماسینەما |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە، دەرهێنەری فیلمی «ناهید»: ناهید ژنێکی ئاسایی ڕاستەقینەیە}}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٠٣ و لە ژمارەی سی و پێنجەمی گۆڤاری کارنامە چیرۆکێکی تری بە ناوی «دوایین قوربانی» بڵاوکرایەوە کە لەم قۆناغەدا بەڕێوەبردنی بەشی چیرۆک لەسەر شانی محەممەد محەممەدەلی بوو.<ref>{{Cite web |url=https://www.rouydad24.ir/fa/news/112764/روایت-محمد-محمدعلی-از-مجله-کارنامه |website=ڕووداو٢٤ |language=fa |title=گێڕانەوەی محەممەد محەممەدەلی لە گۆڤاری کارنامە}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nogaam.com/founder/3593/ |website=نۆگام |language=fa |title=محەممەد محەممەدەلی}}</ref> یەکێکی تر لە چیرۆکە کۆرتە بڵاوکراوەکانی پەناهەندە لە مانگنامەی ئەدەبی گۆڵستانە لە ئابی ٢٠٠٥ بە ناوی «ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن» بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/906640/ایرانی-زنانی-که-به-سقف-نگاه-می-کنند?q=آیدا%20پناهنده&score=27.058243&rownumber=1 |website=نوورمەگز |language=fa |title=ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی فیلم ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !نووسەر !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |2015 |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناهید]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2015-05-12 |url=https://www.mehrnews.com/news/2578771/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%8BD8%A8-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پۆستەری فیلمی «ناهید» لە فێستیواڵی کەن پەردەی لەسەر لادرا}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |اسرافیل |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2017-10-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/4111232/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر پۆستەری دەرەوەی فیلمی «ئیسرافیل» لە لۆندۆن}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |کەوتنی نیکایدۆکان |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |بەرهەمی ژاپۆن |<ref>{{Cite web |last=Folven |first=Edwin |date=2021-04-29 |url=https://beverlypress.com/2021/04/jfla-presents-the-nikaidos-fall-through-thursday/ |access-date=2025-01-26 |website=Beverly Press & Park Labrea News |language=en-US |title=JFLA presents ‘The Nikaidos’ Fall’ through Thursday}}</ref> |- ! scope="row" |2020 |[[تی تی (فیلم)|تی تی]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-06 |url=https://www.isna.ir/news/99081610053/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%88 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=پەخشکردنی فیلمێک بە بەشداری ئالناز شاکردۆست لە توکیۆ}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |[[زاڵاوا|زالاوا]] |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |url=https://www.tehrantimes.com/news/475860/World-sales-companies-line-up-for-Iranian-film-Zalava |access-date=2025-01-26 |website=تايمزی تاران |language=en |title=کۆمپانیاکانی فرۆشتنی جیهانی بۆ فیلمی ئێرانی «زالاوا» ڕیز دەبەستن}}</ref> |- |{{TBA}} |جانافا |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2023-03-14 |url=https://variety.com/2023/film/asia/arsalan-amiri-haf-janava-zalava-venice-1235550585/ |access-date=2025-01-26 |website=Variety |language=en-US |title=Venice Winner Arsalan Amiri Returns to HAF With ‘Janava’}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی زنجیرە ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" |پلاتفۆرم ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !نووسەر !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلمنێت|فیلم نێت]] |کورتەزنجیرە؛ هەروەها وەک ئەکتەر، ١ ئەڵقە |<ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشکردنی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەڕ و هودا زەینولئابدین}}</ref> |- |{{TBA}} |جادوی سفید |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] |کورتەزنجیرە؛ داهاتوو |<ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |access-date=2025-01-26 |website=نمناک |language=fa |title=ئەکتەرانی زنجیرەی جادوی سفیدی ئایدا پەناهەندە + کاتی پەخش}}</ref> |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] | | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5304764}} {{پۆلی کۆمنز|Ida Panahandeh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] czoipeq659zdeq8z37fvp65m4phitoo 0 304695 1687393 1682815 2026-10-15T08:29:17Z Bilalinfo 57400 1687393 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=تۆوی ترێ|image=|image_size=|caption=پۆستەری فیلم|director=[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|producer=[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|writer=محەممەدعەلی حسێنی{{-}}[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|starring=[[ڕەزا عەتاران]]{{-}} [[نەوید محەممەدزادە]] {{-}} [[مێھرداد سدیقیان]]{{-}} [[گلارە عەباسی]] {{-}} پانەتەئا پەناھیھا {{-}} [[پەردیس پورعابدینی]] {{-}} [[سابر ئابر]] {{-}} [[مەسعوود کەرامەتی]]|music=|cinematography=|editing=|studio=عامریان فیلم|distributor=عامریان فیلم|released=۲۰ی ئەیلوولی ۲۰۲٦|runtime=|language=فارسی|country=[[ئێران]]|budget=|gross=}} '''تۆوی ترێ''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: دانه‌های انگور; بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]:Black Wine) فیلمێکی درامی کۆمەڵایەتییە لە دەرھێنانی [[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]، نووسینی [[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]] و محەممەدعەلی حسێنی، و بەرھەمھێنانی ئیبراھیم عامریان کە لە ساڵی ٢٠٢٥ بەرھەم ھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-20 |سەردێڕ=آغاز اکران بی‌سروصدای «دانه‌های انگور» و «سرزمین فرشته‌ها» از امروز، یکشنبه ۲۹ شهریور/ خیز بلند برای اسکار؟ |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/live/2277319/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref> ئەم فیلمە بۆ ڕکابەری لە پڕۆسەی ھەڵبژاردنی نوێنەری سینەمای ئێران بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]]، لە ۲۰ی ئەیلوولی ۲۰۲٦ بە شێوەیەکی سنووردار نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1405062919638/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%B1-%D9%88-%D8%B5%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-23 |سەردێڕ=دانه‌های انگور؛ مدعی تازه برای اسکار |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/photo/1071287/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ڕەزا عەتاران]] * [[نەوید محەممەدزادە|نەوید محەمەدزادە]] * [[مێھرداد سدیقیان]] * [[گلارە عەباسی]] * پانتائا پەناهیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-07 |سەردێڕ=پانته‌آ پناهی‌ها و پردیس پورعابدینی به «دانه‌های انگور» پیوستند |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6681127/%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> * [[پەردیس پورعابدینی|پەردیس پورعابدی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-07 |سەردێڕ=پانته‌آ پناهی‌ها و پردیس پورعابدینی به «دانه‌های انگور» پیوستند |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6681127/%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> * [[سابر ئابر]] * مەسعوود کەرامەتی == سەرچاوەکان == * [https://www.mehrnews.com/news/6675603/ مەھرداد سدیقیان و گەلارە عەباسی لە «دەنکەکانی ترێ» بوونە ھاوئەکتەر] ئاژانسی دەنگوباسی مێھر * [https://www.mehrnews.com/news/6681127/ پانەتەئا پەناھیھا و پەردیس پورعابدی پەیوەست بوون بە «دەنکەکانی ترێ»] ئاژانسی دەنگوباسی مێھر * [https://www.isna.ir/news/1405062919638/ پەخشکردنی بێ دەنگودەنگی فیلمێک بە بەشداریی عەتاران و نەوید محەممەدزادە] ئیسنا * [https://www.isna.ir/news/1404092214644/ سابیر ئەبەر و مەسعود کەرامەتی لە «دەنکەکانی ترێ»] ئیسنا == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt46659848/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_2_cdt_t_1 تۆوی ترێ] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] dv48qiuybhlc6cmr3a4ly7qlxkhwmj1 0 304825 1687384 1679784 2026-10-15T07:48:54Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687384 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=خاکی فریشتەکان|image=|caption=|native_name={{Infobox name module|language=fa|title=سرزمین فرشته ها}}|director=باک خواجەپاشا|producer=مەنووچەهر محەممەدی|writer=بابەک خواجەپاشا|story=|based_on=|starring={{Plainlist| * سلاف فەواخیرجی * فاتیما مەعسوومە زاریق * ئەھورا لوtopھی * محەممەد ئەسەد }}|narrator=|music=مەسعوود سەتەوەت دۆست|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|df=y|2026|2|3|[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|FIFF]]}}|runtime=۱۲۱ خولەک|country={{IRN}}|language=عەرەبی|budget=|gross=}} '''خاکی فریشتەکان''' ({{langx|fa|سرزمین فرشته ها}}) فیلمێکی درامای [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ۲۰۲٦ە، لە نووسین و دەرھێنانی بابەک خواجەپاشا، و بە بەشداری ئەکتەری سوری سولاف فەواخیرجی.<ref name=":2">{{cite web |date=February 13, 2026 |url=https://www.mehrnews.com/news/6747108/%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%8BD8%B3%DB%8C%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%DB%B4%DB%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF |website=مێھرنیوز |title=«خاکی فریشتەکان» سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە ٤٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر}}</ref> فیلمەکە سەرنج دەخاتە سەر ژیان و خەونەکانی منداڵان لە [[کەرتی غەززە]] لە ناوەڕاستی [[شەڕی غەززە|جەنگی غەززە]]. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] لە ۳ی شوباتی ۲۰۲٦ نمایشکرا، کە تێیدا بڕوانامەی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین فیلم بەدەستھێنا.<ref name=":3">{{cite web |date=February 13, 2026 |url=https://www.filimo.com/shot/217282/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7/ |website=فیلیمۆ |title=ناسراندنی تەواوی فیلمی خاکی فریشتەکان}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.filimo.com/shot/217282/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> ھەروەھا وەک نوێنەری ئێران بۆ [[لیستی پێشکەشکراوەکان بۆ ٩٩یەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] لە [[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|۹۸ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا. == ئەکتەران == * سولاف فەواخیرجی * فاتیما مەعسوومە زاریق * ئەھورا لوپھی * محەممەد ئەسەد == بەرهەمهێنان == فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی مەنووچەهر محەممەدییە، و لەلایەن پەیمانگای تەسویری شار و ناوەندی سینەمای سوورە بەرھەمھێنراوە.<ref name=":1">{{Cite news|date=30 September 2026|title=ئێران فیلمی «خاکی فریشتەکان»ی بابەک خواجەپاشا دەنێرێت بۆ ۹۹ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|url=https://www.tehrantimes.com/news/530607/Iran-submits-Babak-Khajehpasha-s-Land-of-Angels-to-99th-Academy|access-date=30 September 2026|work=[[تاران تایمز]]|language=en}}</ref> بە بەشداری ئەکتەرە عەرەبەکان، وێنەگرتنی لە [[تاران]]، ئێران ئەنجامدراوە.<ref name=":1" /> ئەمە دووەم فیلمی درێژی خواجەپاشایە کە وەک نوێنەری ئێران بۆ بەشی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی ھەڵبژێردرێت، دوای فیلمی ''لە ئامێزی دارەکەدا'' (۲۰۲۳). == بڵاوکردنەوە == فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ٤٤ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] نمایشکرا، کە تێیدا خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین فیلم، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] بۆ باشترین دەرھێنەر، و سێ خەڵاتی تەکنیکی تر بەدەستھێنا.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> ھەروەھا خەڵاتی مەزنی باشترین فیلمی درێژی لە ۲۲ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئاڵتین منبار قازان لە [[ڕووسیا]] بەدەستھێنا.<ref name=":1" /> == ئەمانەش ببینە == * [[لیستی پێشکەشکراوەکان بۆ ٩٩یەمین خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] * لیستی نوێنەرایەتییەکانی ئێران بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt39969551|خاکی فریشتەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] 2um2ezykjbcfk6926efnwcsautrn7nh 0 304877 1687396 1683620 2026-10-15T08:51:09Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1687396 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Tasian (TV Series 2025) poster.jpg|director=[[تینا پاکرەوان]]|genre=[[دراما]] - [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]|writer=[[تینا پاکرەوان]]|starring=[[ھووتەن شەکیبا]] - [[بابەک حەمیدیان]] - [[مەھسا حیجازی]]|cinematography=پیمان شادمانفر|editor=محمد نجاریان|composer=سروش انتظامی|country=ئێران|language=فارسی|producer=علی اسدزاده|network=[[فیلیمۆ]]|first_aired=۷ی شوباتی ۲۰۲۵|preceded_by=''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]''|followed_by=|num_episodes=۲۳|caption=پۆستەری فەرمیی تاسیان}} '''تاسیان''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''تاسیان)'' زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرهێنانی [[تینا پاکرەوان|تینا پاکروان]]. ئەم زنجیرەیە دووەم زنجیرەی سیانەی پاکروانە لە دوای ''[[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]]'' و پێش ''ماهدخت''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-07-30 |سەردێڕ=سریال تاسیان؛ «ساواک صورتی»، چپ‌هایی که «نفهمیدند» و مذهبی‌هایی که کشور را «نجات دادند» |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cp94zn2nzj0o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> پەخشی ''تاسیان'' لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] دەستی پێکرد و ڕەخنەی بەرپرسان و میدیاکانی ئێرانی لێ کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-03 |سەردێڕ=گرفتن گریبان تاسیان / پخش آخرین ساخته تینا پاکروان در پی انتقاد برخی جریانات و رسانه‌ها، توسط قوه‌‏قضائیه متوقف شد |ناونیشان=https://hammihanonline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-9/33158-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%82%D9%88%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=هم‌میهن |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی زنجیرەی ''تاسیان'' بە پەیوەندییەکی خۆشەویستیی ژن و مێردێک لە ساڵی ۱۹۷۷ دەست پێدەکات و تا [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹]] بەردەوام دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-15 |سەردێڕ=روزنامه آگاه درباره «تاسیان» چه نوشت؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6379891/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=sazandegi |سەردێڕ=چپ هرگز نفهمید – گروه رسانه‌ای سازندگی |ناونیشان=https://saazandegi.ir/%da%86%d9%be-%d9%87%d8%b1%da%af%d8%b2-%d9%86%d9%81%d9%87%d9%85%db%8c%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |زمان=fa-IR}}</ref> == ئەکتەرەکان == لیستی ئەکتەرەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2023-03-01 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر فیلم «تاسیان» |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/1442962/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-07-31 |سەردێڕ=«تاسیان» برگ برنده فیلیمو/تینا پاکروان با سریالی جدید می‌آید {{!}} آخرین خبر |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/cinema/10158053/%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa}}</ref> {| class="wikitable sortable" !ئەکتەر !کەسایەتی |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] | style="background:#1769AA; color:white;" |ئەمیر (خەسرەو) یوسفی‌نیا |- |[[بابەک حەمیدیان]] | style="background:#191970; color:white;" |جەمشید نەجات |- |[[مەھسا حیجازی]] | style="background:#ADD8E6; color:black;" |شیرین نەجات |- |[[سابر ئابر]] | style="background:#8B1E3F; color:white;" |سەعید جەعفەری |- |پانته‌آ پناهی‌ها | style="background:#F5E6CC; color:black;" |هما نجات |- |نازنین بیاتی | style="background:#F8C8DC; color:black;" |مریەم سامان |- |ریحانه رضی | style="background:#C19A6B; color:white;" |حۆری مەلەک‌شاهی |- |محمدرضا غفاری |شەهرام سالار |- |مجید یوسفی |امید یوسفی‌نیا |- |[[ڕەزا بەھبوودی]] |مەنوچەر سامان |- |نسرین نصرتی |قدسی |- |پوریا شکیبایی |نادر |- |امیرحسین صدیق |رئیس چاپخانه |- |مهرداد نیکنام |تیمسار سالار |- |افشین حسنلو |بابک |- |محمد شیری |جعفر |- |مائده طهماسبی |نازی |- |مهران مدیری |حامد رجب‌زاده |- |محمدرضا شریفی‌‌نیا |رضا یوسفی‌نیا |- |مجید مظفری |رئیس اداره ساواک |- |شهرام قائدی |محسن |- |عاطفه رضوی |شکوه |- |خشایار راد |پدر سعید جعفری |- |بنفشه ریاضی |سپیده |- |محمد براتی | |- |احمدرضا هاشمی |آرش سامان |- |دنیز دانش‌صمدی |خانم آشتیانی |- |مری کاترین |ژانت |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ژمارەی ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !بەرواری بڵاوبوونەوە |- |۱ |دە شەو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=نیوز |first=فیلم |ڕێکەوت=2025-02-12 |سەردێڕ=نگاهی به قسمت اول سریال «تاسیان» ساخته تینا پاکروان {{!}} حالِ خوش |ناونیشان=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=فیلم‌نیوز |زمان=fa-IR}}</ref> |۷ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۲ |عاشقی نیم |۱٤ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |۳ |بلیتی بەخت |۲۱ی شوباتی ۲۰۲٥ |- |٤ |خەسرەو و شیرین |۷ی ئاداری ۲۰۲٥ |- |٥ |دەرفەتی دووەم |۱٤ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |٦ |زۆنگاو |۲۱ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۷ |ڕۆژی دایک |۲۸ی ئاداری ۲۰۲۵ |- |۸ |ماڵئاوا لە چەک |٤ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۹ |هێڵی سور |۱۱ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۰ |چارەنووس |۱۸ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۱ |[[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] |۲۵ی نیسانی ۲۰۲۵ |- |۱۲ |[[چوارشەممەسوورە|چوارشەممەسووری]] |۲ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۳ |سەری ساڵ |۹ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٤ |ڕوخساری بریندار |۱٦ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٥ |ژوانی سێ کەسی |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱٦ |بۆ کۆتا جار |۳۰ی ئەیاری ۲۰۲۵ |- |۱۷ |ڕووبارەکان |٤ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۸ |هێڵی چارەنووس |۱۳ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۱۹ |نۆشۆ نۆشۆ |۲۰ی حوزەیرانی ۲۰۲۵ |- |۲۰ |دەماری خەو |٤ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۱ |پاکسازی |۱۱ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۲ |خواحافیز هاوڕێ |۱۸ی تەممووزی ۲۰۲۵ |- |۲۳ |''فڕینی قازەکان'' |۲۵ی تەممووزی ۲۰۲۵ |} == بەرهەمهێنان == لە هاوینی ۲۰۲۳دا ڕاگەیەندرا کە ناوی ئەم زنجیرەیە گۆڕدراوە و لە شارۆچکەی سینەمایی غەزالی لە حاڵی وێنەگرتندایە. == ڕاگرتن و نمایش == لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بە بڵاوکردنەوەی نامەیەک لە ڕێکخراوی ڕێکخستنی مقرڕاتی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکان (ساترا) لە فەزای مەجازیدا، هەواڵی ڕاگرتنی پەخشی زنجیرەی ''تاسیان''ی لە لێواری پەخشکردندا ڕاگەیاند. بڕیار بوو ئەم زنجیرەیە ڕۆژی هەینی ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ لەم پلاتفۆرمە بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەپێی ئەوەی لە نامەکەی ساترادا هاتووە، ئەگەری پێداچوونەوە لە دانیشتنی ئەنجومەنی بڵاوکردنەوە و دەرکردنی نامەی ڕیکلامی شارۆچکەیی تا بەدەستهێنانی ئەنجامی پرسیاری پاراستن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111510762/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> هەروەها لە بەشێکی نامەکەی ساترادا بە ئیمزای بەڕێوەبەری گشتیی چاودێری و گونجاندنی ئەم ڕێکخراوە جەخت لەوە کرابووەوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە بێ تێپەڕاندنی پرۆسەی سەرەوە پێچەوانەی یاسایە و هەرجۆرە بڵاوکردنەوەیەکی بەشەکانی بەرنامەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سەکۆ ئینتەرنێتییەکانی تر ڕێگەپێنەدراوە و بەرهەمهێنەر و میدیای بڵاوکەرەوە پابەندبوونیان بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕێنمایییە هەیە. بەڵام بەپێی ئەوەی بە بینەران بەڵێن درابوو، لە ۷ی شوباتی ۲۰۲٥ ئەم زنجیرەیە لە [[فیلیمۆ|فیلیمو]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403111914208/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ساترا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە زنجیرەی تاسیان بێ تێپەڕاندنی قۆناغە تەواوەکانی وەرگرتنی مۆڵەت بڵاوکراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییەکانی لە ژێر بەدواداچووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85749405/%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref> ئاژانسی دەنگوباسی دەسەڵاتی دادوەری لە ۲۳ی شوباتی ۲۰۲٥ هەواڵی ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیەی ڕاگەیاند و نووسی: «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە سێ بەشی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-24 |سەردێڕ=مشکل سریال «تاسیان» چه بود؟ |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6389315/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> هەفتەیەک دوای پەخش نەکردنی، لە ٦ی ئاداری ۲۰۲٥ سەرۆکی کۆمەڵەی میدیا دەنگی و ڕەنگاڵەیییەکانی ئێران هەواڵی هاوکاریی تیم بەرهەمهێنەری ئەم زنجیرەیە و پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە لەگەڵ ساترای بۆ چاکسازی ناوەرۆکی زنجیرەکە ڕاگەیاند. بەڵام دوای هەفتەیەک لە ڕاگرتن، ئەڵقەی چوارەمی، لە ڕۆژی هەینی ۷ی ئاداری ۲۰۲٥ بڵاوکەرەوەدا، بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121711774/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF?_gl=1*efo9g9*_ga*bFNRWEt4TVMtSXp4NDRLaDBLQ2VZTTdBUk95ejBKcjZOQVFkTGt6VEJzNGo1ODJtdXNlN3NDV0JjeWNJSnYwaQ.. |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> لە کاتێکدا ئەڵقەی چوارەمی ئەم زنجیرەیە لە تۆڕی [[فیلیمۆ]] بڵاوکرایەوە کە ڕۆژێک دواتر، ساترا ڕایگەیاند کە ئەم زنجیرەیە هێشتا مۆڵەتی نییە و بەبێ بوونی مۆڵەتی سیناریۆ بە شێوەیەکی نایاسایی بەرهەمهێنراوە و بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی بڵاوکردنەوە، بە شێوەیەکی نایاسایی بڵاوکراوەتەوە و بووەتە هۆی دەرچوونی بڕیاری دادوەریی دادسەرای تاران و بڵاوبوونەوەی ئاگاداری لە ئاژانسی دەنگوباسی میزان، لەسەر ئەوەی کە «پەخشی زنجیرەی تاسیان کە بەم دواییانە چەند ئەڵقەی بڵاوکرابووەوە، بەهۆی نەبوونی مۆڵەتی بەرهەمهێنان و پەخش ڕاگیرا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403121812472/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> ڕۆژنامەی ''کەیهان ز''نجیرەی ''خاتون''ی بە وەلامدانەوە بۆ سەرهەڵدانی ۲۰۲۲ی ئێران زانی. بەڵام عزت‌الله ضرغامی ئەم زنجیرەیەی بە پیشەیی زانی و سوپاسی دەرهێنەرەکەی کرد بۆ دروستکردنی ئەم بەرهەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-25 |سەردێڕ=افزایش انتقادها به ‌توقف پخش سریال «تاسیان» در ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/c07zkdp8n12o |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-03 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> * == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt31998398}} * [https://www.khabaronline.ir/news/2029951/واکنش-تینا-پاکروان-به-توقیف-تاسیان-چرا-از-یک-قصه-عاشقانه وەڵامدانەوەی تینا پاکروان دەرهێنەری «تاسیان»، بۆ ڕاگرتنی ئەم زنجیرەیە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ خبرآنلاین / بۆچی لە چیرۆکێکی عاشقانه دەترسن؟]. خبرآنلاین. ۲۴ی شوباتی ۲۰۲۵. [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] t8kjq8llwu0oa6cs6q2vwpjyu7w1t0h 0 304889 1687271 1684007 2026-10-15T03:29:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687271 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {| class="infobox" style="float:left; clear:left; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold;" |ڕێکخراوی ئاستانە | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Astana_Organization_logo.png|220x220پیکسڵ|لۆگۆی ڕێکخراوی ئاستانە]] |- !جۆر |ڕێکخراوی هزری و ڕۆشنبیری |- !دامەزراو |٢٠٢٠<ref name="about">{{Cite web |url=https://astane.org/about |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=دەربارەی ئاستانە}}</ref> |- !شوێنی چالاکی |[[هەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] |- !زمان |کوردی، فارسی<ref name="about" /> |- !بوارەکان |هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، پەرتووک و ناوەڕۆکی دیجیتاڵ |- !وێبگە |[https://astane.org astane.org] |- !یوتیوب |[https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ Astana - ئاستانە] |} '''ڕێکخراوی ئاستانە''' ڕێکخراوێکی هزری و ڕۆشنبیرییە کە لە [[هەرێمی کوردستان]] چالاکی دەکات. چالاکییەکانی لە بوارەکانی هزر، ئایین، ڕۆشنبیری، فێرکردن، بڵاوکردنەوەی پەرتووک و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵدا خۆی دەبینێتەوە.<ref name="about" /> ئاستانە لە ڕێگەی وتار، ڤیدیۆ، [[پۆدکاست]]، زنجیرە، خول، پەرتووک و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانەوە ناوەڕۆک پێشکەش دەکات.<ref name="about" /> == مێژوو == چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکردووە.<ref name="about" /> لە ماوەی چالاکییەکانیدا، ئاستانە ژمارەیەک خول، زنجیرە، پۆدکاست، وتار و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بەرهەم هێناوە.<ref name="about" /> == چالاکییەکان == چالاکییەکانی ڕێکخراوی ئاستانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:<ref name="about" /> * نووسین و بڵاوکردنەوەی وتار * بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ * بەرهەمهێنانی [[پۆدکاست]] * بەرهەمهێنانی زنجیرەی ڤیدیۆیی * بەڕێوەبردنی خول و فرێگە * وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی [[پەرتووک]] * بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی * بەڕێوەبردنی چالاکییە هزری و ڕۆشنبیرییەکان == مەعریفەتخانەی ئاستانە == '''مەعریفەتخانەی ئاستانە''' ناوەندێکی ڕۆشنبیری و فیکرییە کە سەر بە ڕێکخراوی ئاستانەیە و لە شاری [[سلێمانی]] چالاکی دەکات. مەعریفەتخانە وەک پانتایییەک بۆ کۆبوونەوەی گەنجان، خوێنەران و ئارەزوومەندانی زانست و فیکر ڕۆڵ دەبینێت.<ref name="marifat">{{Cite web |url=https://slemanicityofliterature.com/%D9%85%DB%95%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%95/ |access-date=2026-10-04 |website=Slemani City of Literature |title=مەعریفەتخانەی ئاستانە}}</ref> == خول و بەرنامە فێرکارییەکان == ئاستانە ژمارەیەک خول و فێرگەی بەژمارەیەکی بەرچاو بەڕێوەبردووە.<ref name="courses">{{Cite web |url=https://astane.org/courses |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولەکان}}</ref> === هۆنین === [https://astane.org/courses/4 '''هۆنین'''] خولێکی تایبەتە لە بواری پەروەردەی منداڵاندا. خولەکە بۆ دایکان، باوکان، پەروەردەکاران و ئەو کەسانە ئامادە کراوە کە گرنگی بە پەروەردەی منداڵان دەدەن.<ref name="honin">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی هۆنین}}</ref> خولی هۆنین بەهاوبەشی ڕێکخراوی ئاستانە و کەناڵی [[ئافەرین]] ناوەڕۆکەکەی داڕێژراوە و بەڕێوەبردراوە کە خولێکی پەروەردەیی بووە بۆ دایکان و باوکان سەبارەت بە پەروەردەکردنی منداڵەکانیان.<ref>{{Cite web |url=https://t.me/s/afarinkidsTV |access-date=2026-10-04 |website=Telegram |title=Afarin - ئافەرین}}</ref> === دەروازەی ڕەمەزان === [https://astane.org/courses/2 '''خولی دەروازەی ڕەمەزان'''] خولێکی پەروەردەیی و ئیمانییە کە تایبەتە بە ئامادەسازی بۆ مانگی ڕەمەزان.<ref name="ramadan">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> === ڕازی قودس === [https://astane.org/courses/3 '''ڕازی قودس'''] یەکێکی دیکەی خولەکانی ئاستانەیە.<ref name="quds">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی ڕازی قودس}}</ref> === خولەکانی دیکە === لە نێوان بەرنامە فێرکارییەکانی دیکەی ئاستانەدا ناوی ئەم خولانەش هاتووە: * قەڵغانەکان * فێرگەی دایکە عائیشە * دەروازەی دڵنیایی == زنجیرەکان == ئاستانە ژمارەیەک زنجیرەی ڤیدیۆیی بەرهەم هێناوە.<ref name="series">{{Cite web |url=https://astane.org/series |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەکان}}</ref> === ئاگا === [https://astane.org/series/4 '''ئاگا'''] زنجیرەیەکی ئاستانەیە کە ڕاوێژ سەردار پێشکەشکاری دەکات.<ref name="aga">{{Cite web |url=https://astane.org/series/4 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ئاگا}}</ref> === ژێربەڕە === [https://astane.org/series/2 '''ژێربەڕە'''] زنجیرەیەکی ڤیدیۆییە کە ئاکام ڕۆستەم پێشکەشکاری دەکات.<ref name="zherbara">{{Cite web |url=https://astane.org/series/2 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=ژێربەڕە}}</ref> === ئەزیزم خودا هەیە === [https://astane.org/series/1 '''ئەزیزم خودا هەیە'''] زنجیرەیەکی نۆ بەشییە کە بابەتە ئایینی و پەروەردەییەکان پێشکەش دەکات.<ref name="azizam">{{Cite web |url=https://astane.org/series/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=زنجیرەی ئەزیزم خودا هەیە}}</ref> == پۆدکاست == [https://astane.org/series/3 '''پۆدکاستی ئاستانە'''] یەکێکە لە بەرهەمە دەنگی و ڤیدیۆییەکانی ڕێکخراوەکە.<ref name="podcast">{{Cite web |url=https://astane.org/series/3 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پۆدکاستی ئاستانە}}</ref> لە نێوان بابەتە بڵاوکراوەکانی پۆدکاستەکەدا: * گوزەرێک بەنێو دیوە جیاواز و نەبینراوەکانی تۆپی پێ * وردەکاری ژیانی پێغەمبەر (ﷺ) لە گۆشە جیاوازەکانەوە * ڕاجیایی و جیاوازی لە تێگەشتن لە دەق هەن.<ref name="podcast" /> == مامۆستا و پێشکەشکاران == ژمارەیەک مامۆستا، توێژەر و پێشکەشکار لە خول و چالاکییەکانی ئاستانەدا بەشدار بوون. * [[عەبدولواحید محەممەد ساڵح|'''د. عەبدولواحید محەممەد ساڵح''']] — مامۆستا و پێشکەشکار لە ژمارەیەک خول و چالاکیی ئاستانەدا، لەوانە بەرنامە فێرکارییەکان و چالاکییە هزرییەکان.<ref name="abdulwahid">{{Cite web |url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=چالاکییەکانی ئاستانە}} {{بەستەری مردوو|url=https://astane.org/CatDetail.aspx?FileID=8&FolderID=8&MapID=1&id=3730 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * '''م. سەلاح ستار''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://astane.org/courses/1 |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=خولی دەروازەی ڕەمەزان}}</ref> * '''م.''' '''نورالدین مەلا عبداللە وەڕازی''' — مامۆستا لە خولی دەروازەی ڕەمەزان.<ref name=":1" /> == بڵاوکراوەکان == ئاستانە ژمارەیەک پەرتووک و بڵاوکراوەی چاپکراو و ئەلیکترۆنی بڵاوکردووەتەوە.<ref name="books">{{Cite web |url=https://astane.org/books |access-date=2026-10-04 |website=ئاستانە |title=پەرتووکەکان}}</ref> لە نێوان پەرتووکەکاندا: # [https://astane.org/books/79 ''ڕووگەنمای خانمان''] # [https://astane.org/books/78 ''ڕاجیایی ئایینی لە چاخێکی عالەمانیدا''] # [https://astane.org/books/77 ''چارەسەری ئیسلامیانە''] # [https://astane.org/books/76 ''هەڕەشەی مۆدێرنیست لەسەر ئیسلام''] # [https://astane.org/books/75 ''نووسینەوەی فەرموودە''] # [https://astane.org/books/74 ''ئیبڕاهیمیی زایۆنیستی''] # [https://astane.org/books/73 ''منداڵی خانەوادە دیندارەکان''] # [https://astane.org/books/72 ''فەلسەفەی پەروەردەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/71 ''زۆرداریی دیموکراسی و ڕوانگەی ئیسلامی''] # [https://astane.org/books/70 ''زانست خوا نییە''] # [https://astane.org/books/68 ''کردەوەکانی دڵ''] # [https://astane.org/books/67 ''لە سایەی پەروەردەی پێغەمبەردا (ﷺ) - ئەزموونی خەوواتی کوڕی جوبەیر''] # [https://astane.org/books/66 ''سیستمی کۆیلایەتی لە ئیسلامدا''] # [https://astane.org/books/65 ''جوانییەکانی ئیسلام - چەند تێڕوانینێکی زانستی''] # [https://astane.org/books/64 ''تەواوی وێنەکە ببینە''] # [https://astane.org/books/63 ''بونیادنانی بیری ڕەخنەیی بۆ تازە لاوانی پێشەنگ''] # [https://astane.org/books/62 ''ئەخلاق لەژێر سێبەری ئیماندا''] # [https://astane.org/books/61 ''پیلان دژی ئیسلام''] # [https://astane.org/books/60 ''ئیسلامی دیموکراسیی مەدەنی''] # [https://astane.org/books/59 ''پێگەی شام و قودس لە گۆشەنیگای ئیسلامەوە''] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://astane.org وێبگەی فەرمیی ئاستانە] * [https://www.youtube.com/channel/UCUDVaeVXh40Hr-vOmSniTEQ کەناڵی یوتیوبی ئاستانە] * [[c:File:Astana_Organization_logo.png|لۆگۆی ئاستانە لە Wikimedia Commons]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} hib0y1wgntp24zd6qkn2y37inqrtn9b 0 304991 1687168 1680704 2026-10-14T22:28:44Z Bilalinfo 57400 1687168 wikitext text/x-wiki {{short description|زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانیی ٢٠٢٣–٢٠٢٤}}{{Infobox television|image=IMG 20231112 221101 881.jpg|native_name={{Infobox name module|fa|دفتر یادداشت}}|genre={{Plainlist| * [[کۆمیدیای دراما|کۆمیدیی]] * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] }}|creator=کیاڕەش ئەسدی‌زاده|writer=مەسعوود خاکباز|starring={{ubl|[[ڕەزا عەتاران]]| [[حەسەن مەعجونی]] |[[سۆگول خەلیق]]|کازم سیاحی|مینا ساداتی|زەهرا داوودنژاد|بیژەن بنفشه‌خواه}}|music=بەهنام راد|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=١|num_episodes=١٦|producer=حسەین ئەکبەری|cinematography=عەلی قازی|editor=محەمەد نەجاڕیان|runtime=٤٣–٥٣ خولەک|network=[[فیلمنێت]]|first_aired={{Start date|2023|11|17|df=y}}|last_aired={{End date|2024|03|08|df=y}}}} '''دەفتەری تێبینی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ‎‎دفتر یادداشت‎) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسینی مسعود خاکباز و دەرهێنانی کیارش اسدی‌زاده، و ڕۆڵگێڕانی [[ڕەزا عەتاران]]، [[حەسەن مەعجونی]]، [[سۆگول خەلیق]]، کازم سیاحی، و مینا ساداتی. یەکەم ئاڵقەی لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ لە [[فیلمنێت|فیلم‌‌نێت]] پەخشکرا.<ref>{{Cite AV media|url=https://akharinkhabar.ir/cinema/9831972/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%8BD9%88%D9%86%D8%B3-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA|title=رونمایی از آنونس رسمی سریال «دفتر یادداشت»|date=2023-11-16|access-date=2024-06-09|via=akharinkhabar.ir}}</ref><ref>{{Cite web |last=نیوز |first=فیلم |date=2023-11-15 |url=https://www.filmnews.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d9%85/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%da%a9%d9%85%d8%af%db%8c-%d8%af%d9%81%d8%aa%d8%b1-%db%8c%d8%a7%d8%af%d8%af%d8%a7%d8%b4 |access-date=2024-06-09 |website=فیلم‌نیوز |language=fa-IR |title=گزارشی درباره سریال کمدی «دفتر یادداشت» که جمعه از آن رونمایی می‌شود}}</ref><ref>{{Cite web |last=خرم |first=پویان |date=2023-11-15 |url=https://iranfilmpress.ir/news/28082/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%8BD9%88%D9%86%D8%B3-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%9B/ |access-date=2024-06-09 |website=ایران فیلم پرس |language=fa-IR |title=رونمایی از آنونس رسمی «دفتریادداشت»؛ سریال جدید «فیلم‌نت»}}</ref><ref>{{Cite web |last=ابوطالبی |first=یاسمن |date=2023-12-02 |url=https://mstprint.com/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA/ |access-date=2024-06-09 |website=مهرسام چاپ |language=fa-IR |title=معرفی بازیگران سریال دفتر یادداشت + زمان پخش و داستان}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gitionline.ir/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF/ |access-date=2024-06-09 |website=gitionline.ir |title=رونمایی از اولین عکس و اطلاعات سریال «دفتر یادداشت»}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-29 |url=https://www.mehrnews.com/news/5952545/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%8BD9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-06-09 |website=خبرگزاری مهر |language=fa |title=«دفتر یادداشت» را می‌توان با خانواده دید؟/ کمدی‌ای که جدی شده‌است}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-09 |url=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/495039-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D9%8BD9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-06-09 |website=خبرگزاری موج |language=fa |title=«دفتر یادداشت» رونمایی شد}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://cinemacinema.ir/home/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4/ |access-date=2024-06-09 |website=cinemacinema.ir |title=اولین عکس و اطلاعات سریال «دفتر یادداشت» رونمایی شد}}</ref> == کورتەی چیرۆک == ئیرەج مەجد ([[ڕەزا عەتاران]]) کە لە گەنجیدا لێکۆڵەرێکی بەناوبانگ بووە، ئێستا بەھۆی نەخۆشیی ئەلزەهایمەر لە شوێنی چاودێریکردنی بەساڵاچووانی منیر صالحی (مینا ساداتی) دەژێت. ڕۆژێکیان، دۆستی نزیکی حەمید موژدە (حسن معجونی) دێتە بەساڵاچوو خانەکە و لەوێوە دەبیاتەوە بۆ ماڵەوە. حمید بۆ ئیرەج ڕوونی دەکاتەوە کە خوشکەکەی پێش چەند مانگێک کۆچی دوایی کردووە و ئەو پارێزەری بووە. حمید ئەو دەفتەری تێبینییەی پێ دەدات کە خوشکەکەی سیمین (ئازیتا حاجیان) بۆی بەجێھێشتووە تا هەموو شتێکی تێدا بنووسێتەوە و لەبیری نەچێتەوە. ئیرەج سوور دەبێت لەسەر ئەوەی حەمید بیباتە ئەو شوێنەی کە خوشکەکەی تێیدا کۆچی دوایی کردووە. کاتێک دەگاتە ئەوێ، نیشانەیەک لەژێر فەرشی ئەو شوێنە دەدۆزێتەوە کە سیمین تێیدا مردووە، نیشانەیەک کە لە دەفتەری تێبینیەکە نووسراوە و سیمین بۆ ڕاگەیاندنی مەترسی یان مردن بەکاری هێناوە. ئیرەج دڵنیایە کە مردنی خوشکەکەی ئاسایی نەبووە و کوژراوە. == ئەکتەرەکان == * [[ڕەزا عەتاران]] وەکوو ئیرەج مەجد * [[حەسەن مەعجونی]] وەکوو حەمید مژده * [[سۆگول خەلیق]] وەکوو نازەنین مەجد * کازم سیاحی وەکوو غەراب * مینا ساداتی وەکوو منیر سالحی * زەهرا داوودنژاد وەکوو روح‌ئەنگیز * بیژەن بەنەفشه‌خواه وەکوو ناسر * داریوش کاردان وەکوو بیژن نجفی / شمس * اردشیر رستمی وەکوو تیام * پاشا رستمی وەکوو امیر * آزیتا حاجیان وەکوو سیمین * فریبا متخصص وەکوو شعله ملکی * مریم سعادت وەکوو مهین * شمسی فضل‌الهی وەکوو خانم امانی * فاطمه نیشابوری وەکوو خانم خلیلی * فرنووش نیک‌اندیش وەکوو شاهین دربند * طوفان مهردادیان وەکوو خاوەنکارەکەی شعله * ناهید مسلمی وەکوو<ref>{{Cite web |date=2023-11-16 |url=https://www.isna.ir/news/1402082518404/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7 |access-date=2024-06-09 |website=ایسنا |language=fa |title=آغاز پخش «دفتر یادداشت» با بازی رضا عطاران از فردا}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khabarfarsi.com/u/149039515 |access-date=2024-06-09 |website=KhabarFarsi.com |language=fa |title=اولین عکس و اطلاعات سریال دفتر یادداشت رونمایی شد}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://vido.ir/note-book-series-cast |access-date=2024-06-09 |website=vido.ir |language=fa-IR |title=بیوگرافی بازیگران سریال دفتر یادداشت + تریلر و داستان - ویدو}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/daftare-yadasht-serial.p91255 |access-date=2024-06-09 |website=نمناک |language=fa |title=سریال دفتر یادداشت رضا عطاران، کی و چند شنبه ها میاد؟}}</ref> == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |وەرگر ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە(کان) |- ! rowspan="4" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="4" |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدی |[[ڕەزا عەتاران]] | {{nom|کاندید نەکرا}} | rowspan="4" |<ref>{{Cite web |date=2024-11-28 |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |access-date=2025-02-20 |language=fa-IR |title=بیست و سومین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۳) - جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-18 |url=https://www.isna.ir/news/1403082820846/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%8تل%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2025-02-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای تلویزیونی دنیای تصویر اعلام شدند}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-23 |url=https://www.mehrnews.com/news/6296697/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA |access-date=2025-02-03 |website=خبرگزاری مهر |language=fa |title=برگزیدگان جشن حافظ مشخص شدند/ تجلیل از یک بازیگر پیشکسوت}}</ref> |- |باشترین ئەکتەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدی |سوگند خەلیق | {{won|براوە}} |- | rowspan="2" |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری |عەلی قازی | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |موحسین نەسروڵڵاهی | {{nom|کاندید نەکرا}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=30215638}} * [https://filmnet.ir/contents/sclwAyX/NoteBook-1402 دەفتەری تێبینی] لە [[فیلمنێت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 6fzyfwq0x39hz6grnv6dazsfk5l3xt8 0 305225 1687093 1683820 2026-10-14T18:02:01Z Sorou6sh 8711 زیادکردنی ویکیبەستەر 1687093 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = شیدا بازیار | embed = | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = [[پەڕگە:Shida Bazyar auf dem Erlanger Poetenfest 2016.jpg|200px]] | image_size = | alt = | caption = شیدا بازیار لە ساڵی ٢٠١٦ | native_name = | native_name_lang = | pen_name = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1988}} | birth_place = ھێرمێسکایل | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = Author | language = German | ethnicity 3= | citizenship = | education = | awards = {{ubl|shortlisted for [[International Booker Prize]]|[[German Book Prize]]}} | years_active = | module = | website = }} '''شیدا بازیار''' (١٩٨٨ لە ھێرمێسکایل، نزیک تریر) [[نووسەر|نووسەرێکی]] کوردی ئەڵمانییە. == ژیان و چالاکییەکان == دایک و باوکی شیدا بازیار کوردی ئێران بوون و لە ئێراندا وەک [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیست]] چالاک بوون. ئەوان لە ساڵی ١٩٨٧، بەھۆی گۆڕانکارییە سیاسییە ناوخۆیییەکان دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامیی]]ەوە، لە زێدی خۆیان ھەڵھاتن. شیدا بازیار وەک بچووکترین منداڵی خێزان لە ھێرمێسکایل، لە ھەرێمی [[ڕاینلەند-پالاتینات]]، لەدایک بوو.<ref>{{cite news |title=Kurdish-German Writer Shida Bazyar Wins 2026 German Book Prize |url=https://basnews.com/en/babat/920778 |access-date=7 October 2026 |agency=BASNEWS |publisher=BASNEWS |location=ERBIL |language=En}}</ref><ref>{{cite news |last1=Redaktion |last2=Tischer |first2=Wolfgang |title=Deutscher Buchpreis 2026 an Shida Bazyar für "Die Lücken" - Herzlichen Glückwunsch! |url=https://www.literaturcafe.de/deutscher-buchpreis-2026-an-shida-bazyar-fuer-die-luecken-herzlichen-glueckwunsch/ |access-date=7 October 2026 |work=literaturcafe.de |date=5 October 2026 |language=de}}</ref> == ئەمانەش ببینە == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ئێران|ژن|ڕۆمانەکان|نووسین}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی]] [[پۆل:زیندووان]] er2c65wcpy8lg0vl0q783lhos12sinq 0 305344 1686957 1686818 2026-10-14T12:09:58Z Shaween 18477 1686957 wikitext text/x-wiki  {{Infobox election | election_name = {{Infobox election | election_name = 2005 Kurdistan Region governorate elections | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = 2014 Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = کۆی ١٢٣ کورسی بۆ ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = 2014 Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = Aggregate 123 seats to the three Kurdistan Region governorates councils | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} '''هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان ساڵی 2005''' لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە مانگی کانوونی دووەمی 2005 و هەڵبژاردنی یاسادانانی هەرێمی کوردستان لە کانوونی دووەمی 2025. هەڵبژاردنەکە بۆ هەڵبژاردنی 41 ئەندامی ئەنجومەن بۆ هەریەک لە سێ پارێزگاری هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی [[پارێزگای دھۆک|دەهۆک]] و [[پارێزگای ھەولێر|هەولێر]] و [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] ئەنجامدرا. لەکاتی هەڵبژاردنەکەدا [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] فرەیی دەنگەکانی بەدەستهێنا، لەگەڵ ئەوەشدا [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] فرەیی کورسییەکانی ئەنجومەنەکەی بەدەستهێنا. == ئەنجامەکان == === هەموو پارێزگارەکان === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٧٦٥ هەزار و ٥٤٤''' | align="right" | '''43.43%''' | align="right" | 48 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | ٧٤١ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 42.07% | align="right" | '''61''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٣٣ هەزار و ٢٠٦ | align="right" | 7.56% | align="right" | 10. 10 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٢٢ هەزار و ٣٤٩ | align="right" | 6.94% | align="right" | 4 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''1,762,582''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''123. 123''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''٣٥ هەزار و ٨٤'' | align="right" | ''(1.95%)'' | align="right" | |} === [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری هەولێر]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|لیستی دەنگی دێموکراتیکی کوردستان]] | align="right" | '''٣٤٧ هەزار و ٧٧٢''' | align="right" | '''53.67%''' | align="right" | '''23''' |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٢٤٤ هەزار و ٣٤٣ | align="right" | 37.71% | align="right" | 16 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٢٢ هەزار و ٥٢٣ | align="right" | 3.48% | align="right" | 1 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٨ هەزار و ٧٨١ کەس | align="right" | 2.90% | align="right" | 1 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٤ هەزار و ٥٧٥ | align="right" | 2.24% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٦٤٧ هەزار و ٩٩٤''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٦ هەزار و ٦٢٢'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای دھۆک|پارێزگای دۆهوک]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | '''٣٠٢،١٣٣''' | align="right" | '''78.83%''' | align="right" | '''33''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٦٧٥ | align="right" | 9.31% | align="right" | 4 |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 9.26% | align="right" | 4 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ٩ هەزار و ٩٧٤ | align="right" | 2.60% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٣٨٣ هەزار و ٢٦٥''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''5,273'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای سلێمانی]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٤٨٥ هەزار و ٧١٨''' | align="right" | '''66.42%''' | align="right" | '''28''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێراق]] | align="right" | ٩١ هەزار و ٥٧٨ | align="right" | 12.52% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٧٥ هەزار و ٨ | align="right" | 10.26% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | 53,088 | align="right" | 7.26% | align="right" | 3 |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}" | | [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حزبی شیوعی کوردستان – عێراق]] | align="right" | ٨،١٩٢ | align="right" | 1.12% | align="right" | 0 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٧ هەزار و ٧٣٩ | align="right" | 3.43% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٧٣١ هەزار و ٣٢٣''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٣،١٨٩'' | align="right" | | align="right" | |} سەرچاوە: پەیمانگای واشنتۆن: [http://www.washingtoninstitute.org/html/newsletterImages/PF81Annexes.pdf سیاسەتی پارێزگا لە عێراق] Archived، ل.&nbsp;15-16 == هەروەها سەیری بکە == * ساڵی ٢٠٠٥ هەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20060125200001/http://www.ieciraq.org/English/Frameset_english.htm کۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق] {{سەرچاوەکان}}{{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] rgf03dukx1i29vmqyd5kjlxxxuskspw 1686958 1686957 2026-10-14T12:11:25Z Shaween 18477 1686958 wikitext text/x-wiki  {{Infobox election | election_name = {{Infobox election | election_name = هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی ٢٠٠٥ | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = 2014 Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = کۆی ١٢٣ کورسی بۆ ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = 2014 Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = Aggregate 123 seats to the three Kurdistan Region governorates councils | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} '''هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان ساڵی 2005''' لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە مانگی کانوونی دووەمی 2005 و هەڵبژاردنی یاسادانانی هەرێمی کوردستان لە کانوونی دووەمی 2025. هەڵبژاردنەکە بۆ هەڵبژاردنی 41 ئەندامی ئەنجومەن بۆ هەریەک لە سێ پارێزگاری هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی [[پارێزگای دھۆک|دەهۆک]] و [[پارێزگای ھەولێر|هەولێر]] و [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] ئەنجامدرا. لەکاتی هەڵبژاردنەکەدا [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] فرەیی دەنگەکانی بەدەستهێنا، لەگەڵ ئەوەشدا [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] فرەیی کورسییەکانی ئەنجومەنەکەی بەدەستهێنا. == ئەنجامەکان == === هەموو پارێزگارەکان === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٧٦٥ هەزار و ٥٤٤''' | align="right" | '''43.43%''' | align="right" | 48 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | ٧٤١ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 42.07% | align="right" | '''61''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٣٣ هەزار و ٢٠٦ | align="right" | 7.56% | align="right" | 10. 10 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٢٢ هەزار و ٣٤٩ | align="right" | 6.94% | align="right" | 4 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''1,762,582''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''123. 123''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''٣٥ هەزار و ٨٤'' | align="right" | ''(1.95%)'' | align="right" | |} === [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری هەولێر]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|لیستی دەنگی دێموکراتیکی کوردستان]] | align="right" | '''٣٤٧ هەزار و ٧٧٢''' | align="right" | '''53.67%''' | align="right" | '''23''' |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٢٤٤ هەزار و ٣٤٣ | align="right" | 37.71% | align="right" | 16 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٢٢ هەزار و ٥٢٣ | align="right" | 3.48% | align="right" | 1 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٨ هەزار و ٧٨١ کەس | align="right" | 2.90% | align="right" | 1 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٤ هەزار و ٥٧٥ | align="right" | 2.24% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٦٤٧ هەزار و ٩٩٤''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٦ هەزار و ٦٢٢'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای دھۆک|پارێزگای دۆهوک]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | '''٣٠٢،١٣٣''' | align="right" | '''78.83%''' | align="right" | '''33''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٦٧٥ | align="right" | 9.31% | align="right" | 4 |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 9.26% | align="right" | 4 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ٩ هەزار و ٩٧٤ | align="right" | 2.60% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٣٨٣ هەزار و ٢٦٥''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''5,273'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای سلێمانی]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٤٨٥ هەزار و ٧١٨''' | align="right" | '''66.42%''' | align="right" | '''28''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێراق]] | align="right" | ٩١ هەزار و ٥٧٨ | align="right" | 12.52% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٧٥ هەزار و ٨ | align="right" | 10.26% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | 53,088 | align="right" | 7.26% | align="right" | 3 |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}" | | [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حزبی شیوعی کوردستان – عێراق]] | align="right" | ٨،١٩٢ | align="right" | 1.12% | align="right" | 0 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٧ هەزار و ٧٣٩ | align="right" | 3.43% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٧٣١ هەزار و ٣٢٣''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٣،١٨٩'' | align="right" | | align="right" | |} سەرچاوە: پەیمانگای واشنتۆن: [http://www.washingtoninstitute.org/html/newsletterImages/PF81Annexes.pdf سیاسەتی پارێزگا لە عێراق] Archived، ل.&nbsp;15-16 == هەروەها سەیری بکە == * ساڵی ٢٠٠٥ هەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20060125200001/http://www.ieciraq.org/English/Frameset_english.htm کۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق] {{سەرچاوەکان}}{{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] qd51p0vh7vprwbt1ct8hb2ygm392l5l 1686960 1686958 2026-10-14T12:24:11Z Shaween 18477 1686960 wikitext text/x-wiki  {{Infobox election | election_name = {{Infobox election | election_name = هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی ٢٠٠٥ | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = ٢٠١٤ Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = کۆی ١٢٣ کورسی بۆ ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = 2014 Kurdistan Region governorate elections | next_year = 2014 | seats_for_election = Aggregate 123 seats to the three Kurdistan Region governorates councils | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} '''هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان ساڵی ٢٠٠٥''' لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە مانگی کانوونی دووەمی 2005 و هەڵبژاردنی یاسادانانی هەرێمی کوردستان لە کانوونی دووەمی 2025. هەڵبژاردنەکە بۆ هەڵبژاردنی 41 ئەندامی ئەنجومەن بۆ هەریەک لە سێ پارێزگاری هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی [[پارێزگای دھۆک|دەهۆک]] و [[پارێزگای ھەولێر|هەولێر]] و [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] ئەنجامدرا. لەکاتی هەڵبژاردنەکەدا [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] فرەیی دەنگەکانی بەدەستهێنا، لەگەڵ ئەوەشدا [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] فرەیی کورسییەکانی ئەنجومەنەکەی بەدەستهێنا. == ئەنجامەکان == === هەموو پارێزگارەکان === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٧٦٥ هەزار و ٥٤٤''' | align="right" | '''43.43%''' | align="right" | 48 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | ٧٤١ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 42.07% | align="right" | '''61''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٣٣ هەزار و ٢٠٦ | align="right" | 7.56% | align="right" | 10. 10 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٢٢ هەزار و ٣٤٩ | align="right" | 6.94% | align="right" | 4 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''1,762,582''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''123. 123''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''٣٥ هەزار و ٨٤'' | align="right" | ''(1.95%)'' | align="right" | |} === [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری هەولێر]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|لیستی دەنگی دێموکراتیکی کوردستان]] | align="right" | '''٣٤٧ هەزار و ٧٧٢''' | align="right" | '''53.67%''' | align="right" | '''23''' |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٢٤٤ هەزار و ٣٤٣ | align="right" | 37.71% | align="right" | 16 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٢٢ هەزار و ٥٢٣ | align="right" | 3.48% | align="right" | 1 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٨ هەزار و ٧٨١ کەس | align="right" | 2.90% | align="right" | 1 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٤ هەزار و ٥٧٥ | align="right" | 2.24% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٦٤٧ هەزار و ٩٩٤''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٦ هەزار و ٦٢٢'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای دھۆک|پارێزگای دۆهوک]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | '''٣٠٢،١٣٣''' | align="right" | '''78.83%''' | align="right" | '''33''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٦٧٥ | align="right" | 9.31% | align="right" | 4 |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 9.26% | align="right" | 4 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ٩ هەزار و ٩٧٤ | align="right" | 2.60% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٣٨٣ هەزار و ٢٦٥''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''5,273'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای سلێمانی]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٤٨٥ هەزار و ٧١٨''' | align="right" | '''66.42%''' | align="right" | '''28''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێراق]] | align="right" | ٩١ هەزار و ٥٧٨ | align="right" | 12.52% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٧٥ هەزار و ٨ | align="right" | 10.26% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | 53,088 | align="right" | 7.26% | align="right" | 3 |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}" | | [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حزبی شیوعی کوردستان – عێراق]] | align="right" | ٨،١٩٢ | align="right" | 1.12% | align="right" | 0 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٧ هەزار و ٧٣٩ | align="right" | 3.43% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٧٣١ هەزار و ٣٢٣''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٣،١٨٩'' | align="right" | | align="right" | |} سەرچاوە: پەیمانگای واشنتۆن: [http://www.washingtoninstitute.org/html/newsletterImages/PF81Annexes.pdf سیاسەتی پارێزگا لە عێراق] Archived، ل.&nbsp;15-16 == هەروەها سەیری بکە == * ساڵی ٢٠٠٥ هەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20060125200001/http://www.ieciraq.org/English/Frameset_english.htm کۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق] {{سەرچاوەکان}}{{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] cub69ogq91sxz99k7fphgp50v9y570k 1686962 1686960 2026-10-14T12:25:19Z Shaween 18477 1686962 wikitext text/x-wiki  {{Infobox election | election_name = {{Infobox election | election_name = هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی ٢٠٠٥ | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = ٢٠١٤ Kurdistan Region governorate elections | next_year = ٢٠١٤ | seats_for_election = کۆی ١٢٣ کورسی بۆ ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} | country = Kurdistan Region | flag_year = ٢٠٠٤ | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = ٢٠١٤ Kurdistan Region governorate elections | next_year = ٢٠١٤ | seats_for_election = Aggregate 123 seats to the three Kurdistan Region governorates councils | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} '''هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان ساڵی ٢٠٠٥''' لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە مانگی کانوونی دووەمی 2005 و هەڵبژاردنی یاسادانانی هەرێمی کوردستان لە کانوونی دووەمی 2025. هەڵبژاردنەکە بۆ هەڵبژاردنی 41 ئەندامی ئەنجومەن بۆ هەریەک لە سێ پارێزگاری هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی [[پارێزگای دھۆک|دەهۆک]] و [[پارێزگای ھەولێر|هەولێر]] و [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] ئەنجامدرا. لەکاتی هەڵبژاردنەکەدا [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] فرەیی دەنگەکانی بەدەستهێنا، لەگەڵ ئەوەشدا [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] فرەیی کورسییەکانی ئەنجومەنەکەی بەدەستهێنا. == ئەنجامەکان == === هەموو پارێزگارەکان === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٧٦٥ هەزار و ٥٤٤''' | align="right" | '''43.43%''' | align="right" | 48 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | ٧٤١ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 42.07% | align="right" | '''61''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٣٣ هەزار و ٢٠٦ | align="right" | 7.56% | align="right" | 10. 10 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٢٢ هەزار و ٣٤٩ | align="right" | 6.94% | align="right" | 4 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''1,762,582''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''123. 123''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''٣٥ هەزار و ٨٤'' | align="right" | ''(1.95%)'' | align="right" | |} === [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری هەولێر]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|لیستی دەنگی دێموکراتیکی کوردستان]] | align="right" | '''٣٤٧ هەزار و ٧٧٢''' | align="right" | '''53.67%''' | align="right" | '''23''' |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٢٤٤ هەزار و ٣٤٣ | align="right" | 37.71% | align="right" | 16 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٢٢ هەزار و ٥٢٣ | align="right" | 3.48% | align="right" | 1 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٨ هەزار و ٧٨١ کەس | align="right" | 2.90% | align="right" | 1 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٤ هەزار و ٥٧٥ | align="right" | 2.24% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٦٤٧ هەزار و ٩٩٤''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٦ هەزار و ٦٢٢'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای دھۆک|پارێزگای دۆهوک]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | '''٣٠٢،١٣٣''' | align="right" | '''78.83%''' | align="right" | '''33''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٦٧٥ | align="right" | 9.31% | align="right" | 4 |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 9.26% | align="right" | 4 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ٩ هەزار و ٩٧٤ | align="right" | 2.60% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٣٨٣ هەزار و ٢٦٥''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''5,273'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای سلێمانی]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٤٨٥ هەزار و ٧١٨''' | align="right" | '''66.42%''' | align="right" | '''28''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێراق]] | align="right" | ٩١ هەزار و ٥٧٨ | align="right" | 12.52% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٧٥ هەزار و ٨ | align="right" | 10.26% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | 53,088 | align="right" | 7.26% | align="right" | 3 |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}" | | [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حزبی شیوعی کوردستان – عێراق]] | align="right" | ٨،١٩٢ | align="right" | 1.12% | align="right" | 0 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٧ هەزار و ٧٣٩ | align="right" | 3.43% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٧٣١ هەزار و ٣٢٣''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٣،١٨٩'' | align="right" | | align="right" | |} سەرچاوە: پەیمانگای واشنتۆن: [http://www.washingtoninstitute.org/html/newsletterImages/PF81Annexes.pdf سیاسەتی پارێزگا لە عێراق] Archived، ل.&nbsp;15-16 == هەروەها سەیری بکە == * ساڵی ٢٠٠٥ هەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20060125200001/http://www.ieciraq.org/English/Frameset_english.htm کۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق] {{سەرچاوەکان}}{{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] o5xjn0ub6m0vmib3t9huqjeb6o8noyp 1687085 1686962 2026-10-14T17:05:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] و [[دەروازە:کوردستان|کوردستان]] 1687085 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = {{Infobox election | election_name = هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی ٢٠٠٥ | country = Kurdistan Region | flag_year = 2004 | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = ٢٠١٤ Kurdistan Region governorate elections | next_year = ٢٠١٤ | seats_for_election = کۆی ١٢٣ کورسی بۆ ئەنجومەنەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} | country = Kurdistan Region | flag_year = ٢٠٠٤ | type = parliamentary | ongoing = no | next_election = ٢٠١٤ Kurdistan Region governorate elections | next_year = ٢٠١٤ | seats_for_election = Aggregate 123 seats to the three Kurdistan Region governorates councils | election_date = {{Start date|df=yes|2005|01|31}} | party1 = Kurdistan Democratic Party | image1 = [[File:Mesud_Barzani.jpg|100px|Massoud Barzani]] | leader1 = [[Massoud Barzani]] | seats1 = '''61''' | popular_vote1 = 741,483 | percentage1 = 42.07% | party2 = Patriotic Union of Kurdistan | image2 = [[File:Jalal_Talabani.jpg|100px|Jalal Talabani]] | leader2 = [[Jalal Talabani]] | seats2 = 48 | popular_vote2 = '''765,544''' | percentage2 = '''43.43%''' | party3 = Kurdistan Islamic Union | image3 = [[File:No image.svg|100px|Salaheddine Bahaaeddin]] | leader3 = [[Salaheddine Bahaaeddin]] | seats3 = 10 | popular_vote3 = 133,206 | percentage3 = 7.56% | map_image= 2005_Kurdistan.png | map_caption=Colours show which party won most votes in which each province }} '''هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان ساڵی ٢٠٠٥''' لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە مانگی کانوونی دووەمی 2005 و هەڵبژاردنی یاسادانانی هەرێمی کوردستان لە کانوونی دووەمی 2025. هەڵبژاردنەکە بۆ هەڵبژاردنی 41 ئەندامی ئەنجومەن بۆ هەریەک لە سێ پارێزگاری هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی [[پارێزگای دھۆک|دەهۆک]] و [[پارێزگای ھەولێر|هەولێر]] و [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] ئەنجامدرا. لەکاتی هەڵبژاردنەکەدا [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] فرەیی دەنگەکانی بەدەستهێنا، لەگەڵ ئەوەشدا [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] فرەیی کورسییەکانی ئەنجومەنەکەی بەدەستهێنا. == ئەنجامەکان == === هەموو پارێزگارەکان === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٧٦٥ هەزار و ٥٤٤''' | align="right" | '''43.43%''' | align="right" | 48 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | ٧٤١ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 42.07% | align="right" | '''61''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٣٣ هەزار و ٢٠٦ | align="right" | 7.56% | align="right" | 10. 10 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٢٢ هەزار و ٣٤٩ | align="right" | 6.94% | align="right" | 4 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''1,762,582''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''123. 123''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''٣٥ هەزار و ٨٤'' | align="right" | ''(1.95%)'' | align="right" | |} === [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری هەولێر]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|لیستی دەنگی دێموکراتیکی کوردستان]] | align="right" | '''٣٤٧ هەزار و ٧٧٢''' | align="right" | '''53.67%''' | align="right" | '''23''' |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٢٤٤ هەزار و ٣٤٣ | align="right" | 37.71% | align="right" | 16 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٢٢ هەزار و ٥٢٣ | align="right" | 3.48% | align="right" | 1 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ١٨ هەزار و ٧٨١ کەس | align="right" | 2.90% | align="right" | 1 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٤ هەزار و ٥٧٥ | align="right" | 2.24% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٦٤٧ هەزار و ٩٩٤''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٦ هەزار و ٦٢٢'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای دھۆک|پارێزگای دۆهوک]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | align="right" | '''٣٠٢،١٣٣''' | align="right" | '''78.83%''' | align="right" | '''33''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٦٧٥ | align="right" | 9.31% | align="right" | 4 |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | ٣٥ هەزار و ٤٨٣ | align="right" | 9.26% | align="right" | 4 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ٩ هەزار و ٩٧٤ | align="right" | 2.60% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٣٨٣ هەزار و ٢٦٥''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''5,273'' | align="right" | | align="right" | |} === [[پارێزگای سلێمانی]] === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="background-color:#EEE;" ! colspan="2" rowspan="2" class="unsortable" |ئاهەنگ ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی |- style="background-color:#EEE;" ! کۆ ! % |- | bgcolor="{{party color|Patriotic Union of Kurdistan}}" | | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان]] | align="right" | '''٤٨٥ هەزار و ٧١٨''' | align="right" | '''66.42%''' | align="right" | '''28''' |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Democratic Party}}" | | [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێراق]] | align="right" | ٩١ هەزار و ٥٧٨ | align="right" | 12.52% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Union}}" | | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان|یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | ٧٥ هەزار و ٨ | align="right" | 10.26% | align="right" | 5 |- | bgcolor="{{party color|Kurdistan Islamic Group}}" | | [[کۆمەڵی دادگەریی کوردستان|گروپی ئیسلامی کوردستان]] | align="right" | 53,088 | align="right" | 7.26% | align="right" | 3 |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}" | | [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حزبی شیوعی کوردستان – عێراق]] | align="right" | ٨،١٩٢ | align="right" | 1.12% | align="right" | 0 |- | bgcolor="#fff" | | لایەنەکانی تر | align="right" | ١٧ هەزار و ٧٣٩ | align="right" | 3.43% | align="right" | 0 |- bgcolor="#EEE" class="sortbottom" ! colspan="2" | کۆ | align="right" | '''٧٣١ هەزار و ٣٢٣''' | align="right" | '''100%''' | align="right" | '''41''' |- class="sortbottom" | colspan="2" | ''دەنگە نادروستەکان'' | align="right" | ''١٣،١٨٩'' | align="right" | | align="right" | |} سەرچاوە: پەیمانگای واشنتۆن: [http://www.washingtoninstitute.org/html/newsletterImages/PF81Annexes.pdf سیاسەتی پارێزگا لە عێراق] Archived، ل.&nbsp;15-16 == هەروەها سەیری بکە == * ساڵی ٢٠٠٥ هەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20060125200001/http://www.ieciraq.org/English/Frameset_english.htm کۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق] {{سەرچاوەکان}}{{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] prxxwl11v62uxoewwiet022elwzrbp1 0 305353 1687314 1686671 2026-10-15T04:55:14Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687314 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=Titiposter.jpg|caption=پۆستەری فیلم|director=[[ئایدا پەناھەندە]]|writer=[[ئایدا پەناھەندە]] <br /> [[ئەرسەلان ئەمیری]]|producer=ئایدا پانەندەه|starring={{plainlist| - [[ئێلناز شاکردوست]] - [[پارسا پیرووزفەر]] - [[ھووتەن شەکیبا]] }}|cinematography=فەرشاد موحەممەدی|editing=عیماد خودابەخش <br /> ئەرسەلان ئەمیری|music=عەلیڕەزا ئەفکاری|studio=سۆزنی ئەڤار فیلم|distributor=درامڵاب فیلمز <br />فیلمیران|released={{film date|2020|11|1|تۆکیۆ|2022|07|06|ئێران}}|runtime=١٠٣ خولەک|country=ئێران|language=فارسی}} '''تی تی''' فیلمێکی درامی عاشقانەیە کە لە ساڵی ۲۰۲۰ بەرهەم هێنراوە، لە دەرهێنان و بەرهەمهێنانی [[ئایدا پەناھەندە]] و نووسینی هاوبەشی [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسلان ئەمیری]] و پناهندەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=«تی‌تی»، بهترین فیلم جشنواره از نگاه منتقدان سینماسینما شد/ جدول نهایی ستاره‌ها {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینما سینما |ناونیشان=https://cinemacinema.ir/news/%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%DB%8C%D8%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=cinemacinema.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2020-09-03 |سەردێڕ=فیلم جدید پارسا پیروزفر و الناز شاکردوست مجوز نمایش گرفت / عکس |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1428483/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref> [[ئێلناز شاکردوست]]، [[پارسا پیرووزفەر]]، [[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]]، هیلدا کردبچه و مهرانه به نهاد ئەکتەرەکانی ئەم فیلمەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2020-06-16 |سەردێڕ=تی‌تی ؛ جدیدترین فیلم آیدا پناهنده در مراحل پایانی |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/733608/%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2020-11-06 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر بین‌المللی فیلم «تی‌تی» |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/5064765/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> ئەم فیلمە لە سی و نۆیەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەشدار بوو، بەڵام بەو پێیەی یەکەم نمایشی لە سی و سێیەمین [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆکیۆ]] ۲۰۲۰ بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2020-11-06 |سەردێڕ=رونمایی از پوستر بین‌المللی فیلم «تی‌تی» |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/5064765/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=【TiTi】｜ 33rd Tokyo International Film Festival(2020) |ناونیشان=https://2020.tiff-jp.net/en/lineup/film/3301TKP31 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=2020.tiff-jp.net}}</ref> لە داوەری لە دوو بەشی باشترین فیلم و باشترین دەرهێنان بێبەش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-13 |سەردێڕ=حذف «تی تی» و «خط فرضی» از داوری در بخش بهترین فیلم و کارگردانی |ناونیشان=https://www.55online.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-20/188164-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=پایگاه خبری و تحلیلی 55 آنلاین |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2021-02-12 |سەردێڕ=متن و حاشیه سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر؛ پرخاشگری، تقابل، افشاء |ناونیشان=https://www.independentpersian.com/node/122356/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%88-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%E2%80%8C%D9%86%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D8%9B-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%8C-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%A1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=ایندیپندنت فارسی |زمان=fa}}</ref> == کورتەی چیرۆک == ئیبراهیم، مامۆستای زانکۆی فیزیا کە لەسەر تیۆری کۆتایی جیهان کار دەکات، لە نەخۆشخانە لەگەڵ خزمەتکارێکی ژنی سەیر بە ناو تی تی دەناسن. ناسینی ئەم دووانە دەستپێکی ڕووداوێکی گەورەیە کە ژیانی هەردووکیان دەگۆڕێت...<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Films |first=DreamLab |ڕێکەوت=2020-06-21 |سەردێڕ=TiTi |ناونیشان=https://www.dreamlabfilms.com/titi/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=DreamLab Films |زمان=en-US}}</ref> == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[ئێلناز شاکردوست]] |تی تی |- |[[پارسا پیرووزفەر]] |ئیبراهیم ساحێدی |- |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] |ئەمیرساسان |- |رضا عموزاد |قاسم |- |سودابه جعفرزاد |گیلدا |- |مهدی فریضه |مسعود |- |امیرحامد |جیرودی |- |زینب شعبانی |خانم جیرودی |- |هیلدا کردبچه |رها |- |منوچهر امیری |اوستا حسن |- |مهیار دانشمند |نوازندەی کۆلی |- |مهران نیک روش |نوازندەی کۆلی |- |مهرانه به نهاد |پزیشک |- |پیمان رحیمی |نوازندەی کۆلی |- |ماهان خوش طبع |نوازندەی کۆلی |- |شاهین اطهری |نوازندەی کۆلی |- |سیما فغانی |نوازندەی کۆلی |} == هەڵسەنگاندن == ''تی تی'' لە خشتەی پۆلێنبەندی ڕەخنەگرانی گۆڤاری ''فیلم'' کە هەموو ساڵێک دوای کۆتایی هاتنی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەڕێوەدەچێت، لە دوو بەشی باشترین فیلم و باشترین سیناریۆ هەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ماهنامه سینمائی فیلم |ناونیشان=https://film-magazine.com/archive/581/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=film-magazine.com}}</ref> گۆڤاری سیناریۆنووسی ''فیلم نگار'' لە ژمارەی ۲۱۸ی خۆیدا ئەم فیلمەی وەک خۆشەویستترین سیناریۆی سی و نۆیەمین فێستیڤاڵی فەجر بە هەڵبژاردەی ڕەخنەگرانی ئەم گۆڤارە ناساند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=«تی‌تی»، بهترین فیلم جشنواره از نگاه منتقدان سینماسینما شد/ جدول نهایی ستاره‌ها {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینما سینما |ناونیشان=https://cinemacinema.ir/news/%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%DB%8C%D8%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-13 |وێبگە=cinemacinema.ir}}</ref> === خەڵات و کاندیدکرانەکان === {|class="wikitable" |+ !ساڵ !فێستیڤاڵ !بەش !کاندید !ئەنجام !خەڵات |- | rowspan="3" |۲۰۲۱ | rowspan="3" |سی و نۆیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین سیناریۆ |[[ئایدا پەناھەندە]]<nowiki/>و [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسلان ئەمیری]] |{{nom}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمرغ بلورین]] |- |باشترین فیلمبرداری |فرشاد محمدی |{{nom}} |سیمرغ بلورین |- |باشترین موسیقی متن |علیرضا افکاری |{{nom}} |سیمرغ بلورین |- |۲۰۲۱ |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی وێنە نوێیەکانی فارسی- فەرەنسا |باشترین فیلم لە ڕوانگەی جەماوەرەوە<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://en.mehrnews.com/news/180732/TiTi-shines-at-French-Nouvelles-Images-Persanes|عنوان='TiTi' shines at French Nouvelles Images Persanes}}</ref> |[[ئایدا پەناھەندە]] |{{won}} |پەیکەری باشترین فیلم لە ڕوانگەی جەماوەرەوە |- | rowspan="2" |۲۰۲۱ | rowspan="2" |بیست و ششەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی سینەمای نووسەری ڕەبات- مەغریب ۲۰۲۲ |باشترین ئەکتەری ژن<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.dreamlabfilms.com/titi-wins-awards-at-the-26th-festival-international-du-cinema-dauteur-de-rabat-maroc/|عنوان=TiTi wins awards at the 26th Festival International du Cinéma d’Auteur de Rabat, Maroc}}</ref> |[[ئێلناز شاکردوست]] |{{won}} |لۆحەی رێزلێنان |- |رێزلێنانی تایبەتی دەستەی داوەران<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.dreamlabfilms.com/titi-wins-awards-at-the-26th-festival-international-du-cinema-dauteur-de-rabat-maroc/|عنوان=TiTi wins awards at the 26th Festival International du Cinéma d’Auteur de Rabat, Maroc}}</ref> |[[ئایدا پەناھەندە]] |{{won}} |لۆحەی رێزلێنان |- | rowspan="4" |۲۰۲۲ | rowspan="4" |چواردەمین ئاهەنگی گەورەی [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران|ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران]] |باشترین فیلم<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401021107224/اعلام-بخشی-از-نامزدهای-جشن-منتقدان-و-نویسندگان-سینمایی|عنوان=راگەیاندنی بەشێک لە کاندیدەکانی جەشنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی}}</ref> |[[ئایدا پەناھەندە]] |{{nom}} |تەندیسی باشترین فیلم |- |باشترین دەرهێنان |[[ئایدا پەناھەندە]] |{{nom}} |تەندیسی باشترین فیلم |- |باشترین موسیقی متن<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401020804883/معرفی-نامزدهای-بخش-فنی-جشن-منتقدان-سینما|عنوان=ناساندنی کاندیدەکانی بەشی فەننی جەشنی ڕەخنەگرانی سینما}}</ref> |علیرضا افکاری |{{nom}} |تەندیسی باشترین موسیقی متن |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژن<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/84752738/اسامی-برندگان-چهاردهمین-دوره-جشن-بزرگ-منتقدان-سینما-اعلام-شد|عنوان=ناوی بروەندانی چواردەمین خولی جەشنی گەورەی ڕەخنەگرانی سینما ڕاگەیەندرا}}</ref> |[[ئێلناز شاکردوست]] |{{won}} |تەندیسی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژن |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == * {{IMDb title|tt13534806}} * [https://web.archive.org/web/20240422001839/http://salamcinama.ir/movie/dEK6/%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C لە سەلام سینما] * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139906015000 لە سورە سینما] * [https://cinematicket.org/movie/detail/5008 لە سینماتیکێت] * [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/titi-film-review-tokyo-2020-4086664/ ‘Titi’: Film Review | Tokyo 2020] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمە دراماکانی ٢٠٢٠]] 49z0jgrqcc09q2e2l0thuicpm0z77o4 0 305359 1687413 1686674 2026-10-15T09:20:58Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687413 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Conjugal Visit.jpg | caption = پۆستەری فیلم | director = ئومێد شەمس | writer = ئومێد شەمس <br> بهمن عارک <br> علی سرآهنگ | producer = امیر بانان | starring = [[پەریناز ئیزەدیار]] <br> [[ھووتەن شەکیبا]] | cinematography = بهرام دهقانی | distributor = شایسته فیلم | released = {{Film date|2022|02|01|[[فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|2023|01|04|ئێران}} | runtime = ١٢٠ خولەک | country = ئێران | language = فارسی }} '''''دیداری تایبەت''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ملاقات خصوصی) فیلمێکی درامای ڕۆمانسی ئێرانییە لە ساڵی ٢٠٢٢ بە دەرهێنانی ئومێد شەمس و نووسینی ئومێد شەمس، بەهمەن عارک و عەلی سەرئاهەنگ.<ref>{{Cite web|date=٢٠٢١-١٢-٠٣|title=پەرەسەندنی دیداری تایبەتی هوتن شکیبا و پریناز ایزدیار بۆ گەیشتن بە فەجر|url=https://www.irna.ir/news/84563904/شتاب-ملاقات-خصوصی-هوتن-شکیبا-و-پریناز-ایزدیار-برای-رسیدن-به|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|website=ایرنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite news|title=دیداری تایبەت لە ڕێگای فیستیڤاڵی فەجردا|url=https://www.ilna.news/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1164710-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%۸%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%8|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|website=خبرگزاری ایلنا|language=fa}}</ref> [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئیزە]] دیار و [[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] ڕۆڵی پەروانە و فەرهاد دەگێڕن؛ هاوسەرێکن کە لە ڕێگەی تەلەفۆنی فەرهادەوە لە زینداندا بە شێوەیەکی نهێنی یەکتریان ناسیوە، کاتێک فەرهاد تەلەفۆنەکەی دەداتە دەست باوکی پەروانە کە لەگەڵ فەرهاد لە زینداندایە بۆ ئەوەی پەیوەندی بە کچەکەیەوە بکات، و وردە وردە هەستیان بەرانبەر یەکدی تێدا دروست دەبێت. فیلمی ''دیداری تایبەت'' یەکەم نمایش خۆی لە بەشی کێبرکێی چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ١ی شوباتی ٢٠٢٢ ئەنجام دا و ٢ کاندیدبوونی بەدەستهێنا.<ref>{{Cite web|date=٢٠٢١-١٢-٠٣|title=ڕوونمایی لە دەموچاوی خەمۆکی هوتن شکیبا و پریناز ایزدیار لە دیداری تایبەتدا|url=https://www.khabaronline.ir/news/1578997/عکس-رونمایی-از-چهره-غمگین-هوتن-شکیبا-و-پریناز-ایزدیار-در-ملاقات|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلم سینمایی دیداری تایبەت دەستپێکرد و یەکەم وێنەی بڵاوکرایەوە|url=http://www.sourehcinema.ir/?p=144208|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|date=٢٠٢١-٠٧-٣١|title=دیداری تایبەت لەگەڵ هوتن شکیبا و پریناز ایزدیار|url=https://www.isna.ir/news/1400050905849/ملاقات-خصوصی-با-هوتن-شکیبا-و-پری-ناز-ایزدیار|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|website=ایسنا|language=fa}}</ref> دواتر بڕیار بوو لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ نمایش بكرێت، بەڵام بەهۆی [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی ئێرانەوە]] بۆ ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ دواخرا.<ref name=":0" /> == پێشەکی == چیڕۆکەکە باسی کچێک دەکات بە ناوی پەروانە ([[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئیزدیار]]) کە فرۆشگایەکی عەترو بۆن لە دەوروبەری تاران بەڕێوەدەبات. باوکی پەروانە بە تۆمەتی دزی لە زینداندایە. فەرهاد ([[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]])، مامۆستایەکی گەنج و هاوڕێی باوکی پەروانە، پەیوەندی بە پەروانەوە دەکات بۆ ڕاپەڕاندنی هەندێک لە کارەکانی ئیرەج. ڕۆژێک فەرهاد هەستی خۆی بۆ پەروانە دەردەبڕێت و بانگهێشتی دەکات بۆ ئەوەی لە زیندان سەردانی بکات. == ئەکتەرەکان == * [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] لە ڕۆڵی پەروانە * [[ھووتەن شەکیبا|هووتەن شەکیبا]] لە ڕۆڵی فەرهاد * ڕیما ڕامینفەر لە ڕۆڵی فەریبا * ڕۆیا تەيمووريان لە ڕۆڵی دایکى پەروانە * سیاوەش چراغی پور لە ڕۆڵی ئیرەج، باوکی پەروانە * نادر فەلاح * پەیام ئەحمەدینیا * شیرین ئاغارەزاکاشی * حسێن پارسایی * جەواد قەمەتی * ئیمان شەمس لە ڕۆڵی ئیمان، براکەی پەروانە * ئامیر حسێن بەیات * عەلیرەزا زارعپەرەست * مەعسومە ئەحمەدزادە * فەرهاد شەهبازی * حسێن شەفیعی<ref>{{Cite web|title=پری ناز ایزدیار لە فیلمی دیداری تایبەتدا|url=https://www.salamcinama.ir/news/70754/%D9%BE%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DB%8A%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-|access-date=٢٠٢٢-٠١-٣٠|website=www.salamcinama.ir}}</ref> == بڵاوکردنەوە == فیلمی ''دیداری تایبەت'' بۆ یەکەم جار لە ١ی شوباتی ٢٠٢٢ لە بەشی کێبرکێی چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا، و کاندید کرا بۆ دوو [[سیمورغی بلوورین|سیمرغی بلوورین]]، یەکێکیان بۆ باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پشتگیریکەر بۆ پەیام ئەحمەدینیا و ئەوی تریش بۆ باشترین فیلمی یەکەم.<ref>{{Cite news |title=دیداری تایبەت لە ڕێگای فیستیڤاڵی فەجردا |url=https://www.ilna.news/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1164710-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B7-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=کاندیدە کۆتاییەکانی چلەمین فیستیڤاڵی فیلمی فەجر ڕاگەیەندران |url=https://www.irna.ir/news/84646779/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=www.irna.ir}}</ref> فیلمەکە تا ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ قەدەغە بوو، و بڕیار بوو لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ نمایش بکرێت، بەڵام بەهۆی خۆپیشاندانەکانی ئێران دواخرا بۆ ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣.<ref>{{Cite web |title=دیداری تایبەت دێتە سینەماکان |url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A8%D8%B7-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%A2%DB%8C%D8%AF/ |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=cinemacinema.ir}}</ref> دەرهێنەر ئومێد شەمس لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئیرنا ڕایگەیاند کە لەم کاتەدا هیچ حەزێکی نەبووە بۆ بڵاوکردنەوەی بە فراوانی فیلمەکە. هەروەها ئەوی خستەڕوو کە فیلمەکە هیچ سانسۆر نەکراوە و "نزیکەی" هەمان ئەو وەشانەیە کە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایشکرا.<ref name=":0" /> == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە نێو ٢٢ فیلمدا، فیلمی ''دیداری تایبەت'' بوو بە پڕفرۆشترین فیلمی چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]] و توانی ٨١٨ ملیۆن تمەن بەدەستبهێنێت.<ref>{{Cite news |title=لیستی ١٠ فیلمە پڕفرۆشەکەی چلەمین فیستیڤاڵی فیلمی فەجر |url=https://www.honaronline.ir/بخش-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-6/170192-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%5-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B7-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%گ%DB%8C%D8%B4%D8%ه-%D8%AF%D8%B1%D8%خد%D8%B4%DB%8C%D8%اف |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=خبرگزاری هنر ایران |language=fa}}</ref> ''دیداری تایبەت'' تەنها ڕۆژێک دوای بڵاوکردنەوەی زیاتر لە ٤٠٠٠ بلیت و ١٤٥ ملیۆن تمەنی فرۆشا.<ref>{{Cite web |date=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |title=فرۆشتنی چوار هەزار بلیت بۆ دیداری تایبەت لە یەکەم ڕۆژی نمایشدا |url=https://shahraranews.ir/fa/news/143623 |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=fa |language=fa}}</ref> ئەم فیلمە لە سێ ڕۆژی یەکەمیدا لە ٢٠٠ هۆڵی سینەماییدا نمایش کرا و ٨٥٠ ملیۆن تمەنی بەدەستهێنا. فیلمەکە باشترین پێشوازی لە سێ مانگی ڕابردوودا هەبوو و دوای فیلمی ''بۆخارست'' گەیشتە پلەی دووەم.<ref>{{Cite web |title=ئەو دیدارانەی کە ٨٥٠ ملیۆن تمەنی تێچوو |url=https://www.irna.ir/news/84991390/%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%DB%B8%DB%ب٥%DB%ب٠-%D9%م٥%DB%میل%D9%یون-%D8%تومان-%D8%آب-%D8%خورد |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=www.irna.ir}}</ref> ئیرنا ڕایگەیاند کە نەبوونی رکابەر، جۆرێکی جیاواز لە نمایشەکانی پێشوو، ڕیکلام و ئامادەبوونی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزەدیار]] و [[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] دەبێتە هۆی بەناوبانگتربوونی فیلمەکە.<ref>{{Cite web |title=٣ هۆکار کە دەبنە هۆی پێشوازی لە فیلمی دیداری تایبەت |url=https://www.irna.ir/news/84988112/%DB%B3-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=www.irna.ir}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، فیلمەکە فرۆشێکی زۆری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەست نەهێنا.<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٣-٠١-١٣ |title=دیداری تایبەت و چەپ ڕاست لەلایەن چەند کەسەوە بینراون؟ |url=https://www.isna.ir/news/1401102315482/ملاقات-خصوصی-و-چپ-راست-را-چند-نفر-دیده-اند |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=ایسنا |language=fa}}</ref> مەحموود گەبارلو لە ئیسنا هۆکاری لاوازی ئەنجامی فرۆشی ''دیداری تایبەت'' و ''چەپ ڕاست''ی بۆ بوونی مەودایەکی گەورە لە نێوان خواستی جەماوەر و بەرپرسانی حکوومەتدا گەڕاندەوە.<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٣-٠١-٢٦ |title=مۆفیای فەرهەنگی بەرگەی سینەما ناگرێت |url=https://www.isna.ir/news/1401110604626/مافیای-فرهنگی-تاب-تحمل-سینما-را-ندارد |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=ایسنا |language=fa}}</ref> === ڕەخنەکان === فیلمەکە لەلایەن گۆڤاری فیلم ئەمرۆزەوە وەک باشترین فیلمی فێستیڤاڵ دیاریکرا دوای فیلمی ''پارێزەری شەو''،<ref>{{Cite web |title=گۆڤاری سینەمایی فیلم ئەمرۆز |url=https://www.instagram.com/tv/CaR3BHclLmb/ |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=Instagram |language=en}}</ref> هەروەها لەلایەن بەکارهێنەرانی سینەماتیکێت و سەلام سینەماوە وەک باشترین فیلمی فێستیڤاڵ ناسێنرا.<ref>{{Cite web |title=باشترین فیلمی چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ڕوانگەی بەکارهێنەرانی سەلام سینەماوە |url=https://www.salamcinama.ir/news/71688/%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B7-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%FA%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=www.salamcinama.ir}}</ref><ref>{{Cite web |title=سینەماتیکێت - دیداری تایبەت بوو بە باشترین فیلمی فێستیڤاڵ لە ڕوانگەی بینەرانەوە |url=https://www.instagram.com/p/CZ6b5A0NFLi/ |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=Instagram |language=en}}</ref> === خەڵاتەکان === {| class="wikitable" !خەڵات !ساڵ !پۆل !وەرگر !ئەنجام !سەرچاوە |- | rowspan="2" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] | rowspan="2" |٢٠٢٢ |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پشتگیریکەر |پەیام ئەحمەدینیا |{{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=کاندیدەکانی سیمرغی بلوورینی چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێنران |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/3202 |access-date=٢٠٢٢-٠٣-٣٠ |website=جشنواره فیلم فجر |language=fa |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220531072629/https://www.fajrfilmfestival.com/news/3202 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=سەرکەوتووانی چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ڕاگەیەندران |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/3225 |access-date=٢٠٢٢-٠٣-٣٠ |website=جشنواره فیلم فجر |language=fa}}</ref> |- |باشترین فیلمی یەکەم |امید شمس |{{Nom}} |- | rowspan="5" |فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی شار | rowspan="5" |٢٠٢٢ |باشترین فیلم |امیر بانان |{{Won}} | rowspan="5" |<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٢-٠٧-٢١ |title=ڕاگەیاندنی کاندیدەکانی هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی شار |url=https://www.irna.ir/news/84829010/اعلام-نامزدهای-جشنواره-هشتم-فیلم-شهر |access-date=٢٠٢٢-٠٩-٠٥ |website=ایرنا |language=fa}}</ref> |- |باشترین دەرهێنەر |امید شمس |{{Nom}} |- |باشترین سیناریۆ |امید شمس، بهمن عارک، علی سرآهنگ |{{Nom}} |- |باشترین ئەکتەر |[[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]] |{{Nom}} |- |باشترین خانمەکتەر |[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئیزدیار]] |{{Nom}} |} == کێشە و ئاڵۆزییەکان == === کشاندنەوە لە کێبرکێی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر === فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە بەشی کێبرکێی سەرەکی چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فیستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و تەنها ڕۆژێک پێش ڕێوڕەسمی کۆتایی و دابەشکردنی خەڵاتەکان، فێستیڤاڵەکە ڕایگەیاند کە بۆ یەکەمجار خەڵاتی "[[سیمورغی بلوورین|سیمرغی بلوورینی]] هەڵبژاردەی بینەران" لەم خولەدا دابەش ناکرێت. لەو کاتەدا، بەراوردی فرۆشی ٢٢ فیلمەکەی بەشی کێبرکێ نیشانی دا کە ''دیداری تایبەت'' بە فرۆشتنی ٨١٨ ملیۆن تمەن پڕفرۆشترین فیلمی فێستیڤاڵەکە بووە.<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٢-٠٧-٠٢ |title=وێنەی هاوبەشی هوتن شکیبا و پریناز ایزدیار |url=https://www.baharnews.ir/news/344673/قاب-مشترک-جذاب-هوتن-شکیبا-پریناز-ایزدیار |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=پایگاه خبری بهار نیوز |language=fa}}</ref> ئەمیر بانان، بەرهەمهێنەری فیلمەکە، لە وەڵامی لابردنی خەڵاتی هەڵبژاردەی بینەران ڕایگەیاند کە ئەم بڕیارە زیانی بە شکۆی گشتی فێستیڤاڵی فەجر و ناوبانگی سینەمای ئێران گەیاندووە، و بڕیاریدا بە شێوازێکی پراکتیکی ناڕەزایەتی دەرببڕێت و داوای کرد فیلمەکەی لە هیچ بەشێکی هەڵسەنگاندندا بەشداری پێنەکرێت.<ref>{{Cite web |title=کشاندنەوەی دیداری تایبەت لە بەشی هەڵسەنگاندن |url=https://www.borna.news/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1297083-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=خبرگزاری برنا |language=fa}}</ref> بەهۆی ئەم ڕووداوەوە، ستافی فیلمەکە ئامادەی ڕێوڕەسمی کۆتایی نەبوون و دواتر [[ھووتەن شەکیبا|هوتەن شەکیبا]]، [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئیزدیار]] و ئەندامانی تری ستافی فیلمەکە پۆستێکیان لە [[ئینستاگرام]] بڵاوکردەوە:<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٢-٠٢-١٣ |title=چیرۆکی قینی سێ دەرهێنەری ناسراو لەگەڵ فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |url=https://www.khabaronline.ir/news/1602644/ماجرای-قهر-سه-کارگردان-سرشناس-با-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> {{Blockquote|text=کۆتایی هات. ئێمە لەم فێستیڤاڵەدا هاندان و خۆشەویستی ئێوەی ئازیز، خەڵک، بینەران، هاوکاران و ڕەخنەگرانی فیلم بوو، کە بەڕاستی لەگەڵ هیچ شتێکی ئەم جیهانە بەراورد ناکرێت. چ خەڵاتێک باشتر لەوەی ببینی ئەو کارەی دروستت کردووە لە دڵی خەڵکدایە و خۆشیان دەوێت... بەڵام ئێمە هێشتا شەرمەزارین کە حساب بۆ دەنگی خەڵک نەکرا، و ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە بەشە گرنگ و خەڵاتی گەورەی فەجر کە شکۆی خۆیلەدەست دا.|author=ئەکتەرانی فیلمی ''دیداری تایبەت''}} ''دیداری تایبەت'' لە ١٠ ڕۆژی کۆتایی فێستیڤاڵەکەدا لە پلەی یەکەمی بەشی دەنگداندا بوو. لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢، کاتێک کاندیدەکانی چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ڕاگەیەندران، هەمووان سەرسام بوون کە فیلمەکە تەنها دوو کاندیدبوونی بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکەر و باشترین فیلمی یەکەم هەبوو، و ستافەکە تووڕە بوون کە فیلمەکەیان هەڵسەنگاندنی بۆ کراوە. ئەمە بووە هۆی ئەوەی کە بەرهەمهێنەر و ئەکتەرانی تر دووبارە ناڕەزایەتی دەرببڕن، و سکرتێری فێستیڤاڵیش لە وەڵامدا ڕایگەیاند کە:<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٢-٠٢-١١ |title=دانپێدانانی سکرتێری فێستیڤاڵی فەجر سەبارەت بە کشاندنەوەی فیلمی دیداری تایبەت |url=https://www.khabaronline.ir/news/1601948/واکنش-دبیر-جشنواره-فجر-به-اعلام-انصراف-فیلم-ملاقات-خصوصی |access-date=٢٠٢٣-٠٢-٠٢ |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> {{Blockquote|text=فیلمسازان، بەرهەمهێنەران و دەرهێنەران پێش ڕاگەیاندنی فیلمەکانیان بۆ فێستیڤاڵ ڕێسایەک واژۆ دەکەن. بەپێی ئەم ڕێسایە، ئەوان مافی ئەوەیان نییە تەنانەت چەند کاتژمێرێک پێش کۆتایی فێستیڤاڵەکەش فیلمەکانیان بکشێننەوە یان لاببەن.|author=مەسعوود نەقاشزادە / سکرتێری چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|source=}} سەڕەڕای ئەوەش، هیچ کەس لە ستاف و ئەکتەرانی فیلمەکە لە ڕێوڕەسمی کۆتاییدا ئامادە نەبوون. === سانسۆر و قەدەغەکردن === ئومێد شەمس، دەرهێنەری فیلمەکە، لە کاتی نمایشکردنیدا ڕایگەیاند:<ref name=":0" /> {{Blockquote|text=فیلمی ''دیداری تایبەت'' بۆ چەند مانگێک قەدەغە بوو -دواتر لەلایەن بەرهەمهێنەرەوە لە فێستیڤاڵ کشێنراوە- و بەرهەمهێنەر نزیکەی ٦ مانگ بەدوای مۆڵەتی نمایشدا دەگەڕا. بەڵام بەهۆی ئەو ڕووداوانەی لە کۆمەڵگەدا ڕووی دا، چاوەڕێی گۆڕانی بارودۆخەکە بووین و هێشتا نەماندەویست لەو کاتەدا بڵاوی بکەینەوە، بەڵام لە کۆتاییدا نمایش کرا.}} لە وەڵامی پرسیارێکدا کە فیلمەکە تا چەند سانسۆر کراوە، وتی:<ref name=":0" /> {{Blockquote|text=فیلمەکە بە هیچ شێوەیەک سانسۆر نەکراوە و نزیکەی هەمان ئەو وەشەیەیە کە لە فێستیڤاڵی فیلمی فەجر نمایشکرا. تەنها ئەو شتەی کە بۆ نمایش گۆڕدرا، ڕستەی "فیلمەکە لەسەر بنەمای ڕووداوێکی ڕاستەقینە دروستکراوە" بوو لە سەرەتای فیلمەکەدا، کە لە فیلمەکە لادرا.|author=امید شمس / دەرهێنەری فیلمەکە}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{IMDb title|18073134}} [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] jtx98ek6cgeemr65kk9so9fl0hzrwjq 0 305364 1687088 1686851 2026-10-14T17:07:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوین]] 1687088 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی سەردەمی مێژوویی | ناو = کولتوری زارزی | دەستپێک = ١٨ هەزارەی پێش زایین | کۆتایی = ٨ هەزارەی پێش زایین | وێنە = File:Erbil governorate shanidar cave.jpg | جێگری وێنە = | دەقی وێنە = | لەپێش = | لەگەڵ = | لەپاش = | شا = | سەرکردەکان = }} '''کولتوری زارزی''' کولتوورێکی شوێنەوارییە کە لە کۆتاییەکانی سەردەمی بەردی کۆن و مێزۆلیتیک لە [[ڕۆژاوای ئاسیا|باشووری ڕۆژئاوای ئاسیا]] بوونی هەبووە. سەردەمی کولتوورەکە لە نێوان ١٨ هەزار بۆ ٨ هەزار ساڵ پێش زایین مەزەندە دەکرێت. ئەو کولتوورە دەگەڕێتەوە بۆ ئەشکەوتی زارزی لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]]، کە چەندین ئامێری بچووکی بەردی لێ دۆزراونەتەوە (تا 20%ی دۆزراوەکان).<ref>Mellaart, James (1976) "The Neolithic of the Near East" (MacMillan)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] [[پۆل:کوردستان]] e2rmace582cq7ycig5eqjmnj040nxno 0 305365 1686967 1686849 2026-10-14T13:27:56Z Aza 86 Aza پەڕەی [[کێڵگەێ میران]]ی گواستەوە بۆ [[کێڵگەی میران]] 1686849 wikitext text/x-wiki   '''کێڵگەی میران''' کێڵگەیەکی گازی سروشتی کوردستانی عێراقە، لە ساڵی ٢٠١١ دۆزرایەوە. ئەم کێڵگەیە لە ساڵی ٢٠١٥ دەستی بە بەرهەمهێنان کردووە و [[گازی سروشتی]] و چڕبوونەوەی گازی سروشتی بەرهەمهێناوە. کۆی یەدەگی سەلمێنراو لە کێڵگەی میران بە نزیکەی ١٢.٣ تریلیۆن پێ سێجا (٣٥١ ملیار مەتر سێجا) مەزەندە دەکرێت، و پێشبینی دەکرێت ڕێژەی بەرهەمهێنانی بگاتە نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن پێ سێجا لە ڕۆژێکدا (١٤.٣ ملیۆن مەتر سێجا).<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2011 |ناونیشان=http://www.kurdishglobe.net/display-article.html?id=F60D9E71BE093639EB1D39AE49094D49 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110923182700/http://www.kurdishglobe.net/display-article.html?id=F60D9E71BE093639EB1D39AE49094D49 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-23 |ڕێکەوتی سەردان=2013-06-03}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:نەوت]] [[پۆل:کێڵگە نەوتییەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کێڵگە نەوتییەکانی عێرا‌ق]] bgn5flo7rksvp26og2uuds0a0s8ecm4 0 305371 1686964 1686946 2026-10-14T13:24:59Z Épine 19745 پێشنیارکردنی وتار بۆ سڕینەوە بەپێی [[وپ:پس]]. 1686964 wikitext text/x-wiki {{پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو |ھۆ = پێم وانییە وتارێکی [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت. |کات = 20261014132459 |بکەر = Épine |یارمەتی = }} {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-04-11 |سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] di3ue6oyx6f36fcl2oltexucxkdieit 1687023 1686964 2026-10-14T15:43:02Z DiyarKamaran 50583 1687023 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-04-11 |سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] lh0ddbxem7ht7n04a85qc8xfprm1d4q 1687024 1687023 2026-10-14T15:48:07Z Épine 19745 تاگی {{[[Template:بایەخداری|بایەخداری]]}} زیاد کرا 1687024 wikitext text/x-wiki {{بایەخداری|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-04-11 |سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] oa70apfqjs35kvlu1lsp8taf4j35ymz 1687027 1687024 2026-10-14T16:04:58Z DiyarKamaran 50583 1687027 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-04-11 |سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] lh0ddbxem7ht7n04a85qc8xfprm1d4q 1687028 1687027 2026-10-14T16:25:19Z Sakura emad 42467 @[[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ئەگەر کێشەی بایەخداریت چارەسەر نەکردووە تکایە تاگەکە مەگەڕێنەوە 1687028 wikitext text/x-wiki {{بایەخداری|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-04-11 |سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] oa70apfqjs35kvlu1lsp8taf4j35ymz 0 305372 1686955 1686954 2026-10-14T11:59:15Z Shaween 18477 1686955 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆس|image=Alexander Sarcophagus, Istanbul Archaeological Museums 2024 (1).jpg|height_metric=200|width_metric=170|length_metric=320|weight=15 tons|museum= مۆزەخانەکانی شوێنەواری ئیستانبوڵ|city=[[ئەستەمبوڵ]]}} [[File:Alexander_Sarcophagus_Battle_of_Issus.jpg|وێنۆک| ئەسکەندەر لە یەکێک لە لا درێژەکانی سەرکۆفاگی ئەسکەندەر فارسەکان دەکوژێت]] [[File:Sarcophagus_of_Alexander.jpg|وێنۆک| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی یەکێک لە لا کورتەکانی سارکۆفاگ]] '''تابووتی ئەسکەندەر''' تابوتێکی بەردی [[سەردەمی ھێلینیستی|هێلینیستییە]] لە کۆتایی سەدەی چوارەمی پێش زایین لە تابوتخانەی شاهانەی ئایا لە نزیک سیدۆن لە [[لوبنان]]. بە نەخشاندنی بەرزی [[ئەسکەندەری مەزن|ئەسکەندەری گەورە]] و گێڕانەوەی مێژوویی و ئەفسانەیی چەقۆکێش ڕازاوەتەوە. کارەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بە باشی پارێزراو دادەنرێت، چ لە ڕووی پێکهاتەوە و چ لە شوێنەواری مانەوەیدا کە پۆلیکرۆمییە ، کە پراکتیکێکی نیگارکێشانی پەیکەر و تەلارسازییە بە ڕەنگی گەشاوە کە لە جیهانی کۆندا باو بووە.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170715132952/http://buntegoetter.liebieghaus.de/en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-07-15 |ڕێکەوتی سەردان=2021-12-14}}</ref> لە ئێستادا لە هەڵگرتنی مۆزەخانەی شوێنەوارناسی ئەستەنبوڵدایە. == مێژوو == بە گوێرەی زۆرێک لە زانایان، هەردوو سەرچاوە و مێژووی تابوتخانەی ئەسکەندەر بەبێ کێبڕکێ ماونەتەوە،<ref name=":06">{{Cite book|last=Palagia|first=Olga|title=Regional Schools in Hellenistic Sculpture|publisher=Oxbow Books, Limited|year=1998|pages=281–289}}</ref> بە توندی لە شاری سیدۆن نیشتووەتەوە و بە ئەگەرێکی زۆرەوە لە دوای ساڵی ٣٣٢ پێش زایین خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە.<ref name=":06" /> وێناکردنی پەیوەندیدار و بەردەوامی عەبدالۆنیموس ، پاشای سیدۆن، یارمەتیدەرە بۆ تەسککردنەوەی ئەو ماوەیەی کە ئەم تابوتە بە ئەگەرێکی زۆرەوە تێیدا دروست بووە. دەزانین کە عەبدالۆنیموس لەلایەن ئەسکەندەری مەکدۆنەوە لە ساڵی ٣٣٣ تا ٣٣٢ پێش زایین،<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Heckel |first=Waldemar |title=Mazaeus, Callisthenes and the Alexander Sarcophagus |journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=55 |pages=385–396}}</ref> بۆ ئەم پۆستە دەستنیشان کراوە و دەوترێت بە نزیکەیی لە ساڵی ٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە (هەرچەندە مێژووی وردی نادیارە).<ref name=":32" /> لەلایەن شوێنەوارناس و زانا کارل شیفۆڵدەوە دەرکەوتووە کە پێش مردنی عەبدالۆنیموس دروستکراوە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Sismondo Ridgway |first=Brunilde |date=1969 |title=Review: Der Alexander-Sarkophag by Karl Schefold |journal=American Journal of Archaeology |volume=73 |pages=482 |doi=10.2307/504019 |jstor=504019}}</ref> بەهۆی ئەوەی کە شێوازی هێشتا کلاسیکەکەی کە گوایە کاریگەری شێوازی لیسیپۆس نەبووە. شیفۆڵد دەڵێت کە تابوتەکە ڕێبازێکی کۆنەپەرستانەتر<ref name=":4" /> بۆ پێکهاتە و ئایکۆنۆگرافیای خۆی دەپارێزێت، ئەمەش بە پێچەوانەی ئەو پێشکەوتنە ستایلیستییەی کە بە کارەکانی لیسیپۆس دیاری کراوە. هەروەها جەخت لەوە دەکاتەوە کە گۆڕەکەی پێش مردنی ئامادە دەکرا،<ref name=":4" /> هەرچەندە هێڵی کاتیی ناڕوونی ژیانی عەبدولۆنیموس ئەمە بە کۆتایی بە کراوەیی دەهێڵێتەوە. === دۆزینەوە === ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆسی لە نەکرۆپۆلیسی شاهانەی ئایا دۆزرایەوە، نەکرۆپۆلیسێکی ژێرزەوی کە دابەشبووە بەسەر دوو هیپۆجیا ،<ref name=":06" /> پەرستگایەک یان گۆڕێکی ژێرزەمینییە کە لە زنجیرەیەک ژوور پێکهاتووە. پێدەچێت وەکو نەکرۆپۆلیسێکی شاهانە کار بکات،<ref name=":06" /> کە هەروەها یارمەتیدەرە لە پشتگیریکردنی مشتومڕی زانستی سەبارەت بە ئەگەری پاترۆنی ئەم تابوتە. ئەم تابوتە بە تایبەتی یەکێکە لە چوار تابوتە گەورە نەخشێنراوەکان کە دوو جووتیان پێکهێناوە. ئەم جووتانە لە کاتی هەڵکۆڵینەکانی ساڵی ١٨٨٧ کە لەلایەن [[عوسمان حەمدی بەگ|عوسمان حەمدی بەی]] و یەرڤانت ڤۆسکان لە نەکرۆپۆلیس لە نزیک سیدۆن لە لوبنان ئەنجامدراون دۆزراونەتەوە. === دیبەیتی زانستی === [[File:Ayaa_Necropolis,_Sidon.png|ڕاست|وێنۆک| بەشی بڕاو لە نەکرۆپۆلیسی ئایا. تابوتخانەی ئەسکەندەر لە خوارەوە ناوەڕاستە.]] ==== پاترۆن ==== هەرچەندە بە شێوەیەکی بەرفراوان قبوڵ کراوە کە ئەمە لە سەرەتای شیکارییەکانیدا تابووی ڕاستەقینەی خودی ئەسکەندەری مەکدۆنی نەبووە، بەڵام<ref name=":06" /> مشتومڕێکی زانستی گەورە لەسەر ئەوە هەبووە کە کێ پارێزەری تابوتەکە بووە. لە سەرەتادا وا بیردەکرایەوە کە تابوتخانەی عەبدالۆنیموس بووە (٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە)، پاشای سیدۆن کە لەلایەن ئەسکەندەرەوە دەستنیشانکراوە ڕاستەوخۆ دوای شەڕی ئیسۆس (٣٣٣ پێش زایین). زانا ئەندرۆ ستیوارت جەخت لەوە دەکاتەوە کە تابوتخانەی ئەلێکساندەر لەلایەن عەبدالۆنیموسەوە پاڵپشتی کراوە بەهۆی کۆمەڵێک هۆکارەوە: بە شێوەیەکی سەرەکی، بە هۆکاری ئەوەی کە پاشاکانی [[ڕۆژھەڵاتی نزیک|ڕۆژهەڵاتی نزیک]] بە بەردەوامی گۆڕەکانیان پێش مردنیان ڕاسپاردووە بە لەبەرچاوگرتنی "ناوبانگەکانی دوای مردنیان".<ref name=":28">{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=294–298}}</ref> ئەمە ئیدیعایەکی باو و پشتیوانییە و بەردەوام لەلایەن زۆرێک لە زانایانەوە پشتڕاستکراوەتەوە، بەڵام بە هەمان شێوە کێبڕکێی لەسەر کراوە. بۆ نموونە والدێمار هێکل دەڵێت کە تابوتەکە بۆ مازایۆس دروستکراوە کە ئاغایەکی [[ئێران|فارسی]] و حاکمی [[بابل]] بوو. بۆ ئەوەی پشتگیری لەم قسەیە بکات، هێکل پرسیار دەکات کە بۆچی تابوتێک بۆ عەبدالۆنیموس، پاشایەکی سیدۆن، ئەوەندە فیگەر و ئایکۆنۆگرافیای فارسی تێدا دەبێت، <ref name=":32" /> و دەڵێت کە جل و بەرگ و سیماکانی دەموچاو و چالاکییەکانی <ref name=":32" /> فیگەری ناوەندی لە ڕووی مێژووییەوە زیاتر لەگەڵ ئاغاکانی فارسی هاوتەریبە نەک لەگەڵ ئاغای فینیقی.<ref name=":32" /> وەڵامی ئەمەش بە بڕوای هێکل ئەوەیە کە پەیوەندی ئەم فیگەر و ئایکۆنۆگرافییانە لە جیاتی ئەوە بۆ ئاغای فارس گونجاوتر دەبوو. بۆ پشتگیری، ئەو تیۆریزە دەکات کە یەکێک لە فریزە لاوەکییەکان [[شەڕی گۆگەمیلا|شەڕی گاوگامێلا]] لە ساڵی ٣٣١ پێش زایین نیشان دەدات،<ref name=":32" /> کە هێزی سەرکردایەتی سەربازیی مازایۆس لە ئاراستەکردنی سوپای فارسدا نیشان دەدات. ==== ئیسباتکردن ==== لایەنێکی مێژووی تابوتەکە کە تا ئێستا بە شێوەیەکی بەرفراوان مشتومڕی لەسەرە، پەیوەندی بەوەوە هەیە کە ڕەنگە کام کولتوری [[سەردەمی دێرین|کۆنی دەریای ناوەڕاست]] دروستی کردبێت. بە گوتەی شێفۆڵد، دەستی شەش پەیکەرتاشی ئایۆنی جیاکراوەتەوە، کە بە ئیدیۆمێکی ئەتیک کاردەکەن.<ref name=":4" /> ستیوارت لەگەڵ شێفۆڵد هاوڕایە و ئیدیعا دەکات کە یەکخستنی توخمە ستایلیستییە جیاوازەکان پەیوەندی بە پەیکەری ئەتیکەوە هەیە.<ref name=":28" /> بەڵام بەپێی شوێنەوارناس مارگریت سی میلەر ، ڕەنگە تابوتەکە لەلایەن وەرشەی [[ڕودس|ڕۆدیانەوە]] بەرهەم هێنرابێت، لەم حاڵەتەدا لە سیدۆن کاردەکات. <ref>{{Cite book|last=Miller|first=Margaret C.|title=Athens and Persia in the Fifth Century BC: A Study in Cultural Receptivity|publisher=Cambridge University Press|year=2004|pages=122}}</ref> لێرەدا یارمەتیدەرە کە ئاماژە بەوە بکەین، کە سیدۆن شار-دەوڵەتێکی فینیقی بووە،<ref name=":06" /> کە وایکردووە زانایانی دیکەی وەک کارۆلین هاوسەر بڵێن کە سەرچاوەی ستایلیستییەکەی ڕەگ و ڕیشەی لە فینیقیادا هەیە. باس لەوە کراوە کە زۆربەی وردەکارییەکانی پەیکەرسازی دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ شێوازە یۆنانییە کۆنەکان،<ref name=":06" /> کە دەگەڕێتەوە بۆ گرتنی ئەم شارەی ڕۆژهەڵاتی نزیک لەلایەن یۆنانییە کۆنەکانەوە. بەڵام بەهۆی کاریگەرییە کولتوورییەکانی نێوان هونەری یۆنانی لەو سەردەمەدا، لەناو خودی تابوتەکەدا سیفەتی ناکۆک هەیە. بۆ نموونە ئەو شێرانەی لەسەر گۆشەکانی سەقفەکە دەدۆزرێتەوە سیفەتی تایبەتی ئاسیایان هەیە.<ref name=":06" /> هەروەها چەندین بوونەوەری ئەفسانەیی هەن، وەک "سێ قۆچی بەرخ کە لەسەر سەری پشیلە گەشە دەکەن"<ref name=":06" /> کە دەبوو بە تەواوی نامۆ بوون بە [[گیانلەبەران|گیانلەبەرانی]] جیهانی کۆنی هێلینیستی. == لێکدانەوە == [[File:Alexander_Sarcophagus,_Istanbul_Archaeological_Museums_2024_(2).jpg|وێنۆک| ئەلێکساندەر سەرکۆفاگۆس (2024)]] ڕیزبەندی سەقفی تابوتخانەی ئەسکەندەر کە لە دوو "بلۆکی گەورە" لە مەڕمەڕ دروستکراوە،<ref name=":28" /> بە پەیکەری سەری ژنان هێڵکاری کراوە، لەوانەیە خوداوەندی ئەتارگاتیس بێت.<ref name=":28" /> گێڕانەوەی جیاواز فریزەکان لە هەر لایەک و پەنجەرەی تابوتەکەدا دەڕازێننەوە، هەریەکەیان قەرزاری لێکدانەوەی جیاوازن بۆ تەوەری گشتی خودی تابوتەکە.<ref name=":28" /> ئەم لێکدانەوە جیاوازانە بەهۆی شێوازە ئاڵۆزەکان و بابەتەکان جیاواز بوون.<ref name=":28" /> هەندێک لە زانایان ئەم گێڕانەوەیانەیان وا لێکداوە کە لە ڕووی ژیاننامەییەوە پەیوەندییان بە ژیانی عەبدالۆنیمۆسەوە هەیە، زنجیرەکە لە ساڵی ٣٣٣/٣٣٢ پێش زایین<ref name=":28" /> لەگەڵ شەڕی ئیسۆس<ref name=":28" /> دەستی پێکردووە و لە ساڵی ٣٠٦/٣٠٥ پێش زایین کۆتایی هاتووە.<ref name=":28" /> ئەندرۆ ستیوارت دەڵێت کە تابوتەکە هیچ بەرنامەیەکی یەکگرتوو یان پەیامێکی دیار و یەکگرتوو بە هیچ شێوەیەک پێشکەش ناکات، <ref name=":28" /> چونکە دیمەنەکانی ناو هەر ڕیلیفێک دژایەتی ئەوی دیکە دەکەن، لەگەڵ ئایکۆنۆگرافی کە هەردوو ستانداردی ڕۆژئاوایی و ڕۆژهەڵاتی تێکەڵ دەکات.<ref name=":28" /> تەوەری شەڕ و ڕاوکردن لە سەرانسەری فریزەکاندا یەکدەنگن: لایەکی درێژ و لایەکی کورت هەریەکێک لەم دیمەنانە نیشان دەدات. نەخشێنراوەکانی ڕیلیف لە لایەکی درێژی پارچەکەدا نیشان دەدەن کە ئەسکەندەر شەڕی فارسەکان دەکات لە شەڕی ئیسۆس . ڤۆڵکمار ڤۆن گراڤ مۆتیڤەکەی بەراورد کردووە بە مۆزایکی بەناوبانگی ئەلێکساندەر لە [[ناپۆلی]] ; ئەو بەو ئەنجامە دەگا کە ئایکۆنۆگرافیای هەردووکیان لە ڕەسەنێکی هاوبەشەوە سەرچاوەی گرتووە، تابلۆیەکی ونبووی فیلۆکسێنۆسی ئێرێتریا .<ref name=":5">{{Cite book|last=von Graeve|first=Volkmar|title=Der Alexandersarkophag und seine Werkstatt|year=1970|location=Berlin}}</ref> بەراوردکردنی نێوان مۆزایک و تابوت لە بواری زانستیدا جێگەی خۆی بەدەستهێناوە، کە زانایانی دیکەی وەک ئەندرۆ ستیوارت پشتگیریان لێدەکەن.<ref>{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=43}}</ref> ئەسکەندەر بە سوارەوە نیشان دەدرێت و پێستی شێرێکی لەسەر سەری داناوە و خۆی ئامادە دەکات بۆ فڕێدانی ڕمێک بەسەر سوارەی فارسدا. هێشتا مشتومڕ لە دەوری گرنگی مێژووییبوونی ئەو کەسایەتیانەی لە دیمەنەکانی ڕاوکردن و شەڕدا دەبینرێن، ماوە. لە کاتێکدا مێژوونووسانی وەک ڤۆن گراڤ وەک وێناکردنی وردی کەسایەتییە مێژووییەکان لێکدەدەنەوە،<ref name=":5" /> مێژوونووسانی دیکەی وەک شێفۆڵد وەک بابەتێکی ئەفسانەیی شەڕەکان و ڕاوکردنی شاهانە سەرنجیان لەسەرە.<ref name=":4" /> هەندێک لە زانایان، هەروەها پێیان وایە کە دووەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار لە نزیک ناوەندەکە نوێنەرایەتی هێفایستیۆن دەکات، هاوڕێ نزیکە کۆنەکەی ئەسکەندەر. سێیەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار زۆرجار بە پێردیکاس دەناسرێتەوە، کە یەکێکە لە ژەنەڕاڵەکانی سوپای ئەسکەندەر. دیوی درێژی بەرامبەر ئەسکەندەر نیشان دەدات کە وەک "ئەسپسواری ناوەڕاستی چەپ" ناسراوە،<ref name=":28" /> و مەقدۆنیەکان پێکەوە لەگەڵ عەبدالۆنیموس و فارسەکان شێر ڕاو دەکەن. هەروەها ستیوارت ئەوەی خستۆتە ڕوو کە ڕەنگە ئەمە نموونەیەک بێت لە ڕاوکردنی ئەلێکساندەر لە پارکە یارییەکانی سیدۆنیا لە ساڵی ٣٣٢ پێش زایین.<ref name=":28" /> ئەمە وێنایەکی ناوازەیە لە هاوکاریکردنی مەقدۆنیەکان و فارسەکان لە ڕاوکردنەکەدا،<ref name=":28" /> چونکە جیاوازی هەیە لەگەڵ وێناکردنی شەڕی ئیسۆس (کە بەناوبانگترین لێکدانەوەیە) لەسەر ڕیلیف لە لایەنی بەرامبەردا - شکستێکی کارەساتبارانەی فارسەکان لەلایەن مەقدۆنیەکانەوە. لەسەر فریزەکە لە یەک سەری تابوتەکەدا، چاوەکان بەرەو ڕاوکردنی شێرێکی ئەفسانەیی دەبرێن، کە تێیدا دیمەنێک وێنا کراوە کە عەبدولنیموس تێیدا پانتەرێک ڕاو دەکات.<ref name=":28" /> لە سەرووی ڕیلیفەکەوە، لەسەر پێدیمێنتەکە، عەبدالۆنیموس نیشان دەدرێت کە سەرقاڵی شەڕێکی نەناسراوە.<ref name=":28" /> ڕیلیفی سەرەکەی تری تابوتەکە شەڕێک نیشان دەدات، لەوانەیە شەڕی غەززە لە ساڵی ٣١٢ پێش زایین، لەم حاڵەتەدا پێدەچێت ئەو پەنجەرەی سەرەوە کوشتنی پێردیکاس لە ساڵی ٣٢٠ پێش زایین نیشان بدات.<ref name=":28" /> گریمانە کراوە کە عەبدولنیموس لە کۆتاییدا لە شەڕی غەززەدا مردووە،<ref name=":28" /> هەرچەندە ئەمە بێ بەڵگەیە. بەڵام ئەگەر ئەمە بێت، ئەوا ئەم پێدیمەنتە دەبێتە وێناکردنی دوا ساتەکانی لە شەڕدا.<ref name=":28" /> === پۆلیکرۆمی === تابوتخانەی ئەسکەندەر لە مەڕمەڕی پەنتێلیک دروستکراوە کە شوێنەواری پۆلیکرۆمییەکەی هێشتووەتەوە، لە شێوەی پەرستگایەکی یۆنانی . بەڵگەی پۆلیکرۆمی، کە ئاماژەیە بۆ ئەو بۆیاخ ڕەنگاوڕەنگانەی کە لەسەر پەیکەر (بەتایبەت پەیکەرە کۆنەکان) دۆزراونەتەوە، لەسەر تابوتەکە دۆزراونەتەوە، و لە ڕاستیدا دەبوو لە کاتی هەڵکەندنی تابوتەکە لە کاتی هەڵکەندنیدا لە ساڵی ١٨٨٧دا<ref name=":06" /> جەنگاوەرەکانی یۆنانی مەقدۆنی کە لەسەر تابوتەکە وێنا کراون، بە ڕووتی شەڕ دەکەن، وەک ئەوەی لە ئایکۆنۆگرافیای یۆنانیدا تایبەت بوو.<ref name=":12" /> بەڵام بۆیاخ کرابوون، وردەکارییە ڕەنگاوڕەنگەکانی ڕەنگی پێست و ڕەنگی قژ و کڵاو و قەڵغانەکانیان پیشان دەدا. لە بەرامبەردا ئەو فارسانەی ئەم جەنگاوەرانە لەگەڵیاندا شەڕیان کردووە، بە زرێپۆشێکی گەشاوە و زیندوو ڕەنگکرابوون. پۆلیکرۆمیەکە نەخشە وردەکانی پانتۆڵ و تەنوورەیان نیشان دەدات،<ref name=":12" /> هەروەها ئەو کارە ئاڵۆزانەی بۆیاخ کە لەسەر قەڵغانەکانیان ئەنجام دەدرێن.<gallery> File:The_1887_discovery_of_the_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=The 1887 discovery of the Alexander Sarcophagus| دۆزینەوەی تابوتخانەی ئەسکەندەر لە ساڵی ١٨٨٧ File:Achaemenid_infantry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid infantry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی پیادەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر File:Achaemenid_cavalry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid cavalry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی سوارەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر </gallery> == هەروەها سەیری بکە == * {{Annotated link|Tabnit sarcophagus}} * {{Annotated link|Lycian sarcophagus of Sidon}} * {{Annotated link|Sarcophagus of Eshmunazar II}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Ayaa}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Byblos}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == تێبینی == <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> * [https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ خوداوەندەکان بە ڕەنگ - چاپی زێڕین] * هێکل، والدێمار. "مازایۆس، کالیستینێس و سەرکۆفاگی ئەسکەندەر." ''Historia: Zeitschrift fur Alte Geschichte'' 55، 2006. * میلەر، مارگریت سی. ''ئەسینای پایتەخت و فارس لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین: لێکۆڵینەوەیەک لە وەرگرتنی کولتووری.'' چاپخانەی زانکۆی کامبریج، ٢٠٠٤. * پالاگیا، ئۆلگا. ''قوتابخانە ناوچەییەکان لە پەیکەری هێلینیستی.'' کتێبی ئۆکسبۆ، سنووردار، ١٩٩٨. * سیسمۆندۆ ڕیدگوای، برونیڵدە. "پێداچوونەوە: دێر ئەلێکساندەر-سارکۆفاگ لەلایەن کارل شیفۆڵد." ''گۆڤاری شوێنەوارناسی ئەمریکی'' 73، 1969. * ستیوارت، ئەندرۆ. ''ڕووخساری دەسەڵات: وێنەی ئەسکەندەر و سیاسەتی هێلینیستی.'' ئۆکسفۆرد، ئینگلتەرا: چاپخانەی زانکۆی کالیفۆرنیا، ١٩٩٣. * ڤۆن گراڤ، ڤۆڵکمار. ''دێر ئەلێکساندەرسارکۆفاگ و سێین وێرکشتات.'' بەرلین، ١٩٧٠. == بەستەری دەرەکی == * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd1|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon|doi=10.11588/DIGLIT.5197 }} ([[editio princeps]]) * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd2|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon: fouilles: Planches|doi=10.11588/DIGLIT.5198 }} ([[Tipped-in page|Plates]]) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:مۆزەخانەکان بەپێی وڵات]] jqa924hhluppknrb773swa2s6wgfuhn 1686956 1686955 2026-10-14T12:02:13Z Shaween 18477 1686956 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆس|image=Alexander Sarcophagus, Istanbul Archaeological Museums 2024 (1).jpg|height_metric=200|width_metric=170|length_metric=320|weight=١٥ تەن|museum= مۆزەخانەکانی شوێنەواری ئیستانبوڵ|city=[[ئەستەمبوڵ]]}} [[File:Alexander_Sarcophagus_Battle_of_Issus.jpg|وێنۆک| ئەسکەندەر لە یەکێک لە لا درێژەکانی سەرکۆفاگی ئەسکەندەر فارسەکان دەکوژێت]] [[File:Sarcophagus_of_Alexander.jpg|وێنۆک| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی یەکێک لە لا کورتەکانی سارکۆفاگ]] '''تابووتی ئەسکەندەر''' تابوتێکی بەردی [[سەردەمی ھێلینیستی|هێلینیستییە]] لە کۆتایی سەدەی چوارەمی پێش زایین لە تابوتخانەی شاهانەی ئایا لە نزیک سیدۆن لە [[لوبنان]]. بە نەخشاندنی بەرزی [[ئەسکەندەری مەزن|ئەسکەندەری گەورە]] و گێڕانەوەی مێژوویی و ئەفسانەیی چەقۆکێش ڕازاوەتەوە. کارەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بە باشی پارێزراو دادەنرێت، چ لە ڕووی پێکهاتەوە و چ لە شوێنەواری مانەوەیدا کە پۆلیکرۆمییە ، کە پراکتیکێکی نیگارکێشانی پەیکەر و تەلارسازییە بە ڕەنگی گەشاوە کە لە جیهانی کۆندا باو بووە.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170715132952/http://buntegoetter.liebieghaus.de/en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-07-15 |ڕێکەوتی سەردان=2021-12-14}}</ref> لە ئێستادا لە هەڵگرتنی مۆزەخانەی شوێنەوارناسی ئەستەنبوڵدایە. == مێژوو == بە گوێرەی زۆرێک لە زانایان، هەردوو سەرچاوە و مێژووی تابوتخانەی ئەسکەندەر بەبێ کێبڕکێ ماونەتەوە،<ref name=":06">{{Cite book|last=Palagia|first=Olga|title=Regional Schools in Hellenistic Sculpture|publisher=Oxbow Books, Limited|year=1998|pages=281–289}}</ref> بە توندی لە شاری سیدۆن نیشتووەتەوە و بە ئەگەرێکی زۆرەوە لە دوای ساڵی ٣٣٢ پێش زایین خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە.<ref name=":06" /> وێناکردنی پەیوەندیدار و بەردەوامی عەبدالۆنیموس ، پاشای سیدۆن، یارمەتیدەرە بۆ تەسککردنەوەی ئەو ماوەیەی کە ئەم تابوتە بە ئەگەرێکی زۆرەوە تێیدا دروست بووە. دەزانین کە عەبدالۆنیموس لەلایەن ئەسکەندەری مەکدۆنەوە لە ساڵی ٣٣٣ تا ٣٣٢ پێش زایین،<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Heckel |first=Waldemar |title=Mazaeus, Callisthenes and the Alexander Sarcophagus |journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=55 |pages=385–396}}</ref> بۆ ئەم پۆستە دەستنیشان کراوە و دەوترێت بە نزیکەیی لە ساڵی ٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە (هەرچەندە مێژووی وردی نادیارە).<ref name=":32" /> لەلایەن شوێنەوارناس و زانا کارل شیفۆڵدەوە دەرکەوتووە کە پێش مردنی عەبدالۆنیموس دروستکراوە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Sismondo Ridgway |first=Brunilde |date=1969 |title=Review: Der Alexander-Sarkophag by Karl Schefold |journal=American Journal of Archaeology |volume=73 |pages=482 |doi=10.2307/504019 |jstor=504019}}</ref> بەهۆی ئەوەی کە شێوازی هێشتا کلاسیکەکەی کە گوایە کاریگەری شێوازی لیسیپۆس نەبووە. شیفۆڵد دەڵێت کە تابوتەکە ڕێبازێکی کۆنەپەرستانەتر<ref name=":4" /> بۆ پێکهاتە و ئایکۆنۆگرافیای خۆی دەپارێزێت، ئەمەش بە پێچەوانەی ئەو پێشکەوتنە ستایلیستییەی کە بە کارەکانی لیسیپۆس دیاری کراوە. هەروەها جەخت لەوە دەکاتەوە کە گۆڕەکەی پێش مردنی ئامادە دەکرا،<ref name=":4" /> هەرچەندە هێڵی کاتیی ناڕوونی ژیانی عەبدولۆنیموس ئەمە بە کۆتایی بە کراوەیی دەهێڵێتەوە. === دۆزینەوە === ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆسی لە نەکرۆپۆلیسی شاهانەی ئایا دۆزرایەوە، نەکرۆپۆلیسێکی ژێرزەوی کە دابەشبووە بەسەر دوو هیپۆجیا ،<ref name=":06" /> پەرستگایەک یان گۆڕێکی ژێرزەمینییە کە لە زنجیرەیەک ژوور پێکهاتووە. پێدەچێت وەکو نەکرۆپۆلیسێکی شاهانە کار بکات،<ref name=":06" /> کە هەروەها یارمەتیدەرە لە پشتگیریکردنی مشتومڕی زانستی سەبارەت بە ئەگەری پاترۆنی ئەم تابوتە. ئەم تابوتە بە تایبەتی یەکێکە لە چوار تابوتە گەورە نەخشێنراوەکان کە دوو جووتیان پێکهێناوە. ئەم جووتانە لە کاتی هەڵکۆڵینەکانی ساڵی ١٨٨٧ کە لەلایەن [[عوسمان حەمدی بەگ|عوسمان حەمدی بەی]] و یەرڤانت ڤۆسکان لە نەکرۆپۆلیس لە نزیک سیدۆن لە لوبنان ئەنجامدراون دۆزراونەتەوە. === دیبەیتی زانستی === [[File:Ayaa_Necropolis,_Sidon.png|ڕاست|وێنۆک| بەشی بڕاو لە نەکرۆپۆلیسی ئایا. تابوتخانەی ئەسکەندەر لە خوارەوە ناوەڕاستە.]] ==== پاترۆن ==== هەرچەندە بە شێوەیەکی بەرفراوان قبوڵ کراوە کە ئەمە لە سەرەتای شیکارییەکانیدا تابووی ڕاستەقینەی خودی ئەسکەندەری مەکدۆنی نەبووە، بەڵام<ref name=":06" /> مشتومڕێکی زانستی گەورە لەسەر ئەوە هەبووە کە کێ پارێزەری تابوتەکە بووە. لە سەرەتادا وا بیردەکرایەوە کە تابوتخانەی عەبدالۆنیموس بووە (٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە)، پاشای سیدۆن کە لەلایەن ئەسکەندەرەوە دەستنیشانکراوە ڕاستەوخۆ دوای شەڕی ئیسۆس (٣٣٣ پێش زایین). زانا ئەندرۆ ستیوارت جەخت لەوە دەکاتەوە کە تابوتخانەی ئەلێکساندەر لەلایەن عەبدالۆنیموسەوە پاڵپشتی کراوە بەهۆی کۆمەڵێک هۆکارەوە: بە شێوەیەکی سەرەکی، بە هۆکاری ئەوەی کە پاشاکانی [[ڕۆژھەڵاتی نزیک|ڕۆژهەڵاتی نزیک]] بە بەردەوامی گۆڕەکانیان پێش مردنیان ڕاسپاردووە بە لەبەرچاوگرتنی "ناوبانگەکانی دوای مردنیان".<ref name=":28">{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=294–298}}</ref> ئەمە ئیدیعایەکی باو و پشتیوانییە و بەردەوام لەلایەن زۆرێک لە زانایانەوە پشتڕاستکراوەتەوە، بەڵام بە هەمان شێوە کێبڕکێی لەسەر کراوە. بۆ نموونە والدێمار هێکل دەڵێت کە تابوتەکە بۆ مازایۆس دروستکراوە کە ئاغایەکی [[ئێران|فارسی]] و حاکمی [[بابل]] بوو. بۆ ئەوەی پشتگیری لەم قسەیە بکات، هێکل پرسیار دەکات کە بۆچی تابوتێک بۆ عەبدالۆنیموس، پاشایەکی سیدۆن، ئەوەندە فیگەر و ئایکۆنۆگرافیای فارسی تێدا دەبێت، <ref name=":32" /> و دەڵێت کە جل و بەرگ و سیماکانی دەموچاو و چالاکییەکانی <ref name=":32" /> فیگەری ناوەندی لە ڕووی مێژووییەوە زیاتر لەگەڵ ئاغاکانی فارسی هاوتەریبە نەک لەگەڵ ئاغای فینیقی.<ref name=":32" /> وەڵامی ئەمەش بە بڕوای هێکل ئەوەیە کە پەیوەندی ئەم فیگەر و ئایکۆنۆگرافییانە لە جیاتی ئەوە بۆ ئاغای فارس گونجاوتر دەبوو. بۆ پشتگیری، ئەو تیۆریزە دەکات کە یەکێک لە فریزە لاوەکییەکان [[شەڕی گۆگەمیلا|شەڕی گاوگامێلا]] لە ساڵی ٣٣١ پێش زایین نیشان دەدات،<ref name=":32" /> کە هێزی سەرکردایەتی سەربازیی مازایۆس لە ئاراستەکردنی سوپای فارسدا نیشان دەدات. ==== ئیسباتکردن ==== لایەنێکی مێژووی تابوتەکە کە تا ئێستا بە شێوەیەکی بەرفراوان مشتومڕی لەسەرە، پەیوەندی بەوەوە هەیە کە ڕەنگە کام کولتوری [[سەردەمی دێرین|کۆنی دەریای ناوەڕاست]] دروستی کردبێت. بە گوتەی شێفۆڵد، دەستی شەش پەیکەرتاشی ئایۆنی جیاکراوەتەوە، کە بە ئیدیۆمێکی ئەتیک کاردەکەن.<ref name=":4" /> ستیوارت لەگەڵ شێفۆڵد هاوڕایە و ئیدیعا دەکات کە یەکخستنی توخمە ستایلیستییە جیاوازەکان پەیوەندی بە پەیکەری ئەتیکەوە هەیە.<ref name=":28" /> بەڵام بەپێی شوێنەوارناس مارگریت سی میلەر ، ڕەنگە تابوتەکە لەلایەن وەرشەی [[ڕودس|ڕۆدیانەوە]] بەرهەم هێنرابێت، لەم حاڵەتەدا لە سیدۆن کاردەکات. <ref>{{Cite book|last=Miller|first=Margaret C.|title=Athens and Persia in the Fifth Century BC: A Study in Cultural Receptivity|publisher=Cambridge University Press|year=2004|pages=122}}</ref> لێرەدا یارمەتیدەرە کە ئاماژە بەوە بکەین، کە سیدۆن شار-دەوڵەتێکی فینیقی بووە،<ref name=":06" /> کە وایکردووە زانایانی دیکەی وەک کارۆلین هاوسەر بڵێن کە سەرچاوەی ستایلیستییەکەی ڕەگ و ڕیشەی لە فینیقیادا هەیە. باس لەوە کراوە کە زۆربەی وردەکارییەکانی پەیکەرسازی دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ شێوازە یۆنانییە کۆنەکان،<ref name=":06" /> کە دەگەڕێتەوە بۆ گرتنی ئەم شارەی ڕۆژهەڵاتی نزیک لەلایەن یۆنانییە کۆنەکانەوە. بەڵام بەهۆی کاریگەرییە کولتوورییەکانی نێوان هونەری یۆنانی لەو سەردەمەدا، لەناو خودی تابوتەکەدا سیفەتی ناکۆک هەیە. بۆ نموونە ئەو شێرانەی لەسەر گۆشەکانی سەقفەکە دەدۆزرێتەوە سیفەتی تایبەتی ئاسیایان هەیە.<ref name=":06" /> هەروەها چەندین بوونەوەری ئەفسانەیی هەن، وەک "سێ قۆچی بەرخ کە لەسەر سەری پشیلە گەشە دەکەن"<ref name=":06" /> کە دەبوو بە تەواوی نامۆ بوون بە [[گیانلەبەران|گیانلەبەرانی]] جیهانی کۆنی هێلینیستی. == لێکدانەوە == [[File:Alexander_Sarcophagus,_Istanbul_Archaeological_Museums_2024_(2).jpg|وێنۆک| ئەلێکساندەر سەرکۆفاگۆس (2024)]] ڕیزبەندی سەقفی تابوتخانەی ئەسکەندەر کە لە دوو "بلۆکی گەورە" لە مەڕمەڕ دروستکراوە،<ref name=":28" /> بە پەیکەری سەری ژنان هێڵکاری کراوە، لەوانەیە خوداوەندی ئەتارگاتیس بێت.<ref name=":28" /> گێڕانەوەی جیاواز فریزەکان لە هەر لایەک و پەنجەرەی تابوتەکەدا دەڕازێننەوە، هەریەکەیان قەرزاری لێکدانەوەی جیاوازن بۆ تەوەری گشتی خودی تابوتەکە.<ref name=":28" /> ئەم لێکدانەوە جیاوازانە بەهۆی شێوازە ئاڵۆزەکان و بابەتەکان جیاواز بوون.<ref name=":28" /> هەندێک لە زانایان ئەم گێڕانەوەیانەیان وا لێکداوە کە لە ڕووی ژیاننامەییەوە پەیوەندییان بە ژیانی عەبدالۆنیمۆسەوە هەیە، زنجیرەکە لە ساڵی ٣٣٣/٣٣٢ پێش زایین<ref name=":28" /> لەگەڵ شەڕی ئیسۆس<ref name=":28" /> دەستی پێکردووە و لە ساڵی ٣٠٦/٣٠٥ پێش زایین کۆتایی هاتووە.<ref name=":28" /> ئەندرۆ ستیوارت دەڵێت کە تابوتەکە هیچ بەرنامەیەکی یەکگرتوو یان پەیامێکی دیار و یەکگرتوو بە هیچ شێوەیەک پێشکەش ناکات، <ref name=":28" /> چونکە دیمەنەکانی ناو هەر ڕیلیفێک دژایەتی ئەوی دیکە دەکەن، لەگەڵ ئایکۆنۆگرافی کە هەردوو ستانداردی ڕۆژئاوایی و ڕۆژهەڵاتی تێکەڵ دەکات.<ref name=":28" /> تەوەری شەڕ و ڕاوکردن لە سەرانسەری فریزەکاندا یەکدەنگن: لایەکی درێژ و لایەکی کورت هەریەکێک لەم دیمەنانە نیشان دەدات. نەخشێنراوەکانی ڕیلیف لە لایەکی درێژی پارچەکەدا نیشان دەدەن کە ئەسکەندەر شەڕی فارسەکان دەکات لە شەڕی ئیسۆس . ڤۆڵکمار ڤۆن گراڤ مۆتیڤەکەی بەراورد کردووە بە مۆزایکی بەناوبانگی ئەلێکساندەر لە [[ناپۆلی]] ; ئەو بەو ئەنجامە دەگا کە ئایکۆنۆگرافیای هەردووکیان لە ڕەسەنێکی هاوبەشەوە سەرچاوەی گرتووە، تابلۆیەکی ونبووی فیلۆکسێنۆسی ئێرێتریا .<ref name=":5">{{Cite book|last=von Graeve|first=Volkmar|title=Der Alexandersarkophag und seine Werkstatt|year=1970|location=Berlin}}</ref> بەراوردکردنی نێوان مۆزایک و تابوت لە بواری زانستیدا جێگەی خۆی بەدەستهێناوە، کە زانایانی دیکەی وەک ئەندرۆ ستیوارت پشتگیریان لێدەکەن.<ref>{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=43}}</ref> ئەسکەندەر بە سوارەوە نیشان دەدرێت و پێستی شێرێکی لەسەر سەری داناوە و خۆی ئامادە دەکات بۆ فڕێدانی ڕمێک بەسەر سوارەی فارسدا. هێشتا مشتومڕ لە دەوری گرنگی مێژووییبوونی ئەو کەسایەتیانەی لە دیمەنەکانی ڕاوکردن و شەڕدا دەبینرێن، ماوە. لە کاتێکدا مێژوونووسانی وەک ڤۆن گراڤ وەک وێناکردنی وردی کەسایەتییە مێژووییەکان لێکدەدەنەوە،<ref name=":5" /> مێژوونووسانی دیکەی وەک شێفۆڵد وەک بابەتێکی ئەفسانەیی شەڕەکان و ڕاوکردنی شاهانە سەرنجیان لەسەرە.<ref name=":4" /> هەندێک لە زانایان، هەروەها پێیان وایە کە دووەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار لە نزیک ناوەندەکە نوێنەرایەتی هێفایستیۆن دەکات، هاوڕێ نزیکە کۆنەکەی ئەسکەندەر. سێیەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار زۆرجار بە پێردیکاس دەناسرێتەوە، کە یەکێکە لە ژەنەڕاڵەکانی سوپای ئەسکەندەر. دیوی درێژی بەرامبەر ئەسکەندەر نیشان دەدات کە وەک "ئەسپسواری ناوەڕاستی چەپ" ناسراوە،<ref name=":28" /> و مەقدۆنیەکان پێکەوە لەگەڵ عەبدالۆنیموس و فارسەکان شێر ڕاو دەکەن. هەروەها ستیوارت ئەوەی خستۆتە ڕوو کە ڕەنگە ئەمە نموونەیەک بێت لە ڕاوکردنی ئەلێکساندەر لە پارکە یارییەکانی سیدۆنیا لە ساڵی ٣٣٢ پێش زایین.<ref name=":28" /> ئەمە وێنایەکی ناوازەیە لە هاوکاریکردنی مەقدۆنیەکان و فارسەکان لە ڕاوکردنەکەدا،<ref name=":28" /> چونکە جیاوازی هەیە لەگەڵ وێناکردنی شەڕی ئیسۆس (کە بەناوبانگترین لێکدانەوەیە) لەسەر ڕیلیف لە لایەنی بەرامبەردا - شکستێکی کارەساتبارانەی فارسەکان لەلایەن مەقدۆنیەکانەوە. لەسەر فریزەکە لە یەک سەری تابوتەکەدا، چاوەکان بەرەو ڕاوکردنی شێرێکی ئەفسانەیی دەبرێن، کە تێیدا دیمەنێک وێنا کراوە کە عەبدولنیموس تێیدا پانتەرێک ڕاو دەکات.<ref name=":28" /> لە سەرووی ڕیلیفەکەوە، لەسەر پێدیمێنتەکە، عەبدالۆنیموس نیشان دەدرێت کە سەرقاڵی شەڕێکی نەناسراوە.<ref name=":28" /> ڕیلیفی سەرەکەی تری تابوتەکە شەڕێک نیشان دەدات، لەوانەیە شەڕی غەززە لە ساڵی ٣١٢ پێش زایین، لەم حاڵەتەدا پێدەچێت ئەو پەنجەرەی سەرەوە کوشتنی پێردیکاس لە ساڵی ٣٢٠ پێش زایین نیشان بدات.<ref name=":28" /> گریمانە کراوە کە عەبدولنیموس لە کۆتاییدا لە شەڕی غەززەدا مردووە،<ref name=":28" /> هەرچەندە ئەمە بێ بەڵگەیە. بەڵام ئەگەر ئەمە بێت، ئەوا ئەم پێدیمەنتە دەبێتە وێناکردنی دوا ساتەکانی لە شەڕدا.<ref name=":28" /> === پۆلیکرۆمی === تابوتخانەی ئەسکەندەر لە مەڕمەڕی پەنتێلیک دروستکراوە کە شوێنەواری پۆلیکرۆمییەکەی هێشتووەتەوە، لە شێوەی پەرستگایەکی یۆنانی . بەڵگەی پۆلیکرۆمی، کە ئاماژەیە بۆ ئەو بۆیاخ ڕەنگاوڕەنگانەی کە لەسەر پەیکەر (بەتایبەت پەیکەرە کۆنەکان) دۆزراونەتەوە، لەسەر تابوتەکە دۆزراونەتەوە، و لە ڕاستیدا دەبوو لە کاتی هەڵکەندنی تابوتەکە لە کاتی هەڵکەندنیدا لە ساڵی ١٨٨٧دا<ref name=":06" /> جەنگاوەرەکانی یۆنانی مەقدۆنی کە لەسەر تابوتەکە وێنا کراون، بە ڕووتی شەڕ دەکەن، وەک ئەوەی لە ئایکۆنۆگرافیای یۆنانیدا تایبەت بوو.<ref name=":12" /> بەڵام بۆیاخ کرابوون، وردەکارییە ڕەنگاوڕەنگەکانی ڕەنگی پێست و ڕەنگی قژ و کڵاو و قەڵغانەکانیان پیشان دەدا. لە بەرامبەردا ئەو فارسانەی ئەم جەنگاوەرانە لەگەڵیاندا شەڕیان کردووە، بە زرێپۆشێکی گەشاوە و زیندوو ڕەنگکرابوون. پۆلیکرۆمیەکە نەخشە وردەکانی پانتۆڵ و تەنوورەیان نیشان دەدات،<ref name=":12" /> هەروەها ئەو کارە ئاڵۆزانەی بۆیاخ کە لەسەر قەڵغانەکانیان ئەنجام دەدرێن.<gallery> File:The_1887_discovery_of_the_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=The 1887 discovery of the Alexander Sarcophagus| دۆزینەوەی تابوتخانەی ئەسکەندەر لە ساڵی ١٨٨٧ File:Achaemenid_infantry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid infantry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی پیادەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر File:Achaemenid_cavalry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid cavalry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی سوارەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر </gallery> == هەروەها سەیری بکە == * {{Annotated link|Tabnit sarcophagus}} * {{Annotated link|Lycian sarcophagus of Sidon}} * {{Annotated link|Sarcophagus of Eshmunazar II}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Ayaa}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Byblos}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == تێبینی == <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> * [https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ خوداوەندەکان بە ڕەنگ - چاپی زێڕین] * هێکل، والدێمار. "مازایۆس، کالیستینێس و سەرکۆفاگی ئەسکەندەر." ''Historia: Zeitschrift fur Alte Geschichte'' 55، 2006. * میلەر، مارگریت سی. ''ئەسینای پایتەخت و فارس لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین: لێکۆڵینەوەیەک لە وەرگرتنی کولتووری.'' چاپخانەی زانکۆی کامبریج، ٢٠٠٤. * پالاگیا، ئۆلگا. ''قوتابخانە ناوچەییەکان لە پەیکەری هێلینیستی.'' کتێبی ئۆکسبۆ، سنووردار، ١٩٩٨. * سیسمۆندۆ ڕیدگوای، برونیڵدە. "پێداچوونەوە: دێر ئەلێکساندەر-سارکۆفاگ لەلایەن کارل شیفۆڵد." ''گۆڤاری شوێنەوارناسی ئەمریکی'' 73، 1969. * ستیوارت، ئەندرۆ. ''ڕووخساری دەسەڵات: وێنەی ئەسکەندەر و سیاسەتی هێلینیستی.'' ئۆکسفۆرد، ئینگلتەرا: چاپخانەی زانکۆی کالیفۆرنیا، ١٩٩٣. * ڤۆن گراڤ، ڤۆڵکمار. ''دێر ئەلێکساندەرسارکۆفاگ و سێین وێرکشتات.'' بەرلین، ١٩٧٠. == بەستەری دەرەکی == * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd1|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon|doi=10.11588/DIGLIT.5197 }} ([[editio princeps]]) * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd2|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon: fouilles: Planches|doi=10.11588/DIGLIT.5198 }} ([[Tipped-in page|Plates]]) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:مۆزەخانەکان بەپێی وڵات]] dj04buxxjjhnsn6l7ez8h0qt6xhl9y8 1687086 1686956 2026-10-14T17:05:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:تورکیا|تورکیا]] 1687086 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆس|image=Alexander Sarcophagus, Istanbul Archaeological Museums 2024 (1).jpg|height_metric=200|width_metric=170|length_metric=320|weight=١٥ تەن|museum= مۆزەخانەکانی شوێنەواری ئیستانبوڵ|city=[[ئەستەمبوڵ]]}} [[File:Alexander_Sarcophagus_Battle_of_Issus.jpg|وێنۆک| ئەسکەندەر لە یەکێک لە لا درێژەکانی سەرکۆفاگی ئەسکەندەر فارسەکان دەکوژێت]] [[File:Sarcophagus_of_Alexander.jpg|وێنۆک| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی یەکێک لە لا کورتەکانی سارکۆفاگ]] '''تابووتی ئەسکەندەر''' تابوتێکی بەردی [[سەردەمی ھێلینیستی|هێلینیستییە]] لە کۆتایی سەدەی چوارەمی پێش زایین لە تابوتخانەی شاهانەی ئایا لە نزیک سیدۆن لە [[لوبنان]]. بە نەخشاندنی بەرزی [[ئەسکەندەری مەزن|ئەسکەندەری گەورە]] و گێڕانەوەی مێژوویی و ئەفسانەیی چەقۆکێش ڕازاوەتەوە. کارەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بە باشی پارێزراو دادەنرێت، چ لە ڕووی پێکهاتەوە و چ لە شوێنەواری مانەوەیدا کە پۆلیکرۆمییە ، کە پراکتیکێکی نیگارکێشانی پەیکەر و تەلارسازییە بە ڕەنگی گەشاوە کە لە جیهانی کۆندا باو بووە.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170715132952/http://buntegoetter.liebieghaus.de/en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-07-15 |ڕێکەوتی سەردان=2021-12-14}}</ref> لە ئێستادا لە هەڵگرتنی مۆزەخانەی شوێنەوارناسی ئەستەنبوڵدایە. == مێژوو == بە گوێرەی زۆرێک لە زانایان، هەردوو سەرچاوە و مێژووی تابوتخانەی ئەسکەندەر بەبێ کێبڕکێ ماونەتەوە،<ref name=":06">{{Cite book|last=Palagia|first=Olga|title=Regional Schools in Hellenistic Sculpture|publisher=Oxbow Books, Limited|year=1998|pages=281–289}}</ref> بە توندی لە شاری سیدۆن نیشتووەتەوە و بە ئەگەرێکی زۆرەوە لە دوای ساڵی ٣٣٢ پێش زایین خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە.<ref name=":06" /> وێناکردنی پەیوەندیدار و بەردەوامی عەبدالۆنیموس ، پاشای سیدۆن، یارمەتیدەرە بۆ تەسککردنەوەی ئەو ماوەیەی کە ئەم تابوتە بە ئەگەرێکی زۆرەوە تێیدا دروست بووە. دەزانین کە عەبدالۆنیموس لەلایەن ئەسکەندەری مەکدۆنەوە لە ساڵی ٣٣٣ تا ٣٣٢ پێش زایین،<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Heckel |first=Waldemar |title=Mazaeus, Callisthenes and the Alexander Sarcophagus |journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=55 |pages=385–396}}</ref> بۆ ئەم پۆستە دەستنیشان کراوە و دەوترێت بە نزیکەیی لە ساڵی ٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە (هەرچەندە مێژووی وردی نادیارە).<ref name=":32" /> لەلایەن شوێنەوارناس و زانا کارل شیفۆڵدەوە دەرکەوتووە کە پێش مردنی عەبدالۆنیموس دروستکراوە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Sismondo Ridgway |first=Brunilde |date=1969 |title=Review: Der Alexander-Sarkophag by Karl Schefold |journal=American Journal of Archaeology |volume=73 |pages=482 |doi=10.2307/504019 |jstor=504019}}</ref> بەهۆی ئەوەی کە شێوازی هێشتا کلاسیکەکەی کە گوایە کاریگەری شێوازی لیسیپۆس نەبووە. شیفۆڵد دەڵێت کە تابوتەکە ڕێبازێکی کۆنەپەرستانەتر<ref name=":4" /> بۆ پێکهاتە و ئایکۆنۆگرافیای خۆی دەپارێزێت، ئەمەش بە پێچەوانەی ئەو پێشکەوتنە ستایلیستییەی کە بە کارەکانی لیسیپۆس دیاری کراوە. هەروەها جەخت لەوە دەکاتەوە کە گۆڕەکەی پێش مردنی ئامادە دەکرا،<ref name=":4" /> هەرچەندە هێڵی کاتیی ناڕوونی ژیانی عەبدولۆنیموس ئەمە بە کۆتایی بە کراوەیی دەهێڵێتەوە. === دۆزینەوە === ئەسکەندەر سەرکۆفاگۆسی لە نەکرۆپۆلیسی شاهانەی ئایا دۆزرایەوە، نەکرۆپۆلیسێکی ژێرزەوی کە دابەشبووە بەسەر دوو هیپۆجیا ،<ref name=":06" /> پەرستگایەک یان گۆڕێکی ژێرزەمینییە کە لە زنجیرەیەک ژوور پێکهاتووە. پێدەچێت وەکو نەکرۆپۆلیسێکی شاهانە کار بکات،<ref name=":06" /> کە هەروەها یارمەتیدەرە لە پشتگیریکردنی مشتومڕی زانستی سەبارەت بە ئەگەری پاترۆنی ئەم تابوتە. ئەم تابوتە بە تایبەتی یەکێکە لە چوار تابوتە گەورە نەخشێنراوەکان کە دوو جووتیان پێکهێناوە. ئەم جووتانە لە کاتی هەڵکۆڵینەکانی ساڵی ١٨٨٧ کە لەلایەن [[عوسمان حەمدی بەگ|عوسمان حەمدی بەی]] و یەرڤانت ڤۆسکان لە نەکرۆپۆلیس لە نزیک سیدۆن لە لوبنان ئەنجامدراون دۆزراونەتەوە. === دیبەیتی زانستی === [[File:Ayaa_Necropolis,_Sidon.png|ڕاست|وێنۆک| بەشی بڕاو لە نەکرۆپۆلیسی ئایا. تابوتخانەی ئەسکەندەر لە خوارەوە ناوەڕاستە.]] ==== پاترۆن ==== هەرچەندە بە شێوەیەکی بەرفراوان قبوڵ کراوە کە ئەمە لە سەرەتای شیکارییەکانیدا تابووی ڕاستەقینەی خودی ئەسکەندەری مەکدۆنی نەبووە، بەڵام<ref name=":06" /> مشتومڕێکی زانستی گەورە لەسەر ئەوە هەبووە کە کێ پارێزەری تابوتەکە بووە. لە سەرەتادا وا بیردەکرایەوە کە تابوتخانەی عەبدالۆنیموس بووە (٣١١ پێش زایین کۆچی دوایی کردووە)، پاشای سیدۆن کە لەلایەن ئەسکەندەرەوە دەستنیشانکراوە ڕاستەوخۆ دوای شەڕی ئیسۆس (٣٣٣ پێش زایین). زانا ئەندرۆ ستیوارت جەخت لەوە دەکاتەوە کە تابوتخانەی ئەلێکساندەر لەلایەن عەبدالۆنیموسەوە پاڵپشتی کراوە بەهۆی کۆمەڵێک هۆکارەوە: بە شێوەیەکی سەرەکی، بە هۆکاری ئەوەی کە پاشاکانی [[ڕۆژھەڵاتی نزیک|ڕۆژهەڵاتی نزیک]] بە بەردەوامی گۆڕەکانیان پێش مردنیان ڕاسپاردووە بە لەبەرچاوگرتنی "ناوبانگەکانی دوای مردنیان".<ref name=":28">{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=294–298}}</ref> ئەمە ئیدیعایەکی باو و پشتیوانییە و بەردەوام لەلایەن زۆرێک لە زانایانەوە پشتڕاستکراوەتەوە، بەڵام بە هەمان شێوە کێبڕکێی لەسەر کراوە. بۆ نموونە والدێمار هێکل دەڵێت کە تابوتەکە بۆ مازایۆس دروستکراوە کە ئاغایەکی [[ئێران|فارسی]] و حاکمی [[بابل]] بوو. بۆ ئەوەی پشتگیری لەم قسەیە بکات، هێکل پرسیار دەکات کە بۆچی تابوتێک بۆ عەبدالۆنیموس، پاشایەکی سیدۆن، ئەوەندە فیگەر و ئایکۆنۆگرافیای فارسی تێدا دەبێت، <ref name=":32" /> و دەڵێت کە جل و بەرگ و سیماکانی دەموچاو و چالاکییەکانی <ref name=":32" /> فیگەری ناوەندی لە ڕووی مێژووییەوە زیاتر لەگەڵ ئاغاکانی فارسی هاوتەریبە نەک لەگەڵ ئاغای فینیقی.<ref name=":32" /> وەڵامی ئەمەش بە بڕوای هێکل ئەوەیە کە پەیوەندی ئەم فیگەر و ئایکۆنۆگرافییانە لە جیاتی ئەوە بۆ ئاغای فارس گونجاوتر دەبوو. بۆ پشتگیری، ئەو تیۆریزە دەکات کە یەکێک لە فریزە لاوەکییەکان [[شەڕی گۆگەمیلا|شەڕی گاوگامێلا]] لە ساڵی ٣٣١ پێش زایین نیشان دەدات،<ref name=":32" /> کە هێزی سەرکردایەتی سەربازیی مازایۆس لە ئاراستەکردنی سوپای فارسدا نیشان دەدات. ==== ئیسباتکردن ==== لایەنێکی مێژووی تابوتەکە کە تا ئێستا بە شێوەیەکی بەرفراوان مشتومڕی لەسەرە، پەیوەندی بەوەوە هەیە کە ڕەنگە کام کولتوری [[سەردەمی دێرین|کۆنی دەریای ناوەڕاست]] دروستی کردبێت. بە گوتەی شێفۆڵد، دەستی شەش پەیکەرتاشی ئایۆنی جیاکراوەتەوە، کە بە ئیدیۆمێکی ئەتیک کاردەکەن.<ref name=":4" /> ستیوارت لەگەڵ شێفۆڵد هاوڕایە و ئیدیعا دەکات کە یەکخستنی توخمە ستایلیستییە جیاوازەکان پەیوەندی بە پەیکەری ئەتیکەوە هەیە.<ref name=":28" /> بەڵام بەپێی شوێنەوارناس مارگریت سی میلەر ، ڕەنگە تابوتەکە لەلایەن وەرشەی [[ڕودس|ڕۆدیانەوە]] بەرهەم هێنرابێت، لەم حاڵەتەدا لە سیدۆن کاردەکات. <ref>{{Cite book|last=Miller|first=Margaret C.|title=Athens and Persia in the Fifth Century BC: A Study in Cultural Receptivity|publisher=Cambridge University Press|year=2004|pages=122}}</ref> لێرەدا یارمەتیدەرە کە ئاماژە بەوە بکەین، کە سیدۆن شار-دەوڵەتێکی فینیقی بووە،<ref name=":06" /> کە وایکردووە زانایانی دیکەی وەک کارۆلین هاوسەر بڵێن کە سەرچاوەی ستایلیستییەکەی ڕەگ و ڕیشەی لە فینیقیادا هەیە. باس لەوە کراوە کە زۆربەی وردەکارییەکانی پەیکەرسازی دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ شێوازە یۆنانییە کۆنەکان،<ref name=":06" /> کە دەگەڕێتەوە بۆ گرتنی ئەم شارەی ڕۆژهەڵاتی نزیک لەلایەن یۆنانییە کۆنەکانەوە. بەڵام بەهۆی کاریگەرییە کولتوورییەکانی نێوان هونەری یۆنانی لەو سەردەمەدا، لەناو خودی تابوتەکەدا سیفەتی ناکۆک هەیە. بۆ نموونە ئەو شێرانەی لەسەر گۆشەکانی سەقفەکە دەدۆزرێتەوە سیفەتی تایبەتی ئاسیایان هەیە.<ref name=":06" /> هەروەها چەندین بوونەوەری ئەفسانەیی هەن، وەک "سێ قۆچی بەرخ کە لەسەر سەری پشیلە گەشە دەکەن"<ref name=":06" /> کە دەبوو بە تەواوی نامۆ بوون بە [[گیانلەبەران|گیانلەبەرانی]] جیهانی کۆنی هێلینیستی. == لێکدانەوە == [[File:Alexander_Sarcophagus,_Istanbul_Archaeological_Museums_2024_(2).jpg|وێنۆک| ئەلێکساندەر سەرکۆفاگۆس (2024)]] ڕیزبەندی سەقفی تابوتخانەی ئەسکەندەر کە لە دوو "بلۆکی گەورە" لە مەڕمەڕ دروستکراوە،<ref name=":28" /> بە پەیکەری سەری ژنان هێڵکاری کراوە، لەوانەیە خوداوەندی ئەتارگاتیس بێت.<ref name=":28" /> گێڕانەوەی جیاواز فریزەکان لە هەر لایەک و پەنجەرەی تابوتەکەدا دەڕازێننەوە، هەریەکەیان قەرزاری لێکدانەوەی جیاوازن بۆ تەوەری گشتی خودی تابوتەکە.<ref name=":28" /> ئەم لێکدانەوە جیاوازانە بەهۆی شێوازە ئاڵۆزەکان و بابەتەکان جیاواز بوون.<ref name=":28" /> هەندێک لە زانایان ئەم گێڕانەوەیانەیان وا لێکداوە کە لە ڕووی ژیاننامەییەوە پەیوەندییان بە ژیانی عەبدالۆنیمۆسەوە هەیە، زنجیرەکە لە ساڵی ٣٣٣/٣٣٢ پێش زایین<ref name=":28" /> لەگەڵ شەڕی ئیسۆس<ref name=":28" /> دەستی پێکردووە و لە ساڵی ٣٠٦/٣٠٥ پێش زایین کۆتایی هاتووە.<ref name=":28" /> ئەندرۆ ستیوارت دەڵێت کە تابوتەکە هیچ بەرنامەیەکی یەکگرتوو یان پەیامێکی دیار و یەکگرتوو بە هیچ شێوەیەک پێشکەش ناکات، <ref name=":28" /> چونکە دیمەنەکانی ناو هەر ڕیلیفێک دژایەتی ئەوی دیکە دەکەن، لەگەڵ ئایکۆنۆگرافی کە هەردوو ستانداردی ڕۆژئاوایی و ڕۆژهەڵاتی تێکەڵ دەکات.<ref name=":28" /> تەوەری شەڕ و ڕاوکردن لە سەرانسەری فریزەکاندا یەکدەنگن: لایەکی درێژ و لایەکی کورت هەریەکێک لەم دیمەنانە نیشان دەدات. نەخشێنراوەکانی ڕیلیف لە لایەکی درێژی پارچەکەدا نیشان دەدەن کە ئەسکەندەر شەڕی فارسەکان دەکات لە شەڕی ئیسۆس . ڤۆڵکمار ڤۆن گراڤ مۆتیڤەکەی بەراورد کردووە بە مۆزایکی بەناوبانگی ئەلێکساندەر لە [[ناپۆلی]] ; ئەو بەو ئەنجامە دەگا کە ئایکۆنۆگرافیای هەردووکیان لە ڕەسەنێکی هاوبەشەوە سەرچاوەی گرتووە، تابلۆیەکی ونبووی فیلۆکسێنۆسی ئێرێتریا .<ref name=":5">{{Cite book|last=von Graeve|first=Volkmar|title=Der Alexandersarkophag und seine Werkstatt|year=1970|location=Berlin}}</ref> بەراوردکردنی نێوان مۆزایک و تابوت لە بواری زانستیدا جێگەی خۆی بەدەستهێناوە، کە زانایانی دیکەی وەک ئەندرۆ ستیوارت پشتگیریان لێدەکەن.<ref>{{Cite book|last=Stewart|first=Andrew|title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics|publisher=University of California Press|year=1993|location=Oxford, England|pages=43}}</ref> ئەسکەندەر بە سوارەوە نیشان دەدرێت و پێستی شێرێکی لەسەر سەری داناوە و خۆی ئامادە دەکات بۆ فڕێدانی ڕمێک بەسەر سوارەی فارسدا. هێشتا مشتومڕ لە دەوری گرنگی مێژووییبوونی ئەو کەسایەتیانەی لە دیمەنەکانی ڕاوکردن و شەڕدا دەبینرێن، ماوە. لە کاتێکدا مێژوونووسانی وەک ڤۆن گراڤ وەک وێناکردنی وردی کەسایەتییە مێژووییەکان لێکدەدەنەوە،<ref name=":5" /> مێژوونووسانی دیکەی وەک شێفۆڵد وەک بابەتێکی ئەفسانەیی شەڕەکان و ڕاوکردنی شاهانە سەرنجیان لەسەرە.<ref name=":4" /> هەندێک لە زانایان، هەروەها پێیان وایە کە دووەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار لە نزیک ناوەندەکە نوێنەرایەتی هێفایستیۆن دەکات، هاوڕێ نزیکە کۆنەکەی ئەسکەندەر. سێیەم کەسایەتی مەقدۆنی سوار زۆرجار بە پێردیکاس دەناسرێتەوە، کە یەکێکە لە ژەنەڕاڵەکانی سوپای ئەسکەندەر. دیوی درێژی بەرامبەر ئەسکەندەر نیشان دەدات کە وەک "ئەسپسواری ناوەڕاستی چەپ" ناسراوە،<ref name=":28" /> و مەقدۆنیەکان پێکەوە لەگەڵ عەبدالۆنیموس و فارسەکان شێر ڕاو دەکەن. هەروەها ستیوارت ئەوەی خستۆتە ڕوو کە ڕەنگە ئەمە نموونەیەک بێت لە ڕاوکردنی ئەلێکساندەر لە پارکە یارییەکانی سیدۆنیا لە ساڵی ٣٣٢ پێش زایین.<ref name=":28" /> ئەمە وێنایەکی ناوازەیە لە هاوکاریکردنی مەقدۆنیەکان و فارسەکان لە ڕاوکردنەکەدا،<ref name=":28" /> چونکە جیاوازی هەیە لەگەڵ وێناکردنی شەڕی ئیسۆس (کە بەناوبانگترین لێکدانەوەیە) لەسەر ڕیلیف لە لایەنی بەرامبەردا - شکستێکی کارەساتبارانەی فارسەکان لەلایەن مەقدۆنیەکانەوە. لەسەر فریزەکە لە یەک سەری تابوتەکەدا، چاوەکان بەرەو ڕاوکردنی شێرێکی ئەفسانەیی دەبرێن، کە تێیدا دیمەنێک وێنا کراوە کە عەبدولنیموس تێیدا پانتەرێک ڕاو دەکات.<ref name=":28" /> لە سەرووی ڕیلیفەکەوە، لەسەر پێدیمێنتەکە، عەبدالۆنیموس نیشان دەدرێت کە سەرقاڵی شەڕێکی نەناسراوە.<ref name=":28" /> ڕیلیفی سەرەکەی تری تابوتەکە شەڕێک نیشان دەدات، لەوانەیە شەڕی غەززە لە ساڵی ٣١٢ پێش زایین، لەم حاڵەتەدا پێدەچێت ئەو پەنجەرەی سەرەوە کوشتنی پێردیکاس لە ساڵی ٣٢٠ پێش زایین نیشان بدات.<ref name=":28" /> گریمانە کراوە کە عەبدولنیموس لە کۆتاییدا لە شەڕی غەززەدا مردووە،<ref name=":28" /> هەرچەندە ئەمە بێ بەڵگەیە. بەڵام ئەگەر ئەمە بێت، ئەوا ئەم پێدیمەنتە دەبێتە وێناکردنی دوا ساتەکانی لە شەڕدا.<ref name=":28" /> === پۆلیکرۆمی === تابوتخانەی ئەسکەندەر لە مەڕمەڕی پەنتێلیک دروستکراوە کە شوێنەواری پۆلیکرۆمییەکەی هێشتووەتەوە، لە شێوەی پەرستگایەکی یۆنانی . بەڵگەی پۆلیکرۆمی، کە ئاماژەیە بۆ ئەو بۆیاخ ڕەنگاوڕەنگانەی کە لەسەر پەیکەر (بەتایبەت پەیکەرە کۆنەکان) دۆزراونەتەوە، لەسەر تابوتەکە دۆزراونەتەوە، و لە ڕاستیدا دەبوو لە کاتی هەڵکەندنی تابوتەکە لە کاتی هەڵکەندنیدا لە ساڵی ١٨٨٧دا<ref name=":06" /> جەنگاوەرەکانی یۆنانی مەقدۆنی کە لەسەر تابوتەکە وێنا کراون، بە ڕووتی شەڕ دەکەن، وەک ئەوەی لە ئایکۆنۆگرافیای یۆنانیدا تایبەت بوو.<ref name=":12" /> بەڵام بۆیاخ کرابوون، وردەکارییە ڕەنگاوڕەنگەکانی ڕەنگی پێست و ڕەنگی قژ و کڵاو و قەڵغانەکانیان پیشان دەدا. لە بەرامبەردا ئەو فارسانەی ئەم جەنگاوەرانە لەگەڵیاندا شەڕیان کردووە، بە زرێپۆشێکی گەشاوە و زیندوو ڕەنگکرابوون. پۆلیکرۆمیەکە نەخشە وردەکانی پانتۆڵ و تەنوورەیان نیشان دەدات،<ref name=":12" /> هەروەها ئەو کارە ئاڵۆزانەی بۆیاخ کە لەسەر قەڵغانەکانیان ئەنجام دەدرێن.<gallery> File:The_1887_discovery_of_the_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=The 1887 discovery of the Alexander Sarcophagus| دۆزینەوەی تابوتخانەی ئەسکەندەر لە ساڵی ١٨٨٧ File:Achaemenid_infantry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid infantry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی پیادەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر File:Achaemenid_cavalry_on_Alexander_Sarcophagus.jpg|alt=Color reconstruction of Achaemenid cavalry on the Alexander Sarcophagus| دووبارە بنیاتنانەوەی ڕەنگی سوارەی هەخامەندەکان لەسەر تابوتخانەی ئەسکەندەر </gallery> == هەروەها سەیری بکە == * {{Annotated link|Tabnit sarcophagus}} * {{Annotated link|Lycian sarcophagus of Sidon}} * {{Annotated link|Sarcophagus of Eshmunazar II}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Ayaa}} * {{Annotated link|Royal necropolis of Byblos}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == تێبینی == <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> * [https://buntegoetter.liebieghaus.de/en/ خوداوەندەکان بە ڕەنگ - چاپی زێڕین] * هێکل، والدێمار. "مازایۆس، کالیستینێس و سەرکۆفاگی ئەسکەندەر." ''Historia: Zeitschrift fur Alte Geschichte'' 55، 2006. * میلەر، مارگریت سی. ''ئەسینای پایتەخت و فارس لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین: لێکۆڵینەوەیەک لە وەرگرتنی کولتووری.'' چاپخانەی زانکۆی کامبریج، ٢٠٠٤. * پالاگیا، ئۆلگا. ''قوتابخانە ناوچەییەکان لە پەیکەری هێلینیستی.'' کتێبی ئۆکسبۆ، سنووردار، ١٩٩٨. * سیسمۆندۆ ڕیدگوای، برونیڵدە. "پێداچوونەوە: دێر ئەلێکساندەر-سارکۆفاگ لەلایەن کارل شیفۆڵد." ''گۆڤاری شوێنەوارناسی ئەمریکی'' 73، 1969. * ستیوارت، ئەندرۆ. ''ڕووخساری دەسەڵات: وێنەی ئەسکەندەر و سیاسەتی هێلینیستی.'' ئۆکسفۆرد، ئینگلتەرا: چاپخانەی زانکۆی کالیفۆرنیا، ١٩٩٣. * ڤۆن گراڤ، ڤۆڵکمار. ''دێر ئەلێکساندەرسارکۆفاگ و سێین وێرکشتات.'' بەرلین، ١٩٧٠. == بەستەری دەرەکی == * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd1|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon|doi=10.11588/DIGLIT.5197 }} ([[editio princeps]]) * {{citation|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/hamdybey1892bd2|first1=Osman|last1=Hamdi Bey|first2= Théodore|last2=Reinach|authorlink=Théodore Reinach|authorlink2=Osman Hamdi Bey|year=1892|title= Une nécropole royale à Sidon: fouilles: Planches|doi=10.11588/DIGLIT.5198 }} ([[Tipped-in page|Plates]]) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|تورکیا}} [[پۆل:مۆزەخانەکان بەپێی وڵات]] qiave2s3dvgscqtdvcqhasl1y362e6x 1 305374 1686965 2026-10-14T13:25:00Z Épine 19745 زیادکردنی {{Old prod}} 1686965 wikitext text/x-wiki {{Old prod|nom=Épine|nomdate=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} bd7jgvhe0ggk56z821wf3ctygj18hjb 1687268 1686965 2026-10-15T02:59:30Z DiyarKamaran 50583 /* سەرچاوەکانی وتارەکە */ بەشی نوێ 1687268 wikitext text/x-wiki {{Old prod|nom=Épine|nomdate=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} == سەرچاوەکانی وتارەکە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad]]، تکایە ڕوون بکەرەوە کام سەرچاوەکان بە بۆچوونی تۆ بەس نین، و چ جۆرە سەرچاوەیەک پێویستە بۆ ئەوەی بایەخداریی وتارەکە بسەلمێنرێت؟ سوپاس. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠٢:٥٩، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ido2amwtg5c9y352ygcgce18lj6oe3x 1687419 1687268 2026-10-15T09:34:19Z Sakura emad 42467 /* سەرچاوەکانی وتارەکە */ وەڵامدانەوە 1687419 wikitext text/x-wiki {{Old prod|nom=Épine|nomdate=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} == سەرچاوەکانی وتارەکە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad]]، تکایە ڕوون بکەرەوە کام سەرچاوەکان بە بۆچوونی تۆ بەس نین، و چ جۆرە سەرچاوەیەک پێویستە بۆ ئەوەی بایەخداریی وتارەکە بسەلمێنرێت؟ سوپاس. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠٢:٥٩، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :بڕوانە [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] ھەڵبەتە ئەم کەسە تاکە شەھید و تاکەکەسی سەرکردایەتیش نییە لەناو حزبەکەی، چی شتێکی ھەیە کە لەناو ھەزاران کەس جیایبکاتەوە؟ لەناو ئەو چوار سەرچاوەیەی داتناوە سێ دانەی ھەر باس لە ژیانی دەکات و شەھیدبوونەکەی. ھیچ لە سەرچاوەکان بایەخداری بابەتەکە ناسەلمێنن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) s6n73uu6cinxdmcxog2m1fg45ij66t1 1687421 1687419 2026-10-15T10:13:56Z DiyarKamaran 50583 /* سەرچاوەکانی وتارەکە */ وەڵامدانەوە 1687421 wikitext text/x-wiki {{Old prod|nom=Épine|nomdate=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} == سەرچاوەکانی وتارەکە == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad]]، تکایە ڕوون بکەرەوە کام سەرچاوەکان بە بۆچوونی تۆ بەس نین، و چ جۆرە سەرچاوەیەک پێویستە بۆ ئەوەی بایەخداریی وتارەکە بسەلمێنرێت؟ سوپاس. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ٠٢:٥٩، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :بڕوانە [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] ھەڵبەتە ئەم کەسە تاکە شەھید و تاکەکەسی سەرکردایەتیش نییە لەناو حزبەکەی، چی شتێکی ھەیە کە لەناو ھەزاران کەس جیایبکاتەوە؟ لەناو ئەو چوار سەرچاوەیەی داتناوە سێ دانەی ھەر باس لە ژیانی دەکات و شەھیدبوونەکەی. ھیچ لە سەرچاوەکان بایەخداری بابەتەکە ناسەلمێنن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::بەس بەپێی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، پێوەری بایەخداریی «تاکبوون» یان «سەرکردایەتی» نییە، بەڵکو ئەوەیە کە سەرچاوەی متمانەپێکراو و سەربەخۆ بە شێوەیەکی بەرچاو باسی بابەتەکە بکەن. باسکردنی ژیان و کۆتایی ژیانی کەسێک بە وردەکاری لە چەند سەرچاوەیەکدا خودی ئەو «باسکردنە بەرچاوە»یە کە پێویستە ژیاننامە بەو شێوەیە دەنووسرێت. ئەوەی هەزاران کەسی تریش لەسێدارە دراون بایەخداریی ئەم کەسە ناسڕێتەوە چونکە ویکیپیدیا بایەخداری بە بەراوردکردن لەگەڵ ژمارەی قوربانییان ناپێوێت. ::::جگە لەوەش کاردۆ گەڵاڵی تەنیا قوربانی نەبوو، یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی بزووتنەوەیەکی سیاسی، دوو کتێبی نووسیوە و ناوی لە ساڵانی جیاوازدا لە چەندین ماڵپەڕی ڕاگەیاندندا بەردەوام باسکراوەتەوە. ::::ئەگەر بۆچوونت ئەوەیە سەرچاوەکان سەربەخۆ نین، ئەوە بابەتێکی جیاوازە لە «بایەخداری نییە». بۆیە تکایە ڕوون بکەرەوە، کێشەکە لە سەربەخۆیی سەرچاوەکانە یان لە ئاستی باسکردنەکە؟ من سەرچاوەی زیاتر زیاد دەکەم، و داواکارم پێش هەر هەنگاوێکی تر لێرە بگەینە ڕێککەوتن. [[بەکارھێنەر:DiyarKamaran|DiyarKamaran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DiyarKamaran|لێدوان]]) ١٠:١٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) j4pwdodd8i2s1iw0p4daty2vfiwviro 0 305375 1686968 2026-10-14T13:27:56Z Aza 86 Aza پەڕەی [[کێڵگەێ میران]]ی گواستەوە بۆ [[کێڵگەی میران]] 1686968 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کێڵگەی میران]] 2yi9d12up81gctovzcuod6opokfpnf6 3 305376 1687019 2026-10-14T14:47:51Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687019 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٤:٤٧، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) d4xp2fv70j24fzkq5bj17ecokslpip5 0 305377 1687026 2026-10-14T15:49:25Z Épine 19745 Épine پەڕەی [[ئانیانگ, گیۆنگگی]]ی گواستەوە بۆ [[ئانیانگ، گیۆنگی]] 1687026 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئانیانگ، گیۆنگی]] 830wvscfdu76r287jn4tdx30ziqs6b9 0 305378 1687090 2026-10-14T17:52:25Z AKO ILAM 79727 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاری کەس|ناو=مازیار نەزەربەیگی|وێنە=Mazyar Nazarbeigi.jpg|پیشە=نووسەر، ڕۆماننووس}} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ما...»ەوە 1687090 wikitext text/x-wiki {{زانیاری کەس|ناو=مازیار نەزەربەیگی|وێنە=Mazyar Nazarbeigi.jpg|پیشە=نووسەر، ڕۆماننووس}} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی فردەوس هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. فردەوس هاشمی لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> فردەوس هاشمی لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، ئەو لەگەڵ محەمەدجەواد مهری (ماجوو) لە وەرگرانی خەڵاتەکە بووە. هەمان ڕاپۆرت دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> i03a3kqpkd1j200zdi50ig4t8pyads7 1687091 1687090 2026-10-14T17:53:42Z AKO ILAM 79727 /* خەڵاتەکان */ 1687091 wikitext text/x-wiki {{زانیاری کەس|ناو=مازیار نەزەربەیگی|وێنە=Mazyar Nazarbeigi.jpg|پیشە=نووسەر، ڕۆماننووس}} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی فردەوس هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. فردەوس هاشمی لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> فردەوس هاشمی لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> te85jdn0oq88yrjw0087eyj4nb7gu46 1687092 1687091 2026-10-14T18:01:44Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687092 wikitext text/x-wiki '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی فردەوس هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. فردەوس هاشمی لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> فردەوس هاشمی لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> rvn7kpe7435t55yhhnhz6ymvwvphdf8 1687094 1687092 2026-10-14T18:06:35Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687094 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر، ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 3julgrn6whevwk3uuraax345fxu42lb 1687095 1687094 2026-10-14T18:10:53Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687095 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر، ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 3yzaw7i99hvq9j8csnrvupyqjcu29lt 1687096 1687095 2026-10-14T18:14:09Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687096 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 3onsubi5somshhprcq4zt1zcvjjkyc4 1687097 1687096 2026-10-14T18:24:22Z AKO ILAM 79727 /* خەڵاتەکان */ 1687097 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک (سانێگ لەبان ئاو) === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-02-12 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> rvoyldt2zy028tk6dxpli6nmx2ad4i1 1687098 1687097 2026-10-14T18:31:15Z AKO ILAM 79727 /* بەرهەمەکان */ 1687098 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' نووسەر و ڕۆماننووسێکی کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری کەڵهوڕی، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای کرماشان لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک؛ سانێگ لەبان ئاو === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> <big>'''دامرکیان بەهەشت'''</big> <nowiki>'''دامرکیان بەهەشت'''</nowiki>؛ ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ لەلایەن وەشانخانەی 49Books لە سوید بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-02-12 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> jhkbrq860v2w44jujro73big21bm0xc 1687099 1687098 2026-10-14T18:35:04Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687099 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' [[نووسەر]] و [[ڕۆماننووس|ڕۆماننووسێکی]] کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵهوڕی]]، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای [[کرماشان]] لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک؛ سانێگ لەبان ئاو === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> <big>'''دامرکیان بەهەشت'''</big> <nowiki>'''دامرکیان بەهەشت'''</nowiki>؛ ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ لەلایەن وەشانخانەی 49Books لە [[سوێد|سوید]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-02-12 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> ngcqipc4i8ot0hicb6n6fpaxifpmqs5 1687317 1687099 2026-10-15T05:05:05Z AKO ILAM 79727 /* */ 1687317 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' [[نووسەر]] و [[ڕۆماننووس|ڕۆماننووسێکی]] کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵهوڕی]]، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 اثر جمعی از نویسندگان صدای آزادی {{!}} دانلود و خرید کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 |ناونیشان=https://fidibo.com/book/172773-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-695 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=fidibo.com |زمان=fa-IR}}</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا، پارێزگای [[کرماشان]] لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک؛ سانێگ لەبان ئاو === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> <big>'''دامرکیان بەهەشت'''</big> <nowiki>'''دامرکیان بەهەشت'''</nowiki>؛ ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ لەلایەن وەشانخانەی 49Books لە [[سوێد|سوید]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-02-12 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 0pof8m1wqj1ceeqaulsq82awjelnmjx 1687318 1687317 2026-10-15T05:09:32Z AKO ILAM 79727 /* ژیان */ 1687318 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' [[نووسەر]] و [[ڕۆماننووس|ڕۆماننووسێکی]] کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵهوڕی]]، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 اثر جمعی از نویسندگان صدای آزادی {{!}} دانلود و خرید کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 |ناونیشان=https://fidibo.com/book/172773-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-695 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=fidibo.com |زمان=fa-IR}}</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی [[ئارووناوا|ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا]]، پارێزگای [[کرماشان]] لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک؛ سانێگ لەبان ئاو === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> <big>'''دامرکیان بەهەشت'''</big> <nowiki>'''دامرکیان بەهەشت'''</nowiki>؛ ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ لەلایەن وەشانخانەی 49Books لە [[سوێد|سوید]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-02-12 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> ah0ik5qr3qie28ep9jdt0wgfks0hsa0 3 305379 1687143 2026-10-14T20:19:49Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687143 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٢٠:١٩، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 8tjrd0rj073n1vu301naa7p7su21xok 0 305380 1687158 2026-10-14T21:15:58Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین -...»ەوە 1687158 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە هوانگ جۆنگ-مین، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * هوانگ جونگ-مین لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * جەنگ هۆ-یۆن لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی [ko] لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و هوانگ جۆنگ-مین لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] 25ipov04t8dj2f6vd10kt2xcq8i4l9y 1687159 1687158 2026-10-14T21:18:46Z Bilalinfo 57400 1687159 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە هوانگ جۆنگ-مین، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * هوانگ جونگ-مین لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * جەنگ هۆ-یۆن لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی [ko] لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و هوانگ جۆنگ-مین لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title|id=tt27369017}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] fbsf3hungidsg00bxtjnjbzv8jkk380 1687164 1687159 2026-10-14T21:38:47Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1687164 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە هوانگ جۆنگ-مین، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * هوانگ جونگ-مین لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]] لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی [ko] لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و هوانگ جۆنگ-مین لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title|id=tt27369017}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] 2n1a13urdwfmnjuuxx4rwpfv9wdq6cp 1687218 1687164 2026-10-15T00:39:19Z Mohammdaon 14563 /* ئەکتەرەکان */ 1687218 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە هوانگ جۆنگ-مین، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * هوانگ جونگ-مین لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]] لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و هوانگ جۆنگ-مین لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title|id=tt27369017}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] dslpaf0labe4078e8ghsv9zbt7ejnq5 1687404 1687218 2026-10-15T09:07:31Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687404 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە هوانگ جۆنگ-مین، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * هوانگ جونگ-مین لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]] لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و هوانگ جۆنگ-مین لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title|id=tt27369017}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] fik53q39b9mee0zrx9pg2df41hgdmw1 0 305381 1687166 2026-10-14T22:21:32Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{زانیاریدانی کەسایەتی|name=حەسەن مەجۆنی|image=حسن معجونی.jpg|image caption=لە چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|birth_date=١٨ی ژانویەی ١٩٦٨ (٥٧ ساڵ)|پەروەردە=بەکالۆریۆس لە ئەدەبیاتی دراماتیک|ھاوسەر=هێدێیا حوسێنی نژاد}} '''محەمەد حەسەن مەعجونی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:...»ەوە 1687166 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=حەسەن مەجۆنی|image=حسن معجونی.jpg|image caption=لە چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|birth_date=١٨ی ژانویەی ١٩٦٨ (٥٧ ساڵ)|پەروەردە=بەکالۆریۆس لە ئەدەبیاتی دراماتیک|ھاوسەر=هێدێیا حوسێنی نژاد}} '''محەمەد حەسەن مەعجونی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسن معجونی؛ لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩) ئەکتەر و د ەرهێنەری خەڵکی [[ئێران|ئێرانە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی مسافران (٢٠٠٩) و شەمدونی (٢٠١٥) ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.theater.ir/fa/conversation.php?id=19308 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.theater.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-14 |سەردێڕ=بیوگرافی حسن معجونی؛ از خلاقیت در تئاتر تا درخشش در سینما |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/813075/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403102819915 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> == ژیان == محەمەد حەسەن مەعجونی لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە زنجان لەدایکبووە و دەرچووی بەشی ئەدەبیاتی نمایشی لە کۆلێژی سینەما و شانۆی زانکۆی هونەرە و سەرۆکی گروپی شانۆی لیوە. یەکەم فیلمی سینەمایی کە مەجونی تێیدا ڕۆڵی گێڕا فیلمی هەمیشە پێی ژنێک لە ئارادایە بە دەرهێنانی کمال تبریزی لە ساڵی ٢٠٠٧ بوو. مەجونی هەروەها لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی مسافران (٢٠٠٩) بە دەرهێنانی رامبد جوان و شەمدونی (٢٠١٥) بە دەرهێنانی سروش صحت ڕۆڵی گێڕاە. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی بەراز (٢٠١٨) بە دەرهێنانی [[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]]، کاندیدی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو لە بیستەمین خولی [[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=سینما |first=خانه |سەردێڕ=نامزدهای بیستمین جشن به تفکیک فیلم ها |ناونیشان=https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180905214844/https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-09-05 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.khanehcinema.ir}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- |٢٠٢٤ |تاکسی درمی |محمد پایدار |- |٢٠٢٤ |بچەی مردم |محمود کریمی |- |٢٠٢٣ |ئاغوشی باز |بهروز شعیبی |- |٢٠٢٢ |استاد |سید عماد حسینی |- |٢٠٢١ |شەبی زێڕین |یوسف حاتمی‌کیا |- |٢٠٢٠ |جاده خاکی |پناه پناهی |- |٢٠١٩ |گورکن |کاظم ملایی |- |٢٠١٩ |آبادان یازده ٦٠ |مهرداد خوشبخت |- |٢٠١٩ |لتیان |علی تیموری |- |٢٠١٨ |بی‌حسی موضعی |حسین مهکام |- |٢٠١٨ |تپلی و من |حسین قناعت |- |٢٠١٨ |ما همه با هم هستیم |کمال تبریزی |- |٢٠١٧ |خوک |[[مانی حەقیقی]] |- |٢٠١٦ |بی‌نامی |علیرضا صمدی |- |٢٠١٣ |اشباح |داریوش مهرجویی |- |٢٠١٣ |تتل و راز صندوقچه |وحید گلستان |- |٢٠١٢ |از تهران تا بهشت |ابوالفضل صفاری |- |٢٠١١ |برف روی کاج‌ها |[[پەیمان مەعادی]] |- |٢٠١١ |قصه‌ها |رخشان بنی‌اعتماد |- |٢٠١٠ |خیابان‌های آرام |کمال تبریزی |- |٢٠٠٨ |از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید |کمال تبریزی |- |٢٠٠٧ |کنعان |[[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]] |- |٢٠٠٧ |همیشه پای یک زن در میان است |کمال تبریزی |} ==== زنجیرەی نمایشی ماڵەوە ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !بڵاوکردنەوە لە |- | rowspan="3" |٢٠٢٦ |تاکسی |حسن نوری | rowspan="2" |شیدا |- |دە پهلوان |[[حەسەن فەتحی|حەسن فەتحی]] |- |نهنگ سفید |همایون اسعدیان |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٤ |مو به مو |پرویز شهبازی |شیدا |- |٢٠٢٤ |گردن‌زنی |سامان سالور |فیلم‌نت |- |٢٠٢٣ |[[دەفتەری تێبینی (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دەفتەری تێبینی]] |کیارش اسدی‌زاده |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٣ |نیوکمپ |منوچهر هادی |فیلیمو |- |٢٠٢٢ |''[[ئازادم بکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ئازادم بکە]]'' |شهرام شاه‌حسینی |[[فیلیمۆ|فیلیمو]] |- |٢٠٢٢ |راز بقا |سعید آقاخانی |فیلم‌نت |- |٢٠٢١ |آهوی من مارال |مهرداد غفارزاده |فیلیمو |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |خەڵات لەلایەن ! scope="col" |ناونیشانی خەڵات ! scope="col" |کاندیدکراو بۆ ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" |پەیکەر |- |2006 |فێستیڤاڵی تێاتری زوریخ |باشترین ئەکتەری پیاو |لە میانەی هەورەکاندا |{{برنده}} |خەڵاتی سپک تاکل |- |2018 |جەژنی خانەی سینەما |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |خوک |{{نامزد شده}} |پەیکەری شایستەیی |- |2018 |فێستیڤاڵی فیلمە فانتازییەکانی کاتالونیا سیتخس |باشترین ئەکتەری پیاو |خوک |{{برنده}} |خەڵاتی ماریا |- |2024 |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین ئەکتەری کۆمیدیی پیاو |ڕازی بقا |{{نامزد شده}} |پەیکەری حافز |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{IMDb name|3206691}} - [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] hy01ge7go9rxnzaqudpyig017s0buvy 1687196 1687166 2026-10-14T22:37:30Z Bilalinfo 57400 1687196 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=حەسەن مەجۆنی|image=حسن معجونی.jpg|image caption=لە چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|birth_date=١٨ی ژانویەی ١٩٦٨ (٥٧ ساڵ)|پەروەردە=بەکالۆریۆس لە ئەدەبیاتی دراماتیک|ھاوسەر=هێدێیا حوسێنی نژاد}} '''محەمەد حەسەن مەعجونی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسن معجونی؛ لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩) ئەکتەر و دەرهێنەری خەڵکی [[ئێران|ئێرانە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی مسافران (٢٠٠٩) و شەمدونی (٢٠١٥) ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.theater.ir/fa/conversation.php?id=19308 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.theater.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-14 |سەردێڕ=بیوگرافی حسن معجونی؛ از خلاقیت در تئاتر تا درخشش در سینما |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/813075/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403102819915 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> == ژیان == محەمەد حەسەن مەعجونی لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە زنجان لەدایکبووە و دەرچووی بەشی ئەدەبیاتی نمایشی لە کۆلێژی سینەما و شانۆی زانکۆی هونەرە و سەرۆکی گروپی شانۆی لیوە. یەکەم فیلمی سینەمایی کە مەجونی تێیدا ڕۆڵی گێڕا فیلمی هەمیشە پێی ژنێک لە ئارادایە بە دەرهێنانی کمال تبریزی لە ساڵی ٢٠٠٧ بوو. مەجونی هەروەها لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی مسافران (٢٠٠٩) بە دەرهێنانی رامبد جوان و شەمدونی (٢٠١٥) بە دەرهێنانی سروش صحت ڕۆڵی گێڕاە. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی بەراز (٢٠١٨) بە دەرهێنانی [[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]]، کاندیدی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو لە بیستەمین خولی [[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=سینما |first=خانه |سەردێڕ=نامزدهای بیستمین جشن به تفکیک فیلم ها |ناونیشان=https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180905214844/https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-09-05 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.khanehcinema.ir}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- |٢٠٢٤ |تاکسی درمی |محمد پایدار |- |٢٠٢٤ |بچەی مردم |محمود کریمی |- |٢٠٢٣ |ئاغوشی باز |بهروز شعیبی |- |٢٠٢٢ |استاد |سید عماد حسینی |- |٢٠٢١ |شەبی زێڕین |یوسف حاتمی‌کیا |- |٢٠٢٠ |جاده خاکی |پناه پناهی |- |٢٠١٩ |گورکن |کاظم ملایی |- |٢٠١٩ |آبادان یازده ٦٠ |مهرداد خوشبخت |- |٢٠١٩ |لتیان |علی تیموری |- |٢٠١٨ |بی‌حسی موضعی |حسین مهکام |- |٢٠١٨ |تپلی و من |حسین قناعت |- |٢٠١٨ |ما همه با هم هستیم |کمال تبریزی |- |٢٠١٧ |خوک |[[مانی حەقیقی]] |- |٢٠١٦ |بی‌نامی |علیرضا صمدی |- |٢٠١٣ |اشباح |داریوش مهرجویی |- |٢٠١٣ |تتل و راز صندوقچه |وحید گلستان |- |٢٠١٢ |از تهران تا بهشت |ابوالفضل صفاری |- |٢٠١١ |برف روی کاج‌ها |[[پەیمان مەعادی]] |- |٢٠١١ |قصه‌ها |رخشان بنی‌اعتماد |- |٢٠١٠ |خیابان‌های آرام |کمال تبریزی |- |٢٠٠٨ |از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید |کمال تبریزی |- |٢٠٠٧ |کنعان |[[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]] |- |٢٠٠٧ |همیشه پای یک زن در میان است |کمال تبریزی |} ==== زنجیرەی نمایشی ماڵەوە ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !بڵاوکردنەوە لە |- | rowspan="3" |٢٠٢٦ |تاکسی |حسن نوری | rowspan="2" |شیدا |- |دە پهلوان |[[حەسەن فەتحی|حەسن فەتحی]] |- |نهنگ سفید |همایون اسعدیان |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٤ |مو به مو |پرویز شهبازی |شیدا |- |٢٠٢٤ |گردن‌زنی |سامان سالور |فیلم‌نت |- |٢٠٢٣ |[[دەفتەری تێبینی (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دەفتەری تێبینی]] |کیارش اسدی‌زاده |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٣ |نیوکمپ |منوچهر هادی |فیلیمو |- |٢٠٢٢ |''[[ئازادم بکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ئازادم بکە]]'' |شهرام شاه‌حسینی |[[فیلیمۆ|فیلیمو]] |- |٢٠٢٢ |راز بقا |سعید آقاخانی |فیلم‌نت |- |٢٠٢١ |آهوی من مارال |مهرداد غفارزاده |فیلیمو |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |خەڵات لەلایەن ! scope="col" |ناونیشانی خەڵات ! scope="col" |کاندیدکراو بۆ ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" |پەیکەر |- |2006 |فێستیڤاڵی تێاتری زوریخ |باشترین ئەکتەری پیاو |لە میانەی هەورەکاندا |{{برنده}} |خەڵاتی سپک تاکل |- |2018 |جەژنی خانەی سینەما |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |خوک |{{نامزد شده}} |پەیکەری شایستەیی |- |2018 |فێستیڤاڵی فیلمە فانتازییەکانی کاتالونیا سیتخس |باشترین ئەکتەری پیاو |خوک |{{برنده}} |خەڵاتی ماریا |- |2024 |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین ئەکتەری کۆمیدیی پیاو |ڕازی بقا |{{نامزد شده}} |پەیکەری حافز |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{IMDb name|3206691}} - [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] qris8s2u941i22q91nkcw7dfk0bgnpz 1687210 1687196 2026-10-14T22:48:08Z Bilalinfo 57400 /* خەڵاتەکان */ 1687210 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=حەسەن مەجۆنی|image=حسن معجونی.jpg|image caption=لە چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|birth_date=١٨ی ژانویەی ١٩٦٨ (٥٧ ساڵ)|پەروەردە=بەکالۆریۆس لە ئەدەبیاتی دراماتیک|ھاوسەر=هێدێیا حوسێنی نژاد}} '''محەمەد حەسەن مەعجونی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسن معجونی؛ لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩) ئەکتەر و دەرهێنەری خەڵکی [[ئێران|ئێرانە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی مسافران (٢٠٠٩) و شەمدونی (٢٠١٥) ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.theater.ir/fa/conversation.php?id=19308 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.theater.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-14 |سەردێڕ=بیوگرافی حسن معجونی؛ از خلاقیت در تئاتر تا درخشش در سینما |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/813075/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403102819915 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> == ژیان == محەمەد حەسەن مەعجونی لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە زنجان لەدایکبووە و دەرچووی بەشی ئەدەبیاتی نمایشی لە کۆلێژی سینەما و شانۆی زانکۆی هونەرە و سەرۆکی گروپی شانۆی لیوە. یەکەم فیلمی سینەمایی کە مەجونی تێیدا ڕۆڵی گێڕا فیلمی هەمیشە پێی ژنێک لە ئارادایە بە دەرهێنانی کمال تبریزی لە ساڵی ٢٠٠٧ بوو. مەجونی هەروەها لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی مسافران (٢٠٠٩) بە دەرهێنانی رامبد جوان و شەمدونی (٢٠١٥) بە دەرهێنانی سروش صحت ڕۆڵی گێڕاە. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی بەراز (٢٠١٨) بە دەرهێنانی [[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]]، کاندیدی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو لە بیستەمین خولی [[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=سینما |first=خانه |سەردێڕ=نامزدهای بیستمین جشن به تفکیک فیلم ها |ناونیشان=https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180905214844/https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-09-05 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.khanehcinema.ir}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- |٢٠٢٤ |تاکسی درمی |محمد پایدار |- |٢٠٢٤ |بچەی مردم |محمود کریمی |- |٢٠٢٣ |ئاغوشی باز |بهروز شعیبی |- |٢٠٢٢ |استاد |سید عماد حسینی |- |٢٠٢١ |شەبی زێڕین |یوسف حاتمی‌کیا |- |٢٠٢٠ |جاده خاکی |پناه پناهی |- |٢٠١٩ |گورکن |کاظم ملایی |- |٢٠١٩ |آبادان یازده ٦٠ |مهرداد خوشبخت |- |٢٠١٩ |لتیان |علی تیموری |- |٢٠١٨ |بی‌حسی موضعی |حسین مهکام |- |٢٠١٨ |تپلی و من |حسین قناعت |- |٢٠١٨ |ما همه با هم هستیم |کمال تبریزی |- |٢٠١٧ |خوک |[[مانی حەقیقی]] |- |٢٠١٦ |بی‌نامی |علیرضا صمدی |- |٢٠١٣ |اشباح |داریوش مهرجویی |- |٢٠١٣ |تتل و راز صندوقچه |وحید گلستان |- |٢٠١٢ |از تهران تا بهشت |ابوالفضل صفاری |- |٢٠١١ |برف روی کاج‌ها |[[پەیمان مەعادی]] |- |٢٠١١ |قصه‌ها |رخشان بنی‌اعتماد |- |٢٠١٠ |خیابان‌های آرام |کمال تبریزی |- |٢٠٠٨ |از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید |کمال تبریزی |- |٢٠٠٧ |کنعان |[[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]] |- |٢٠٠٧ |همیشه پای یک زن در میان است |کمال تبریزی |} ==== زنجیرەی نمایشی ماڵەوە ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !بڵاوکردنەوە لە |- | rowspan="3" |٢٠٢٦ |تاکسی |حسن نوری | rowspan="2" |شیدا |- |دە پهلوان |[[حەسەن فەتحی|حەسن فەتحی]] |- |نهنگ سفید |همایون اسعدیان |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٤ |مو به مو |پرویز شهبازی |شیدا |- |٢٠٢٤ |گردن‌زنی |سامان سالور |فیلم‌نت |- |٢٠٢٣ |[[دەفتەری تێبینی (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دەفتەری تێبینی]] |کیارش اسدی‌زاده |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٣ |نیوکمپ |منوچهر هادی |فیلیمو |- |٢٠٢٢ |''[[ئازادم بکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ئازادم بکە]]'' |شهرام شاه‌حسینی |[[فیلیمۆ|فیلیمو]] |- |٢٠٢٢ |راز بقا |سعید آقاخانی |فیلم‌نت |- |٢٠٢١ |آهوی من مارال |مهرداد غفارزاده |فیلیمو |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |خەڵات لەلایەن ! scope="col" |ناونیشانی خەڵات ! scope="col" |کاندیدکراو بۆ ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" |پەیکەر |- |٢٠٠٦ |فێستیڤاڵی تێاتری زوریخ |باشترین ئەکتەری پیاو |لە میانەی هەورەکاندا |{{won}} |خەڵاتی سپک تاکل |- |٢٠١٨ |جەژنی خانەی سینەما |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |خوک |{{nominated}} |پەیکەری شایستەیی |- |٢٠١٨ |فێستیڤاڵی فیلمە فانتازییەکانی کاتالونیا سیتخس |باشترین ئەکتەری پیاو |خوک |{{won}} |خەڵاتی ماریا |- |٢٠٢٤ |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین ئەکتەری کۆمیدیی پیاو |ڕازی بقا |{{nominated}} |پەیکەری حافز |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{IMDb name|3206691}} - [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] pjrf77e4g5oi4y94ximk9dh21z60orw 1687211 1687210 2026-10-14T22:49:20Z Bilalinfo 57400 /* خەڵاتەکان */ 1687211 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=حەسەن مەجۆنی|image=حسن معجونی.jpg|image caption=لە چلەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|birth_date=١٨ی ژانویەی ١٩٦٨ (٥٧ ساڵ)|پەروەردە=بەکالۆریۆس لە ئەدەبیاتی دراماتیک|ھاوسەر=هێدێیا حوسێنی نژاد}} '''محەمەد حەسەن مەعجونی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسن معجونی؛ لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩) ئەکتەر و دەرهێنەری خەڵکی [[ئێران|ئێرانە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی مسافران (٢٠٠٩) و شەمدونی (٢٠١٥) ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.theater.ir/fa/conversation.php?id=19308 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.theater.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-14 |سەردێڕ=بیوگرافی حسن معجونی؛ از خلاقیت در تئاتر تا درخشش در سینما |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/813075/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1403102819915 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref> == ژیان == محەمەد حەسەن مەعجونی لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە زنجان لەدایکبووە و دەرچووی بەشی ئەدەبیاتی نمایشی لە کۆلێژی سینەما و شانۆی زانکۆی هونەرە و سەرۆکی گروپی شانۆی لیوە. یەکەم فیلمی سینەمایی کە مەجونی تێیدا ڕۆڵی گێڕا فیلمی هەمیشە پێی ژنێک لە ئارادایە بە دەرهێنانی کمال تبریزی لە ساڵی ٢٠٠٧ بوو. مەجونی هەروەها لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی مسافران (٢٠٠٩) بە دەرهێنانی رامبد جوان و شەمدونی (٢٠١٥) بە دەرهێنانی سروش صحت ڕۆڵی گێڕاە. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی بەراز (٢٠١٨) بە دەرهێنانی [[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]]، کاندیدی پەیکەری زێڕینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی پیاو لە بیستەمین خولی [[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=سینما |first=خانه |سەردێڕ=نامزدهای بیستمین جشن به تفکیک فیلم ها |ناونیشان=https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180905214844/https://www.khanehcinema.ir/fa/jashn/jashn20/candidate-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-09-05 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.khanehcinema.ir}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- |٢٠٢٤ |تاکسی درمی |محمد پایدار |- |٢٠٢٤ |بچەی مردم |محمود کریمی |- |٢٠٢٣ |ئاغوشی باز |بهروز شعیبی |- |٢٠٢٢ |استاد |سید عماد حسینی |- |٢٠٢١ |شەبی زێڕین |یوسف حاتمی‌کیا |- |٢٠٢٠ |جاده خاکی |پناه پناهی |- |٢٠١٩ |گورکن |کاظم ملایی |- |٢٠١٩ |آبادان یازده ٦٠ |مهرداد خوشبخت |- |٢٠١٩ |لتیان |علی تیموری |- |٢٠١٨ |بی‌حسی موضعی |حسین مهکام |- |٢٠١٨ |تپلی و من |حسین قناعت |- |٢٠١٨ |ما همه با هم هستیم |کمال تبریزی |- |٢٠١٧ |خوک |[[مانی حەقیقی]] |- |٢٠١٦ |بی‌نامی |علیرضا صمدی |- |٢٠١٣ |اشباح |داریوش مهرجویی |- |٢٠١٣ |تتل و راز صندوقچه |وحید گلستان |- |٢٠١٢ |از تهران تا بهشت |ابوالفضل صفاری |- |٢٠١١ |برف روی کاج‌ها |[[پەیمان مەعادی]] |- |٢٠١١ |قصه‌ها |رخشان بنی‌اعتماد |- |٢٠١٠ |خیابان‌های آرام |کمال تبریزی |- |٢٠٠٨ |از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید |کمال تبریزی |- |٢٠٠٧ |کنعان |[[مانی حەقیقی|مانی حقیقی]] |- |٢٠٠٧ |همیشه پای یک زن در میان است |کمال تبریزی |} ==== زنجیرەی نمایشی ماڵەوە ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !بڵاوکردنەوە لە |- | rowspan="3" |٢٠٢٦ |تاکسی |حسن نوری | rowspan="2" |شیدا |- |دە پهلوان |[[حەسەن فەتحی|حەسن فەتحی]] |- |نهنگ سفید |همایون اسعدیان |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٤ |مو به مو |پرویز شهبازی |شیدا |- |٢٠٢٤ |گردن‌زنی |سامان سالور |فیلم‌نت |- |٢٠٢٣ |[[دەفتەری تێبینی (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دەفتەری تێبینی]] |کیارش اسدی‌زاده |[[فیلمنێت|فیلم‌نت]] |- |٢٠٢٣ |نیوکمپ |منوچهر هادی |فیلیمو |- |٢٠٢٢ |''[[ئازادم بکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ئازادم بکە]]'' |شهرام شاه‌حسینی |[[فیلیمۆ|فیلیمو]] |- |٢٠٢٢ |راز بقا |سعید آقاخانی |فیلم‌نت |- |٢٠٢١ |آهوی من مارال |مهرداد غفارزاده |فیلیمو |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |خەڵات لەلایەن ! scope="col" |ناونیشانی خەڵات ! scope="col" |کاندیدکراو بۆ ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" |پەیکەر |- |٢٠٠٦ |فێستیڤاڵی شانۆی زیوریخ |باشترین ئەکتەری پیاو |لە میانەی هەورەکاندا |{{won}} |خەڵاتی سپک تاکل |- |٢٠١٨ |جەژنی خانەی سینەما |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |خوک |{{nominated}} |پەیکەری شایستەیی |- |٢٠١٨ |فێستیڤاڵی فیلمە فانتازییەکانی کاتالونیا سیتخس |باشترین ئەکتەری پیاو |خوک |{{won}} |خەڵاتی ماریا |- |٢٠٢٤ |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین ئەکتەری کۆمیدیی پیاو |ڕازی بقا |{{nominated}} |پەیکەری حافز |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{IMDb name|3206691}} - [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] rrps0xw9s653xyfinuxee88r6lisgsx 3 305382 1687217 2026-10-15T00:05:32Z Épine 19745 /* بەخێربێیت */ بەشی نوێ 1687217 wikitext text/x-wiki {{بەخێرهاتن}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٠٠:٠٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ods6z33ueg5nzbmfar3632vgk2i87zz 1 305383 1687273 2026-10-15T04:21:04Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687273 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تووڕەکردن (تەکنۆلۆژیا)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687272 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231206084253/https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/ بۆ https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٢١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 7dw1bosgvb72o8xdx91baed0bm65r8c 1 305384 1687315 2026-10-15T04:55:15Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687315 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تی تی (فیلم)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687314 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240422001839/http://salamcinama.ir/movie/dEK6/%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C بۆ https://www.salamcinama.ir/movie/dEK6/%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٥٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) mw6nztxkzxl0f31aoci4hieqi7sdqxe 0 305385 1687391 2026-10-15T08:20:02Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person | name = پردیس پورعابدینی | caption = پورعابدینی لە چڵ و یەکەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، | image = پردیس پورعابدینی.jpg | birth_date = ١٢ی نیسانی ١٩٩٠ (٢٦ ساڵ)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پردیس پورعابدینی|نشانی=https://www.salamcinama.ir/profile/kXlE4/پردیس-پورعا...»ەوە 1687391 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پردیس پورعابدینی | caption = پورعابدینی لە چڵ و یەکەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، | image = پردیس پورعابدینی.jpg | birth_date = ١٢ی نیسانی ١٩٩٠ (٢٦ ساڵ)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پردیس پورعابدینی|نشانی=https://www.salamcinama.ir/profile/kXlE4/پردیس-پورعابدینی|ناشر=سلام سینما|تاریخ=|بازبینی=٢٣ ئەیلوول ٢٠٢٣|archive-date=١١ نیسان ٢٠٢۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411124718/https://www.salamcinama.ir/profile/kXlE4/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%ܕ%DB%8C%D9%86%DB%8C|dead-url=no}}</ref> | spouse = | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٢٠–تا ئێستا }} '''پەردیس پورعابدینی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پردیس پورعابدینی؛ لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ٢٠٠٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانیە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی ئاقازادە (٢٠٢٠–٢٠٢١) دەستی بە کاری هونەری کرد، کە بۆ ئەو کارە پاڵێوراوی [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بوو. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی غەریب (٢٠٢٣) خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژنی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەست هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=مکری |first=بهنود |ڕێکەوت=2023-02-12 |سەردێڕ=پایان جشنواره پرحاشیه فیلم فجر؛ چهره‌های سرشناس در مراسم اختتامیه شرکت نکردند |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/boycott-iran-cinema-film-protest-fajr-festival/6958960.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=صدای آمریکا |زمان=fa}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == لە ١٠ی نیسانی ٢٠٠٠ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دوو خووشکی هەیە و منداڵی ناوەڕاستی خێزانەکەیە. خوشکە گەورەکەی پزیشکە. دایکی پزیشکی جوانکاری و باوکی، بابەک پورعابدینی، ئەندازیاری ئەلیکترۆنی و بەڕێوەبەری گشتی کۆمپانیای «سوفار» ناسێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=مدیر |ڕێکەوت=2023-12-20 |سەردێڕ=بیوگرافی پردیس پورعابدینی بازیگر نقش فرشته در سریال گناه فرشته + اینستاگرام |ناونیشان=https://pendarmovie.com/4480/biography-pardis-pourabedini/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=پندار مووی |زمان=fa-IR}}</ref> لە سەردەمی ئامادەیی لە بەشی زانستە سروشتییەکان خوێندی و لە منداڵییەوە حەزی بە چالاکییە هونەرییەکان هەبوو. دوای تەواوبوونی ئامادەیی ڕووی لە ئەکتەری کرد و لە خولەکانی ئەکتەری [[مەسعوود کیمیایی]] بەشدار بوو. چالاکی پیشەیی لە تۆمار لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی پێکرد و لە چەند شانۆیەک لەوانە «ڕەنگە بۆ تۆش ڕووبدات» و «چیڕۆکی نیوەڕۆی هەینی» ڕۆڵی گێڕا. == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | دەرهێنەر |- |٢٠٢١ |خائن‌کشی |[[مەسعوود کیمیایی]] |- |rowspan="2"|٢٠٢٢ |غریزه |سیاوش ئەسعەدی |- |بی‌مادر |مورتەزا فاطمی |- |٢٠٢۳ |غریب |محەممەدحسێن لەتیفی |- |لە حالتی وێنەگرتن دایە |[[بۆڵەکانی ترێ|تۆوی ترێ]] |ئابراهیم ابراهیمیان |} === زنجیرەی وێب === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | دەرهێنەر |- |٢٠٢٠–٢٠٢١ |آقازاده |بهرەنگ توفیقی |- |٢٠٢٤ |گناه فرشته |حامید عەنقا |- |٢٠٢٥ |جادوی سفید |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پاناھەندە]] |- |٢٠٢٦ |لیلی و شیرین |حەمیدڕەزا قوربانی |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | کارە پاڵاوتراوەکە ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | منابع |- ! scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری ژنی دراما |گناه فرشته |{{nom}} |<ref>https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/</ref> |- ! scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |٢٠٢۳ |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژن |غریب |{{won}} |<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=ڕاگەیاندنی ناوی دادوەران و پاڵاوتراوانی فستیڤاڵی فیلمی فەجر |url=https://www.isna.ir/news/1401112116572/اعلام-اسامی-داوران-و-نامزدهای-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2023-02-11 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |ئاهەنگی حافز |٢٠٢٠ |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دراما |آقازاده |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=نامزدهای بخش تلویزیون بیست و یکمین جشن حافظ چه کسانی هستند؟|url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1260766-نامزدهای-بخش-تلویزیون-بیست-یکمین-جشن-حافظ-چه-کسانی-هستند|access-date=2021-11-14|website=خبرگزاری برنا|language=fa}}</ref> |} == سەرچاوەکان == == بەستەرە دەرەکییەکان == - {{IMDb name|13057806}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] arfclivyl8oket6epb16wo5ct2c2pgw 1687392 1687391 2026-10-15T08:20:57Z Bilalinfo 57400 1687392 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پردیس پورعابدینی | caption = پورعابدینی لە چڵ و یەکەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]، | image = پردیس پورعابدینی.jpg | birth_date = ١٢ی نیسانی ١٩٩٠ (٢٦ ساڵ)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پردیس پورعابدینی|نشانی=https://www.salamcinama.ir/profile/kXlE4/پردیس-پورعابدینی|ناشر=سلام سینما|تاریخ=|بازبینی=٢٣ ئەیلوول ٢٠٢٣|archive-date=١١ نیسان ٢٠٢۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411124718/https://www.salamcinama.ir/profile/kXlE4/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%ܕ%DB%8C%D9%86%DB%8C|dead-url=no}}</ref> | spouse = | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٢٠–تا ئێستا }} '''پەردیس پورعابدینی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پردیس پورعابدینی؛ لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ٢٠٠٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانیە]]. بە ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەی ئاقازادە (٢٠٢٠–٢٠٢١) دەستی بە کاری هونەری کرد، کە بۆ ئەو کارە پاڵێوراوی [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] بوو. بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی غەریب (٢٠٢٣) خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژنی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەست هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=مکری |first=بهنود |ڕێکەوت=2023-02-12 |سەردێڕ=پایان جشنواره پرحاشیه فیلم فجر؛ چهره‌های سرشناس در مراسم اختتامیه شرکت نکردند |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/boycott-iran-cinema-film-protest-fajr-festival/6958960.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=صدای آمریکا |زمان=fa}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == لە ١٠ی نیسانی ٢٠٠٠ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دوو خووشکی هەیە و منداڵی ناوەڕاستی خێزانەکەیە. خوشکە گەورەکەی پزیشکە. دایکی پزیشکی جوانکاری و باوکی، بابەک پورعابدینی، ئەندازیاری ئەلیکترۆنی و بەڕێوەبەری گشتی کۆمپانیای «سوفار» ناسێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=مدیر |ڕێکەوت=2023-12-20 |سەردێڕ=بیوگرافی پردیس پورعابدینی بازیگر نقش فرشته در سریال گناه فرشته + اینستاگرام |ناونیشان=https://pendarmovie.com/4480/biography-pardis-pourabedini/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=پندار مووی |زمان=fa-IR}}</ref> لە سەردەمی ئامادەیی لە بەشی زانستە سروشتییەکان خوێندی و لە منداڵییەوە حەزی بە چالاکییە هونەرییەکان هەبوو. دوای تەواوبوونی ئامادەیی ڕووی لە ئەکتەری کرد و لە خولەکانی ئەکتەری [[مەسعوود کیمیایی]] بەشدار بوو. چالاکی پیشەیی لە تۆمار لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی پێکرد و لە چەند شانۆیەک لەوانە «ڕەنگە بۆ تۆش ڕووبدات» و «چیڕۆکی نیوەڕۆی هەینی» ڕۆڵی گێڕا. == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | دەرهێنەر |- |٢٠٢١ |خائن‌کشی |[[مەسعوود کیمیایی]] |- |rowspan="2"|٢٠٢٢ |غریزه |سیاوش ئەسعەدی |- |بی‌مادر |مورتەزا فاطمی |- |٢٠٢۳ |غریب |محەممەدحسێن لەتیفی |- |لە حالتی وێنەگرتن دایە |[[بۆڵەکانی ترێ|تۆوی ترێ]] |ئابراهیم ابراهیمیان |} === زنجیرەی وێب === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | ناو ! scope="col" | دەرهێنەر |- |٢٠٢٠–٢٠٢١ |آقازاده |بهرەنگ توفیقی |- |٢٠٢٤ |گناه فرشته |حامید عەنقا |- |٢٠٢٥ |جادوی سفید |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پاناھەندە]] |- |٢٠٢٦ |لیلی و شیرین |حەمیدڕەزا قوربانی |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | کارە پاڵاوتراوەکە ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | منابع |- ! scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠٢٤ |باشترین ئەکتەری ژنی دراما |گناه فرشته |{{nom}} |<ref>https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/</ref> |- ! scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |٢٠٢۳ |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکی ژن |غریب |{{won}} |<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=ڕاگەیاندنی ناوی دادوەران و پاڵاوتراوانی فستیڤاڵی فیلمی فەجر |url=https://www.isna.ir/news/1401112116572/اعلام-اسامی-داوران-و-نامزدهای-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2023-02-11 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |ئاهەنگی حافز |٢٠٢٠ |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دراما |آقازاده |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=نامزدهای بخش تلویزیون بیست و یکمین جشن حافظ چه کسانی هستند؟|url=https://www.borna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/1260766-نامزدهای-بخش-تلویزیون-بیست-یکمین-جشن-حافظ-چه-کسانی-هستند|access-date=2021-11-14|website=خبرگزاری برنا|language=fa}}</ref> |} == سەرچاوەکان == == بەستەرە دەرەکییەکان == - {{IMDb name|13057806}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]] bw9gvz6na4c3vnrb6wd5fkr9uvjz2ue 0 305386 1687394 2026-10-15T08:46:59Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person |name = ڕەزا بەهبوودی |image = Reza Behbudi.jpg |image_size = |caption = |birth_name = |field = سینەما، شانۆ و تەلەڤیزیۆن |nationality = [[گەلانی ئێران|ئێرانی]] |birth_date = ١ی ئەیلوولی ١٩٧٧ (٥٥ ساڵ) |birth_place = ڕوودسە...»ەوە 1687394 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ڕەزا بەهبوودی |image = Reza Behbudi.jpg |image_size = |caption = |birth_name = |field = سینەما، شانۆ و تەلەڤیزیۆن |nationality = [[گەلانی ئێران|ئێرانی]] |birth_date = ١ی ئەیلوولی ١٩٧٧ (٥٥ ساڵ) |birth_place = [[ڕوودسەر]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]، [[ئێران]] |parents = |death_date = |death_place = |residence = |coordinates = |resting_place = |other_names = |occupation = [[ئەکتەر]] |years_active = |education = بەکالۆریۆس لە دەرهێنانی شانۆ |spouse = |partner = |children = |influences = |influenced = |website = |signature = }} '''ڕەزا بەهبوودی''' (بە فارسی: رضا بهبودی؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئابی ١٩٧١) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانیی]]ە. == ژیان == دەرچووی بەشی دەرهێنانی شانۆیە لە کۆلێژی سینەما و شانۆ لە ساڵی ١٩٩٧. ئەو ئەندامی ئەنجومەنی ئەکتەرانی ماڵی شانۆی ئێران و ئەندامی گرووپی شانۆی لیوە. سەرەتای کارە پیشەیییەکانی لە ساڵی ١٩٩٧ بە بەشداری لە شانۆگەری ''بینوایان'' بە دەرهێنانی بەهرۆز غەریب‌پوور دەست پێکرد. هەروەها دەرهێنانی بۆ چەندین بەرهەم کردووە وەکوو ''همه چیز می‌گذرد تو نمی‌گذری''، ''مدهٔ سن مدار'' و ''اطلسی‌های لگدمال‌شده''.<ref name="karname.ir">{{cite web |author= |url=http://www.karname.ir/fa/professor/72/رضا-بهبودي |title=دامەزراوەی کەلتووری و ھونەریی کارنامە |publisher= |date= |access-date= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130824031033/http://www.karname.ir/Fa/professor/72/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%8A |archivedate=24 اوت 2013 |url-status=dead }}</ref> بەهبوودی لە زنجیرەی روزگار قریب ڕۆڵی گەنجییەتی مهدی بازرگان یەکەم سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی کاتیی ئێرانی گێڕاوە. == فیلمۆگرافی == === زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە === * [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] ([[تینا پاکڕەوان]]، ٢٠٢٤) * ''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' ([[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]]، ٢٠٢٤) * داوینچیز (ئەفشین هاشمی، ٢٠٢٣) * سیاه چاله (حوسێن نمازی، ٢٠٢٣) * عقرب عاشق (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٢٢) * شبکه مخفی زنان (ئەفشین هاشمی، ٢٠٢٢) * [[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] ([[تینا پاکڕەوان]]، ٢٠٢١) * ملکه گدایان (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٢٠) === تەلەفیزیۆنی === * جلال‌الدین (ئارش مەعیریان، ٢٠١٤) * آبروی از دست رفته ([[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]]، ٢٠١٣) * دفترخانه شماره ۱۳ (سەید وەحید حسێنی، ٢٠١٠) * روزگار قریب (کیانوش عەیاری، ٢٠٠٧) * آخرین غزل (نادر برهانی مرەند، ٢٠٠٨) * آخرین گناه (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٠٥) === سینەمایی === * نبودنت (کاوە سجاد حسێنی، ٢٠٢٢) * بخارست (سەید مەسعود ئەطیابی، ٢٠٢٢) * آخرین تولد (نەوید مەحمودی، ٢٠٢١) * گورکن (کاظم ملایی، ٢٠١٩) * مجبوریم (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٩) * سرو زیر آب (محەممەدعلی باشە ئاهەنگەر، ٢٠١٧) * اکسیدان (حامید محەممەدی، ٢٠١٦) * مادر قلب اتمی (عەلی ئاھەمەدزادە، ٢٠١٦) * شنل (حوسێن کەندەری، ٢٠١٦) * یک روز طولانی (بابەک بەهرام بەیگی، ٢٠١٥) * اینجا کسی نمی‌میرد (حوسێن کەندەری، ٢٠١٥) * خشم و هیاهو (هومەن سەیدی، ٢٠١٥) * [[لانتووری]] (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٥) * هفت ماهگی (هاتف ئەلیمەردانی، ٢٠١٥) * دلم می‌خواد (بەهمەن پەرمەن ئارا، ٢٠١٤) * طبقه حساس (کەمال تەبریزی، ٢٠١٣) * [[تووڕە نیم (فیلم)|تووڕە نیم]] (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٣) * آزمایشگاه (حەمید ئامجەد، ٢٠١١) * اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر (شەهرام موکری، ٢٠٠٧) [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == * [[imdbname:3894716|ڕەزا بەهبوودی]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] 6iiyabg2pm21blk5skc0ax8yky08f2p 1687395 1687394 2026-10-15T08:49:23Z Bilalinfo 57400 1687395 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ڕەزا بەهبوودی |image = Reza Behbudi.jpg |image_size = |caption = |birth_name = |field = سینەما، شانۆ و تەلەڤیزیۆن |nationality = [[گەلانی ئێران|ئێرانی]] |birth_date = ١ی ئەیلوولی ١٩٧٧ (٥٥ ساڵ) |birth_place = [[ڕوودسەر]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]، [[ئێران]] |parents = |death_date = |death_place = |residence = |coordinates = |resting_place = |other_names = |occupation = [[ئەکتەر]] |years_active = |education = بەکالۆریۆس لە دەرهێنانی شانۆ |spouse = |partner = |children = |influences = |influenced = |website = |signature = }} '''ڕەزا بەهبوودی''' (بە فارسی: رضا بهبودی؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئابی ١٩٧١) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانیی]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بیوگرافی رضا بهبودی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون |ناونیشان=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/biography-reza-behbodi.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=www.beytoote.com}}</ref> == ژیان == دەرچووی بەشی دەرهێنانی شانۆیە لە کۆلێژی سینەما و شانۆ لە ساڵی ١٩٩٧. ئەو ئەندامی ئەنجومەنی ئەکتەرانی ماڵی شانۆی ئێران و ئەندامی گرووپی شانۆی لیوە. سەرەتای کارە پیشەیییەکانی لە ساڵی ١٩٩٧ بە بەشداری لە شانۆگەری ''بینوایان'' بە دەرهێنانی بەهرۆز غەریب‌پوور دەست پێکرد. هەروەها دەرهێنانی بۆ چەندین بەرهەم کردووە وەکوو ''همه چیز می‌گذرد تو نمی‌گذری''، ''مدهٔ سن مدار'' و ''اطلسی‌های لگدمال‌شده''.<ref name="karname.ir">{{cite web |author= |url=http://www.karname.ir/fa/professor/72/رضا-بهبودي |title=دامەزراوەی کەلتووری و ھونەریی کارنامە |publisher= |date= |access-date= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130824031033/http://www.karname.ir/Fa/professor/72/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%8A |archivedate=24 اوت 2013 |url-status=dead }}</ref> بەهبوودی لە زنجیرەی روزگار قریب ڕۆڵی گەنجییەتی مهدی بازرگان یەکەم سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی کاتیی ئێرانی گێڕاوە. == فیلمۆگرافی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=http://www.nsun.net |first=n s u n {{!}} |سەردێڕ=تیوال {{!}} رضا بهبودی |ناونیشان=https://www.tiwall.com/rezabehbudi |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=www.tiwall.com}}</ref> == === زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە === * [[تاسیان (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|تاسیان]] ([[تینا پاکڕەوان]]، ٢٠٢٤) * ''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' ([[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]]، ٢٠٢٤) * داوینچیز (ئەفشین هاشمی، ٢٠٢٣) * سیاه چاله (حوسێن نمازی، ٢٠٢٣) * عقرب عاشق (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٢٢) * شبکه مخفی زنان (ئەفشین هاشمی، ٢٠٢٢) * [[خاتوون (زنجیرە)|خاتوون]] ([[تینا پاکڕەوان]]، ٢٠٢١) * ملکه گدایان (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٢٠) === تەلەفیزیۆنی === * جلال‌الدین (ئارش مەعیریان، ٢٠١٤) * آبروی از دست رفته ([[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]]، ٢٠١٣) * دفترخانه شماره ۱۳ (سەید وەحید حسێنی، ٢٠١٠) * روزگار قریب (کیانوش عەیاری، ٢٠٠٧) * آخرین غزل (نادر برهانی مرەند، ٢٠٠٨) * آخرین گناه (حوسێن سوهەیلی زادە، ٢٠٠٥) === سینەمایی === * نبودنت (کاوە سجاد حسێنی، ٢٠٢٢) * بخارست (سەید مەسعود ئەطیابی، ٢٠٢٢) * آخرین تولد (نەوید مەحمودی، ٢٠٢١) * گورکن (کاظم ملایی، ٢٠١٩) * مجبوریم (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٩) * سرو زیر آب (محەممەدعلی باشە ئاهەنگەر، ٢٠١٧) * اکسیدان (حامید محەممەدی، ٢٠١٦) * مادر قلب اتمی (عەلی ئاھەمەدزادە، ٢٠١٦) * شنل (حوسێن کەندەری، ٢٠١٦) * یک روز طولانی (بابەک بەهرام بەیگی، ٢٠١٥) * اینجا کسی نمی‌میرد (حوسێن کەندەری، ٢٠١٥) * خشم و هیاهو (هومەن سەیدی، ٢٠١٥) * [[لانتووری]] (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٥) * هفت ماهگی (هاتف ئەلیمەردانی، ٢٠١٥) * دلم می‌خواد (بەهمەن پەرمەن ئارا، ٢٠١٤) * طبقه حساس (کەمال تەبریزی، ٢٠١٣) * [[تووڕە نیم (فیلم)|تووڕە نیم]] (ڕەزا دورمیشیان، ٢٠١٣) * آزمایشگاه (حەمید ئامجەد، ٢٠١١) * اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر (شەهرام موکری، ٢٠٠٧) [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == * [[imdbname:3894716|ڕەزا بەهبوودی]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] 1mde7qe3vgjro252gzl7y8hiqnzdt4r 0 305387 1687408 2026-10-15T09:11:08Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person | name = پوریا رحیمی سام | image = Pouria_Rahimi_Sam.jpg | caption = پوریا رحیمی سام - ۲۰۱۹ | nationality = ئێران | birth_date = لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٣ (٤٣-٤٤ ساڵ) | birth_place = ھەشتگرد، کەرەج، ئەلبورز، ئێران<ref name="hjxj3">{{cite web | title=پوریا رحیمی سام، بازیگ...»ەوە 1687408 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پوریا رحیمی سام | image = Pouria_Rahimi_Sam.jpg | caption = پوریا رحیمی سام - ۲۰۱۹ | nationality = ئێران | birth_date = لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٣ (٤٣-٤٤ ساڵ) | birth_place = ھەشتگرد، کەرەج، ئەلبورز، ئێران<ref name="hjxj3">{{cite web | title=پوریا رحیمی سام، بازیگر نقش سامانی در سریال نجوا کیست؟ | website=دوات آنلاین | url=https://davatonline.ir/content/135550/پوریا-رحیمی-سام-،-بازیگر-نقش-سامانی-در-سریال-نجوا-کیست؟ | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٠٨ - ئێستا | spouse = کیمیا کاظمی | alma_mater = [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] }} '''پوریا رحیمی سام''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پوریا رحیمی سام؛ لەدایکبووی شوباتی ١٩٨٣) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانە]]. یەکێک لە پڕکارترین ئەکتەرەکانی بواری شانۆیەکە. چالاکی پیشەگەریانەی لە سینەمادا لە ساڵی ٢٠١٢دا و بە فیلمی لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە بە فەرمی دەست پێکرد و بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ئەگەری باران بارینی ترشدا لە ڕۆڵی کاوە گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. پێش چوون بۆ زانکۆ لە گرووپی شانۆی مھرداد کوروش فێری بنەماکانی شانۆ بوو و لە زانکۆی ھونەری تاران لە بەشی دەرھێنەری تەواو کردووە.<ref name="dikat">{{cite web | title=کوتاه و خواندنی از پوریا رحیمی سام و زندگی‌اش | website=تانما | url=http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | language=fa | access-date=2020-01-29 | archive-date=15 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200115085917/http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | url-status=dead }}</ref> بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاوی لە ۳۹یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بردەوە. بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' لە چواردەھەمین [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران|ئاھەنگی گەورەی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران]] پاڵێوراو بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاو بوو.<ref>{{cite web|title=نامزدهای بهترین بازیگر نقش اول و مکمل زن و مرد یک جشن سینمایی|url=https://www.asriran.com/fa/news/839003/نامزدهای-بهترین-بازیگر-نقش-اول-و-مکمل-زن-و-مرد-یک-جشن-سینمایی|website=عصر ایران|date=2022-05-10|access-date=2023-11-27|language=fa}}</ref> == فیلمۆگرافی<ref name="i7vxo">{{cite web | title=بیوگرافی پوریا رحیمی سام | website=سلام سینما | date=2020-01-29 | url=https://www.salamcinama.ir/profile/n8tafj07y0vi1k0/پوریا-رحیمی-سام | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠٢٤ |''بازی را بکش'' |محەممەدئیبراھیم عەزیزی |- |٢٠٢٣ |سنوورە بێپایانەکان |عەباس ئەمینی |- |٢٠٢٣ |لەدوای ڕۆیشتن |ڕەزا نەجاتی |- |٢٠٢١ |''[[زاڵاوا]]'' |[[ئەرسەلان ئەمیری]] |- |٢٠٢٠ |قەسیدەی گاوی سپی<ref name="fa">{{cite web | url=https://www.yjc.ir/fa/news/7229908/آقای-کارگردان-هیچ-دلیل-موجهی-برای-عدم-شرکت-در-جشنواره-پیدا-نکردم| title=هیچ دلیل موجهی برای عدم شرکت در جشنواره پیدا نکردم! | publisher=باشگاه خبرنگاران جوان | date=2020-02-01 | access-date=2020-02-01}}</ref> |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٨ |من دەترسم |بەھنام بەھزادی |- |٢٠١٨ |ڕێگای کۆن |مەنیژە حیکمەت |- |٢٠١٨ |چوارڕیانی ئەستەمبوڵ |مستەفا کیایی |- |٢٠١٧ |کوپال |کاژێم مەلاعی |- |٢٠١٧ |بێناوی |عەلیرەزا صەمەدی |- |٢٠١٧ |ئیسرافیل |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |ئەگەری بارانی ترش |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٥ |سەردەمی سەھۆڵبەندان |مستەفا کیایی |- |٢٠١٥ |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناھید]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٣ |لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٢ |دژە فیشەک |مستەفا کیایی |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٨ |نەجوا |ئیبراھیم شیبانی |- |٢٠١٥ |ئابڕووی لەدەستچووی بەڕێز صادقی |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |بارودۆخی تایبەت |ئەفشین ئەربابی |} === زنجیرەی تۆڕی مالەوە === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٩ |کەرکەدەن<ref>{{cite web | title=سریال کرگدن با سبکی متفاوت در شبکه نمایش خانگی + معرفی بازیگران | website=ایسنا | date=2019-11-02 | url=https://www.isna.ir/news/98081106055/سریال-کرگدن-با-سبکی-متفاوت-در-شبکه-نمایش-خانگی-معرفی-بازیگران | language=fa | access-date=2020-02-02}}</ref> |کیارش ئەسەدیزادە |- |٢٠٢١ |خەسوف |مازیار میری |- |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠٢٤ |سەربڕین |سامان سالور |- |٢٠٢٥ |جادووی سپی |[[ئایدا پەناھەندە]] |} === فیلمی کورت === حافز (٢٠١٣) == شانۆ == * کۆنسێرت شانۆی دە ساڵ تەنیایی، نووسەر و دەرھێنەر: ئەشکان خەتێبی، ساڵی ٢٠١٨، تەلاری وەحدەت<ref>{{cite web|date=2018-07-14|url=https://www.asriran.com/002bRc|title=کنسرت تئاتر «ده سال تنهایی» دوباره روی صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری عصر ایران}}</ref> * شانۆی سێ خوشک، نووسەر: [[ئانتۆن چێخۆڤ|ئانتوان چێخۆڤ]]، دەرھێنەر: محەممەد حەسەن مەعجوونی، ساڵی ٢٠١٧، دوو خولی اجرا، خولی یەکەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی یەک و خولی دووەم ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2017-05-27|url=https://www.isna.ir/news/96030603141/|title=حسن معجونی با «سه خواهر» می‌آید| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی دوایین نامە، نووسەر و دەرھێنەر: مەھرداد کوروش نیا، سێ خولی اجرا، خولی یەکەم ھۆڵی سایە ساڵی ٢٠١٤، خولی دووەم ھۆڵی شانۆی باران ساڵی ٢٠١٥، خولی سێیەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی دوو، ساڵی ٢٠١٧ * شانۆی یافت ئاوا، نووسەر و دەرھێنەر: سەید محەممەد مساوات، ساڵی ٢٠١٦، ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2016-05-13|url=https://www.isna.ir/news/95022414733/|title=نقد و بررسی «یافت آباد» با حضور اسماعیل خلج| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی پینۆکیا، نووسەر: ئێستێفانۆ بێننی، دەرھێنەر: شەھرە سەڵتانی، ساڵی ٢٠١٥، ھۆڵی ناظرزادە کرمانی<ref>{{cite web|date=2015-08-14|url=https://www.mehrnews.com/xwtZz|title=فیلم/ ملاقات با «پینوکیو» در نمایش «پینوکیا»| publisher = خبرگزاری مهر}}</ref> * شانۆی بەھار و پیاوی بەفرین، نووسەر و دەرھێنەر: ناسیح کامگاری، ساڵی ٢٠١١، ھۆڵی قەشقایی<ref>{{cite web|date=2011-11-09|url=https://theater.ir/fa/25722|title=نمایش ”بهار و آدم‌برفی” در دو نوبت به صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری ایران تئاتر}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|۲}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=6109495}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] 33yqu1jxyynqfitbs2uhldu3nr6xzfp 1687412 1687408 2026-10-15T09:19:38Z Bilalinfo 57400 /* زنجیرەی تۆڕی مالەوە */ 1687412 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پوریا رحیمی سام | image = Pouria_Rahimi_Sam.jpg | caption = پوریا رحیمی سام - ۲۰۱۹ | nationality = ئێران | birth_date = لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٣ (٤٣-٤٤ ساڵ) | birth_place = ھەشتگرد، کەرەج، ئەلبورز، ئێران<ref name="hjxj3">{{cite web | title=پوریا رحیمی سام، بازیگر نقش سامانی در سریال نجوا کیست؟ | website=دوات آنلاین | url=https://davatonline.ir/content/135550/پوریا-رحیمی-سام-،-بازیگر-نقش-سامانی-در-سریال-نجوا-کیست؟ | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٠٨ - ئێستا | spouse = کیمیا کاظمی | alma_mater = [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] }} '''پوریا رحیمی سام''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پوریا رحیمی سام؛ لەدایکبووی شوباتی ١٩٨٣) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانە]]. یەکێک لە پڕکارترین ئەکتەرەکانی بواری شانۆیەکە. چالاکی پیشەگەریانەی لە سینەمادا لە ساڵی ٢٠١٢دا و بە فیلمی لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە بە فەرمی دەست پێکرد و بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ئەگەری باران بارینی ترشدا لە ڕۆڵی کاوە گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. پێش چوون بۆ زانکۆ لە گرووپی شانۆی مھرداد کوروش فێری بنەماکانی شانۆ بوو و لە زانکۆی ھونەری تاران لە بەشی دەرھێنەری تەواو کردووە.<ref name="dikat">{{cite web | title=کوتاه و خواندنی از پوریا رحیمی سام و زندگی‌اش | website=تانما | url=http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | language=fa | access-date=2020-01-29 | archive-date=15 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200115085917/http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | url-status=dead }}</ref> بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاوی لە ۳۹یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بردەوە. بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' لە چواردەھەمین [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران|ئاھەنگی گەورەی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران]] پاڵێوراو بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاو بوو.<ref>{{cite web|title=نامزدهای بهترین بازیگر نقش اول و مکمل زن و مرد یک جشن سینمایی|url=https://www.asriran.com/fa/news/839003/نامزدهای-بهترین-بازیگر-نقش-اول-و-مکمل-زن-و-مرد-یک-جشن-سینمایی|website=عصر ایران|date=2022-05-10|access-date=2023-11-27|language=fa}}</ref> == فیلمۆگرافی<ref name="i7vxo">{{cite web | title=بیوگرافی پوریا رحیمی سام | website=سلام سینما | date=2020-01-29 | url=https://www.salamcinama.ir/profile/n8tafj07y0vi1k0/پوریا-رحیمی-سام | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠٢٤ |''بازی را بکش'' |محەممەدئیبراھیم عەزیزی |- |٢٠٢٣ |سنوورە بێپایانەکان |عەباس ئەمینی |- |٢٠٢٣ |لەدوای ڕۆیشتن |ڕەزا نەجاتی |- |٢٠٢١ |''[[زاڵاوا]]'' |[[ئەرسەلان ئەمیری]] |- |٢٠٢٠ |قەسیدەی گاوی سپی<ref name="fa">{{cite web | url=https://www.yjc.ir/fa/news/7229908/آقای-کارگردان-هیچ-دلیل-موجهی-برای-عدم-شرکت-در-جشنواره-پیدا-نکردم| title=هیچ دلیل موجهی برای عدم شرکت در جشنواره پیدا نکردم! | publisher=باشگاه خبرنگاران جوان | date=2020-02-01 | access-date=2020-02-01}}</ref> |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٨ |من دەترسم |بەھنام بەھزادی |- |٢٠١٨ |ڕێگای کۆن |مەنیژە حیکمەت |- |٢٠١٨ |چوارڕیانی ئەستەمبوڵ |مستەفا کیایی |- |٢٠١٧ |کوپال |کاژێم مەلاعی |- |٢٠١٧ |بێناوی |عەلیرەزا صەمەدی |- |٢٠١٧ |ئیسرافیل |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |ئەگەری بارانی ترش |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٥ |سەردەمی سەھۆڵبەندان |مستەفا کیایی |- |٢٠١٥ |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناھید]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٣ |لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٢ |دژە فیشەک |مستەفا کیایی |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٨ |نەجوا |ئیبراھیم شیبانی |- |٢٠١٥ |ئابڕووی لەدەستچووی بەڕێز صادقی |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |بارودۆخی تایبەت |ئەفشین ئەربابی |} === زنجیرەی تۆڕی مالەوە === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٩ |کەرکەدەن<ref>{{cite web | title=سریال کرگدن با سبکی متفاوت در شبکه نمایش خانگی + معرفی بازیگران | website=ایسنا | date=2019-11-02 | url=https://www.isna.ir/news/98081106055/سریال-کرگدن-با-سبکی-متفاوت-در-شبکه-نمایش-خانگی-معرفی-بازیگران | language=fa | access-date=2020-02-02}}</ref> |کیارش ئەسەدیزادە |- |٢٠٢١ |خەسوف |مازیار میری |- |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠٢٤ |سەربڕین |سامان سالور |- |٢٠٢٥ |جادووی سپی |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش |[[ئایدا پەناھەندە]] |} === فیلمی کورت === حافز (٢٠١٣) == شانۆ == * کۆنسێرت شانۆی دە ساڵ تەنیایی، نووسەر و دەرھێنەر: ئەشکان خەتێبی، ساڵی ٢٠١٨، تەلاری وەحدەت<ref>{{cite web|date=2018-07-14|url=https://www.asriran.com/002bRc|title=کنسرت تئاتر «ده سال تنهایی» دوباره روی صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری عصر ایران}}</ref> * شانۆی سێ خوشک، نووسەر: [[ئانتۆن چێخۆڤ|ئانتوان چێخۆڤ]]، دەرھێنەر: محەممەد حەسەن مەعجوونی، ساڵی ٢٠١٧، دوو خولی اجرا، خولی یەکەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی یەک و خولی دووەم ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2017-05-27|url=https://www.isna.ir/news/96030603141/|title=حسن معجونی با «سه خواهر» می‌آید| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی دوایین نامە، نووسەر و دەرھێنەر: مەھرداد کوروش نیا، سێ خولی اجرا، خولی یەکەم ھۆڵی سایە ساڵی ٢٠١٤، خولی دووەم ھۆڵی شانۆی باران ساڵی ٢٠١٥، خولی سێیەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی دوو، ساڵی ٢٠١٧ * شانۆی یافت ئاوا، نووسەر و دەرھێنەر: سەید محەممەد مساوات، ساڵی ٢٠١٦، ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2016-05-13|url=https://www.isna.ir/news/95022414733/|title=نقد و بررسی «یافت آباد» با حضور اسماعیل خلج| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی پینۆکیا، نووسەر: ئێستێفانۆ بێننی، دەرھێنەر: شەھرە سەڵتانی، ساڵی ٢٠١٥، ھۆڵی ناظرزادە کرمانی<ref>{{cite web|date=2015-08-14|url=https://www.mehrnews.com/xwtZz|title=فیلم/ ملاقات با «پینوکیو» در نمایش «پینوکیا»| publisher = خبرگزاری مهر}}</ref> * شانۆی بەھار و پیاوی بەفرین، نووسەر و دەرھێنەر: ناسیح کامگاری، ساڵی ٢٠١١، ھۆڵی قەشقایی<ref>{{cite web|date=2011-11-09|url=https://theater.ir/fa/25722|title=نمایش ”بهار و آدم‌برفی” در دو نوبت به صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری ایران تئاتر}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|۲}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=6109495}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] bjjxwy2rt1pvfnw6tdot37n10aucwh7 1 305388 1687414 2026-10-15T09:21:00Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687414 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دیداری تایبەت (فیلم)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687413 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220531072629/https://www.fajrfilmfestival.com/news/3202 بۆ https://www.fajrfilmfestival.com/news/3202 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٢١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) jgcz3k06ioczkq9nuf9zuwwkv70wu4l 3 305389 1687462 2026-10-15T11:10:15Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687462 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١١:١٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 0tfei2nck1dcibt8q2zyhik3gs8t6ks 0 305390 1687463 2026-10-15T11:11:29Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person | name = پدرام شریفی | image = Pedram Sharifi 20190130.jpg | caption = شریفی لە کۆبوونەوەی رۆژنامەوانی فیلمی سیانور - ٢٠١٦ | birth_date = {{تاریخ تولد و سن|1987|08|02}} | birth_place = تاران، ئێران | death_date = | death_place = | nationality = ئێراقی | occupation =...»ەوە 1687463 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پدرام شریفی | image = Pedram Sharifi 20190130.jpg | caption = شریفی لە کۆبوونەوەی رۆژنامەوانی فیلمی سیانور - ٢٠١٦ | birth_date = {{تاریخ تولد و سن|1987|08|02}} | birth_place = تاران، ئێران | death_date = | death_place = | nationality = ئێراقی | occupation = ئەکتەری شانۆ و سینما | years_active = ٢٠٠٩–ئێستا | education = دەرچووی بەشی شانۆ | spouse = پگاه گشایشی | awards = | website = }} '''پێدرام شەریفی''' (لەدایکبووی ٢ی ئابی ١٩٨۷) ئەکتەری سینمای ئێرانییە. دەرچووی بەشی شانۆیە و چالاکی خۆی لە ئەکتەریدا بە [[شانۆ]] دەست پێکردووە.<ref name="uvizw">{{cite web|title=حزوری پدرام شریفی لەسەر سەنگەری شانۆ|website=ifilm-آی‌فیلم|url=http://ifilmtv.com/News/Content/14297|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref> بە فیلمی ''[[ماسی و پشیلە]]'' لە دەرهێنەری شەهرام مەکری بە سینەمای ئێران ناسێنرا و ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''منداڵی ٦۵'' بە دەرهێنەری مەجید تەوەکەلی بووە هۆی زیاتر ناسینی.<ref name="kzkjl">{{cite web|title=پدرام شریفی: پێشنیارەکانی سینەمایی ئەمڕۆ زیاتر وروژێنەرن|website=خبرگزاری هنر ایران|date=2020-07-05|url=http://www.honaronline.ir/بخش-سینما-6/102540-پدرام-شارفی-پیشنهاد-های-سینمایی-این-روزها-بیشتر-وسوسه-انگیزند|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref><ref name="xxnml">{{cite web|title=پدرام شریفی: «ماسی و پشیلە» کاریگەری زۆری لەسەر داهاتووی پیشەگەریانەی من هەبوو/ «سیانور» بۆ من ئەزموونێکی سەرسوڕهێنەر بوو|website=خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی آنا|date=2016-10-26|url=https://ana.press/fa/news/63/128891/پدرام-شریفی-ماهی-و-گربه-تاثیر-زیادی-روی-آینده-حرفه‌ای-من-داشت-سیانور-برایم-تجربه-فوق‌العاده‌ای-بود|language=fa|access-date=2020-07-05|archive-date=٥ ژوئیه ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705224203/https://ana.press/fa/news/63/128891/%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%۵-%D8%۸۴%DB%۸۸%D9%۸۱%DB%۸۸-%D9%۸۵%D8%A۷%D9%۸۷%DB%۸۸-%D9%۸۸-%DA%۸۶%D8%B۱%D8%A۸%D۹%۸۷-%D8%AA%D8%A۷%D8%AB%DB%۸۸%D8%B۱-%D8%B۲%DB%۸۸%D8%A۷%D8%AF%DB%۸۸-%D8%B۱%D9%۸۸%DB%۸۸-%D8%A۲%DB%۸۸%D۹%۸۶%D8%A۷%D9%۸۷%د-حرفه‌ای-من-داشت-سیانور-برایم-تجربه-فوق‌العاده‌ای-بود|dead-url=yes}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- !٢٠٢٦ |سیمفۆنی باران |علیرضا امینی |- !٢٠٢١ |''دواین لەدایکبوون'' |[[نەوید مەحموودی|نەوید محمودی]] |- !٢٠٢٠ |''بێ-هەمووچیز'' |محسن قرائی |- !rowspan="2"|٢٠١٩ |''مەلەوانی گەورە'' |کریم لک‌زاده |- |''بێدەنگ حلزون'' |بهرنگ دزفولی‌زاده |- !٢٠١٨ |''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' |[[نێرگز ئابیار|نێرگس ئابیار]] |- !rowspan="3"|٢٠١٧ |''ساڵی دووەمی کۆلێژەکەم'' |رسول صدرعاملی<ref name="mbxy8">{{cite web|title=فیلم ساڵی دووەمی کۆلێژەکەم (٢٠١٧)|website=سلام سینما|url=https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%D8%B3%D8%A۷%D۹%۸۷-%D8%AF%D۹%۸۸%D9%۸۸%D۹%۸۵-%D8%AF%D8%A۷%D۹%۸۶%D8%B۴%DA%A۶%D8%AF%D۹%۸۷-%D۹%۸۵%D۹%۸۹|language=fa|access-date=2020-07-05|archive-date=٢٦ نیسان ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426034721/https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%25D8%25B3%25D8%25A۷%25D۹%۸۷-%25D8%25AF%25D۹%۸۸%25D۹%۸۵-%25D8%25AF%25D8%25A۷%25D۹%۸۶%25D8%25B۴%DA%A۶%25D8%25AF%25D۹%25۸۷-%25D۹%25۸۵%25D۹%25۸۹|dead-url=yes|تاریخ بایگانی=٢٦ نیسان ۲۰۱۹|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20190426034721/https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%25D8%25B3%25D8%25A۷%25D۹%۸۷-%25D8%25AF%25D۹%۸۸%25D۹%۸۵-%25D8%25AF%25D8%25A۷%25D۹%۸۶%25D8%25B۴%DA%A۶%25D8%25AF%25D۹%25۸۷-%25D۹%25۸۵%25D۹%25۸۹}}</ref> |- |''کاری پیس'' |خسرو معصومی |- |''لەوانەیە خۆشەویستی نەبێت'' |سعید ابراهیمی‌فر |- !٢٠١٦ |''هێرش'' |شهرام مکری |- !rowspan="4"|٢٠١٥ |''سێبەر'' |مسعود نوابی |- |''سیانور'' |بهروز شعیبی<ref name="e4gi7">{{cite web|last=موذن|first=عطیه|title=تەنها زنجیرە خۆشەویستەکانە کە کەس گلەیی لێ ناکات - خبرگزاری مهر - اخبار ایران و جهان|website=خبرگزاری مهر (Mehr News Agency)|date=2016-10-22|url=https://www.mehrnews.com/news/3799768/فقط-سریال-های-عاشقانه-است-که-کسی-به-آنها-ایراد-نمی-گیرد|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref> |- |''منداڵی ٦٥'' |مجید توکلی |- |''بادیگارد'' |[[ئیبراھیم حاتەمی کیا|ئبراهیم حاتەمی‌کیا]] |- !٢٠١٣ |''[[ماسی و پشیلە]]'' |شهرام مکری<ref name="xxnml"/> |- |} === تەلەفیزیۆن === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !کەناڵ |- !٢٠٢٠ |''سەرباز'' |هادی مقدم دوست |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- !٢٠١٦ |''گشتی تایبەت'' |مهدی رحمانی<ref name="e4gi7"/> |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |- !٢٠٠٨–٢٠١٨ |''زەمینی دایک'' |کمال تبریزی |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- |} === تۆڕی نمایش ماڵەوە === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- !٢٠٢٥ |''هەزار و یەک شەو'' |مصطفی کیایی |- !٢٠٢٥ |''[[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|هەڵوەشاندنەوە]]'' |رامتین لوافی‌پور |- !٢٠٢٤ |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەنده]] |- !٢٠٢٠ |''دەمەوێت بژیم'' |شهرام شاه‌حسینی |- !٢٠١٩ |''هم‌گناه'' |مصطفی کیایی |- !٢٠٢٦ |سوور و ڕەش |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەنده]] |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|چپ‌چین=بله}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[imdbname:6012805|پێدرام شەریفی]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] 62a55o249x17qqeef27yyuecnr9swv5 1687464 1687463 2026-10-15T11:14:50Z Bilalinfo 57400 1687464 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پدرام شریفی | image = Pedram Sharifi 20190130.jpg | caption = شریفی لە کۆبوونەوەی رۆژنامەوانی فیلمی سیانور - ٢٠١٦ | birth_date = ١ی ئابی ١٩٨٧ (٣٩ ساڵ) | birth_place = تاران، ئێران | death_date = | death_place = | nationality = [[گەلانی ئێران|ئێرانی]] | occupation = ئەکتەری شانۆ و سینما | years_active = ٢٠٠٩–ئێستا | education = دەرچووی بەشی شانۆ | spouse = پگاه گشایشی | awards = | website = }} '''پێدرام شەریفی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پدرام شریفی؛ لەدایکبووی ٢ی ئابی ١٩٨۷) ئەکتەری سینمای [[ئێران|ئێرانییە]]. دەرچووی بەشی شانۆیە و چالاکی خۆی لە ئەکتەریدا بە [[شانۆ]] دەست پێکردووە.<ref name="uvizw">{{cite web|title=حزوری پدرام شریفی لەسەر سەنگەری شانۆ|website=ifilm-آی‌فیلم|url=http://ifilmtv.com/News/Content/14297|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref> بە فیلمی ''[[ماسی و پشیلە]]'' لە دەرهێنەری شەهرام مەکری بە سینەمای ئێران ناسێنرا و ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''منداڵی ٦٥'' بە دەرهێنەری مەجید تەوەکەلی بووە هۆی زیاتر ناسینی.<ref name="kzkjl">{{cite web|title=پدرام شریفی: پێشنیارەکانی سینەمایی ئەمڕۆ زیاتر وروژێنەرن|website=خبرگزاری هنر ایران|date=2020-07-05|url=http://www.honaronline.ir/بخش-سینما-6/102540-پدرام-شارفی-پیشنهاد-های-سینمایی-این-روزها-بیشتر-وسوسه-انگیزند|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref><ref name="xxnml">{{cite web|title=پدرام شریفی: «ماسی و پشیلە» کاریگەری زۆری لەسەر داهاتووی پیشەگەریانەی من هەبوو/ «سیانور» بۆ من ئەزموونێکی سەرسوڕهێنەر بوو|website=خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی آنا|date=2016-10-26|url=https://ana.press/fa/news/63/128891/پدرام-شریفی-ماهی-و-گربه-تاثیر-زیادی-روی-آینده-حرفه‌ای-من-داشت-سیانور-برایم-تجربه-فوق‌العاده‌ای-بود|language=fa|access-date=2020-07-05|archive-date=٥ ژوئیه ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705224203/https://ana.press/fa/news/63/128891/%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%۵-%D8%۸۴%DB%۸۸%D9%۸۱%DB%۸۸-%D9%۸۵%D8%A۷%D9%۸۷%DB%۸۸-%D9%۸۸-%DA%۸۶%D8%B۱%D8%A۸%D۹%۸۷-%D8%AA%D8%A۷%D8%AB%DB%۸۸%D8%B۱-%D8%B۲%DB%۸۸%D8%A۷%D8%AF%DB%۸۸-%D8%B۱%D9%۸۸%DB%۸۸-%D8%A۲%DB%۸۸%D۹%۸۶%D8%A۷%D9%۸۷%د-حرفه‌ای-من-داشت-سیانور-برایم-تجربه-فوق‌العاده‌ای-بود|dead-url=yes}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- !٢٠٢٦ |سیمفۆنی باران |علیرضا امینی |- !٢٠٢١ |''دواین لەدایکبوون'' |[[نەوید مەحموودی|نەوید محمودی]] |- !٢٠٢٠ |''بێ-هەمووچیز'' |محسن قرائی |- !rowspan="2"|٢٠١٩ |''مەلەوانی گەورە'' |کریم لک‌زاده |- |''بێدەنگ حلزون'' |بهرنگ دزفولی‌زاده |- !٢٠١٨ |''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' |[[نێرگز ئابیار|نێرگس ئابیار]] |- !rowspan="3"|٢٠١٧ |''ساڵی دووەمی کۆلێژەکەم'' |رسول صدرعاملی<ref name="mbxy8">{{cite web|title=فیلم ساڵی دووەمی کۆلێژەکەم (٢٠١٧)|website=سلام سینما|url=https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%D8%B3%D8%A۷%D۹%۸۷-%D8%AF%D۹%۸۸%D9%۸۸%D۹%۸۵-%D8%AF%D8%A۷%D۹%۸۶%D8%B۴%DA%A۶%D8%AF%D۹%۸۷-%D۹%۸۵%D۹%۸۹|language=fa|access-date=2020-07-05|archive-date=٢٦ نیسان ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426034721/https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%25D8%25B3%25D8%25A۷%25D۹%۸۷-%25D8%25AF%25D۹%۸۸%25D۹%۸۵-%25D8%25AF%25D8%25A۷%25D۹%۸۶%25D8%25B۴%DA%A۶%25D8%25AF%25D۹%25۸۷-%25D۹%25۸۵%25D۹%25۸۹|dead-url=yes|تاریخ بایگانی=٢٦ نیسان ۲۰۱۹|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20190426034721/https://www.salamcinama.ir/movie/lvXq/%25D8%25B3%25D8%25A۷%25D۹%۸۷-%25D8%25AF%25D۹%۸۸%25D۹%۸۵-%25D8%25AF%25D8%25A۷%25D۹%۸۶%25D8%25B۴%DA%A۶%25D8%25AF%25D۹%25۸۷-%25D۹%25۸۵%25D۹%25۸۹}}</ref> |- |''کاری پیس'' |خسرو معصومی |- |''لەوانەیە خۆشەویستی نەبێت'' |سعید ابراهیمی‌فر |- !٢٠١٦ |''هێرش'' |شهرام مکری |- !rowspan="4"|٢٠١٥ |''سێبەر'' |مسعود نوابی |- |''سیانور'' |بهروز شعیبی<ref name="e4gi7">{{cite web|last=موذن|first=عطیه|title=تەنها زنجیرە خۆشەویستەکانە کە کەس گلەیی لێ ناکات - خبرگزاری مهر - اخبار ایران و جهان|website=خبرگزاری مهر (Mehr News Agency)|date=2016-10-22|url=https://www.mehrnews.com/news/3799768/فقط-سریال-های-عاشقانه-است-که-کسی-به-آنها-ایراد-نمی-گیرد|language=fa|access-date=2020-07-05}}</ref> |- |''منداڵی ٦٥'' |مجید توکلی |- |''بادیگارد'' |[[ئیبراھیم حاتەمی کیا|ئبراهیم حاتەمی‌کیا]] |- !٢٠١٣ |''[[ماسی و پشیلە]]'' |شهرام مکری<ref name="xxnml"/> |- |} === تەلەفیزیۆن === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر !کەناڵ |- !٢٠٢٠ |''سەرباز'' |هادی مقدم دوست |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- !٢٠١٦ |''گشتی تایبەت'' |مهدی رحمانی<ref name="e4gi7"/> |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] |- !٢٠٠٨–٢٠١٨ |''زەمینی دایک'' |کمال تبریزی |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] |- |} === تۆڕی نمایش ماڵەوە === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- !٢٠٢٥ |''هەزار و یەک شەو'' |مصطفی کیایی |- !٢٠٢٥ |''[[ھەڵوەشاندنەوە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|هەڵوەشاندنەوە]]'' |رامتین لوافی‌پور |- !٢٠٢٤ |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەنده]] |- !٢٠٢٠ |''دەمەوێت بژیم'' |شهرام شاه‌حسینی |- !٢٠١٩ |''هم‌گناه'' |مصطفی کیایی |- !٢٠٢٦ |سوور و ڕەش |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەنده]] |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|چپ‌چین=بله}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[imdbname:6012805|پێدرام شەریفی]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] l048l7v8m9px3bd4qmr2uvhd3xncs5p 0 305391 1687465 2026-10-15T11:14:59Z Ravan 7844 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1379317057|William Faulkner]]» 1687465 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=William Faulkner|image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=Faulkner in 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس ، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا'' ، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' ، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا ، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] ، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی ، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}  کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] ، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]] ، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]] ، کامپیون ، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]] ، هێریک ، [[جۆن دۆن|دۆن]] ، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]] ، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]'' ، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز ، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا'' ، ئی . دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز ، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی ، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) == تێبینی و ئاماژە == === سەرچاوەکان === === ئەو بەرهەمانەی کە ئاماژەیان پێکراوە === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> == بەستەری دەرەکی == کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA" /> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. === لینکی تر === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] oe4a8hewob339gf96v8jwwkmd2yr2g5 1687466 1687465 2026-10-15T11:17:05Z Ravan 7844 1687466 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=William Faulkner|image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=Faulkner in 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس ، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا'' ، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' ، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا ، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] ، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی ، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}  کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] ، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]] ، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]] ، کامپیون ، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]] ، هێریک ، [[جۆن دۆن|دۆن]] ، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]] ، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]'' ، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز ، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا'' ، ئی . دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز ، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی ، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) == تێبینی و ئاماژە == === سەرچاوەکان === * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nvok5vb9qjps73u6k3gwggca0nunagv 1687467 1687466 2026-10-15T11:18:21Z Ravan 7844 1687467 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=Faulkner in 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس ، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا'' ، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' ، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا ، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] ، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی ، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}  کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] ، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]] ، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]] ، کامپیون ، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]] ، هێریک ، [[جۆن دۆن|دۆن]] ، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]] ، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]'' ، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز ، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا'' ، ئی . دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز ، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی ، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) == تێبینی و ئاماژە == === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nx9nv54bo9dxchlmkitp9of95rrdu2p 1687469 1687467 2026-10-15T11:23:04Z Ravan 7844 /* ستایل و تەکنیک */ 1687469 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=Faulkner in 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس ، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا'' ، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' ، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا ، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] ، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی ، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] ، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]] ، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]] ، کامپیون ، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]] ، هێریک ، [[جۆن دۆن|دۆن]] ، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]] ، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]'' ، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز ، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا'' ، ئی . دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز ، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی ، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) == تێبینی و ئاماژە == === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] h4qcz1wzgr9v87e9rgzjhf1dduphqai 1687470 1687469 2026-10-15T11:23:24Z Ravan 7844 /* تێبینی و ئاماژە */ 1687470 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=Faulkner in 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] ، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس ، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا'' ، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' ، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا ، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] ، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی ، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] ، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]] ، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]] ، کامپیون ، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]] ، هێریک ، [[جۆن دۆن|دۆن]] ، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]] ، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]'' ، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' ، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا'' ، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی ، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز ، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا'' ، ئی . دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز ، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی ، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا ، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] laru927at643yxgtbk9xjmpuqa72ffr 1687471 1687470 2026-10-15T11:26:38Z Ravan 7844 1687471 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=فۆکنەر له 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying'' . دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز'' . هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. {{سەرەکی|William Faulkner bibliography}} == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی . <ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا . دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury'' . سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا''، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک . فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا''، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو ...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]] . ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا . بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە . شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]] ." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]]، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو ... لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers'' . ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی . لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە . یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو . بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]]، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]]، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]]، کامپیون، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]]، هێریک، [[جۆن دۆن|دۆن]]، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]]، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]''، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا''، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا''، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا'' . ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا''، ئی. دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]] . <ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا'' . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز، فیلمی ''ڤی'' . لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] j50j28sohgh5udzrlprn3subf0ye4q5 1687472 1687471 2026-10-15T11:29:04Z Ravan 7844 1687472 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=فۆکنەر له 1954|birth_name=William Cuthbert Falkner<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying''. دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز''. هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و <nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە. <ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی.<ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە. <ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا. دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو. <ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات. <ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C) <ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات. <ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر. <ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە. <ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury''. سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا''، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک. فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا''، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]]. ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە. شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]]." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]]، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers''. ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی. لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە. یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو. بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]]، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]]، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]]، کامپیون، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]]، هێریک، [[جۆن دۆن|دۆن]]، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]]، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]''، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا''، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا''، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا''. ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا''، ئی. دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]].<ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز، فیلمی ''ڤی''. لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] le446v57ax3apsojnavlh7ae4536hjo 1687473 1687472 2026-10-15T11:30:50Z Ravan 7844 1687473 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=فۆکنەر له 1954|birth_name=ویلیام کوتبێرت فۆکنەر<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[New Albany, Mississippi]], U.S.|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=[[Byhalia, Mississippi]], U.S.|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying''. دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز''. هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و<nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2023-01-04 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە.<ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-11-01 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-24 |وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی.<ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە.<ref name="Ole Miss" /><ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە.<ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |date=2020-11-18 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |language=en-US |access-date=2023-03-03}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا. دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو.<ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە.<ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C)<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=1919 |ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=23 March 2025 |وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات.<ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات.<ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C)<ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات.<ref>{{Cite book|last=Watson|first=James G.|title=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|publisher=University of Texas Press|year=2002|isbn=978-0-292-79151-0|location=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 22, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر.<ref>{{Cite book|last=Messenger|first=Christian K.|url=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|title=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-51661-7|page=219|language=en|access-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|archive-date=March 2, 2022|url-status=live}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە.<ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{Cite book|last=Littleton|first=Taylor D.|title=William Spratling: His Life and Art|publisher=Louisiana State University Press|year=2014|isbn=978-0-8071-5626-1|edition=Louisiana paperback|location=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{Cite book|last=Morrill|first=Penny Chittim|title=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|last2=Berk|first2=Carole A.|publisher=Schiffer Publishing|year=1998|isbn=978-0-7643-0663-1|edition=Revised|location=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 28, 2012 |ڕێکەوتی سەردان=2012-08-13}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2012 |ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust |ڕێکەوتی سەردان=23 Feb 2025 |وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury''. سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا''، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک. فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 25, 2015 |ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html |ڕێکەوتی سەردان=June 25, 2026 |وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا''، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]]. ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{Cite book|last=Solomon|first=Stefan|url=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|title=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|date=2017|publisher=University of Georgia|isbn=9780820351148|location=Athens|page=1|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|archive-date=May 29, 2021|url-status=live}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Leitch, Thomas |year=2016 |title=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |volume=7 |issue=1 |pages=113–127 |doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2017-04-10 |ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 14, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=2022-10-14 |وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە. شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 2, 2019 |ڕێکەوتی سەردان=June 4, 2022 |وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 2, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 31, 2009 |ڕێکەوتی سەردان=July 25, 2009 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{Citation |title=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |date=January 9, 2010 |work=[[Dagens Nyheter]] |url=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |access-date=April 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |archive-date=April 10, 2010 |url-status=live |place=Sweden |language=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-18 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]]." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]]، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Watkins |first=Floyd C. |date=1974 |editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |title=Faulkner, Faulkner, Faulkner |url=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |volume=82 |issue=3 |page=524 |issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=March 28, 2013 |ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358 |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers''. ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی. لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 21, 2011 |ڕێکەوتی سەردان=September 27, 2010}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە. یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{Cite book|last=Rollyson|first=Carl|url=|title=The Life of William Faulkner|date=2020|publisher=University of Virginia|isbn=978-0813944401|location=|page=|author-link=}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو. بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]]، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]]، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]]، کامپیون، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]]، هێریک، [[جۆن دۆن|دۆن]]، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stein |first=Jean |date=1956 |title=The Art of Fiction No. 12 |url=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |volume=Spring 1956 |issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]]، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]''، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-27 |وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{Cite book|last=Brooks|first=Cleanth|title=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Simon |first=Julia |date=2017 |title=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |url=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |volume=55 |issue=1 |pages=30–54 |issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moss |first=Walter G. |ڕێکەوت=June 8, 2025 |ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-06 |وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا''، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Abrameit |first=Megan |ڕێکەوت=2018-03-28 |ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-29 |وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Cep |first=Casey |date=November 23, 2020 |title=William Faulkner's Demons |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |url-status=live |journal=[[The New Yorker]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |archive-date=January 22, 2021 |access-date=11 June 2024}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا''، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{Cite book|last=Baldwin|first=James|url=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|title=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|date=2016-07-01|publisher=University Press of Mississippi|isbn=978-1-4968-0338-2|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|pages=114–119|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|access-date=2026-10-01|url-access=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mikics |first=David |date=August 3, 2021 |title=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |url=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |volume=23 |issue=2 |pages=194–201 |doi=10.1093/litimag/imab027 |url-access=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=St. C. Crane |first=Joan |date=1989 |title=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |url=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |volume=42 |issue=3 |pages=223–227 |issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا''. ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=21 November 2012 |ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=June 22, 2021}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Day |first=Douglas |author-link=Douglas Day |date=1980 |title=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |url=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |publisher=University of Virginia |volume=56 |issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Vegh |first=Beatriz |date=1995 |title=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |url=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |volume=11 |issue=1/2 |pages=165–179 |jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا''، ئی. دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]].<ref>{{Cite book|last=White|first=E. B.|title=[[The Elements of Style]]|year=1975|edition=3rd|page=22}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Block |first=Melissa |ڕێکەوت=13 February 2017 |ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 11, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2018 |وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز، فیلمی ''ڤی''. لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-03-03 |وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{Citation |title=Breathless (1960) – IMDb |url=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |access-date=2023-03-16}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 30, 2012 |ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 25, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=February 5, 2014}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thompson |first=Jake |ڕێکەوت=2019-10-11 |ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 17, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=2020-06-16 |وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |first=WXXV |ڕێکەوت=September 14, 2025 |ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=September 21, 2025 |وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 29, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=May 25, 2018}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/ |ڕێکەوتی سەردان=May 29, 2026 |وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2026 |وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 99a915oxcbypu95agca8sqk09mjr7ny