ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 281 1687651 1597856 2026-10-15T19:39:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687651 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاوە | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە =[[شار]] | قەبارەی_وێنە = 250px | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری پاوە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Iran | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە١ =ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی پاوە|پاوە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٥٣٠ | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣،٢٤٧ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[ھەورامی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٨٣٢ | وێبگە =}} '''پاوە''' شارێک لە باکووری پارێزگای [[کرماشان]]ە. خەڵکەکەی بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]]، زاراوەی [[ھەورامی]] دەئاخاوێنن. پاوە لە ناوەڕاستی دوو [[کێو]]ی سەربەرزی [[شاھۆ]] و [[ئاتەشگە|ئاتەشگادایە]]. بە ھۆی شێوی زەوی، سازکردنی خانووەکان، شێوەیەکی تایبەتی بەشارەکە بەخشێوە؛ بۆیە پاوە، بە ھەزار ماسوولە ناو دەبەن. ئەم شێوە بیناسازیە، لە گشتی جۆگرافیای ھەوراماندا، وەک پاوە، وایە. ئەم شارە ئاو و ھەوایەکی خۆشی ھەیە. ھێندێ لە مێژووناسەکان پێیان وایە کە ناوی پاوە لە ناوی سەردارێکی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانی]] «پاو» وەرگیراوە. خەڵکی ئەم شارە [[کورد]]ن و بە زاراوەکانی [[سۆرانی]] و [[ھەورامی]]، دەئاخاوێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> == کشتوکاڵ و ئاژەڵداری == زۆربەی خەڵکی پاوە بەھۆی ھەبوونی کەشووھەوای گونجاو، خەریکی [[کشتوکاڵ]] و [[ئاژەڵداری]]ن. بەرھەمە کشتوکاڵییەکانی شارستانی پاوە؛ [[گوێز]]، [[ئالوچە]]، [[ڕۆن]]، [[خوری]]، [[میوە]]، [[توتن]]، [[بادەم]]، [[ترێ]]، [[ھەنجیر]]. ئاوی کشتوکاڵ لە کانی (سەراوی ھۆڵی) و ڕووبار و ئاوی خواردنەوەی شار لە کانی سەراوی ھۆڵی دابینکراوە. ھەروەھا لە بەرھەمە ھەناردەکراوەکانی شارستانی پاوە دەکرێت ئاماژە بە [[گوێز]]، [[بادەم]]، [[ترێ]]، [[ھەنجیر]]، بەرھەمە ئاژەڵییەکان بکرێت. خەڵکی پاوە لە ڕابردوودا باخدار و ئاژەڵدار بوون. ئەم دوو پیشەیە ئەمڕۆ لە گەشەکردن کەوتوون و بەتایبەتی یاسای میرات کاریگەریی زۆری لە پارچەپارچەبوونی باخەکانی شاردا ھەیە. ئەمڕۆ پاوە زیاتر شارێکی گەشتیاریی خزمەتگوزارییە. == دیارییەکان == === پیشە دەستییەکان === پیشە دەستییەکانی ئەم ناوچەیەش بریتین لە: کڵاشدرووینی، کڵاودرووینی، جۆڵایی، شەپک و پانۆچنین، بەرماڵچنین و پیشە دەستییەکان: «چوخە و ڕانک یان مەرەز»، «[[کڵاش]]»، «[[شاڵ]]»، «فەرەنجی»، «ھەلاوە». ناسراوترین پیشە دەستییەکانی ئەم ناوچەیە بریتین لە «کڵاشچنین»، «کڵاشدرووینی»، «شاڵچنین»، «ڕەشکچنین»، «سەبەتەچنین»، «مافوورچنین»، «ڕستنی خوری»، «مەوجچنین»، «[[بەرماڵ]]چنین»، «[[جاجم]]» و «خراستاز». === خواردنەکان === «[[دۆینە]]»، «[[کەلانە]]»، «شەلەمینە»، «خۆرشتی ھەڵووژە» و «خۆرشتی خەلال» لە خواردنە تایبەتەکانی پاوەن. ھەروەھا شیرینییە خۆجێییەکان لەلایەن خەڵکی پاوە ئامادە دەکرێن کە «نیمە فیسی»، «گیتە مەژگە»، «[[شلکێنە]]»، «شەکر لەمی» و «پەشیە» لە گرینگترینیانن. [[پەڕگە:Kelane - A kurdish food.jpg|وێنۆک|'''[[کەلانە|کەلانەی کوردستان]]''' خواردنێکی ناسراو و کۆنی ناوچە کوردنشینەکانە]] ئەو خواردنانەی تایبەت بە پاوە و ھەورامانن: «دوینە»، «کەلانە»، «شەلەمین»، «خۆرشتی ھەڵووژە»، «خۆرشتی خەلالی بادەم» و شیرینییە خۆجێییەکان وەک «نیمە فیس»، «نوخورجانە» (کلووچە)، «گیتە مەژگە»، «شلکێنە»، «شەکر لەمی»، «پەشیە» و [[کەلانە]] کە یەکێکە لە خواردنە [[کورد|کوردییەکان]] و زیاتر لە پاوە دروست دەکرێت. == جوگرافیا == === شوێن و بەرز و نزمی === پاوە لە ڕۆژاوای [[ئێران]] ھەڵکەوتووە و ١١٢ کیلۆمەتر لە [[کرماشان]] دوورە. لە ناوچەیەکی لاوەکی لەسەر سنووری [[ئێران]]–[[عێراق]] دەکەوێت کە بە گشتی وەک [[ھەورامان]] ئاماژەی پێ دەکرێت، کە لە نێو ناوچە جوگرافییە گەورەکەی [[کوردستان]] ھەڵکەوتووە. شارەکە لەلایەن دانیشتووانی ناوچەکەوە وەک پایتەختی ھەورامان دادەنرێت. === کەشووھەوا === پاوە خاوەنی [[کەشووھەوای کیشوەریی شێداری ھاوینە-گەرمی ژێر کاریگەریی دەریای ناوەڕاست]] (''Dsa'') بەپێی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن|پۆلێنکردنی کەشووھەوای کوپێن]]. {{Weather box |width=auto |location= پاوە |metric first=yes |single line=yes |Jan high C= ٤٫٣ |Feb high C= ٦٫٤ |Mar high C= ١٢٫٢ |Apr high C= ١٦٫٦ |May high C= ٢٣٫٨ |Jun high C= ٣٠٫٥ |Jul high C= ٣٥٫٠ |Aug high C= ٣٤٫٣ |Sep high C= ٣٠٫٢ |Oct high C= ٢٣٫٢ |Nov high C= ١٤٫٨ |Dec high C= ٧٫٤ |Jan low C = -٥٫٩ |Feb low C = -٤٫٥ |Mar low C = ٠٫٤ |Apr low C = ٤٫٢ |May low C = ٨٫٦ |Jun low C = ١٢٫٢ |Jul low C = ١٦٫٧ |Aug low C = ١٥٫٩ |Sep low C = ١١٫٠ |Oct low C = ٦٫١ |Nov low C = ١٫٢ |Dec low C = -٣٫٣ |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = ١٢٠ |Feb precipitation mm = ١١١ |Mar precipitation mm = ١٢٤ |Apr precipitation mm = ٩٧ |May precipitation mm = ٤٥ |Jun precipitation mm = ٠ |Jul precipitation mm = ٠ |Aug precipitation mm = ٠ |Sep precipitation mm = ٠ |Oct precipitation mm = ٢١ |Nov precipitation mm = ٦٩ |Dec precipitation mm = ٨٧ |source 1 = Climate-Data.org<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://en.climate-data.org/asia/iran/kermanshah/paveh-46361/ |سەردێڕ= Climate: Paveh |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> }} شارۆچکەکە بە باخی میوە دەورە دراوە. پاوە بە درێژایی لێژی کێوێک ھەڵکەوتووە وەک زۆربەی شار و گوندەکانی ناوچەی [[ھەورامان]]. لە پشت شارەکە کێوی شاھۆیە و لە بەردەم شارەکە دیمەنی ئاتەشگایە، کێوێکی تر کە سەردەمێک شوێنی زیارەتی ئایینە کۆنەکانی ناوچەکە بووە. لە نێوان پڕسەردانترین شوێنەکاندا ئەشکەوتی قووری قەڵایە کە وەک درێژترین ئەشکەوتی ئاویی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دادەنرێت. ئەشکەوتەکە نزیکەی ٢٥ کیلۆمەتر لە ناوەندی شاری پاوە دوورە. == پێشانگا == {{چینی ناوەند}} <gallery> پەڕگە:Pave,Kurdistan,Iran.jpg| پەڕگە:Pave,kurdistan,Iran3.jpg| پەڕگە:Pave,kurdistan,Iran2.jpg| Mewlewî-î Kurd Pawe.jpg|پەیکەرەی [[مەولەوی]] لە مەیانێک لە شاری پاوە. </gallery> {{کۆتایی}} == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای کرماشان]] * [[شارستانی پاوە]] *[[شەڕی پاوە]] == سەرچاوەکان == {{پارێزگای کرماشان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Paveh}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|جوگرافیا|پارێزگای کرماشان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:پەرتبوونی کورد]] fjjf1km5ct9yrh6yoz72krjusecpq2c 0 586 1687634 1526364 2026-10-15T19:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سێکسناسی-کۆلکە) 1687634 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Wiki-tribadism02.png|300px|وێنۆک|وێنەی پانپانۆکێ لە نێوان دوو ژندا لە حاڵەتی میشێنێری]] '''پانپانۆکێ''' یان '''کوزەتەقانێ''' (بە ئینگلیزی: ''Tribadism'') جۆرێک لە ڕەفتاری [[ھاوڕەگەزخوازی]]یە لە نێوان دوو [[ژن]]دا. لەم حاڵەتە سێکسیەدا دوو ژن ڕووبەڕووی یەکتری خۆیان ڕادەکێشن و لاقیان بە شێوەی تاق و جووت لە سەر یەکتر دادەنن، بە شێوەیەک کە ڕووی دەرۆی [[زێ]]یان لە یەکتر ئەدات. پاشان بە جووڵاندنی [[نیوجەستە]]ی خواروویان زێیان بە یەکتر دا دەساون وە بەم شێوە ھەست بە چێژی سێکسی دەکەن. لە نێو گیانلەبەراندا ئەم ئاکارە تەنیا لە جۆرێک لە مەیموونی [[بۆنۆبۆ]] (bonobo) دا بینراوە. ژینگەی بۆنۆبۆ لە وڵاتی [[کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ]]دایە. [[پەڕگە:Wiki-tribadism.png|300px|وێنۆک|چەپ|وێنەی پانپانۆکێ لە حاڵەتی "قەیچی"دا]] == سەرچاوەکان == * [//en.wikipedia.org/wiki/Tribadism ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{پۆلی کۆمنز|Tribadic positions}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|سێکسناسی|ژن}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} [[پۆل:کرداری جنسی]] k8q4jhxgmgg1z7f0a0djhxtuj8tvpfu 0 7728 1687620 1669212 2026-10-15T19:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687620 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Panadol.JPG|200px|وێنۆک|چەپ|دەنکۆڵەی ٥٠٠ میلیگرامیی پانادۆڵ]] '''پانادۆڵ''' [[دەنکۆڵە]]یەکی [[دەرمانی سەر کاونتەر|سەر-کاونتەر]]ی [[ئازارشکێن]] و دابەزاندنی [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]یە، لە ساڵی ١٩٥٥ لە بەریتانیا بڵاوبووەوە. ناوی بازرگانیی دەنکۆڵەی [[پاراسیتامۆڵ]]ە کە لەگەڵیدا بڕێک [[کافین]]ی تیادایە تا کاریگەریی ئازارشکێنیی پاراسیتامۆڵ زیاد بکات. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Paracetamol}} * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Acetaminophen|ناونیشان=https://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/name/acetaminophen|ئیش=Drug Information Portal|بڵاوکەرەوە=U.S. National Library of Medicine}} * {{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Acetaminophen: Avoiding Liver Injury|ناونیشان=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/acetaminophen-avoiding-liver-injury|بڵاوکەرەوە=[[Food and Drug Administration]] (FDA)|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806081115/https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/acetaminophen-avoiding-liver-injury}} * {{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Evidence for the efficacy of pain medications|ناونیشان=https://www.nsc.org/Portals/0/Documents/RxDrugOverdoseDocuments/Evidence-Efficacy-Pain-Medications.pdf|بڵاوکەرەوە=National Safety Council (NSC)}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|پزیشکی|کیمیا|پەرستاری}}{{Authority control}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:ئازارشکێن]] [[پۆل:دەرمانی سەر-کاونتەر]] [[پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]] roc06oeeopozjxsl6h3kzn3v80f8ll6 0 8123 1687659 1642201 2026-10-15T20:21:16Z مامۆستا 39489 1687659 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|conventional_long_name=کۆماری پورتوگال|native_name={{native name|pt|República Portuguesa|paren=omit}}|common_name=پورتوگال|image_flag=Flag of Portugal (official).svg|alt_flag={{nbsp}}|flag_type_article=ئاڵای پورتوگال|image_coat=Coat of arms of Portugal.svg|coat_alt={{nbsp}}|symbol_type_article=دروشمی پورتوگال|coa_size=115|national_anthem="[[A Portuguesa]]"{{ھن}}"پورتوگالییەکە"<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[پەڕگە:A Portuguesa.ogg]]</div>|image_map={{Switcher|[[File:EU-Portugal (orthographic projection).svg|frameless|alt=Orthographic map projection highlighting Portugal within the European Union.]]|Show globe|[[File:EU-Portugal with islands circled.svg|frameless|alt=Map of Europe highlighting Portugal within the European Union.]]|Show map of the European Union|default=١}}|map_width=220px|map_caption={{legend|#218439|شوێنی پورتوگال}} {{legend|#C6DEBD|پورتوگال لە ناو [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا}}|capital=[[لیسبۆن]]|coordinates={{Coord|38|46|N|9|9|W|type:city}}|largest_city=پایتەخت|official_languages=[[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]]|recognised_national_languages=[[زمانی ئاماژەی پورتوگالی]]|recognised_regional_languages={{plainlist| * [[زمانی مێراندی|مێراندی]] * [[بارانکییۆ]] }}|demonym=پورتوگالی|government_type=[[کۆماری نیوەسەرۆکایەتی]] یەکەیی|leader_title1= [[سەرۆککۆماری پورتوگال|سەرۆک کۆمار]]|leader_name1={{nowrap|[[ئانتۆنیۆ جۆسێ سەگۆرۆ]]}}|leader_title2=[[سەرۆکوەزیرانی پورتوگال|سەرۆکوەزیران]]|leader_name2=[[لویی مونتینیگڕۆ]]|leader_title3=[[List of presidents of the Assembly of the Republic (Portugal)|سەرۆکی پەرلەمان]]|leader_name3={{nowrap|[[جۆسێ پێدرۆ ئاگویلار-برانکۆ]]}}|legislature=[[ئەنجومەنی کۆماری پورتوگال|ئەنجومەنی کۆمار]]|sovereignty_type=[[مێژووی پورتوگال|دامەزراندن]]|sovereignty_note=|established_event1=[[County of Portugal|مایسترۆنشینی پورتوگال]]|established_date1=٨٦٨|established_event2=[[شەڕی ساۆ مامێدە]]|established_date2=٢٤ی حوزەیرانی ١١٢٨|established_event3=[[شەڕی ئوریکێ]]|established_date3=٢٥ی تەممووزی ١١٣٩|established_event4=[[کۆنگرەی زامۆرا]]|established_date4=٤–٥ی تشرینی یەکەمی ١١٤٣|established_event5=[[Manifestis Probatum|دانپێدانانی پاپایی]]|established_date5=٢٣ی ئایاری ١١٧٩{{efn|چەمکی مۆدێرنی سەروەری یان [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی]] لەو سەردەمەدا نەبوو، ھەروەھا ھیچ چەمکێکی دانپێدانانیشی نەبوو. پورتوگال لە ساڵی [[Manifestis Probatum|١١٧٩]] لەلایەن [[پاپا]]وە کە دەسەڵاتی باڵا بوو لە ئەورووپا، وەک پاشنشینێک بە پاشای خۆیەوە ناسێنرا. دیدگای ئەورووپا لەو سەردەمەدا وەک {{lang|la|[[Res publica christiana]]}} بوو.{{sfnp|Ristuccia|2018|pp=١٥–١٩}}}}|established_event6=[[Restoration of the Independence (Portugal)|گزاردنەوەی سەربەخۆیی]]|established_date6=١ی کانوونی یەکەمی ١٦٤٠|established_event7={{nowrap|[[Portuguese Constitution of 1822|یەکەم دەستوور]]}}|established_date7=٢٣ی ئەیلوولی ١٨٢٢|established_event8=[[5 October 1910 revolution|کۆمار]]|established_date8=٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١٠|established_event9=[[Constitution of Portugal|دەستووری ئێستا]]|established_date9=٢٥ی نیسانی ١٩٧٦|area_km2=٩٢٬٢٢٥|area_footnote={{efn|ڕووبەری وشکانیی پورتوگال بریتییە لە {{Convert|92,225|km2|mi2|abbr=on}},{{sfnp|Ramos|Ramos-Pereira|2020|p=٤}} لەکاتێکدا ئەو خاکەی کە سەروەریی تێدا بەدەست دەھێنێت—بە وشکانی، [[ئاوی ناوخۆیی]]، و [[territorial waters#Territorial sea|ئاوی خاکی]]یەوە—دەبێتە {{Convert|156,597|km2|mi2|abbr=on}}.{{sfnp|Ferrão|2016|pp=123-134}}{{sfnp|Bessa Pacheco|2014|pp=١٠٥–١٢١}}}}|area_rank=١٠٩ەم|area_sq_mi=٦٠٬٤٦٢|percent_water=١٫٢ (٢٠١٥)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Surface water and surface water change |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|نووسەر=<!-- not stated --> |بڵاوکەرەوە=Organisation for Economic Co-operation and Development |ناونیشان=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>|population_estimate_rank=٨٣ەم|population_estimate={{IncreaseNeutral}} ١١٬٤٢٤٬٠٣١{{sfnp|''Estimates of resident population in Portugal 2025''|2026}}|population_census={{DecreaseNeutral}} ١٠٬٣٤٣٬٠٦٦{{sfnp|''Census 2021 - 16th population census. 6th housing census''|2022|pp=١١–١٤}}|population_estimate_year=٢٠٢٥|population_census_year=٢٠٢١|population_density_km2=١٢٣٫٩|GDP_PPP={{increase}} ٥٦٧٫٦٣٢ ملیار دۆلار<ref name="IMFWEO.PT">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |سەردێڕ=World Economic Outlook (WEO) |نووسەر=<!-- not stated --> |بەستەری نووسەر=International Monetary Fund |بڵاوکەرەوە=International Monetary Fund |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>|GDP_PPP_year=٢٠٢٦|GDP_PPP_rank=٥١ەم|GDP_PPP_per_capita={{increase}} ٥٢٬٨٤١ دۆلار<ref name="IMFWEO.PT"/>|GDP_PPP_per_capita_rank=٤٢ەم|GDP_nominal={{increase}} ٣٨٠٫٦٣٧ ملیار دۆلار<ref name="IMFWEO.PT"/>|GDP_nominal_year=٢٠٢٦|GDP_nominal_rank=٤٥ەم|GDP_nominal_per_capita={{increase}} ٣٥٬٤٣٤ دۆلار<ref name="IMFWEO.PT"/>|GDP_nominal_per_capita_rank=٤٠ەم|Gini=٣٠٫٩|Gini_year=٢٠٢٥|Gini_change=دابەزین|Gini_ref=<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |سەردێڕ=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |بڵاوکەرەوە=[[Eurostat]] |وێبگە=ec.europa.eu |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref>|Gini_rank=|HDI=٠٫٨٩٠|HDI_rank=٤٠ەم|HDI_year=٢٠٢٣|HDI_change=بەرزبوونەوە|HDI_ref={{sfnp|United Nations Development Programme|2025|p=٢٧٤}}|currency=[[یۆرۆ]] ([[Euro sign|€]])|currency_code=EUR|utc_offset=+٠ و -١|utc_offset_DST=+١ و +٠|date_format={{abbr|yyyy|ساڵ}}-{{abbr|mm|مانگ}}-{{abbr|dd|رۆژ}}{{sfnp|Guimarães|Martins|2024|p=٣٤}}|calling_code=[[Telephone numbers in Portugal|+351]]|cctld=[[.pt]]|religion_year=٢٠٢١|today=}}'''پورتوگال'''، بە فەرمی '''کۆماری پورتوگال'''، وڵاتێکە لە باشووری ڕۆژاوای ئەورووپا. کۆمارێکی یەکگرتووە کە پێکھاتووە لە خاکی سەرەکی پورتوگال، کە دەکەوێتە بەشی باشووری ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]] و لە باکوور و ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئیسپانیا]]، ھەروەھا کۆمەڵە دوورگەکانی [[مادێرا]] و [[دوورگەکانی ئەزوور]] لە زەریای ئەتڵەسیدا دەگرێتەوە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە زیاتر لە ١١٫٤ ملیۆن کەسە، و [[لیسبۆن]]ی پایتەختی وڵاتەکەیە و لەھەمانکاتیش گەورەترین شارییەتی. ئاوە ناوخۆیییەکانی پورتوگال و دەریای ھەرێمییەکەی پێکەوە دوو لەسەر پێنجی ڕووبەرەکەی پێکدەھێنن، و ناوچە ئابوورییەکانی یەکێکە لە گەورەترین ناوچە ئابوررییەکان ئەورووپا، لەکاتێکدا خاکەکەی کۆمەڵێک دیمەنی سروشتی جۆراوجۆر و ئاووھەوای ناوچەیی ھەمەچەشن لەخۆدەگرێت. ڕۆژاوای نیمچە دوورگەی ئیبیریا لە سەردەمی پێش مێژووەوە مرۆڤی تێدا ژیاوە، کە سەرەتاییترین نیشانەکانی نیشتەجێبوون تێیدا دەگەڕێتەوە بۆ نێوان ساڵانی ٥٥٠٠ بۆ ٥٣٠٠ی پێش زایین. پورتوگال لە ساڵی ٨٦٨دا وەک ناوچەیەکی سەر بە شانشینی لیۆن دامەزرا و دواتر لە ساڵی ١١٧٩دا بە فەرمی وەک شانشینێک ڕاگەیەندرا. ئەمەش وەک دەرەنجامێکی پرۆسەی کۆنتڕۆڵکردنەوە دژی موسڵمانان، کە لە ساڵی ٧١١ەوە نیمچە دوورگەی ئیبیریایان گرتبوو وەوە. لە سەردەمی دۆزینەوەکاندا، شانشینەکە چەندین پێشکەوتنی گەورەی لە زانستی کەشتیوانی و گەڕانی دەریاییدا بەدەستھێنا بە مەبەستی دۆزینەوەی خاکی نوێ و ڕێڕەوی دەریایی، کە ئەمەش بووە ھۆی دامەزراندنی [[ئیمپراتۆریەتیی پورتوگالی]]. شانشینەکە لە ساڵی ١٩١٠دا بوو بە کۆمار و لە ساڵی ١٩٢٦ەوە سیستەمێکی دیکتاتۆری تێدا پەیڕەو کرا، تا ئەوکاتەی ڕووخانی ئەم دیکتاتۆرییەتە لە ساڵی ١٩٧٤دا ڕێگەی خۆشکرد بۆ دامەزراندنی تەواوەتی دیموکراسی لە ساڵی ١٩٧٦دا. پورتوگال کۆمارێکی یەکگرتووی دەستووریی نیمچە سەرۆکایەتی و دیموکراسییەکی نوێنەرایەتیی فرە حیزبییە، کە خاوەنی چوار سەرۆکایەتییە :سەرۆک کۆمار، حکوومەت، پەرلەمان، و دەسەڵاتی دادوەری. خاوەنی دەسەڵاتێکی یاسادانانی نیشتمانیی یەک ئەنجومەنییە کە بە ئەنجومەنی کۆمار ناسراوە.. پورتوگال خاوەنی ئابوورییەکی [[وڵاتی پێشکەوتوو|پێشکەوتووە]] کە بە شێوەیەکی سەرەکی پشت بە خزمەتگوزارییەکان، پیشەسازی، و گەشتیاری دەبەستێت. بەھۆی کاریگەریی ئەو شارستانییەتە جیاوازانەی کە لە خاکەکەیدا نیشتەجێ بوون، پورتوگال کولتوورێکی گەشەپێداوە کە کاریگەرییەکی جیھانیی ھەیە و وای کردووە زمانی پورتوگالی ببێتە پێنجەمین زمانی زگماکی لەسەر ئاستی جیھان لە ڕووی زۆریی قسەپێکەرانەوە، کە زیاتر لە ٢٥٠ ملیۆن کەس وەک زمانی دایک قسەی پێدەکەن. بە ھەبوونی سیاسەتێکی دەرەوەی سەقامگیر کە لەسەر بنەمای مێژووی داگیرکاری (ئیستیعماری)، دیپلۆماسی و ھەڵکەوتە جوگرافییەکەی داڕێژراوە، پورتوگال ئەندامە لە چەندین ڕێکخراو و کۆڕبەندی نێودەوڵەتیدا. == جوگرافیا == وڵاتێکە دەکەوێتە باشووری خۆراوای قارەی ئەورووپا و ھاوسنورە لەگەڵ ئیسپانیا لەخۆرھەلاَت و باکوور، سنوورەکانی تری دەکەوێتە سەر [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەس]]ی. پورتوگال دەکەوێتە نیوە دوورگەی ئیبرییا ڕووباری تیۆ ئەو وڵاتە دەکاتە دوو بەشەوە، بەشی باکووری کە بەرزی و نزمی زەوییەکەی ئاست بەرزەو ئاوھەواکەی ساردوشێدار کردووە، چەندین دەشتی ھەیەو بەشی باشووری سروشتێکی تەختو لیتایییەو ئاو و ھەواکەی گەرمترە و بارانیشی کەمترە، گرنگترین ڕووبارەکانی تری (ئەلدوور، مینھو، گوادیاناو موندیگۆ)یە کە ھەموویان لەخاکی ئیسپانیاوە ھەڵدەقوڵێن جگە لەڕووباری (موندیگو) کە لەڕیزە چیایی (ئەستریلا) دا ھەڵدەقوڵێت کە بەرزترین ڕیزەچیای پرتوگالە، بەرزترین لووتکە چیاش لووتکەی (بیکۆ)یە کە بەرزییەکەی دەگاتە (٢٣٥١)م کە دەکەوێتە دوورگەکانی (ئەزوەر)ی پورتوگالی، ئەم دوورگەو دوورگەی (مادیرا) دەکەونە [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|زەریای ئەتڵەسی]]یەوە کە چالاکی دەماری گڕکانە ئاگرینەکان چالاکەکانی پێدا تێدەپەرێت، واتە دەکەونە سەر ھێڵی گرکانی. پرتوگال بەیەکێک بەگەرمترین ولاَتانی ئەورووپا ھەژمار دەکرێت، کە پلەی گەرمی تێکڕای لەھاویندا دەگاتە (٣٠) پلە، لەباکووری دەگاتە (١٣) پلەو لەباشووریش (١٨) پلەیەو بەدەگمەن پلەی گەرمی لە(٥) پلەی سەدی کەمتر دەبێتەوە، لەدوورگەکانی (ئەزەوەرو مادیرا) ش کەشوھەوا بەوە جیا دەکرێتەوە کە ڕەشەبای ھەیەو بارانی زۆرە. == دانیشتووان == بەپێی ئامارەکانی ساڵی [[٢٠١٤]] ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی پورتوگال ١٠٬٦١٠٬٣٠٤ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫١٥ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٤٢٫٦ ساڵە. ھەروەھا ٦٣ لەسەدی دانیشتووانی وڵات لە شارەکان دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Countries in the world (ranked by 2014 population)| ناونیشان = http://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/ |ڕێکەوتی سەردان= ‏١٥ی ئایاری ٢٠١٥ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی Worldometers |زمان = ئینگلیسی}}</ref> دانیشتووانی پرتوگال ڕەگ و ڕیشەی زمانیانو ئایینیان زۆر لەیەکتری نزیکە، ھەرچەندە بنچینەی پرتوگالییەکان جیاوازە، بەلاَم بەزۆری لەنیوە دوورگەی (ئیبریا) وئەوانی تر لەحەوزی دەریایی ناوەڕاستەوە ھاتوون، کاریگەری ئەفریقا لەسەر دانیشتووانەکەی لەئەوروپا گرنگترو زیاترە، زۆربەی زۆری پرتوگالییەکان ڕوویان کردووەتە دەرەوەی ولاَتی خۆیان بۆ باشترکردنی بواری [[ئابووری]]ان، زۆرینەی پرتوگالییەکان کە ژمارەیان دەگاتە (٦٠٠) ھەزار کەس کە لەفەرەنسادا دەژین، ئەو بێگانانەشی کە ھاتوونە ئەو ولاَتە لە([[کینیا]]، بەرازیل و ئەنگۆلا) و ھاتوون، چونکە پێشتر لەلایەن پرتوگالەوە داگیر کرابوون. == زمان == زۆرینەی خەڵکی بە [[زمانی پورتوگالی]] دەدوێن کە بنچینەکەی دەچێتەوە سەر ڕۆمانییەکانو بەشێکی تریان بەزمانی (ئەستووری) دەدوێن کە دەوڵەت دانی بەو زمانەش ناوە و بەکاردەھێنرێت. == ئایین == زۆربەی پرتووگالییەکان شوێنکەوتووی (کلێسای کاسۆلیک) ن. == جێژن و پشووەکان == پشووی سەرەکی لەم ولاَتەدا جەژنی سەری ساڵی زایینییە (١ ی کانوونی دووەم)، ڕۆژی زیندوو بوونەوەی مەسیح (فصح)، جەژنی سەربەستی وئازادی لە (٢٥) نیسان و، جەژنی ١ ئایار ڕۆژی جیھانی کرێکاران، ڕۆژی پرتوگال لە ١٠ حوزەیران و جەژنی نزیک بوونەوە، جەژنی ھەڵکێشانی مریەم، جەژنی دامەزراندنی کۆماری (٥ تشرینی یەکەم)، جەژنی ھەموو خواناسان (١ تشرینی دووەم)، ڕۆژی دووبارە داڕشتنەوەی کۆماری ١ کانوونی دووەم، جەژنی پەتی بێپیسی لە ٨ کانوونی یەکەم، شەو و جەژنی لەدایکبوونی مەزنیو شکۆمەندی لە (٢٥–٢٦) کانوونی دووەم. == مێژوو == ناولێنانی ئەو ولاَتە بەپرتوگال بۆ عەرەبەکان دەگەڕێتەوە کە لەباشوور و خۆرھەلاَتی [[ئیسپانیا]] بەشێوەیەکی دیاریکراو نیشتەجێ ببوون، سەرەتایی دەسەلاَتی عەرەبیو ئیسلامی لەو ناوچەیییەی ئەورووپا پیشاندەدات، عەرەب ناوچەکانی ڕۆژاوایان بەپرتوگال ناو بردووە، چونکە پرتەقالی زۆر بووەو پێش ٣٠٠ ساڵ عەرەبەکان بە ولاَتی پرتەقاڵ ناساندوویانە، ھەر ئەم ناولێنانەی عەرەبەکان وای کردووە کە ئەو وڵاتە لەسەر نەخشە جوگرافییە کۆنەکان بە (وڵاتی پرتەقاڵ)بناسرێت، کە کەشتیوانە عەرەبەکانی نیشتەجێی ئەو ناوچانە (باشوورو خۆرھەلاَتی ئیسپانیا) بەکاریان ھێناوە لەکاتی دەسەڵاتی [[ئیسلام]]یدا. == سیاسەت == ڕژێمی ڕامیاری پرتوگال لەشۆڕشی (مێخەک) بەسیستمی پەرلەمانی دیموکراسی شاد بوو لە ساڵی (١٩٧٤) گرنگترین پێکھاتەکانی ئەمانەن: * [[سەرۆک کۆماری پورتوگال|سەرۆک کۆمار]] * [[پەرلەمانی پورتوگال|پەرلەمان]] * ڕژێمی دادوەری * [[سەرۆک وەزیرانی پورتوگال|سەرۆک وەزیران]] سەرکۆمار ھەموو پێنج ساڵ جارێک لەلایەن گەلەوە ھەڵدەبژێردرێت و ئەویش دەستنیشانی وەزیرەکان دەکات بەپێی ڕێژەی دەنگەکان، ئەندامانی پەرلەمانیش کە ژمارەیان (٢٣٠) کەسە ھەموو ساڵ جارێک ھەڵبژاردنیان بۆ دەکرێت، دەسەلاَتی دادوەری بەرزترین دەسەلاَتە لەو ولاَتەداو دادگای دەستووریش ھەلدەستێت بەپێداچوونەوەی یاسا دەرچووەکان بۆ ئەوەی ھاوشێوەی بەندی دەستووری بن. گرنگترین پارتە سیاسییەکانیش ئەمانەن: * سۆسیالیستەکان. * دیموکراتە کۆمەلاَتییەکان. * پارتی گەل. === سیاسەتی ڕامیاری دەرەوە === پرتوگال یەکێکە لەو وڵاتانەی کە لەیەکێتی ئەورووپادایە، پرتوگال پەیوەندییەکی تایبەتی ھەیە لەگەڵ داگیرگەکانی (مستعمرات)ی پێشووی لەئەمریکا و ئاسیا و ئەفریقا بۆ نموونە (بەرازیل و مۆزەمبیق) کێشەی کۆچبەرە نایاسایەکان و کێشەی ڕاوکردنی ماسی لەگەورەترین کێشەکانییەتی لەبەردەم باشترکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ مەغریب، ھەروەھا گرفتی سنووردیاریکردنیشی لەگەڵ دراوسێ گەورەکەیدا ھەیە کە ئیسپانیایە پرتوگال لەسەر نەخشە == دابەشکاریی کارگێڕی == لەگەڵ ئەوەش کە پرتوگال ڕووبەرێکی بچووکی ھەیە، بەدەر لەوە خاوەن ڕژێمێکی کارگێڕی ئاڵۆزە لەھەندێک کاروبار، (٥) ناوچەی ھەیە، لەگەڵ (١٨) ھەرێم، دوو ناوچەی بەئۆتۆنۆمی شاد بوون، (٢٨) بەڕێوەبەرایەتی تریشی ھەیە لەدابەشکردنی بواری کارگێڕیدا، (٣٠٠) فەرمانگە و نزیکەی (٤٢٠٠) [[شارەوانی]]یشی ھەیە، پورتوگالییەکان بەنیازبوون چاکسازی لەسیستمی کارگێریاندا بکەن لەم سالاَنەی دوایدا. * گرنگترین شارەکانی پرتوگال و سەرژمێریان بەپێی سەرژمێری ساڵ(٢٠٠١):- ١) لشبۆنە، ژمارەی دانیشتووانی (٥٤٦٬٤٧٧)کەسە. ٢) بورتۆ، ژمارەی دانیشتوانی(٢٦٣٬١٣١) کەسە. ٣) براگا، ژمارەی دانیشتوانی(١١٢٬٠٨٩)کەسە. ٤) کویمبرا، ژمارەی دانیشتوانی(١٠٦٬٨٠٠)کەسە. ٥) ئیفورا، ژمارەی دانیشتوانی(٥٦٬٥٢٥)کەسە. ٦) لامیگۆ، ژمارەی دانیشتوانی(٢٨٬٠٨١)کەسە. ٧) سیلفیس، ژمارەی دانیشتوانی(٣٣٬٨٣٠)کەسە. ٨) فیزوی، ژمارەی دانیشتوانی(٩٣٬٥٠٢)کەسە. == ئابوریو ژێرخانی ئابووری == ئابوری پرتوگال گۆڕانکاری بەخۆیەوە بینیووە بەتایبەت کە ساڵی ١٩٨٦ چووە ڕیزی یەکێتی ئەورووپا، لەپێشتر ئابوورییەکی کشتوکاڵی ھەبوو، ئیستاش ئابورییەکی ھەمە جۆر و ھەمەچەشنی ھەیە، ساڵی (١٩٩٨) چووەنا و ناوچەی (یۆرۆ)، [[یۆرۆ]] بوو بەدراوی ئاڵوگۆری ئەو وڵاتە، سەرەتای (٢٠٠٢)ش گەشەکردنی ئابوورییەکەی تێکڕا گەیشتە (٣٪)، لەم سالاَنەی دوایشدا پرتوگالی گۆڕی بۆ بازاڕێکی بەڵێندەر و بەئومێدلە ئەورووپا، بەڵام قەرزی گشتی دەوڵەت لەسنوور لای دا و (٣٪)ی تێپەراند، یەکێتی ئەورووپا ھەڕەشەی سزای لەپورتوگال کرد، چونکە ئەمە پێشلکردنی ڕێککەوتننامە واژووکراوەکان بوو، ھەروەک چۆن پرتوگال پێویستی بەچاکسازی ڕژێمی ئابووری ھەبوو بۆ ئەوەی ولاَت بتوانێت بوەستێت بەرامبەر بەھاتنە ناوەوەی وڵاتانی خۆرھەڵاتی ئەورووپا بۆ یەکێتی ئەورووپا لە ساڵی (٢٠٠٤) کێبڕکێ لەسەر بەدەستھێنانی سەرمایە گوزاری دەرەکی پورتوگال لەنێوان ئیسپانیاو بەریتانیا دابوو کە ئەوانە گەورەترین بەرھەمھێن بوون لەم ولاَتەدا، بەرھەمی ئیسپانی لەھەموویان زیاتر دەگاتە ئەو ولاَتە ھاوردە دەکرێت و دواتر ئەڵمانی، ئیتاڵی و فەرەنسایش زۆرترین بەرھەمی ئەو وڵاتەیان دەست دەکەوێت. پرتوگال خاوەن یەدەگێکی کانزایی گرنگە وەک: (خەڵوز، مسو تەنەکە) لەگەورەترین بەرھەمھێنەرانی تەلی (تەنگستن)ی گڵۆپو (یۆرانیۆم) دەژمێردرێت لەجیھاندا، کەرتی کشتوکاڵ ڕێژەی ٥٪ ئابووری پێک دێنێت، ١٥٪ کرێی پارەی پرتوگال خراوەتە گەڕو لەبەر ئەوەو ھۆکاری تر پرتوگال بەیەکێک لەکەمتەرخەمترین ولاَتانی کیشوەری ئەورووپا دەژمێردرێت، یەکێک لەخراپترین کارەکانی ئەوەیە کە زۆربەی بەروبوومی کشتوکاڵیو [[خۆراک]]ی لەدەرەوە ھاوردە دەکات، بەھۆی بوونی داری تەپەدۆر زۆرترین تەپەدۆری جیھان لەو ولاَتە بەرھەم دێت، ھەروەھا پرتوگال خاوەن بڕێکی زۆرە لەداری چوالەو داری (ئوکالیبتۆس) کە لەپیشەسازی دەرگای تەختە بەکاردێت، ڕاوکردنی ماسی لەلایەن ئیسپانیاوە دەستی بەسەرداگیراوە و کەرتی گەشت و گوزاریش ڕێژەی ٨٪ دەسکەوتی بۆ ئەم ولاَتەی دەستە بەرکردووەو لەھەموو کەرتەکانی تر گەشەی زۆرتر بەخۆیەوە بینی کە لەولاَتانی بەریتانیاو ئیسپانیا خەڵکی بۆ ئەم ولاَتە گەشت دەکەن. سێ فرۆکە خانەی نێودەوڵەتی (لشبونە، بورتوو فارۆ)کە لەگەڵ چەندین کۆمپانیای فرۆکەوانی ناوخۆو نێودەوڵەتیدا کاردەکەن، [[کۆمپانیا]]ی نیشتیمانی فرۆکەوانی تاب(tab)ە، تۆڕی ڕێگەوبان لەم سالاَنەی دوایدا باشتر بووەو باج و بەند خراوەتە سەر بەکارھێنانی ڕێگا خێراکان بۆ چاککردنەوەوپارەدارکردنی ئەو کەرتە لەکاتی تێکچوونیدا، ھێڵی شەمەندەفەر بەدەوری لشبۆنەدا دەسوڕێتەوەو ھەروەھا ھێڵی شەمەندەفەری لەگەڵ شارە گەورەکانی ئیسپانیاو فەرەنسادا بەیەکەوە بەستراوەتەوە، کە یەکێک لەو ھێڵانە پورتوگالی بەسنوری فەرەنساوە بەستووەتەوە لەگەڵ ئیسپانیاو پاشانیش بەپاریس، پاسەکان ھۆکاری سەرەکی گواستنەوەن لەو وڵاتەدا، چونکە کرێی ھاتوچۆی ھەرزانەو ئاسانە. == ڕۆشنبیری == ڕۆشنبیری پورتوگال یەکێکە لەڕەسەنترین ڕۆشنبیری ئەورووپا، پورتوگال بەناو بانگە بەتەلارسازی و خواردنەوەی مەیەکانیو وێژەکەی، تا ھەندێجار ناو دەبرێت بەولاَتی شاعیران لەبەر زۆری شاعیرەکانی، بەناو بانگترینیشیان بریتین لە (لویس دی کاموس، فرناندو بیساو، سوفیا ئەندرسن، ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتۆسو خوسییە ساراماگۆ) کە ناوبانگەکەیان جیھانییە، مۆسیقای [[فادۆ]] کە مۆسیقایەکی میلییە لە ھەموو مۆسیقاکانی تر باوترە، جیا دەکرێتەوە بەوەی کە خەمو پەژارەو ئازارو خۆشی خۆشەویستی دەگرێتەخۆ، کە بنچینەکەی دەگەڕێتەوە بۆ مۆسیقای کەشتیوانی کۆنو مۆسیقای عەرەبیو ئەفریقی. سەبارەت بە فێرکردنیش حکوومەت ھەوڵێکی زۆریان نەداوە بەباشترکردنی سیستمی فێرکردن لەپرتوگال تەنھا (١٠٪) دانیشتووانی ولاَت لەسەروو ٣٠ ساڵییەوە بڕوانامەی بکالۆریۆسیان ھەیە واتە بروانامەی زانکۆیان ھەیە، ئەم ڕێژەیەش پێش ھاتنی ولاَتانی تر (وڵاتانی خۆرھەڵاتی ئەورووپا) بۆ ناو یەکێتی ئەورووپا کەمترین ڕێژەی خوێندەواری بوو، ڕێژەی نەخوێندەواری لەپورتوگال دەگاتە ١٥٪ کە ئەمەش بەرزترین ڕێژەیە لەئەوروپا. سیستەمی فێرکردن لەپرتوگال پێک دێت لە: * ٤ ساڵ خوێندنی سەرەتایی (بنەرەتی). * ٣ ساڵ خوێندنی دواناوەندی. * ٥ ساڵ خوێندنی ئامادەیی. خوێندن بەزۆرە ملێ و ناچارییە و ئەو ٩ ساڵی پێشوو بەخۆڕایییە. دوو سیستەی سەرەکیش ھەیە بۆ فێرکردنی زانکۆیی: * زانکۆکان. * کۆلێژەکانی ڕاھێنان و جێبەجێکردن. خوێندنی زانکۆ بەخۆڕایی نییە و تێکڕای باج و تێچوونی خوێندن لەو وڵاتە دەگاتە (٨٥٠)یۆرۆ لە سالێکدا بۆ ھەر کەسێک. == بۆنە و ئاھەنگەکان == بە فەرمی، پورتوگال ١٣ پشووەی نەتەوەیی ھەیە کە لەلایەن دەوڵەتەوە ناسێنراون. یاساکانی پشووە فەرمییەکان لە یاسای کاردا ڕێکخراون. جگە لە پشووە نەتەوەیییەکان، ھەندێک پشووی تەنھا لە ھەرێمەکانی جێبەجێ دەکرێن. بەپێچەوانەی ھەندێک پشووەی فەرمی، جەژن و ئاھەنگە نەریتییەکانی پورتوگال ھێشتا بە بەرفراوانی بەڕێوە دەچن و ڕیشەیان لە نەریتە ناوخۆیییەکاندا ھەیە، وەک کارناڤاڵی ئۆڤار، «مارشاس پۆپولارێس»ی لیسبۆن و «فێستای ساۆ ژواۆ» لە پۆرتۆ. زۆربەی ئەم ئاھەنگە نەریتییانە پەیوەندییان بە «سانتۆس پۆپولارێس» ھەیە؛ ئەو جەژنانەی مەسیحیین کە بنەمایەکی کۆنتر و پەیوەست بە نەریتە پێش مەسیحییەکان و جەژنی ناوەڕاستی ھاوین ھەیە. ئەم جەژنانە لە سەرتاسەری پورتوگال، بە تایبەتی لە ناوچە گوندییەکان، بەڕێوە دەچن و زۆرجار پێکھاتەیان بریتییە لە پێشکەشکردنی میوزیک، شانۆ و سەکۆی کاتی، شوێنی یاری و چالاکی، و فرۆشگاکانی خواردنی نەریتی. == وەرزش == پورتوگال لە ڕێگەی وەرزشوانانی ناسراوی نێودەوڵەتی وەک [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] و ڕیکاردینیۆ و ناید گۆمێس و کارلۆس لۆپێس و ھەروەھا لە ڕێگەی بەناوبانگبوونی سێ گەورەترین یانەی تۆپی پێیەوە بەشدارە لە پەرەپێدانی وەرزش لە جیھاندا. {{Sfnp|García-Fernández|Grimaldi-Puyana|Bravo|2022}} {{Sfnp|Carvalho|García-Cirac|Sousa|2022}} [[Portuguese football|تۆپی پێ]] بەناوبانگترین وەرزشە لە پورتوگال. {{Sfnp|Almeida|2022}} [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال]] لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦|ساڵی ٢٠١٦]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا|پاڵەوانێتی ئەورووپای ئەورووپا]] و [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]] لە ساڵانی ٢٠١٩ و ٢٠٢٥ بەدەستھێنا. پورتوگال لە پێشەنگی وڵاتانی فوتساڵی جیھانە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://inside.fifa.com/fifa-rankings|سەردێڕ=Inside FIFA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260511052247/https://inside.fifa.com/fifa-rankings |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ھەڵبژاردەی نیشتمانی پیاوانی لە ساڵی ٢٠٢١ جامی جیھانیی فوتساڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.uefa.com/futsalworldcup/news/0257-0de805f9ebe1-fdf0b055945a-1000--2021-fifa-futsal-world-cup-portugal-beat-argentina-in-final/|سەردێڕ=The official website for European football |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211022183728/https://www.uefa.com/futsalworldcup/news/0257-0de805f9ebe1-fdf0b055945a-1000--2021-fifa-futsal-world-cup-portugal-beat-argentina-in-final/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> پاڵەوانێتی فوتساڵی یوێفا لە ساڵی ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ و لە ساڵی ٢٠٢٢ نازناوی فوتساڵی فینالیسیمای بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.uefa.com/futsalfinalissima/match/2036154--spain-vs-portugal/|سەردێڕ=Spain-Portugal {{!}} Futsal Finalissima 2022 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260511063133/https://www.uefa.com/futsalfinalissima/match/2036154--spain-vs-portugal/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیداندا، ئەم وڵاتە چەندین ژمارەی پێوانەیی تۆمارکردووە و لەم وەرزشەدا زیاتر لە ھەر وەرزشێکی تر میدالیای بەدەستھێناوە لە ھەردوو یارییەکانی [[پورتوگال لە ئۆڵۆمپیاد|ئۆڵۆمپیاد]] و پارالیمپیاددا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |بەستەری نووسەر=Olympic Committee of Portugal |trans-title=Results |ناونیشان=https://comiteolimpicoportugal.pt/atletas/atletas-olimpicos/resultados/|سەردێڕ=Resultados |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|زمان=pt-PT |ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=1 November 2024}}</ref>لە وەرزشە نەریتییەکاندا، پورتوگال بە سوارچاکیی کلاسیکی و ھەروەھا وەرزشە ناوخۆیییەکانی ناسراوە. پورتوگال چەندین سەنتەری وەرزشی دامەزراو لە سەرانسەری وڵاتدا ھەیە، لەوانە ئەلگارڤ و لیسبۆن، کە شوێنی نێودەوڵەتی گۆڵفن و میوانداری ڕووداوەکانی وەرزشی ماتۆڕیان کردووە وەک پێشبڕکێی ماتۆڕسکیڵی فۆرمۆلاوەن و گراند پری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://www.worldsurfleague.com/events/2025/bwt/472/tudor-nazar-big-wave-challenge/results|سەردێڕ=Results - TUDOR Nazaré Big Wave Challenge 2025 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260511161329/https://www.worldsurfleague.com/events/2025/bwt/472/tudor-nazar-big-wave-challenge/results |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=31 March 2026}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://www.worldsurfleague.com/events/2026/ct/445/meo-rip-curl-pro-portugal|سەردێڕ=Main - MEO Rip Curl Pro Portugal 2026 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260511162032/https://www.worldsurfleague.com/events/2026/ct/445/meo-rip-curl-pro-portugal |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=4 February 2026}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Portugal}} {{وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەورووپا}} {{ئەندامانی ناتۆ}} {{دەوڵەتانی ئەورووپا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەورووپا|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|پورتوگال}} [[پۆل:پورتوگال]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندام لە یەکیەتی ئەورووپا]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:ئەورووپای ڕۆژاوا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٨٦٠]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە پورتوگال]] 3qll7ce5dzcihuvqnv8xguqzkra0fbu 0 8322 1687640 1295014 2026-10-15T19:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1687640 wikitext text/x-wiki '''پاوانی ئاست-سەر''' (top-level domain یان TLD) زاراوەیەکە بۆ ئاماژە بە ھەریەک لە [[ناوی پاوان|پاوانەکانی]] ھەڵکەوتوو لە بانترین ئاست لە ئاستەکانی زنجیرەپلیکانەی [[سیستەمی ناوی پاوان|سیستەمی ناوی پاوانی]] [[ئینتەرنێت]]. پاوانە ئاست-سەرەکان لە [[ناوچەی ڕیشەی DNS]]دا جێگیر دەکرێن و دێنە دامەزراندن. ئەوان لە دوایین بەشی ناوی ھەموو پاوانەکانی ئاستەکانی خوارتردا دەردەکەون. بۆ نموونە، لە ناوی پاوانی www.example.com -دا، com ناوی پاوانی ئاست-سەرە. بەگشتی، دوایین مۆرک لە یەک [[ناوی پاوانی بەتەواوی شیاوکراو]] (fully qualified domain name) ناوی پاوانێکی ئاست-سەرە. بەڕێوەبەریی کاروباری زۆربەی پاوانە ئاست-سەرەکان سپێردراوەتە ژمارەیەک ڕێکخراوەی بەرپرس. ئەم کارەش لەلایەن [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] کراوە، کە بۆخۆی بەسەر بنکەی [[دەسەڵاتداری ژمارە پێسپێردراوەکانی ئینتەرنێت|دەسەڵاتداری ژمارە پێسپێردراوەکانی ئینتەرنێتدا]] ڕادەگا. لە بنەڕەتدا، پاوانە ئاست-سەرەکان لە سێ گرۆی سەرەکیدا ڕێک خرابوون، ''وڵاتەکان (Countries)''، ''پۆلەکان (Categories)''، و ''فرەڕێکخراوەکان (Multiorganizations)''. جگە لەو سێ گرۆیە، گرۆیەکی زیادەش بەشێوەی ''کاتی'' درووس کرا کە تەنھا لە یەکەمین پاوانی DNS، واتە پاوانی ئارپا (arpa)، پێک دەھات. بڕیار وابوو arpa پاوانێکی کاتی بێ و بۆ ڕاگواستنی ناوەکان لە ARPANET -ەوە بۆ سیستەمی ناوی پاوانی تازە-دامەزراو کەڵکی لێ وەربگیرێ. ئەگەرچی چەند ھەڵاوێرێکمان ھەیە (وەکوو <span dir=ltr>.uk</span>)، بەڵام بەگشتی، ''وڵاتەکان'' لە سیستەمی ناوی پاواندا بە کۆدی دوو-پیتیی ISO -یانەوە دیاری دەکرێن. ئەم گرۆیە زیاتر بە [[پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات|پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵات]] دەناسرێن. لە ٢٠٠٩-وە، وڵاتانێک بە ئەلفوبێ یان سیستەمی نووسینی نالاتینییەوە، لەجیاتیی بەکارھێنانی ناوی پاوانی [[ئەسکی]] لە سیستەمی ناوی پاواندا، دەتوانن داواکاری [[ناوی پاوانی ناونەتەوەییکراو]] (Internationalized Domain Name) بن، کە لە بەرنامە کۆمپیوتەرییەکانی بەکارھێنەراندا بە زمانی زکماکیی ئەوان نیشان دەدرێ. گرۆی ''پۆلەکان'' بە [[پاوانی ئاست-سەری گشتی|پاوانە ئاست-سەرە گشتییەکان]] ناویان دەرکردووە. ئەم گرۆیە لە سەرەتادا بریتی بوو لە پاوانەکانی GOV ،EDU ،COM ،MIL ،ORG، و NET. لەگەڵ گەشەی ئینتەرنێتدا، کەڵکەڵەی پێکھێنانی پاوانگەلی گشتیی زیادەش پەیدا بوو. ھەروەھا، بۆ ھەندێک لە پاوانە سەرەتایییەکان، ئەوەی کە ڕووی دا بریتی بوو لە گشتیتربوون یان تایبەتیتربوونی نیازەکان و مەبەستەکانیان، یان سپاردنی ئەرکی پاراستنیان بە ھەندێک ڕێکخراوەی تایبەت. لە ئاکامدا، ئەمڕۆکە [[ئایانا]] پاوانە ئاست-سەرەکانی کردۆتە ئەم چەند گرۆیەی خوارەوە: * پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵاتان * پاوانە ئاست-سەرە نێونەتەوەییکراوەکانی تایبەتی وڵاتان * پاوانە ئاست-سەرە گشتییەکان * پاوانی ئاست-سەری ژێرخان == جۆرەکانی پاوانی ئاست-سەر == دوو جۆرمان ھەیە، یەکەمیان ھێمایە بۆ ناوی وڵاتان (ccTLD) و ھەرێمە سەربەخۆکان، دووەمیان بە جۆری گشتی (gTLD) ناوبراوە بۆ ناوی گشتی.<ref>[http://www.dotku.org/Ku/?p=75 جۆرەکانی ناوی دۆمەین] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100513215718/http://www.dotku.org/Ku/?p=75 |date=١٣ی ئایاری ٢٠١٠ }}</ref> === پاوانی ئاست-سەری وڵاتان === لە دوو پیت پێکھاتووە، بەپێی لیستەی پێوانەیی (ISO ٣١٦٦-١) کە ناوی ھەموو وڵاتان و ھەرێمە سەربەخۆ و دانپیانراوەکانی جیھانی لەخۆ گرتوە. بۆ نموونە دوو پیتی (iq) بۆ وڵاتی ئێراق، (ir) بۆ وڵاتی ئێران، و ھەروەھا. وڵاتانی ئەوروپاش دوو پیتی (eu) یان بە دەست ھێناوە، کە لەسەر داخوازی پەرلەمانی ئەوروپا دامەزراوەی [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] ھاتە وەڵام. لە ١٥/١١/٢٠١١ بە دواوە [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] ڕێگەی دا کە ئەم ناوانە لەگەڵ ناونیشانی پاوان بە تەواوەتی بکرێن بە یونیکۆد، ئەوسا ھەر وڵاتە و ھێما و ناونیشانەکە بە زمانی خۆی دەنووسێت.<ref>[http://www.dotku.org/Ku/?p=85 پیتی کوردی و ناوەدۆمەین] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100513215733/http://www.dotku.org/Ku/?p=85 |date=١٣ی ئایاری ٢٠١٠ }}</ref> === پاوانی ئاست-سەری گشتی === لە سێ پیت و زیاتر پێکھاتووە. ئەمانە [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] بڕیاری دروستبوونیان ئەدات. وەکو (org) کە بۆ ڕێکخراوەکان organisation دانرا، یان پاوانی (name) بۆ ناوی تاکە کەس و ھاوبەشگەکان. == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Top-level domains|پاوانی ئاست-سەر}} {{پاوانەکانی ئاست-سەری گشتی}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:سیستمی ناوی پاوان]] [[پۆل:پاوانی ئاست-باڵا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ١٩٨٠]] agjzmal9gpzcl6tlw2h18rcwatdco7k 1687705 1687640 2026-10-15T21:04:14Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687705 wikitext text/x-wiki '''پاوانی ئاست-سەر''' (top-level domain یان TLD) زاراوەیەکە بۆ ئاماژە بە ھەریەک لە [[ناوی پاوان|پاوانەکانی]] ھەڵکەوتوو لە بانترین ئاست لە ئاستەکانی زنجیرەپلیکانەی [[سیستەمی ناوی پاوان|سیستەمی ناوی پاوانی]] [[ئینتەرنێت]]. پاوانە ئاست-سەرەکان لە [[ناوچەی ڕیشەی DNS]]دا جێگیر دەکرێن و دێنە دامەزراندن. ئەوان لە دوایین بەشی ناوی ھەموو پاوانەکانی ئاستەکانی خوارتردا دەردەکەون. بۆ نموونە، لە ناوی پاوانی www.example.com -دا، com ناوی پاوانی ئاست-سەرە. بەگشتی، دوایین مۆرک لە یەک [[ناوی پاوانی بەتەواوی شیاوکراو]] (fully qualified domain name) ناوی پاوانێکی ئاست-سەرە. بەڕێوەبەریی کاروباری زۆربەی پاوانە ئاست-سەرەکان سپێردراوەتە ژمارەیەک ڕێکخراوەی بەرپرس. ئەم کارەش لەلایەن [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] کراوە، کە بۆخۆی بەسەر بنکەی [[دەسەڵاتداری ژمارە پێسپێردراوەکانی ئینتەرنێت|دەسەڵاتداری ژمارە پێسپێردراوەکانی ئینتەرنێتدا]] ڕادەگا. لە بنەڕەتدا، پاوانە ئاست-سەرەکان لە سێ گرۆی سەرەکیدا ڕێک خرابوون، ''وڵاتەکان (Countries)''، ''پۆلەکان (Categories)''، و ''فرەڕێکخراوەکان (Multiorganizations)''. جگە لەو سێ گرۆیە، گرۆیەکی زیادەش بەشێوەی ''کاتی'' درووس کرا کە تەنھا لە یەکەمین پاوانی DNS، واتە پاوانی ئارپا (arpa)، پێک دەھات. بڕیار وابوو arpa پاوانێکی کاتی بێ و بۆ ڕاگواستنی ناوەکان لە ARPANET -ەوە بۆ سیستەمی ناوی پاوانی تازە-دامەزراو کەڵکی لێ وەربگیرێ. ئەگەرچی چەند ھەڵاوێرێکمان ھەیە (وەکوو <span dir=ltr>.uk</span>)، بەڵام بەگشتی، ''وڵاتەکان'' لە سیستەمی ناوی پاواندا بە کۆدی دوو-پیتیی ISO -یانەوە دیاری دەکرێن. ئەم گرۆیە زیاتر بە [[پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات|پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵات]] دەناسرێن. لە ٢٠٠٩-وە، وڵاتانێک بە ئەلفوبێ یان سیستەمی نووسینی نالاتینییەوە، لەجیاتیی بەکارھێنانی ناوی پاوانی [[ئەسکی]] لە سیستەمی ناوی پاواندا، دەتوانن داواکاری [[ناوی پاوانی ناونەتەوەییکراو]] (Internationalized Domain Name) بن، کە لە بەرنامە کۆمپیوتەرییەکانی بەکارھێنەراندا بە زمانی زکماکیی ئەوان نیشان دەدرێ. گرۆی ''پۆلەکان'' بە [[پاوانی ئاست-سەری گشتی|پاوانە ئاست-سەرە گشتییەکان]] ناویان دەرکردووە. ئەم گرۆیە لە سەرەتادا بریتی بوو لە پاوانەکانی GOV ،EDU ،COM ،MIL ،ORG، و NET. لەگەڵ گەشەی ئینتەرنێتدا، کەڵکەڵەی پێکھێنانی پاوانگەلی گشتیی زیادەش پەیدا بوو. ھەروەھا، بۆ ھەندێک لە پاوانە سەرەتایییەکان، ئەوەی کە ڕووی دا بریتی بوو لە گشتیتربوون یان تایبەتیتربوونی نیازەکان و مەبەستەکانیان، یان سپاردنی ئەرکی پاراستنیان بە ھەندێک ڕێکخراوەی تایبەت. لە ئاکامدا، ئەمڕۆکە [[ئایانا]] پاوانە ئاست-سەرەکانی کردۆتە ئەم چەند گرۆیەی خوارەوە: * پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵاتان * پاوانە ئاست-سەرە نێونەتەوەییکراوەکانی تایبەتی وڵاتان * پاوانە ئاست-سەرە گشتییەکان * پاوانی ئاست-سەری ژێرخان == جۆرەکانی پاوانی ئاست-سەر == دوو جۆرمان ھەیە، یەکەمیان ھێمایە بۆ ناوی وڵاتان (ccTLD) و ھەرێمە سەربەخۆکان، دووەمیان بە جۆری گشتی (gTLD) ناوبراوە بۆ ناوی گشتی.<ref>[http://www.dotku.org/Ku/?p=75 جۆرەکانی ناوی دۆمەین] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100513215718/http://www.dotku.org/Ku/?p=75 |date=١٣ی ئایاری ٢٠١٠ }}</ref> === پاوانی ئاست-سەری وڵاتان === لە دوو پیت پێکھاتووە، بەپێی لیستەی پێوانەیی (ISO ٣١٦٦-١) کە ناوی ھەموو وڵاتان و ھەرێمە سەربەخۆ و دانپیانراوەکانی جیھانی لەخۆ گرتوە. بۆ نموونە دوو پیتی (iq) بۆ وڵاتی ئێراق، (ir) بۆ وڵاتی ئێران، و ھەروەھا. وڵاتانی ئەوروپاش دوو پیتی (eu) یان بە دەست ھێناوە، کە لەسەر داخوازی پەرلەمانی ئەوروپا دامەزراوەی [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] ھاتە وەڵام. لە ١٥/١١/٢٠١١ بە دواوە [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] ڕێگەی دا کە ئەم ناوانە لەگەڵ ناونیشانی پاوان بە تەواوەتی بکرێن بە یونیکۆد، ئەوسا ھەر وڵاتە و ھێما و ناونیشانەکە بە زمانی خۆی دەنووسێت.<ref>[http://www.dotku.org/Ku/?p=85 پیتی کوردی و ناوەدۆمەین] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100513215733/http://www.dotku.org/Ku/?p=85 |date=١٣ی ئایاری ٢٠١٠ }}</ref> === پاوانی ئاست-سەری گشتی === لە سێ پیت و زیاتر پێکھاتووە. ئەمانە [[بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکان|بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە پێسپێردراوەکانەوە]]- [[ئایکان]] [[ICANN]] بڕیاری دروستبوونیان ئەدات. وەکو (org) کە بۆ ڕێکخراوەکان organisation دانرا، یان پاوانی (name) بۆ ناوی تاکە کەس و ھاوبەشگەکان. == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Top-level domains|پاوانی ئاست-سەر}} {{پاوانەکانی ئاست-سەری گشتی}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:سیستمی ناوی پاوان]] [[پۆل:پاوانی ئاست-باڵا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:ناسێنەرەکان]] 10cwjg34558cml58vjp96vxctty2ei4 0 8421 1687642 1295016 2026-10-15T19:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1687642 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} '''پاوانی ئاست-سەری گشتی''' ئاماژە بە ھەریەک لە پۆلەکانی [[پاوانی ئاست-سەر|پاوانە ئاست-سەرەکان]] دەکا کە بۆ بەکارھێنان لە [[سیستمی ناوی پاوان|سیستمی ناوی پاوانی]] [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتدا]]، لەلایەن [[ئایانا]] - بنکەی دەسەڵاتداری ژمارە سپێردراوەکانی ئینتەرنێت - ەوە پارێزگاری دەکرێن. بەکورتی، ئایانا ئەم گرووپانەی خوارەوە لەناو پاوانە ئاست-سەرەکاندا لێک جیا دەکاتەوە: * [[پاوانی ئاست-سەری ژێرخان]] * [[پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات|پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵاتان]] * [[پاوانی ئاست-سەری نێونەتەوەییکراوەکان]] * [[پاوانی ئاست-سەری گشتی]] سەرەکیترین ئەندامانی گرووپی پاوانە ئاست-سەرە گشتییەکان بریتین لە com، info، net و org. ھەروەھا، پاوانەکانی biz، name، و pro ژی ''گشتی'' ڕەچاو دەکرێن. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Generic top-level domains|پاوانی ئاست-سەری گشتی}} {{پاوانەکانی ئاست-سەری گشتی}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:پاوانەکانی ئاست-سەری گشتی]] [[پۆل:پاوانی ئاست-باڵا]] fcu6by8zb8bo1loncs6qtlj16i7c7oh 0 8455 1687641 1563370 2026-10-15T19:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1687641 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات''' (country code top-level domain یان بەکورتی ccTLD) [[پاوانی ئاست-سەر|پاوانێکی ئاست-سەری]] [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتییە]] کە بەشێوەی گشتگیر بۆ [[وڵات]]، یان [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتێکی سەروەر]] بەکار دەھێنرێ یان ڕەچاو دەکرێ. ھەموو پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵاتان دوو-پیتین (ھەڵبەت ئەوانەی کە [[ئەسکی|ئەسکین]])، ھەروەھا ھەموو پاوانە ئاست-سەرە دوو-پیتییەکانیش پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتن. بنکەی دەسەڵاتداری ژمارە سپێردراوەکانی ئینتەرنێت ([[ئایانا]]) دەستی کردووە بە پەسەندکردنی [[پاوانی ئاست-سەری نێونەتەوییکراو|پاوانە ئاست-سەرە نێونەتەوەییکراوەکان]] کە پێکھاتوون لە [[نووسە|نووسەکانی]] زمانی زکماکی. ئافراندن و سپاردنی پاوانە ئاست-سەرەکانی تایبەتی وڵاتان لە RFC ١٥٩١ -دا باسیان لێوە کراوە. {{تووڵی دەروازە|وڵاتەکان|جوگرافیا|کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|ڕۆژنامەوانی|ئینتەرنێت}} {{پۆلی کۆمنز|Country code top-level domains}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان]] [[پۆل:سیستمی ناوی پاوان]] [[پۆل:پاوانی ئاست-باڵا]] == سپاردن و بەڕێوەبردن == ئایانا (IANA) بەرپرسیارە لە دیاریکردنی جێپێسپێردراوێکی شیاو بۆ هەر پاشگرێکی وڵات (ccTLD). پاشان کاروباری بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردن دەسپێردرێن بەو جێپێسپێردراوە، کە بەرپرسیار دەبێت لە داڕشتنی ڕێساکان و چۆنیەتیی کارکردنی پاشگرەکە. نوێنەرایەتی ئێستا دەتوانرێت دیاری بکرێت لە لیستی IANA لە ccTLDs. پاشگرە جیاوازەکانی وڵاتان، ڕەنگە مەرج و تێچووی جۆراوجۆریان هەبێت بۆ تۆمارکردنی پاشگرە لاوەکییەکان. ڕەنگە مەرجی "بوونی ناوخۆیی" هەبێت (بۆ نموونە هاوڵاتیبوون یان هەر پەیوەندییەکی دیکە بە پاشگری وڵاتەکەوە)، وەک پاشگرەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (us)، ژاپۆن (jp)، کەنەدا (ca)، فەڕەنسا (fr) و ئەڵمانیا (de)؛ یان دەکرێت تۆمارکردن بۆ هەمووان واڵا بێت. ln6km716q7y5fvbaghz0rwbli1ecf8k 0 10290 1687824 1295810 2026-10-16T01:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1687824 wikitext text/x-wiki {{پایەکانی باوەڕ}} {{ئیسلام |beliefs}} بۆ ئەوەی مرۆڤ موسڵمان بێت پێویستە لەسەری باوەڕی بە پایەکانی باوەڕ ھەبێت کە لە ئیسلامدا بە شەش پایە ناسراون؛ وەک لە قورئاندا ھاتووە؛ ﴿آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ)<ref>سورة البقرة</ref> واتە؛ پێغەمبەر و ئیمانداران باوەڕیان ھەیە بەوەی لەلایەن پەروەردگاریانەوە ھاتووەتە خوارەوە، ھەموویان باوەڕیان ھەیە بە خوا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرەکانی (دەڵێن) ھیچ جۆرە جیاوازییەک ناکەین لە نێوان ھیچ پێغەمبەرێ لە پێغەمبەرەکانی خوادا. و کاتێک لە پێغەمبەر محەممەد پرسراوە لەسەر باوەڕ، لە وەڵامدا فەرموویەتی؛ {أن تؤمن بالله وملائكته وكتبه ورسله واليوم الآخر, وتؤمن بالقدر خيره وشره}<ref>رواه مسلم والبخاري</ref> واتە؛ باوەڕت بە خوا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرەکانی و و ڕۆژی دوایی ھەبێت، ھەروەھا باوەڕت بە قەدەر ھەبێت بە باش و خراپییەوە. == پایەکانی باوەڕ == پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا ئەمانەی خوارەوەن؛ === باوەڕبوون بە خوا === {{سەرەکی|خوا لە ئیسلامدا}} باوەڕبوونی تەواوە بە بوون و پەروەردگارێتی و پەرستراوی خوای تاک و بێ ھاوەڵ، ھەروەھا باوەڕبوون بە ناو و سیفەتەکانی خوا دەگرێتەوە کە لە قورئان و فەرموودەکانی پێغەمبەردا ھاتوون. === باوەڕبوون بە فریشتەکان === مەبەست لە باوەڕبوون بە فریشتە باوەڕبوونی تەواوە بە بوونی فریشتە و خوا دروستی کردوون لە نوور (ڕوناکی)، و گوێڕایەڵی خوان و دەرناچن لە فەرمانەکانی خوا، و ھەڵدەستن بە جێبەجێکردنی فەرمانەکانی خوا. === باوەڕبوون بە کتێبە ئاسمانییەکان === مانای ئەمەش باوەڕبوونە بەو کتێبانەی خوا بۆ پێغەمبەر و نێردراوەکانی خۆی ڕەوانە کردووە، ئەمانەش ئەو کتێبانە دەگرێتەوە کە لە قورئاندا ناویان ھاتبێت یان نا، لەو کتێبانەش کە لە [[قورئان|قورئاندا]] ناویان ھاتووە، تەورات و ئینجیل و سوحفی ئیبراھیم و زەبوور و قورئانە، تەورات بۆ [[مووسا]] نێردراوە و ئینجیل بۆ [[عیسا]] و زەبوور بۆ داوود و سوحف بۆ [[ئیبراھیم]] و قورئانیش معجیزەی پێغەمبەری ئیسلام [[محەممەد]]ە. === باوەڕبوون بە پێغەمبەران === باوەڕبوونە بەو پێغەمبەر و نێردراوانەی خوا کە لە قورئاندا ناویان ھاتووە، و ھەروەھا باوەڕبوون بەوەی کە پێغەمبەری تر ھەن لە قورئاندا ناویان نەھاتووە، و ھیچ کەس ناو و ژمارەی تەواوی پێغەمبەرەکان نازانێت خوا نەبێت. خوا لە قورئاندا ناوی بیست و پێنج پێغەمبەری ھێناوە کە ئەمانەن؛ ئادەم، نووح، ئیدریس، ساڵح ئیبراھیم، ھود، لووت، یوونس، ئیسماعیل، ئیسحاق، یەعقوب، یووسف، ئەییووب، شوعەیب، مووسا، ھاروون، یەسع، زولکەفل، داود، زەکەریا، سولەیمان، ئیلیاس، یەحیا، عیسا و موحەممەد، و پێویستە لەسەر موسڵمان باوەڕی بە پێغەمبەرایتی و پەیامەکانیان ھەبێت. === باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی === باوەڕبوون بە ھەموو ئەو باس و زانیارییانە دەگرێتەوە کە خوا و پێغەمبەری [[ئیسلام]] دەربارەی ناو گۆڕ و زیندوو بوونەوە و حەشر و لێپرسینەوە و بەھەشت و ئاگرن، و خوا ھەموویانی ئامادەکردووە. === باوەڕبوون بە قەدەر === باوەڕبوونە بەوەی بەدیھێنەری ھەموو شتێک خوایە، موسڵمانانی سونە لەو باوەڕەدان کە ھەموو شتێک نوسراوە پێش دروستبوونی بەشەر وئەمەش خوا بە تەنھا دەیزانێت، کە ئەمەش وەکو زاراوە ھەموو کردار وھەڵسوکەوتێک دەگرێتەوە کە مرۆڤ دەسەڵاتی نەبێت بە سەریا وەک گەردەلوول و بوومەلەرزە و ڕووداوە ھاوشێوەکانیان. == بابەتە پەیوەندیدارەکان == * [[بیروباوەڕی ئیسلامی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * http://www.islamhouse.com/ * https://web.archive.org/web/20100717101756/http://web.macam.ac.il/~ltami/abed/index.htm {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Iman}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] 5t3ozafriiu63n9rrgnwqco4fm82gpf 1687946 1687824 2026-10-16T09:07:25Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687946 wikitext text/x-wiki {{پایەکانی باوەڕ}} {{ئیسلام |beliefs}} بۆ ئەوەی مرۆڤ موسڵمان بێت پێویستە لەسەری باوەڕی بە پایەکانی باوەڕ ھەبێت کە لە ئیسلامدا بە شەش پایە ناسراون؛ وەک لە قورئاندا ھاتووە؛ ﴿آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ)<ref>سورة البقرة</ref> واتە؛ پێغەمبەر و ئیمانداران باوەڕیان ھەیە بەوەی لەلایەن پەروەردگاریانەوە ھاتووەتە خوارەوە، ھەموویان باوەڕیان ھەیە بە خوا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرەکانی (دەڵێن) ھیچ جۆرە جیاوازییەک ناکەین لە نێوان ھیچ پێغەمبەرێ لە پێغەمبەرەکانی خوادا. و کاتێک لە پێغەمبەر محەممەد پرسراوە لەسەر باوەڕ، لە وەڵامدا فەرموویەتی؛ {أن تؤمن بالله وملائكته وكتبه ورسله واليوم الآخر, وتؤمن بالقدر خيره وشره}<ref>رواه مسلم والبخاري</ref> واتە؛ باوەڕت بە خوا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرەکانی و و ڕۆژی دوایی ھەبێت، ھەروەھا باوەڕت بە قەدەر ھەبێت بە باش و خراپییەوە. == پایەکانی باوەڕ == پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا ئەمانەی خوارەوەن؛ === باوەڕبوون بە خوا === {{سەرەکی|خوا لە ئیسلامدا}} باوەڕبوونی تەواوە بە بوون و پەروەردگارێتی و پەرستراوی خوای تاک و بێ ھاوەڵ، ھەروەھا باوەڕبوون بە ناو و سیفەتەکانی خوا دەگرێتەوە کە لە قورئان و فەرموودەکانی پێغەمبەردا ھاتوون. === باوەڕبوون بە فریشتەکان === مەبەست لە باوەڕبوون بە فریشتە باوەڕبوونی تەواوە بە بوونی فریشتە و خوا دروستی کردوون لە نوور (ڕوناکی)، و گوێڕایەڵی خوان و دەرناچن لە فەرمانەکانی خوا، و ھەڵدەستن بە جێبەجێکردنی فەرمانەکانی خوا. === باوەڕبوون بە کتێبە ئاسمانییەکان === مانای ئەمەش باوەڕبوونە بەو کتێبانەی خوا بۆ پێغەمبەر و نێردراوەکانی خۆی ڕەوانە کردووە، ئەمانەش ئەو کتێبانە دەگرێتەوە کە لە قورئاندا ناویان ھاتبێت یان نا، لەو کتێبانەش کە لە [[قورئان|قورئاندا]] ناویان ھاتووە، تەورات و ئینجیل و سوحفی ئیبراھیم و زەبوور و قورئانە، تەورات بۆ [[مووسا]] نێردراوە و ئینجیل بۆ [[عیسا]] و زەبوور بۆ داوود و سوحف بۆ [[ئیبراھیم]] و قورئانیش معجیزەی پێغەمبەری ئیسلام [[محەممەد]]ە. === باوەڕبوون بە پێغەمبەران === باوەڕبوونە بەو پێغەمبەر و نێردراوانەی خوا کە لە قورئاندا ناویان ھاتووە، و ھەروەھا باوەڕبوون بەوەی کە پێغەمبەری تر ھەن لە قورئاندا ناویان نەھاتووە، و ھیچ کەس ناو و ژمارەی تەواوی پێغەمبەرەکان نازانێت خوا نەبێت. خوا لە قورئاندا ناوی بیست و پێنج پێغەمبەری ھێناوە کە ئەمانەن؛ ئادەم، نووح، ئیدریس، ساڵح ئیبراھیم، ھود، لووت، یوونس، ئیسماعیل، ئیسحاق، یەعقوب، یووسف، ئەییووب، شوعەیب، مووسا، ھاروون، یەسع، زولکەفل، داود، زەکەریا، سولەیمان، ئیلیاس، یەحیا، عیسا و موحەممەد، و پێویستە لەسەر موسڵمان باوەڕی بە پێغەمبەرایتی و پەیامەکانیان ھەبێت. === باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی === باوەڕبوون بە ھەموو ئەو باس و زانیارییانە دەگرێتەوە کە خوا و پێغەمبەری [[ئیسلام]] دەربارەی ناو گۆڕ و زیندوو بوونەوە و حەشر و لێپرسینەوە و بەھەشت و ئاگرن، و خوا ھەموویانی ئامادەکردووە. === باوەڕبوون بە قەدەر === باوەڕبوونە بەوەی بەدیھێنەری ھەموو شتێک خوایە، موسڵمانانی سونە لەو باوەڕەدان کە ھەموو شتێک نوسراوە پێش دروستبوونی بەشەر وئەمەش خوا بە تەنھا دەیزانێت، کە ئەمەش وەکو زاراوە ھەموو کردار وھەڵسوکەوتێک دەگرێتەوە کە مرۆڤ دەسەڵاتی نەبێت بە سەریا وەک گەردەلوول و بوومەلەرزە و ڕووداوە ھاوشێوەکانیان. == بابەتە پەیوەندیدارەکان == * [[بیروباوەڕی ئیسلامی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * http://www.islamhouse.com/ * https://web.archive.org/web/20100717101756/http://web.macam.ac.il/~ltami/abed/index.htm {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Iman}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:ئیمان و عەقیدەی ئیسلامی]] [[پۆل:ڕەوشتە ئیسلامییەکان]] tpl3kd2g6839u0no4a4uz0e34qb98x9 0 10312 1687675 1494988 2026-10-15T20:38:40Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687675 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|41|18|N|69|16|E|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تاشکەند | ناوی_فەرمی = Toshqand, Toshkand | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = شار <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Aerial_view_of_Tashkent,_Uzbekistan.JPG | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی شاری تاشکەند | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = Tashkent_emblem.jpg | قەبارەی_نیشان = 80px | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = وڵات | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئوزبەکستان}} | جۆری_دابەشکراو١ = | ناوی_دابەشکراو١ = | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢,٢٠٠,٠٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٨]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!--دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://tashkent.uz/ tashkent.uz] | پەراوێزەکان = }} '''تاشکەند''' پایتەختی وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]ە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی [[٢٠٠٨]] ژمارەی دانیشتو,انی ئەم شارە ٢,٢٠٠,٠٠٠ کەس بووە. == سەرچاوەکان == {{reflist}} [http://en.wikipedia.org/wiki/Tashkent ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{پایتەختەکانی ئاسیا}} {{کۆڵکە}} {{پۆلی کۆمنز|Tashkent}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز]] [[پۆل:تاشکەند]] 7o36kzj402kdw77oirag26dtzpzkci4 0 10817 1687732 1662365 2026-10-15T22:33:05Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687732 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتەختی ھیندستان}} {{force singular}} {{About|پایتەختی ھیندستان، لە ناوچەی یەکێتیی [[دەلھی]]}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement | name = نیودەلھی | native_name = ''Naī Dillī''<!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | settlement_type = [[پایتەخت|پایتەختی فیدراڵی]] و [[شار]] | image_seal = Seal of the New Delhi Municipal Council.svg | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 289 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Forecourt, Rashtrapati Bhavan - 1.jpg | caption1 = [[راشترەپاتی باڤان]] | image2 = Glimpse of the new Parliament Building, in New Delhi.jpg | caption2 = [[تەلاری پەرلەمان، نیودەلھی|تەلاری پەرلەمان]] | image3 = Bharat Mandapam Morning View.jpg | caption3 = [[بھارات مانداپام]] | image4 = Supreme Court of India 01.jpg | caption4 = [[دادگای باڵای ھیندستان]] | image5 = Skyline of Cannaught Place, New Delhi.jpg | caption5 = دیمەنی ئاسمانیی [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]] | image6 = Kartavya Path in the evening in New Delhi 01.jpg | caption6 = [[ڕاجپات]] | image7 = Delhi, India, India Gate.jpg | image7_size = 100px | caption7= [[دەروازەی ھیندستان]] | image8 = Amar Chakra, National War Memorial, New Delhi (cropped).jpg | caption8 = [[مۆنۆمێنتی نەتەوەییی جەنگ (ھیندستان)|مۆنۆمێنتی نەتەوەییی جەنگ]] }} | image_flag = Flag of New Delhi.svg | mapframe-zoom = | mapframe-wikidata = | image_map = {{switcher |{{maplink|display=|frame=yes|type=shape-inverse|id=Q8560886|plain=y|title=New Delhi|description=|coord=|marker=|zoom=10|icon=no|frame-width=300|fill=#000000|stroke-width=3|frame-height=300|frame-align=center}} | نەخشەی سنووری نیودەلھی |{{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=y|type=shape-inverse|id=Q9357528|frame-width=300|frame-height=300|stroke-width=3|frame-lat=28.65|frame-long=77.12|zoom=9|type2=point|coord2={{Coord|28|36|50|N|77|12|32|E}}|marker-size2=medium}} | نەخشەی نیودەلھی لەناو NCT }} | map_caption = نەخشەی کارلێکەری نیودەلھی | pushpin_map = India#South Asia#Asia | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = شوێنی لە ھیندستان##شوێنی لە ئاسیا | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | coordinates = | coor_pinpoint = | subdivision_type = [[وڵات]] | subdivision_name = {{IND}} | subdivision_type1 = [[ویلایەت و ناوچەکانی یەکێتیی ھیندستان|ناوچەی یەکێتی]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Flag of Delhi Capital Territory.svg}} [[دەلھی]] | established_title = دامەزراندن | established_date = ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩١١ | established_title1 = کردنەوە | established_date1 = ١٣ی شوباتی ١٩٣١ | motto = ''Śrama ēva jayatē''<br /><small>کار سەرکەوتنە</small> | government_type = [[ئەنجومەنی شارەوانی (ھیندستان)|ئەنجومەنی شارەوانی]] | governing_body = [[ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی]] | leader_title1 = [[سەرۆک]] | leader_name1 = ئامیت یاداڤ، [[خزمەتگوزاریی کارگێڕیی ھیندی|IAS]] | unit_pref = Metric | total_type = [[پایتەخت]]<!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | area_footnotes = <ref name="Delhi Info">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Delhi |ناونیشان=https://www.ndmc.gov.in/ndmc/act.aspx |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210612173307/https://www.ndmc.gov.in/ndmc/act.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Amanda Briney |سەردێڕ=Geographic Facts About New Delhi, India |ناونیشان=https://www.thoughtco.com/geography-of-new-delhi-1435049 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210428182823/https://www.thoughtco.com/geography-of-new-delhi-1435049 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=ThoughtCo.com Education}}</ref> | area_total_km2 = 42.7 | area_rank = [[پێڕستی ناوچەکانی دەلھی|دەیەم]] | elevation_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Delhi topographic map, elevation, terrain |ناونیشان=https://en-gb.topographic-map.com/map-vr257/New-Delhi/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Topographic maps |زمان=en}}</ref> | elevation_m = 230 | population_total = 249,998<!--DO NOT CHANGE IT WITH DATA ABOUT WHOLE DELHI METROPOLIS--> | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref name="2011city">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Provisional Population Totals. Cities having population 1 lakh and above |ناونیشان=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181226064110/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf%20 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Census of India 2011 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = [[ناوچەی گەورەشار|میترۆ]] (٢٠١٨؛ تەواوی دەلھیی شارنشین + بەشێک لە [[ناوچەی پایتەختی نەتەوەیی (ھیندستان)|NCR]] دەگرێتەوە) | population_blank1 = 28,514,000 | population_blank1_footnotes = <ref name="UNcities2018">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The World's Cities in 2018 |ناونیشان=https://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/urbanization/the_worlds_cities_in_2018_data_booklet.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210831183632/https://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/urbanization/the_worlds_cities_in_2018_data_booklet.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[نەتەوە یەکگرتووەکان]]}}</ref> | demographics1_title2 = ناوچەیی | demographics1_info2 = [[ھاریانڤی]] (دێسوالی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sociolinguistic Survey of Haryanvi |ناونیشان=https://www.sil.org/system/files/reapdata/39/32/25/39322561837182664281680018892812535354/JLSR2024_011.pdf}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Haryanvi Language |ناونیشان=https://www.omniglot.com/writing/haryanvi.htm}}</ref> | population_rank = [[پێڕستی ناوچەکانی دەلھی|یازدەھەم]] | population_demonym = | population_note = | demographics_type1 = زمانەکان | demographics1_title1 = فەرمی | timezone1 = [[کاتی ستانداردی ھیندستان|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | postal_code_type = [[کۆدی پۆستەی ھیندستان|PIN]] | postal_code = <bdi>110001</bdi>, <bdi>121003</bdi>, <bdi>1220xx</bdi>, <bdi>201313</bdi> (نیودەلھی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Delhi |ناونیشان=https://indiapincodes.net/Delhi/New-delhi/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220817045800/https://indiapincodes.net/Delhi/New-delhi/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=indiapincodes.net}}</ref> | area_code = [[ژمارە تەلەفۆنەکان لە ھیندستان|+91-11]] | registration_plate = DL-2X | blank1_name_sec1 = [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی]] | blank1_info_sec1 = [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی]] | blank2_info_sec2 = | blank2_info_sec1 = {{rcb|Delhi Metro|Red|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Yellow|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Blue|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Green|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Violet|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Pink|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Airport Express|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Magenta|croute}}<br />{{rcb|Delhi Metro|Grey|croute}} | blank2_name_sec1 = [[میترۆی دەلھی|ھێڵ(ەکان)ی میترۆ]] | area_total_sq_mi = 16.49 | founder = [[جۆرجی پێنجەم]] | elevation_ft = 754.59 | subdivision_type2 = [[پێڕستی بازنەکانی لۆک سابھا|بازنەی لۆک سابھا]] | subdivision_name2 = [[بازنەی لۆک سابھای نیودەلھی|نیودەلھی]] | subdivision_name3 = [[بازنەی ئەنجومەنی یاسادانانی نیودەلھی|نیودەلھی]] | subdivision_type3 = [[ئەنجومەنی یاسادانانی دەلھی|ئەنجومەنی یاسادانان]] | native_name_lang = ISO 15919 | subdivision_type4 = [[پێڕستی ناوچەکانی ھیندستان|ناوچە]] | subdivision_name4 = [[ناوچەی نیودەلھی|نیودەلھی]] | website = {{official URL}} | footnotes = | demographics1_info1 = [[ھیندی]] }} '''نیودەلھی'''{{efn|{{IPAc-en|audio=NewDelhi1.ogg|ˈ|nj|uː|_|ˈ|d|ɛ|.|l|i}};<!-- DO NOT CHANGE THE STRESS – IT IS IN ACCORDANCE WITH WHAT LPD AND CEPD SAY --><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Wells |یەکەم=John C. |سەردێڕ=Longman Pronunciation Dictionary |ساڵ=٢٠٠٨|edition=3rd |بڵاوکەرەوە=Longman |ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥٨-٨١١٨-٠}}; {{بیرخستنەوە|دوایین=Roach |یەکەم=Peter |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Cambridge English Pronouncing Dictionary |edition=18th |شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٥٢٥٣-٢}}</ref> {{Indic Transl|hi|Naī Dillī}}}} [[پایتەخت|پایتەختی]] [[ھیندستان]]ە و بەشێکە لە [[دەلھی|ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھی]] (NCT). نیودەلھی بنکەی ھەر سێ دەسەڵاتەکەی [[حکومەتی ھیندستان]]ە، و میوانداری [[راشترەپاتی باڤان]] (کۆشکی سەرۆکایەتی)، [[تەلاری پەرلەمان، نیودەلھی|سانساد باڤان]] (تەلاری پەرلەمان) و [[دادگای باڵای ھیندستان|دادگای باڵا]] دەکات. نیودەلھی [[حکومڕانیی شارەوانی لە ھیندستان|شارەوانییەکە]] لەناو ناوچەی NCT، کە لەلایەن [[ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی]] (NDMC) بەڕێوەدەبرێت، کە زۆربەی ناوچەی [[دەلھیی لوتیێنس]] و چەند ناوچەیەکی دراوسێ دەگرێتەوە. ناوچەی شارەوانییەکە بەشێکە لە [[پێڕستی ناوچەکان لە ھیندستان|ناوچەیەکی کارگێڕیی]] گەورەتر بە ناوی [[ناوچەی نیودەلھی]]. ھەرچەندە لە قسەکردنی ئاساییدا ''دەلھی'' و ''نیودەلھی'' وەک یەک بۆ ئاماژەدان بە ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھی بەکاردەھێنرێن، بەڵام ھەردووکیان دوو قەوارەی جیاوازن، کە شارەوانییەکە و ناوچەی نیودەلھی بەشێکی تاڕادەیەک بچووک لەناو شاری [[گەورەشار|گەورەی]] دەلھی پێکدەھێنن. [[ناوچەی پایتەختی نەتەوەیی (ھیندستان)|ناوچەی پایتەختی نەتەوەیی]] قەوارەیەکی گەورەتریشە، کە تەواوی NCT و ناوچە دراوسێکانی ھەردوو ویلایەتە دراوسێکە لەخۆ دەگرێت کە ناوچەیەکی ئاوەدانکراوەی بەردەوام پێکدەھێنن لەگەڵیدا، لەوانەش [[گازیاباد]]، [[نۆیدا]]، [[گریتەر نۆیدا]]، [[مەیروت]]، [[شاری YEIDA]]، [[گورگائۆن]]، و [[فەریداباد]]. بەردی بناغەی نیودەلھی، لە باشووری ناوەڕاستی دەلھی، لەلایەن [[جۆرجی پێنجەم]]ەوە لە کاتی [[سەردانی پاشا جۆرجی پێنجەم بۆ ھیندستان|دەرباری دەلھی لە ساڵی ١٩١١]] دانرا.<ref name="History New Delhi">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lahiri |یەکەم=Tripti |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=New Delhi: One of History's Best-Kept Secrets |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/08/one-of-historys-best-kept-secrets/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191210122222/https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/08/one-of-historys-best-kept-secrets/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> شارەکە لەلایەن تەلارسازەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی|بەریتانی]] [[ئێدوین لوتیێنس]] و [[ھێربێرت بەیکەر]]ەوە دیزاین کرا. پایتەختە نوێیەکە لە ١٣ی شوباتی ١٩٣١ کرایەوە،<ref name="India freedom capital">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Stancati |یەکەم=Margherita |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=New Delhi becomes the capital of Independent India |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/12/08/independence-through-a-womans-lens/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191213140026/https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/12/08/independence-through-a-womans-lens/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لەلایەن [[جێگری پاشا و پارێزگاری گشتیی ھیندستان|جێگری پاشا و پارێزگاری گشتی]] [[لۆرد ئیروین|ئیروین]]. == مێژوو == === دامەزراندن === <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{see also|دروستکردنی نیودەلھی}} {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 250 | caption_align = center | align = left | image1 = Inauguration of New Delhi 1931.jpg | caption1 = زنجیرە پولی پۆستەی ساڵی ١٩٣١ ئاھەنگی کردنەوەی نیودەلھی وەک بنکەی حکومەت گێڕا. پولی یەک [[ڕووپیە]] وێنەی [[جۆرجی پێنجەم]] لەگەڵ "تەلاری سکرتارییەت" و کۆڵەکەکانی دۆمینیۆن پیشان دەدات. }} لەژێر دەسەڵاتی [[ڕاجی بەریتانی|بەریتانیا]]دا، [[کەلکەتە]] پایتەختی ھیندستان بوو تا مانگی کانوونی یەکەمی ١٩١١. بەڵام لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمەوە بووبووە ناوەندی بزووتنەوە نەتەوەیییەکان، کە بووە ھۆی [[دابەشبوونی بەنگال (١٩٠٥)|دابەشبوونی بەنگال]] لەلایەن جێگری پاشا [[لۆرد کورزۆن|کورزۆن]]ەوە. ئەمە بووە ھۆی سەرهەڵدانێکی گەورە لە چالاکیی سیاسی و ئایینیدا بە تیرۆرکردنی سیاسیی بەرپرسانی بەریتانیشەوە لە کەلکەتە. ھەستی دژە کۆلۆنیالیزم لەنێو خەڵکدا بووە ھۆی [[بایکۆت]]کردنی تەواوەتیی کاڵا بەریتانییەکان، کە حکومەتی کۆلۆنیالی ناچار کرد بەنگال یەکبخاتەوە و دەستبەجێ پایتەخت بگوازێتەوە بۆ نیودەلھی.<ref name="Move From Calcutta">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=86 years ago New Delhi took over as power capital of India |ئیش=[[The Times of India]] |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/india/86-years-ago-new-delhi-took-over-as-power-capital-of-india/articleshow/57133366.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210301100517/https://timesofindia.indiatimes.com/india/86-years-ago-new-delhi-took-over-as-power-capital-of-india/articleshow/57133366.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> [[دەلھیی کۆن]] وەک ناوەندی سیاسیی چەندین ئیمپراتۆریەتی [[مێژووی ھیندستان|ھیندستانی سەدەکانی ناوەڕاست]] و [[سوڵتانییەتی دەلھی]] خزمەتی کردبوو، بەتایبەتیش [[ئیمپراتۆریەتیی موغەل]] لە ١٦٤٩ تا ١٨٥٧. لە سەرەتای ١٩٠٠ەکاندا، پێشنیارێک خرایە بەردەم کارگێڕیی بەریتانیا بۆ گواستنەوەی پایتەختی ئیمپراتۆریەتیی ھیندیی بەریتانی، وەک ئەوەی بە فەرمی ناونرابوو، لە کەلکەتە لە کەناری ڕۆژھەڵاتەوە بۆ دەلھی.<ref name="Delhi Move">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wright |یەکەم=Tom |ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Why Delhi? The Move From Calcutta |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/11/why-delhi-the-move-from-calcutta/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200727073527/https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/11/why-delhi-the-move-from-calcutta/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> [[ڕاجی بەریتانی|حکومەتی ھیندستانی بەریتانی]] ھەستی بەوە کرد کە لە ڕووی لۆجستییەوە ئاسانتر دەبێت ھیندستان لە دەلھییەوە بەڕێوەببرێت، کە دەکەوێتە ناوەڕاستی [[باکووری ھیندستان|باکووری ھیندستان]].<ref name="Delhi Move" /> زەوییەکە بۆ دروستکردنی شاری نوێی دەلھی بەپێی [[یاسای مافی قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە و شەفافیەت لە بەدەستھێنانی زەوی، نۆژەنکردنەوە و نیشتەجێکردنەوە، ٢٠١٣|یاسای بەدەستھێنانی زەوی، ١٨٩٤]] بەدەست ھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kirar |یەکەم=Vanshika |سەردێڕ=The Land Acquisition Act of 1894 and its Impact in the Making of New Delhi (1911-1931) |ناونیشان=https://scholar-event.s3.amazonaws.com/uploads/digital_content/asset/9107/CG_Athenes_.pptx |بڵاوکەرەوە=[[University of Delhi]] |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref>{{Citation needed|date=March 2024}} لە کاتی [[دەرباری دەلھی]] لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩١١، جۆرجی پێنجەم لە کاتی دانانی بەردی بناغەی نیشتەجێگای جێگری پاشا لە [[پارکی تاجدانان، دەلھی|پارکی تاجدانان]]، [[کەمپی کینگسوێی]]، ڕایگەیاند کە پایتەختی [[ڕاجی بەریتانی|ڕاج]] لە [[کەلکەتە]]وە دەگوازرێتەوە بۆ [[دەلھی]].<ref name="Delhi new capital">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wright |یەکەم=Tom |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=In 1911, Rush to Name Delhi as Capital Causes a Crush |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/22/in-1911-rush-to-name-delhi-as-capital-causes-a-crush/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111125152453/http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/22/in-1911-rush-to-name-delhi-as-capital-causes-a-crush/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="Delhi capital">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Was New Delhi a Death Knell for Calcutta? |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/28/was-new-delhi-a-death-knell-for-calcutta/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111130230021/http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/28/was-new-delhi-a-death-knell-for-calcutta/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="Hall">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hall |یەکەم=P |سەردێڕ=Cities of Tomorrow |بڵاوکەرەوە=Blackwell Publishing |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٣١-٢٣٢٥٢-٠|پەڕەکان=١٩٨–٢٠٦|بەستەری نووسەر=Peter Hall (urbanist)}}</ref><ref>[http://www.hindustantimes.com/StoryPage/FullcoverageStoryPage.aspx?sectionName=IndiaSectionPage&id=5720f679-41cd-4e23-a9eb-c2f6b5d707c8Indiaturns61_Special&Headline=Coronation+park+cries+out+for+help Coronation park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110502154207/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/FullcoverageStoryPage.aspx?sectionName=IndiaSectionPage&id=5720f679-41cd-4e23-a9eb-c2f6b5d707c8Indiaturns61_Special&Headline=Coronation+park+cries+out+for+help |date=2 May 2011 }} [[Hindustan Times]], 14 August 2008.</ref> سێ ڕۆژ دواتر، جۆرجی پێنجەم و ھاوسەرەکەی، [[مێری تەکی|مێری]]، بەردی بناغەی نیودەلھییان لە کەمپی کینگسوێی دانا.<ref name="Delhi formation">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lahiri |یەکەم=Tripti |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=The New Delhis That Might Have Been |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/20/the-new-delhis-that-might-have-been/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111123011902/http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/20/the-new-delhis-that-might-have-been/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> بەشێکی گەورەی نیودەلھی لەلایەن [[ئێدوین لوتیێنس]]ەوە پلانڕێژیی بۆ کرا، کە یەکەم جار لە ١٩١٢ سەردانی دەلھی کرد، لەگەڵ [[ھێربێرت بەیکەر]]، کە ھەردووکیان لە تەلارسازە دیارەکانی بەریتانیای سەدەی ٢٠ەم بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Patwant |یەکەم=Singh |ساڵ=٢٠٠٢–٢٠٠٣|سەردێڕ=Sir Edwin and the building |ناونیشان=http://www.wmf.org/sites/default/files/wmf_article/pg_38-43_new_delhi.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110516181731/http://www.wmf.org/sites/default/files/wmf_article/pg_38-43_new_delhi.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=wmf.org}}</ref> گرێبەستەکە درا بە [[سۆبھا سینگ (بنیاتنەر)|سۆبھا سینگ]]. پلانی سەرەتایی داوای دەکرد لە توغلاقاباد دروست بکرێت، لەناو [[قەڵای توغلاقاباد]]، بەڵام ئەمە وازی لێھێنرا بەھۆی ھێڵی سەرەکیی شەمەندەفەری دەلھی-کەلکەتە کە بەناو قەڵاکەدا تێدەپەڕی.{{Citation needed|date=April 2021}} دروستکردن بەڕاستی دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] دەستی پێکرد و تا ساڵی ١٩٣١ تەواو بوو. باخداری و پلانڕێژی بۆ چاندنەکان لەلایەن [[A.E.P. Griessen]]ەوە سەرپەرشتی دەکرا، و دواتریش ویلیام موستۆو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bowe |یەکەم=Patrick |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=The genius of an artist: William R. Mustoe and the planting of the city of New Delhi and its gardens |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/40649671 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Garden History |بەرگ=٣٧|issue=1 |پەڕەکان=٦٨–٧٩|issn=0307-1243 |jstor=40649671 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211009054323/https://www.jstor.org/stable/40649671 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> شارەکە کە دواتر نازناوی "[[دەلھیی لوتیێنس]]"ی پێدرا، لە ڕێوڕەسمێکدا لە ١٠ی شوباتی ١٩٣١ لەلایەن جێگری پاشا ئیروینەوە کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ١٩٣١|سەردێڕ=New Delhi: The Inaugural Ceremony |پەڕە=١٢|ئیش=[[The Times]] |issue=45744 |شوێن=London}}</ref> لوتیێنس ناوچەی کارگێڕیی ناوەندیی شارەکەی وەک سەلماندنێک بۆ [[ئیمپریالیزم|تەماحەکانی ئیمپریالیزم]]ی بەریتانیا دیزاین کرد.<ref name="ya">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yadgaar |ناونیشان=http://nationalmuseumindia.gov.in/pdf/yadgaar.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091229182030/http://www.nationalmuseumindia.gov.in/pdf/yadgaar.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[National Museum, New Delhi]]}}</ref> [[File:New Delhi government block 03-2016 img6.jpg|thumb|[[تەلاری سکرتارییەت، نیودەلھی|تەلاری سکرتارییەت]] وەزارەتەکانی [[وەزارەتی بەرگری (ھیندستان)|بەرگری]]، [[وەزارەتی دارایی (ھیندستان)|دارایی]]، [[وەزارەتی ناوخۆ (ھیندستان)|ناوخۆ]] و [[وەزارەتی کاروباری دەرەوە (ھیندستان)|کاروباری دەرەوە]] لەخۆ دەگرێت. ھەروەھا [[نووسینگەی سەرۆک وەزیران (ھیندستان)|نووسینگەی سەرۆک وەزیران]] لەخۆ دەگرێت.]] زوو لوتیێنس دەستی کرد بە بیرکردنەوە لە شوێنەکانی تر. لەڕاستیدا، لیژنەی پلانڕێژیی شاری دەلھی، کە بۆ پلانڕێژی پایتەختە ئیمپراتۆرییە نوێیەکە پێکھێنرابوو، بە سەرۆکایەتیی [[جۆرج سوینتۆن]]، و بە ئەندامێتیی جۆن ئەی برۆدی و [[ئێدوین لوتیێنس|لوتیێنس]]، ڕاپۆرتیان بۆ شوێنەکانی باکوور و باشوور پێشکەش کرد. بەڵام، لەلایەن جێگری پاشاوە ڕەتکرایەوە کاتێک تێچووی بەدەستھێنانی موڵکە پێویستەکان زۆر زۆر دەرچوو. تەوەری ناوەندیی نیودەلھی، کە ئەمڕۆ ڕووی لە ڕۆژھەڵاتە بۆ لای [[دەروازەی ھیندستان]]، پێشتر وابڕیار بوو تەوەرێکی باکوور-باشوور بێت کە [[ماڵی جێگری پاشا]] لە کۆتایییەکەوە بە [[پەھارگانج]] لە کۆتایییەکەی ترەوە ببەستێتەوە. لە کۆتاییدا، بەھۆی سنوورداربوونی شوێن و بوونی ژمارەیەکی زۆر لە شوێنەوارە مێژووییەکان لە لای باکوورەوە، لیژنەکە لەسەر شوێنی باشوور جێگیر بوون.<ref>Chishti, p. 225.</ref> شوێنێک لەسەر لووتکەی [[گردی ڕایسینا]]، کە پێشتر گوندی ڕایسینا بوو<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dabas |یەکەم=Maninder |سەردێڕ=The Jats Who Owned Lutyens' Delhi And A 104 Year Old Wait For Compensation |ناونیشان=https://www.indiatimes.com/news/the-jats-who-owned-lutyens-delhi-and-a-104-year-old-wait-for-compensation-274993.html |ئیش=IndiaTimes |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> ،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wronged by history, 'Raisina' farmers want justice |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/wronged-by-history-raisina-farmers-want-justice/articlesshow/9574345.cms |ئیش=The Times of India |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}{{Dead link|date=May 2026}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ghosts of Raisina Hill: where are the original inhabitants of Lutyens' Delhi? |ناونیشان=https://taazakhabarnews.com/ghosts-of-raisina-hill-where-are-the-original-inhabitants-of-lutyens-delhi/ |ئیش=Taazakhabar News |نووسەر=Ajit Ujjainkar |ڕێکەوت=٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Penniless 'landlords' of Raisina Hill |ناونیشان=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/penniless-landlords-of-raisina-hill/article17333053.ece |ئیش=The Hindu |ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ [[راشترەپاتی باڤان، نیودەلھی|راشترەپاتی باڤان]] ھەڵبژێردرا، کە ئەوکات بە ماڵی جێگری پاشا ناسرابوو. ھۆکاری ئەم ھەڵبژاردنە ئەوە بوو کە گردەکە ڕاستەوخۆ بەرامبەر قەڵای [[پۆرانا کیلا|دیناپانا]] بوو، کە ھەروەھا بە شوێنی [[ئیندرەپراستا]]، ناوچە دێرینەکەی دەلھی دادەنرا. دواتر، بەردی بناغەکە لە شوێنی [[دەرباری دەلھی]] ساڵی ١٩١١-١٩١٢ گواسترایەوە، کە کۆڵەکەی تاجدانانی لێ بوو، و لەناو دیوارەکانی حەوشەی پێشەوەی [[تەلاری سکرتارییەت، نیودەلھی|سکرتارییەت]] چەسپێندرا. [[ڕاجپات]]، کە بە ڕێگای پاشاش ناسراوە، لە [[دەروازەی ھیندستان]]ەوە بۆ راشترەپاتی باڤان درێژ بووەوە. تەلاری سکرتارییەت، کە دوو بلۆکەکەی کەوتوونەتە تەنیشتەکانی راشترەپاتی باڤان و وەزارەتەکانی حکومەتی ھیندستان لەخۆ دەگرێت، ھەروەھا [[پەرلەمانی ھیندستان|تەلاری پەرلەمان]]، کە ھەردووکیان لەلایەن بەیکەرەوە دیزاین کراون، دەکەونە سەر [[سانساد مارگ]] و ھاوتەریب لەگەڵ ڕاجپاتدا دەڕۆن.{{Citation needed|date=March 2024}} لە باشوور، زەوی تا دەگەیشتە [[گۆڕی سەفدەرجەنگ]] بەدەست ھێنرا بۆ دروستکردنی ئەو ناوچەیەی کە ئەمڕۆ بە [[زۆنی بونگالۆوەکانی لوتیێنس]] ناسراوە.<ref>Chishti, p. 222.</ref> پێش ئەوەی دروستکردن لەسەر بەرزایییە بەردینەکەی [[گردی ڕایسینا]] دەست پێبکات، ھێڵێکی شەمەندەفەری بازنەیی بەدەوری تەلاری ئەنجومەندا (کە ئێستا [[پەرلەمانی ھیندستان|تەلاری پەرلەمان]]ە)، بە ناوی ''شەمەندەفەری ئیمپراتۆری دەلھی''، دروست کرا بۆ گواستنەوەی کەرەستەی بیناسازی و کرێکاران بۆ بیست ساڵی داھاتوو. کۆتا لەمپەر ھێڵی شەمەندەفەری [[ئاگا]]-دەلھی بوو کە ڕێک بەناو ئەو شوێنەدا تێدەپەڕی کە بۆ مۆنۆمێنتی جەنگی گشت ھیندستان ([[دەروازەی ھیندستان]]) و کینگسوێی ([[ڕاجپات]]) تەرخان کرابوو، کە ئەمەش کێشە بوو چونکە [[وێستگەی شەمەندەفەری دەلھی کۆن]] لەو کاتەدا خزمەتی تەواوی شارەکەی دەکرد. ھێڵەکە گواسترایەوە بۆ کەناری [[ڕووباری یامونا]]، و لە ١٩٢٤ دەستی بە کارکردن کرد. [[وێستگەی شەمەندەفەری نیودەلھی]] لە ١٩٢٦ کرایەوە، بە تەنیا یەک سەکۆوە لە [[دەروازەی ئەجمێری]] نزیک [[پەھارگانج]]، و لە کاتی خۆیدا بۆ مەراسیمی کردنەوەی شارەکە لە ١٩٣١ تەواو بوو.<ref name="htlux">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=A fine balance of luxury and care |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/chunk-ht-ui-newdelhi100years-topstories/A-fine-balance-of-luxury-and-care/Article1-723880.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141214175839/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-newdelhi100years-topstories/a-fine-balance-of-luxury-and-care/article1-723880.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name="hindustantimes652023">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=When Railways nearly derailed New Delhi |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/When-Railways-nearly-derailed-New-Delhi/Article1-652023.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130926091104/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/When-Railways-nearly-derailed-New-Delhi/Article1-652023.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> لەگەڵ نزیکبوونەوەی کۆتاییھاتنی کارەکانی دروستکردنی ماڵی جێگری پاشا (راشترەپاتی باڤانی ئێستا)، [[تەلاری سکرتارییەت، نیودەلھی|سکرتارییەتی ناوەندی]]، [[تەلاری پەرلەمانی کۆن، نیودەلھی|تەلاری پەرلەمان]]، و مۆنۆمێنتی جەنگی گشت ھیندستان ([[دەروازەی ھیندستان]])، دروستکردنی ناوچەیەکی بازرگانی و گۆڕەپانێکی نوێ، [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]]، لە ١٩٢٩ دەستی پێکرد، و لە ١٩٣٣ تەواو بوو. کە بە ناوی [[شازادە ئارسەر، دوکی کۆنۆت و ستراتێرن|شازادە ئارسەر]]، یەکەم [[دوکی کۆنۆت]] (١٨٥٠–١٩٤٢) ناونرابوو، لەلایەن [[ڕۆبێرت تۆر ڕوسێل]]، تەلارسازی سەرەکیی [[وەزارەتی کارە گشتییەکان|وەزارەتی کارە گشتییەکان]] (PWD) دیزاین کرا.<ref name="htc">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=CP's blueprint: Bath's Crescent |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/CP-s-blueprint-Bath-s-Crescent/Article1-659739.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130103040022/http://www.hindustantimes.com/CP-s-blueprint-Bath-s-Crescent/Article1-659739.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> دوای گواستنەوەی پایتەختی ھیندستان بۆ دەلھی، باڵەخانەیەکی کاتی بۆ سکرتارییەت لە چەند مانگێکدا لە ساڵی ١٩١٢ لە [[باکووری دەلھی]] دروست کرا. زۆربەی فەرمانگە حکومییەکانی پایتەختە نوێیەکە لە 'سکرتارییەتی کۆن' لە [[دەلھیی کۆن]]ەوە (کە ئێستا تەلاری [[ئەنجومەنی یاسادانانی دەلھی]] لەخۆ دەگرێت) گوازرانەوە بۆ ئێرە، دە ساڵ پێش کردنەوەی فەرمیی پایتەختە نوێیەکە لە ١٩٣١. چەندین فەرمانبەر لە ناوچە دوورەکانی ھیندستانەوە ھێنرانە پایتەختە نوێیەکە، لەوانە [[سەرۆکایەتیی بەنگال]] و [[سەرۆکایەتیی مەدراس]]. دواتر، شوێنی نیشتەجێبوون بۆ ئەوان لە دەوروبەری ناوچەی [[بازاڕی گۆلێ]] لە ١٩٢٠ەکاندا پەرەی پێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=Capital story: Managing a New Delhi |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/Capital-story-Managing-a-New-Delhi/Article1-740284.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121208125953/http://www.hindustantimes.com/Capital-story-Managing-a-New-Delhi/Article1-740284.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> کۆلۆنیی [[لۆدی کۆلۆنی|لۆدی]]، کە لە ١٩٤٠ەکاندا بۆ نیشتەجێکردنی فەرمانبەرانی حکومەت دروست کرا، لەگەڵ خانووە بونگالۆوەکانی بۆ بەرپرسە باڵاکان لە ناوچەی مۆڵکی لۆدی لە نزیک [[باخچەکانی لۆدی]]ی مێژوویی، کۆتا ناوچەی نیشتەجێبوون بوو کە لەلایەن [[ڕاجی بەریتانی]]یەوە دروست کرا.<ref name="ht">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=A tale of two cities |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/A-tale-of-two-cities/Article1-740282.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150702164816/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/newdelhi/A-tale-of-two-cities/Article1-740282.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> === دوای سەربەخۆیی === <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> دوای ئەوەی ھیندستان [[ڕۆژی سەربەخۆیی (ھیندستان)|سەربەخۆیی]] بەدەستھێنا لە ١٩٤٧، سەربەخۆیییەکی سنووردار درا بە نیودەلھی و لەلایەن کۆمیسیارییەکی باڵاوە بەڕێوەدەبرا کە لەلایەن [[حکومەتی ھیندستان]]ەوە دیاری دەکرا. لە ١٩٦٦، دەلھی کرا بە [[ناوچەی یەکێتی]] و لە کۆتاییدا جێگری پارێزگار جێگەی کۆمیسیاری باڵای گرتەوە. بەپێی [[دەستووری ھیندستان|دەستوور (ھەمواری شەست و نۆیەم)ی ساڵی ١٩٩١]] ناوچەی یەکێتیی دەلھی بە فەرمی ناوی نرا ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھی.<ref name="NCTact">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Constitution (Sixty-Ninth Amendment) Act, 1991 |ناونیشان=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend69.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160821020032/http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend69.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|وێبگە=The Constitution (Amendment) Acts, The Constitution of India |بڵاوکەرەوە=National Informatics Centre, Ministry of Communications and Information Technology, Government of India}}</ref> سیستەمێک خرایە بواری جێبەجێکردنەوە کە تێیدا دەسەڵاتی فراوان درا بە [[حکومەت]]ە ھەڵبژێردراوەکە، جگە لە کاروباری یاسا و ڕێکوپێکی کە لە دەستی حکومەتی ناوەندیدا مایەوە. جێبەجێکردنی کرداریی یاساکە لە ١٩٩٣ ھاتە کایەوە.{{Citation needed|date=March 2024}} یەکەم فراوانکردنی گەورەی نیودەلھی بۆ دەرەوەی [[دەلھیی لوتیێنس]] لە ١٩٥٠ەکاندا بوو کاتێک [[وەزارەتی کارە گشتییەکان]] (CPWD) ناوچەیەکی گەورەی زەویی لە باشووری ڕۆژئاوای دەلھیی لوتیێنس پەرەپێدا بۆ دروستکردنی ناوچەی دیپلۆماسیی [[چاناکیاپوری]]، کە زەویی تێدا تەرخان کرا بۆ باڵیۆزخانەکان، فەرمانگە دیپلۆماسییەکان، کۆمیسیۆنە باڵاکان و شوێنی نیشتەجێبوونی باڵیۆزەکان، بە دەوری شەقامێکی فراوانی ناوەندیدا بە ناوی ''[[شانتیپات|شانتی پات]]''.<ref name="urbanv">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Viswambhar Nath |سەردێڕ=Urbanization, urban development, and metropolitan cities in India |بڵاوکەرەوە=Concept Publishing Company |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٨١-٨٠٦٩-٤١٢-٧|پەڕەکان=٢٤٨, ٢٥١|chapter=Delhi Before 1947 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Obd1vEVEPdgC&pg=PA244 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230923130930/https://books.google.com/books?id=Obd1vEVEPdgC&pg=PA244 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == جوگرافیا == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> بە ڕووبەری گشتیی <bdi>٤٢٫٧</bdi> کم٢،<ref name="Delhi Info" /> شارەوانیی نیودەلھی بەشێکی بچووک لە ناوچەی گەورەشاری دەلھی پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NDMC Act |ناونیشان=http://www.ndmc.gov.in/AboutNDMC/NNDMCAct.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080302220220/http://www.ndmc.gov.in/AboutNDMC/NNDMCAct.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Ndmc.gov.in}}</ref> بەو پێیەی شارەکە دەکەوێتە سەر [[دەشتی ھیند و گەنجز]]، جیاوازییەکی کەم لە بەرزی لە سەرتاسەری شارەکەدا ھەیە. نیودەلھی و ناوچەکانی دەوروبەری سەردەمانێک بەشێک بوون لە [[زنجیرەچیای ئاراڤالی]]؛ ئەوەی لەو چیاکانە ماوەتەوە تەنیا [[ڕیجی دەلھی]]یە، کە بە سییەکانی دەلھيش ناودەبرێت. لەکاتێکدا نیودەلھی دەکەوێتە سەر دەشتایییەکانی لافاوی [[ڕووباری یامونا]]، بەڵام لە بنەڕەتدا شارێکی وشکانییە و دەرچەی ئاوی نییە. لە ڕۆژھەڵاتی ڕووبارەکەوە ناوچەی شارنشینی [[ناوچەی شاھدارا|شاھدارا]] ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History - District Shahdara, Government of Delhi |ناونیشان=https://dmshahdara.delhi.gov.in/about-district/history/ |وێبگە=District Shahdara Delhi |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191016221958/https://dmshahdara.delhi.gov.in/about-district/history/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === بوومەلەرزەناسی === نیودەلھی دەکەوێتە ناو [[ناوچەبەندیکردنی مەترسیی بوومەلەرزەی ھیندستان|ناوچەی بوومەلەرزەیی چوارەم]]، کە دەیکاتە ئامانجێکی لاواز بۆ بوومەلەرزە.<ref name="hazardprofile">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hazard profiles of Indian districts |ناونیشان=http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060519100611/http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٠٦|وێبگە=National Capacity Building Project in Disaster Management |بڵاوکەرەوە=[[UNDP]]}}</ref> دەکەوێتە سەر چەند ھێڵێکی درز و بەم ھۆیەوە بە بەردەوامی بوومەلەرزەی تێدا ڕوودەدات، کە زۆربەیان ھێزێکی کەمیان ھەیە. ژمارەی بوومەلەرزەکان لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٥دا بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، کە دیارترینیان بوومەلەرزەیەکی ٥.٤ پلەیی بوو لە ساڵی ٢٠١٥ کە چەقەکەی لە [[نیپاڵ]] بوو، ھەروەھا بوومەلەرزەیەکی ٤.٧ پلەیی لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧، بوومەلەرزەیەکی ٤.٢ پلەیی لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠١١، بوومەلەرزەیەکی ٥.٢ پلەیی لە ٥ی ئازاری ٢٠١٢،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Low intensity earthquake felt in Delhi, parts of North India |ناونیشان=https://www.dnaindia.com/india/report-low-intensity-earthquake-felt-in-delhi-parts-of-north-india-1658616 |ئیش=DNA India |ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> و زنجیرەیەک لە دوانزە بوومەلەرزە، لەوانە چوار بوومەلەرزە بە ھێزی ٢.٥، ٢.٨، ٣.١، و ٣.٣، لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ ڕوویاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Four earthquakes shake Delhi |ناونیشان=https://www.mid-day.com/news/india-news/article/Four-earthquakes-shake-Delhi-239956 |ئیش=Mid Day |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> === ئاو و ھەوا === <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{See also|ئاو و ھەوای دەلھی}} [[دەلھی]] خاوەنی [[ئاو و ھەوای شێداری ژێر-خولگەیی|ئاووھەوایەکی شێداری ژێر-خولگەیییە]] ([[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن|کۆپن]] ''Cwa'')، کە زۆر نزیکە لە [[ئاو و ھەوای نیمچەوشک|ئاووھەوایەکی گەرمی نیمچەوشک]] (کۆپن ''BSh'')، کە ھاوینەکانی گەرمە و زۆرجار [[ھەورەتریشقە]]ی لەگەڵدایە کە لە ناوخۆدا بە (andhi) ناسراوە، وە زستانەکانی فێنکە کە بە [[تەم]]ی خەست جیادەکرێتەوە. شێوازی بارانبارینی شارەکە زۆر لەژێر کاریگەریی [[وەرزی بارانبارین|مۆنسوونی ھاوین]]دایە کە لە کۆتاییی مانگی حوزەیراندا دەگات و تا ناوەڕاستی ئەیلوول بەردەوام دەبێت. ھاوینەکانی درێژە، لە ناوەڕاستی نیسانەوە بۆ کۆتاییی ئەیلوول درێژ دەبێتەوە، کە وەرزی مۆنسوون لە ناوەڕاستی ھاویندا ڕوودەدات. زستان لە تشرینی دووەمەوە دەست پێدەکات و لە کانوونی دووەمدا دەگاتە لووتکە. زستانەکان زۆر مامناوەندن. تێکڕای پلەی گەرمیی ساڵانە نزیکەی <bdi>٢٥</bdi> پلەی سیلیزییە؛ تێکڕای پلەی گەرمیی ڕۆژانەی مانگانە لە نێوان نزیکەی <bdi>١٣</bdi> بۆ <bdi>٣٤</bdi> پلەی سیلیزیدایە. بەرزترین پلەی گەرمی کە تا ئێستا لە نیودەلھی تۆمارکرابێت <bdi>٤٩٫٩</bdi> پلەی سیلیزی بووە لە ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٤ لە [[فەرمانگەی کەشناسیی ھیندستان|وێستگەی کەشناسیی]] دەلھی لە مونگەشپور لەکاتێکدا نزمترین پلەی گەرمی کە تا ئێستا تۆمارکرابێت <bdi>-٢٫٢</bdi> پلەی سیلیزی بووە لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧ لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی (کە پێشتر بە [[فڕۆکەخانەی پالام]] ناسرابوو).<ref name="IMD2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ever recorded Maximum and minimum temperatures up to 2010 |ناونیشان=http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140316064314/http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department}}</ref> تێکڕای بارانبارینی ساڵانە <bdi>٧٧٤٫٤</bdi> ملیمەترە و بارانبارینی مۆنسوون لە حوزەیرانەوە تا ئەیلوول نزیکەی <bdi>٦٤٠٫٤</bdi> ملیمەترە، کە زۆربەی لە کاتی مۆنسوونەکاندایە لە مانگەکانی تەممووز و ئابدا.<ref name="ecosurv1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chapter 1: Introduction |ناونیشان=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161113174155/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە=Economic Survey of Delhi, 2005–2006 |بڵاوکەرەوە=Planning Department, Government of National Capital Territory of Delhi |پەڕەکان=١–٧}}</ref> <div class="center">{{Delhi weatherbox}} {| class="wikitable "style="text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto" ! colspan="14" |تێکڕای پەستانی بارۆمەتری و خێراییی با لە دەلھی |- !مانگ !کان. دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرین. یەکەم !تشرین. دووەم !کان. یەکەم !ساڵ |- |تێکڕای [[پەستانی کەش|پەستانی بەرگەھەوا]] بە میلیبار (inHg)<ref name="Barometric Pressure">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Average pressure New Delhi, India |ناونیشان=https://www.weather-atlas.com/en/india/new-delhi-climate |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220614130708/https://www.weather-atlas.com/en/india/new-delhi-climate#pressure |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> |{{Convert|1017.0|mbar|inHg}} |{{Convert|1014.5|mbar|inHg}} |{{Convert|1010.6|mbar|inHg}} |{{Convert|1005.4|mbar|inHg}} |{{Convert|1000.5|mbar|inHg}} |{{Convert|996.7|mbar|inHg}} |{{Convert|996.9|mbar|inHg}} |{{Convert|999.4|mbar|inHg}} |{{Convert|1003.4|mbar|inHg}} |{{Convert|1009.6|mbar|inHg}} |{{Convert|1013.6|mbar|inHg}} |{{Convert|1016.1|mbar|inHg}} |{{Convert|1007.0|mbar|inHg}} |- |تێکڕای خێراییی با کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا (mph)<ref name="Wind Speed2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Average wind speed New Delhi, India |ناونیشان=https://www.weather-atlas.com/en/india/new-delhi-climate |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220614130708/https://www.weather-atlas.com/en/india/new-delhi-climate#wind |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> |{{Convert|8.3|km/h|mph}} |{{Convert|9.4|km/h|mph}} |{{Convert|9.5|km/h|mph}} |{{Convert|10.0|km/h|mph}} |{{Convert|10.2|km/h|mph}} |{{Convert|10.6|km/h|mph}} |{{Convert|9.5|km/h|mph}} |{{Convert|8.8|km/h|mph}} |{{Convert|8.3|km/h|mph}} |{{Convert|6.7|km/h|mph}} |{{Convert|7.6|km/h|mph}} |{{Convert|7.7|km/h|mph}} |{{Convert|8.9|km/h|mph}} |} {{New Delhi Airport weatherbox}}{{Weather box | metric first = Y | single line = Y | temperature colour = | location = نیودەلھی (ئایاناگار) ١٩٧١–٢٠٢٠، بەرزترین/نزمترینەکان ١٩٦٧–ئێستا | Jan record high C = 29.7 | Feb record high C = 33.2 | Mar record high C = 40.6 | Apr record high C = 45.0 | May record high C = 47.6 | Jun record high C = 47.0 | Jul record high C = 44.8 | Aug record high C = 42.7 | Sep record high C = 41.0 | Oct record high C = 39.4 | Nov record high C = 36.4 | Dec record high C = 30.2 | year record high C = 47.4 | Jan avg record high C = 25.2 | Feb avg record high C = 29.4 | Mar avg record high C = 36.2 | Apr avg record high C = 42.8 | May avg record high C = 45.9 | Jun avg record high C = 45.6 | Jul avg record high C = 41.5 | Aug avg record high C = 38.3 | Sep avg record high C = 37.2 | Oct avg record high C = 36.2 | Nov avg record high C = 32.2 | Dec avg record high C = 27.7 | year avg record high C = 46.2 | Jan high C = 19.2 | Feb high C = 24.3 | Mar high C = 30.7 | Apr high C = 36.8 | May high C = 41.2 | Jun high C = 40.5 | Jul high C = 35.7 | Aug high C = 34.3 | Sep high C = 34.2 | Oct high C = 33.4 | Nov high C = 28.3 | Dec high C = 22.2 | year high C = 31.7 | Jan low C = 7.7 | Feb low C = 11.0 | Mar low C = 15.4 | Apr low C = 21.0 | May low C = 25.5 | Jun low C = 27.1 | Jul low C = 26.5 | Aug low C = 25.8 | Sep low C = 24.2 | Oct low C = 19.5 | Nov low C = 14.2 | Dec low C = 8.3 | year low C = 18.9 | Jan avg record low C = 3.6 | Feb avg record low C = 6.8 | Mar avg record low C = 10.5 | Apr avg record low C = 16.3 | May avg record low C = 19.7 | Jun avg record low C = 20.6 | Jul avg record low C = 22.8 | Aug avg record low C = 23.1 | Sep avg record low C = 21.5 | Oct avg record low C = 14.5 | Nov avg record low C = 9.8 | Dec avg record low C = 3.2 | year avg record low C = 2.9 | Jan record low C = -1.3 | Feb record low C = 0.0 | Mar record low C = 3.8 | Apr record low C = 8.4 | May record low C = 13.8 | Jun record low C = 18.0 | Jul record low C = 19.8 | Aug record low C = 21.3 | Sep record low C = 14.0 | Oct record low C = 9.4 | Nov record low C = 3.2 | Dec record low C = -0.5 | year record low C = -1.3 | rain colour = green | Jan rain mm = 18.0 | Feb rain mm = 19.8 | Mar rain mm = 21.6 | Apr rain mm = 10.7 | May rain mm = 31.1 | Jun rain mm = 69.9 | Jul rain mm = 182.2 | Aug rain mm = 188.4 | Sep rain mm = 106.1 | Oct rain mm = 13.8 | Nov rain mm = 2.1 | Dec rain mm = 5.4 | year rain mm = | Jan rain days = 1.6 | Feb rain days = 1.6 | Mar rain days = 2.1 | Apr rain days = 1.0 | May rain days = 2.8 | Jun rain days = 4.5 | Jul rain days = 8.5 | Aug rain days = 8.6 | Sep rain days = 4.7 | Oct rain days = 0.6 | Nov rain days = 0.3 | Dec rain days = 0.4 | year rain days = 36.7 | time day = 17:30 [[کاتی ستانداردی ھیندستان|IST]] | Jan humidity = 64 | Feb humidity = 52 | Mar humidity = 40 | Apr humidity = 26 | May humidity = 24 | Jun humidity = 37 | Jul humidity = 64 | Aug humidity = 68 | Sep humidity = 63 | Oct humidity = 50 | Nov humidity = 52 | Dec humidity = 58 | year humidity = 51 | date = October 2022 | source = فەرمانگەی کەشناسیی ھیندستان<ref name="IMDcityrainfall3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatological Information – New Delhi (Ayanagar) (42180) |ناونیشان=https://cdsp.imdpune.gov.in/extremes_1991_2020/?stn=42180 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221013144852/https://cdsp.imdpune.gov.in/extremes_1991_2020/?stn=42180 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department}}</ref><ref name="IMDcityextremes4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatological Tables 1991–2020 |ناونیشان=https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department |پەڕە=٢٧٩}}</ref> February record high<ref name="auto1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Press Bulletin of Delhi for 20 February 2023 |ناونیشان=https://rmcnewdelhi.imd.gov.in/press/press.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230220170400/https://rmcnewdelhi.imd.gov.in/press/press.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department}}</ref> }}{{Weather box | metric first = Y | single line = Y | temperature colour = | location = نیودەلھی ([[ڕیجی دەلھی]]) ١٩٩١–٢٠٢٠، بەرزترین/نزمترینەکان ١٩٧١–ئێستا | Jan record high C = 27.5 | Feb record high C = 34.2 | Mar record high C = 40.9 | Apr record high C = 45.7 | May record high C = 47.5 | Jun record high C = 47.9 | Jul record high C = 42.5 | Aug record high C = 40.4 | Sep record high C = 38.4 | Oct record high C = 38.4 | Nov record high C = 34.2 | Dec record high C = 29.8 | year record high C = 47.9 | Jan avg record high C = 24.4 | Feb avg record high C = 29.6 | Mar avg record high C = 36.4 | Apr avg record high C = 42.8 | May avg record high C = 45.7 | Jun avg record high C = 44.8 | Jul avg record high C = 40.4 | Aug avg record high C = 37.7 | Sep avg record high C = 36.8 | Oct avg record high C = 36.4 | Nov avg record high C = 32.5 | Dec avg record high C = 27.2 | year avg record high C = 45.9 | Jan high C = 19.0 | Feb high C = 24.4 | Mar high C = 31.0 | Apr high C = 37.0 | May high C = 40.7 | Jun high C = 39.8 | Jul high C = 35.1 | Aug high C = 33.9 | Sep high C = 34.0 | Oct high C = 33.4 | Nov high C = 28.0 | Dec high C = 22.5 | year high C = 31.4 | Jan low C = 8.7 | Feb low C = 12.1 | Mar low C = 16.8 | Apr low C = 22.0 | May low C = 25.9 | Jun low C = 27.0 | Jul low C = 26.1 | Aug low C = 25.5 | Sep low C = 24.1 | Oct low C = 20.3 | Nov low C = 15.1 | Dec low C = 9.9 | year low C = 19.2 | Jan avg record low C = 5.4 | Feb avg record low C = 9.0 | Mar avg record low C = 12.0 | Apr avg record low C = 17.4 | May avg record low C = 20.7 | Jun avg record low C = 21.3 | Jul avg record low C = 22.7 | Aug avg record low C = 23.2 | Sep avg record low C = 21.5 | Oct avg record low C = 17.0 | Nov avg record low C = 11.5 | Dec avg record low C = 5.3 | year avg record low C = 4.7 | Jan record low C = 1.5 | Feb record low C = 7.0 | Mar record low C = 10.2 | Apr record low C = 11.6 | May record low C = 14.2 | Jun record low C = 16.7 | Jul record low C = 21.0 | Aug record low C = 21.6 | Sep record low C = 19.0 | Oct record low C = 12.4 | Nov record low C = 9.7 | Dec record low C = 3.5 | year record low C = 1.5 | rain colour = green | Jan rain mm = 20.1 | Feb rain mm = 19.5 | Mar rain mm = 17.8 | Apr rain mm = 7.6 | May rain mm = 34.0 | Jun rain mm = 60.7 | Jul rain mm = 190.1 | Aug rain mm = 190.2 | Sep rain mm = 119.3 | Oct rain mm = 26.5 | Nov rain mm = 2.1 | Dec rain mm = 6.1 | year rain mm = | Jan rain days = 1.9 | Feb rain days = 1.5 | Mar rain days = 1.3 | Apr rain days = 1.1 | May rain days = 2.4 | Jun rain days = 3.9 | Jul rain days = 8.3 | Aug rain days = 9.4 | Sep rain days = 5.2 | Oct rain days = 0.5 | Nov rain days = 0.3 | Dec rain days = 0.5 | year rain days = 36.3 | time day = 17:30 [[کاتی ستانداردی ھیندستان|IST]] | Jan humidity = 66 | Feb humidity = 54 | Mar humidity = 41 | Apr humidity = 29 | May humidity = 31 | Jun humidity = 44 | Jul humidity = 71 | Aug humidity = 76 | Sep humidity = 68 | Oct humidity = 55 | Nov humidity = 54 | Dec humidity = 62 | year humidity = 55 | date = October 2022 | source = فەرمانگەی کەشناسیی ھیندستان<ref name="IMDcityrainfall4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatological Information – New Delhi (Ridge) (42184) |ناونیشان=https://cdsp.imdpune.gov.in/extremes_1991_2020/?stn=42184 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221013182315/https://cdsp.imdpune.gov.in/extremes_1991_2020/?stn=42184 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department}}</ref><ref name="IMDcityextremes5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatological Tables 1991–2020 |ناونیشان=https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=India Meteorological Department |پەڕە=٢٨١}}</ref> February record high<ref name="auto1" /> }}</div> === کوالێتیی ھەوا === {{See also|کێشە ژینگەیییەکان لە دەلھی|پیسبوونی ھەوا لە دەلھی}} لە ڕاپرسیی ساڵانەی کوالێتیی ژیانی ساڵی ٢٠١٥ی [[مێرسەر (کۆمپانیای ڕاوێژکاری)|مێرسەر]]دا، نیودەلھی لە پلەی ١٥٤ەمین ھات لە کۆی ٢٣٠ شار بەھۆی خراپیی [[کوالێتیی ھەوا]] و پیسبوونییەوە.<ref name="Mercer Quality Air">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=2015 Quality of Living Survey |ئیش=[[Mercer (consulting firm)|Mercer]] |ناونیشان=https://www.uk.mercer.com/newsroom/2015-quality-of-living-survey.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190128201250/https://www.uk.mercer.com/newsroom/2015-quality-of-living-survey.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref><ref name="WSJ New Delhi">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Bad Air Chokes New Delhi's Livability Ranking |ئیش=[[The Wall Street Journal]] |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2015/03/05/bad-air-chokes-new-delhis-livability-ranking/?mod=WSJ_hp_India_EditorsPicks |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191214025850/https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2015/03/05/bad-air-chokes-new-delhis-livability-ranking/?mod=WSJ_hp_India_EditorsPicks |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]] نیودەلھیی وەک پیسترین شاری جیھان دیاری کرد لە ساڵی ٢٠١٤ لەنێو نزیکەی <bdi>١٬٦٠٠</bdi> شار کە ڕێکخراوەکە لە سەرتاسەری جیھاندا چاودێریی کردبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Harris |یەکەم=Gardiner |ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Cities in India Among the Most Polluted, W.H.O. Says |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/05/09/world/asia/cities-in-india-among-the-most-polluted-who-says.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٤|ئیش=[[The New York Times]] |زمان=en-US |issn=0362-4331 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240310104706/https://www.nytimes.com/2014/05/09/world/asia/cities-in-india-among-the-most-polluted-who-says.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، [[ئاژانسی پاراستنی ژینگەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] نیودەلھیی وەک پیسترین شار لەسەر ڕووی [[زەوی]] دیاری کرد<ref name="New Delhi Earth">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=New Delhi is the most polluted city on Earth right now |ئیش=[[CNN]] |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2016/11/07/asia/india-new-delhi-smog-pollution/index.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816060132/https://edition.cnn.com/2016/11/07/asia/india-new-delhi-smog-pollution/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> و کۆمپانیای [[IQAir]] نیودەلھیی وەک پیسترین پایتەختی جیھان دیاری کرد بۆ دووەم ساڵی لەسەریەک لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref name="New Delhi Earth Pollution2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=New Delhi world's most polluted capital again: Study |زمان=en |ئیش=www.aljazeera.com |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/2/26/new-delhi-worlds-most-polluted-capital-again-study |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211113043902/https://www.aljazeera.com/amp/news/2020/2/26/new-delhi-worlds-most-polluted-capital-again-study |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> [[File:Connaught Place sunset.jpg|thumb|تەمی خەست و دووکەڵ لە [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی]]]] لە ھەوڵێکدا بۆ کەمکردنەوەی [[پیسبوونی ھەوا]] لە نیودەلھی، کە لە زستاندا خراپتر دەبێت، پڕۆژەیەکی کاتی بۆ [[گەشتکردنی ڕۆژ نا ڕۆژێک]] بۆ ئۆتۆمبێلەکان بە بەکارھێنانی سیستەمی تابلۆی تاک و جووت لەلایەن حکومەتی [[دەلھی]]یەوە لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ ڕاگەیەندرا. سەرەڕای ئەوەش، تەنیا ڕێگە بە بارھەڵگرەکان دەدرا دوای کاتژمێر <bdi>١١</bdi>ی شەو بێنە ناو پایتەختی ھیندستان، کە دوو کاتژمێر درەنگتر بوو لەو سنووردارکردنەی پێشتر ھەبوو.<ref name="Delhi122015">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nida Najar |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Delhi to Limit Use of Cars in an Effort to Control Pollution |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/12/05/world/asia/delhi-announces-pollution-control-measures.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151205054942/http://www.nytimes.com/2015/12/05/world/asia/delhi-announces-pollution-control-measures.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> پلانی سنووردارکردنی شۆفێری وا دانرابوو کە وەک تاقیکردنەوەیەک لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بۆ ماوەی سەرەتایی <bdi>١٥</bdi> ڕۆژ جێبەجێ بکرێت. سنووردارکردنەکە لە نێوان <bdi>٨</bdi>ی بەیانی بۆ <bdi>٨</bdi>ی ئێوارە جێبەجێ دەکرا، و ھاتوچۆ لە ڕۆژانی یەکشەممەدا سنووردار نەکرابوو.<ref name="dnaindia2153471">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Have taken note of odd-even formula of plying of vehicles: Delhi Police |ئیش=[[Daily News and Analysis]] |agency=[[Press Trust of India]] |ناونیشان=https://www.dnaindia.com/india/report-have-taken-note-of-odd-even-formula-of-plying-of-vehicles-delhi-police-2153471 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180710194904/http://www.dnaindia.com/india/report-have-taken-note-of-odd-even-formula-of-plying-of-vehicles-delhi-police-2153471 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> خزمەتگوزاریی گواستنەوەی گشتی لە ماوەی سنووردارکردنەکەدا زیاد کرا.<ref name=Delhi122015 /> لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، [[دادگای باڵای ھیندستان]] چەندین سنووردارکردنی بەسەر سیستەمی گواستنەوەی دەلھیدا سەپاند بۆ کەمکردنەوەی پیسبوون. لەنێو ڕێوشوێنەکاندا، دادگا فەرمانی دا بە ڕاگرتنی تۆمارکردنی ئۆتۆمبێلی دیزڵ و ئۆتۆمبێلی وەرزشیی فرەبەکارهێنان کە فراوانیی بزوێنەرەکەیان <bdi>٢٬٠٠٠</bdi> سی سی و زیاتر بێت تا ٣١ی ئازاری ٢٠١٦. ھەروەھا دادگاکە فەرمانی دا بە ھەموو تەکسییەکانی ناوچەی دەلھی کە تا ١ی ئازاری ٢٠١٦ ببن بە [[گازی سروشتیی پەستێنراو]]. ئۆتۆمبێلە بارھەڵگرەکان کە تەمەنیان لە <bdi>١٠</bdi> ساڵ زیاتر بوو قەدەغەکران لە چوونە ناو پایتەخت.<ref name="20151217nytimes">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nida Najar |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=India, choking on pollution, Restricts Vehicle Use in Delhi |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/12/17/world/asia/india-choking-on-pollution-restricts-vehicle-use-in-new-delhi.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151218203447/http://www.nytimes.com/2015/12/17/world/asia/india-choking-on-pollution-restricts-vehicle-use-in-new-delhi.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> شیکردنەوەی داتای خێراییی ئۆتۆمبێلەکان بە کاتی ڕاستەقینە لە ئوبەری دەلھییەوە دەریخست کە لە کاتی بەرنامەی تاک و جووتەکەدا، تێکڕای خێرایی بە شێوەیەکی ئاماریی بەرچاو بە ڕێژەی <bdi>٥٫٤</bdi> لەسەد بەرزبووەتەوە (<bdi>٢٫٨</bdi> لادانی پێوانەیی لە ئاستی ئاسایی). ئەمە بەو مانایە دێت کە ئۆتۆمبێلەکان کاتی کەمتر لەناو ترافیکدا دەمێننەوە و بزوێنەری ئۆتۆمبێلەکان نزیکتر دەبن لە کەمترین بەکارھێنانی سووتەمەنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Yes, Delhi, it worked |ناونیشان=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/odd-even-policy-delhi-pollution-yes-delhi-it-worked/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210929111947/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/odd-even-policy-delhi-pollution-yes-delhi-it-worked/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> لە ناوچە سنوورییەکان، ئاستی PM 2.5 بە زیاتر لە <bdi>٤٠٠</bdi> (ug/m3) تۆمار کرا لەکاتێکدا لە ناوچەکانی ناوەوەی دەلھی، بە تێکڕا لە نێوان <bdi>١٥٠</bdi> بۆ <bdi>٢١٠</bdi> تۆمار کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Odd-even scheme likely to return in Delhi after March; schools, 2nd car among concerns {{pipe}} Delhi News |ئیش=The Times of India |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Odd-even-scheme-likely-to-return-in-Delhi-after-March-schools-2nd-car-among-concerns/articleshow/50629135.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225090820/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Odd-even-scheme-likely-to-return-in-Delhi-after-March-schools-2nd-car-among-concerns/articleshow/50629135.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> بەڵام، ژێر-شاری [[دوارکا، دەلھی|دوارکا]]، کە دەکەوێتە ناوچەی باشووری ڕۆژئاوا، ئاستێکی تاڕادەیەک نزم لە پیسبوونی ھەوای ھەیە. لە [[زانکۆی تەکنەلۆژیای نێتاجی سوبھاس|NSUT]]، کە دەکەوێتە کەرتی ٣ی دوارکا، ئاستەکانی پیسبوون تا <bdi>٩٣ PPM</bdi> نزم بوو.{{citation needed|date=December 2016}} لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧، [[کۆمەڵەی پزیشکیی ھیندستان]] باری لەناکاوی تەندروستیی گشتیی ڕاگەیاند بەھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی پیسبوون.<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Safi |یەکەم=Michael |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Delhi doctors declare pollution emergency as smog chokes city |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2017/nov/07/delhi-india-declares-pollution-emergency-as-smog-chokes-city |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211029001236/https://www.theguardian.com/world/2017/nov/07/delhi-india-declares-pollution-emergency-as-smog-chokes-city |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=The Guardian}}</ref> بەرزترینیان لە ناوچەی [[پەنجابی باغ]] بوو بە [[پێوەرەکانی کوالێتیی ھەوا|پێوەری کوالێتیی ھەوا]] کە گەیشتە <bdi>٩٩٩</bdi> و لە ناوچەی [[ڕاما کریشنا پورام|RK Puram]] بە پێوەری <bdi>٨٥٢</bdi>. نزمترین پێوەر کە تۆمارکرابێت لە ناوچەی [[ئاناند ڤیھار]] بوو بە پێوەری <bdi>٣١٩</bdi>.{{cn|date=May 2026}} ئاستی PM2.5 بە <bdi>٧١٠ µg/m³</bdi> تۆمار کرا، کە زیاتر لە <bdi>١١</bdi> ھێندەی سنووری سەلامەتیی دیاریکراوی [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]یە.<ref name="auto" /> لە توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٨دا، نیودەلھی بە پیسترین پایتەخت دەرکەوت لە کۆی <bdi>٦١</bdi> پایتەخت لە سەرتاسەری جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=New Delhi is world's most polluted capital |ناونیشان=https://epaper.dawn.com/DetailNews.php?StoryText=06_03_2019_012_004 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224234035/https://epaper.dawn.com/DetailNews.php?StoryText=06_03_2019_012_004 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، [[پەیمانگای تەکنەلۆژیای ھیندستان، مۆمبای|IIT مۆمبای]]، بە ھاوبەشی لەگەڵ [[قوتابخانەی ئەندازیاریی مەککێلڤی]]ی [[زانکۆی واشنتن لە سانت لویس]]، دامەزراوەی توێژینەوەی کوالێتیی ھەوا و ئایرۆسۆڵیان دامەزراند بۆ لێکۆڵینەوە لە پیسبوونی ھەوا لە نیودەلھی، لەپاڵ چەند شارێکی تری ھیندستاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=McKelvey Engineering, IIT Bombay partner to study air pollution {{!}} The Source {{!}} Washington University in St. Louis |ناونیشان=https://source.wustl.edu/2019/12/new-partnership-brings-together-mckelvey-iit-bombay-to-study-air-pollution/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210529072244/https://source.wustl.edu/2019/12/new-partnership-brings-together-mckelvey-iit-bombay-to-study-air-pollution/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=The Source |زمان=en-US}}</ref> لە کاتی [[قەدەغەی ھاتوچۆی کۆڤید-١٩ لە ھیندستان|قەدەغەی ھاتوچۆی پەتا جیھانییەکەی کۆڤید-١٩ لە ھیندستان]]، کوالێتیی ئاوی حەوزەکانی ڕووباری [[یامونا]] و [[ڕووباری گەنج|گەنج]] بەرەوپێشچوونیان بەخۆیانەوە بینی بەھۆی داخرانی پیشەسازییەکانەوە لە ئەنجامی قەدەغەی ھاتوچۆکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Lockdown makes Ganga water significantly cleaner |ناونیشان=https://www.livemint.com/news/india/lockdown-makes-ganga-water-significantly-cleaner-11586022134242.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210813030621/https://www.livemint.com/news/india/lockdown-makes-ganga-water-significantly-cleaner-11586022134242.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=LiveMint}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Naqvi |یەکەم١=Haider |دوایین٢=Kumar |یەکەم٢=Sudhir |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Lockdown does what decades of schemes couldn't: Clean Ganga |ناونیشان=https://www.hindustantimes.com/india-news/anxiety-more-time-to-study-for-40k-students-stranded-in-kota/story-LgCluBkrFEITG9qyX16IEI.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210411122442/https://www.hindustantimes.com/india-news/anxiety-more-time-to-study-for-40k-students-stranded-in-kota/story-LgCluBkrFEITG9qyX16IEI.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=HT Digital Streams Ltd.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=India's coronavirus lockdown reveals fresh air, cleaner rivers |ناونیشان=https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-lockdown-india-fresh-air-clean-rivers-1669726-2020-04-22 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210411122442/https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-lockdown-india-fresh-air-clean-rivers-1669726-2020-04-22 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Living Media India Ltd.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Babu |یەکەم=Nikhil |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Yamuna cleaner due to lockdown |ناونیشان=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/yamuna-cleaner-due-to-lockdown/article31342401.ece |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210411122442/https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/yamuna-cleaner-due-to-lockdown/article31342401.ece |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=The Hindu}}</ref> ھەروەھا کوالێتیی ھەوا بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بوو لە ماوەی قەدەغەی ھاتوچۆکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The silver lining: air pollution dips amid the lockdown |ناونیشان=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/the-silver-lining-air-pollution-dips-amid-the-lockdown-1671422-2020-04-26 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210411122443/https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/the-silver-lining-air-pollution-dips-amid-the-lockdown-1671422-2020-04-26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠دا، نیودەلھی ژەھراویترین ڕۆژی لە ساڵێکدا تۆمارکرد، کاتێک چڕیی تەنۆلکە ژەھراوییەکانی PM2.5 گەیشتە ١٤ ھێندەی سنووری سەلامەتیی دیاریکراوی ڕێکخراوی تەندروستیی جیھانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=India's capital New Delhi suffers most toxic air in a year |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/11/5/indias-capital-new-delhi-suffers-most-toxic-air-in-a-year |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211116030854/https://www.aljazeera.com/news/2020/11/5/indias-capital-new-delhi-suffers-most-toxic-air-in-a-year |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.aljazeera.com |زمان=en}}</ref> بەگشتی، تشرینی دووەم ئەو مانگەیە کە خراپترین کوالێتیی ھەوای تێدایە.<ref>https://www.aqi.in {{بەستەری مردوو|url=https://www.aqi.in/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}: [https://www.aqi.in/dashboard/india/delhi/new-delhi Annual Air Quality Changes] (11 November 2025)</ref> [[File:2015 Air pollution in New Delhi (AQI).svg|thumb|upright=4.1|center|پیسبوونی ھەوا لە نیودەلھی لە ساڵی ٢٠١٥ (پێوەری کوالێتیی ھەوا بۆ PM2.5) {{Columns-start}} {{legend|#7e0023| مەترسیدار }} {{legend|#9900ac| زۆر ناتەندروست }} {{legend|#ff0000| ناتەندروست}} {{Column}} {{legend|#ff7e00| ناتەندروست بۆ کۆمەڵە ھەستیارەکان}} {{legend|#ffff00| مامناوەند }} {{legend|#00e400| باش}} {{Columns-end}} ]] {| class="wikitable center" !مانگ !کانوونی دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرینی یەکەم !تشرینی دووەم !کانوونی یەکەم |- |تێکڕای [[پێوەرەکانی کوالێتیی ھەوا|پێوەری کوالێتیی ھەوا]] | style="background: #f90; color: black" |<bdi>201–300</bdi> (خراپ) | style="background: #f90; color: black" |<bdi>201–300</bdi> (خراپ) | style="background: #ff0; color: black" |<bdi>101–200</bdi> (مامناوەند) | style="background: #ff0; color: black" |<bdi>101–200</bdi> (مامناوەند) | style="background: #ff0; color: black" |<bdi>101–200</bdi> (مامناوەند) | style="background: #ff0; color: black" |<bdi>101–200</bdi> (مامناوەند) | style="background: #6c0; color: black" |<bdi>51–100</bdi> (جێی ڕەزامەندی) | style="background: #6c0; color: black" |<bdi>51–100</bdi> (جێی ڕەزامەندی) | style="background: #6c0; color: black" |<bdi>51–100</bdi> (جێی ڕەزامەندی) | style="background:brown; color: black" |<bdi>401–500</bdi> (ترسناک) | style="background:brown; color: black" |<bdi>401–500</bdi> (ترسناک) | style="background:red; color: black" |<bdi>301–400</bdi> (زۆر خراپ) |} == دیمۆگرافیا == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the district or the entire NCT. --> تا ساڵی ٢٠١١، ناوچەی ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی ژمارەی دانیشتووانەکەی <bdi>٢٤٩٬٩٩٨</bdi> کەس بووە.<ref name=2011city /> [[زمانی ھیندی|ھیندی]] بەربڵاوترین زمانە کە لە نیودەلھی قسەی پێدەکرێت و [[لینگوا فرانکا|زمانی باوی]] شارەکەیە. ئینگلیزی بە شێوەیەکی سەرەکی وەک زمانی فەرمی لەلایەن دامەزراوە بازرگانی و حکومییەکانەوە بەکاردەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Know about Delhi Fast Facts, Area, population, Geographical Location, Languages |ناونیشان=https://www.delhicapital.com/about-delhi/fast-facts.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210926054706/https://www.delhicapital.com/about-delhi/fast-facts.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی سەرژمێریی ٢٠١١، نیودەلھی ڕێژەی نەخوێندەوارییەکەی تەنیا <bdi>١٠٫٦٢٪</bdi> یە (خوێندەواری <bdi>٨٩٫٣٨٪</bdi>)، کە بەرزترینە لە دەلھی.<ref name="Cities1Lakhandabove">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |ناونیشان=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> {{Historical population | source = [[حکومەتی ھیندستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census Tables |ناونیشان=https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables |وێبگە=censusindia.gov.in |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240302113812/https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |1931 | 73653 |1941 | 93733 |1951 | 276314 |1961 | 261545 |1971 | 301801 |1981 | 273036 |1991 | 301297 |2001 | 302363 |2011 | 257803 |align = right }} === ئایین === <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{bar box|width = 300px |barwidth = 250px |cellpadding="0" |title=ئایین لە نیودەلھی (NDMC)<!--NOT TO BE CONFUSED WITH "RELIGION IN NCT OF DELHI" OR "RELIGION IN NEW DELHI DISTRICT".--><ref name="Religion PCA 2011" /> |titlebar=#Fcd116 |left1=ئایین |right1=ڕێژە |float=right |bars= <!--THESE FIGURES ARE FOR THE CITY LIMITS GOVERNED BY '''NDMC'''. DON'T CONFUSE THESE WITH FIGURES OF '''NEW DELHI DISTRICT''' OR THOSE OF '''NCT OF DELHI'''--> {{bar percent|[[ھیندوئیزم]]|darkorange|89.82}}<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF HINDUISM IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI.--> {{bar percent|[[ئیسلام]]|#009000|4.50}}<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF ISLAM IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI.--> {{bar percent|[[مەسیحییەت]]|Blue|2.93}}<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF CHRISTIANITY IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI.--> {{bar percent|[[سیخیزم]]|#FFFF00|1.97}}<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF SIKHISM IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI.--> {{bar percent|[[جاینیزم]]|#9955BB|0.42}}<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF JAINISM IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI.--> {{bar percent|ئەوانی تر|#808080|0.36}} }} بەپێی سەرژمێریی ٢٠١١، [[ھیندوئیزم]] ئایینی <bdi>٨٩٫٨٪</bdi>ی<!--DO NOT CHANGE. THIS IS PROPORTION OF HINDUISM IN AREA GOVERNED BY NDMC AND NOT THAT OF ENTIRE NCT OF DELHI. AS PER 2011 CENSUS, THE PROPORTION OF HINDUISM IS 89.8% FOR NDMC AND 81.68% FOR ENTIRE NCT.--> دانیشتووانی نیودەلھییە.<ref name="Religion PCA 2011" /> ھەروەھا کۆمەڵگای تری ھەیە لە [[موسڵمان|موسڵمانەکان]] (<bdi>٤٫٥٪</bdi><!--DO NOT CHANGE. THE PROPORTION OF ISLAM IN NEW DELHI (AREA GOVERNED BY NDMC) IS 4.5%. HOWEVER, THIS PROPORTION IS 12.9% FOR WHOLE NCT OF DELHI.-->)، [[مەسیحی|مەسیحییەکان]] (<bdi>٢٫٩٪</bdi>)، [[سیخ|سیخەکان]] (<bdi>٢٫٠٪</bdi>)، [[جاینیزم|جاینەکان]] (<bdi>٠٫٤٪</bdi>).<ref name="Religion PCA 2011">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Religion PCA |ناونیشان=http://www.censusindia.gov.in/2011census/Religion_pca/RL-0700.xlsx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160707231710/http://www.censusindia.gov.in/2011census/Religion_pca/RL-0700.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=censusindia.gov.in |بڵاوکەرەوە=Government of India}} '''In the downloaded Excel file, scroll down to ''row number 56'' which mentions religious data for NDMC'''.</ref> گرووپە ئایینییەکانی تر بریتین لە [[پارسەکان]]، [[بوودیزم|بوودییەکان]]، و [[جووەکان]].<ref name="Lonelyplanet">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٠١|سەردێڕ=Data on Religion |ناونیشان=http://www.censusindia.gov.in/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070514045222/http://www.censusindia.gov.in/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Census of India 2001 |پەڕە=١}}</ref> <gallery caption="بینا ئایینییەکان لە نیودەلھی" mode="packed" heights="160"> Sacred Heart Cathedral (New Delhi) sky adj.jpg|[[کاتێدراڵی دڵی پیرۆز، نیودەلھی|کاتێدراڵی دڵی پیرۆز]]، کە لەلایەن [[ھێنری مێد]]ەوە لەسەر بنەمای تەلارسازیی ئیتاڵی دیزاین کراوە Gurudwara Bangla Sahib in New Delhi 03-2016 img3.jpg|[[گوردوارا بانگلا ساھیب]]،<br />پەرستگایەکی سیخ Laxminarayan Temple in New Delhi 03-2016.jpg|[[پەرستگای لاکشمینارایان]]،<br />ماندیرێکی ھیندوو Purana Qila -New Delhi -Delhi -DSC 0002.jpg|[[مزگەوتی کیلا-ئێ-کونا]] لە ناوەوەی [[پۆرانا کیلا|قەڵای کۆن]]، <br />مزگەوتێک </gallery> == حکومەت == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{Main|ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی|حکومەتی دەلھی|پۆلیسی دەلھی}} نیودەلھی، پایتەختی نەتەوەییی ھیندستان، بە ھاوبەشی لەلایەن [[حکومەتی ھیندستان|حکومەتی ناوەندیی ھیندستان]] و [[حکومەتی دەلھی|حکومەتی ناوخۆییی دەلھی]]یەوە بەڕێوەدەبرێت، ھەروەھا پایتەختی ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھییە (NCT). [[File:Three Municipalities of Delhi as of 2022.png|thumb|شارەوانییەکانی دەلھی]] [[File:Dehli districts.png|thumb|ناوچەی نیودەلھی لەناو NCTدا]] نیودەلھی لە ڕێگەی حکومەتێکی شارەوانییەوە بەڕێوەدەبرێت، کە پێی دەوترێت [[ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی]] (NDMC). ناوچە شارنشینەکانی تری گەورەشاری دەلھی لەلایەن [[کۆمپانیای شارەوانیی دەلھی]] و [[دەستەی کانتۆنمێنتی دەلھی]]یەوە بەڕێوەدەبرێن. تا ساڵی ٢٠١٥، پێکھاتەی حکومەتی ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی پێکدێت لە سەرۆکێک، سێ ئەندامی ئەنجومەنی یاسادانانی نیودەلھی، دوو ئەندام کە لەلایەن [[سەرۆک وەزیرانی دەلھی|سەرۆک وەزیرانی NCTی دەلھی]]یەوە دەستنیشان دەکرێن و پێنج ئەندام کە لەلایەن حکومەتی ناوەندییەوە دەستنیشان دەکرێن. ناوچەکانی سەر بە NCT لە ساڵی ٢٠١٢دا دووبارە سنوورەکانیان کێشرایەوە و ناوچەیەکی تێدایە بە ناوی نیودەلھی، ھەرچەندە سنوورەکانی لەگەڵ شارەوانییەکە جیاوازە. [[ناوچەی نیودەلھی]] نەک تەنیا ناوچەی شارەوانییەکەی بە ھەمان ناوەوە دەگرێتەوە، بەڵکو کانتۆنمێنتی دەلھی و بەشێک لە ناوچەی کۆمپانیای شارەوانیی دەلھیش لەخۆ دەگرێت. == ئابووری == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{See also|Category:Companies based in New Delhi|label 1=کۆمپانیاکانی نیودەلھی}} نیودەلھی گەورەترین شاری بازرگانییە لە باکووری ھیندستان. خاوەنی خەمڵاندنی سەروەتی پوختی [[بەرھەمی ناوخۆییی ویلایەت]]ە (بۆ ساڵی داراییی ٢٠١٠) بە بڕی <bdi>١٥٩٥</bdi> ملیار ڕووپیە بە نرخی ناوەکی و نزیکەی <bdi>٦٨٠٠</bdi> ملیار ڕووپیە بەپێی [[یەکسانیی کڕین|PPP]].<ref name="indgovdotin">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Government of NCT of Delhi |ناونیشان=http://india.gov.in/knowindia/state_uts.php?id=32 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120510144310/http://india.gov.in/knowindia/state_uts.php?id=32 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Indian Government}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، داھاتی تاکی دەلھی گەیشتە <bdi>٢٣٠٬٠٠٠</bdi> ڕووپیە، کە دووەم بەرزترین بوو لە ھیندستان دوای گۆوا. GSDP لە دەلھی بە نرخەکانی ٢٠١٢–١٣ بە <bdi>٣٫٨٨</bdi> تریلیۆن ڕووپیە خەمڵێنراوە لە بەرامبەر <bdi>٣٫١١</bdi> تریلیۆن ڕووپیە لە ساڵی داراییی ٢٠١١–١٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Delhi's per capita income highest in country |ناونیشان=http://www.delhi.gov.in/wps/wcm/connect/cdae30804f9d52d88385c7fb6b929e93/newpaper+clip.PDF?MOD=AJPERES&lmod=-1585547974&CACHEID=cdae30804f9d52d88385c7fb6b929e93 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029205427/http://www.delhi.gov.in/wps/wcm/connect/cdae30804f9d52d88385c7fb6b929e93/newpaper+clip.PDF?MOD=AJPERES&lmod=-1585547974&CACHEID=cdae30804f9d52d88385c7fb6b929e93 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]]، کە یەکێکە لە گەورەترین ناوەندە بازرگانی و دارایییەکانی [[باکووری ھیندستان]]، دەکەوێتە بەشی باکووری نیودەلھی. ناوچەکانی نزیکی وەک [[شەقامی باراخامبا]]، ITO ھەروەھا ناوەندی بازرگانیی گەورەن. کەرتی حکومی و نیمچە-حکومی خاوەنکارە سەرەکییەکان بوون لە نیودەلھی. کەرتی خزمەتگوزاریی شارەکە فراوان بووە بەشێکی بەھۆی ھێزی کاری لێھاتوو و ئینگلیزی-ئاخێوەوە کە چەندین کۆمپانیای فرەنەتەوەییی بۆ خۆی ڕاکێشاوە. پیشەسازییە سەرەکییەکانی خزمەتگوزاری بریتین لە تەکنەلۆژیای زانیاری، پەیوەندییەکان، ھوتێلەکان، بانک، میدیا، و گەشتیاری.{{Citation needed|date=March 2024}} [[File:Skyline at Rajiv Chowk.JPG|thumb|700px|{{center|[[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]] لە دەلھی ناوەندێکی ئابووریی گرنگە لە [[ناوچەی پایتەختی نەتەوەیی (ھیندستان)|ناوچەی پایتەختی نەتەوەییدا]].}}|alt=دیمەنێکی شەقامێکی کۆنۆت پلەیس کە ھاتوچۆیەکی قەرەباڵغ پیشان دەدات]] ڕاپۆرتی سامانی جیھانیی ساڵی ٢٠١١، چالاکیی ئابووریی نیودەلھی لە پلەی ٣٩ دادەنێت، بەڵام بەگشتی پایتەخت لە پلەی ٣٧دایە، کە پێش شارەکانی وەک جاکارتا و جۆھانسبێرگ دەکەوێت.<ref name="Wealth Report New Delhi Economy">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=New Delhi: Overall rank 37; Economic activity rank 39 by 2011 Wealth Report |بڵاوکەرەوە=Rediff Business |ناونیشان=https://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-new-delhi-mumbai-in-top-global-cities-index/20110421.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210926054654/https://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-new-delhi-mumbai-in-top-global-cities-index/20110421.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> نیودەلھی، لەگەڵ پەکین، لە پلەی یەکەمدایە وەک بەئامانجکراوترین شوێنی بازرگانیی تاکەکەسی لە بازاڕە تازەپێگەیشتووەکان لەنێو بازاڕەکانی ئاسیا-پاسیفیکدا.<ref name="New Delhi global retail">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=New Delhi is now among global retail hotspots |ئیش=[[Hindustan Times]] |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/business-news/WorldEconomy/New-Delhi-is-now-among-global-retail-hotspots/Article1-1057665.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130511135751/http://www.hindustantimes.com/business-news/WorldEconomy/New-Delhi-is-now-among-global-retail-hotspots/Article1-1057665.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> حکومەتی ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھی ھیچ ئامارێکی ئابووریی تایبەت بە نیودەلھی بڵاوناکاتەوە بەڵکو ساڵانە ڕاپۆرتێکی ئابووریی فەرمی لەسەر تەواوی دەلھی بڵاودەکاتەوە. بەپێی ''ڕووپێویی ئابووریی دەلھی''، گەورەشارەکە سەروەتی پوختی [[بەرھەمی ناوخۆییی ویلایەت]] (SDP)ی <bdi>٨٣٠٫٨٥</bdi> ملیار ڕووپیە بووە (بۆ ساڵی ٢٠٠٤–٠٥)<ref name="ecosurv2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chapter 2: State Income |ناونیشان=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/2.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070614085129/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/2.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە=Economic Survey of Delhi, 2005–2006 |بڵاوکەرەوە=Planning Department, Government of National Capital Territory of Delhi |پەڕەکان=٨–١٦}}</ref> وە داھاتی تاکی <bdi>٥٣٬٩٧٦</bdi> ڕووپیە (<bdi>١٬٢٠٠</bdi> دۆلار) بووە.<ref name=ecosurv2 /> لە ساڵی ٢٠٠٨–٠٩ نیودەلھی داھاتی تاکی <bdi>١١٦٬٨٨٦</bdi> ڕووپیە (<bdi>٢٬٥٩٥</bdi> دۆلار) بووە. بە ڕێژەی <bdi>١٦٫٢٪</bdi> گەشەی کردووە و گەیشتووەتە <bdi>١٣٥٬٨١٤</bdi> ڕووپیە (<bdi>٣٬٠١٨</bdi> دۆلار) لە ساڵی داراییی ٢٠٠٩–١٠. تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی تاکی نیودەلھی (بەپێی PPP) لە ساڵی داراییی ٢٠٠٩–١٠ بە <bdi>٦٬٨٦٠</bdi> دۆلار بووە، کە دەیکاتە یەکێک لە دەوڵەمەندترین شارەکانی ھیندستان. [[کەرتی سێیەمی پیشەسازی|کەرتی سێیەم]] <bdi>٧٨٫٤٪</bdi>ی تێکڕای SDPی دەلھی پێکدەھێنێت کە بەدوایدا کەرتی [[کەرتی دووەمی پیشەسازی|دووەم]] و [[کەرتی یەکەمی پیشەسازی|یەکەم]] دێت بە بەشداریی <bdi>٢٠٫٢٪</bdi> و <bdi>١٫٤٪</bdi> بەدوای یەکدا.<ref name=ecosurv2 /> تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ویلایەت (GSDP)ی دەلھی بە نرخەکانی ساڵی ٢٠١١–١٢ بە <bdi>٣٫١٣</bdi> تریلیۆن ڕووپیە خەمڵێنراوە، کە ئەمەش زیادبوونێکی بە ڕێژەی <bdi>١٨٫٧</bdi> لەسەد پێکدەھێنێت بەراورد بە ساڵی داراییی پێشووتر.<ref name="indianexpress942442">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Delhi's GDP at Rs 3 lakh cr for 2011–12 – Indian Express |ناونیشان=http://archive.indianexpress.com/news/delhis-gdp-at-rs-3-lakh-cr-for-201112/942442 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006142337/http://archive.indianexpress.com/news/delhis-gdp-at-rs-3-lakh-cr-for-201112/942442 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=archive.indianexpress.com}}</ref> == کولتوور == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> نیودەلھی شارێکی فرە-کولتوورە بەھۆی بوونی ھەمەچەشنی نەتەوەیی و کولتووریی [[بیۆرۆکراسیی ھیندی]] و سیستەمی سیاسیی فراوان. پێگەی پایتەختبوونی شارەکە گرنگیی بۆنە نەتەوەیییەکان و پشووەکانی گەورەتر کردووە. بۆنە نەتەوەیییەکانی وەک [[ڕۆژی کۆمار (ھیندستان)|ڕۆژی کۆمار]]، [[ڕۆژی سەربەخۆیی (ھیندستان)|ڕۆژی سەربەخۆیی]] و ''[[گاندی جایانتی]]'' (ڕۆژی لەدایکبوونی گاندی) بە تامەزرۆیییەکی زۆرەوە لە نیودەلھی و تەواوی ھیندستان ئاھەنگیان بۆ دەگێڕدرێت. لە ڕۆژی سەربەخۆییی ھیندستان (١٥ی ئاب)، [[سەرۆک وەزیرانی ھیندستان]] لە [[قەڵای سوور]]ەوە وتارێک پێشکەش بە نەتەوە دەکات. زۆربەی [[دەلھییەکان]] ئاھەنگ دەگێڕن بە فڕاندنی کۆلاری کاغەز، کە بە ھێمایەکی ئازادی دادەنرێت.{{Citation needed|date=March 2024}} [[نمایشی سەربازیی ڕۆژی کۆمار]] نمایشێکی گەورەی کولتووری و سەربازییە کە ھەمەچەشنیی کولتووری و ھێزی سەربازیی ھیندستان پیشان دەدات.<ref name="repmil">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ray Choudhury |یەکەم=Ray Choudhury |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=R-Day parade, an anachronism? |ناونیشان=https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-opinion/article28952306.ece |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224170519/https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-opinion/article28952306.ece |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|وێبگە=Business Line}}</ref>{{Additional citation needed|date=March 2024}} فیستیڤاڵە ئایینییەکان بریتین لە [[دیوالی]] (فیستیڤاڵی ڕووناکی)، [[ماھا شیڤاراتری]]، [[تیج]]، [[دورگا پوجا]]، [[چات پوجا]]، [[ماھاڤیر جایانتی]]، [[گورو ناناک جایانتی]]، [[ھۆلی]]، [[لۆھری]]، [[جەژنی ڕەمەزان]]، [[جەژنی قوربان]]، [[جەژنی پاک]]، [[ڕاکشا بەندان]]، و [[کریسمس]].<ref name="repcul">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fairs & Festivals of Delhi |ناونیشان=http://www.india-tourism.org/delhi-travel-info/delhi-fairs-festivals.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080516122306/http://www.india-tourism.org/delhi-travel-info/delhi-fairs-festivals.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|وێبگە=Delhi Travel |بڵاوکەرەوە=India Tourism.org}}</ref> [[فیستیڤاڵی قوتب]] بۆنەیەکی کولتوورییە کە تێیدا مۆسیقاژەنان و سەماکاران لە سەرتاسەری ھیندستان لە شەواندا نمایشی تێدا دەکەن، بە دانانی [[مینارەی قوتب]] وەک پاشبنەمایەکی ھەڵبژێردراوی بۆنەکە.<ref name="qutubfest">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tankha |یەکەم=Madhur |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=It's Sufi and rock at Qutub Fest |ئیش=[[The Hindu]] |شوێن=Chennai, India |ناونیشان=http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121503090200.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060513084038/http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121503090200.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٠٦}}</ref> بۆنەکانی تری وەک فیستیڤاڵی کۆلارە فڕاندن، [[فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مانگۆ، دەلھی|فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مانگۆ]] و ''[[ڤاسانت پانچامی]]'' (فیستیڤاڵی بەھار) ھەموو ساڵێک لە دەلھی بەڕێوەدەچن.{{Citation needed|date=March 2024}} لە ساڵی ٢٠٠٧، ڕێکخراوی بوودیی ژاپۆنیی [[نیپۆنزان میۆھۆجی]] بڕیاری دا [[پەرستگای ئاشتی]] لە شارەکە دروست بکات کە پاشماوەکانی بوودای تێدا بێت. لەلایەن [[داڵای لامای ١٤ەم]]ەوە کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=His Holiness unveils Vishwa Shanti Stupa in Delhi |ناونیشان=https://tibet.net/his-holiness-unveils-vishwa-shanti-stupa-in-delhi/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Central Tibetan Administration |زمان=en-US}}</ref> === شوێنەوارە مێژووییەکان، مۆزەخانەکان و باخچەکان === <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> [[File:India national museum 01.jpg|thumb|right|[[مۆزەخانەی نەتەوەیی، نیودەلھی|مۆزەخانەی نەتەوەیی]] لە نیودەلھی یەکێکە لە گەورەترین مۆزەخانەکانی ھیندستان.]] نیودەلھی شوێنی چەندین شوێنەواری مێژوویی و مۆزەخانەیە. مۆزەخانەی نەتەوەیی، کە بە پێشانگایەکی ھونەری ھیندی و شوێنەوارەکان لە [[ئەکادیمیای شاھانە]] لە لەندەن لە زستانی ١٩٤٧-٤٨ دەستی پێکرد،<ref name="NMH">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of the National Museum |ناونیشان=http://nationalmuseumindia.gov.in/history.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100328061518/http://www.nationalmuseumindia.gov.in/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> دواتر لە ساڵی ١٩٤٩ لە [[راشترەپاتی باڤان، نیودەلھی|راشترەپاتی باڤان]] نمایش کرا. دواتر بوو بە مۆزەخانەیەکی نەتەوەییی ھەمیشەیی. لە ١٥ی ئابی ١٩٤٩، مۆزەخانەی نەتەوەیی بە فەرمی کرایەوە و خاوەنی <bdi>٢٠٠٬٠٠٠</bdi> کاری ھونەرییە، ھەم لە ڕەچەڵەکی ھیندی و ھەم بیانی، کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ زیاتر لە <bdi>٥٬٠٠٠</bdi> ساڵ لەمەوبەر.<ref name="hindu2011020150">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=Delhi- 100 years as the Capital |ئیش=[[The Hindu]] |شوێن=Chennai, India |ناونیشان=http://www.hindu.com/yw/2011/02/01/stories/2011020150210200.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110616135042/http://www.hindu.com/yw/2011/02/01/stories/2011020150210200.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> [[دەروازەی ھیندستان]]، کە لە ساڵی ١٩٣١ دروست کراوە، ئیلھامی لە [[دەروازەی سەرکەوتن]] لە پاریس وەرگرتووە. ئەمە مۆنۆمێنتی نەتەوەییی ھیندستانە بۆ یادکردنەوەی ئەو <bdi>٩٠٬٠٠٠</bdi> سەربازەی [[سوپای ھیندستان]] کە لەکاتی شەڕکردن بۆ [[ڕاجی بەریتانی]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] و [[سێیەمین جەنگی ئینگلیز-ئەفغان]]دا گیانیان لەدەستدا. لە ئێستادا مۆنۆمێنتەکە بەربەست کراوە و چوونە ژوورەوە بۆ ناو کەوانەکە سنووردار کراوە.{{Citation needed|date=March 2024}} [[ڕاجپات]]، کە ھاوشێوەی [[شەقامی شانزێلیزێ]] لە پاریس دروست کراوە، ئەو شاڕێگەیەیە کە بۆ بۆنە فەرمییەکانی [[کۆماری ھیندستان]] بەکاردێت، کە دەکەوێتە نیودەلھییەوە. ساڵانە لە ٢٦ی کانوونی دووەمدا [[نمایشی سەربازیی ڕۆژی کۆمار|نمایشی سەربازیی ڕۆژی کۆمار]] لەم شوێنەدا بەڕێوەدەچێت. دوو ڕۆژ دواتر مەراسیمی پاشەکشەی سەربازی لەم شوێنەدا ئەنجام دەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Republic Day Celebration 2025 - Celebrations |ناونیشان=https://knowindia.india.gov.in/republic-day-celebration/celebrations.php |وێبگە=india.gov.in |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260110092255/https://knowindia.india.gov.in/republic-day-celebration/celebrations.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> [[File:Gandhi Memorial.jpg|thumb|right|[[ڕاجگات و مۆنۆمێنتە پەیوەندیدارەکان|ڕاجگات]]، دوا شوێنی پشوودانی [[ماھاتما گاندی]]]] [[گاندی سمریتی]] لە نیودەلھی ئەو شوێنەیە کە [[ماھاتما گاندی]] کۆتا <bdi>١٤٤</bdi> ڕۆژی ژیانی تێدا بەسەر برد و لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٤٨ تێیدا تیرۆر کرا. [[ڕاجگات و مۆنۆمێنتە پەیوەندیدارەکان|ڕاجگات]] ئەو شوێنەیە کە تێیدا تەرمی گاندی لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٨ دوای [[تیرۆرکردنی ماھاتما گاندی|تیرۆرکردن]]ی سووتێنرا و خۆڵەمێشەکەی نێژرا، کە بووە دوا شوێنی پشوودانی ئەو لە تەنیشت پیرۆزیی ڕووباری یاموناوە. ڕاجگات کە لە شێوەی سەکۆیەکی چوارگۆشەی گەورە لە مەڕمەڕی ڕەش پێکھاتووە لەلایەن تەلارساز ڤانو بھوتا دیزاین کراوە.{{Citation needed|date=March 2024}} [[جانتار مانتار (دەلھی)|جانتار مانتار]] کە دەکەوێتە [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]] لەلایەن [[ماھاراجا]] [[جای سینگی دووەم]]ی [[جایپور]] دروست کراوە. پێکھاتووە لە <bdi>١٣</bdi> ئامێری [[گەردوونناسی|گەردوونناسیی]] تەلارسازی. مەبەستی سەرەکی لەم ڕوانگەیە کۆکردنەوەی خشتە گەردوونناسییەکان بوو، و بۆ پێشبینیکردنی کات و جووڵەی خۆر، مانگ و ھەسارەکان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Perlis |یەکەم=Barry |سەردێڕ=Architecture in the Service of Science - The Astronomical Observatories of Jai Singh II |ناونیشان=https://www.jantarmantar.org/resources/Articles/Architecture_Science_web.pdf |وێبگە=jantarmantar.org |شوێن=[[New Delhi]] |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Nomination of The Jantar Mantar, Jaipur for inclusion on World Heritage List |ناونیشان=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1338.pdf |بڵاوکەرەوە=[[UNESCO]] |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> نیودەلھی شوێنی مۆزەخانەی یادەوەریی ئیندیرا گاندی، [[پێشانگای نەتەوەییی ھونەری مۆدێرن]]، [[مۆزەخانەی نەتەوەییی مێژووی سروشتی، نیودەلھی|مۆزەخانەی نەتەوەییی مێژووی سروشتی]]، [[مۆزەخانەی نەتەوەییی ھێڵی ئاسن، نیودەلھی|مۆزەخانەی نەتەوەییی ھێڵی ئاسن]]، [[مۆزەخانەی نەتەوەییی کاری دەستی، نیودەلھی|مۆزەخانەی نەتەوەییی کاری دەستی]]، [[مۆزەخانەی نەتەوەییی پولی پۆستە، نیودەلھی|مۆزەخانەی نەتەوەییی پولی پۆستە]]، [[پلانێتاریۆمی نێھرۆ]]، [[مۆزەخانەی نێودەوڵەتیی بووکەشووشەکانی شانکار]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Complete list of Museums in city of New Delhi and Union Territory of Delhi |بڵاوکەرەوە=Government of Delhi, India |ناونیشان=http://delhigovt.nic.in/museum.asp#15 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120409153505/http://delhigovt.nic.in/museum.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> و مۆزەخانەی دادگای باڵای ھیندستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Supreme Court of India – Museum |بڵاوکەرەوە=[[Supreme Court of India]] |ناونیشان=http://supremecourtofindia.nic.in/supct/scm/scimuseum_publish.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304121026/http://supremecourtofindia.nic.in/supct/scm/scimuseum_publish.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> لە ساڵانی داھاتوودا، [[مۆنۆمێنتی نەتەوەییی جەنگ (ھیندستان)|مۆنۆمێنت و مۆزەخانەیەکی نەتەوەییی جەنگ]]ی نوێ لە نیودەلھی دروست دەکرێت<ref name="indianexpress991366">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=National War Memorial and National War Memorial Museum to come up at India Gate at New Delhi, India |ئیش=[[The Indian Express]] |ناونیشان=http://www.indianexpress.com/news/national-war-memorial-to-come-up-at-india-gate/991366 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130117011658/http://www.indianexpress.com/news/national-war-memorial-to-come-up-at-india-gate/991366 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref><ref name="ndtv256172">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Finally, plans for National War Memorial approved: Defence Minister of India |بڵاوکەرەوە=[[NDTV]] |ناونیشان=http://www.ndtv.com/article/india/finally-plans-for-national-war-memorial-approved-defence-minister-256172 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131213195528/http://www.ndtv.com/article/india/finally-plans-for-national-war-memorial-approved-defence-minister-256172 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بە تێچووی <bdi>٤٠٠٠</bdi> ملیۆن ڕووپیە.<ref name="indiatimes40615307">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=National War Memorial finalized at India Gate complex |ئیش=[[The Times of India]] |ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/india/National-War-Memorial-finalized-at-India-Gate-complex/articleshow/40615307.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211121075035/https://timesofindia.indiatimes.com/india/National-War-Memorial-finalized-at-India-Gate-complex/articleshow/40615307.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref><ref name="ndtv556994">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=National War Memorial: What It Could Look Like |بڵاوکەرەوە=[[NDTV]] |ناونیشان=http://www.ndtv.com/article/india/national-war-memorial-what-it-could-look-like-556994 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140819052811/http://www.ndtv.com/article/india/national-war-memorial-what-it-could-look-like-556994 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> نیودەلھی بەتایبەتی بە باخچە دیمەن جوانەکانییەوە ناسراوە کە دەتوانن لە بەھاردا زۆر سەرنجڕاکێش دەربکەون. گەورەترینیان بریتین لە [[پارکی بوودا جایانتی]] و [[باخچەکانی لۆدی]]ی مێژوویی. سەرەڕای ئەمانە، باخچەکانی ناو کۆمەڵگەی سەرۆکایەتی، باخچەکانی درێژاییی ڕاجپات و دەروازەی ھیندستان، باخچەکانی درێژاییی شانتی پات، باخچەی گوڵەباخ، پارکی نێھرۆ و باخچەی ھێڵی ئاسن لە چاناکیا پوری. ھەروەھا جێی سەرنجن ئەو باخچانەی دەکەونە تەنیشت وێستگەی میترۆی جانگپورا نزیک پردی ئاسمانیی دیفێنس کۆلۆنی، وە ھەروەھا ئەو باخچانەی دەکەونە ناوەڕاستی دووڕیانەکان و گەڕەکەکان لە سەرتاسەری شارەکەدا.{{Citation needed|date=March 2024}} ناوچەی [[ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی]] (NDMC) وەک خاوێنترین ناوچە لە باکووری ھیندستان ڕاگەیەندرا، لەسەر بنەمای بەڕێوەبردنی پاشماوەی ڕەق، دەستڕاگەیشتن بە پاکوخاوێنی و پێوەرەکانی تری پاکوخاوێنی، لەژێر پۆلێنکردنی ناوچەییی ڕووپێویی خاوێنی ٢٠١٧ (Swachh Survekshan).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mishra |یەکەم=Alok K. N. |ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=New Delhi cleanest in north: Swachh survey |ئیش=The Economic Times |ناونیشان=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/new-delhi-cleanest-in-north-swachh-survey/articleshow/58527079.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211118153903/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/new-delhi-cleanest-in-north-swachh-survey/articleshow/58527079.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> == دیمەنی شار == <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> [[File:Rashtrapati Bhavan (Dehli).jpg|thumb|upright|[[راشترەپاتی باڤان، نیودەلھی|راشترەپاتی باڤان]] شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی [[سەرۆک کۆماری ھیندستان]]ە.]] بەشێکی زۆری نیودەلھی، کە لەلایەن تەلارسازە دیارەکەی بەریتانیای سەدەی ٢٠ەم [[ئێدوین لوتیێنس]]ەوە پلانی بۆ دانرابوو، وا داڕێژرابوو کە ببێتە ناوچەی کارگێڕیی ناوەندیی شارەکە وەک بەڵگەیەک بۆ تەماحە ئیمپراتۆرییەکانی بەریتانیا. نیودەلھی لە دەوری دوو [[شەقامی سەرەکیی]] ناوەندی پێکھاتووە کە پێیان دەوترێت [[ڕاجپات]] و [[جانپات]]. ڕاجپات، یان ڕێگای پاشا، لە [[راشترەپاتی باڤان، نیودەلھی|راشترەپاتی باڤان]]ەوە دەست پێدەکات و تا [[دەروازەی ھیندستان]] درێژ دەبێتەوە. [[جانپات]] ({{langx|hi|राजपथ|lit=ڕێگای گەل|links=no}})، کە پێشتر بە ڕێگای شاژن ناسرابوو، لە [[کۆنۆت سێرکەس]]ەوە دەست پێدەکات و بە گۆشەی ڕاست ڕاجپات دەبڕێت. نۆزدە باڵیۆزخانەی بیانی لە شانتیپاتی ({{langx|hi|शांतिपथ|lit=ڕێگای ئاشتی|links=no}}) نزیکەوە جێگیرکراون، کە وایکردووە ببێتە گەورەترین ناوچەی دیپلۆماسی لە ھیندستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Embassies in Delhi, Embassies Address, Contacts, E-Mail, Delhi Embassies |ناونیشان=https://www.delhionline.in/city-guide/embassies-in-delhi/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210506131932/https://www.delhionline.in/city-guide/embassies-in-delhi/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Delhionline.in}}</ref> لە دڵی شارەکەدا راشترەپاتی باڤان (کە پێشتر بە ماڵی جێگری پاشا ناسرابوو) دەکەوێتە سەرەوەی [[گردی ڕایسینا]]. سکرتارییەت، کە وەزارەتەکانی حکومەتی ھیندستان لەخۆ دەگرێت، لە تەنیشتەکانی [[راشترەپاتی باڤان]]ەوە جێگیرە. تەلاری پەرلەمان، کە لەلایەن ھێربێرت بەیکەرەوە دیزاین کراوە، دەکەوێتە سەر سانساد مارگ، کە ھاوتەریب لەگەڵ ڕاجپات درێژ دەبێتەوە. [[کۆنۆت پلەیس، نیودەلھی|کۆنۆت پلەیس]] ناوچەیەکی بازرگانیی گەورەی بازنەیییە لە نیودەلھی، کە لەسەر شێوازی [[ڕۆیاڵ کرێسێنت]] لە ئینگلتەرا دروست کراوە. دوانزە ڕێگای جیاواز لە بازنەی دەرەوەی کۆنۆت پلەیسەوە دەردەچن، کە یەکێکیان بریتییە لە جانپات.{{Citation needed|date=March 2024}} === تەلارسازی === {{See also|پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەی سێنتڕاڵ ڤیستا}} پلانڕێژیی شاری نیودەلھی، وەک تەلارسازییەکەی، بە یەک تێڕوانینی سەرەکی ھەڵبژێردرابوو: بۆ ئەوەی ببێتە ھێمایەک بۆ دەسەڵات و باڵادەستیی بەریتانیا.<ref name="Millennium New Delhi">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Millennium Book on New Delhi |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press, US |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٦٥٤٤٥-٥}}</ref><ref name="New Delhi birth controversy">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Delhi's controversial birth |ناونیشان=https://www.ndtv.com/india-news/new-delhis-controversial-birth-566998 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210227143415/https://www.ndtv.com/india-news/new-delhis-controversial-birth-566998 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[NDTV]]}}</ref> ھەموو بڕیارەکانی تر لەژێر کاریگەریی ئەمەدا بوون، و ھەر ئەم چوارچێوەیە بوو کە ھەڵبژاردن و بەکارھێنانی ھێماکان و کاریگەرییەکانی لە ھەردوو تەلارسازیی ھیندوو و ئیسلامیدا دیاری دەکرد.<ref name="Millennium New Delhi" /> لە ساڵی ١٩١١ەوە دروستکردنی شارەکە نزیکەی <bdi>٢٠</bdi> ساڵی خایاند.<ref name="Construction New Delhi">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=The Building of New Delhi |ئیش=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/16/the-building-of-new-delhi/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804131621/https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2011/11/16/the-building-of-new-delhi/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> چەندین توخمی تەلارسازیی نیودەلھی لە سەرچاوە ڕەسەنە ناوخۆیییەکانەوە وەرگیراون؛ بەڵام، ئەمانە لەناو نەریتێکی کلاسیکیی بەریتانی/[[تەلارسازیی پالادی|پالادیدا]] جێگیر کران. بوونی ھەر تایبەتمەندییەکی ناوخۆیی لە دیزاینەکەدا دەرئەنجامی پێداگری و ھاندانی جێگری پاشا [[چارڵز ھاردینگ، یەکەمین بارۆن ھاردینگ لە پێنشورست|ھاردینگ]] و مێژوونووسانی وەک [[ئێرنێست بینفیڵد ھاڤێل|ئی.بی. ھاڤێل]] بوو.{{Citation needed|date=March 2024}} لە ساڵی ٢٠١٩دا، [[وەزارەتی نیشتەجێکردن و کاروباری شارەوانی]] و [[حکومەتی ھیندستان]] پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەی سێنتڕاڵ ڤیستایان ڕاگەیاند کە پێشنیاری نۆژەنکردنەوەی زیاتر لە {{Convert|440|ha}} دەکات،<ref name="Central Vista ND">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Diversity, efficiency, flexibility: The brief for redeveloping New Delhi's Central Vista |ئیش=[[The Indian Express]] |ناونیشان=https://indianexpress.com/article/india/central-vista-project-new-delhi-dr-bimal-patel-parliament-prime-minister-office-rajpath-6212011/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210123150402/https://indianexpress.com/article/india/central-vista-project-new-delhi-dr-bimal-patel-parliament-prime-minister-office-rajpath-6212011/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> کە تێچووەکەی دەگاتە {{INRConvert|20000|c|lk=on|year=2020}}.<ref name="Central Vista ND2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Centre to SC: Rs 20,000 Crore Central Vista project saves money, not wastes it |ئیش=[[National Herald]] |ناونیشان=https://www.nationalheraldindia.com/india/centre-to-sc-rs-20000-crore-central-vista-project-saves-money-not-wastes-it |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210414224840/https://www.nationalheraldindia.com/india/centre-to-sc-rs-20000-crore-central-vista-project-saves-money-not-wastes-it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> == گواستنەوە == {{Main|گواستنەوە لە دەلھی}} {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = | image1 = | alt1 = لێرەدا مێزی پشکنینی بلیتی تێرمیناڵی ٢ی فڕۆکەخانەکە دەردەکەوێت. | caption1 = تێرمیناڵی نوێی [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی]]. ئەمە قەرەباڵغترین و گەورەترین فڕۆکەخانەیە لە باشووری ئاسیا.<ref name="19860502airport-delhi">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ١٩٨٦|سەردێڕ=Delhi Indira Gandhi International Airport (IGI) |ناونیشان=http://airport-delhi.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313040432/http://airport-delhi.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Airport-delhi.com}}</ref> لێرەدا مێزی پشکنینی بلیتی تێرمیناڵی ٣ی فڕۆکەخانەکە دەردەکەوێت.| | image3 = Sculpture of hasta mudras at Indira Gandhi International Airport.jpg| | caption3 = فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی| | image4 = | | caption4 = | alt4 = | image5 = Delhi Faridabad Skyway.png| | caption5 = دیمەنێکی [[شەقامی ئاسمانیی دەلھی-فەریداباد]] | alt5 = دیمەنێکی [[شەقامی ئاسمانیی دەلھی-فەریداباد]] | image6 = Delhi-Gurgaon Expressway.jpg | caption6 = [[خێرارێی دەلھی-گورگائۆن]]، کە دەلھی دەبەستێتەوە بە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی | alt6 = خێرارێی دەلھی-گورگائۆن | image7 = Delhi Noida Direct flyway (Uttar Pradesh - 2011-06-18).jpg| | caption7 = پردی ئاسمانیی ڕاستەوخۆی دەلھی-نۆیدا (DND Flyway) | alt7 = وێستگەیەکی ژێر زەویی میترۆی دەلھی }} === ئاسمانی === [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی]]، کە دەکەوێتە [[باشووری ڕۆژئاوای دەلھی]]، دەروازەی سەرەکییە بۆ ھاتوچۆی ئاسمانیی مەدەنیی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی لە شارەکەدا. لە ساڵی ٢٠١٢-١٣دا، فڕۆکەخانەکە لەلایەن زیاتر لە <bdi>٣٥</bdi> ملیۆن سەرنشینەوە بەکارھێنراوە،{{Citation needed|date=March 2024}} کە ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکان لە باشووری ئاسیا. تێرمیناڵی ٣، کە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠ بە تێچووی <bdi>٩٦٫٨</bdi> ملیار ڕووپیە دروست کرا، ساڵانە توانای لەخۆگرتنی <bdi>٣٧</bdi> ملیۆن سەرنشینی دیکەی ھەیە.<ref name="20070218dailytimes">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٠٧|سەردێڕ=India begins $1.94b Delhi airport revamp |ناونیشان=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007\02\18\story_18-2-2007_pg5_24 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090116121748/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007%5C02%5C18%5Cstory_18-2-2007_pg5_24 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Daily Times |شوێن=Pakistan}}</ref> یانەی فڕینی دەلھی، کە لە ساڵی ١٩٢٨ دامەزرا بە دوو فڕۆکەی جۆری [[دی ھاڤیلاند مۆت]] بە ناوەکانی ''دەلھی'' و ''رۆشانارا''، بنکەکەی لە ''[[فڕۆکەخانەی سەفدەرجەنگ]]'' بوو کە لە ساڵی ١٩٢٩ دەستی بە کارەکانی کرد، ئەوکات تاکە فڕۆکەخانەی دەلھی و دووەم فڕۆکەخانە بوو لە ھیندستان.<ref name="mecca">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=Mecca for young aviators |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/Mecca-for-young-aviators/Article1-749072.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150715193135/http://www.hindustantimes.com/Mecca-for-young-aviators/Article1-749072.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> فڕۆکەخانەکە تا ساڵی ٢٠٠١ کاری دەکرد؛ بەڵام، لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ حکومەت فڕۆکەخانەکەی بۆ چالاکییەکانی فڕین داخست بەھۆی مەترسییە ئەمنییەکانی دوای [[٩/١١|ھێرشەکانی ئەیلوولی ٢٠٠١ لە نیویۆرک]]. لەو کاتەوە، یانەکە تەنیا کۆرسی چاککردنەوەی فڕۆکە ئەنجام دەدات،<ref name="mecca" /> و بەکاردێت بۆ گەشتەکانی کۆپتەر بەرەو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی بۆ کەسایەتییە گرنگەکان لەوانەش سەرۆک کۆمار و سەرۆک وەزیران.<ref name="indiatimes29413456">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Ministries in row over Safdarjung Airport land |ئیش=[[The Times of India]] |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Ministries-in-row-over-Safdarjung-Airport-land/articleshow/7964868.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130127185501/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-13/delhi/29413456_1_ud-ministry-safdarjung-airport-aviation-ministry |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠دا، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیندیرا گاندی (IGIA) خەڵاتی چوارەم باشترین فڕۆکەخانەی جیھانی پێبەخشرا لە پۆلێنی <bdi>١٥-٢٥</bdi> ملیۆن سەرنشیندا، و ھەروەھا خەڵاتی ''باشترین فڕۆکەخانەی پێشکەوتوو'' لە ناوچەی ئاسیا-پاسیفیک لەلایەن [[ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی فڕۆکەخانەکان]]ەوە پێدرا.<ref name="archive2012051220">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=ACI Airport Service Quality Awards 2009, Asia Pacific airports sweep top places in worldwide awards |ناونیشان=http://www.aci.aero/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-7-46%255E35015_666_2__ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120512200746/http://www.aci.aero/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-7-46%255E35015_666_2__ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> فڕۆکەخانەکە وەک ''باشترین فڕۆکەخانە لە جیھاندا'' دیاری کرا لە پۆلێنی <bdi>٢٥-٤٠</bdi> ملیۆن سەرنشین لە ساڵی ٢٠١٥دا، لەلایەن ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی فڕۆکەخانەکانەوە.<ref name="bestairport">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=ASQ Testimonials |ناونیشان=https://aci.aero/news/2016/02/29/airports-council-international-announces-2015-airport-service-quality-award-winners/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211123160310/https://aci.aero/2016/02/29/airports-council-international-announces-2015-airport-service-quality-award-winners/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.aci.aero}}</ref> فڕۆکەخانەی دەلھی ھەروەھا دوو خەڵاتی وەک ''باشترین فڕۆکەخانە لە ئاسیای ناوەڕاست/ھیندستان'' و ''باشترین کارمەندانی فڕۆکەخانە لە ئاسیای ناوەڕاست/ھیندستان'' لە خەڵاتەکانی فڕۆکەخانەکانی جیھانیی ساڵی ٢٠١٥ی [[سکایتراکس]] بەدەستھێنا.<ref name="The Economic Times">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Delhi's Indira Gandhi International Airport bags two international awards in Paris |ناونیشان=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/delhis-indira-gandhi-international-airport-bags-two-international-awards-in-paris/articleshow/46587892.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230236/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/delhis-indira-gandhi-international-airport-bags-two-international-awards-in-paris/articleshow/46587892.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=[[The Economic Times]]}}</ref> فڕۆکەخانەیەکی دووەم بە ناوی [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی نۆیدا]]، لە ئێستادا لە جێوار لە قۆناغی دروستکردندایە. === ڕێگا === نیودەلھی خاوەنی یەکێک لە گەورەترین سیستەمەکانی گواستنەوەی پاسە لە ھیندستاندا. پاسەکان لەلایەن کۆمپانیای گواستنەوەی دەلھی (DTC) کە سەر بە دەوڵەتە بەڕێوەدەبرێن، کە خاوەنی گەورەترین بەلەمەپاسی پاسی کارپێکراو بە [[گازی سروشتیی پەستێنراو]] (CNG)ە لە جیھاندا، ھەروەھا لەلایەن دێلھی ترانزێتەوە. ئۆتۆمبێلە تایبەتەکان، بەتایبەتی ئۆتۆمبێلی بچووک، بەشێکی گەورەی ئەو ئۆتۆمبێلانە پێکدەھێنن کە لەسەر شەقامەکانی نیودەلھی ھاتوچۆ دەکەن. نیودەلھی زۆرترین ژمارەی ئۆتۆمبێلی تۆمارکراوی ھەیە بەراورد بە ھەر شارێکی تری گەورەی ھیندستان. تەکسییەکان و ئۆتۆ ڕیکشاکانیش بە ڕێژەیەکی زۆر لە شەقامەکانی نیودەلھیدا ھاتوچۆ دەکەن. نیودەلھی یەکێک لە بەرزترین چڕیی شەقامی ھەیە لە ھیندستان و تێکڕای خێراییی ئۆتۆمبێلەکان لە کاتی لوتکەی قەرەباڵغیدا لە شارەکەدا لە دەوروبەری {{cvt|15-20|km/h}} دایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Capital chaos: Delhi's traffic has slowed down and doubled time spent on roads |ئیش=Hindustan Times |ناونیشان=https://www.hindustantimes.com/delhi/capital-chaos-delhi-s-traffic-has-slowed-down-and-doubled-time-spent-on-roads/story-ZTp1UviD50hOXvdZpGs8FN.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230239/https://www.hindustantimes.com/delhi/capital-chaos-delhi-s-traffic-has-slowed-down-and-doubled-time-spent-on-roads/story-ZTp1UviD50hOXvdZpGs8FN.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> ھەندێک ڕێگا و خێرارێ وەک پایەی گرنگی ژێرخانی شەقامەکانی نیودەلھی خزمەت دەکەن: * [[شەقامی بازنەیی]] ناوەوە یەکێکە لە گرنگترین "شەقامە گشتییەکانی ویلایەت" لە نیودەلھی. ئەمە شەقامێکی بازنەیییە بە درێژیی {{Convert|51|km|abbr=on}}، کە ناوچە گرنگەکانی ناو نیودەلھی بەیەکەوە دەبەستێتەوە. بەھۆی بوونی زیاتر لە دوو دەرزەن پردی ئاسمانی و بڕەڕی ئاستەکان، شەقامەکە نزیکە لەوەی ھیچ ترافیک لایتێکی تێدا نەبێت.{{Citation needed|date=March 2024}} * [[شەقامی بازنەیی]] دەرەوە یەکێکی ترە لە شاڕێگە سەرەکییەکانی نیودەلھی کە ناوچە دوورەکانی دەلھی بەیەکەوە دەبەستێتەوە.<ref name="NCRPBTransport">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Functional Plan on Transport for National Capital Region-2032 |ناونیشان=https://ncrpb.nic.in/pdf_files/FunctionalPlanonTransportforNCR.pdf |بڵاوکەرەوە=National Capital Region Planning Board (NCRPB) |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> * پردی ئاسمانیی ڕاستەوخۆی دەلھی-نۆیدا ([[دەروازەی ئاسمانیی DND|DND Flyway]]) خێرارێیەکی کۆنترۆڵکراوی پارەدارە بە ھەشت ڕێڕەو کە نیودەلھی و دەلھی دەبەستێتەوە بە [[نۆیدا]] (شارێکی پەیوەندیداری گرنگی [[ئوتار پرادێش]]). کورتکراوەی DND بۆ "Delhi-Noida Direct" دەگەڕێتەوە.<ref name="DNDFlywayDetails">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Srivastava |یەکەم=Anvit |سەردێڕ=DND Flyway now toll-free, but it was India's first 8-lane expressway |ناونیشان=https://www.hindustantimes.com/delhi/dnd-flyway-now-toll-free-but-it-was-india-s-first-8-lane-expressway/story-B8yRz8H0zX8G8N8J8K8L8M.html |ئیش=[[Hindustan Times]] |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}{{Dead link|date=May 2026}}</ref><ref name="NoidaAuthDND">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Infrastructure - DND Flyway |ناونیشان=https://www.noidaauthorityonline.in/en/infrastructure/dnd-flyway |بڵاوکەرەوە=Noida Authority, Government of Uttar Pradesh |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.noidaauthorityonline.in/en/infrastructure/dnd-flyway |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> * '[[خێرارێی دەلھی-گورگائۆن]] خێرارێیەکی بە درێژیی {{Convert|28|km|abbr=on}} کە نیودەلھی دەبەستێتەوە بە [[گورگائۆن]]، شارێکی پەیوەندیداری گرنگی [[ھاریانا]].<ref name="DelhiGurgaonExpressway">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Delhi Gurgaon Expressway |ناونیشان=https://www.mapsofindia.com/roads/expressway/delhi-gurgaon.html |بڵاوکەرەوە=Maps of India |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|وتەگێڕانەوە=The 28 kilometer long elevated eight-lane expressway starts at Dhaula Kuan near Delhi cantonment in New Delhi and ends at Manesar in the outskirts of Gurgaon.}}</ref><ref name="ResearchGateDGE">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kurle |یەکەم١=Sagar |سەردێڕ=Study of Lane Utilization on Delhi-Gurgaon Expressway |journal=Transportation Research Procedia |بەرگ=١٧|ساڵ=٢٠١٦|پەڕەکان=٦٧٤–٦٨٤|ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/312432995_Study_of_Lane_Utilization_on_Delhi-Gurgaon_Expressway}}</ref> * [[شەقامی ئاسمانیی دەلھی-فەریداباد]] خێرارێیەکی کۆنترۆڵکراوی پارەدارە کە نیودەلھی دەبەستێتەوە بە [[فەریداباد]]، شارێکی پەیوەندیداری گرنگی [[ھاریانا]].<ref name="DelhiFaridabadSkyway">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Delhi–Faridabad Skyway |ناونیشان=https://www.mapsofindia.com/roads/expressway/delhi-faridabad-skyway.html |بڵاوکەرەوە=Maps of India |ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|وتەگێڕانەوە=The Delhi Faridabad skyway became operational in 2010. This expressway... connects Delhi to Faridabad... at the border between the states of Delhi and Haryana.}}</ref> ==== شەقامە نەتەوەیییەکان ==== نیودەلھی لە ڕێگەی شەقامە نەتەوەیییەکانەوە بە ناوچەکانی تری ھیندستانەوە بەستراوەتەوە:<ref name="PWOnlyIAS2026">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=National Highways In India 2026 – State-wise NH List, Length, Map Details |ناونیشان=https://pwonlyias.com/national-highways-in-india/ |وێبگە=PWOnlyIAS |ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260124024509/https://pwonlyias.com/national-highways-in-india/ |url-status=dead }}</ref> * [[شەقامی نەتەوەیی ١٩ (ھیندستان)]] (ژمارە کۆنەکەی: NH 2)، کە زۆرجار پێی دەوترێت ڕێگای دەلھی-کەلکەتە، شەقامێکی نەتەوەییی ھیندستانییە کە زۆر قەرەباڵغە و بەناو ویلایەتەکانی دەلھی، [[ھاریانا]]، ئوتار پرادێش، [[بیھار]]، جارکاند، و [[بەنگالی ڕۆژئاوا]]دا تێدەپەڕێت. * [[شەقامی نەتەوەیی ٤٤ (ھیندستان)]] شەقامێکی نەتەوەیییە کە سریناگر بە کانییاکومارییەوە دەبەستێتەوە و بەناو دەلھیدا تێدەپەڕێت. * [[شەقامی نەتەوەیی ٤٨ (ھیندستان)]] شەقامێکی نەتەوەیییە کە نیودەلھی بە [[چێنای]]ەوە دەبەستێتەوە. * [[شەقامی نەتەوەیی ٩ (ھیندستان)]] شەقامێکی نەتەوەیییە کە [[مالاوت]] لە پەنجاب بە [[پیتۆراگار]] لە ئوتاراکاند دەبەستێتەوە و بەناو دەلھیدا تێدەپەڕێت. === ھێڵی ئاسن === [[File:Gare-New-Delhi-intérieur.JPG|thumb|وێستگەی شەمەندەفەری نیودەلھی]] {| class="wikitable sortable" style="background:#fff;" |- ! style="background:#ffd750;"| ناوی وێستگە ! style="background:#ffd750;"| کۆدی وێستگە ! style="background:#ffd750;"| ناوچەی ھێڵی ئاسن ! style="background:#ffd750;"| کۆی سەکۆکان |- | [[وێستگەی شەمەندەفەری نیودەلھی|نیودەلھی]] | style="text-align:center;"| NDLS | style="text-align:center;"| [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]] | style="text-align:center;"| <bdi>16</bdi> |- | [[وێستگەی شەمەندەفەری دەلھیی کۆن|دەلھیی کۆن]] | style="text-align:center;"| DLI | style="text-align:center;"| [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]] | style="text-align:center;"| <bdi>16</bdi> |- | [[وێستگەی شەمەندەفەری حەزرەتی نیزامەدین|حەزرەتی نیزامەدین]] | style="text-align:center;"| NZM | style="text-align:center;"| [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]] | style="text-align:center;"| <bdi>9</bdi> |- | [[وێستگەی شەمەندەفەری تێرمیناڵی ئاناند ڤیھار|تێرمیناڵی ئاناند ڤیھار]] | style="text-align:center;"| ANVT | style="text-align:center;"| [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]] | style="text-align:center;"| <bdi>7</bdi> |- | [[وێستگەی شەمەندەفەری سەڕای ڕۆھیلای دەلھی|سەڕای ڕۆھیلای دەلھی]] | style="text-align:center;"| DEE | style="text-align:center;"| [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]] | style="text-align:center;"| <bdi>7</bdi> |} نیودەلھی یەکێک لە ناوەندە سەرەکییەکانی تۆڕی ھێڵی ئاسنی ھیندستانە و بنکەی سەرەکیی [[ناوچەی ھێڵی ئاسنی باکوور|ھێڵی ئاسنی باکوور]]ە. پێنج وێستگە سەرەکییەکەی شەمەندەفەر بریتین لە [[وێستگەی شەمەندەفەری نیودەلھی]]، [[وێستگەی شەمەندەفەری دەلھیی کۆن|دەلھیی کۆن]]، [[وێستگەی شەمەندەفەری حەزرەتی نیزامەدین]]، [[وێستگەی شەمەندەفەری تێرمیناڵی ئاناند ڤیھار|تێرمیناڵی ئاناند ڤیھار]] و [[سەڕای ڕۆھیلا]].<ref name="ecosurv12">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chapter 12: Transport |ناونیشان=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/12.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070116044119/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/12.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە=Economic Survey of Delhi, 2005–2006 |بڵاوکەرەوە=Planning Department, Government of National Capital Territory of Delhi |پەڕەکان=١٣٠–١٤٦}}</ref> [[ھێڵی ئاسنی بازنەییی دەلھی]]، کە تۆڕێکی شەمەندەفەری بازنەیییە بە درێژیی {{Convert|35|km|abbr=|adj=on}} لە دەلھی و ھاوتەریب لەگەڵ [[شەقامی بازنەییی ناوەوە، دەلھی|شەقامی بازنەییی ناوەوە]] کاردەکات، بەشێکە لە خزمەتگوزارییەکانی شەمەندەفەری دەرەوەی شاری دەلھی.<ref name="Indian Express">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=Changing Delhi map makes Ring Railway redundant |ئیش=[[The Indian Express]] |ناونیشان=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/changing-delhi-map-makes-ring-railway-redundant/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230239/https://indianexpress.com/article/cities/delhi/changing-delhi-map-makes-ring-railway-redundant/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> === میترۆ === {{Main|میترۆی دەلھی}} [[File:DelhiMetroBlueLineBombardier.jpg|thumb|[[میترۆی دەلھی]]]] [[میترۆی دەلھی]] سیستەمێکی گواستنەوەی خێرایە کە خزمەتی دەلھی، [[فەریداباد]]، [[گازیاباد]]، [[گورگائۆن]] و [[نۆیدا]] دەکات لە ناوچەی پایتەختی نەتەوەیی لە ھیندستان. میترۆی دەلھی ١٢ەمین گەورەترین سیستەمی میترۆیە لە جیھاندا لە ڕووی درێژییەوە. میترۆی دەلھی یەکەمین سیستەمی گواستنەوەی گشتیی مۆدێرنی ھیندستان بوو، کە شۆڕشێکی لە بواری گەشتکردندا بەرپاکرد بە دابینکردنی ھۆکارێکی خێرا، جێی متمانە، سەلامەت، و ئاسوودە بۆ گواستنەوە. لە ئێستادا، تۆڕەکە پێکھاتووە لە [[#Network|١٠ ھێڵی ڕەنگدارکراو]]<ref name="present network">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Present Network |ناونیشان=https://www.delhimetrorail.com/pages/en/present-network |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230102184258/https://www.delhimetrorail.com/pages/en/present-network |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.delhimetrorail.com}}</ref> کە خزمەتی [[پێڕستی وێستگەکانی میترۆی دەلھی|٢٥٥ وێستگە]]{{efn|name=fn1|وێستگەکانی گواستنەوە زیاتر لە جارێک ھەژمار دەکرێن. ٢٤ وێستگەی گواستنەوە ھەیە. ئەگەر وێستگەکانی گواستنەوە تەنیا یەک جار ھەژمار بکرێن، ئەنجامەکە دەبێتە ٢٣٠ وێستگە. وێستگەی [[وێستگەی میترۆی ئاشۆک پارک مەین|ئاشۆک پارک مەین]]، کە تێیدا دوو لقی لێکجیاوەبووی [[ھێڵی سەوز (میترۆی دەلھی)|ھێڵی سەوز]] ھەمان ھێڵی شەمەندەفەر/سەکۆ بەکاردەھێنن، ھەر وەک یەک وێستگە ھەژمار کراوە. وێستگەکانی [[ھێڵی ئاکوا (میترۆی نۆیدا)|میترۆی نۆیدا]] و [[میترۆی خێرای گورگائۆن|میترۆی گورگائۆن]] ھەژمار نەکراون. ئەگەر وێستگەکانی [[ھێڵی ئاکوا (میترۆی نۆیدا)|میترۆی نۆیدا]] و [[میترۆی خێرای گورگائۆن|میترۆی گورگائۆن]] ھەژمار بکرێن، ئەنجامەکە دەبێتە ٢٨٦ وێستگە<ref name="route map">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Route map |ناونیشان=https://www.delhimetrorail.com/pages/en/network_map |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220503094904/https://www.delhimetrorail.com/pages/en/network_map |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.delhimetrorail.com}}</ref><ref name="present network" /><ref name="introduction">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introduction {{!}} DMRC |ناونیشان=https://www.delhimetrorail.com/pages/en/introduction |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220416024331/https://www.delhimetrorail.com/pages/en/introduction |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.delhimetrorail.com}}</ref>}} دەکات بە درێژیی گشتیی {{convert|348.12|km|abbr=}}.{{efn|name=fn2|درێژیی گشتیی میترۆی دەلھی {{convert|348.12|km}}ە. کارپێکردن و چاککردنەوەی [[میترۆی خێرای گورگائۆن|میترۆی گورگائۆن]] و [[میترۆی نۆیدا]] لە ئێستادا لەلایەن [[کۆمپانیای ھێڵی ئاسنی میترۆی دەلھی|DMRC]]ەوە ئەنجام دەدرێت، بۆیە کۆی گشتیی درێژیی کارپێکراو لەلایەن DMRCەوە دەگاتە {{convert|390.14|km}}.<ref name="route map" /><ref name="introduction" />}} تۆڕەکە ئێستا سنوورەکانی دەلھیی بڕیوە و گەیشتووەتە گازیاباد و نۆیدا لە ئوتار پرادێش، وە فەریداباد و گورگائۆن لە ھاریانا. ھەموو وێستگەکان پێپلیکانەی کارەبایی، بەرزکەرەوە، و خشتی ھەستیاریان ھەیە بۆ ڕێنماییکردنی نابینایان لە دەرگای چوونەژوورەوەی وێستگەکەوە تا دەگەنە شەمەندەفەرەکان. تۆڕەکە پێکھاتووە لە تێکەڵەیەک لە ھێڵی بەرزکراوە، سەر زەوی، و ژێر زەوی، و ھەردوو ھێڵی فراوان و ستانداردی شەمەندەفەر بەکاردەھێنێت. چوار جۆری شەمەندەفەر بەکاردەھێنرێت: ھێڵی فراوانی مิตسوبیشی-رۆتێم، بۆمباردیێر مۆڤیا، ھێڵی ستانداردی میتسوبیشی-رۆتێم، و ھێڵی ستانداردی CAF بەسەین. بەپێی توێژینەوەیەک، میترۆی دەلھی یارمەتیدەر بووە لە کەمکردنەوەی نزیکەی <bdi>٣٩٠٬٠٠٠</bdi> ئۆتۆمبێل لە شەقامەکانی دەلھی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Delhi Metro helps keep 3.9 lakh vehicles off roads in 2014 |ئیش=The Economic Times |ناونیشان=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/railways/delhi-metro-helps-keep-3-9-lakh-vehicles-off-roads-in-2014/articleshow/45717584.cms?from=mdr |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230443/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/railways/delhi-metro-helps-keep-3-9-lakh-vehicles-off-roads-in-2014/articleshow/45717584.cms?from=mdr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> پڕۆژەی میترۆی دەلھی دروستکراوە و بەڕێوەدەبرێت لەلایەن [[کۆمپانیای ھێڵی ئاسنی میترۆی دەلھی سنووردار]] (DMRC)، کە کۆمپانیایەکی دەوڵەتییە و بەشداریکردنی سەرمایەکەی بە یەکسانی لە نێوان حکومەتی ھیندستان و حکومەتی ناوچەی پایتەختی نەتەوەییی دەلھی دابەشکراوە. بەڵام ڕێکخراوەکە لەژێر کۆنترۆڵی کارگێڕیی وەزارەتی پەرەپێدانی شارەوانیی حکومەتی ھیندستاندایە. سەرەڕای دروستکردن و بەڕێوەبردنی میترۆی دەلھی، DMRC بەشدارە لە پلانڕێژی و جێبەجێکردنی پڕۆژەکانی ھێڵی میترۆ، مۆنۆرەیل و ھێڵی ئاسنی خێرا لە ھیندستان و ھەروەھا پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاری بۆ پڕۆژەکانی تری میترۆ لە وڵاتەکە و ھەروەھا لە دەرەوەی وڵات. پڕۆژەی میترۆی دەلھی لەلایەن [[ئی. سریدھارن]]ەوە سەرپەرشتی کرا، کە بەڕێوەبەری جێبەجێکاری DMRC بوو و بە شێوەیەکی باو بە "پیاوی میترۆ"ی ھیندستان ناسراوە. ئەو دەستی لەکار کێشایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=E Sreedharan resigns as Delhi Metro chief |ناونیشان=https://www.ndtv.com/india-news/e-sreedharan-resigns-as-delhi-metro-chief-397775 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230236/https://www.ndtv.com/india-news/e-sreedharan-resigns-as-delhi-metro-chief-397775 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=NDTV.com}}</ref> لە DMRC بە وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی ئەخلاقی بۆ داڕمانی پردێکی میترۆ<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Under-construction Delhi Metro bridge collapses, 5 killed |ئیش=Business Standard India |agency=Press Trust of India |ناونیشان=https://www.business-standard.com/article/economy-policy/under-construction-delhi-metro-bridge-collapses-5-killed-109071200064_1.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117230242/https://www.business-standard.com/article/economy-policy/under-construction-delhi-metro-bridge-collapses-5-killed-109071200064_1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> کە گیانی پێنج کەسی تێدا لەدەست چوو. سریدھارن لەلایەن حکومەتی فەرەنساوە خەڵاتی [[نیژادی فەخری]]ی پێبەخشرا لەپای بەشدارییەکانی لە میترۆی دەلھی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Delhi Metro chief E Sreedharan honoured with Chevalierde la Legion d'honneur by French govt |ناونیشان=https://www.indiatoday.in/magazine/signposts/story/20051205-delhi-metro-chief-e-sreedharan-honoured-with-chevalierde-la-legion-dhonneur-786471-2005-12-04 |ئیش=India Today |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> == وەرزش == [[File:Commonwealth-Games-2010-Opening-Ceremony.jpg|thumb|مەراسیمی کردنەوەی [[یارییەکانی کۆمۆنوێڵتی ٢٠١٠]] لە [[یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ، دەلھی|یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ]]. لە پێشەوە، [[باڵۆنی جێگیر]] ھەیە.]] <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> شارەکە میوانداری [[یارییەکانی کۆمۆنوێڵتی ٢٠١٠]]ی کردووە و ساڵانە میوانداری پێشبڕکێی ڕاکردنی نیوە-ماراسۆنی دەلھی دەکات. شارەکە پێشتر میوانداری [[یارییەکانی ئاسیای ١٩٥١]] و [[یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٢]]ی کردووە. نیودەلھی خوازیار بوو<ref name="yahoo20100625">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |سەردێڕ=India Reportedly Keen To Bid For 2a019 ASIAD |ئیش=Yahoo! News Malaysia |agency=Bernama |ناونیشان=http://malaysia.news.yahoo.com/bnm/20100625/tsp-sports-asian-games-cc21d00.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224092501/https://malaysia.news.yahoo.com/bnm/20100625/tsp-sports-asian-games-cc21d00.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> کە میوانداری [[یارییەکانی ئاسیای ٢٠١٩]] بکات بەڵام لە ٢ی ئابی ٢٠١٠ لەلایەن حکومەتەوە ڕەتکرایەوە لە میانەی تۆمەتەکانی گەندەڵیی پەیوەست بە یارییەکانی کۆمۆنوێڵتی ٢٠١٠.<ref name="20100802ndtv">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Indian government says no to bid for 2019 Asian Games |ئیش=NDTV India |ناونیشان=http://www.ndtv.com/article/sports/government-says-no-to-bid-for-2019-asian-games-sources-41508 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100805000601/http://www.ndtv.com/article/sports/government-says-no-to-bid-for-2019-asian-games-sources-41508 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> شارەکە ھەروەھا ھەوڵی دا میوانداری [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢]] بکات، بەڵام لە ئازاری ١٩٨٦ کاندیدبوونی خۆی کێشایەوە، کە دەکاتە حەوت مانگ پێش ھەڵبژاردنی وڵاتی میواندار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Philip Barker: An Olympic passage to India 40 years ago |ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1141451/an-olympic-passage-to-india-40-years-ago |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.insidethegames.biz}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Archives |یەکەم=L. A. Times |ڕێکەوت=١ی ئازاری ١٩٨٦|سەردێڕ=New Delhi withdrew its candidacy for the... |ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-03-01-sp-13231-story.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> شوێنە سەرەکییەکانی وەرزشکردن لە نیودەلھی بریتین لە [[یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ، دەلھی|یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ]]، [[یاریگای ئەمبێدکار]]، [[گۆڕەپانی ئیندیرا گاندی|یاریگای داخراوی ئیندیرا گاندی]]، [[یاریگای ئارون جەیتلی]]، [[کۆمەڵگەی تێنسی ئاڕ. کەی. خانا]]، [[یاریگای نەتەوەییی دایان چاند]] و [[کۆمەڵگەی وەرزشیی سیری فۆرت]]. <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {| class="wikitable" |- ! یانە !! وەرزش !! خول !! یاریگا !! ماوە |- | [[دەلھی کاپیتالز]] | [[کريکێت]] | [[خولی پرێمێرلیگی ھیندی|IPL]] | [[یاریگای ئارون جەیتلی]] | ٢٠٠٨–ئێستا |- | [[دەلھی ویزاردز]] | rowspan="2" | [[ھۆکیی سەر چیمەن]] | [[ھۆکیی وۆڕڵد سیریز|WSH]] | rowspan="2" | [[یاریگای نەتەوەییی دایان چاند]] | ٢٠١١–ئێستا |- | [[دەلھی وەیڤرایدەرز]] | [[خولی ھۆکیی ھیندی|HIL]] | ٢٠١٣–ئێستا |- | [[ئێس سی دەلھی]] | rowspan="3" | [[تۆپی پێ]] | rowspan="2" | [[سوپەرلیگی ھیندی|ISL]] | [[یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ، دەلھی|یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ]]، [[یاریگای ئەمبێدکار]] (بەشێوەیەکی کاتی) | ٢٠٢٥–ئێستا |- |[[دەلھی داینامۆز]] |[[یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ، دەلھی|یاریگای جەواھەرلال نێھرۆ]] |٢٠١٤–٢٠١٩ |- | [[دەلھی ئێف سی]] | [[ئای-لیگ]] | [[یاریگای ئەمبێدکار]] | ١٩٩٤–ئێستا |- | [[دەلھی داشەرز]] | [[بادمینتۆن]] | [[پرێمێرلیگی بادمینتۆن|PBL]] | [[کۆمەڵگەی وەرزشیی سیری فۆرت|یاریگای بادمینتۆن و سکواشی DDA]] | ٢٠١٥–٢٠١٩ |- | [[دەبانگ دەلھی]] | [[کابادی]] | [[پرۆ کابادی لیگ|PKL]] | [[کۆمەڵگەی وەرزشیی تیاگاراج]] | rowspan="2" | ٢٠١٤–ئێستا |- | [[ئیندیان ئەیسز]] | [[تێنس]] | [[ئینتەرناشناڵ پرێمێر تێنس لیگ|IPTL]] | [[گۆڕەپانی ئیندیرا گاندی]] |- | [[دیلی ڤیر]] | [[زۆرانبازی]] | [[پرۆ ڕێسلینگ لیگ|PWL]] | [[گۆڕەپانی ئیندیرا گاندی|یاریگای زۆرانبازیی کەی. دی. یاداڤ]] | ٢٠١٥–ئێستا |} == پەیوەندی و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان == {{Main|ڕاگەیاندنی دەلھی|}} {{See also|پێڕستی نێردە دیپلۆماسییەکان لە ھیندستان}} <!-- The section should provide data only from the New Delhi area under NDMC. Not of the entire NCT. --> {{multiple image | align = right | caption_align = center | image1 = Dmitry Medvedev BRICS summit 2012-25.jpeg | width1 = 275 | caption1 = ٤ەمین لووتکەی بریکس لە نیودەلھی لە ٢٠١٢ | image2 = Delegates at plenary session of ILO Delhi conference.jpg | width2 = 200 | caption2 = یەکەم دانیشتنی گشتیی کۆنفرانسی ھەرێمیی ئاسیای [[ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی کار|ILO]] لە نیودەلھی، تشرینی یەکەمی ١٩٤٧ | footer = | footer_align = center }} شارەکە بنکەی چەندین ڕێکخراوی نێودەوڵەتییە. سەنتەری گواستنەوەی تەکنەلۆژیای ئاسیا و زەریای ھێمنی سەربە [[UNESCAP]] کە خزمەتی ناوچەی ئاسیا-پاسیفیک دەکات بارەگاکەی لە نیودەلھییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology of the UNESCAP |ناونیشان=http://www.apctt.org/about_us/aboutus.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130813064613/http://apctt.org/about_us/aboutus.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology, [[UNESCAP]]}}</ref> نیودەلھی بنکەی زۆربەی نووسینگە ھەرێمییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانە لە ھیندستان، لەوانەش [[بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان|UNDP]]، [[نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ نەھێشتنی تاوان و ماددە ھۆشبەرەکان|UNODC]]، [[یوونێسکۆ]]، [[یوونیسێف]]، [[بەرنامەی جیھانیی خۆراک|WFP]]، [[خۆبەخشانی نەتەوە یەکگرتووەکان|UNV]]، [[کۆنفرانسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بازرگانی و پەرەپێدان|UNCTAD]]، [[ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ|FAO]]، [[سندووقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتووان|UNFPA]]، [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|WHO]]، [[بانکی جیھانی]]، [[ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی کار|ILO]]، [[سندووقی نێونەتەوەییی دراو|IMF]]، [[سندووقی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ژنان|UNIFEM]]، [[دامەزراوەی داراییی نێودەوڵەتی|IFC]] و [[بەرنامەی ھاوبەشی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ئایدز|UNAIDS]]. [[نوێنەرایەتیی کۆمیسیاریای باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران لە ھیندستان|نوێنەرایەتیی UNHCR لە ھیندستان]] ھەروەھا لە شارەکەدایە. نیودەلھی میوانداری <bdi>١٤٥</bdi> باڵیۆزخانە و کۆمیسیۆنی باڵای بیانی دەکات. === لووتکە، کۆنفرانس و کۆنگرەکان === [[کۆنفرانسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بازرگانی و پەرەپێدان]] [[کۆنفرانسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بازرگانی و پەرەپێدان#کۆبوونەوەکان|میوانداریی دووەمین کۆنفرانسی خۆی کرد]] لە ساڵی ١٩٦٨ لە نیودەلھی. نیودەلھی میوانداری ٧ەمین لووتکەی بزووتنەوەی بێلایەنەکانی کرد لە ساڵی ١٩٨٣، ٤ەمین لووتکەی [[بریکس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Plans for the BRICS Delhi Summit: March 29, 2012 |ناونیشان=http://www.brics.utoronto.ca/plans/brics-plans-120110.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210612085848/http://www.brics.utoronto.ca/plans/brics-plans-120110.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=brics.utoronto.ca}}</ref> لە ٢٠١٢، لووتکەی فورومی دیالۆگی ئیبسا لە ٢٠١٥،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=India to host IBSA Summit 2015 in New Delhi |ئیش=[[Business Standard]] |agency=Press Trust of India |ناونیشان=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/india-to-host-ibsa-summit-2015-in-new-delhi-114071700779_1.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224144805/http://www.business-standard.com/article/current-affairs/india-to-host-ibsa-summit-2015-in-new-delhi-114071700779_1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref><ref name="thehindu6221253">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Singh |یەکەم=Mahim Pratap |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=India to host IBSA Summit next year |ئیش=[[The Hindu]] |ناونیشان=https://www.thehindu.com/news/national/India-to-host-IBSA-Summit-next-year/article11269923.ece |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225162107/https://www.thehindu.com/news/national/India-to-host-IBSA-Summit-next-year/article11269923.ece |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> و ٥ەمین کۆنفرانسی جیھانی لەسەر کایەی ئەلیکترۆنی لە ٢٠١٧.<ref name="India GCCS 2017">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=India to Host Global Conference on Cyber Space 2017 – World's Largest Conference on Cyber Space |ناونیشان=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=168850 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181216073814/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=168850 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=[[Press Information Bureau]]}}</ref><ref name="India GCCS 2017 ET">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Agarwal |یەکەم=Surabhi |ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=PM Narendra Modi to inaugurate Global Conference on Cyber Space |ئیش=[[The Economic Times]] |ناونیشان=https://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/pm-narendra-modi-to-inaugurate-global-conference-on-cyber-space/articleshow/59701561.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224055757/https://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/pm-narendra-modi-to-inaugurate-global-conference-on-cyber-space/articleshow/59701561.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> ھیندستان ھەروەھا میوانداری لووتکەی [[جی ٢٠|G20]]ی کرد لە ساڵی ٢٠٢٣ لە نیودەلھی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Chaudhury |یەکەم=Dipanjan Roy |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=India to host G20 summit in 2022 |ئیش=The Economic Times |ناونیشان=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/india-to-host-g20-summit-in-2022/articleshow/66900904.cms |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108104757/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/india-to-host-g20-summit-in-2022/articleshow/66900904.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> === دەستەخوشکە شارەکان === {{See also|پێڕستی دەستەخوشکە شارەکان لە ھیندستان}} * [[مۆسکۆ]]، ڕووسیا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Moscow and New Delhi twin cities strengthen friendly ties |ناونیشان=http://rusembindia.com/embassy-news/5112-moscow-and-new-delhi-twin-cities-strengthen-friendly-ties |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161008154517/http://rusembindia.com/embassy-news/5112-moscow-and-new-delhi-twin-cities-strengthen-friendly-ties |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> * [[پەکین]]، چین (٢٠١٣)<ref name="ipcs">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rajan |یەکەم=DS |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=India & China: An Assessment of October 2013 Agreements |ناونیشان=http://www.ipcs.org/article/india/india-china-an-assessment-of-october-2013-agreements-mou-on-4152.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211117222343/http://www.ipcs.org/article/india/india-china-an-assessment-of-october-2013-agreements-mou-on-4152.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٥|وێبگە=Institute of Peace and Conflict Studies}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کۆمپانیای گەشتیاری و گەشەپێدانی گواستنەوەی دەلھی]] * [[سەنتەری سەرچاوەکانی تەندروستیی شار]] == سەرچاوەکان == === تێبینییەکان === {{Notelist}} === ئاماژەکان === {{reflist}} == کتێبناسی == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bardiar, Nilendra |سەردێڕ=Urban, Cultural, Economic and Social Transformation: History of New Delhi 1947–65 |بڵاوکەرەوە=Ruby Press & Co. |ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٩٣-٨٢٣٩٥-٤٩-٢|شوێن=New Delhi}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Byron, Robert |سەردێڕ=Architectural Review, New Delhi |edition=2nd |بڵاوکەرەوە=Asian Educational Services |ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٨١٢٠٦١٢٨٦٠|شوێن=London |پەڕەکان=٣٦ pages}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Byron |یەکەم=Robert |ناونیشان=https://archive.org/stream/NewDelhiByRobertByron/New%20Delhi%20by%20Robert%20Byron#page/n1/mode/2up |سەردێڕ=New Delhi |بڵاوکەرەوە=[[The Architectural Review]], Westminster |ساڵ=١٩٣١|بەستەری نووسەر=Robert Byron (travel writer)}} * Johnson, David A. "A British Empire for the twentieth century: the inauguration of New Delhi, 1931", ''Urban History'', Dec 2008, Vol. 35 Issue 3, pp.&nbsp;462–487. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kapoor |یەکەم١=Pramod |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KAAhQwAACAAJ |سەردێڕ=New Delhi: Making of a Capital |دوایین٢=Malvika Singh |دوایین٣=Rudrangshu Mukherjee |بڵاوکەرەوە=Lustre Press |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٨١-٧٤٣٦-٥٧٤-٣}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kumar |یەکەم=Pushpam |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Assessment of Economic Drivers of Land Use Change in Urban Ecosystems of Delhi, India |journal=[[Ambio]] |بەرگ=٣٨|issue=1 |پەڕەکان=٣٥–٣٩|doi=10.1579/0044-7447-38.1.35 |pmid=١٩٢٦٠٣٤٥|bibcode=2009Ambio..38...35K |s2cid=45773128}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pothen, Nayantara |سەردێڕ=Glittering Decades New Delhi in Love and War |بڵاوکەرەوە=Penguin |ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٠-٠٨٦٠٠-٩}} 288 pages. * Ridley, Jane. "Edwin Lutyens, New Delhi, and the Architecture of Imperialism", ''Journal of Imperial & Commonwealth History,'' May 1998, Vol. 26 Issue 2, pp.&nbsp;67–83. * Sonne, Wolfgang (2003). ''Representing the State: Capital City Planning in the Early Twentieth Century''. 367pp; compares New Delhi, Canberra, Washington & Berlin. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Volwahsen, Andreas |سەردێڕ=Imperial Delhi: The British Capital of the Indian Empire |بڵاوکەرەوە=Prestel Publishing |ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٣-٧٩١٣-٢٧٨٨-٤|پەڕەکان=٣٢٠ pages}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Wikiquote}} {{Commons and category|New Delhi}} * [https://www.delhi.gov.in/ پۆرتاڵی حکومەتی نیودەلھی] * [https://www.ndmc.gov.in/ ئەنجومەنی شارەوانیی نیودەلھی] * [https://delhitourism.gov.in/delhitourism/index.jsp ماڵپەڕی فەرمیی گەشتیاریی دەلھی] {{Geographic location |Centre=ناوچەی نیودەلھی |North=[[ناوچەی دەلھیی ناوەڕاست]] |Northeast= |East=[[ناوچەی دەلھیی ڕۆژھەڵات]] |Southeast=[[ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی دەلھی]] |South=[[ناوچەی باشووری دەلھی]] |Southwest= |West=[[ناوچەی باشووری ڕۆژئاوای دەلھی]] |Northwest= }} {{Navboxes | title=وتارە پەیوەندیدارەکان بە نیودەلھی | list= {{Delhi}} {{Neighborhoods of Delhi}} {{Million-plus cities in India}} {{List of Asian capitals by region}} {{World Book Capital}} {{Asian Games Host Cities}} }} {{Authority control}} <!--National Capital Territory of Delhi--> <references /> {{پۆلی کۆمنز|New Delhi}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|جوگرافیا}} [[پۆل:نیودەلھی| ]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩١١ لە ھیندستانی بەریتانی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩١١ لە ھیندستان]] [[پۆل:پایتەختەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکان لە ناوچەی نیودەلھی]] [[پۆل:دەلھی|.]] [[پۆل:پایتەختەکانی ھیندستان|N]] [[پۆل:پایتەختەکانی ناوچەی یەکێتیی ھیندستان]] [[پۆل:گەڕەکەکان لە دەلھی]] [[پۆل:ناوچەی نیودەلھی|.]] [[پۆل:باکووری ھیندستان]] [[پۆل:پایتەختە پلان بۆ داڕێژراوەکان]] [[پۆل:ئەو شوێنە ئاوەدانانەی لە ١٩١١ دامەزراون]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان]] 0pev2cxq6dk7go0khce7jv1pfr7hfya 0 11948 1687766 1295054 2026-10-15T22:38:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1687766 wikitext text/x-wiki لە [[تۆڕی کۆمپیوتەری|تۆڕی کۆمپیوتەریدا]]، '''پاکەت''' (بە ئینگلیزی: packet) یەکەیەکی شێوازەپێدراو<ref>formatted</ref> لە [[داتا]]یە کە لە کۆمپیوتەرێکەوە بۆ کۆمپیوتەرێکی تر دەگوازرێتەوە. ھەندێک لە بەستەرگەلی پێوەندیی کۆمپیوتەری، وەکوو [[بەستەری خاڵ-بە-خاڵ|بەستەرگەلی دوورپەیوەندیی خاڵ-بە-خاڵ]]<ref>point-to-point telecommunications links</ref>، کە بۆ کارکردن پشت بە پاکەت نابەستن، زۆر بەسادەیی داتا وەکوو زنجیرەیەک لە [[بایت|بایتەکان]]، [[نووسە|نووسەکان]]، یان تەنانەت [[بیت|بیتەکان]] دەگوازنەوە. کاتێک داتای شیاوی گواستنەوە دەشکێندرێ و دەخرێتە ناو پاکەتە شێوازەپێدراوەکانەوە، bitrate -ی کاناڵی ڕاگەیێنییەکە (واتە ڕادەی ئەو بیتانەی کاناڵ دەتوانێ لە چرکەیەکدا لە خۆی دەربازیان بکا) دەتوانرێ باشتر لەنێوان بەکاھێنەراندا بەش بکرێ. ھەر پاکەتێک دوو جۆر داتای تێدایە: داتای کۆنترۆڵی و داتای بەکارھێنەر (پێ دەوترێ ''payload'' واتە ''بار''). داتای کۆنترۆڵی ئەو داتایەیە کە تۆڕ بۆ ڕاگواستنی داتای بەکارھێنەر پێوێستی پێیە، وەکوو: ناونیشانەکانی ژێدەر (ئەو کۆمپیوتەرەی داتاکە دەنێرێ) و بنەجێ (ئەو کۆمپیتەرەی داتاکە وەردەگرێ)، کۆدەکانی دۆزینەوەی ھەڵە وەک checksum -ەکان، و زانیارییە پێوەندیدارەکان بە پاشیەکیی پاکەتەکانەوە. زیاتر زانیارییە کۆنترۆڵییەکان لە دەستپێک و کۆتاییی پاکەتدا جێ دەگرن و داتای بەکارھێنەریش دەکەوێتە نێوانەوە. شێوازەی پاکەت لە [[پرۆتۆکۆلی ڕاگەیێنی|پرۆتۆکۆلە ڕاگەیێنییە]] جۆراوجۆرەکاندا جیاوازە. == پەراوێز == {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|زانستی کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:یەکەکانی زانیاری]] g6v8g8de5cahtvls07n801cqj1rltae 10 16456 1687718 1687415 2026-10-15T21:16:16Z Ziv 45722 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg]] → [[File:Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 1687718 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Piedmont-Sardinia | shortname alias = Sardinia | flag alias = War ensign of the Savoyard States (1783-1802).svg | flag alias-1720 = Savoie flag.svg | flag alias-1782 = War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif | flag alias-1816 = Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg | flag alias-1848 = Flag of Italy (1861-1946).svg | flag alias-savoyard = Savoyard flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | templatename = Kingdom of Sardinia | var1 = 1720 | var2 = 1782 | var3 = 1816 | var4 = 1848 | var5 = savoyard | related1 = Sardinia </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 4djmckcfvfodidownfa060btsozq608 0 18891 1687734 1542302 2026-10-15T22:33:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687734 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Threepence obverse.jpg|وێنۆک|پاوەندی کۆنی کانزایی (ئاسن).]] '''پاوەندی ئیستەرلینی''' (بە ئینگلیزی:Pound sterling) (ھێما: (<span style="font-size: xx-large">{{unicode|£}}</span>). یان GBP) دراوێکە بەکاردێت لە [[بریتانیای مەزن]]، دراوەکە لە بانگی [[ئینگلستان|ئینگلاند]] لەچاپ دەدرێت یەکەم وەشانی دراوەکە لە ساڵی ١١٥٨ بووە == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Grossbritannien-B-En.htm پاوەندی ستەرلینگی] {{پۆلی کۆمنز|Pound Sterling}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|ئابووری|شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:دراوەکانی ئاسیا]] [[پۆل:دراوەکانی ئۆقیانووسیا]] [[پۆل:دراوەکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:دراوەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:دراوەکانی ئەورووپا]] 611g2ozbi1k27jgo6k1bmq4rahyvma8 0 19284 1687566 1649471 2026-10-15T16:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687566 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاشکۆز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشکوز}}<br>{{lang-en| Pashkoz}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.59831| 44.72988}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاشکۆز''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59831| 44.72988 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گەڵاڵە|گەڵاڵە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٣٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاشکۆز''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی گەڵاڵە]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] [[پۆل:گوندەکانی گەڵاڵە]] 23717a3k6jdwow5fw7elcjkbst983ic 0 19332 1687923 1649443 2026-10-16T07:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687923 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پردی زەرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بردە زرد}}<br>{{lang-en| Prdi Zard}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.59493| 44.81692}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پردی زەرد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59493| 44.81692 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەسرێ|قەسرێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٢٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پردی زەرد''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی قەسرێ]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] pblweumtl6tmmrraouavaieg5jkabjx 0 19529 1687772 1649449 2026-10-15T22:39:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687772 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاڵانیان | ناوی_خۆماڵی = Palanyan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ھەڵەبجە]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بیارە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1119 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[ھەورامی]])،([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاڵانیان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بیارە]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پاڵانیان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی [[بیارە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھاوار]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[جاوری]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تاوێرە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} {{گوند و شارۆچکەکانی ھەورامان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق]] 03ouagwp690uqhstrs0whs3cokpnxtd 0 20178 1687490 1526252 2026-10-15T13:34:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687490 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-کتێب}} [[پەڕگە:Catcher-in-the-rye.jpg|وێنۆک|بەرگی پەرتووکی پاسەوانێک لە مەزرا بە ئینگلیزی]] '''پاسەوانێک لە مەزرا''' ({{بە ئینگلیزی|The Catcher in the Rye}}) ناوی ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ١٩٥١دا لە لایەن نووسەری ئەمریکی [[جێرۆم دێڤید سالینجەر]]ەوە نووسراوە. == کورتەی چیرۆک == چیرۆکی نێو ڕۆمانەکە، چیرۆکێکی سێ ڕۆژیی ھەرزەکارێکی حەڤدە ساڵی تەنیایە «هۆڵدن کۆڵفیڵد»، کە بۆ جاری سێیەم و لە سێیەمین خوێندنگەی دەردەکرێت، بە ھۆی ناچالاکی لەتەک وانەکانی و بێباکیی بەرانبەر ھەموو شتەکانی تری ناو خوێندنگە. لەمەوە ڕێڕەوی ژیانی ڕووداوگەلێک لەخۆ دەگرێت، کە ھۆڵدن خۆی تیایاندا چیرۆکخوانە و لە سووچێکی ترەوە بە تەکنیکی تا ڕادەیەک ئاڵۆز و زمانێکی نەخشێنراو بە باسی ھەست و ئازارەکان، چیرۆکەکەمان بە ودەکارییەکانیەوە بۆ دەگێڕێتەوە. ئەو بەدەم ڕابواردن بەو قەشمەرجاڕییەی دنیاوە، وردە وردە و [[تراژیدیا]]یانە بەسەرھاتە تراژیدییەکەی خۆی بەیان دەکات. کۆڵفیڵد پاش دەرکرانی لە خوێندنگەکەی، بە ھۆی بەشەڕھاتن لەگەڵ ھاوڕێ و ھاوژوورێکیدا، زووتر لە وادەی خۆی ئەو ناوە چۆڵ دەکات، بەڵام ناگەڕێتەوە بۆ ماڵەوە؛ ئەوەش بۆ ئەوەی خۆی بەدوور بگرێت لە لێپرسینەوەی دایکوباوکی، ھەتا نامەی ئاگادارکردنەوەیان لە لایەن بەڕێوەبەری خوێدنگەکەوە پێ دەگات. دواتر وەک بێکەس و بێماڵێک ملی ڕێ دەگرێت، لە بەشەناوخۆیی خوێندنگەوە ڕوو دەکاتە کوچەکانی شار؛ سواری شەمەندەفەر و تاکسی دەبێت، شەقامەکانی نیو یۆرک تەی دەکات، لە ھۆتێل دەمێنێتەوە و دەڕواتە باڕ، حەز لە جگەرەکێشان، مەیخواردنەوە و ئافرەتبازی دەکات. لە شەوی کۆتاییدا، بە نھێنی و دوور لە چاوی خێزانەکەی دەچێتەوە ماڵەوە، بۆئەوەی فیبی، خوشکە بچکۆلەی ببینێت، چونکە بیری دەکات و دەشیەوێت ھەندێک پارەی بە قەرز لێ وەربگرێت بۆ جێبەجێکردنی پلانەکەی ناو مێشکی. لە ڕۆژی پاشتردا، ھۆڵدن نەخشەی جێھێشتنی شارەکە و ھەڵھاتن بەرەو دارستان دادەڕێژێت، تا لەوێ بۆ ھەتاھەتایە بە تەنیا ژیان بەسەر ببات، بەڵام فیبیی زرنگ و خەمخۆر، پلانەکەی تێک دەدات، ئەویش بە خاتری ئارامکردنەوەی خوشکە بچکۆلە خۆشەویستەکەی، دەست لەو خەون و ئامانجەی ھەڵدەگرێت و ناڕوات بۆ ئەو کوخەی کە لە خەیاڵدانیدا ھێناویەتە پێشچاوی. لێرەدا چیرۆکەکە کۆتایی دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=بەڵێن عوسمان|سەردێڕ=ساختەکان لە نەفرەتەکانى هۆڵدن کۆڵفیڵدەوە، بەشی یەکەم|ناونیشان=http://didimn.com/archives/7805|وێبگە=دیدی من|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170502062252/http://didimn.com/archives/7805|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502062252/http://didimn.com/archives/7805 |date= ٢ی ئایاری ٢٠١٧ }}</ref> == وەرگێڕان == ئەم ڕۆمانە لە ئینگلیزییەوە وەرگێڕدراوەتە سەر کوردی لەلایەن [[ژوان جەلال]] و لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن [[دەزگای غەزەلنووس]] چاپ و بڵاوکراوەتەوە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.goodreads.com/book/show/24878919 پاسەوانێک لە مەزرا] لە [[گودڕیدز]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20170912132551/http://ketablog.ir/ کتابلاگ] * [https://web.archive.org/web/20050223080035/http://www.homolonos.com/archive/000064.html ھۆمۆلۆنۆس] {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|The Catcher in the Rye}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥١]] [[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی]] ea1hw37dnra3wxweo8duh5cw164tgma 0 23606 1687646 1526378 2026-10-15T19:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1687646 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:PaoloMaldini.jpg|thumb|'''پاولۆ ماڵدینی''' بەدرێسی یانەی [[ئەی سی میلان]].]] '''پاولۆ ماڵدینی''' یاریکەری تۆپی پێی ئیتالی لەدایک بووی ٢٦ی جونی ١٩٦٨ لە شاری [[میلان]] لەوڵاتی [[ئیتالیا]] ، ناوبراو یارکەری ھێڵی بەرگری بووە ، ماڵدینی لەمێژووی یاریکردنی یاری بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا و یانەی [[ئەی سی میلان]] کردووە کە جگە لەیانەی [[ئەی سی میلان]] یاری بۆ ھیچ یانەیەکەی تر نەکردووە ئەمەش بەھان ڕەوشتی باوکیەتی کە ئەمیش تەنیا یاری بۆ ئیتالیا و یانەکەی میلان کردووە ، لە ئێستادا ماڵدینی بەفەرمی وازی لەیاریکردن ھێناوە و وەک سەرۆکێ لەگەڵ یانەی [[ئەی سی میلان]] بەردەوامە ، لەماوەی ژیانی وەرزشی دا ٦٤٧ یاری بۆ یانەی [[ئەی سی میلان]] ی ئیتالی ئەنجام داوەو لەنێوانیاندا ٢٩ جار گۆڵی تۆمارکردووە و لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتیمانی ئیتالیا لە ١٢٦ یاری ٧ گۆلی تۆماکردووە ، ماڵدینی ١٩٩٤ ژیانی ھاوسەرگیری پێکھێناوە لە کۆڵۆمبیا لەگەڵ ئەندریا فۆسا و بەیەکەوە خاوەن دوو منداڵن بەناوەکانی کریستیان و دانیال == دەستکەوتەکان == '''[[ئەی سی میلان]]''' * خولی ئیتالی ناسراو بە کالچیۆ ٧ جار * جامی ئیتالیا ١ جار * جامی سووپەری ئیتالی ٥ جار * خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٥ جار * جامی سووپەری ئەورووپی ٥ جار * جامی ئینتەرناشناڵی یانەکان ٢ جار * جامی جیھانی یانەکان ١ جار '''ھەڵبژاردەی نیشتیمانی ئیتالیا''' * پلەی سێیەم لە جامی جیھانی فیفای ١٩٩٠ * پلەی دووەم لە جامی جیھانی فیفا ١٩٩٤ * پلەی دووەم لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠ == سەرچاوە == * [https://web.archive.org/web/20070930154553/http://www.acmilan.com/LM_Actor.aspx?idSquadra=3&idStagione=14&idPersona=5&name=Maldini%20Paolo زانیاری نامەی ماڵدینی | ماڵپەڕی ئەی سی میلان] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Paolo Maldini}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٨٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٩٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:ئەو یاریکەرانی وازیان لەیاری ھێناوە]] [[پۆل:ھاوڵاتی ئیتالی]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] cxxkat86ju868utpug47umpcherle6v 4 25122 1687781 1687213 2026-10-16T00:03:17Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687781 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٧٦٢٦ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٦٥٣ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٥١٩٢٥ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١١٨ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣٢٥ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥١٢٩ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥١ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦٣٣ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٧١ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٦٠٦ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٧١ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٨٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٦ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٥٨٥ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٧٣ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 7gzm5i9wi1g48449bntc7ij31rwchfh 4 25128 1687782 1687214 2026-10-16T00:03:27Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687782 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١١٨ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٢١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥١٢٩ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥١ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١٠٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٩٧١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٤٧١ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٣٥ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠١ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٥٨٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٧ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٧٣ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١٢٩ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] dxosnf2oarud0pgehqcpevl1ujhhe4i 0 37109 1687684 1354180 2026-10-15T20:38:44Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687684 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''خۆکەند''' ({{بە ئۆزبەکی|Қўқон|Qoʻqon}}) شارێکە لە پارێزگای [[فەرغانە (پارێزگا)|فەرغانە]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٢٠٩٫٣٨٩ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Kokand}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای فەرغانە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] s3x2odye6hinaa5h0rl9hbzm7kaijbu 0 37113 1687697 1361833 2026-10-15T20:38:51Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687697 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''مەرغیلان''' ({{بە ئۆزبەکی|Марғилон|Margʻilon}}) شارێکە لە پارێزگای [[فەرغانە (پارێزگا)|فەرغانە]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱٦٨٫٥۱٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Margilan}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای فەرغانە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 1qcf8190bvfgph8730hj7kt5hezqsh8 0 37114 1687699 1362986 2026-10-15T20:38:52Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687699 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''نەڤایی''' ({{بە ئۆزبەکی|Навои|Navoiy}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەڤایی (پارێزگا)|نەڤایی]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱٥٩٫۱٣٨ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Navoiy}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەڤایی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] c49waadnl5zp88iavbei7uigoysa3f8 0 37115 1687683 1364887 2026-10-15T20:38:43Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687683 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''چیرچیق''' ({{بە ئۆزبەکی|Чирчиқ|Chirchiq}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱٣٢٫٨٢٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Chirchiq}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] rfziv2ee24i65qu3krj1vohpb04onxq 0 37116 1687666 1392470 2026-10-15T20:38:35Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687666 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئانگرێن''' ({{بە ئۆزبەکی|Ангрен|Angren}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱٢٧٫٦٨٩ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Angren}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] ghatwjiov0urdaemmrw1pn7k917cw3w 0 37117 1687672 1351506 2026-10-15T20:38:38Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687672 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''بێکاباد''' ({{بە ئۆزبەکی|Бекобод|Bekobod}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱۱٤٫٥٢٧ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Bekobod}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] dinamwo1yygif40gv5t3jo0fyt12fen 0 37118 1687667 1346354 2026-10-15T20:38:35Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687667 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئالمالیق''' ({{بە ئۆزبەکی|Олмалиқ|Olmaliq}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ۲۰۱۴دا ۱۲۱٫۱۰۹ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Olmaliq}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٩٣٠]] fdxdrzoxy6y6xmw0ygmfl7tb35z4m62 0 37119 1687685 1354105 2026-10-15T20:38:45Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687685 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''خوێجەیلی''' ({{بە ئۆزبەکی|Хўжайли|Xoʻjayli}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەرەقاڵپاغستان (پارێزگا)|قەرەقاڵپاغستان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ۱٠٥٫٤٦٦ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] fps0997bd9gaeb2rxic4ls8dtvzokxb 0 37120 1687686 1503293 2026-10-15T20:38:46Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687686 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''دێنۆڤ''' ({{بە ئۆزبەکی|Денов|Denov}}) شارێکە لە پارێزگای [[سورخاندەریا (پارێزگا)|سورخاندەریا]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٩٧٫۱٩٦ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئۆزبەکستان}} {{پۆلی کۆمنز|Denov}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سورخاندەریا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] i3d3sutivmilow7a1lly7vb6deqojeg 0 37121 1687695 1368157 2026-10-15T20:38:50Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687695 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''کەتەقوێرغان''' ({{بە ئۆزبەکی|Каттақўрғон|Kattaqoʻrgʻon}}) شارێکە لە پارێزگای [[سەمەرقەند (پارێزگا)|سەمەرقەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٩٤٫٠٤٧ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Kattakurgan, Uzbekistan}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سەمەرقەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] hr07bfi1chpchxu0tmu83ris6dtkxgd 0 37122 1687692 1366648 2026-10-15T20:38:49Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687692 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''کاگان''' ({{بە ئۆزبەکی|Когон|Kogon}}) شارێکە لە پارێزگای [[بوخارا (پارێزگا)|بوخارا]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٨٧٫٦۱٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Kagan}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای بوخارا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 5zg4vvy7jl834hnvhx0w2982rinivg6 0 37123 1687690 1509998 2026-10-15T20:38:48Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687690 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''شەھریخان''' ({{بە ئۆزبەکی|Шаҳрихон|Shahrixon}}) شارێکە لە پارێزگای [[ئەندیجان (پارێزگا)|ئەندیجان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٨٤٫٧٠٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەندیجان]] 812piwb8sz7suhsvb8x2f19qt34b361 0 37124 1687694 1368847 2026-10-15T20:38:50Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687694 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''گوڵستان''' ({{بە ئۆزبەکی|Гулистон|Guliston}}) شارێکە لە پارێزگای [[سردەریا (پارێزگا)|سردەریا]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٧٧٫٨٠٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Guliston}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سیردەریا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 5pe567bge27xpg9hrjbsganhwwltkzj 0 37125 1687698 1370827 2026-10-15T20:38:52Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687698 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''یەنگییوێل''' ({{بە ئۆزبەکی|Янгийўл|Yangiyoʻl}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٧٤٫٦٢٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Yangiyol}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 1smwlio5e4ttn7sfus04551czy25ffo 0 37126 1687681 1529035 2026-10-15T20:38:42Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687681 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''چوست''' ({{بە ئۆزبەکی|Чуст|Chust}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەمەنگەن (پارێزگا)|نەمەنگەن]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦٩٫٠٨٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 91fwsbui5d1zrtaaqbaf40a9w0pz9mg 0 37127 1687688 1359345 2026-10-15T20:38:47Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687688 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''قوێنغیرات''' ({{بە ئۆزبەکی|Қунғирот|Qoʻngʻirot}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەرەقاڵپاغستان (پارێزگا)|قەرەقاڵپاغستان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦٣٫٩٢٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Qońırat}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 0op5c0u2smvhpbu9l83ieflj3kiv94c 0 37128 1687691 1533374 2026-10-15T20:38:48Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687691 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''کاسان''' ({{بە ئۆزبەکی|Косон|Koson}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەشقەدەریا (پارێزگا)|قەشقەدەریا]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦٢٫٥٦٠ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەشقەدەریا]] mlddur90p51gunv78jo5tsfmkptw5ow 0 37129 1687676 1496809 2026-10-15T20:38:41Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687676 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''تەخیەتاش''' ({{بە ئۆزبەکی|Тахиатош|Taxiatosh}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەرەقاڵپاغستان (پارێزگا)|قەرەقاڵپاغستان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦٢٫٤٢٨ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان]] 912lt98419c6izk0dll2sxwtru3j7nu 0 37130 1687664 1392459 2026-10-15T20:38:34Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687664 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئاساکا''' ({{بە ئۆزبەکی|Асака|Asaka}}) شارێکە لە پارێزگای [[ئەندیجان (پارێزگا)|ئەندیجان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦۱٫٢٤٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەندیجان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 3gxpxkg0qr6ae7ebedcw1e6rlfex6wc 0 37131 1687679 1528643 2026-10-15T20:38:42Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687679 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''چارتاق''' ({{بە ئۆزبەکی|Чортоқ|Chortoq}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەمەنگەن (پارێزگا)|نەمەنگەن]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٥٣٫٠٠٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن]] 1y6gavsy4kix5f8nua6leqyw6dd8ju9 0 37132 1687677 1352225 2026-10-15T20:38:41Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687677 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''توێرتکوێل''' ({{بە ئۆزبەکی|Тўрткўл|Toʻrtkoʻl}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەرەقاڵپاغستان (پارێزگا)|قەرەقاڵپاغستان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٥٢٫٧٠۱ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|To‘rtko‘l}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] mll3o9bu82zsvhet16705wley7y6vyk 0 37133 1687670 1346907 2026-10-15T20:38:37Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687670 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئورگوت''' ({{بە ئۆزبەکی|Ургут|Urgut}}) شارێکە لە پارێزگای [[سەمەرقەند (پارێزگا)|سەمەرقەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٥۱٫٤٦٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Urgut}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سەمەرقەند]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] ioa0miisgoa4vt1c7vur6paukcpwtix 0 37134 1687693 1366243 2026-10-15T20:38:49Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687693 wikitext text/x-wiki '''کاسانسای''' ({{بە ئۆزبەکی|Косонсой|Kosonsoy}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەمەنگەن (پارێزگا)|نەمەنگەن]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٤٦٫٤٥٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 7i63485dw6mg8aad2077cagznlatidm 0 37135 1687696 1535927 2026-10-15T20:38:51Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687696 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''کیتاب''' ({{بە ئۆزبەکی|Китоб|Kitob}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەشقەدەریا (پارێزگا)|قەشقەدەریا]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٤٣٫٩٦۱ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Kitob}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەشقەدەریا]] o5sswhnh03ithlo14rp237glnja5ryu 0 37136 1687682 1500617 2026-10-15T20:38:43Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687682 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''خانقە''' ({{بە ئۆزبەکی|Хонқа|Xonqa}}) شارێکە لە پارێزگای [[خوارەزم (پارێزگا)|خوارەزم]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٤٣٫۱٠٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خوارەزم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 4g8n9hq69mfl0dyuxug2mkqaeddqqqu 0 37137 1687665 1484711 2026-10-15T20:38:35Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687665 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئاقتاش''' ({{بە ئۆزبەکی|Оқтош|Oqtosh}}) شارێکە لە پارێزگای [[سەمەرقەند (پارێزگا)|سەمەرقەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٤۱٫٦۱٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سەمەرقەند]] bi0idh0hxvcfcfjctud5h3btdukzn4t 0 37139 1687674 1528266 2026-10-15T20:38:40Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687674 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''پەرکەند''' ({{بە ئۆزبەکی|Паркент|Parkent}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٩٫٨٠۱ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Parkent}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] 5zndovmt3lvz331cmgedyy1bc630a6y 0 37140 1687678 1364909 2026-10-15T20:38:42Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687678 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''چیمبای''' ({{بە ئۆزبەکی|Чимбой|Chimboy}}) شارێکە لە پارێزگای [[قەرەقاڵپاغستان (پارێزگا)|قەرەقاڵپاغستان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٩٫٧٨٠ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 7555lphpc59ce80oiam3myjidybnucu 0 37141 1687669 1485522 2026-10-15T20:38:36Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687669 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئاھەنگەران''' ({{بە ئۆزبەکی|Оҳангарон|Ohangaron}}) شارێکە لە پارێزگای [[تاشکەند (پارێزگا)|تاشکەند]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٩٫٢٩٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Ohangaron}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند]] haegm90kpzqrwuqh5r14x440h7tryak 0 37142 1687700 1572436 2026-10-15T20:38:53Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687700 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یەنگیێر''' ({{بە ئۆزبەکی|Янгиер|Yangiyer}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەمەنگەن (پارێزگا)|نەمەنگەن]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٧٫٠٥٩ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==مێژوو== لە ساڵی ١٩٥٧ وەک بەشێک لە پڕۆژە گەورەکەی [[سۆڤیەت]] بۆ کێڵانی زەوییە کەڕە و سوێرە سروشتییەکانی [[میرزاچۆڵ]]، کە ناوچەیەکی بەرفراوانی نزیکەی ١٠٬٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە لە ڕۆژھەڵاتی [[ئۆزبەکستان]]، دامەزرا. کەمیی ئاوی [[ئاودێری]] کێشەی سەرەکی بوو کە ڕێگری لە گەشەپێدانی [[کشتوکاڵ]] لە ناوچەکەدا دەکرد. ==ئابووری== شارەکە چەندین کارگەی ھەیە لەوانە کارگەی کەرەستەی بیناسازی، کارگەی [[بۆری]]، و کارگەی [[قیڕ]]. یانگییەر ھەروەھا لقی [[پەیمانگای تاشکەند بۆ ئەندازیاریی کشتوکاڵ و ئاودێری]]، کۆلێژێکی ئەندازیاریی شارستانی و مۆزەخانەیەکی تایبەت بە کێڵانی زەوییە کەڕەکانی [[میرزاچۆڵ]]ی ھەیە. == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سیردەریا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٥٧]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} j81m3576q5nkbjp0rs5kh82nei4fh76 0 37143 1687689 1512234 2026-10-15T20:38:47Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687689 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''قوڤە''' ({{بە ئۆزبەکی|Қува|Quva}}) شارێکە لە پارێزگای [[فەرغانە (پارێزگا)|فەرغانە]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٦٫٠٧٦ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Quva}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای فەرغانە]] trrw3959ds9sbyz3sx0g4hqniatuwf1 0 37144 1687671 1485840 2026-10-15T20:38:37Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687671 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''ئوچقوێرغان''' ({{بە ئۆزبەکی|Учқўрғон|Uchqoʻrgʻon}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەمەنگەن (پارێزگا)|نەمەنگەن]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٥٫٤٣٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن]] 41xa4fusabjlk1jgu89zxdtys25nr57 0 37145 1687668 1617414 2026-10-15T20:38:36Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687668 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Uchkuduk 1983.jpg|وێنۆک|ئوچقودوق ۱۹٨۳]] '''ئوچقودوق''' ({{بە ئۆزبەکی|Учқудуқ|Uchquduq}}) شارێکە لە پارێزگای [[نەڤایی (پارێزگا)|نەڤایی]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٥٫٤٢٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Uchkuduk}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەڤایی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شارە داخراوەکان]] dbv8uypffz2upk11cm3od0ksu2ia8ec 0 37146 1687680 1500612 2026-10-15T20:38:42Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687680 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''خاناباد''' ({{بە ئۆزبەکی|Хонобод|Xonobod}}) شارێکە لە پارێزگای [[ئەندیجان (پارێزگا)|ئەندیجان]] لە وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٣٥٫۱٨۱ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The largest cities in Uzbekistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/Uzbekistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Uzbekistan: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|زمان=ئینگلیزی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121205010305/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1337745929&lng=de&des=wg&geo=-225&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&men=gcis&lng=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارەکانی ئۆزبەکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{ئۆزبەکستان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Khanabad city}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەندیجان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] 8c12kohifgvhkxva5l21kte8ieook7l 14 37152 1687661 1116323 2026-10-15T20:37:35Z مامۆستا 39489 مامۆستا پەڕەی [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]]ی گواستەوە بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]]: ناوی ھەڵە 1116323 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Populated places in Uzbekistan|شارەکانی ئۆزبەکستان}} [[پۆل:جوگرافیای ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:شارەکان بەپێی وڵات|ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شارەکانی ئاسیا|ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئاسیا بەپێی وڵات]] 7mswsy4146bo2a08ben5qi5gwrbqksv 0 37624 1687673 1490938 2026-10-15T20:38:38Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687673 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} '''بوخارا''' یان '''بوخارای شەریف''' ({{بە ئۆزبەکی/Бухоро|Buxoro}}) پێنجەمین شاری گەورەی وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]ە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە بە پێی سەرژمێری ساڵی [[٢٠١٦]]ی زاینی ٢٤٧،٦٤٤ کەس بووە، دانیشتووانی ئەم شارە پێکھاتوون لە [[تاجیکستان|تاجیکەکان]]، [[ئۆزبەکستان|ئۆزبەکەکان]] و ھەندێک خەڵکی کەمینەی تر وەک [[یەھوودییەت|یەھوودیەکان]]. == سەرچاوەکان == * [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7 زانستنامەی ئیرانیکا] * [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7 ویکیپیدیای فارسی] * [http://en.wikipedia.org/wiki/Bukhara ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{کۆلکە-ئۆزبەکستان}} {{پۆلی کۆمنز|Bukhara}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:بوخارا]] [[پۆل:جوو بوخارایییەکان]] [[پۆل:مێژووی ئێرانی کەونار]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای بوخارا]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] 56rggyvl94r18dls30j3mjwuvxe698c 0 38116 1687643 1572487 2026-10-15T19:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687643 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement |name = پاول |official_name = Powell, Alabama |settlement_type = [[شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی دیکەب، ئەلاباما|دیکەب]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 12.85 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ٩٥٥ |population_metro = |population_density_km2 = 74.32 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''پاول''' ({{بە ئینگلیزی|Powell}}، {{IPA-en|ˈpaʊ əl }}) شارۆچکەیەکە لە [[کەرتی دیکەب، ئەلاباما|کەرتی دیکەب]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٩٥٥ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ١٢٫٨٥ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ٧٤٫٣٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. ==جوگرافیا== پاوڵ لە {{Coord|34|32|1|N|85|53|41|W|type:city}} ھەڵکەوتووە.<ref name="GR1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html|بڵاوکەرەوە=[[United States Census Bureau]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990}}</ref> شارۆچکەکە بەرەو سنووری [[کاونتی جاکسن، ئەلاباما|کاونتی جاکسن]] لە باکووری ڕۆژاوا درێژ دەبێتەوە، و لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شاری [[ڕەینزڤیل، ئەلاباما|ڕەینزڤیل]]. شارۆچکەی [[سێکشن، ئەلاباما|سێکشن]] لە ئەودیو سنووری کاونتییەکە لە باکووری ڕۆژاوا ھەڵکەوتووە. [[ڕێگای ویلایەتی ئەلاباما ٣٥]] بە پاوڵدا تێپەڕ دەبێت، و بەرەو باکووری ڕۆژاوا {{convert|١٥|mi}} بۆ [[سکۆتسبۆرۆ، ئەلاباما|سکۆتسبۆرۆ]] و بەرەو باشووری ڕۆژھەڵات لە ڕێگەی ڕەینزڤیلەوە {{convert|١٣|mi}} بۆ [[فۆرت پاین، ئەلاباما|فۆرت پاین]]، ناوەندی کاونتی دیکالب، دەچێت. بەگوێرەی [[فەرمانگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، پاوڵ ڕووبەرێکی گشتی {{convert|١٢٫٩|km2|order=flip}}ی ھەیە، کە ھەمووی وشکانییە.<ref name="Census 2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://factfinder2.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_DP/G001/1600000US0162075|سەردێڕ=Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Powell town, Alabama|بڵاوکەرەوە=U.S. Census Bureau, American Factfinder|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}{{dead link|bot=medic|date=April 2020}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{کەرتی دیکەب، ئەلاباما}} {{پۆلی کۆمنز|Powell, Alabama}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما]] 0ik691ekncj9rdr7qhy6042h7kdm7op 0 38586 1687687 1669112 2026-10-15T20:38:46Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687687 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-جوگرافیا}} [[پەڕگە:Registan Sherdor madrassah2014.JPG|230px|وێنۆک|چەپ|دیمەنی ڕەجستان کە کۆنترین و ناوەندیترین بەشی سەمەرقەندە]] '''سەمەرقەند''' ({{بە ئۆزبەکی|Самарқанд|Samarqand}}) دووەمین شاری گەوررەی وڵاتی [[ئۆزبەکستان]]ە. ئەم شارە بە ھۆی ئەوە کە لە سەر [[ڕێگای ئاوریشم]] و لە نێوان [[چین]] و [[ئەورووپا]] بووە و ھەروەھا ناوەندی زانستە ئیسلامیەکان بووە بەناوبانگە. لە سەدەی ١٤یەمی زایینیدا ئەم شارە بوو بە پایتەختی ئیمپراتۆرێتیی [[تەیمووری لەنگ]]. سەمەرقەند لە ساڵی [[٢٠٠١]]دا لە لایەن [[یوونێسکۆ]]وە بە یەکێک لە میراتە جیھانیەکان ناسرا. زمانی خەڵکی ئەم شارە لە کۆنەوە [[تاجیکی]] بووە، بەڵام لە سەردەمی [[سۆڤیەت]]ەوە و بە ھۆی سیاسەتەکانی [[جۆزێف ستالین|ستالین]] بۆ کۆچدانی زۆرەکیی خەڵکی تاجیک بۆ شوێنی ئێستای وڵاتی [[تاجیکستان]]، ڕێژەی تاجیک زمانەکان کەم بووە و جێگای ئەوانیان [[زمانی ئۆزبەکی|ئۆزبەک]] زمانەکان گرتووە. ئێستایش خەڵکی ئەم شارە بە سێ زمانی تاجیکی، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] و ئۆزبەکی قسە دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranica.com/newsite/articles/sup/Samarqand.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٠٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070311131202/http://www.iranica.com/newsite/articles/sup/Samarqand.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311131202/http://www.iranica.com/newsite/articles/sup/Samarqand.html |date=١١ی ئازاری ٢٠٠٧ }}</ref> <ref>http://www.jstor.org/stable/40258334</ref><ref>http://whc.unesco.org/en/list/603</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{شارەکانی ئۆزبەکستان}} {{پۆلی کۆمنز|Samarkand}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|سیاسەت|جوگرافیا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سەمەرقەند]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئۆزبەکستان]] [[پۆل:سەمەرقەند| ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:پایتەختە پێشووەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز]] shj3jer6yg37h3k9aoy81v7msn2rhqs 0 40690 1687740 1682002 2026-10-15T22:34:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1687740 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاپا فرانسیس'''{{تێبینی|{{bulleted list| {{Langx|la|Franciscus}} | {{Langx|it|Francesco}} | {{Langx|es|Francisco}} }}}} (بە ناوی کاتی لەدایکبوونی '''خۆرخێ ماریۆ بێرگۆگلیۆ'''؛{{تێبینی|بە ئیسپانی بە {{IPA|es|ˈxoɾxe ˈmaɾjo βeɾˈɣoɣljo|}} و بە ئیتاڵی بە {{IPA|it|berˈɡɔʎʎo|}} دەخوێندرێتەوە.}} ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٦ – ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}</ref> لە ٢٠١٣ تا ٢٠٢٥ ڕێبەری [[کڵێسای کاتۆلیک]] و [[سەرۆکی دەوڵەت|سەرۆک]]ی [[ڤاتیکان]] بوو. لە [[عیساییەکان]]، [[ئەمریکاکان]] و [[نیوەگۆی باشوور]] یەکەم [[پاپا]] بوو، ھەروەھا دوای [[پاپا گریگۆریی سێیەم]]ی [[سوورییەکان]] لە سەدەی ھەشتەم یەکەم پاپا بووە کە لە دەرەوەی ئەورووپا لەدایک یان گەورە بووە. خۆرخێ لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٦ لە [[بوێنس ئایریس]]ی پایتەختی [[ئەرژەنتین]] لەدایک بوو.<ref name="directory">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Direttorju Ekklezjastiku 2016|ناونیشان=http://ms.maltadiocese.org/WEBSITE/2016/DIRETTORJU2016.pdf|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Church in Malta|زمان=mt, en|پەڕەکان=١–٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161122212612/http://ms.maltadiocese.org/WEBSITE/2016/DIRETTORJU2016.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فرانسیس یەکەمین کەسایەتیی کریستیانی [[ئەمریکای لاتینی]] بوو کە وەک ڕێبەری کاتۆلیکەکانی جیھان ھەڵبژێردرا. ئەو لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٣ وەک پاپای ڤاتیکان ھەڵبژێردرا و جێگەی [[پاپا بێنێدیکتی شازدەیەم]]ی گرتەوە کە ناوبراو لە ١٦ی شوباتی ٢٠١٣ دەستی لە کار کێشابووە، ئەمەش دوای ئەوەی سێ جار لەسەر یەک نشووستی ھێنا بۆ بوون بە پاپای ڤاتیکان. فرانسیس خاوەن پلەی ماستەر لە بواری فەلسەفە و [[خواناسی]] و ھەروەھا ماستەری زانستی کیمیا لە زانکۆی بوێنس ئایریسی ئەرژەنتیندا بوو.{{ژێدەر پێویستە}} == ژیان == پاپا فرەنسیس بە ناوی خۆرخی ماریۆ بێرگۆلیۆ لەدایکبووە،<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/cardinali_biografie/cardinali_bio_bergoglio_jm_en.html College of Cardinals Biographical notes]()</ref> لە [[بوێنس ئایریس]] لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٦،<ref name="directory"/> لە ماریۆ خۆسێ بێرگۆلیۆ و ڕیجینا سیڤۆری ماریا لە خێزانێک کە لە پێنج منداڵ پێکھاتبوو، ئەو لە ھەر چوار خوشک و براکەی گەورەتر بوو،<ref name=Garrido>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|الأخير=Garrido|الأول=J.|عنوان=Vida y trayectoria de Bergoglio en seis capítulos|سەردێڕ=http://diario.latercera.com/2013/03/16/01/contenido/reportajes/25-132222-9-vida-y-trayectoria-de-bergoglio-en-seis-capitulos.shtml|تاريخ الوصول=24 March 2013|ناشر=La Tercera|تاريخ=16 March 2013|لغة=es|تاريخ أرشيف=20 March 2013|مسار أرشيف=https://web.archive.org/web/20130320040835/http://diario.latercera.com/2013/03/16/01/contenido/reportajes/25-132222-9-vida-y-trayectoria-de-bergoglio-en-seis-capitulos.shtml}}</ref> باوکی ژمێریارێکی کۆچبەر بوو لە ئیتاڵیاوە، بەڵام دایکی لە بوێنس ئایریس لە ئەرژەنتین لەدایکبووە بەڵام ئەویش لە بنەچەیەکی [[جەنەوا|ئیتاڵیی جەنەوایی]] بوو.<ref>[https://elaph.com/Web/news/2013/3/799224.html البابا فرنسيس، الكرادلة استدعوني من آخر أصقاع الأرض]، إيلاف، 18 مارس 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404103459/http://elaph.com/Web/news/2013/3/799224.html |date=04 أبريل 2016}}</ref><ref>[https://arabic.euronews.com/2013/03/18/pope-s-family-origins-in-a-small-italian-village زيارة إلى قرية أجداد البابا]، أخبار أوربوا، 2 أبريل 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161024023551/http://arabic.euronews.com/2013/03/18/pope-s-family-origins-in-a-small-italian-village |date=24 أكتوبر 2016}}</ref> بە گوێرەی لێدوانێکی خوشکی پاپا، ھۆکاری سەرەکیی کۆچکردن لە ئیتاڵیاوە بۆ [[ئەرژەنتین]] ڕاکردن بوو لە [[فاشیزم|سیستمی فاشیست]] کە بەسەر [[ئیتاڵیا]]دا زاڵ بوو؛<ref>[https://arabic.euronews.com/tag/pope-francis البابا فرنسيس]، أخبار أوروبا، 2 أبريل 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171214221041/http://arabic.euronews.com/tag/pope-francis |date=14 ديسمبر 2017}}</ref> خوشکی پاپا کە ناوی ماریا ئیلینایە تەنیا کەسی خێزانی پاپایە کە لە ژیاندا مابێت.<ref>[https://arabic.euronews.com/2013/03/19/sister-remembers-pope-when-they-were-young شقيقة البابا تعترف]، أخبار أوروبا، 2 أبريل 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161024023410/http://arabic.euronews.com/2013/03/19/sister-remembers-pope-when-they-were-young |date=24 أكتوبر 2016}}</ref> باوکی لە ھێڵی ئاسن کاری دەکرد بەڵام دایکی کابان بوو.<ref name="guardian">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rice-Oxley|الأول=Mark|ناونیشان=Pope Francis: the humble pontiff with practical approach to poverty|سەردێڕ=https://www.theguardian.com/world/2013/mar/13/jorge-mario-bergoglio-pope-poverty|تاريخ الوصول=13 March 2013|صحيفة=The Guardian (UK)|تاريخ=13 March 2013| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20130725211736/http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/13/jorge-mario-bergoglio-pope-poverty | تاريخ أرشيف = 25 يوليو 2013}}</ref> لە ماوەی مێردمنداڵیی پێشوەختەیدا پاپا توووشی ھەوکردنی سیی تووند بوو بەھۆی گواستنەوەی نەخۆشییەوە، کە دواتر کاریگەریی لەسەر تەندروستیی دەبێت و دەبێتە ھۆی لادانی سیی ڕاستی کاتێک قەشە بووە. لە منداڵی و گەنجییەوە، پاپا بە خولیای بۆ فیلم، و مۆسیقای فۆلکلۆری لە ئەرژەنتین و ئۆروگوای، و سەمای [[تانگۆ]]، و شوێنکەوتنی [[تۆپی پێ]]، و حەزی لە ھاندانی ناسراوە،<ref>[https://arabic.rt.com/news/610193-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%B3_%D8%B4%D8%AE%D8%B5_%D8%AC%D8%AF%D9%8A_%D9%88%D9%8A%D9%87%D9%88%D9%89_%D9%83%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D9%85_%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%BA%D9%88/ البابا فرنسيس شخص جدي ويهوى كرة القدم]، روسيا اليوم، 18 مارس 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130704233751/http://arabic.rt.com/news/610193-البابا_فرنسيس_شخص_جدي_ويهوى_كرة_القدم_والتانغو/ |date=07 2يناير3 }}</ref> بەتایبەت [[یانەی بارسێلۆنا]].<ref>[https://www.news.alkhabarnow.net/41173/2013/03/14/ البابا يعشق كرة القدم]، الخبر، 18 مارس 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120010312/https://www.alkhabarnow.net/news/41173/2013/03/14/ |date=20 نوفمبر 2016}} {{وصلة مكسورة|تاريخ=2020-10-13|bot=JarBot}}</ref><ref>[https://www.alarab.com/Article/521059 راهبة: البابا كان شقيًا في الصغر، ومن مشجعي ميسي]، العرب نت، 18 مارس 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602065359/http://www.alarab.net/Article/521059 |date=02 يونيو 2013}} {{وصلة مكسورة|تاريخ=2020-08-02|bot=JarBot}}</ref> پاپا خوێندنی سەرەتاییی لە خوێندنگەیەکی باوکانی سالیزیان لە یەکێک لە گەڕەکەکانی دەوروبەری بوێنس ئایریس وەرگرت، بەڵام خوێندنگەی ئامادەیییەکەی تایبەت بوو بە تەکنیکە کیمیایییەکان، و درێژەی بە خوێندنی زانکۆ دا و پلەی ماستەری لە [[کیمیا]] لە [[زانکۆی بوێنس ئایریس]] بەدەستھێنا،<ref>[https://zenit.org/ar/articles/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8I-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B1 من هو البابا فرنسيس]، وكالة زينت، 9 أبريل 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520125151/http://www.zenit.org/ar/articles/من-هو-البابا-الجديد-باختصار |date=05 2يناير3 }} {{وصلة مكسورة|تاريخ=2020-10-13|bot=JarBot}}</ref><ref>[http://www.alwasatnews.com/news/746807.html البابا فرنسيس]، صحيفة الوسط، 9 أبريل 2013. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150918172048/http://www.alwasatnews.com/3842/news/read/746807/1.html |date=18 سبتمبر 2015}}</ref> و بۆ ماوەی سێ ساڵ لە بواری پسپۆڕییەکەیدا لە یەکێک لە تاقیگەکان لە پایتەختی ئەرژەنتین کاری کرد. ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە لە کاتێکی دواتردا بڕوانامەی خوێندنی باڵای لە کیمیادا لە [[زانکۆی بوێنس ئایریس]] بەدەستھێناوە، بەڵام لە تۆماری فەرمیی ژیانیدا کە ڤاتیکان بڵاوی کردووەتەوە ناوی [[زانکۆی بوێنس ئایریس]] نەھێنراوە. لە گەنجییەوە پاپا لەگەڵ [[مەسیحییەتی ڕۆژھەڵات|ڕێوڕەسمە ڕۆژھەڵاتییەکان]] تێکەڵ بووە، لە ڕێگەی دۆستایەتییەک کە لەگەڵ یەکێک لەو قەشانەی کە پەیڕەوی لە ڕێوڕەسمی بیزەنتییان دەکرد کۆی کردنەوە.<ref>[http://coptcatholic.net/section.php?hash=aWQ9OTYx البابا يزور مجمع الكنائس الشرقية]، كنيسة الإسكندرية الكاثوليكية، 9 أبريل 2013. {{وصلة مكسورة|تاريخ= مايو 2019 |bot=JarBot}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200406063718/http://coptcatholic.net/section.php?hash=aWQ9OTYx |date=6 أبريل 2020}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Franciscus}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|دین|مەسیحییەت|ئەمریکای لاتین|ئەرژەنتین|ڤاتیکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:پاپا فرانسیس]] [[پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:مرۆڤدۆستانی مەسیحی]] [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]] [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] 2tre4yfnvgpsfqeoxwl1q342pcn644r 0 43576 1687633 1544837 2026-10-15T19:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1687633 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:1918FluVictimsStLouis.jpg|وێنۆک|گواستنەوەی قوربانیانی ئاھۆی ١٩١٨ لە [[ئیسپانیا]]]] '''گشتوشی''' یان '''پاندێمی''' ({{بە ئینگلیزی|Pandemic}}، لە [[زمانی یۆنانی|یۆنانییەوە]]: ''پان'': گشت + ''دێمۆس'': خەڵک جیاوازە لە Epidemic یان '''کۆتوشی''') بە دۆخێک دەوترێت کە تێیدا [[نەخۆشی]]یەکی عوفوونی لە نێوان چەندین کیشەوەر یان تەواوی جیھاندا بڵاو بێتەوە.<ref>http://books.google.com/books?id=3Dr8dyuzvTkC&pg=PA179</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Pandemics}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:ئاھۆ]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:مەترسییە ژینناسانەکان]] b9ogr5h82lharjvv6vacxf06905hnl8 4 90420 1687784 1687215 2026-10-16T00:04:41Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687784 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤١ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٣ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٤٣ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٣ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٩ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> jp07qufpvodxse0k6jlq9ri9zaenhq8 4 90421 1687785 1687216 2026-10-16T00:04:51Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687785 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٧ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤١ || ٠ || ٠ || ٧٥٢ || ١٠٥ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٣ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٤٣ || ٨ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٣ || ٩٩ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٣ || ٢٥ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٩ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> e3m7eye65ag4mcuxnxdbnepejs1fo64 0 103827 1687725 1672960 2026-10-15T22:07:55Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687725 wikitext text/x-wiki {{پێناسەی کورت|پایتەختی ھەرێمیی کەمپانیا، ئیتالیا}} {{Infobox Italian comune | name = ناپۆلی | native_name = {{native name|it|Napoli}}<br />{{native name|nap|Napule}} | official_name = Comune di Napoli | image_skyline = {{multiple image |border = infobox |total_width = 290 |image_style = border:1; |caption_align = center |perrow = 1/2/2/1 |image1 = Napoli - Maschio Angioino - 202209302342 3.jpg |caption1 = {{بنز|پێڕستی بەرزترین باڵەخانەکان لە ناپۆلی|en|List of tallest buildings in Naples|lt=ئاسۆگەی ناپۆلی}} لەگەڵ {{بنز|چیای ڤێزووڤیۆس|en|Mount Vesuvius|lt=چیای ڤێزووڤیۆس}} |image2 = Maschio Angioino frontale.jpg |caption2 = {{بنز|کاستێل نوۆڤۆ|en|Castel Nuovo|lt=کاستێل نوۆڤۆ}} |image3 = Piazza Plebiscito - panoramio.jpg |caption3 = {{بنز|پیازا دێل پڵێبیشیتۆ|en|Piazza del Plebiscito|lt=پیازا دێل پڵێبیشیتۆ}} |image4 = Museo Capodimonte Napoli facciata Sudovest.jpg |caption4 = {{بنز|مۆزەخانەی کاپۆدیمۆنتێ|en|Museo di Capodimonte|lt=مۆزەخانەی کاپۆدیمۆنتێ}} |image5 = Palazzo reale - panoramio (2).jpg |caption5 = {{بنز|کۆشکی پاشایەتیی ناپۆلی|en|Royal Palace of Naples|lt=کۆشکی پاشایەتیی ناپۆلی}} |image6 = Centro Direzionale di Napoli (cropped).jpg |caption6 = {{بنز|ناوەندی بەڕێوەبردنی ناپۆلی|en|Centro direzionale di Napoli|lt=ناوەندی بەڕێوەبردنی ناپۆلی}} }} | image_shield = Napoli-Stemma (without ornaments).svg | shield_size = | image_map = | nickname = پارتێنۆپێ | motto = | region = {{بنز|کەمپانیا|en|Campania|lt=کەمپانیا}} | metropolitan_city = {{بنز|شاری مێترۆپۆلیتانی ناپۆلی|en|Metropolitan City of Naples|lt=ناپۆلی}} (NA) | province = | frazioni = | adjacentcomuni = | established_date = | mayor = {{بنز|گایەتانۆ مانفرێدی|en|Gaetano Manfredi|lt=گایەتانۆ مانفرێدی}} | mayor_party = {{بنز|سەربەخۆ (سیاسەت)|en|Independent (politics)|lt=سەربەخۆ}} | elevation_footnotes = <ref name=IstatGeo>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Principali statistiche geografiche sui comuni |ناونیشان=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |وێبگە=www.istat.it |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=it |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200302143230/https://www.istat.it/it/archivio/156224 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | elevation_m = 99.8 | area_footnotes = <ref name="area">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.istat.it/it/archivio/156224|سەردێڕ=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011|زمان=it|بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> | area_total_km2 = 119.02 | population_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}} (On the search form, choose the statistical region of the municipality in the Area section, the Region, the Province, and the name of the Municipality)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان= https://demo.istat.it/data/posas/POSAS_2026_en_All_files.zip |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}The file URL linking on technical dataset.</ref> | population_as_of = 2026 | population_total = 905,050 ([[پێڕستی شارەکانی ئیتالیا|سێیەم لە ئیتالیا]]) | pop_density_footnotes = | population_demonym = ناپۆلیتانی | telephone = | postalcode = | istat = 063049 | saint = {{بنز|سانت ژانواریۆس|en|Januarius|lt=ژانواریۆس}} | day = ١٩ی ئەیلوول | image_flag = Flag of Naples.svg | shield_alt = | map_caption = | mapframe = yes | mapframe-shape = yes | pushpin_map = Italy#Italy Campania#Europe | pushpin_relief = y | coordinates = {{Coord|format=dms|display=inline,title}} | elevation_min_m = 0 | elevation_max_m = 453 | postal_code = 80100, 80121-80147 | area_code = 081 | website = {{URL|comune.napoli.it}} | footnotes = {{Notelist}} {{Infobox UNESCO World Heritage Site | official_name = ناوەندی مێژوویی ناپۆلی | location = | type = کلتووری | criteria = (ii)(iv) | ID = 726 | year = 1995 | child = yes | area = {{cvt|1,350|ha}} }} }} '''ناپۆلی''' ({{IPAc-en|ˈ|n|eɪ|p|əl|z}} {{respell|NAY|pəlz}}؛ {{langx|it|Napoli}} {{IPA|it|ˈnaːpoli||It-Napoli.ogg}}؛ {{langx|nap|Napule}} {{IPA|nap|ˈnɑːpələ|}}){{efn|لە {{langx|la|Neapolis}}ەوە، لە {{langx|grc|Νεάπολις|Neápolis|lit=شاری نوێ}}ەوە.}} پایتەختی {{بنز|ھەرێمەکانی ئیتالیا|en|Regions of Italy|lt=ھەرێمیی}} [[کەمپانیا]]یە لە باشووری [[ئیتالیا]]. بە دانیشتووانێکی ٩٠٥،٠٥٠ کەسی لەناو سنوورە کارگێڕییەکانی شارەکەدا تا ساڵی ٢٠٢٦، گەورەترین شاری {{بنز|ئیتالیای باشوور|en|Southern Italy|lt=باشووری ئیتالیا}}یە و [[پێڕستی شارەکانی ئیتالیا|سێیەم گەورەترین شاری ئیتالیایە]] لە دوای [[ڕۆما]] و [[میلان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Mazzeo |یەکەم١=Giuseppe |سەردێڕ=Naples |journal=[[Cities (journal)|Cities]] |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بەرگ=٢٦|issue=6 |پەڕەکان=٣٦٣–٣٧٦|doi=10.1016/j.cities.2009.06.001}}</ref> لە کاتێکدا [[شاری مێترۆپۆلیتانی ناپۆلی|شارەوانیی ئاستی پارێزگاکەی]] سێیەم پڕدانیشتووانترین {{بنز|شاری مێترۆپۆلیتانی ئیتالیا|en|Metropolitan cities of Italy|lt=شاری مێترۆپۆلیتانییە لە ئیتالیادا}} بە ٢،٩٥٤،٨٤٧ دانیشتوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان= https://demo.istat.it/data/posas/POSAS_2026_en_All_files.zip |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> {{بنز|ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ناپۆلی|en|Naples metropolitan area|lt=ناوچەی مێترۆپۆلیتانییەکەی}}، کە {{بنز|پێڕستی ناوچە شارستانییەکان لە یەکێتیی ئەورووپا|en|List of urban areas in the European Union|lt=حەوتەم پڕدانیشتووانترینە لە یەکێتیی ئەورووپادا}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Statistics_on_European_cities|سەردێڕ=Statistics on European cities – Statistics Explained|وێبگە=ec.europa.eu|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200612115314/https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Statistics_on_European_cities|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دانیشتووانێکی نزیکەی ٤.٤ ملیۆن کەسی ھەیە و لە سنوورەکانی خودی شارەکە زیاتر درێژ دەبێتەوە بە نزیکەی {{convert|20|mi|km|-1|order=flip|abbr=off}}.<ref name="demog" /> ناپۆلی ھەروەھا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە دیپلۆماسیی نێودەوڵەتیدا، بەوەی ماڵی {{بنز|فەرماندەیی ھێزە ھاوبەشەکانی ئۆپەراسیۆنەکانی ناتۆ لە ناپۆلی|en|Allied Joint Force Command Naples|lt=فەرماندەیی ھێزە ھاوبەشەکانی ناتۆ}} لە ناپۆلی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://napoli.repubblica.it/cronaca/2017/09/05/foto/napoli_l_inaugurazione_dell_hub_di_direzione_strategica_della_nato-174693807/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170905204428/http://napoli.repubblica.it/cronaca/2017/09/05/foto/napoli_l_inaugurazione_dell_hub_di_direzione_strategica_della_nato-174693807/1/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |سەردێڕ=Napoli, l'inaugurazione dell'Hub di Direzione Strategica della Nato |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=La Repubblica}}</ref> و {{بنز|ئەنجومەنی پەرلەمانیی دەریای سپیی ناوەڕاست|en|Parliamentary Assembly of the Mediterranean|lt=ئەنجومەنی پەرلەمانیی دەریای سپیی ناوەڕاست}}ە. لەلایەن {{بنز|کۆلۆنیالیزمی یۆنانی|en|Greek colonisation|lt=یۆنانییەکانەوە}} لە {{بنز|ھەزارەی یەکەمی پ.ز|en|1st millennium BC|lt=ھەزارەی یەکەمی پ.ز}}دا دامەزراوە، ناپۆلی یەکێکە لە کۆنترین ناوچە شارستانییە بەردەوام ئاوەدانەکان لە جیهاندا. لە {{بنز|سەدەی ٨ی پ.ز|en|8th century BC|lt=سەدەی ھەشتەمی پ.ز}}دا، کۆلۆنییەک بە ناوی پارتێنۆپێ ({{langx|grc|Παρθενόπη}}) لەسەر گردی {{بنز|پیتزۆفالکۆنێ|en|Pizzofalcone|lt=پیتزۆفالکۆنێ}} دامەزرا. لە سەدەی شەشەمی پ.زدا، دووبارە وەک نیئاپۆلیس (Neápolis) دامەزرێنرایەوە.<ref>Daniela Giampaola, Francesca Longobardo (2000). ''Naples Greek and Roman''. Electa.</ref> شارەکە بەشێکی گرنگی {{بنز|ماگنا گڕایکیا|en|Magna Graecia|lt=ماگنا گڕایکیا}} بوو، ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە تێکەڵبوونی کۆمەڵگەی یۆنانی و [[کۆماری ڕۆمی|ڕۆمی]]، و لەو کاتەوە ناوەندێکی کلتووریی نێودەوڵەتیی گرنگ بووە بە ئاماژەیەکی تایبەت بۆ گەشەسەندنی ھونەرەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.naplesldm.com/virgil.php |سەردێڕ=Virgil in Naples |بڵاوکەرەوە=naplesldm.com |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170402144355/http://www.naplesldm.com/virgil.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٧}}</ref> ناپۆلی وەک پایتەختی {{بنز|دووکیی ناپۆلی|en|Duchy of Naples|lt=دووکیی ناپۆلی}} (٦٦١–١١٣٩)، دواتر وەک پایتەختی [[شانشینی ناپۆلی]] (١٢٨٢–١٨١٦)، و لە کۆتاییدا وەک پایتەختی {{بنز|شانشینی دوو سسیلیا|en|Kingdom of the Two Sicilies|lt=شانشینی دوو سسیلیا}} خزمەتی کرد — تا {{بنز|یەکگرتنەوەی ئیتالیا|en|unification of Italy|lt=یەکگرتنەوەی ئیتالیا}} لە ساڵی ١٨٦١دا. ھەروەھا ناپۆلی وەک پایتەختی سەردەمی {{بنز|بارۆک|en|Baroque|lt=بارۆک}} دادەنرێت، کە بە کارەکانی ھونەرمەند {{بنز|کاراڤاجیۆ|en|Caravaggio|lt=کاراڤاجیۆ}} لە سەدەی ١٧دا و شۆڕشە ھونەرییەی کە دروستی کرد دەستی پێ کرد.<ref>Alessandro Giardino (2017), ''Corporeality and Performativity in Baroque Naples. The Body of Naples.'' Lexington.</ref> ھەروەھا ناوەندێکی گرنگی {{بنز|مرۆڤدۆستیی ڕێنێسانس|en|Renaissance humanism|lt=مرۆڤدۆستیی ڕێنێسانس}} و {{بنز|سەردەمی ڕۆشنبیری|en|Age of Enlightenment|lt=سەردەمی ڕۆشنبیری}} بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Umanesimo in "Enciclopedia dei ragazzi" |ناونیشان=https://www.treccani.it/enciclopedia/umanesimo_(Enciclopedia-dei-ragazzi) |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.treccani.it |زمان=it-IT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200911081641/https://www.treccani.it/enciclopedia/umanesimo_(Enciclopedia-dei-ragazzi) |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Musi |یەکەم=Aurelio |سەردێڕ=Napoli, una capitale e il suo regno |بڵاوکەرەوە=Touring |پەڕەکان=١١٨, ١٥٦|زمان=it}}</ref> شارەکە مێژوویەکی درێژی ھەیە وەک خاڵێکی سەرەکی لە ئاستی جیهانیدا بۆ مۆسیقای کلاسیک و ئۆپێرا لە ڕێگەی {{بنز|قوتابخانەی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan School|lt=قوتابخانەی ناپۆلیتانی}}یەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Florimo |یەکەم=Francesco |سەردێڕ=Cenno Storico Sulla Scuola Musicale De Napoli |بڵاوکەرەوە=Nabu Press |زمان=it}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٢٥ و ١٩٣٦دا، ناپۆلی لەلایەن {{بنز|ئیتالیای فاشیست|en|Fascist Italy|lt=ڕژێمی فاشیستی}}یەوە فراوانتر کرا و ئاستی بەرز کرایەوە. لە ساڵانی کۆتاییی {{بنز|جەنگی جیهانیی دووەم|en|World War II|lt=جەنگی جیهانیی دووەم}}دا، {{بنز|بۆردومانکردنی ناپۆلی لە جەنگی جیهانیی دووەمدا|en|Bombing of Naples in World War II|lt=تووشی زیانی زۆر بووەوە بەھۆی بۆردومانی ھاوپەیمانان}}ەوە کاتێک داگیری نیمچەدوورگەکەیان کرد. {{بنز|چوار ڕۆژەکەی ناپۆلی|en|Four Days of Naples|lt=چوار ڕۆژەکەی ناپۆلی}} ڕاپەڕینێک بوو دژی ھێزەکانی داگیرکەری ئەڵمانیای نازی لە ٢٧ی ئەیلوول تا ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٤٣، ڕاستەوخۆ پێش گەیشتنی ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە ١ی تشرینی یەکەمدا. شارەکە دوای جەنگەکە تووشی کارگەلێکی ئاوەدانکردنەوەی بەرفراوان بووەوە.<ref name="wii">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.naplesldm.com/Naples%20bombing.php |بڵاوکەرەوە=naplesldm.com |سەردێڕ=Bombing of Naples |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170627154455/http://naplesldm.com/Naples%20bombing.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> لە کۆتایی سەدەی ٢٠ەمەوە، ناپۆلی گەشەیەکی ئابووریی بەرچاوی ھەبووە، کە بەھۆی دروستکردنی ناوچەی بازرگانیی [[ناوەندی بەڕێوەبردنی ناپۆلی|Centro direzionale]] و تۆڕێکی گواستنەوەی پێشکەوتوو، لەوانەش هێڵی شەمەندەفەری خێرا {{بنز|ترێنۆ ئالتا ڤێلۆچیتا|en|Treno Alta Velocità|lt=Alta Velocità}} بۆ ڕۆما و {{بنز|سالێرنۆ|en|Salerno|lt=سالێرنۆ}} و تۆڕی سابوەی پەرەپێدراوی {{بنز|میترۆی ناپۆلی|en|Naples Metro|lt=میترۆی ناپۆلی}} و {{بنز|سیستمی شەمەندەفەری شارستانیی ناپۆلی|en|Naples metropolitan railway service|lt=خزمەتگوزاریی شەمەندەفەری شارستانی}}. ناپۆلی سێیەم گەورەترین ئابووریی شارستانییە لە ئیتالیادا بەپێی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی، لە دوای میلان و ڕۆما.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sr-m.it/wp-content/uploads/2015/09/rs-rota-napoli-15luglio-5agosto-20141.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180208004809/https://www.sr-m.it/wp-content/uploads/2015/09/rs-rota-napoli-15luglio-5agosto-20141.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |سەردێڕ=Sr-m.it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> {{بنز|بەندەری ناپۆلی|en|Port of Naples|lt=بەندەری ناپۆلی}} یەکێکە لە گرنگترین بەندەرەکان لە ئەورووپادا. ناوەندی مێژوویی ناپۆلی وەک شوێنەوارێکی کەلەپووری جیهانیی یونسکۆ دیاری کراوە. زنجیرەیەکی فراوان لە شوێنەوارە کلتووری و مێژوویییە گرنگەکان لە نێزیکیدان، لەوانە {{بنز|کۆشکی پاشایەتیی کاسێرتا|en|Royal Palace of Caserta|lt=کۆشکی پاشایەتیی کاسێرتا}} و وێرانە ڕۆمییەکانی {{بنز|پۆمپەیی|en|Pompeii|lt=پۆمپەیی}} و {{بنز|ھێرکولانیۆم|en|Herculaneum|lt=ھێرکولانیۆم}}. ناپۆلی یەکێکە لە شارەکانی جیهان کە بەرزترین چڕیی سەرچاوە کلتووری، ھونەری و مۆنۆمێنتالییەکانی ھەیە، کە لەلایەن بی بی سییەوە وەک "شاری ئیتالی کە مێژوویەکی زۆر زۆری ھەیە بۆ ئیدارەدان" وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Italian city with too much history |ناونیشان=https://www.bbc.com/travel/article/20170309-a-city-with-too-much-history-to-handle |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.bbc.com |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBC |ناونیشان=https://www.bbc.com/travel/destinations/naples |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.bbc.com}}</ref> شارەکە مێژوویەکی درێژی ھەیە وەک خاڵێکی سەرەکی بۆ [[مۆسیقای کلاسیک]] و ئۆپێرا لە ڕێگەی [[قوتابخانەی ناپۆلیتانی]]یەوە، کە بەشداریی کردووە لە گەشەسەندنی {{بنز|ئۆپێرا بوفا|en|opera buffa|lt=ئۆپێرا بوفا}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sapere.it |سەردێڕ=Dall'opera buffa all'"opéra-comique": Transizione e rinnovamento – StudiaFacile {{!}} Sapere.it |ناونیشان=https://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/musica/L-et--del-classicismo-e-Mozart/Transizione-e-rinnovamento/Dall-opera-buffa-all--op-ra-comique-.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250421233252/https://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/musica/L-et--del-classicismo-e-Mozart/Transizione-e-rinnovamento/Dall-opera-buffa-all--op-ra-comique-.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.sapere.it |زمان=it |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و سیستمی ھاوچەرخی {{بنز|کۆنسێرڤاتۆریی مۆسیقا|en|Conservatory of music|lt=کۆنسێرڤاتۆری}}. ھەروەھا ناپۆلی نەریتێکی شانۆیی دیار و کەلەپوورێکی مۆسیقیی بەناوبانگی پەرە پێ داوە، لەوانە {{بنز|گۆرانیی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan song|lt=گۆرانیی ناپۆلیتانی}} (Canzone napoletana)، کە بەناوبانگبوونی جیهانیی بەدەستھێنا. لە ھونەرە بینراوەکاندا، شارەکە بزووتنەوە ھونەرییە ڕەسەنەکانی ھێناوەتە ئاراوە وەک {{بنز|ڕێنێسانسی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan Renaissance|lt=ڕێنێسانسی ناپۆلیتانی}}<ref>Stefano Zuffi, Grande atlante del Rinascimento, Milano, Electa, 2007, ISBN 978-88-370-4898-3. p. 134; 152–153</ref> و {{ill|Neapolitan Baroque|lt=بارۆکی ناپۆلیتانی|it|Barocco napoletano}},<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Napoli e il barocco |ناونیشان=https://www.baroque.it/luoghi-del-barocco/il-barocco-nelle-principali-citta-italiane/napoli-barocca.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.baroque.it}}</ref> {{بنز|کاراڤاجیستی|en|Caravaggisti|lt=کاراڤاجیزم}}،<ref>Catalogue of the exhibition ''Caravaggio e caravaggeschi'', held at the [[Royal Palace of Naples]] from 10 February to 20 March 1963.</ref> {{بنز|قوتابخانەی پۆسیلیپۆ|en|School of Posillipo|lt=قوتابخانەی پۆسیلیپۆ}}،<ref>Renato Ruotolo, ''La Scuola di Posillipo'', Naples, Franco Di Mauro Edizioni, 2002, ISBN 88-87365-26-1.</ref> {{بنز|قوتابخانەی ڕێسینا|en|School of Resina|lt=قوتابخانەی ڕێسینا}} و {{ill|Neapolitan Liberty|it|Liberty a Napoli}}<ref>Renato De Fusco, ''[[iarchive:ilflorealenapoli0000defu|Il floreale a Napoli]]'', 2ª ed., Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1989, ISBN 88-7104-528-9. p. 164</ref> (ئارت نووڤۆ)، ھەروەھا ھونەرە بەکارھاتووە نێودەوڵەتییە گرنگەکان، لەوانە {{بنز|شووشەی کاپۆدیمۆنتێ|en|Capodimonte porcelain|lt=پۆرسێلینی کاپۆدیمۆنتێ}}<ref>Nicola Spinosa, ''Le porcellane di Capodimonte'', Milano, Rusconi, ISBN non esistente.</ref> و {{بنز|مەزاری لەدایکبوونی مەسیحیی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan nativity scene|lt=دیۆڕامای لەدایکبوونی ناپۆلیتانی}} ("presepe").<ref>Marisa Piccoli Catello, ''Il Presepe Napoletano'', Napoli, Guida Editore, 2005, ISBN 88-7188-945-2.</ref> ھەروەھا بە فراوانی دانی پێدا نراوە بەھۆی {{بنز|چێشتی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan cuisine|lt=نەریتی چێشتلێنانی دیاری}}،<ref>Gianni De Bury, Frijenno magnanno, Di Mauro Franco Edizioni, 1990, ISBN 88-85263-00-3.</ref> کە خواردنگەلێک لەخۆ دەگرێت کە بوونەتە ئایکۆنی کلتووریی جیهانی، دیارترینیان {{بنز|پیتزای ناپۆلیتانی|en|Neapolitan pizza|lt=پیتزا}}<nowiki/>یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=COMMISSION REGULATION (EU) No 97/2010 of 4 February 2010 entering a name in the register of traditional specialities guaranteed [Pizza Napoletana (TSG)] |ناونیشان=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32010R0097 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=eur-lex.europa.eu}}</ref> وەک دانپێدانانێک بە گرنگییە کلتوورییەکەی، ھونەری {{بنز|پیتزاساز|en|pizzaiolo|lt=پیتزاسازیی ناپۆلیتانی}} لە پێڕستی {{بنز|پێڕستەکانی کەلەپووری کلتووریی نادیاری یونسکۆ|en|UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|lt=کەلەپووری کلتووریی نادیاری بێھوتای مرۆڤایەتیی یونسکۆ}}<nowiki/>دا تۆمار کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Art of Neapolitan 'Pizzaiuolo' – UNESCO Intangible Cultural Heritage |ناونیشان=https://ich.unesco.org/en/RL/art-of-neapolitan-pizzaiuolo-00722 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=ich.unesco.org |زمان=en}}</ref> ناپۆلی ماڵی ھەندێک لە کۆنترین و شایستەترین دامەزراوە پەروەردەیییەکانە لە ئەورووپادا. میوانداریی {{بنز|زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم|en|University of Naples Federico II|lt=زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم}} دەکات، کە لە ساڵی ١٢٢٤دا دامەزراوە و وەک کۆنترین زانکۆی عەلمانی و بودجەدارکراو لەلایەن دەوڵەتەوە لە جیهاندا سەیر دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Capitani |یەکەم=Ovidio |سەردێڕ=Storia d'Italia |بڵاوکەرەوە=UTET |ساڵ=١٩٨١|ژپنک=٨٨-٠٢-٠٣٥٦٨-٧|editor-last=Galasso |editor-first=Giuseppe |بەرگ=٤|شوێن=Torino |پەڕە=١٢٢|زمان=it}}</ref> ھەروەھا {{بنز|زانکۆی ناپۆلی "لۆریێنتالێ"|en|University of Naples "L'Orientale"|lt=زانکۆی ناپۆلی "لۆریێنتالێ"}}، کۆنترین دامەزراوەیە لە ئەورووپادا کە تەرخان کرابێت بۆ خوێندنی ڕۆژھەڵاتناسی و {{بنز|چینناسی|en|Sinology|lt=چینناسی}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Official website of L'Orientale |ناونیشان=https://www.unior.it/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230416231643/https://www.unior.it/index2.php?content_id=1&amp;content_id_start=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> ھەروەھا شارەکە ماڵی {{بنز|قوتابخانەی سەربازیی نونزیاتێلا|en|Nunziatella Military School|lt=قوتابخانەی سەربازیی نونزیاتێلا}}یە، کە یەکێکە لە کۆنترین و شایستەترین ئەکادیمیا سەربازییەکان لە جیهاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Visita scuola militare Nunziatella |ناونیشان=https://www.difesa.it/Il_Ministro/sottosegretari/Isabella_Rauti/Notizie/Pagine/2023_09_15_NUNZIATELLA_.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Defence (Italy)]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240103041144/https://www.difesa.it/Il_Ministro/sottosegretari/Isabella_Rauti/Notizie/Pagine/2023_09_15_NUNZIATELLA_.aspx}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Scuola Militare "Nunziatella": patrimonio storico e culturale degli stati del Mediterraneo |ناونیشان=https://www.difesa.it/Il_Ministro/Archivio_Eventi_del_Ministro_della_Difesa/Pagine/ScuolaMilitareNunziatella_Med.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Ministero della Difesa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240102035523/https://www.difesa.it/Il_Ministro/Archivio_Eventi_del_Ministro_della_Difesa/Pagine/ScuolaMilitareNunziatella_Med.aspx}}</ref> == مێژوو == {{For timeline|{{بنز|ھێڵی کاتیی مێژووی ناپۆلی|en|Timeline of Naples history|lt=ھێڵی کاتیی مێژووی ناپۆلی}}}} === لەدایکبوونی یۆنانی و دەستبەسەرداگرتنی ڕۆمی === {{Anchor|Greek|Roman}} {{زیاتر|2=ڕۆمای کۆن}} [[File:Monte Echia, Napoli, Italia - 2024.jpg|thumb|چیای ئێکیا، ئەو شوێنەی کە پۆلیس لە {{بنز|مێژووی ناپۆلی#لەدایکبوونی یۆنانی، دەستبەسەرداگرتنی ڕۆمی|en|History of Naples#Greek birth, Roman acquisition|lt=پارتێنۆپێ}} تێیدا سەرھەڵدا]] [[File:ColonneDioscuriNapoli.jpg|thumb|کۆڵەکەکانی پەرستگای کاستۆر و پۆلوکس کە بەستراوەتەوە بە ڕووکاری {{بنز|سان پاۆلۆ مەجیۆری، ناپۆلی|en|San Paolo Maggiore, Naples|lt=سان پاۆلۆ مەجیۆری}}دا]] ناپۆلی لە سەردەمی {{بنز|سەردەمی بەردینی نوێ|en|Neolithic|lt=بەردینی نوێ}}وە ئاوەدان بووە.<ref>[http://members.virtualtourist.com/m/938ff/23f84/6/?o=3 "Neapolis Station – Archaeological Yards"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130520161439/http://members.virtualtourist.com/m/938ff/23f84/6/?o=3 |date=20 May 2013 }}. Virtualtourist.com. 12 June 2005. Retrieved 7 September 2012.</ref> لە ھەزارەی دووەمی پ.زدا، یەکەم نیشتەجێبوونی {{بنز|یۆنانی مایسینی|en|Mycenaean Greece|lt=مایسینی}} لە شوێنێک کە دوور نەبوو لە هەڵکەوتەی جوگرافیی شاری داهاتووی پارتێنۆپێ سەرھەڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=David J. Blackman |نووسەر٢=Maria Costanza Lentini |سەردێڕ=Ricoveri per navi militari nei porti del Mediterraneo antico e medievale: atti del Workshop, Ravello, 4–5 novembre 2005 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GhB4VDYuJXsC&pg=PA99 |ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Edipuglia srl |ژپنک=٩٧٨-٨٨-٧٢٢٨-٥٦٥-٧|پەڕە=٩٩}}</ref> دەریاوانانی دوورگەی یۆنانیی {{بنز|ڕۆدس|en|Rhodes|lt=ڕۆدس}} بە ئەگەری زۆرەوە بەندەرێکی بازرگانیی بچووکیان بە ناوی [[مێژووی ناپۆلی#لەدایکبوونی یۆنانی، دەستبەسەرداگرتنی ڕۆمی|پارتێنۆپێ]] ({{lang|grc|Παρθενόπη}}، بە واتای "چاوی پاک"، سایڕێنێک لە {{بنز|ئەفسانەی یۆنانی|en|Greek mythology|lt=ئەفسانەی یۆنانی}}دا) لەسەر {{بنز|کاستێل دێل ئۆڤۆ|en|Castel dell'Ovo|lt=دوورگەی مێگاریدێ}} لە سەدەی نۆیەمدا دامەزراند.<ref>[http://www.worldportsource.com/ports/ITA_Port_of_Napoli_1073.php "Port of Naples"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120428091233/http://www.worldportsource.com/ports/ITA_Port_of_Napoli_1073.php |date=28 April 2012 }}. World Port Source. Retrieved 15 May 2012.</ref> تا سەدەی ھەشتەمی پ.ز، نیشتەجێبوونەکە لەلایەن خەڵکی {{بنز|کومای (ئیتالیا)|en|Cumae (Italy)|lt=کومای}}یەوە فراوانتر کرا، وەک ئەوەی لە دۆزینەوە شوێنەوارییەکاندا دەردەکەوێت، بۆ ئەوەی چیای ئێکیایش لەخۆ بگرێت.<ref>[http://www.archemail.it/notizie2011.htm#21/10/2011_Napoli,_Gli_scavi_della_Linea_6_portano_alla_luce_una_novit%C3%A0_clamorosa:_la_Napoli_greca_%C3%A8_stata_fondata_nell%C2%B4ottavo_secolo_a._C.,_non_nel_settimo__%28Repubblica%29 Archemail.it] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130329184949/http://www.archemail.it/notizie2011.htm |date=29 March 2013 }}. Retrieved 3 December 2012.</ref> لە سەدەی شەشەمی پ.زدا شارەکە دووبارە وەک نیئاپۆلیس ({{lang|grc|Νεάπολις}}) دامەزرێنرایەوە، و لە کۆتاییدا بووە یەکێک لە شارە سەرەکییەکانی [[ماگنا گڕایکیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.unesco.beniculturali.it/en/projects/historic-centre-of-naples/ |سەردێڕ=HISTORIC CENTRE OF NAPLES |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221004130624/https://www.unesco.beniculturali.it/en/projects/historic-centre-of-naples/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەکە بە خێرایی گەشەی کرد بەھۆی کاریگەریی شارە-دەوڵەتی یۆنانیی بەدەسەڵاتی {{بنز|سیراکوز، سسیلیا|en|Syracuse, Sicily|lt=سیراکوز}}ەوە،<ref name="Greek Naples">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.naplesldm.com/Greek_Naples.php |سەردێڕ=Greek Naples |بڵاوکەرەوە=naplesldm.com |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170321000245/http://www.naplesldm.com/Greek_Naples.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> و بووە ھاوپەیمانی [[کۆماری ڕۆمی]] دژی ئەفریقای کۆن (کارتاج). لە کاتی شەڕەکانی سامنیتدا، شارەکە کە پێشتر ناوەندێکی بازرگانیی چالاک بوو، لەلایەن خەڵکی {{بنز|سامنیۆم|en|Samnium|lt=سامنیت}}ەوە {{بنز|داگیرکردنی نیئاپۆلیس|en|Capture of Neapolis|lt=داگیر کرا}}؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=u23MlfA8pcoC&q=campanian+people |بڵاوکەرەوە=Touring Club of Italy |سەردێڕ=Touring Club of Italy, Naples: The City and Its Famous Bay, Capri, Sorrento, Ischia, and the Amalfi, Milano |ژپنک=٨٨-٣٦٥-٢٨٣٦-٨|پەڕە=١١|ساڵ=٢٠٠٣}}</ref> بەڵام، ڕۆمییەکان بە خێرایی شارەکەیان لێ سەندنەوە و کردیانە {{بنز|کۆلۆنییەکان لە سەردەمی کۆندا|en|Colonies in antiquity|lt=کۆلۆنییەکی ڕۆمی}}.<ref name="rome" /> لە کاتی شەڕەکانی پۆنیکدا، شوورە بەھێزەکانی دەوری نیئاپۆلیس ھێزە ھێرشبەرەکانی جەنەڕاڵی کارتاجی [[ھانیباڵ]]یان تێک شکاند.<ref name="rome" /> ڕۆمییەکان بە ڕێزێکی زۆرەوە سەیری ناپۆلییان دەکرد وەک نموونەیەکی بێگەردی {{بنز|شارستانیەتی هێلینستی|en|Hellenistic civilization|lt=کلتووری ھێلینستی}}. لە سەردەمی ڕۆمیدا، خەڵکی ناپۆلی [[زمانی یۆنانی]] و نەریتەکانی خۆیان پاراست. لە ھەمان کاتدا، شارەکە بە ڤێلای شایستەی ڕۆمی، {{بنز|ئاوبەری ڕۆمی|en|Roman aqueduct|lt=ئاوبەرەکان}}، و {{بنز|حەمامەکانی ڕۆمی|en|Thermae|lt=حەمامە گشتییەکان}} فراوانتر کرا. شوێنەوارە بەناوبانگەکانی وەک {{بنز|کاستۆر و پۆلوکس|en|Castor and Pollux|lt=پەرستگای دیۆسکورەکان}} دروست کران، و چەندین ئیمپراتۆر بڕیاریان دا پشووەکانیان لە شارەکەدا بەسەر ببات، لەوانە {{بنز|کلاودیۆس|en|Claudius|lt=کلاودیۆس}} و {{بنز|تایبیریۆس|en|Tiberius|lt=تایبیریۆس}}.<ref name="rome">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://naples.rome-in-italy.com/history_naples_1.html |بڵاوکەرەوە=Naples.Rome-in-Italy.com |سەردێڕ=Antic Naples |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081225013134/http://naples.rome-in-italy.com/history_naples_1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> {{بنز|ڤیرجیل|en|Virgil|lt=ڤیرجیل}}، نووسەری {{بنز|داستانی نیشتمانی|en|national epic|lt=داستانی نیشتمانی}}ی ڕۆما کە ''{{بنز|ئەنیاک|en|Aeneid|lt=ئێنێید}}''ە، بەشێک لە پەروەردەی خۆی لە شارەکەدا وەرگرت، و دواتر لە دەوروبەریدا نیشتەجێ بوو. لەماوەی ئەم سەردەمەدا بوو کە مەسیحییەت بۆ یەکەمجار گەیشتە ناپۆلی. بەپێی نەریت، باسیلیکای {{بنز|سان پیترۆ ئاد ئارام|en|San Pietro ad Aram|lt=سان پیترۆ ئاد ئارام}} لەسەر ئەو شوێنە وەستاوە کە {{بنز|سانت پێتەر|en|Saint Peter|lt=سانت پیپتەر}} تێیدا ئامۆژگاریی کرد و یەکەم بڕوادارانی ناپۆلیتانی بۆ مەسیحییەت لە ئاودا ھەڵکێشا. [[سانت ژانواریۆس|ژانواریۆس]]، کە دەبووە {{بنز|پاریزگاری پیرۆز|en|patron saint|lt=پیرۆزی پارێزەری}} ناپۆلی، لە سەدەی چوارەمی زایینیدا لەوێ [[شەھید|شەھید بوو]].<ref name="catholi">{{Cite CE1913|wstitle=Naples}}</ref> دوایین ئیمپراتۆری [[ئیمپراتۆریەتی ڕۆمیی ڕۆژئاوا]]، {{بنز|ڕۆمۆلۆس ئۆگوستۆس|en|Romulus Augustulus|lt=ڕۆمۆلۆس ئۆگوستۆس}}، لە سەدەی پێنجەمی زایینیدا لەلایەن پاشای جێرمانی {{بنز|ئۆدۆئاسەر|en|Odoacer|lt=ئۆدۆئاسەر}}ەوە بۆ ناپۆلی نەفی کرا. === دووکیی ناپۆلی === [[File:Gothic Battle of Mons Lactarius on Vesuvius.jpg|thumb|شەڕی {{بنز|شەڕی گوتییەکان (٥٣٥–٥٥٤)|en|Gothic War (535–554)|lt=گوتییەکانی}} {{بنز|شەڕی مۆنس لاکتاریۆس|en|Battle of Mons Lactarius|lt=مۆنس لاکتاریۆس}} لەسەر [[چیای ڤێزووڤیۆس]]، کێشراو لەلایەن {{بنز|ئەلێکساندەر زیک|en|Alexander Zick|lt=ئەلێکساندەر زیک}}]] دوای دابەزینی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمیی ڕۆژئاوا، ناپۆلی لەلایەن {{بنز|ئۆسترۆگۆتەکان|en|Ostrogoths|lt=ئۆسترۆگۆتەکان}}ەوە، کە {{بنز|گەلانی جێرمانی|en|Germanic peoples|lt=گەلێکی جێرمانی}} بوون، داگیر کرا و خسترایە ناو {{بنز|شانشینی ئۆسترۆگۆسی|en|Ostrogothic Kingdom|lt=شانشینی ئۆسترۆگۆسی}}یەوە.<ref name="ostrogoths">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wolfram |یەکەم=Herwig |سەردێڕ=The Roman Empire and Its Germanic Peoples |بڵاوکەرەوە=University of California Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=F33naMdrcs8C&q=mons+lactarius+naples&pg=PA238 |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٠٨٥١١-٤|ساڵ=١٩٩٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418064934/https://books.google.com/books?id=F33naMdrcs8C&q=mons+lactarius+naples&pg=PA238#v=snippet&q=mons%20lactarius%20naples&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام، جەنەڕاڵ {{بنز|بێلیساریۆس|en|Belisarius|lt=بێلیساریۆس}}ی [[ئیمپراتۆریەتی بیزەنتی|ئیمپراتۆریەتی بیزەنتی]] دوای {{بنز|گەمارۆدانی ناپۆلی (٥٣٦)|en|Siege of Naples (536)|lt=گەمارۆدانێکی کورت}} لە ساڵی ٥٣٦دا ناپۆلیی دووبارە گرتەوە، دوای چوونی بۆ ناو شارەکە لە ڕێگەی ئاوبەرێکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://historymedren.about.com/od/bentries/a/11_belisarius.htm |بڵاوکەرەوە=About.com |سەردێڕ=Belisarius – Famous Byzantine General |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090419124422/http://historymedren.about.com/od/bentries/a/11_belisarius.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٠٩}}</ref> لە ساڵی ٥٤٣دا، لە کاتی [[شەڕی گوتییەکان (٥٣٥–٥٥٤)|شەڕەکانی گوتییاندا]]، {{بنز|تۆتیلا|en|Totila|lt=تۆتیلا}} بۆ ماوەیەکی کورت {{بنز|گەمارۆدانی ناپۆلی (٥٤٢–٥٤٣)|en|Siege of Naples (542–543)|lt=شارەکەی گرت}} بۆ ئۆسترۆگۆتەکان، بەڵام بیزەنتییەکان کۆنترۆڵی ناوچەکەیان بەدەستھێنایەوە دوای [[شەڕی مۆنس لاکتاریۆس]] لەسەر لێژاییەکانی [[چیای ڤێزووڤیۆس]].<ref name="ostrogoths" /> چاوەڕوان دەکرا ناپۆلی پەیوەندی بە {{بنز|ئێکزارکاتی ڕاڤێنا|en|Exarchate of Ravenna|lt=ئێکزارکاتی ڕاڤێنا}}وە بپارێزێت، کە ناوەندی دەسەڵاتی بیزەنتی بوو لەسەر {{بنز|نیمچەدوورگەی ئیتالیا|en|Italian Peninsula|lt=نیمچەدوورگەی ئیتالیا}}.<ref name="byz">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kleinhenz |یەکەم=Christopher |سەردێڕ=Medieval Italy: An Encyclopedia |بڵاوکەرەوە=Routledge |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2SBRqpIVtEUC&q=duchy+of+naples&pg=PA755 |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٢١٢٦-٩|ساڵ=٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418064922/https://books.google.com/books?id=2SBRqpIVtEUC&q=duchy+of+naples&pg=PA755 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای کەوتنی ئێکزارکاتەکە، [[دووکیی ناپۆلی]] دروست کرا. ئەگەرچی کلتووری {{بنز|جیھانی یۆنانی-ڕۆمی|en|Greco-Roman world|lt=یۆنانی-ڕۆمی}}ی ناپۆلی بەردەوام بوو، بەڵام لە کۆتاییدا دڵسۆزیی خۆی لە [[قوستەنتینیە]]وە گۆڕی بۆ ڕۆما لەژێر دەستی دووک {{بنز|ستیفانی دووەمی ناپۆلی|en|Stephen II of Naples|lt=ستیفانی دووەم}}دا، کە خستیە ژێر [[سەروەری|دەسەڵاتی]] [[پاپا|پاپایی]] تا ساڵی ٧٦٣.<ref name="byz" /> ساڵانی نێوان ٨١٨ و ٨٣٢ شایەتی پەیوەندییە پڕ لە ئاژاوەکان بوون لەگەڵ {{بنز|پێڕستی ئیمپراتۆرەکانی بیزەنتی|en|List of Byzantine emperors|lt=ئیمپراتۆری بیزەنتی}}دا، بە بوونی چەندین داواکاری خۆجێیی کە ململانێیان دەکرد بۆ بەدەستھێنانی تەختی دووکی.<ref name="duchy">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McKitterick |یەکەم=Rosamond |بەستەری نووسەر=Rosamond McKitterick |سەردێڕ=The New Cambridge Medieval History |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2SBRqpIVtEUC&q=duchy+of+naples&pg=PA755 |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٨٥٣٦٠-٦|ساڵ=٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418064922/https://books.google.com/books?id=2SBRqpIVtEUC&q=duchy+of+naples&pg=PA755 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|تیۆکتیستوسی ناپۆلی|en|Theoctistus of Naples|lt=تیۆکتیستوس}} بەبێ ڕەزامەندیی ئیمپراتۆری دەستنیشان کرا؛ دواتر دەستنیشانکردنەکەی ھەڵوەشێنرایەوە و [[پێڕستی دووکەکانی ناپۆلی|تیۆدۆری دووەم]] جێگەی گرتەوە. بەڵام، خەڵکی گشتیی تووڕە ئەویان لە شارەکە دەرکرد و {{بنز|ستیفانی سێیەمی ناپۆلی|en|Stephen III of Naples|lt=ستیفانی سێیەم}}یان لەجێگەی ھەڵبژارد، کە پیاوێک بوو سکەی بە پیتە سەرەتایییەکانی خۆیەوە لێ دەدا لەجێگەی هی ئیمپراتۆری بیزەنتی. ناپۆلی سەربەخۆییی تەواوەتیی تا سەرەتای سەدەی نۆیەم بەدەستھێنا.<ref name="duchy" /> ناپۆلی لەگەڵ موسوڵمانە {{بنز|ساراسینەکان|en|Saracens|lt=ساراسینەکان}}دا لە ساڵی ٨٣٦دا ھاوپەیمانیی بەست و داوای پشتیوانیی ئەوانی کرد بۆ ڕەتکردنەوەی گەمارۆدانی سوپای [[لۆمباردەکان]] کە لە {{بنز|دووکیی بێنێڤێنتۆ|en|Duchy of Benevento|lt=دووکیی بێنێڤێنتۆ}}ی دراوسێوە دەھاتن. بەڵام، لە دەیەی ٨٥٠دا، جەنەڕالی موسوڵمان {{بنز|محەممەدی یەکەمی ئەبولعەباس|en|Muhammad I Abu 'l-Abbas|lt=محەممەدی یەکەمی ئەبولعەباس}} {{بنز|میزێنۆ|en|Miseno|lt=میزێنۆ}}ی تاڵان کرد، بەڵام تەنھا بۆ مەبەستی {{بنز|پێنجەک|en|Khums|lt=پێنجەک}} (تاڵانی ئیسلامی)، بەبێ داگیرکردنی ناوچەکانی [[کەمپانیا]].<ref name=mag>{{harvnb|Magnusson|Goring|1990}}</ref><ref>Hilmar C. Krueger. "The Italian Cities and the Arabs before 1095" in ''A History of the Crusades: The First Hundred Years'', Vol.I. Kenneth Meyer Setton, Marshall W. Baldwin (eds., 1955). University of Pennsylvania Press. p.48.</ref> دووکییەکە لەژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی [[لۆمباردەکان]]دا بوو بۆ ماوەیەکی کورت دوای داگیرکردنی لەلایەن {{بنز|پاندولفی چوارەمی کاپوا|en|Pandulf IV of Capua|lt=پاندولفی چوارەم}}ی {{بنز|میرنشینی کاپوا|en|Principality of Capua|lt=میرنشینی کاپوا}}وە، کە ڕکابەرێکی درێژخایەنی ناپۆلی بوو؛ بەڵام، ئەم ڕژێمە تەنھا سێ ساڵی خایاند پێش ئەوەی دووکە کاریگەرکراوەکان بە یۆنانی-ڕۆمی بگەڕێندرێنەوە.<ref name="duchy" /> تا سەدەی ١١ھەم، ناپۆلی دەستی کردبوو بە بەکارھێنانی {{بنز|سەربازی بەکرێگیراو|en|Mercenary|lt=سەربازە بەکرێگیراوەکانی}} {{بنز|نۆرمانەکان|en|Normans|lt=نۆرمان}} بۆ شەڕکردن دژی ڕکابەرەکانیان؛ دووک {{بنز|سێرگیوسی چوارەمی ناپۆلی|en|Sergius IV of Naples|lt=سێرگیوسی چوارەم}} {{بنز|ڕاینولف درێنگۆت|en|Rainulf Drengot|lt=ڕاینولف درێنگۆت}}ی بەکرێ گرت بۆ شەڕکردن دژی کاپوا بۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bradbury |یەکەم=Jim |بەستەری نووسەر=Jim Bradbury |سەردێڕ=The Routledge Companion to Medieval Warfare |بڵاوکەرەوە=Routledge |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1C54r8GgrUIC&q=Sergius+IV+hired+Rainulf+Drengot&pg=PA75 |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٢١٢٦-٩|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418064922/https://books.google.com/books?id=1C54r8GgrUIC&q=Sergius+IV+hired+Rainulf+Drengot&pg=PA75 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ساڵی ١١٣٧، نۆرمانەکان کاریگەرییەکی گەورەیان لە ئیتالیادا بەدەستھێنابوو، کە کۆنترۆڵی میرنشین و دووکییە سەربەخۆکانی پێشووی وەک [[میرنشینی کاپوا|کاپوا]]، [[دووکیی بێنێڤێنتۆ|بێنێڤێنتۆ]]، {{بنز|میرنشینی سالێرنۆ|en|Principality of Salerno|lt=سالێرنۆ}}، {{بنز|دووکیی ئەمالفی|en|Duchy of Amalfi|lt=ئەمالفی}}، {{بنز|دووکیی سۆرێنتۆ|en|Duchy of Sorrento|lt=سۆرێنتۆ}} و {{بنز|دووکیی گایێتا|en|Duchy of Gaeta|lt=گایێتا}}یان دەکرد؛ لەم ساڵەدا بوو کە ناپۆلی، دوا دووکیی سەربەخۆ لە بەشی باشووری نیمچەدوورگەکەدا، کەوتە ژێر کۆنترۆڵی نۆرمانەکان. دوا دووکی فەرمانڕەوای دووکییەکە، {{بنز|سێرگیوسی حەوتەمی ناپۆلی|en|Sergius VII of Naples|lt=سێرگیوسی حەوتەم}}، ناچار کرا خۆی ڕادەستی {{بنز|ڕۆجەری دووەمی سسیلیا|en|Roger II of Sicily|lt=ڕۆجەری دووەم}} بکات، کە حەوت ساڵ پێشتر وەک {{بنز|پێڕستی پاشاکانی سسیلیا|en|List of monarchs of Sicily|lt=پاشای سسیلیا}} لەلایەن {{بنز|دژەپاپا ئاناکلێتوسی دووەم|en|Antipope Anacletus II|lt=دژەپاپا ئاناکلێتوسی دووەم}}ەوە ڕاگەیەندرا بوو. بەم شێوەیە ناپۆلی چووە ناو {{بنز|شانشینی سسیلیا|en|Kingdom of Sicily|lt=شانشینی سسیلیا}}وە، بە پایتەختیی [[پالێرمۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.britannica.com/eb/topic-542840/Kingdom-of-Sicily |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071026135034/https://www.britannica.com/eb/topic-542840/Kingdom-of-Sicily |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ئیش=Encyclopædia Britannica |سەردێڕ=Kingdom of Sicily, or Trinacria |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> === وەک بەشێک لە شانشینی سسیلیا === [[File:Palazzo Reale di Napoli - Federico II.jpg|thumb|left|{{بنز|فریدریکی دووەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|en|Frederick II, Holy Roman Emperor|lt=فریدریکی دووەم}}|271x271px]] دوای ماوەیەک لە فەرمانڕەوایی [[نۆرمانەکان]]، لە ساڵی ١١٨٩دا، [[شانشینی سسیلیا]] لە ململانێیەکی شوێنگرتنەوەدا بوو لە نێوان {{بنز|تانکرێد، پاشای سسیلیا|en|Tancred, King of Sicily|lt=تانکرێد}} کە لەدایکبوونێکی ناڕەوا بوو و {{بنز|خانی ھۆھێنستاوفن|en|House of Hohenstaufen|lt=ھۆھێنستاوفنەکان}}، کە {{بنز|بنەماڵەی پاشایەتی|en|dynasty|lt=خێزانێکی پاشایەتیی}} جێرمانی بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.naplesldm.com/swabian.php |بڵاوکەرەوە=naplesldm.com |سەردێڕ=Swabian Naples |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170319225929/http://www.naplesldm.com/swabian.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> چونکە شازادەکەی هێنری ھاوسەرگیریی لەگەڵ {{بنز|کۆنستانسی یەکەمی سسیلیا|en|Constance I of Sicily|lt=شازادە کۆنستانس}} کردبوو، کە دوا واریسی ڕەوای تەختی سسیلیا بوو. لە ساڵی ١١٩١دا هێنری داگیری سسیلیای کرد دوای ئەوەی وەک {{بنز|ھێنری شەشەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|en|Henry VI, Holy Roman Emperor|lt=ھێنری شەشەم}} تاجەگوڵینەی لەسەر نرا، و چەندین شار خۆیان ڕادەست کرد. بەڵام ناپۆلی بەرگریی لە خۆی کرد لە ئایار تا ئاب لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ڕیچارد، کۆنتی ئاچێرا|en|Richard, Count of Acerra|lt=ڕیچارد}}، {{بنز|نیکۆلاسی ئاجێلۆ|en|Nicholas of Ajello|lt=نیکۆلاس}}، {{بنز|ئالیگێرنۆ کۆتۆنێ|en|Aligerno Cottone|lt=ئالیگێرنۆ کۆتۆنێ}} و {{بنز|مارگاریتوسی بریندیسی|en|Margaritus of Brindisi|lt=مارگاریتوس}} پێش ئەوەی ئەڵمانییەکان تووشی نەخۆشی ببن و ناچار بە پاشەکشە ببن. {{بنز|کۆنڕادی دووەم، دووکی بۆھیمیا|en|Conrad II, Duke of Bohemia|lt=کۆنڕادی دووەم}} و {{بنز|فیلیپی یەکەم، مەترانی کۆڵن|en|Philip I, Archbishop of Cologne|lt=فیلیپی یەکەم}} لە کاتی {{بنز|گەمارۆدانی ناپۆلی (١١٩١)|en|Siege of Naples (1191)|lt=گەمارۆدانەکەدا}} بەھۆی نەخۆشییەوە مردن. لە کاتی ھێرشی پێچەوانەیدا، [[تانکرێد، پاشای سسیلیا|تانکرێد]] کۆنستانسی کە ئێستا ئیمپراتۆر بوو، دەستگیر کرد. ئەو ئیمپراتۆرەکەی لە [[کاستێل دێل ئۆڤۆ]] لە ناپۆلی بەند کرد پێش ئازادکردنی لە ئایاری ١١٩٢دا لەژێر گوشاری {{بنز|پاپا سێلێستینی سێیەم|en|Pope Celestine III|lt=پاپا سێلێستینی سێیەم}}دا. لە ساڵی ١١٩٤دا هێنری دووەم ھەڵمەتی خۆی دەست پێ کرد دوای مردنی تانکرێد، بەڵام ئەمجارە ئالیگێرنۆ بەبێ بەرگری خۆی ڕادەست کرد، و لە کۆتاییدا، هێنری سسیلیای داگیر کرد، و خستیە ژێر فەرمانڕەوایی ھۆھێنستاوفنەکانەوە. [[زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم|زانکۆی ناپۆلی]]، کە یەکەم زانکۆ بوو لە ئەورووپادا کە تەرخان کرابێت بۆ ڕاھێنانی بەڕێوەبەرە عەلمانییەکان، لەلایەن [[فریدریکی دووەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|فریدریکی دووەم]]ەوە دامەزرا، کە ناپۆلیی کردە ناوەندی ڕۆشنبیریی شانشینەکە. ململانێی نێوان ھۆھێنستاوفنەکان و [[پاپا|پاپایەتی]] لە ساڵی ١٢٦٦دا بووە هۆی ئەوەی {{بنز|پاپا ئینۆسێنتی چوارەم|en|Pope Innocent IV|lt=پاپا ئینۆسێنتی چوارەم}} تاجەگوڵینە بخاتە سەر سەری دووکی {{بنز|ماڵی کاپێتیی ئانژۆ|en|Capetian House of Anjou|lt=ئانژۆڤین}} {{بنز|شارڵی یەکەمی ناپۆلی|en|Charles I of Naples|lt=شارڵی یەکەم}} وەک پاشای سسیلیا:<ref name="dieli" /> شارڵ بە فەرمی پایتەختی لە پالێرمۆوە گواستەوە بۆ ناپۆلی، کە لە [[کاستێل نوۆڤۆ]]دا نیشتەجێ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://cheapholidayhacks.com/holidaydestinations/naples-castel-nuovo/ |سەردێڕ=Naples – Castel Nuovo |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230423211344/https://cheapholidayhacks.com/holidaydestinations/naples-castel-nuovo/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەھۆی ھەبوونی ئارەزوویەکی گەورە لە تەلارسازیدا، شارڵی یەکەم تەلارسازان و ڕاھێنەرانی فەڕەنسیی ھێنا و بە شەخسی لە چەندین پڕۆژەی بیناسازیدا لە شارەکەدا بەشدار بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Art and Architecture in Naples, 1266–1713: New Approaches |ناونیشان=https://archive.org/details/artarchitecturen00warr |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |یەکەم١=Cordelia |دوایین١=Warr |یەکەم٢=Janis |دوایین٢=Elliott |ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons |پەڕەکان=[https://archive.org/details/artarchitecturen٠٠warr/page/n١٦٣ ١٥٤]–١٥٥|ژپنک=٩٧٨١٤٠٥١٩٨٦١٥}}</ref> چەندین نموونەی {{بنز|تەلارسازیی گۆتیک|en|Gothic architecture|lt=تەلارسازیی گۆتیک}} لە دەوروبەری ناپۆلی سەریان ھەڵدا، لەوانە {{بنز|کاتێدراڵی ناپۆلی|en|Naples Cathedral|lt=کاتێدراڵی ناپۆلی}}، کە بە سەرەکیترین کەنیسەی شارەکە دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bruzelius |یەکەم=Caroline |بەستەری نووسەر=Caroline Bruzelius |سەردێڕ="ad modum franciae": Charles of Anjou and Gothic Architecture in the Kingdom of Sicily |journal=Journal of the Society of Architectural Historians |بەرگ=٥٠|issue=4 |ساڵ=١٩٩١|پەڕەکان=٤٠٢–٤٢٠|بڵاوکەرەوە=University of California Press |jstor=990664 |doi=10.2307/990664}}</ref> === شانشینی ناپۆلی === {{سەرەکی|شانشینی ناپۆلی}} [[File:Galleria San Martino. 02 (cropped).JPG|thumb|[[کاستێل نوۆڤۆ]]، کە بە ''Maschio Angioino''ش ناسراوە، بنکەی پاشاکانی سەدەی ناوینی ناپۆلی، ئاراگۆن و ئیسپانیا]] لە ساڵی ١٢٨٢دا، دوای {{بنز|ئێوارەی سسیلیا|en|Sicilian Vespers|lt=ئێوارەی سسیلیا}}، شانشینی سسیلیا بووە دوو بەشەوە. [[شانشینی ناپۆلی]]ی ئانژۆڤین بەشی باشووری نیمچەدوورگەی ئیتالیای لەخۆ دەگرت، لە کاتێکدا دوورگەی {{بنز|سسیلیا|en|Sicily|lt=سسیلیا}} بووە {{بنز|تەختی ئاراگۆن|en|Crown of Aragon|lt=ئاراگۆنی}} [[شانشینی سسیلیا]].<ref name="dieli" /> شەڕەکانی نێوان بنەماڵە کێبڕکێکارەکان بەردەوام بوون تا {{بنز|ئاشتیی کالتابێلۆتا|en|Peace of Caltabellotta|lt=ئاشتیی کالتابێلۆتا}} لە ساڵی ١٣٠٢دا، کە تێیدا {{بنز|فریدریکی سێیەمی سسیلیا|en|Frederick III of Sicily|lt=فریدریکی سێیەم}} وەک پاشای سسیلیا دانی پێدا نرا، لە کاتێکدا {{بنز|شارڵی دووەمی ناپۆلی|en|Charles II of Naples|lt=شارڵی دووەم}} وەک پاشای ناپۆلی لەلایەن {{بنز|پاپا بۆنیفاسی ھەشتەم|en|Pope Boniface VIII|lt=پاپا بۆنیفاسی ھەشتەم}}ەوە دانی پێدا نرا.<ref name="dieli">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dieli.net/SicilyPage/History/SicilianHist.html |بڵاوکەرەوە=Dieli.net |سەردێڕ=Sicilian History |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090504185251/http://www.dieli.net/SicilyPage/History/SicilianHist.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> سەرباری دابەشبوونەکە، ناپۆلی لە گرنگیدا گەشەی کرد، بە ڕاکێشانی بازرگانانی {{بنز|کۆماری پیزا|en|Republic of Pisa|lt=پیزایی}} و {{بنز|کۆماری جێنۆڤا|en|Republic of Genoa|lt=جێنۆڤایی}}،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Constable |یەکەم=Olivia Remie |سەردێڕ=Housing the Stranger in the Mediterranean World: Lodging, Trade, and Travel |بڵاوکەرەوە=Humana Press |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=y9H7mfxqs7UC&q=%22genoese+merchants%22+naples&pg=PA209 |ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٨٢٩-١٧١-٤|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٠٢}}</ref> بانکدارانی {{بنز|تۆسکانی|en|Tuscany|lt=تۆسکانی}}، و هەندێک لە دیارترین ھونەرمەندانی {{بنز|ڕێنێسانسی ئیتالی|en|Italian Renaissance|lt=ڕێنێسانس}}ی ئەو سەردەمە، وەک {{بنز|جۆڤانی بۆکاچیۆ|en|Giovanni Boccaccio|lt=بۆکاچیۆ}}، {{بنز|پێتڕارک|en|Petrarch|lt=پێتڕارک}} و {{بنز|جیۆتۆ|en|Giotto di Bondone|lt=جیۆتۆ}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.naples-city.info/napoli/angioinoeng.htm |بڵاوکەرەوە=Naples-City.info |سەردێڕ=Angioino Castle, Naples |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080929152952/http://www.naples-city.info/napoli/angioinoeng.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> لە سەدەی ١٤دا، پاشای ئانژۆڤینی مەجاری {{بنز|لوئیزی یەکەمی مەجارستان|en|Louis I of Hungary|lt=لوئیزی گەورە}} چەندین جار شارەکەی داگیر کرد. لە ساڵی ١٤٤٢دا، {{بنز|ئەلفۆنسۆی یەکەمی ناپۆلی|en|Alfonso I of Naples|lt=ئەلفۆنسۆی یەکەم}} دوای سەرکەوتنی دژی دوا پاشای ئانژۆڤین، {{بنز|ڕێنێی ئانژۆ|en|René of Anjou|lt=ڕێنێ}}، ناپۆلیی داگیر کرد، و ناپۆلی بۆ ماوەیەکی کورت جارێکی تر لەگەڵ سسیلیادا یەکگرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.zum.de/whkmla/region/spain/aragonexp.html |بڵاوکەرەوە=Zum.de |سەردێڕ=Aragonese Overseas Expansion, 1282–1479 |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081229072358/http://www.zum.de/whkmla/region/spain/aragonexp.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> ==== ئاراگۆنی و ئیسپانی ==== سسیلیا و ناپۆلی لە ساڵی ١٢٨٢ەوە جیا بووبوونەوە، بەڵام وەک ژێرپێگەیشتووی [[تەختی ئاراگۆن|ئاراگۆن]] لەژێر دەستی {{بنز|فێردیناندی یەکەمی ناپۆلی|en|Ferdinand I of Naples|lt=فێردیناندی یەکەم}}دا مانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ناونیشان=https://www.questia.com/googleScholar.qst;jsessionid=HGLTkBTylpyyN6nRHvHhh1ChNGN38XWmr4 Hzhn5HLhnkkhWHHhXn!602093125?docId=5000263626 |سەردێڕ=Ferrante of Naples: the statecraft of a Renaissance prince |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ |access-date=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |archive-date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011012141/http://www.questia.com/googleScholar.qst |url-status=dead}}</ref> بنەماڵە نوێیەکە پێگەی بازرگانیی ناپۆلیی بەھێز کرد بە دامەزراندنی پەیوەندی لەگەڵ {{بنز|نیمچەدوورگەی ئیبەری|en|Iberian Peninsula|lt=نیمچەدوورگەی ئیبەری}}دا. ھەروەھا ناپۆلی بووە ناوەندێکی ڕێنێسانس، بە گەیشتنی ھونەرمەندانی وەک {{بنز|فرانسیسکۆ لاورانا|en|Francesco Laurana|lt=لاورانا}}، {{بنز|ئەنتۆنێلۆ دا مێسینا|en|Antonello da Messina|lt=دا مێسینا}}، {{بنز|جاکۆپۆ سانازارۆ|en|Jacopo Sannazaro|lt=سانازارۆ}} و {{بنز|پۆلیزیانۆ|en|Poliziano|lt=پۆلیزیانۆ}} بۆ شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://naples.rome-in-italy.com/history_naples_2.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080410223414/http://naples.rome-in-italy.com/history_naples_2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Naples.Rome-in-Italy.com |سەردێڕ=Naples Middle-Ages |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لە ساڵی ١٥٠١دا، ناپۆلی کەوتە ژێر فەرمانڕەوایی ڕاستەوخۆی {{بنز|ڕژێمی کۆنی فەڕەنسا|en|Ancien Régime in France|lt=فەڕەنسا}} لەژێر دەستی {{بنز|لوئیزی دوازدەیەم|en|Louis XII of France|lt=لوئیزی دوازدەیەم}}دا، کە پاشای ناپۆلیتانی {{بنز|فریدریکی چوارەمی ناپۆلی|en|Frederick IV of Naples|lt=فریدریک}} وەک زیندانی بردرایە فەڕەنسا؛ بەڵام ئەم بارودۆخە زۆری نەخایاند، چونکە ئیسپانیا ناپۆلی لە فەڕەنسییەکان بردەوە لە {{بنز|شەڕی گاریگلیانۆ (١٥٠٣)|en|Battle of Garigliano (1503)|lt=شەڕی گاریگلیانۆ}}دا لە ساڵی ١٥٠٣دا.<ref name="spanishnaples" /> دوای سەرکەوتنی ئیسپانیا، ناپۆلی بووە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتی ئیسپانی]]، و لە درێژایی سەردەمی {{بنز|ئیسپانیای ھابسبۆرگ|en|Habsburg Spain|lt=ھابسبۆرگی ئیسپانی}}دا بەو شێوەیە مایەوە.<ref name="spanishnaples" /> ئیسپانییەکان {{بنز|جێگرەکانی پاشا|en|viceroy|lt=جێگرەکانی پاشایان}} {{بنز|پێڕستی جێگرەکانی پاشای ناپۆلی|en|List of viceroys of Naples|lt=ناردە ناپۆلی}} بۆ ئەوەی ڕاستەوخۆ مامەڵە لەگەڵ کێشە خۆجێییەکاندا بکەن: گرنگترینی ئەم جێگرانەی پاشا {{بنز|پێدرۆ دێ تۆلێدۆ (جێگری پاشای ناپۆلی)|en|Pedro de Toledo (viceroy of Naples)|lt=پێدرۆ ئالڤارێز دێ تۆلێدۆ}} بوو، کە بەرپرس بوو لە چاکسازییە کۆمەڵایەتی، ئابووری و شارستانییە بەرچاوەکان لە شارەکەدا؛ ھەروەھا ھەوڵی دا {{بنز|دادگای پشکنینی ئیسپانی|en|Spanish Inquisition|lt=دادگای پشکنین}} بناسێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Don Pedro de Toledo |یەکەم=Jeff |دوایین=Matthews |وێبگە=Around Naples Encyclopedia |ساڵ=٢٠٠٥|ناونیشان=http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/toledo.html |بڵاوکەرەوە=Faculty.ed.umuc.edu |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080509001635/http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/toledo.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٠٨}}</ref> لە ساڵی ١٥٤٤دا، نزیکەی ٧،٠٠٠ کەس {{بنز|ھەڵکوتانە سەر کە hisاری ناپۆلی (١٥٤٤)|en|Raid on the Bay of Naples (1544)|lt=وەک کۆیلە بردران}} لەلایەن {{بنز|بازرگانیی کۆیلەی بارباری|en|Barbary slave trade|lt=دزە دەریایییەکانی بارباری}}یەوە و بردرانە {{بنز|کەناری بارباری|en|Barbary Coast|lt=کەناری بارباری}} لە ئەفریقای باکوور.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Niaz |یەکەم١=Ilhan |سەردێڕ=Old World Empires: Cultures of Power and Governance in Eurasia |ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١٣١٧٩١٣٧٩٥|پەڕە=٣٩٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aU4sAwAAQBAJ&pg=PA399 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418064923/https://books.google.com/books?id=aU4sAwAAQBAJ&pg=PA399#v=onepage&q&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Jan van Essen - Fleet review before Naples.jpg|thumb|right|390px|''{{بنز|جێگری پاشای ناپۆلی|en|Viceroy of Naples|lt=جێگری پاشای ناپۆلی}} ڕێز لە کەشتیگەلی {{بنز|میخیل دێ ڕوویتر|en|Michiel de Ruyter|lt=دێ ڕوویتر}} دەگرێت لە بەندەری ناپۆلیدا''، ١٦٧٦، لەلایەن {{بنز|یان ڤان ئێسن|en|Jan van Essen|lt=یان ڤان ئێسن}}]] [[File:Admiral Byng's Fleet at Naples.jpg|thumb|right|390px|''دیمەنی {{بنز|کەندووی ناپۆلی|en|Bay of Naples|lt=کەندووی ناپۆلی}} لەگەڵ کەشتیگەلی {{بنز|جۆرج بینگ، یەکەم ڤیسکۆنت تورینگتۆن|en|George Byng, 1st Viscount Torrington|lt=ئەدمیراڵ بینگ}}دا لە لنگەردا''، ١٧١٨. وێنەکێشان لەلایەن {{بنز|گاسپار بەتلەر|en|Gaspar Butler|lt=گاسپار بەتلەر}}.]] تا سەدەی ١٧، ناپۆلی ببووە دووەم گەورەترین شاری ئەورووپا – تەنھا لە دوای پاریسەوە – و گەورەترین شاری ئەورووپیی دەریای سپیی ناوەڕاست، بە نزیکەی ٢٥٠،٠٠٠ دانیشتوو.<ref>Colin McEvedy (2010), ''The Penguin Atlas of Modern History (to 1815)''. [[Penguin Group|Penguin]]. p. 39.</ref> شارەکە ناوەندێکی کلتووریی سەرەکی بوو لە سەردەمی [[بارۆک]]دا، کە ماڵی ھونەرمەندانی وەک [[کاراڤاجیۆ]]، {{بنز|سالڤاتۆر ڕۆسا|en|Salvator Rosa|lt=سالڤاتۆر ڕۆسا}} و [[جان لۆرێنزۆ بێرنینی|بێرنینی]]، فەیلەسوفانی وەک {{بنز|بێرناردینۆ تێلێسیۆ|en|Bernardino Telesio|lt=بێرناردینۆ تێلێسیۆ}}، {{بنز|جیۆردانۆ برۆنۆ|en|Giordano Bruno|lt=جیۆردانۆ برۆنۆ}}، {{بنز|تۆماسۆ کامپانێلا|en|Tommaso Campanella|lt=تۆماسۆ کامپانێلا}} و {{بنز|جیامباتیستا ڤیکۆ|en|Giambattista Vico|lt=جیامباتیستا ڤیکۆ}}، و نووسەرانی وەک {{بنز|جیامباتیستا مارینۆ|en|Giambattista Marino|lt=جیامباتیستا مارینۆ}} بوو. شۆڕشێک بە سەرکردایەتیی ماسیگرێکی خۆجێیی {{بنز|ماسانێلۆ|en|Masaniello|lt=ماسانێلۆ}} دروستبوونی {{بنز|کۆماری ناپۆلیتانی (١٦٤٧)|en|Neapolitan Republic (1647)|lt=کۆمارێکی ناپۆلیتانیی}} سەربەخۆی کورتی بینی لە ساڵی ١٦٤٧دا. بەڵام ئەمە تەنھا چەند مانگێکی خایاند پێش ئەوەی فەرمانڕەواییی ئیسپانی دووبارە بسەپێنرێتەوە.<ref name="spanishnaples">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.britannica.com/eb/article-27691/Italy |ئیش=Encyclopædia Britannica |سەردێڕ=Spanish acquisition of Naples |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080218181240/https://www.britannica.com/eb/article-27691/Italy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> لە ساڵی ١٦٥٦دا، سەرھەڵدانی {{بنز|تاعونی ناپۆلی|en|Naples Plague|lt=پەتای تاعون}} نزیکەی نیوەی ٣٠٠،٠٠٠ دانیشتووەکەی ناپۆلیی کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Byrne |یەکەم١=Joseph P. |سەردێڕ=Encyclopedia of the Black Death |ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |ژپنک=٩٧٨-١٥٩٨٨٤٢٥٤٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AppsDAKOW3QC&pg=PA249 |پەڕە=٢٤٩}}</ref> لە ساڵی ١٧١٤دا، فەرمانڕەواییی ئیسپانی بەسەر ناپۆلیدا کۆتایی ھات بەھۆی {{بنز|شەڕی شوێنگرتنەوەی ئیسپانیا|en|War of the Spanish Succession|lt=شەڕی شوێنگرتنەوەی ئیسپانیا}}وە؛ نەمسایی {{بنز|کارلی شەشەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|en|Charles VI, Holy Roman Emperor|lt=کارلی شەشەم}} شارەکەی لە {{بنز|ڤییەنا|en|Vienna|lt=ڤییەنا}}وە بە جێگرەکانی پاشای خۆی فەرمانڕەوایی دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bartleby.com/65/ch/Charles6HRE.html |بڵاوکەرەوە=Bartleby.com |سەردێڕ=Charles VI, Holy Roman emperor |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090202110539/http://bartleby.com/65/ch/Charles6HRE.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> بەڵام، {{بنز|شەڕی شوێنگرتنەوەی پۆڵەندا|en|War of the Polish Succession|lt=شەڕی شوێنگرتنەوەی پۆڵەندا}} شایەتی ئەوە بوو کە ئیسپانییەکان سسیلیا و ناپۆلییان بەدەستھێنایەوە وەک بەشێک لە {{بنز|یەکێتیی شەخسی|en|personal union|lt=یەکێتیی شەخسی}}، بە پەیماننامەی {{بنز|پەیماننامەی ڤییەنا (١٧٣٨)|en|Treaty of Vienna (1738)|lt=پەیماننامەی ڤییەنای ١٧٣٨}} کە دوو قەوارەکەی وەک سەربەخۆ لەژێر لقی لاوەکیی {{بنز|خانی بپۆربۆن|en|House of Bourbon|lt=بۆربۆنەکانی ئیسپانیا}}دا دانی پێدا نا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.realcasadiborbone.it/uk/archiviostorico/cs_04.htm |بڵاوکەرەوە=RealCasaDiBorbone.it |سەردێڕ=Charles of Bourbon – the restorer of the Kingdom of Naples |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090926150113/http://www.realcasadiborbone.it/uk/archiviostorico/cs_04.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}</ref> لە ساڵی ١٧٥٥دا، دووکی نوژا نەخشەیەکی پێوانەییی تۆپۆگرافیی ووردی ناپۆلیی داوا کرد، کە دواتر بە {{بنز|نەخشەی دووکی نوژا|en|Map of the Duke of Noja|lt=نەخشەی دووکی نوژا}} ناسرا، بە بەکارھێنانی پێوانەکردنی وورد و بووە ئامرازێکی سەرەکیی ڕێکخستنی شارستانی بۆ ناپۆلی. لە سەردەمی {{بنز|فێردیناندی یەکەمی دوو سسیلیا|en|Ferdinand I of the Two Sicilies|lt=فێردیناندی چوارەم}}دا، کاریگەرییەکانی [[شۆڕشی فەڕەنسا]] لە ناپۆلیدا ھەستی پێ کران: {{بنز|ھۆڕاتیۆ نێڵسن، یەکەم ڤیسکۆنت نێڵسن|en|Horatio Nelson, 1st Viscount Nelson|lt=ھۆڕاتیۆ نێڵسن}}، ھاوپەیمانی بۆربۆنەکان، لە ساڵی ١٧٩٨دا گەیشتە شارەکە بۆ ئاگادارکردنەوە لە کۆماریخوازە فەڕەنسییەکان. فێردیناند ناچار بوو پاشەکشە بکات و ڕایکرد بۆ [[پالێرمۆ]]، کە لەوێ لەلایەن کەشتیگەلی {{بنز|ھێزی دەریاییی پاشایەتی (بەریتانیا)|en|Royal Navy|lt=بەریتانی}}یەوە پارێزراو بوو.<ref name="parth" /> بەڵام، چینی نزم لە ناپۆلی ''[[لازارۆنی (ناپۆلی)|لازارۆنی]]'' بە توندی ئایینپەروەر و پاشایەتیخواز بوون، کە پشتیوانییان لە بۆربۆنەکان دەکرد؛ لە تێکەڵبوونی دواییدا، ئەوان شەڕیان دەکرد دژی ئەریستۆکراسیی ناپۆلیتانیی لایەنگری کۆماری، کە بووە هۆی شەڕی ناوخۆیی.<ref name="parth" /> [[File:Veduta di Santa Lucia (Largo di Palazzo) e San Martino, Napoli,1799.jpg|thumb|ناپۆلی وێنەکێشراو لە کاتی [[کۆماری پارتێنۆپیا]]ی تەمەنکورتدا]] لە کۆتاییدا، کۆماریخوازەکان {{بنز|کاستێل سانت ئێلمۆ|en|Castel Sant'Elmo|lt=کاستێل سانت ئێلمۆ}}یان داگیر کرد و [[کۆماری پارتێنۆپیا]]یان ڕاگەیاند، کە لەلایەن [[سوپای فەڕەنسا|سوپای فەڕەنسی]]یەوە پارێزراو بوو.<ref name="parth" /> سوپایەکی ئایینیی {{بنز|دژە-شۆڕش|en|counter-revolutionary|lt=دژە-شۆڕش}}ی ''لازارۆنی'' کە بە ''{{بنز|سانفێدیسم|en|sanfedismo|lt=سانفێدیستی}}'' ناسرابوون لەژێر دەستی کاردیناڵ {{بنز|فابریزیۆ ڕوفۆ|en|Fabrizio Ruffo|lt=فابریزیۆ ڕوفۆ}}دا دامەزرا؛ ئەوان سەرکەوتنی گەورەیان بەدەستھێنا، و فەڕەنسییەکان ناچار بوون قەڵاکانی ناپۆلی ڕادەست بکەن، بە گەڕانەوەی کەشتیگەلەکەیان بۆ {{بنز|تولۆن|en|Toulon|lt=تولۆن}}.<ref name="parth">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/Parthenopean_Republic.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010306191407/http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/Parthenopean_Republic.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Faculty.ed.umuc.edu |سەردێڕ=The Parthenopean Republic |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> فێردیناندی چوارەم وەک پاشا گەڕێنرایەوە؛ بەڵام، دوای تەنھا حەوت ساڵ، {{بنز|ناپۆلیۆنی یەکەمی فەڕەنسا|en|Napoleon I of France|lt=ناپۆلیۆن}} شانشینەکەی داگیر کرد و پاشاکانی {{بنز|خانی بۆناپارت|en|House of Bonaparte|lt=بۆناپارتیستی}} دانا، لەوانەش دانانی براکەی {{بنز|جۆزێف بۆناپارت|en|Joseph Bonaparte|lt=جۆزێف بۆناپارت}}.<ref name="bonap" /> بە یارمەتیی {{بنز|ئیمپراتۆریەتی نەمسایی|en|Austrian Empire|lt=ئیمپراتۆریەتی نەمسایی}} و ھاوپەیمانەکانی، بۆناپارتیستەکان لە {{بنز|شەڕی ناپۆلیتانی|en|Neapolitan War|lt=شەڕی ناپۆلیتانی}}دا شکان. فێردیناندی چوارەم جارێکی تر تەخت و شانشینەکەی بەدەستھێنایەوە.<ref name="bonap" /> ==== دوو سسیلیای سەربەخۆ ==== {{بنز|کۆنگرەی ڤییەنا|en|Congress of Vienna|lt=کۆنگرەی ڤییەنا}} لە ساڵی ١٨١٥دا شایەتی ئەوە بوو کە شانشینەکانی ناپۆلی و سسیلیا تێکەڵ بوون بۆ پێکھێنانی [[شانشینی دوو سسیلیا]]،<ref name="bonap">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.onwar.com/aced/data/november/neapolitan1815.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010731220756/http://www.onwar.com/aced/data/november/neapolitan1815.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Onwar.com |سەردێڕ=Austria Naples – Neapolitan War 1815 |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> بە ناپۆلی وەک شاری پایتەخت. لە ساڵی ١٨٣٩دا، ناپۆلی بووە یەکەم شاری نیمچەدوورگەی ئیتالیا کە هێڵی شەمەندەفەری ھەبێت، بە دروستکردنی {{بنز|ھێڵی شەمەندەفەری ناپۆلی-پۆڕتیچی|en|Naples–Portici railway line|lt=شەمەندەفەری ناپۆلی-پۆڕتیچی}}.<ref name="railway">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم=Diana |دوایین=Webb |سەردێڕ=La dolce vita? Italy by rail, 1839–1914 |journal=[[History Today]] |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ١٩٩٦|ناونیشان=http://www.historytoday.com/diana-webb/la-dolce-vita-italy-rail-1839-1914 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924041629/http://www.historytoday.com/diana-webb/la-dolce-vita-italy-rail-1839-1914 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> === یەکگرتنەوەی ئیتالیا تا سەردەمی ئێستا === [[File:Napoli Castel Nuovo museo civico - ingresso di Garibaldi a Napoli - Wenzel bis.jpg|thumb|چوونی {{بنز|جۆزێپێ گاریباڵدی|en|Giuseppe Garibaldi|lt=گاریباڵدی}} بۆ ناو ناپۆلی لە ٧ی ئەیلوولی ١٨٦٠دا]] دوای {{بنز|ھەڵمەتی ھەزار کەسی|en|Expedition of the Thousand|lt=ھەڵمەتی ھەزار کەسی}} بە سەرکردایەتیی [[جۆزێپێ گاریباڵدی]]، کە گەیشتە لووتکە لە {{بنز|گەمارۆدانی گایێتا (١٨٦٠–١٨٦١)|en|Siege of Gaeta (1860–1861)|lt=گەمارۆدانی ئاژاوەگێڕانەی گایێتا}}دا، ناپۆلی بووە بەشێک لە {{بنز|شانشینی ئیتالیا|en|Kingdom of Italy|lt=شانشینی ئیتالیا}} لە ساڵی ١٨٦١دا وەک بەشێک لە [[یەکگرتنەوەی ئیتالیا]]، کە کۆتایی بە سەردەمی فەرمانڕەواییی بۆربۆنەکان ھێنا. ئابووریی ناوچەکەی پێشتر بە دوو سسیلیا ناسرابوو بەھۆی بەستنەوەی بە کشتوکاڵەوە تووشی گوشاری نێودەوڵەتی بووەوە لەسەر نرخەکانی گەنم، و لەگەڵ نزمبوونەوەی نرخەکانی گەشتی دەریایی بووە هۆی {{بنز|کۆچکردنی ئیتالییەکان|en|Italian diaspora|lt=شەپۆلێکی بێپێشینەی کۆچکردن}}،<ref name="modern">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.oah.org/pubs/magazine/migrations/townsend.html |بڵاوکەرەوە=OAH.org |سەردێڕ=Italians around the World: Teaching Italian Migration from a Transnational Perspective |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101127225428/http://oah.org/pubs/magazine/migrations/townsend.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> بە خەمڵاندنی ٤ ملیۆن کەس کە لە ناوچەی ناپۆلی کۆچیان کرد لە نێوان ساڵانی ١٨٧٦ و ١٩١٣دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم=Enrico |دوایین=Moretti |سەردێڕ=Social Networks and Migrations: Italy 1876–1913 |journal=International Migration Review |بەرگ=٣٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٤٠–٦٥٧|ساڵ=١٩٩٩|doi=10.2307/2547529 |jstor=2547529}}</ref> لە چل ساڵی دوای یەکگرتنەوەدا، دانیشتووانی ناپۆلی بە تەنھا ٢٦٪ گەشەی کرد، لە بەراورددا لەگەڵ ٦٣٪ بۆ تورین و ١٠٣٪ بۆ میلان؛ بەڵام تا ساڵی ١٨٨٤، ناپۆلی ھێشتا گەورەترین شاری ئیتالیا بوو بە ٤٩٦،٤٩٩ دانیشتوو، یان بە نزیکەیی ٦٤،٠٠٠ کەس لە هر کلومەترێکی چوارگۆشەدا (زیاتر لە دوو بەرامبەری چڕیی دانیشتووانی پاریس).<ref name="snowden">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Naples in the Time of Cholera, 1884–1911 |یەکەم=Frank M. |دوایین=Snowden |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ساڵ=٢٠٠٢}}</ref>{{rp|11–14, 18}} بارودۆخی تەندروستیی گشتی لە هەندێک ناوچەی شارەکەدا خراپ بوو، بە دوازدە پەتای [[کۆلێرا]] و {{بنز|تای تیفۆئید|en|typhoid fever|lt=تای تیفۆئید}} کە نزیکەی ٤٨،٠٠٠ کەسیان لە نێوان ساڵانی ١٨٣٤ و ١٨٨٤دا کوشت. {{بنز|ڕێژەی مردن|en|death rate|lt=ڕێژەی مردنی}} ٣١.٨٤ لە ھەزار کەسدا، کە تەنانەت بۆ ئەو سەردەمەش بەرز بوو، لە نەبوونی پەتادا بەردەوام بوو لە نێوان ساڵانی ١٨٧٨ و ١٨٨٣دا.{{r|snowden}} پاشان لە ئابی ١٨٨٤دا، ناپۆلی کەوتە بەر پەتایەکی گەورەی کۆلێرا، کە بە پلەی یەکەم بەھۆی ژێرخانی خراپی [[ئاوەڕۆ]]ی شارەکەوە بوو. وەک وەڵامێک بۆ ئەم ئاریشانە، لە ساڵی ١٨٨٥دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Il Piano di Risanamento di Napoli |ناونیشان=https://eddyburg.it/archivio/il-piano-di-risanamento-di-napoli/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Eddyburg |زمان=it-IT}}</ref> حکوومەت ھانی گۆڕانکارییەکی بنەڕەتیی شارەکەی دا کە بە ''{{بنز|نوێکردنەوەی ناپۆلی|en|risanamento|lt=risanamento}}'' ناسرا بۆ باشترکردنی ژێرخانی ئاوەڕۆ و جێگرتنەوەی ئەستوورترین ناوچەکان کە وەک هۆکاری سەرەکیی نەخۆشی سەیر دەکران، بە شەقامی پان و بڵند. پڕۆژەکە سەلماندی کە ئەنجامدانی قورس بوو لە ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە بەھۆی گەندەڵییەوە، وەک لە لێکۆڵینەوەی سارێدۆدا دیار بوو، خەمڵاندنی زەوی و بیرۆکراسیی زۆر درێژ. ئەمەش بووە هۆی دواکەوتنی زۆری پڕۆژەکە بە دەرئەنجامی پێچەوانەوە. دیارترین گۆڕانکارییە ئەنجامدراوەکان دروستکردنی ڤیا کاراچیۆلۆ بوو لەجێگەی کەناراوەکە لە درێژایی پیاسەکردندا، دروستکردنی {{بنز|گالێڕیا ئومبێرتۆی یەکەم|en|Galleria Umberto I|lt=گالێڕیا ئومبێرتۆی یەکەم}} و گالێڕیا پرینچیپێ و دروستکردنی کۆرسۆ ئومبێرتۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fedoa.unina.it/9963/1/decrescenzo_daniela_26.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305135057/http://www.fedoa.unina.it/9963/1/decrescenzo_daniela_26.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eddyburg.it/article/articleview/7035/0/242 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120125045426/http://eddyburg.it/article/articleview/7035/0/242 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Eddyburg.it – Bisogna Sventrare Napoli! |ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> [[File:Napoli 4.8.1943, bombardamento aereo statunitense.jpg|thumb|بۆردومانی فڕۆکەکانی {{بنز|ھاوبەشە پەیمانەکان لە شەڕی جیهانیی دووەم|en|Allies of World War II|lt=ھاوپەیمانان}} بۆ سەر ناپۆلی، ١٩٤٣]] ناپۆلی [[بۆردومانکردنی ناپۆلی لە جەنگی جیهانیی دووەمدا|پڕبۆردومانترین]] شاری ئیتالی بوو لە کاتی [[جەنگی جیهانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]].<ref name="wii" /> ئەگەرچی ناپۆلیتانییەکان یاخی نەبوون لەژێر {{بنز|فاشیزمی ئیتالی|en|Italian Fascism|lt=فاشیزمی ئیتالیدا}}، ناپۆلی یەکەم شاری ئیتالی بوو کە [[چوار ڕۆژەکەی ناپۆلی|ڕاپەڕی دژی]] [[ئەڵمانیای نازی|داگیرکاریی سەربازیی ئەڵمانی]]؛ بۆ یەکەمجار لە ئەورووپادا، نازییەکان، کە سەرکردەیان لەم حاڵەتەدا کۆلۆنێل شۆڵ بوو، دانوستانیان کرد بۆ خۆڕادەستکردن لە بەرامبەر یاخیبوواندا. شارەکە پێشتر بە تەواوی ئازاد ببوو تا ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Napoli |یەکەم=Comune di |سەردێڕ=Le Quattro giornate di Napoli |ناونیشان=https://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/5730 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.comune.napoli.it |زمان=it}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> کاتێک ھێزەکانی بەریتانیا و ئەمەریکا چوونه ناو شارەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hughes |یەکەم=David |سەردێڕ=British Armoured and Cavalry Divisions |ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Nafziger |پەڕەکان=٣٩–٤٠}}</ref> ئەڵمانییە بڕۆیشتووەکان کتێبخانەی [[زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم|زانکۆیان]] {{بنز|سوتاندنی کتێب|en|Book burning|lt=سووتاند}}، ھەروەھا کۆمەڵگەی پاشایەتیی ئیتالی. ئەوان ھەروەھا ئەرشیڤی شارەکەشیان وێران کرد. بۆمبە تەوقیتکراوە چێنراوەکان لە سەرانسەری شارەکەدا بەردەوام بوون لە تەقینەوە تا تشرینی دووەم.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Atkinson |یەکەم١=Rick |سەردێڕ=The Day of Battle |ناونیشان=https://archive.org/details/dayofbattlewarin00atki |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Henry Holt and Co. |شوێن=4889 |ژپنک=٩٧٨٠٨٠٥٠٦٢٨٩٢}}</ref> ئەڵمانییەکان ھەروەھا "سەرجەم خۆراک و سووتەمەنییان تاڵان کرد. بۆڕییەکانی گاز، ئاو و ئاوەڕۆی شارەکەیان تەقاندەوە. بنکەکانی بەندەرەکەیان وێران کرد ... و زیاتر لە ٣٠٠ کەشتییان لە بەندەرەکەدا نوقم کرد. ٧٥٪ی پردە سەرەکییەکانیان وێران کرد، نزیکەی ٩٠٪ی بارهەڵگر، پاس و ترامەکانی شارەکەیان دزی، ڕێڕەوی شەمەندەفەر و تونێلەکانیان ڕووخاند...."<ref>[[Dominic Green (writer and musician)|Green, Dominic]]. [https://www.wsj.com/arts-culture/books/naples-1944-review-the-cost-of-conquering-5e78e122 "'Naples 1944' Review: The Cost of Conquering"] ''The Wall Street Journal'', April 11, 2025.</ref> ھێمای لەدایکبوونەوەی ناپۆلی دووبارە دروستکردنەوەی کەنیسەی {{بنز|سانتا کیارا، ناپۆلی|en|Santa Chiara, Naples|lt=سانتا کیارا}} بوو، کە لە ھێرشێکی بۆردومانی [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھێزی ئاسمانیی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان]]دا وێران ببوو.<ref name="wii" /> بودجەی تایبەت لەلایەن حکوومەتی ئیتالییەوە لە {{بنز|سندوق بۆ باشوور|en|Cassa per il Mezzogiorno|lt=سندوق بۆ باشوور}}ەوە دابین کرا لە ساڵی ١٩٥٠ تا ١٩٨٤، کە یارمەتیی ئابووریی ناپۆلیی دا تا حدێک باشتر بێت، بە نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارەکانی شارەکە وەک [[پیازا دێل پڵێبیشیتۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/blog19.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030829022247/http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/blog19.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٠٣|format=PDF |بڵاوکەرەوە=Frontier Center for Public Policy |سەردێڕ=North and South: The Tragedy of Equalization in Italy |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> بەڵام، بێکاریی بەرز بەردەوامە لە کاریگەری دروستکردن لەسەر ناپۆلی. میدیای ئیتالی {{بنز|قەیرانی ئیدارەدانی خاشاک لە ناپۆلی|en|Naples waste management crisis|lt=کێشەکانی فڕێدانی ناپیاوانەی خاشاک}}ی شارەکەیان بەستەوە بە {{بنز|کامۆڕا|en|Camorra|lt=کامۆڕا}}وە، کە تۆڕی {{بنز|تاوانی ڕێکخراو|en|organized crime|lt=تاوانی ڕێکخراو}}ە و ناوەندەکەی لە کەمپانیادایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/6727215.stm |بڵاوکەرەوە=BBC |سەردێڕ=Naples at the mercy of the mob |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|یەکەم=Christian |دوایین=Fraser |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070614224730/http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/6727215.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> بەھۆی فڕێدانی نایاساییی خاشاک، وەک ئەوەی لەلایەن {{بنز|ڕۆبێرتۆ ساڤیانۆ|en|Roberto Saviano|lt=ڕۆبێرتۆ ساڤیانۆ}}وە لە کتێبەکەی ''{{بنز|گۆمۆرا (کتێب)|en|Gomorrah (book)|lt=گۆمۆرا}}''دا ئاشکرا کرا، پیسبوونی ژینگەیی توند و ڕێژەی بەرزی مەترسییەکانی تەندروستی بە بەردەوامی ماونەتەوە.<ref name=cdm>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.protezionecivile.gov.it/resources/cms/documents/legge_195_Rifiuti_Campania.pdf |سەردێڕ=Consiglio dei Ministri n. 76/09 |editor=Sito della Presidenza del Consiglio dei Ministri |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180710164548/http://www.protezionecivile.gov.it/resources/cms/documents/legge_195_Rifiuti_Campania.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧دا، حکوومەتی [[سیلڤیۆ بێرلوسکۆنی]] کۆبوونەوەی ئاست بەرزی لە ناپۆلی ئەنجام دا بۆ نیشاندانی مەبەستیان بۆ چارەسەرکردنی ئەم ئاریشانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601085&sid=acV5uzL85glM&refer=europe |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=Bloomberg L.P. |سەردێڕ=Berlusconi Takes Cabinet to Naples, Plans Tax Cuts, Crime Bill |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> بەڵام، {{بنز|داڕمانی ئابووریی گەورە|en|Great Recession|lt=پاشەکشەی ئابووریی گەورە}} کاریگەرییەکی توندی لەسەر شارەکە ھەبوو، و کێشەکانی ئیدارەدانی خاشاک و بێکاریی زیاتر کرد.<ref>[https://www.theguardian.com/world/blog/2011/oct/16/naples-city-hard-luck-story "Naples, city of the hard luck story"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20170407205949/https://www.theguardian.com/world/blog/2011/oct/16/naples-city-hard-luck-story |date=7 April 2017}}. ''[[The Guardian]]''. 16 October 2011. Retrieved 17 October 2010.</ref> تا ئابی ٢٠١١، ژمارەی بێکاران لە ناوچەی ناپۆلیدا بۆ ٢٥٠،٠٠٠ کەس بەرز ببووەوە، کە بووە هۆی ناڕەزایەتیی گشتی دژی بارودۆخی ئابووری.<ref>[https://web.archive.org/web/20111120183828/http://www.demotix.com/news/776853/unemployment-spurns-protests-across-naples "Unemployment spawns protests across Naples"]. Demotix.com. 2 August 2011. Retrieved 17 October 2011.</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١٢دا، تۆمەتەکانی باجگیرانە، خەڵەتاندن، و تەندەری ڕێکەوتنی نایاسایی سەرھەڵدان لەسەر کێشەکانی ئیدارەدانی خاشاکی شارەکە.<ref name=OneJun>[http://mattinopadova.gelocal.it/cronaca/2012/06/20/news/cricca-veneta-sui-rifiuti-di-napoli-arrestati-i-fratelli-gavioli-1.5291660 "Cricca veneta sui rifiuti di Napoli: arrestati i fratelli Gavioli" (in Italian)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120622184314/http://mattinopadova.gelocal.it/cronaca/2012/06/20/news/cricca-veneta-sui-rifiuti-di-napoli-arrestati-i-fratelli-gavioli-1.5291660 |date=22 June 2012 }}. ''Il Mattino''. 20 June 2012. Retrieved 11 July 2012.</ref><ref name=OneJul>[http://www.sivempveneto.it/vedi-tutte/7429-gestione-dei-rifiuti-a-napoli-undici-arresti-tra-venezia-e-treviso.html "Gestione rifiuti a Napoli, undici arresti tra Venezia e Treviso" (in Italian)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140125122147/http://www.sivempveneto.it/vedi-tutte/7429-gestione-dei-rifiuti-a-napoli-undici-arresti-tra-venezia-e-treviso.html |date=25 January 2014 }}. ''Il Mattino di Padova''. 21 June 2012. Retrieved 14 July 2012.</ref> ناپۆلی میوانداریی شەشەمین {{بنز|کۆڕبەندنی شارستانیی جیهانی|en|World Urban Forum|lt=کۆڕبەندی شارستانیی جیهانی}}ی کرد لە ئەیلوولی ٢٠١٢دا<ref>[https://web.archive.org/web/20120619131048/http://www.unhabitat.org/content.asp?cid=9740&catid=672&typeid=6&subMenuId=0 UN Habitat]. Retrieved 24 December 2011.</ref> و ٦٣ەمین {{بنز|کۆنگرەی نێودەوڵەتیی فەزاگەری|en|International Astronautical Congress|lt=کۆنگرەی نێودەوڵەتیی فەزاگەری}} لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Proietti |یەکەم=Manuela |ناونیشان=http://www.diregiovani.it/gw/producer/dettaglio.aspx?id_doc=31468 |سەردێڕ=Expo 2012, Napoli capitale dello spazio&#124; Iniziative &#124; DIREGIOVANI |بڵاوکەرەوە=Diregiovani.it |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250613152838/https://www.diregiovani.it/gw/producer/dettaglio.aspx?id_doc=31468 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣دا، میوانداریی {{بنز|کۆڕبەندی جیهانیی کلتوورەکان|en|Universal Forum of Cultures|lt=کۆڕبەندی جیهانیی کلتوورەکان}} و میوانداریی {{بنز|یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی خوێندکارانی ھاوینەی ٢٠١٩|en|2019 Summer Universiade|lt=ئۆڵۆمپیادی خوێندکارانی ھاوینەی ٢٠١٩}}ی کرد. == تەلارسازی == === شوێنەواری کەلەپووری جیهانیی یونسکۆ === {{Infobox UNESCO World Heritage Site | WHS = ناوەندی مێژوویی ناپۆلی | image = Napoli - piazza San Domenico Maggiore e guglia.jpg | criteria = کلتووری: ii, iv | ID = 726 | year = 1995 | area = {{cvt|1,021|ha}} | buffer_zone = {{cvt|1,350|ha}} }} [[File:Il Palazzo reale (cropped).jpg|thumb|[[کۆشکی پاشایەتیی ناپۆلی]]]] مێژووی ٢،٨٠٠ ساڵەی ناپۆلی بەشێکی زۆر لە باڵەخانە مێژووییەکان و مۆنۆمێنتەکانی بۆ جێھێشتووە، لە قەڵاکانی سەدەی ناوینەوە تا وێرانە کلاسیکییەکان، و زنجیرەیەکی فراوان لە شوێنەوارە کلتووری و مێژوویییە گرنگەکان لە نێزیکیدا، لەوانە [[کۆشکی پاشایەتیی کاسێرتا|کۆشکی کاسێرتا]] و وێرانە ڕۆمییەکانی [[پۆمپەیی]] و [[ھێرکولانیۆم]]. لە ساڵی ٢٠١٧دا [[بی بی سی]] ناپۆلیی وەک "شاری ئیتالی کە مێژوویەکی زۆر زۆری ھەیە بۆ ئیدارەدان" پێناسە کرد.<ref>Craig, E., [https://www.bbc.com/travel/story/20170309-a-city-with-too-much-history-to-handle A city with too much history to handle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126055150/http://www.bbc.com/travel/story/20170309-a-city-with-too-much-history-to-handle |date=26 January 2021 }}, ''BBC Global News Ltd.'', published 20 March 2017, accessed 17 February 2023</ref> دیارترین شێوازەکانی تەلارسازی کە لە ناپۆلیی ئەمڕۆدا دەبینرێن شێوازەکانی {{بنز|تەلارسازیی سەدەی ناوین|en|Medieval architecture|lt=سەدەی ناوین}}، {{بنز|تەلارسازیی ڕێنێسانس|en|Renaissance architecture|lt=ڕێنێسانس}} و {{بنز|تەلارسازیی بارۆک|en|Baroque architecture|lt=بارۆک}}ن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.inaples.it/eng/pianta_stratificata.htm |بڵاوکەرەوە=INaples.it |سەردێڕ=Historical centre |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120510113517/http://www.inaples.it/eng/pianta_stratificata.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> ناپۆلی کۆی گشتیی ٤٤٨ کەنیسەی مێژوویی ھەیە (١٠٠٠ بە کۆی گشتی<ref>[http://www.ilgiornaledellarte.com/articoli/2012/7/114021.html Ilgiornaledellarte.com] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130815042531/http://www.ilgiornaledellarte.com/articoli/2012/7/114021.html |date=15 August 2013 }}</ref>)، کە دەیکاتە یەکێک لە کاتۆلیکترین شارەکانی جیهان لە ڕووی ژمارەی شوێنەکانی پەرستشەوە.<ref name="churches" /> لە ساڵی ١٩٩٥دا، {{بنز|ناوەندی مێژوویی ناپۆلی|en|Historic Centre of Naples|lt=ناوەندی مێژوویی ناپۆلی}} لەلایەن [[یونسکۆ]]وە وەک {{بنز|شوێنی کەلەپووری جیهانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنی کەلەپووری جیهانی}} تۆمار کرا، کە بەرنامەیەکی نەتەوە یەکگرتووەکانە ئامانجی پۆلێنکردن و پاراستنی ئەو شوێنانەیە کە گرنگییەکی کلتووری یان سروشتیی بەرچاویان ھەیە بۆ {{بنز|کەلەپووری هاوبەشی مرۆڤایەتی|en|common heritage of mankind|lt=کەلەپووری هاوبەشی مرۆڤایەتی}}. {{blockquote|ناپۆلی یەکێکە لە کۆنترین شارەکانی ئەورووپا، کە پێکھاتەی شارستانیی ھاوچەرخی ڕەگەزەکانی مێژووە درێژ و پڕ ڕووداوەکەی دەپارێزێت. نەخشەی تۆڕیی لاکێشەییی دامەزراوەی یۆنانی دێرینی نیئاپۆلیس ھێشتا دیارە. بە ڕاستی بەردەوام بووە لە دابینکردنی نەخشە بۆ ناوەندی مێژوویی ئێستای ناپۆلی، کە یەکێکە لە شارە بەندەرییە سەرەکییەکانی دەریای سپیی ناوەڕاست. لە سەدەی ناوینەوە تا سەدەی ١٨، ناپۆلی خاڵێکی سەرەکی بوو لە ڕووی ھونەر و تەلارسازییەوە، کە لە قەڵا کۆنەکانیدا، کۆمەڵە پاشایەتییەکان وەک کۆشکی پاشایەتیی ١٦٠٠، و کۆشک و کەنیسەکانی سەرپەرشتیکراو لەلایەن بنەماڵە ئەریستۆکراتەکانەوە دەربڕدراوە.|پێوەری [[یونسکۆ]]|}} === مەیدان، کۆشک و قەڵاکان === [[File:CastelOvo.jpg|thumb|[[کاستێل دێل ئۆڤۆ|قەڵای هێلکەیی]]]] مەیدانی سەرەکیی شارەکە یان ''{{بنز|پیازا|en|piazza|lt=پیازا}}''ی شارەکە [[پیازا دێل پڵێبیشیتۆ]]یە. دروستکردنی لەلایەن پاشای {{بنز|بۆناپارتیزم|en|Bonapartism|lt=بۆناپارتیستی}} {{بنز|ژواکیم مورات|en|Joachim Murat|lt=ژواکیم مورات}}ەوە دەستی پێ کرد و لەلایەن پاشای بۆربۆن [[فێردیناندی یەکەمی دوو سسیلیا|فێردیناندی چوارەم]]ەوە تەواو کرا. مەیدانەکە لە ڕۆژھەڵاتەوە بە [[کۆشکی پاشایەتیی ناپۆلی|کۆشکی پاشایەتی]] و لە ڕۆژئاواوە بە کەنیسەی {{بنز|سان فرانسیسکۆ دی پاۆلا (ناپۆلی)|en|San Francesco di Paola (Naples)|lt=سان فرانسیسکۆ دی پاۆلا}} سنووردار کراوە، لەگەڵ کۆڵەکەبەستەکان کە لە هەردوو لایەوە درێژ دەبنەوە. لە نێزیکیدا {{بنز|شانۆی سان کارلۆ|en|Teatro di San Carlo|lt=شانۆی سان کارلۆ}} ھەیە، کە کۆنترین {{بنز|مالی ئۆپێرا|en|opera house|lt=ماڵی ئۆپێرا}}یە لە ئیتالیادا. ڕاستەوخۆ لە بەرامبەر سان کارلۆدا [[گالێڕیا ئومبێرتۆی یەکەم|گالێڕیا ئومبێرتۆ]] ھەیە. ناپۆلی بە قەڵاکانی بەناوبانگە: کۆنترینیان [[کاستێل دێل ئۆڤۆ]] ("قەڵای هێلکەیی")یە، کە لەسەر {{بنز|دوورگۆکە|en|islet|lt=دوورگۆکەی}} بچووکی مێگاریدێس دروست کراوە، لەو شوێنەی کە کۆلۆنیکارە سەرەتاییەکانی [[کومای (ئیتالیا)|کومای]] شارەکەیان تێدا دامەزراند. لە سەردەمی ڕۆمیدا دوورگۆکەکە بووە بەشێک لە ڤێلای {{بنز|لوکولوس|en|Lucullus|lt=لوکولوس}}، دواتریش میوانداریی [[ڕۆمۆلۆس ئۆگوستۆس]]ی کرد، کە دوا ئیمپراتۆری ڕۆمیی ڕۆژئاوای نەفی کراو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/1433 |سەردێڕ=Cultura – Il castel dell'ovo |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130814033557/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/1433 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> ھەروەھا زیندان بووە بۆ [[کۆنستانسی یەکەمی سسیلیا|ئیمپراتۆر کۆنستانس]] لە نێوان ساڵانی ١١٩١ و ١١٩٢دا دوای دەستگیرکردنی لەلایەن سسیلیییەکانەوە، و {{بنز|کۆنڕادین|en|Conradin|lt=کۆنڕادین}} و {{بنز|جۆڤانای یەکەمی ناپۆلی|en|Giovanna I of Naples|lt=جۆڤانای یەکەم}} پێش سێدارەدانیان. [[کاستێل نوۆڤۆ]]، کە بە ''Maschio [[ماڵی کاپێتیی ئانژۆ|Angioino]]''ش ناسراوە، یەکێکە لە شوێنەوارە بەناوبانگەکانی شارەکە؛ لە سەردەمی [[شارڵی یەکەمی ناپۆلی|شارڵی یەکەم]]دا دروست کراوە، کە یەکەم {{بنز|پێڕستی پاشاکانی ناپۆلی|en|List of monarchs of Naples|lt=پاشای ناپۆلی}} بوو. کاستێل نوۆڤۆ شایەتی چەندین ڕووداوی مێژوویی بێھوتا بووە: بۆ نموونە، لە ساڵی ١٢٩٤دا، {{بنز|پاپا سێلێستینی پێنجەم|en|Pope Celestine V|lt=پاپا سێلێستینی پێنجەم}} دەستی لە پۆستی پاپایەتی کێشایەوە لە هۆڵێکی قەڵاکەدا، و بە دوای ئەمەشدا [[پاپا بۆنیفاسی ھەشتەم]] وەک پاپا لەلایەن {{بنز|کۆلێژی کاردیناڵەکان|en|Collegium (ancient Rome)|lt=کۆلێژی کاردیناڵەکان}}ەوە ھەڵبژێردرا، پێش چوونی بۆ ڕۆما.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/1372 |سەردێڕ=Cultura – Patrimonio Artistico e Museale – Castel Nuovo |ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120112011805/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/1372 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> {{بنز|کاستێل کاپوانۆ|en|Castel Capuano|lt=کاستێل کاپوانۆ}} لە سەدەی ١٢دا لەلایەن {{بنز|ویلیامی یەکەمی سسیلیا|en|William I of Sicily|lt=ویلیامی یەکەم}}ەوە دروست کرا، کە کوڕی [[ڕۆجەری دووەمی سسیلیا|ڕۆجەری دووەم]] بوو، یەکەم پاشای [[شانشینی ناپۆلی]]. لەلایەن [[فریدریکی دووەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|فریدریکی دووەم]]ەوە فراوانتر کرا و بووە یەکێک لە کۆشکە پاشایەتییەکانی. قەڵاکە شوێنی نیشتەجێبوونی چەندین پاشا و شازادە بوو لە درێژایی مێژووی خۆیدا. لە سەدەی ١٦دا، بووە هۆڵی دادوەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fondazionecastelcapuano.it/storia.aspx |سەردێڕ=Fondazione Castel Capuano |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180710195335/http://www.fondazionecastelcapuano.it/storia.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> قەڵایەکی تری ناپۆلیتانی [[کاستێل سانت ئێلمۆ]]یە، کە لە ساڵی ١٣٢٩دا تەواو بوو و لە شێوەی [[ئەستێرە]]دا دروست کراوە. پێگە ستراتیژییەکەی کە ڕوانینی بەسەر سەرجەم شارەکەدا ھەبوو کردیە ئامانجی چەندین داگیرکەر. لە کاتی ڕاپەڕینی [[ماسانێلۆ]]دا لە ساڵی ١٦٤٧دا، ئیسپانیییەکان پەیڕەویان لە کاستێل سانت ئێلمۆ کرد بۆ ڕاکردن لە شۆڕشگێڕەکان.<ref>Giuseppe Grispello, Il mistero di Castel Sant'Elmo, Napoli, Guida, 1999, {{ISBN|88-7188-322-5}}.</ref> قەڵای کارمینێ، کە لە ساڵی ١٣٩٢دا دروست کرا و لە سەدەی ١٦دا لەلایەن ئیسپانیییەکانەوە زۆر دەستکاری کرا، لە ساڵی ١٩٠٦دا ڕووخێنرا بۆ دروستکردنی شوێن بۆ ڤیا مارینا، ئەگەرچی دوو تاوەری قەڵاکە وەک مۆنۆمێنت ماونەتەوە. فۆڕتی ڤیگلیێنا، کە لە ساڵی ١٧٠٢دا دروست کرا، لە ساڵی ١٧٩٩دا لە کاتی جەنگی پاشایەتیخوازان دژی کۆماری پارتێنۆپیا وێران کرا و ئێستا چۆڵکراوە و لە وێرانەدایە.<ref>Ruggiero Gennaro, I castelli di Napoli, Napoli, Newton & Compton, 1995, {{ISBN|88-7983-760-5}}.</ref> === مۆزەخانەکان === [[File:Napoli, museo archeologico2.jpg|right|thumb|{{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی شوێنەوارناسیی ناپۆلی|en|National Archaeological Museum, Naples|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی شوێنەوارناسی}}]] ناپۆلی بە بەرفراوانی ناسراوە بەھۆی سەروەت و سامانی مۆزەخانە مێژوویییەکانی. [[مۆزەخانەی نیشتمانیی شوێنەوارناسیی ناپۆلی]] یەکێکە لە مۆزەخانە سەرەکییەکانی شارەکە، بە یەکێک لە بەرفراوانترین کۆمەڵەکانی {{بنز|شۆێنەوار (شوێنەوارناسی)|en|artifact (archaeology)|lt=پارچە شوێنەوارییەکان}}ی {{بنز|ئیمپراتۆریەتی ڕۆمی|en|Roman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتی ڕۆمی}} لە جیهاندا.<ref name="bestnap" /> ھەروەھا چەندین لە شوێنەوارە کۆنەکانی ھەڵکەندراو لە [[پۆمپەیی]] و [[ھێرکولانیۆم]]دا لەخۆ دەگرێت، لەگەڵ هەندێک پارچە شوێنەواری لە سەردەمەکانی [[ماگنا گڕایکیا|یۆنانی]] و [[ڕێنێسانسی ئیتالی|ڕێنێسانس]]دا.<ref name="bestnap">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.best.unina.it/ac07/napoli.htm |بڵاوکەرەوە=Best.unina.it |سەردێڕ=Napoli |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070915120247/http://www.best.unina.it/ac07/napoli.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> پێشتر کۆشکێکی بۆربۆن، ئێستا مۆزەخانە و گەلەریی ھونەریی، [[مۆزەخانەی کاپۆدیمۆنتێ]] مۆزەخانەیەکی تری دیارە. {{بنز|پێڕستی بەرهەمەکان لە گەلەریی نیشتمانیی کاپۆدیمۆنتێ|en|List of works in the Galleria Nazionale di Capodimonte|lt=گەلەرییەکە تابلۆی وێنەکێشان}} لە سەدەی ١٣ تا سەدەی ١٨ لەخۆ دەگرێت، لەوانە کارە سەرەکییەکانی {{بنز|سیمۆنێ مارتینی|en|Simone Martini|lt=سیمۆنێ مارتینی}}، {{بنز|ڕافائێل|en|Raphael|lt=ڕافائێل}}، {{بنز|تیتیان|en|Titian|lt=تیتیان}}، [[کاراڤاجیۆ]]، [[ئێل گرێکۆ]]، {{بنز|خوسێپێ دێ ڕیبێرا|en|Jusepe de Ribera|lt=خوسێپێ دێ ڕیبێرا}} و {{بنز|لوکا جیۆردانۆ|en|Luca Giordano|lt=لوکا جیۆردانۆ}}. شوێنە پاشایەتییەکان بە کەلوپەلی کۆنی سەدەی ١٨ و کۆمەڵێک [[شووشە|پۆرسێلین]] و {{بنز|مایۆلیکای ویکتۆریایی|en|Victorian majolica|lt=مایۆلیکا}} لە شوێنە نیشتەجێبووە پاشایەتییە جیاوازەکانەوە ڕازێنراونەتەوە: [[شووشەی کاپۆدیمۆنتێ|کارگەی بەناوبانگی پۆرسێلینی کاپۆدیمۆنتێ]] ڕاستەوخۆ لە تەنیشت کۆشکەکەوە وەستابوو. لە بەرامبەر [[کۆشکی پاشایەتیی ناپۆلی]]دا [[گالێڕیا ئومبێرتۆی یەکەم]] وەستاوە، کە مۆزەخانەی زێڕنگەریی مەرجانی لەخۆ دەگرێت. بە داگیرکردنی کۆشکێکی سەدەی ١٩ کە لەلایەن تەلارسازی پرتوگالی [[ئالڤارۆ سیزا]]وە نۆژەن کراوەتەوە، {{بنز|مۆزەخانەی ھونەری ھاوچەرخی دۆنارێگینا|en|Museo d me'Arte Contemporanea Donnaregina|lt=مۆزەخانەی ھونەری ھاوچەرخی دۆنارێگینا}} (MADRE) زنجیرەیەک {{بنز|ئەنفیلادێ|en|enfilade|lt=ئەنفیلادێ}}<nowiki/>ی لە دامەزراوە بەردەوامەکان بە ھونەرمەندانی وەک {{بنز|فرانسیسکۆ کلیمێنتێ|en|Francesco Clemente|lt=فرانسیسکۆ کلیمێنتێ}}، {{بنز|ڕیچارد سێرا|en|Richard Serra|lt=ڕیچارد سێرا}}، و {{بنز|ڕێبێکا هۆڕن|en|Rebecca Horn|lt=ڕێبێکا هۆڕن}} پیشان دەدات.<ref>Aric Chen (18 September 2005). [https://travel.nytimes.com/2005/09/18/travel/18going.html Going to Naples] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120628090048/http://travel.nytimes.com/2005/09/18/travel/18going.html |date=28 June 2012 }}. ''[[New York Times]]''. Retrieved 30 January 2013.</ref> کۆشکی سەدەی ١٦ی ڕۆکێلا میوانداریی پالازۆ دێلا ئارتی ناپۆلی دەکات، کە کۆمەڵە شارستانییەکانی ھونەری سەر بە شاری ناپۆلی لەخۆ دەگرێت، و گشتپێشاندانی کاتیی ھونەر و کلتوور پیشان دەدات. پالازۆ کۆمۆ، کە مێژووەکەی بۆ سەدەی ١٥ دەگەڕێتەوە، میوانداریی {{بنز|مۆزەخانەی شارستانیی فیلانجیێری|en|Museo Civico Filangieri|lt=مۆزەخانەی شارستانیی فیلانجیێری}}<nowiki/>ی {{بنز|ھونەرە پلاستیکییەکان|en|plastic arts|lt=ھونەرە پلاستیکییەکان}} دەکات، کە لە ساڵی ١٨٨٣دا لەلایەن {{بنز|گایەتانۆ فیلانجیێری، شازادەی ساتریانۆ|en|Gaetano Filangieri, prince of Satriano|lt=گایەتانۆ فیلانجیێری}}<nowiki/>یەوە دروست کراوە. === کەنیسە و بینا ئایینییەکانی تر === [[File:Facciata Duomo di Napoli - BW 2013-05-16.jpg|thumb|[[کاتێدراڵی ناپۆلی]]]] [[File:Chiesa del Gesu Nuovo.jpg|thumb|{{بنز|کەنیسەی جێزو نوۆڤۆ|en|Gesù Nuovo|lt=کەنیسەی جێزو نوۆڤۆ}}]] [[File:VedutaCertosa.jpg|thumb|باخچە ھەڵواسراوەکانی {{بنز|کێرتۆسا دی سان مارتینۆ|en|Certosa di San Martino|lt=کێرتۆسا دی سان مارتینۆ}}]] [[File:Napoli MonumentoGirolamini Chiesa 20150115 (53).jpg|thumb|ناوخۆی {{بنز|کەنیسەی جیرۆلامینی|en|Girolamini, Naples|lt=کەنیسەی جیرۆلامینی}}]] ناپۆلی بنکەی {{بنز|مەترانیی کاتۆلیکیی ڕۆمیی ناپۆلی|en|Roman Catholic Archdiocese of Naples|lt=مەترانیی ناپۆلی}}یە؛ سەدەھا کەنیسە لە شارەکەدا ھەن.<ref name="churches">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.red-travel.com/uk/ferrari-tour-italy/places/naples-english-guided-visit.htm |بڵاوکەرەوە=Red Travel |سەردێڕ=Naples |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120303111036/http://www.red-travel.com/uk/ferrari-tour-italy/places/naples-english-guided-visit.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> [[کاتێدراڵی ناپۆلی]] یەکەم شوێنی پەرستشی شارەکەیە؛ ساڵانە لە ١٩ی ئەیلوولدا، میوانداریی پەرجووی لەمێژینەی [[سانت ژانواریۆس]] دەکات، کە [[پاریزگاری پیرۆز|پیرۆزی پارێزەری]] شارەکەیە.<ref name="gennaro" /> لە کاتی پەرجووەکەدا، کە ھەزاران ناپۆلیتانی کۆ دەبنەوە بۆ بینینی، دەوترێت خوێنی وشکبووەوەی ژانواریۆس دەگۆڕێت بۆ شلگاز کاتێک لە [[تەرم|پاشماوە پیرۆزەکانی]] لەشیدا نزیک دەکرێتەوە.<ref name="gennaro">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.splendoroftruth.com/curtjester/2007/09/saint-gennaro/ |بڵاوکەرەوە=SplendorofTruth.com |سەردێڕ=Saint Gennaro |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402220116/http://www.splendoroftruth.com/curtjester/2007/09/saint-gennaro/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> لە خوارەوە پێڕستێکی ھەڵبژێردراوی کەنیسە، کەپڵ، و کۆمەڵگە مۆناستێرییە سەرەکییەکانی ناپۆلی ھاتووە: {{colbegin|colwidth=30em|rules=yes}} * [[کێرتۆسا دی سان مارتینۆ]] * [[کاتێدراڵی ناپۆلی]] * [[سان فرانسیسکۆ دی پاۆلا (ناپۆلی)|سان فرانسیسکۆ دی پاۆلا]] * {{بنز|جێزو نوۆڤۆ|en|Gesù Nuovo|lt=جێزو نوۆڤۆ}} * {{بنز|جیرۆلامینی، ناپۆلی|en|Girolamini, Naples|lt=جیرۆلامینی}} * {{بنز|سان دۆمێنیکۆ مەجیۆری|en|San Domenico Maggiore|lt=سان دۆمێنیکۆ مەجیۆری}} * {{بنز|سانتا کیارا (ناپۆلی)|en|Santa Chiara (Naples)|lt=سانتا کیارا}} * [[سان پاۆلۆ مەجیۆری، ناپۆلی|سان پاۆلۆ مەجیۆری]] * {{بنز|سانتا ماریا دێلا سانیتا، ناپۆلی|en|Santa Maria della Sanità, Naples|lt=سانتا ماریا دێلا سانیتا}} * {{بنز|سانتا ماریا دێل کارمینێ (ناپۆلی)|en|Santa Maria del Carmine (Naples)|lt=سانتا ماریا دێل کارمینێ}} * {{بنز|سەنت ئاگۆستینۆ ئالا زێکا|en|Sant'Agostino alla Zecca|lt=سەنت ئاگۆستینۆ ئالا زێکا}} * {{بنز|مادرێ دێل بوۆن کۆنسیلیۆ|en|Madre del Buon Consiglio|lt=مادرێ دێل بوۆن کۆنسیلیۆ}} * {{بنز|سانتا ماریا دۆنا ڕێگینا نوۆڤا|en|Santa Donna Regina Nuova|lt=سانتا ماریا دۆنا ڕێگینا نوۆڤا}} * {{بنز|سان لۆرێنزۆ مەجیۆری، ناپۆلی|en|San Lorenzo Maggiore, Naples|lt=سان لۆرێنزۆ مەجیۆری}} * {{بنز|سانتا ماریا دۆنا ڕێگینا ڤێکیا|en|Santa Maria Donna Regina Vecchia|lt=سانتا ماریا دۆنا ڕێگینا ڤێکیا}} * {{بنز|سانتا کاتێرینا ئا فۆڕمیێلۆ|en|Santa Caterina a Formiello|lt=سانتا کاتێرینا ئا فۆڕمیێلۆ}} * {{بنز|سانتیسیما ئانونزیاتا مەجیۆری، ناپۆلی|en|Santissima Annunziata Maggiore, Naples|lt=سانتیسیما ئانونزیاتا مەجیۆری}} * {{بنز|سان گریگۆریۆ ئارمێنۆ|en|San Gregorio Armeno|lt=سان گریگۆریۆ ئارمێنۆ}} * {{بنز|سان جۆڤانی ئا کاربۆنارا|en|San Giovanni a Carbonara|lt=سان جۆڤانی ئا کاربۆنارا}} * {{بنز|سانتا ماریا لا نوۆڤا، ناپۆلی|en|Santa Maria La Nova, Naples|lt=سانتا ماریا لا نوۆڤا}} * {{بنز|سەنت ئانا دێی لۆمباردی|en|Sant'Anna dei Lombardi|lt=سەنت ئانا دێی لۆمباردی}} * {{بنز|سەنت ئێلیگیۆ مەجیۆری|en|Sant'Eligio Maggiore|lt=سەنت ئێلیگیۆ مەجیۆری}} * {{بنز|سانتا ڕێستیتوتا|en|Santa Restituta|lt=سانتا ڕێستیتوتا}} * {{بنز|کەپڵەی سانسیڤێرۆ|en|Cappella Sansevero|lt=کەپڵەی سانسیڤێرۆ}} * {{بنز|سان پیترۆ ئا مایێلا|en|San Pietro a Maiella|lt=سان پیترۆ ئا مایێلا}} * {{بنز|سان ژانواریۆ ئێکسترا موێنیا|en|San Gennaro extra Moenia|lt=سان ژانواریۆ ئێکسترا موێنیا}} * {{بنز|سان فێردیناندۆ (ناپۆلی)|en|San Ferdinando (Naples)|lt=سان فێردیناندۆ}} * {{بنز|پیو مۆنتێ دێلا میزێریکۆردیا|en|Pio Monte della Misericordia|lt=پیو مۆنتێ دێلا میزێریکۆردیا}} * {{بنز|سانتا ماریا دی مۆنتێسانتۆ، ناپۆلی|en|Santa Maria di Montesanto, Naples|lt=سانتا ماریا دی مۆنتێسانتۆ}} * {{بنز|کەنیسەی سەنت ئەنتۆنیۆ ئاباتێ|en|Chiesa di Sant'Antonio Abate|lt=سەنت ئەنتۆنیۆ ئاباتێ}} * {{بنز|سانتا کاتێرینا ئا چیایا|en|Santa Caterina a Chiaia|lt=سانتا کاتێرینا ئا چیایا}} * {{بنز|سان پیترۆ مارتیرێ (ناپۆلی)|en|San Pietro Martire (Naples)|lt=سان پیترۆ مارتیرێ}} * {{بنز|پەناگەی کامالدۆلی|en|Hermitage of Camaldoli|lt=پەناگەی کامالدۆلی}} * {{بنز|کۆشکی مەترانی (ناپۆلی)|en|Archbishop's Palace (Naples)|lt=کۆشکی مەترانی}} {{colend}} === تایبەتمەندییەکانی تر === جگە لە پیازا دێل پڵێبیشیتۆ، ناپۆلی دوو مەیدانی گشتیی سەرەکیی تری ھەیە: {{بنز|پیازا دانتێ، ناپۆلی|en|Piazza Dante, Naples|lt=پیازا دانتێ}} و {{بنز|پیازا دێی مارتیری، ناپۆلی|en|Piazza dei Martiri, Naples|lt=پیازا دێی مارتیری}}. دوا دانەیان لە سەرەتادا تەنھا مۆنۆمێنتێکی ھەبوو بۆ [[شەھید|شەھیدانی]] ئایینی، بەڵام لە ساڵی ١٨٦٦دا، دوای [[یەکگرتنەوەی ئیتالیا]]، چوار شێر زێدە کران، کە نوێنەرایەتیی چوار یاخیبوون دەکەن دژی بۆربۆنەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.inaples.it/ita/dettaglio.asp?idp=92&cod=65 |بڵاوکەرەوە=INaples.it |سەردێڕ=Piazza Dei Martiri |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722035628/http://www.inaples.it/ita/dettaglio.asp?idp=92&cod=65 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> {{بنز|سان ژانواریۆ دێی پۆڤێری|en|San Gennaro dei Poveri|lt=سان ژانواریۆ دێی پۆڤێری}} نەخۆشخانەیەکی سەردەمی ڕێنێسانسە بۆ ھەژاران، کە لەلایەن ئیسپانیییەکانەوە لە ساڵی ١٦٦٧دا دروست کراوە. پێشینەی پڕۆژەیەکی زۆر پڕئاواتتر بوو کە {{بنز|نەخۆشخانەی پاشایەتیی بۆربۆن بۆ ھەژاران، ناپۆلی|en|Ospedale L'Albergo Reale dei Poveri, Naples|lt=پەناگەی پاشایەتیی بۆربۆن بۆ ھەژاران}} بوو کە لەلایەن {{بنز|کارلی سێیەمی ئیسپانیا|en|Charles III of Spain|lt=کارلی سێیەم}}ەوە دەستی پێ کرد. ئەمە بۆ ھەژار و نەخۆشەکانی شارەکە بوو؛ ھەروەھا کۆمەڵگەیەکی سەربەخۆی دابین دەکرد کە تێیدا ھەژاران دەژیان و کاریان دەکرد. ئەگەرچی شوێنەوارێکی دیارە، بەڵام چیتر نەخۆشخانەیەکی کارا نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceva Grimaldi |یەکەم=Francesco |بەستەری نووسەر=Francesco Ceva Grimaldi (historian) |سەردێڕ=Della città di Napoli dal tempo della sua fondazione sino al presente |بڵاوکەرەوە=Stamperia e calcografia |ساڵ=١٨٥٧|ناونیشان=https://archive.org/details/dellacittdinapo01grimgoog |پەڕە=[https://archive.org/details/dellacittdinapo٠١grimgoog/page/n٥٣٠ ٥٢١]|وتەگێڕانەوە=Albergo Reale dei Poveri napoli. |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> ==== پارک، باخچە، ڤێلا، فوارە و پلیکانەکان ==== [[File:FantanaSantaLucia2.jpg|thumb|{{بنز|ڤێلا کۆمۆنالێ|en|Villa Comunale|lt=ڤێلا کۆمۆنالێ}}]] لە {{بنز|پارک|en|park|lt=پارکە گشتییە}} جۆراوجۆرەکانی ناپۆلیدا، دیارترینیان [[ڤێلا کۆمۆنالێ]]یە، کە لەلایەن پاشای بۆربۆن [[فێردیناندی یەکەمی دوو سسیلیا|فێردیناندی چوارەم]]ەوە لە دەیەی ١٧٨٠کاندا دروست کراوە؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/blog19.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030829022247/http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/blog19.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Faculty.ed.umuc.edu |سەردێڕ=Villa Comunale |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> پارکەکە لە سەرەتادا "باخچەی پاشایەتی" بوو، بۆ ئەندامانی بنەماڵەی پاشایەتی تەرخان کرابوو، بەڵام لە جەژنە تایبەتەکاندا بۆ خەڵک کراوە بوو. دارستانی {{بنز|کۆشکی کاپۆدیمۆنتێ|en|Palace of Capodimonte|lt=کاپۆدیمۆنتێ}}، کە گەورەترین ڕووبەری سەوزایی شارەکەیە، وەک شوێنی ڕاوکردنی پاشایەتی خزمەتی دەکرد. پارکەکە ١٦ باڵەخانەی مێژوویی زێدەی ھەیە، لەوانە نیشتەجێبووەکان، کەپرەکان، کەنیسەکان، فوارەکان، پەیکەرەکان، میوەدارەکان و دارستانەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.museocapodimonte.beniculturali.it/information-en/ |سەردێڕ=Information en |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210605153709/http://www.museocapodimonte.beniculturali.it/information-en/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارکێکی تر کە گرنگە {{بنز|پارکی ڤیرجیلیانۆ|en|Parco Virgiliano|lt=پارکی ڤیرجیلیانۆ}}یە، کە ڕوانینی بەرەو دوورگۆکەی بڕکانیی بچووکی {{بنز|نیزیدا|en|Nisida|lt=نیزیدا}}یە؛ لە دەرەوەی نیزیدا {{بنز|پڕۆچیدا|en|Procida|lt=پڕۆچیدا}} و {{بنز|ئیسکیا|en|Ischia|lt=ئیسکیا}} ھەڵکەوتوون.<ref name="parkvirg">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://events.skyteam.com/sisp/index.htm?fx=event&event_id=32829 |بڵاوکەرەوە=SkyTeam.com |سەردێڕ=Parco Virgiliano |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111003085052/http://events.skyteam.com/sisp/index.htm?fx=event&event_id=32829 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|پارکی ڤیرجیلیانۆ (مێرگێلینا)|en|Parco Virgiliano (Mergellina)|lt=پارکی ڤیرجیلیانۆ}} بە ناوی [[ڤیرجیل]]ەوە نراوە، کە شاعیری ڕۆمیی کلاسیک و نووسەری لاتینییە کە پێشبینی دەکرێت لە نزیکیدا {{بنز|گۆڕی ڤیرجیل|en|Virgil's tomb|lt=نێژرابێت}}.<ref name="parkvirg" /> ناپۆلی بە چەندین {{بنز|ڤێلا|en|villa|lt=ڤێلای}} شایستە، فوارە و [[پلیکانەکان لە ناپۆلی|پلیکانەکان]] ناسراوە، وەک {{بنز|تەلارسازیی نیۆکلاسیک|en|Neoclassical architecture|lt=نیۆکلاسیکی}} {{بنز|ڤێلا فلۆریدیانا|en|Villa Floridiana|lt=ڤێلا فلۆریدیانا}}، {{بنز|فوارەی نێپتون، ناپۆلی|en|Fountain of Neptune, Naples|lt=فوارەی نێپتون}} و [[پلیکانەکان لە ناپۆلی|پلیکانەکانی پێدامێنتینا]]. ==== نیۆ-گۆتیک، ''لیبێرتی ناپۆلیتانۆ'' و تەلارسازیی ھاوچەرخ ==== [[File:Liberty Napoli.jpg|thumb|ئەندازیارییەک لە نموونە جۆراوجۆرەکانی ''لیبێرتی ناپۆلیتانۆ'' لە شارەکەدا]] باڵەخانەی جۆراوجۆری ئیلھامبەخشراو لە {{بنز|بزووتنەوەی گۆتیکی نوێ لە تەلارسازیدا|en|Gothic Revival architecture|lt=نیۆ-گۆتیک}} لە ناپۆلیدا ئامادەن، بەھۆی کاریگەرییەی کە ئەم بزووتنەوەیە لەسەر تەلارسازی سکۆتلەندی-ھیندی {{بنز|لامۆنت یەنگ (ناپۆلی)|en|Lamont Young (Naples)|lt=لامۆنت یەنگ}} ھەیبوو، کە یەکێک بوو لە چالاکترین تەلارسازە ناپۆلیتانییەکان لە کۆتایی سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠دا. یەنگ شوێنپێیەکی بەرچاو لە {{بنز|دیمەنی شار|en|cityscape|lt=دیمەنی شار}}ەکەدا بەجێھێشت و چەندین پڕۆژەی شارستانیی دیزاین کرد، وەک یەکەم سابوەیی شارەکە ([[میترۆی ناپۆلی|میترۆ]]). لە ساڵانی سەرەتای سەدەی ٢٠دا، شێوازێکی خۆجێیی دیاردەی {{بنز|ئارت نووڤۆ|en|Art Nouveau|lt=ئارت نووڤۆ}}، کە بە "{{بنز|شێوازی لیبێرتی|en|Liberty style|lt=لیبێرتی}} ناپۆلیتانۆ" ناسرابوو، لە شارەکەدا گەشەی کرد، کە چەندین باڵەخانەی دروست کرد کە تا ئەمڕۆش وەستاون. لە ساڵی ١٩٣٥دا، تەلارسازی {{بنز|عەقڵانییەت (تەلارسازی)|en|Rationalism (architecture)|lt=عەقڵانیخواز}} لوئیجی کۆزێنزا بازارێکی نوێی ماسیی بۆ شارەکە دیزاین کرد. لە کاتی فەرمانڕەواییی [[ئیتالیای فاشیست|فاشیستیدا]]، یەکەم پەیکەرەکانی "ناوەندی خزمەتگوزاری"ی شارەکە دروست کران، ھەموویان بە شێوازی عەقڵانیخواز-{{بنز|فەرمانکارییەت (تەلارسازی)|en|Functionalism (architecture)|lt=فەرمانکاری}}، لەوانە پالازۆ دێلێ پۆستێ و باڵەخانەکانی پرێتورا. [[ناوەندی بەڕێوەبردنی ناپۆلی|Centro direzionale di Napoli]] تاقە کۆمەڵەی پاڵپشت بە یەکتریی بەرزەباڵەخانەکانە لە باشووری ئەورووپادا. ==== ناپۆلیی ژێر زەوی ==== [[File:Galleria borbonica - War refuge (Naples).jpg|thumb|{{بنز|ناوچەی گەرمیی ژێر زەویی ناپۆلی|en|Naples underground geothermal zone|lt=ناپۆلیی ژێر زەوی}}]]لە [[ناوچەی گەرمیی ژێر زەویی ناپۆلی|ژێر زەویی ناپۆلی]]دا زنجیرەیەک ئەشكەوت و پەیکەر ھەن کە لەلایەن سەدەھا ساڵ لە دەرهێنانی بەردەوە دروست کراون، و شارەکە لە سەرووی ناوچەیەکی گەورەی {{بنز|چالاکیی گەرمیی ژێر زەوی|en|Geothermal activity|lt=گەرمیی ژێر زەوی}}دا وەستاوە. ھەروەھا چەندین حەوزی کۆنی {{بنز|یۆنانی-ڕۆمی|en|Greco-Roman|lt=یۆنانی-ڕۆمی}} ھەن کە لە بەردی نەرمی {{بنز|توف|en|tuff|lt=توف}} ھەڵکەندراون کە زۆربەی شارەکەی لەسەر دروست کراوە. نزیکەی {{convert|1|km|spell=in|abbr=off}} لە چەندین کلومەتر تونێلی ژێر شارەکە دەکرێت سەردان بکرێت لە [[ناوچەی گەرمیی ژێر زەویی ناپۆلی|Napoli Sotteranea]]وە، کە لە ناوەندی مێژوویی شارەکەدا لە {{بنز|ڤیا دێی تریبوناڵی، ناپۆلی|en|Via dei Tribunali, Naples|lt=ڤیا دێی تریبوناڵی}}دا ھەڵکەوتووە. ئەم سیستمەی تونێل و حەوزەکان لە ژێر زۆربەی شارەکەدایە و نزیکەی {{convert|30|m|ft}} لە ژێر ئاستی زەویدایە. لە کاتی [[جەنگی جیهانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، ئەم تونێلانە وەک {{بنز|پەناگەی ھێرشی ئاسمانی|en|air raid shelter|lt=پەناگەی ھێرشی ئاسمانی}} بەکارھاتبوون، و نووسینی سەر شووراکان ئازار و مەینەتیی پەنابەرانی ئەو سەردەمە دەردەبڕن. کۆمەڵەگۆڕی گەورە لە [[کۆمەڵەگۆڕەکانی سان ژانواریۆ|ناوچەکەدا]] و دەوروبەری شارەکەدا ھەن، و شوێنەوارەکانی تر وەک {{بنز|پیسچینا میرابیلیس|en|Piscina Mirabilis|lt=پیسچینا میرابیلیس}}، حەوزی سەرەکی کە خزمەتی [[کەندووی ناپۆلی]]ی دەکرد لە سەردەمی ڕۆمیدا. چەندین ھەڵکۆڵینی شوێنەواریش ئامادەن؛ ئەوان لە [[سان لۆرێنزۆ مەجیۆری، ناپۆلی|سان لۆرێنزۆ مەجیۆری]]دا {{بنز|ماکێلومی ناپۆلی|en|macellum of Naples|lt=بازاڕی ناپۆلی}}، و لە [[سانتا کیارا، ناپۆلی|سانتا کیارا]]دا، گەورەترین کۆمەڵەی گەرمیی شارەکەیان لە سەردەمی ڕۆمیدا ئاشکرا کرد. == جوگرافیا == [[File:Napoli 2.jpg|thumb|[[کەندووی ناپۆلی]]]] [[File:Napoli-densitàurbana.jpg|thumb|right|چڕیی شارستانی لە ناوەندی ناپۆلیدا]] شارەکە لەسەر [[کەندووی ناپۆلی]]، لە کەناری ڕۆژئاوای [[ئیتالیای باشوور|باشووری ئیتالیا]]دا ھەڵکەوتووە؛ لە ئاستی دەریاوە بەرەو بەرزاییی {{convert|450|m|ft}} بەرز دەبێتەوە. ڕووبارە بچووکەکان کە پێشتر لە ناوەندی شارەکەوە تێپەڕ دەبوون لەو کاتەوە بەھۆی بیناسازییەوە داپۆشراون. لە نێوان دوو ناوچەی دیاری [[پڕکانی|بڕکانی]]دا ھەڵکەوتووە، کە [[چیای ڤێزووڤیۆس]] و {{بنز|کەمپی فلێگرێی|en|Phlegraean Fields|lt=دەشتەکانی فلێگرێی}}ن. کامپی فلێگرێی وەک {{بنز|سوپەربڕکان|en|supervolcano|lt=سوپەربڕکانێک}} سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Europe's super volcano |ناونیشان=https://www.dw.com/en/europes-super-volcano/av-60510172 |ئیش=[[Deutsche Welle]] |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220829194448/https://www.dw.com/en/europes-super-volcano/av-60510172 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوورگەکانی [[پڕۆچیدا]]، {{بنز|کاپری|en|Capri|lt=کاپری}} و [[ئیسکیا]] ھەموویان لە ناپۆلییەوە بە {{بنز|هایدرۆفۆیل|en|hydrofoil|lt=هایدرۆفۆیل}} و کەشتیگواستنەوە دەگەرێندرێنەوە. {{بنز|سۆرێنتۆ، ئیتالیا|en|Sorrento, Italy|lt=سۆرێنتۆ}} و {{بنز|کەناری ئەمالفی|en|Amalfi Coast|lt=کەناری ئەمالفی}} لە باشووری شارەکەوە ھەڵکەوتوون. لە ھەمان کاتدا، وێرانە ڕۆمییەکانی [[پۆمپەیی]]، [[ھێرکولانیۆم]]، {{بنز|ئۆپلۆنتیس|en|Oplontis|lt=ئۆپلۆنتیس}} و {{بنز|ستابیای|en|Stabiae|lt=ستابیای}}، کە لە {{بنز|تەقینەوەی چیای ڤێزووڤیۆس لە ساڵی ٧٩ی زایینی|en|eruption of Mount Vesuvius in 79 AD|lt=تەقینەوەی چیای ڤێزووڤیۆس لە ساڵی ٧٩ی زایینیدا}} وێران بوون، لە نێزیکیدا دیارن. شارە بەندەرییەکانی {{بنز|پۆتزۆلی|en|Pozzuoli|lt=پۆتزۆلی}} و {{بنز|بایای|en|Baiae|lt=بایا}}، کە بەشێک بوون لە بنکەی دەریاییی ڕۆمیی {{بنز|پۆرتۆس یولیۆس|en|Portus Julius|lt=پۆرتۆس یولیۆس}}، لە ڕۆژئاوای شارەکەوە ھەڵکەوتوون. === گەڕەکەکان === {{سەرەکی|{{بنز|گەڕەکەکانی ناپۆلی|en|Quarters of Naples|lt=گەڕەکەکانی ناپۆلی}}}} [[File:Palazzo Donn'Anna e Bagno Elena (2007).jpg|thumb|{{بنز|پالازۆ دۆن ئانا|en|Palazzo Donn'Anna|lt=پالازۆ دۆن ئانا}} و کەناراوەکانی باگنۆ دۆن ئانا لە {{بنز|پۆسیلیپۆ|en|Posillipo|lt=پۆسیلیپۆ}}دا]] سی گەڕەکی (''{{بنز|کوارتێرێ|en|quartiere|lt=quartieri}}'') ناپۆلی لە خوارەوە ڕیزبەند کراون. بۆ مەبەستی کارگێڕی، ئەم سی ناوچەیە پێکەوە گرووپ کراون بۆ دە دەستەی بەڕێوەبەریی کۆمەڵگەی حکوومی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.palapa.it/palapadnn/Quartieri/tabid/52/Default.aspx |بڵاوکەرەوە=Palapa.it |سەردێڕ=Quartieri |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150904060527/http://www.palapa.it/palapadnn/Quartieri/tabid/52/Default.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> {{colbegin|colwidth=20em}} # {{بنز|پیانۆرا|en|Pianura|lt=پیانۆرا}} # {{بنز|بانیۆلی|en|Bagnoli|lt=بانیۆلی}} # [[پۆسیلیپۆ]] # {{بنز|فۆریگرۆتا|en|Fuorigrotta|lt=فۆریگرۆتا}} # {{بنز|سۆکاڤۆ|en|Soccavo|lt=سۆکاڤۆ}} # {{بنز|چیایانۆ|en|Chiaiano|lt=چیایانۆ}} # {{بنز|ئارێنێلا|en|Arenella|lt=ئارێنێلا}} # {{بنز|ڤۆمێرۆ|en|Vomero|lt=ڤۆمێرۆ}} # {{بنز|چیایا|en|Chiaia|lt=چیایا}} # [[سان فێردیناندۆ (ناپۆلی)|سان فێردیناندۆ]] # {{بنز|مۆنتێکالڤاریۆ|en|Montecalvario|lt=مۆنتێکالڤاریۆ}} # {{بنز|سان جۆزێپێ (ناپۆلی)|en|San Giuseppe (Naples)|lt=سان جۆزێپێ}} # {{بنز|ئاڤۆکاتا|en|Avvocata|lt=ئاڤۆکاتا}} # {{بنز|پۆڕتۆ (ناپۆلی)|en|Porto (Naples)|lt=پۆڕتۆ}} # {{بنز|پێندینۆ|en|Pendino|lt=پێندینۆ}} # {{بنز|سان لۆرێنزۆ (ناپۆلی)|en|San Lorenzo (Naples)|lt=سان لۆرێنزۆ}} # {{بنز|مێرکاتۆ (ناپۆلی)|en|Mercato (Naples)|lt=مێرکاتۆ}} # {{بنز|ڤیکاریا|en|Vicaria|lt=ڤیکاریا}} # {{بنز|ستێلا (ناپۆلی)|en|Stella (Naples)|lt=ستێلا}} # {{بنز|سان کارلۆ ئال ئارێنا|en|San Carlo all'Arena|lt=سان کارلۆ ئال ئارێنا}} # {{بنز|پیسچینۆلا|en|Piscinola|lt=پیسچینۆلا}} # {{بنز|سکامپیا|en|Scampia|lt=سکامپیا}} # {{بنز|میئانۆ|en|Miano|lt=میئانۆ}} # {{بنز|سێکۆندیگلیانۆ|en|Secondigliano|lt=سێکۆندیگلیانۆ}} # {{بنز|سان پیترۆ ئا پاتیێرنۆ|en|San Pietro a Patierno|lt=سان پیترۆ ئا پاتیێرنۆ}} # {{بنز|پۆجیۆرێئالێ، ناپۆلی|en|Poggioreale, Naples|lt=پۆجیۆرێئالێ}} # {{بنز|زۆنا ئیندۆستریالێ|en|Zona Industriale|lt=زۆنا ئیندۆستریالێ}} # {{بنز|سان جۆڤانی ئا تێدوچیۆ|en|San Giovanni a Teduccio|lt=سان جۆڤانی ئا تێدوچیۆ}} # {{بنز|بارا (ناپۆلی)|en|Barra (Naples)|lt=بارا}} # {{بنز|پۆنتچێلی|en|Ponticelli|lt=پۆنتچێلی}} {{colend}} === کەشوھەوا === ناپۆلی کەشوھەوایەکی {{بنز|کەشوھەوای دەریای سپیی ناوەڕاستی ھاوین-گەرم|en|hot-summer Mediterranean climate|lt=دەریای سپیی ناوەڕاستی ھاوین-گەرم}}ی ھەیە ({{بنز|پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن|en|Köppen climate classification|lt=پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن}}: ''Csa'')، کە نزیک دەبێتەوە لە {{بنز|کەشوھەوای شێداری نیمچە-تڕۆپیکاڵ|en|humid subtropical climate|lt=کەشوھەوای شێداری نیمچە-تڕۆپیکاڵ}} ([[پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن]]: ''Cfa'').<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/Paper_2006.pdf |سەردێڕ=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated |ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100601115854/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/Paper_2006.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/ |سەردێڕ=World Map of Köppen−Geiger Climate Classification |بڵاوکەرەوە=Institute for Veterinary Public Health – Vienna |ساڵ=٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100906034159/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> کەشوھەوا و بەپیتیی [[کەندووی ناپۆلی]] ناوچەکەی لە سەردەمی ڕۆمیدا بەناوبانگ کرد، کاتێک ئیمپراتۆرەکانی وەک [[کلاودیۆس]] و [[تایبیریۆس]] پشووەکانیان لە نزیک شارەکە بەسەر دەبرد.<ref name="rome" /> سیفەتە دەریایییەکان زستان نەرم دەکەن بەڵام جارجارە بارانبارینی بەھێز دروست دەکەن، بەتایبەت لە پایز و زستاندا. ھاوینان پلەی گەرمیی بەرز و شێدارییان ھەیە. زستانان نەرمن، و بەفر لە ناوچەی شارەکەدا دەگمەنە بەڵام لەسەر [[چیای ڤێزووڤیۆس]] بەردەوامە. تشرینی دووەم تەڕترین مانگە لە ناپۆلیدا، لە کاتێکدا تەممووز وشکترین مانگە. {{Weather box | location= ناپۆلی ([[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ناپۆلی]]) (1991–2020 normals, extremes 1971–present) | metric first= Yes | single line= Yes | Jan record high C= 21.5 | Feb record high C= 24.2 | Mar record high C= 27.8 | Apr record high C= 31.0 | May record high C= 34.8 | Jun record high C= 37.4 | Jul record high C= 39.0 | Aug record high C= 40.0 | Sep record high C= 37.2 | Oct record high C= 31.5 | Nov record high C= 29.4 | Dec record high C= 24.4 | Jan high C= 13.4 | Feb high C= 13.9 | Mar high C= 16.4 | Apr high C= 19.4 | May high C= 23.6 | Jun high C= 27.7 | Jul high C= 30.4 | Aug high C= 31.0 | Sep high C= 26.8 | Oct high C= 23.0 | Nov high C= 18.3 | Dec high C= 14.3 | year high C= | Jan mean C= 9.1 | Feb mean C= 9.4 | Mar mean C= 11.9 | Apr mean C= 14.7 | May mean C= 19.0 | Jun mean C= 23.1 | Jul mean C= 25.6 | Aug mean C= 26.2 | Sep mean C= 22.2 | Oct mean C= 18.4 | Nov mean C= 13.9 | Dec mean C= 10.1 | year mean C= | Jan low C= 4.7 | Feb low C= 4.9 | Mar low C= 7.3 | Apr low C= 10.0 | May low C= 14.3 | Jun low C= 18.4 | Jul low C= 20.9 | Aug low C= 21.4 | Sep low C= 17.6 | Oct low C= 13.8 | Nov low C= 9.5 | Dec low C= 5.9 | Jan record low C= -5.6 | Feb record low C= -3.8 | Mar record low C= -3.6 | Apr record low C= -1.0 | May record low C= 5.0 | Jun record low C= 7.8 | Jul record low C= 11.2 | Aug record low C= 11.4 | Sep record low C= 5.6 | Oct record low C= 2.6 | Nov record low C= -3.4 | Dec record low C= -4.6 | year low C= 12.4 | precipitation colour=green | Jan precipitation mm= 92.1 | Feb precipitation mm= 95.3 | Mar precipitation mm= 77.9 | Apr precipitation mm= 98.6 | May precipitation mm= 59.0 | Jun precipitation mm= 32.8 | Jul precipitation mm= 28.5 | Aug precipitation mm= 35.5 | Sep precipitation mm= 88.9 | Oct precipitation mm= 135.5 | Nov precipitation mm= 152.1 | Dec precipitation mm= 112.0 | year precipitation mm= 1008.2 | Jan precipitation days= 9.3 | Feb precipitation days= 9.1 | Mar precipitation days= 8.6 | Apr precipitation days= 9.3 | May precipitation days= 6.1 | Jun precipitation days= 3.3 | Jul precipitation days= 2.4 | Aug precipitation days= 3.7 | Sep precipitation days= 6.1 | Oct precipitation days= 8.5 | Nov precipitation days= 10.2 | Dec precipitation days= 9.9 | year precipitation days= 86.5 | unit precipitation days = 1.0 mm | Jan sun= 114.7 | Feb sun= 127.6 | Mar sun= 158.1 | Apr sun= 189.0 | May sun= 244.9 | Jun sun= 279.0 | Jul sun= 313.1 | Aug sun= 294.5 | Sep sun= 234.0 | Oct sun= 189.1 | Nov sun= 126.0 | Dec sun= 105.4 | year sun= 2375.4 | Jan dew point C =4.4 | Feb dew point C =4.3 | Mar dew point C =6.3 | Apr dew point C =8.8 | May dew point C =12.6 | Jun dew point C =16.3 | Jul dew point C =18.2 | Aug dew point C =18.7 | Sep dew point C =15.4 | Oct dew point C =12.6 | Nov dew point C =9.3 | Dec dew point C =5.3 | Jan humidity =75 | Feb humidity =73 | Mar humidity =71 | Apr humidity =70 | May humidity =70 | Jun humidity =72 | Jul humidity =70 | Aug humidity =69 | Sep humidity =73 | Oct humidity =74 | Nov humidity =76 | Dec humidity =75 | source 1 = Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale<ref name = ISPRA> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20230917192649/https://valori-climatici-normali.isprambiente.it/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان= https://valori-climatici-normali.isprambiente.it/ |سەردێڕ= Valori climatici normali in Italia |بڵاوکەرەوە=Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale |ڕێکەوتی سەردان= ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}} </ref> | source 2= [[NOAA]] (humidity 1961–1990 and dew point 1991–2020)<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Italy/CSV/Napoli_Capodichino_16289.csv |سەردێڕ=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Napoli-Capodichino |format=CSV |بڵاوکەرەوە=[[NOAA]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} </ref><ref name = noaa> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://geodata.lib.ncsu.edu/fedgov/noaa/clino/TABLES/REG_VI/IY/16289.TXT |سەردێڕ=Naples (16289) – WMO Weather Station |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190717231201/http://geodata.lib.ncsu.edu/fedgov/noaa/clino/TABLES/REG_VI/IY/16289.TXT |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} </ref>[[Servizio Meteorologico]] (precipitation and sun 1971–2000)<ref name=ServizioMeteorologico>[https://web.archive.org/web/20130512050131/http://clima.meteoam.it/AtlanteClimatico/pdf/(289)Napoli%20Capodichino.pdf Tabelle climatiche della stazione meteorologica di Napoli-Capodichino Ponente dall'Atlante Climatico 1971–2000 (PDF)]. Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare. Retrieved 5 December 2012.</ref> }} {| class="wikitable" |+ تێکڕای پلەی گەرمیی دەریا (ڕیڤێرای ناپۆلیتانی):<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Naples Sea Temperature |ناونیشان=https://www.seatemperature.org/europe/italy/naples.htm |بڵاوکەرەوە=seatemperature.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201030040801/https://www.seatemperature.org/europe/italy/naples.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} </ref> |- ! کانونی دووەم ! شبات ! ئازار ! نیسان ! ئایار ! حوزەیران ! تەممووز ! ئاب ! ئەیلوول ! تشرینی یەکەم ! تشرینی دووەم ! کانونی یەکەم ! ساڵ |- | style="background:#cf9; color:black;" | {{cvt|14.6|°C|°F}} | style="background:#cf9; color:black;" | {{cvt|13.9|°C|°F}} | style="background:#cf9; color:black;" | {{cvt|14.2|°C|°F}} | style="background:#cf9; color:black;" | {{cvt|15.6|°C|°F}} | style="background:#ff9; color:black;" | {{cvt|19.0|°C|°F}} | style="background:#fc6; color:black;" | {{cvt|23.6|°C|°F}} | style="background:#fc6; color:black;" | {{cvt|25.9|°C|°F}} | style="background:#fc6; color:black;" | {{cvt|26.0|°C|°F}} | style="background:#fc6; color:black;" | {{cvt|24.9|°C|°F}} | style="background:#fc6; color:black;" | {{cvt|21.5|°C|°F}} | style="background:#ff6; color:black;" | {{cvt|19.2|°C|°F}} | style="background:#cf9; color:black;" | {{cvt|16.4|°C|°F}} | style="background:#ff6; color:black;" | {{cvt|19.6|°C|°F}} |} == دانیشتووان == {{Historical populations | percentages= pagr | 800 |50000 | 1000 |30000 | 1300 |60000 | 1500 |150000 | 1600 |275000 | 1700 |207000 | 1861 |484026 | 1871 |489008 | 1881 |535206 | 1901 |621213 | 1911 |751211| 1921 |859629|1931|831781 | 1936 |865913 | 1951 |1010550 | 1961 |1182815| 1971 |1226594| 1981 |1212387| 1991 |1067365| 2001 |1004500| 2011 |962003|2021|921142|source=<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SRMEg1zAQOEC&pg=PA51 |سەردێڕ=Capitalists in Spite of Themselves: Elite Conflict and Economic Transitions in Early Modern Europe |یەکەم=Richard |دوایین=Lachmann |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |via=Google Books |ژپنک=٩٧٨٠١٩٥١٥٩٦٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://papyrus.bib.umontreal.ca/xmlui/bitstream/handle/1866/803/a1.1g746.pdf;jsessionid=6623384256ACCA3FE866FD3FA5B08292?sequence=1 |سەردێڕ=The Rebirth of a Communications Network: Europe at the Time of the Carolingians |یەکەم=Edda |دوایین=Claus |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Université de Montréal |format=PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140414111648/https://papyrus.bib.umontreal.ca/xmlui/bitstream/handle/1866/803/a1.1g746.pdf;jsessionid=6623384256ACCA3FE866FD3FA5B08292?sequence=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA266 |سەردێڕ=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective |یەکەم=Luc-Normand |دوایین=Tellier |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=PUQ |via=Google Books |ژپنک=٩٧٨٢٧٦٠٥٢٢٠٩١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418065504/https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA266#v=onepage&q&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>, [[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|ناونیشان=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251112200324/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=it|بڵاوکەرەوە=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Resident population - Time series|ناونیشان=https://esploradati.istat.it/databrowser/#/en/censpop/dashboards|بڵاوکەرەوە=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref>}} تا ساڵی ٢٠٢٦، ژمارەی دانیشتووان ٩٠٥،٠٥٠ کەسە، کە ٤٨.٢٪یان نێرینەن، و ٥١.٨٪یان مێینەن. نەوجەوانان ١٥.٩٪ی دانیشتووان پێکھێناوە، و بەساڵاچووان ٢٢.٩٪ پێکھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ= Resident population by age, sex and marital status on 1st January 2026 |ناونیشان= https://demo.istat.it/data/posas/POSAS_2026_en_All_files.zip |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> دانیشتووانی ناپۆلی لە ٦٢١،٠٠٠ کەسەوە لە ساڵی ١٩٠١دا بەرز بووەوە بۆ ١،٢٢٦،٠٠٠ کەس لە ساڵی ١٩٧١دا، و دابەزی بۆ ٩١٠،٠٠٠ کەس لە ساڵی ٢٠٢٢دا کاتێک دانیشتووانی شارەکە گواسترانەوە بۆ گەڕەکە دەوروبەرەکان. بەپێی سەرچاوە جیاوازەکان، [[ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ناپۆلی]] ئایا {{بنز|پێڕستی شارەکانی ئیتالیا بەپێی ژمارەی دانیشتووان|en|List of cities in Italy by population|lt=دووەم}} پڕدانیشتووانترین ناوچەی مێترۆپۆلیتانییە لە ئیتالیادا لە دوای [[میلان]] (بە ٤،٤٣٤،١٣٦ دانیشتوو بەپێی داتای Svimez)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://users.libero.it/domenico.smarrazzo/studio.PDF |سەردێڕ=Seminario-aprile2001.PDF |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110518042415/http://users.libero.it/domenico.smarrazzo/studio.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> یان سێیەمە (بە ٣.٥ ملیۆن دانیشتوو بەپێی {{بنز|ڕێکخراوی ھاوکاریی ئابووری و گەشەپێدان|en|OECD|lt=OECD}}).<ref name="Metro eXplorer">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://regions-cities-atlas.oecd.org/ |سەردێڕ=oecd-rmvt |وێبگە=regions-cities-atlas.oecd.org |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230304203835/https://regions-cities-atlas.oecd.org/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جگە لەوەش، ناپۆلی پڕچڕترین شاری گەورەی ئیتالیایە بەپێی دانیشتووان، بە نزیکەی ٨،١٨٢ کەس لە هر کلومەترێکی چوارگۆشەدا؛<ref name="ComItData2012">‘City’ population (i.e. that of the ''[[comune]]'' or municipality). [http://en.comuni-italiani.it/063/049/ City of Naples] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150702112928/http://en.comuni-italiani.it/063/049/ |date=2 July 2015 }}. Comuni-italiani.it. 2012. Retrieved 11 April 2012.</ref> بەڵام، کەمبوونەوەیەکی بەرچاو لە چڕیی دانیشتوواندا بینیوە لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، کاتێک ژمارەکە لە سەرووی ٩،٠٠٠ کەس لە هر کلومەترێکی چوارگۆشەدا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ucl.ac.uk/dpu-projects/Global_Report/pdfs/Naple.pdf |سەردێڕ=Urban slums reports: the case of Naples, Italy |بڵاوکەرەوە=UCL |ساڵ=٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304061951/http://www.ucl.ac.uk/dpu-projects/Global_Report/pdfs/Naple.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> === کۆچکردن === لە بەراورددا لەگەڵ چەندین شاری باکووری ئیتالیادا، کۆچبەرانی بێگانەی تا حدێک کەم لە ناپۆلیدا ھەن؛ تا ساڵی ٢٠٢٥، لە وڵاتانی لەدایکبوونی ناسراوی ٨٨٥،٩٠٣ دانیشتوو، زۆرترینیان بریتی لە: [[ئیتالیا]] (٨٤٧،٣٧٩ – ٩٥.٧٪).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ= Resident population by sex, municipality and individual citizenship or country of birth from year 2002 |ناونیشان=https://demo.istat.it/app/?i=RCS&a=&l=en |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ= Resident population by sex, municipality and individual citizenship or country of birth from year 2002 |ناونیشان= https://demo.istat.it/data/rcs/Dati_RCS_nascita_2025.zip |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> ئامارەکان دەر دەخەن کە، لە ڕابردوودا، زۆربەی زۆری کۆچبەران لە ناپۆلیدا ئافرەت بوون؛ ئەمەش ڕووی دا چونکە کۆچبەرە نێرینەکان لە ئیتالیادا ڕوویان لە باکووری دەوڵەمەندتر دەکرد.<ref name="demog">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/demographics.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071018055642/http://faculty.ed.umuc.edu/~jmatthew/naples/demographics.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=UMUC.edu |سەردێڕ=Demographics of Naples |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>[https://www.tuttitalia.it/campania/59-napoli/statistiche/cittadini-stranieri-2023/ cittadini stranieri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240408063545/https://www.tuttitalia.it/campania/59-napoli/statistiche/cittadini-stranieri-2023/ |date=8 April 2024 }} tuttitalia.it</ref> === کۆچکردن === لە بەراورددا لەگەڵ چەندین شاری باکووری ئیتالیادا، کۆچبەرانی بێگانەی تا حدێک کەم لە ناپۆلیدا ھەن؛ تا ساڵی ٢٠٢٥، لە وڵاتانی لەدایکبوونی ناسراوی ٨٨٥،٩٠٣ دانیشتوو، زۆرترینیان بریتی لە: [[ئیتالیا]] (٨٤٧،٣٧٩ – ٩٥.٧٪).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ= Resident population by sex, municipality and individual citizenship or country of birth from year 2002 |ناونیشان=https://demo.istat.it/app/?i=RCS&a=&l=en |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ= Resident population by sex, municipality and individual citizenship or country of birth from year 2002 |ناونیشان= https://demo.istat.it/data/rcs/Dati_RCS_nascita_2025.zip |وێبگە=demo.istat.it |بڵاوکەرەوە=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> ئامارەکان دەر دەخەن کە، لە ڕابردوودا، زۆربەی زۆری کۆچبەران لە ناپۆلیدا ئافرەت بوون؛ ئەمەش ڕووی دا چونکە کۆچبەرە نێرینەکان لە ئیتالیادا ڕوویان لە باکووری دەوڵەمەندتر دەکرد.<ref name="demog"/><ref>[https://www.tuttitalia.it/campania/59-napoli/statistiche/cittadini-stranieri-2023/ cittadini stranieri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240408063545/https://www.tuttitalia.it/campania/59-napoli/statistiche/cittadini-stranieri-2023/ |date=8 April 2024 }} tuttitalia.it</ref> [[File:Università degli Studi di Napoli Federico II. (5662).jpg|thumb|باڵەخانەی سەرەکیی [[زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم]]]] ناپۆلی بە چەندین پەیمانگای خوێندنی باڵا و ناوەندی توێژینەوە بەناوبانگە. ناپۆلی میوانداریی ئەوە دەکات کە وەک کۆنترین زانکۆی دەوڵەتی لە جیهاندا سەیر دەکرێت، کە [[زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم]]ە، کە لەلایەن [[فریدریکی دووەم، ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز|فریدریکی دووەم]]ەوە لە ساڵی ١٢٢٤دا دامەزراوە. زانکۆکە لە نێوان دیارترین زانکۆکانی ئیتالیادایە، بە نزیکەی ٧٠،٠٠٠ قوتابی و زیاتر لە ٦،٠٠٠ مامۆستاوە لە ساڵی ٢٠٢٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=USTAT |سەردێڕ=Portale dei dati dell'istruzione superiore |ناونیشان=https://ustat.mur.gov.it/dati/didattica/italia/atenei-statali/napoli-federico-ii |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=USTAT}}</ref> میوانداریی {{بنز|باخچەی ڕووەکیی ناپۆلی|en|Botanical Garden of Naples|lt=باخچەی ڕووەکیی ناپۆلی}} دەکات، کە لە ساڵی ١٨٠٧دا لەلایەن [[جۆزێف بۆناپارت]]ەوە کرایەوە، بە بەکارھێنانی نەخشەسازییەکانی ڕاکێشراو لەژێر دەستی پاشای بۆربۆن [[فێردیناندی یەکەمی دوو سسیلیا|فێردیناندی چوارەم]]. ١٥ هێکتاری باخچەکە نزیکەی ٢٥،٠٠٠ لە نموونەی زیاتر لە ١٠،٠٠٠ جۆر لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ortobotanico.unina.it/VerInglese/pstoria/StoriaE.htm |بڵاوکەرەوە=OrtoBotanico.UNINA.it |سەردێڕ=Orto Botanico di Napoli |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080212125906/http://www.ortobotanico.unina.it/VerInglese/pstoria/StoriaE.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> ھەروەھا ناپۆلی لەلایەن {{بنز|زانکۆی کەمپانیا لوئیجی ڤانڤیتێلی|en|University of Campania Luigi Vanvitelli|lt=زانکۆی کەمپانیا لوئیجی ڤانڤیتێلی}}یەوە خزمەت دەکرێت، کە زانکۆیەکی ھاوچەرخە لە ساڵی ١٩٨٩دا کرایەوە، و بەستنەوەی بەھێزی بە {{بنز|پارێزگای کاسێرتا|en|province of Caserta|lt=پارێزگای کاسێرتا}}ی نێزیکەوە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.napoliaffari.com/napoliaffari/index.php?option=com_content&task=view&id=72&Itemid=255 |بڵاوکەرەوە=NapoliAffari.com |سەردێڕ=Scuola: Le Università |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=usurped |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140719030942/http://www.napoliaffari.com/napoliaffari/index.php?option=com_content&task=view&id=72&Itemid=255 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> ناوەندێکی تری دیاری پەروەردە [[زانکۆی ناپۆلی "لۆریێنتالێ"]]یە، کە تایبەتمەندە لە {{بنز|جیھانی ڕۆژھەڵات|en|Eastern world|lt=کلتووری ڕۆژھەڵاتی}}دا، و لەلایەن مژدەدەری {{بنز|ڕێکخراوی یەسوعییەکان|en|Jesuits|lt=یەسوعی}} {{بنز|ماتێۆ ڕیپا|en|Matteo Ripa|lt=ماتێۆ ڕیپا}}وە لە ساڵی ١٧٣٢دا دامەزرا، دوای گەڕانەوەی لە حەوشەی {{بنز|ئیمپراتۆر کانگکسی|en|Kangxi Emperor|lt=کانگکسی}}، {{بنز|ئیمپراتۆری چین|en|Emperor of China|lt=ئیمپراتۆری}} {{بنز|مانچوو|en|Manchu people|lt=مانچووی}} بنەماڵەی چینگی چین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ripa |یەکەم=Matteo |سەردێڕ=Memoirs of Father Ripa: During Thirteen Years Residence at the Court of Peking in the Service of the Emperor of China |بڵاوکەرەوە=New York Public Library |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ex8LAAAAYAAJ&q=Memoirs+of+Father+Ripa |ساڵ=١٨٤٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418065644/https://books.google.com/books?id=ex8LAAAAYAAJ&q=Memoirs+of+Father+Ripa#v=snippet&q=Memoirs%20of%20Father%20Ripa&f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زانکۆ دیارەکانی تری ناپۆلی {{بنز|زانکۆی ناپۆلی پارتێنۆپێ|en|Parthenope University of Naples|lt=زانکۆی ناپۆلی پارتێنۆپێ}}، زانکۆی تایبەتی {{بنز|زانکۆی ناپۆلی سوۆر ئۆرسۆلا بێنینکاسا|en|Suor Orsola Benincasa University of Naples|lt=سوۆر ئۆرسۆلا بێنینکاسا}}، و {{بنز|پەیمانگای باڵای ئایینی پاپاییی باشووری ئیتالیا|en|Pontifical Theological Seminary of Southern Italy|lt=پەیمانگای ئایینیی پاپاییی یەسوعیی باشووری ئیتالیا}} لەخۆ دەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.pftim.it/storia.php |بڵاوکەرەوە=PFTIM.it |سەردێڕ=Pontificia Facoltà Teologica dell'Italia Meridionale |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090109223246/http://www.pftim.it/storia.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.unisob.na.it/universita/facolta/formazione/index.htm |بڵاوکەرەوە=UNISOB.na.it |سەردێڕ=Università degli Studi Suor Orsola Benincasa – Napoli |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080305225832/http://www.unisob.na.it/universita/facolta/formazione/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> {{بنز|کۆنسێرڤاتۆرییەکانی مۆسیقای ناپۆلی|en|Music conservatories of Naples|lt=کۆنسێرڤاتۆریی مۆسیقای سان پیترۆ ئا مایێلا}} یەکەم دامەزراوەی پەروەردەی مۆسیقای شارەکەیە؛ کۆنترین کۆنسێرڤاتۆرییەکانی مۆسیقای ناپۆلی لە سەدەی ١٦دا لەژێر دەستی ئیسپانیییەکاندا دامەزران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sanpietroamajella.it/en/inf_cs_storia.html?ocs=1&rss=3 |بڵاوکەرەوە=SanPietroaMajella.it |سەردێڕ=History |ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090107113305/http://www.sanpietroamajella.it/en/inf_cs_storia.html?ocs=1&rss=3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> {{بنز|ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکانی ناپۆلی|en|Accademia di Belle Arti di Napoli|lt=ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکان}} کە لەسەر ڤیا سانتا ماریا دی کۆستانتینۆپۆلی ھەڵکەوتووە، یەکەم قوتابخانەی ھونەری شارەکەیە و یەکێکە لە کۆنترینەکانی ئیتالیا.<ref>Cassese, Giovanna (2013). [https://books.google.com/books?id=JWXramn2Ra0C&pg=PT20 ''Accademie patrimoni di belle arti''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240418065648/https://books.google.com/books?id=JWXramn2Ra0C&pg=PT20#v=onepage&q&f=false |date=18 April 2024 }}, p. 189. Gangemi Editore. {{ISBN|8849276710}}</ref> ھەروەھا ناپۆلی میوانداریی {{بنز|ڕوانگەخانەی فەلەکیی کاپۆدیمۆنتێ|en|Astronomical Observatory of Capodimonte|lt=ڕوانگەخانەی فەلەکیی کاپۆدیمۆنتێ}} دەکات، کە لە ساڵی ١٨١٢دا لەلایەن پاشا [[ژواکیم مورات]] و فەلەکناس فێدێریگۆ زوکارییەوە دامەزرا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Mauro |دوایین١=Gargano |یەکەم٢=Emilia |دوایین٢=Olostro Cirella |یەکەم٣=Massimo |دوایین٣=Della Valle |سەردێڕ=Il tempio di Urania : progetti per una specola astronomica a Napoli |شوێن=Napoli |بڵاوکەرەوە=INAF – Osservatorio Astronomico di Capodimonte |ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨٨٨٩٠٧٢٩٤٠٩}}</ref> کۆنترین وێستگەی لێکۆڵینەوەی [[زیانناسیی دەریایی|زیندەوەرە دەریایییەکان]] لە جیهاندا، [[وێستگەی زوولۆجیی ئەنتۆن دۆرن|Stazione Zoologica Anton Dohrn]]، لە ساڵی ١٨٧٢دا لەلایەن زانای ئەڵمانی [[ئەنتۆن دۆرن]]ەوە دروست کرا، و کۆنترین ڕوانگەخانەی بڕکانیی بەردەوامی جیهان، [[ڕوانگەخانەی ڤێزووڤیۆس]]، کە لە ساڵی ١٨٤١دا دامەزرا. ڕوانگەخانەکە لەسەر لێژاییەکانی چیای ڤێزووڤیۆس لە نزیک شاری [[ئێڕکولانۆ]] ھەڵکەوتووە، و ئێستا پەیمانگایەکی تایبەتمەندی بەردەوامی [[پەیمانگای نیشتمانیی جیۆفیزیک و بڕکانناسی]] (INGV)یە. == سیاسەت == {{سەرەکی|[[سیاسەتی کەمپانیا]]|[[پێڕستی پارێزگارەکانی ناپۆلی]]|[[ھەڵبژاردنەکان لە ناپۆلی]]}} [[File:Fontana del Nettuno, Piazza Municipio, Naples 05 bis.jpg|thumb|[[پالازۆ سان جاکۆمۆ، ناپۆلی|پالازۆ سان جاکۆمۆ]]، تەلاری شارەوانی]] [[File:Palazzo_delle_Poste_di_Napoli_-_ingresso.jpg|thumb|پالازۆ دێلێ پۆستێ لە ناپۆلی، جینو فرانزی، ١٩٣٦. شاکاری [[تەلارسازیی ھاوچەرخ|مۆدێرنیزم]]، مەڕمەڕ و دیۆریت.]] === بەڕێوەبردن === هر یەکێک لە ٧،٨٩٦ [[کۆمۆنە (ئیتالیا)|کۆمۆنە]]ی ئیتالیا ئەمڕۆ لە ئاستی خۆجێیدا لەلایەن [[ئەنجومەنی شار|ئەنجومەنێکی شارەوە]] بە سەرۆکایەتیی پارێزگارێکی ھەڵبژێردراو نوێنەرایەتی دەکرێت، کە بە ''sindaco'' ناسراوە و بە شێوەیەکی ناوفەرمی پێی دەوترێت یەکەم ھاووڵاتی (''primo cittadino''). ئەم سیستمە، یان سیستمێکی زۆر ھاوشێوەی ئەوە، لە کاتی داگیرکردنی ئیتالیا لەلایەن ھێزەکانی [[ناپۆلیۆن]]ەوە لە ساڵی ١٨٠٨دا ھەبووە. کاتێک [[شانشینی دوو سسیلیا]] گەڕێنرایەوە، سیستمەکە لە شوێنی خۆیدا ھێڵدرایەوە بە ئەندامانی ئەریستۆکراسی کە ڕۆڵی پارێزگارییان پڕ دەکردەوە. تا کۆتایی سەدەی ١٩، [[پارتی سیاسی|سیاسەتی پارتیی سیاسی]] دەستی بە سەرھەڵدان کرد؛ لە کاتی [[ئیتالیای فاشیست|سەردەمی فاشیستیدا]]، هر کۆمۆنەیەک لەلایەن ''podestà''یەکەوە نوێنەرایەتی دەکرا. لە دوای [[جەنگی جیهانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمەوە]]، دیمەنی سیاسیی ناپۆلی نە بە توندی لایەنگری ڕاستڕەو بووە و نە لایەنگری چەپڕەو – هەردوو [[دیموکراتی مەسیحی|دیموکراتە مەسیحییەکان]] و [[سۆشیالیزمی دیموکراتیک|سۆشیالیستە دیموکراتەکان]] لە کاتە جیاوازەکاندا فەرمانڕەواییی شارەکەیان کردووە، بە ڕێژەیەکی نزیکەی یەکسان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٩٠ەکانەوە، پارێزگارەکانی ناپۆلی ھەموویان سەر بە گرووپە سیاسییە چەپڕەو یان چەپڕەوی ناوەڕاست بوون. لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، پارێزگاری ناپۆلی [[گایەتانۆ مانفرێدی]]یە، کە [[سیاسەتمەداری سەربەخۆ|سیاسەتمەدارێکی سەربەخۆیە]] و لەلایەن ھاوپەیمانیی چەپڕەوی ناوەڕاستەوە پاڵێوراوە، وەزیری پێشووی [[وەزارەتی زانکۆ و توێژینەوە|زانکۆ و توێژینەوە]] بووە لە [[حکوومەتی دووەمی کۆنتێ|حکوومەتی دووەمی کۆنتێدا]]، و سەرۆکی پێشووی [[زانکۆی ناپۆلی فێدێریکۆی دووەم]] بووە. === دابەشکارییە کارگێڕییەکان === {| |- | [[شارەوانیی یەکەمی ناپۆلی|شارەوانیی ١ەم]] | – [[چیایا]]، [[پۆسیلیپۆ]]، [[سان فێردیناندۆ (ناپۆلی)|سان فێردیناندۆ]] |- | [[شارەوانیی دووەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٢ەم]] | – [[ئاڤۆکاتا]]، [[مێرکاتۆ (ناپۆلی)|مێرکاتۆ]]، [[مۆنتێکالڤاریۆ]]، [[پێندینۆ]]، [[پۆڕتۆ (ناپۆلی)|پۆڕتۆ]]، [[سان جۆزێپێ (ناپۆلی)|سان جۆزێپێ]] |- | [[شارەوانیی سێیەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٣ەم]] | – [[سان کارلۆ ئال ئارێنا]]، [[ستێلا (ناپۆلی)|ستێلا]] |- | [[شارەوانیی چوارەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٤ەم]] | – [[پۆجیۆرێئالێ، ناپۆلی|پۆجیۆرێئالێ]]، [[سان لۆرێنزۆ (ناپۆلی)|سان لۆرێنزۆ]]، [[ڤیکاریا]]، [[زۆنا ئیندۆستریالێ]] |- | [[شارەوانیی پێنجەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٥ەم]] | – [[ئارێنێلا]]، [[ڤۆمێرۆ]] |- | [[شارەوانیی شەشەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٦ەم]] | – [[بارا (ناپۆلی)|بارا]]، [[پۆنتچێلی]]، [[سان جۆڤانی ئا تێدوچیۆ]] |- | [[شارەوانیی حەوتەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٧ەم]] | – [[میئانۆ]]، [[سان پیترۆ ئا پاتیێرنۆ]]، [[سێکۆندیگلیانۆ]] |- | [[شارەوانیی ھەشتەمی ناپۆلی|شارەوانیی ٨ەم]] | – [[چیایانۆ]]، [[ماریانێلا]]، [[پیسچینۆلا]]، [[سکامپیا]] |- | [[شارەوانیی نۆیەم ناپۆلی|شارەوانیی ٩ەم]] | – [[پیانۆرا]]، [[سۆکاڤۆ]] |- | [[شارەوانیی دەیەم ناپۆلی|شارەوانیی ١٠ەم]] | – [[بانیۆلی]]، [[فۆریگرۆتا]] |} == ئابووری == [[File:Cruise ship in Naples (8097207647).jpg|thumb|[[بەندەری ناپۆلی]]]] ناپۆلی، لەناو سنوورە کارگێڕییەکانیدا، چوارەم گەورەترین ئابووریی ئیتالیایە لە دوای [[میلان]]، [[ڕۆما]] و [[تورین]]، و [[پێڕستی شارەکان بەپێی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی|١٠٣ەمین گەورەترین ئابووریی شارستانیی جیهانە]] بەپێی [[توانای کڕین]]، بە کۆی بەرهەمی ناوخۆییی خەمڵێنراوی ساڵی ٢٠٢٤ کە ٢٨.٤ ملیار یۆرۆ بوو، کە بەرامبەرە بە ٣٠،٨٠٤ یۆرۆ بۆ هر تاکێک.<ref name="Brookings">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130409042401/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Global city GDP 2011 |بڵاوکەرەوە=Brookings Institution |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="PWCdata">[https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562 "Which are the largest city economies in the world and how might this change by 2025?"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110504031739/https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562 |date= 4 May 2011 }} [[PricewaterhouseCoopers]]. November 2009. Retrieved 23 April 2012.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Le dichiarazioni 2023, è Portofino il comune più ricco |ناونیشان=https://www.ansa.it/sito/notizie/economia/2024/04/24/dichiarazioni-2023-il-reddito-medio-e-23.650-euro_7e393b5d-4423-4794-aefe-70fe1a5e2ae5.html#:~:text=Confrontando%20i%20capoluoghi%2C%20Bologna%20%C3%A8,al%202.400%20con%222%20mila. |ئیش=ansa.it}}</ref> ناپۆلی ناوەندێکی گەورەی [[بەندەری کانتینەرەکان|بارھەڵگری دەریایی]]یە، و [[بەندەری ناپۆلی]] یەکێکە لە گەورەترین و پڕبەکارھاتووترین بەندەرەکانی دەریای سپیی ناوەڕاست. شارەکە گەشەیەکی ئابووریی بەرچاوی بینیوە لە دوای [[جەنگی جیهانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمەوە]]، بەڵام بێکاری وەک ئاریشەیەکی سەرەکی دەمێنێتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Il Comune – Area statistica – struttura della popolazione e territorio – città – condizione professionale |ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/2845 |وێبگە=www.comune.napoli.it |بڵاوکەرەوە=Comune di Napoli |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927021808/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/2845 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tasso di disoccupazione : Tasso di disoccupazione – livello provinciale |ناونیشان=http://dati.istat.it/index.aspx?queryid=20745 |وێبگە=dati.istat.it |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181106212410/http://dati.istat.it/index.aspx?queryid=20745 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Grassi |یەکەم١=Paolo |سەردێڕ=Napoli, è record di disoccupati |ناونیشان=https://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/cronaca/18_marzo_14/napoli-record-disoccupati-a051c670-2766-11e8-89ed-3e6c0875554d.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ئیش=Corriere del Mezzogiorno |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200815210956/https://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/cronaca/18_marzo_14/napoli-record-disoccupati-a051c670-2766-11e8-89ed-3e6c0875554d.shtml |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و شارەکە بە ئاستی بەرزی گەندەڵیی سیاسی و [[تاوانی ڕێکخراو]] تایبەتمەندە. ناپۆلی شوێنێکی سەرەکیی گەشتیاریی نیشتمانی و نێودەوڵەتییە، و یەکێکە لە شارە گەشتیارییە سەرەکییەکانی ئیتالیا و ئەورووپا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ildenaro.it |ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Turismo, dal Cipe 6 milioni per le "top destinations" d'Italia: c'è anche Napoli |ناونیشان=https://www.ildenaro.it/turismo-dal-cipe-6-milioni-le-top-destinations-ditalia-ce-anche-napoli/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Ildenaro.it |زمان=it-IT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200814054221/https://www.ildenaro.it/turismo-dal-cipe-6-milioni-le-top-destinations-ditalia-ce-anche-napoli/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> گەشتیاران لە سەدەی ١٨دا لە کاتی [[گەشتی گەورە|گەشتی گەورەدا]] دەستیان کرد بە سەردانیکردنی ناپۆلی. لە دەیەکانی دواییدا، گۆڕانکاری لە ئابووریی نەریتیی سەر بە کشتوکاڵەوە لە پارێزگای ناپۆلیدا ڕووی داوە بۆ ئابووریی سەر بە [[کەرتی سێیەم|پێشەسازییە خزمەتگوزارییەکان]]. کەرتی خزمەتگوزاری زۆربەی ناپۆلیتانییەکان بەکار دەخات، ئەگەرچی زیاتر لە نیوەیان کۆمپانیای بچووکن بە کەمتر لە ٢٠ کارمەند؛ نزیکەی ٧٠ کۆمپانیا دەوترێت ئاست ناوەندن بە زیاتر لە ٢٠٠ کارمەند، و نزیکەی ١٥ کۆمپانیا زیاتر لە ٥٠٠ کارمەندیان ھەیە. === گەشتیاری === ناپۆلی، لەگەڵ [[فلۆرەنس]]، ڕۆما، [[ڤینیسیا]] و میلاندا، یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە سەرەکییەکانی ئیتالیا. بە ٢٠،٠٠٠،٠٠٠ سەردانکەر لە ساڵی ٢٠٢٥دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Turismo in Italia nel 2018 |ناونیشان=https://www.istat.it/it/archivio/232137 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=[[istat.it]] |زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191105150330/https://www.istat.it/it/archivio/232137 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Tutti pazzi per Napoli "città aperta", si punta a 18 milioni di visitatori |ناونیشان=https://www.ilmattino.it/napoli/cronaca/napoli_citta_aperta_18_milioni_di_visitatori_turisti_vacanze-8811653.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ilmattino.it |زمان=it}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Turismo a Napoli, il boom: stimati 20 milioni di visitatori entro fine anno |ناونیشان=https://www.ilmattino.it/napoli/cronaca/turismo_napoli_stimati_20_milioni_visitatori_entro_fine_anno_teresa_armato_assessore_cosa_ha_detto-9042374.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ilmattino.it |زمان=it}}</ref> شارەکە بە تەواوی لە دابەزینی گەشتیاریی توندی دەیەکانی ڕابردوو ڕزگاری بووە (کە بە پلەی یەکەم بەھۆی ئامانجی یەکلا doیانەی شاری پێشەسازی بوو بەڵام ھەروەھا بەھۆی زیانگەیاندن بە وێنەی شارەکە لەلایەن میدیای ئیتالییەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Sassi / La cattiva scuola |journal=CADMO |ڕێکەوت=٢٠١٥|پەڕە=٢٦|article-number=3 |doi=10.3280/cad2015-001003}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Se il Sud è la parte cattiva del Paese |ناونیشان=http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/bari/politica/16_febbraio_12/se-l-sud-parte-cattiva-paese-bafb2910-d1b1-11e5-ac58-cce880070ff3.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=[[Corriere della Sera]] |زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422084045/http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/bari/politica/16_febbraio_12/se-l-sud-parte-cattiva-paese-bafb2910-d1b1-11e5-ac58-cce880070ff3.shtml |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە [[بوومەلەرزەی ئیرپینیای ١٩٨٠]] و [[قەیرانی ئیدارەدانی خاشاک لە ناپۆلی|قەیرانی خاشاک]]، بە لایەنگری لە ناوەندەکانی کەناراوەکانی [[ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ناپۆلی|ناوچەی مێترۆپۆلیتانییەکەی]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=E' uscito il libro Lo stato della città. Napoli e la sua area metropolitana a cura di Luca Rossomando : Inchiesta |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشان=http://www.inchiestaonline.it/osservatorio-sulle-citta/e-uscito-il-libro-lo-stato-della-citta-napoli-e-la-sua-area-metropolitana-a-cura-di-luca-rossomando/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180907032251/http://www.inchiestaonline.it/osservatorio-sulle-citta/e-uscito-il-libro-lo-stato-della-citta-napoli-e-la-sua-area-metropolitana-a-cura-di-luca-rossomando/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆ ھەڵسەنگاندنی گونجاوی دیاردەکە، بەڵام، دەبێت لەبەرچاو بگیرێت کە بەشێکی گەورە لە گەشتیاران ساڵانە سەردانی ناپۆلی دەکەن، بە مانەوە لە شوێنە جۆراوجۆرەکانی دەوروبەریدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Linee guida per lo sviluppo turistico della Regione Campania, pp.10 a 13 |ناونیشان=http://www.sito.regione.campania.it/burc/pdf02/burcspecialeturismo/linee_guida.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=sito.regione.campania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050601103145/http://www.sito.regione.campania.it/burc/pdf02/burcspecialeturismo/linee_guida.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە بە ھێڵە ڕاستەوخۆیە تایبەت و گشتییەکان بە شارەکەوە بەستراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=g.marinelli |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Campania Express 2019 |ناونیشان=https://www.eavsrl.it/web/content/campania-express-2019 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=EAV srl |زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190331185406/https://www.eavsrl.it/web/content/campania-express-2019 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=fondazionefs, Reggia Express Treno storico da Napoli Centrale a Caserta |ناونیشان=http://www.fondazionefs.it/content/dam/fondazionefs/fondazione-fs-new/hp-prenota-un-viaggio/locandine/2020---gennaio/Reggia%20Express%202020.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=fondazionefs.it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200910205442/http://www.fondazionefs.it/content/dam/fondazionefs/fondazione-fs-new/hp-prenota-un-viaggio/locandine/2020---gennaio/Reggia%20Express%202020.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەردانە ڕۆژانەیییەکان بۆ ناپۆلی لەلایەن کۆمپانیا گەشتیارییە جۆراوجۆرەکانی ڕۆمی و سەرجەم شوێنە گەشتیارییە سەرەکییەکانی [[کەمپانیا]]وە ئەنجام دەدرێن: تا ساڵی ٢٠١٩، ناپۆلی دەیەم پڕسەردانکەرترین [[کۆمۆنە (ئیتالیا)|شارەوانییە لە ئیتالیادا]] و یەکەمە لە [[ئیتالیای باشوور|باشووردا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.istat.it/it/files//2019/12/C19.pdf |سەردێڕ=Movimento turistico in Italia nel 2018 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210309064718/https://www.istat.it/it/files//2019/12/C19.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کەرتی گەشتیاری بە بەردەوامی گەشە دەکات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ildenaro.it |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Turismo, Istat: Napoli, boom di presenze. In un anno + 13,6% |ناونیشان=https://www.ildenaro.it/turismo-istat-napoli-boom-di-presenze-in-un-anno-136/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Ildenaro.it |زمان=it-IT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128174254/https://www.ildenaro.it/turismo-istat-napoli-boom-di-presenze-in-un-anno-136/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Napoli capitale del turismo, Palermo a fondo classifica |ناونیشان=https://www.lastampa.it/topnews/tempi-moderni/2017/11/03/news/napoli-capitale-del-turismo-palermo-a-fondo-classifica-1.34378765 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=lastampa.it |زمان=it-IT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200811200535/https://www.lastampa.it/topnews/tempi-moderni/2017/11/03/news/napoli-capitale-del-turismo-palermo-a-fondo-classifica-1.34378765 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و پێشبینیی گەیشتن بە [[شاری ھونەری|شارە ھونەریییەکان]]ی ئاستی خۆی جارێکی تر لە ماوەیەکی تا حدێک کورتدا چاوەڕوان دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Franceschini: "Napoli capitale del turismo" |ناونیشان=https://napoli.repubblica.it/cronaca/2016/12/21/news/franceschini_napoli_capitale_del_turismo_-154570359/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=la Repubblica |زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161222144626/https://napoli.repubblica.it/cronaca/2016/12/21/news/franceschini_napoli_capitale_del_turismo_-154570359/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> گەشتیاری بە شێوەیەکی ڕوو لە زیادبوون کێشێکی بڕیاردهەر وەردەگرێت بۆ ئابووریی شارەکە، بەم ھۆیەوە، ڕێک وەک ئەوەی بۆ نموونە لە حاڵەتی ڤینیسیا یان فلۆرەنسدا ڕووی دا، مەترسیی نوێکردنەوە و دەربەدەرکردنی هەژارانی [[ناوەندی مێژوویی ناپۆلی|ناوەندی مێژوویی]] ئێستا بەرزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nuzzo |یەکەم=Claudio Calveri e Diego |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Napoli, il record del centro storico Unesco e il "rischio" gentrificazione |ناونیشان=https://corrieredelmezzogiorno.corriere.it//napoli/arte_e_cultura/19_dicembre_16/napoli-record-centro-storico-unesco-rischio-gentrificazione-307a7b02-2035-11ea-b618-2a8c8b16f4a2.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Corriere del Mezzogiorno |زمان=it |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191218151237/https://corrieredelmezzogiorno.corriere.it//napoli/arte_e_cultura/19_dicembre_16/napoli-record-centro-storico-unesco-rischio-gentrificazione-307a7b02-2035-11ea-b618-2a8c8b16f4a2.shtml |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Esposito |یەکەم١=Alessandra |سەردێڕ=Tourism-driven displacement in Naples, Italy |journal=[[Land Use Policy]] |ڕێکەوت=٢٠٢٣|بەرگ=١٣٤|article-number=106919 |doi=10.1016/j.landusepol.2023.106919 |doi-access=free |bibcode=2023LUPol.13406919E |hdl=11573/1689346 |hdl-access=free}}</ref> == گواستنەوە == [[File:Napoli -Airport Control Tower- 2010 by-Raboe 69.jpg|thumb|[[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ناپۆلی]]]] [[File:Toledo metro station (J).jpg|thumb|وێستگەی [[تۆلێدۆ (میترۆی ناپۆلی)|تۆلێدۆ]]ی [[میترۆی ناپۆلی]]، کە وەک یەکێک لە جوانترین وێستگەکانی میترۆ لە ئەورووپا و جیهاندا سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/travel/picturegallerieS/9712101/The-most-impressive-underground-railway-stations-in-Europe.html?frame=2413808 |سەردێڕ=The most impressive underground railway stations in Europe – Telegraph |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820224259/https://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/9712101/The-most-impressive-underground-railway-stations-in-Europe.html?frame=2413808 |url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://edition.cnn.com/travel/article/europes-best-metro-stations/index.html |سەردێڕ=Europe's metro stations: 12 of its most beautiful and impressive |یەکەم=Jessica Benavides |دوایین=Canepa |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref>]] ناپۆلی لەلایەن چەندین شاڕێگەی سەرەکییەوە ([[زمانی ئیتالی|ئیتالی]]: ''[[شاڕێگەکانی ئیتالیا|autostrade]]'') خزمەت دەکرێت. [[شاڕێگەی A1 (ئیتالیا)|شاڕێگەی A1]]، کە درێژترین [[شاڕێگەکانی ئیتالیا|شاڕێگەیە لە ئیتالیادا]]، ناپۆلی بە [[میلان]]ەوە دەبەستێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.onestopitaly.com/allitalydriving.html |بڵاوکەرەوە=OneStopItaly.com |سەردێڕ=Driving around Italy |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080907090711/http://www.onestopitaly.com/allitalydriving.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> [[شاڕێگەی A3 (ئیتالیا)|A3]] بەرەو باشوور لە ناپۆلییەوە دەچێت بۆ [[سالێرنۆ]]، لەو شوێنەی کە [[شاڕێگەی A2 (ئیتالیا)|شاڕێگە بۆ ڕێجیۆ کەمپانییا]] دەست پێ دەکات، لە کاتێکدا A16 بەرەو ڕۆژھەڵات دەچێت بۆ [[کانۆسا دی پولیا|کانۆسا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aiscat.it/inautostrada/tratta.htm?ck=1&nome=autostrade&idl=4&aut_id=A3 |بڵاوکەرەوە=AISCAT.it |سەردێڕ=A3 |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080327121944/http://www.aiscat.it/inautostrada/tratta.htm?ck=1&nome=autostrade&idl=4&aut_id=A3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> A16 ناو نراوە بە ''autostrada dei Due Mari'' ("شاڕێگەی دوو دەریایەکە") چونکە [[دەریای تیرێنی]] بە [[دەریای ئەدریاتیک]]ەوە دەبەستێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aiscat.it/inautostrada/tratta.htm?ck=1&nome=autostrade&idl=4&aut_id=A16 |بڵاوکەرەوە=AISCAT.it |سەردێڕ=A16 – Autostrada dei due Mari |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080327133939/http://www.aiscat.it/inautostrada/tratta.htm?ck=1&nome=autostrade&idl=4&aut_id=A16 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> خزمەتگوزارییەکانی [[شەمەندەفەری ھەرێمی|شەمەندەفەری شارستانی]] لەلایەن [[ئێنتێ ئۆتۆنۆمۆ ڤۆلتورنۆ]] و [[ترێنیتالیا]]وە لە ڕێگەی [[سیستمی شەمەندەفەری شارستانیی ناپۆلی|خزمەتگوزاریی شەمەندەفەری شارستانیی ناپۆلی]]یەوە دابین دەکرێن. وێستگەی سەرەکیی شەمەندەفەری شارەکە [[وێستگەی شەمەندەفەری ناپۆلی چێنترالێ|ناپۆلی چێنترالێ]]یە، کە لە پیازا گاریباڵدیدا ھەڵکەوتووە؛ وێستگە دیارەکانی تر [[وێستگەی شەمەندەفەری ناپۆلی کامپی فلێگرێی|ناپۆلی کامپی فلێگرێی]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.raileurope.com/us/train_stations/naples.htm |بڵاوکەرەوە=RailEurope.com |سەردێڕ=The Naples Train Station-Napoli Centrale |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080219144715/http://www.raileurope.com/us/train_stations/naples.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> و [[وێستگەی شەمەندەفەری ناپۆلی مێرگێلینا|ناپۆلی مێرگێلینا]]ن. [[وێستگەی شەمەندەفەری ناپۆلی ئافراگۆلا|ناپۆلی ئافراگۆلا]] خزمەتی [[شەمەندەفەری خێرا|شەمەندەفەرە خێراکان]] دەکات کە لە وێستگەی ناپۆلی چێنترالێ دەست پێ ناکەن یان کۆتایی نایەن. شەقامەکانی ناپۆلی بە بەناوبانگی تەنگن (یەکەم شاری جیهان بوو کە شەقامی یەک ئاراستەیی پیادەڕۆی دروست کرد)،<ref>[http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/8505 "Istituzione di un senso unico pedonale zona Decumani nel periodo natalizio" (in Italian)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110722043500/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/8505 |date=22 July 2011 }}. Comune di Napoli. 21 November 2008. Retrieved 27 November 2011.</ref> بۆیە خەڵکی گشتی بە شێوەیەکی باو ئۆتۆمبێلی بچووکی [[ھاتچباک]] و [[سکۆتەر (مۆتۆڕسکیل)|سکۆتەر]] بۆ گواستنەوەی شەخسی بەکاردێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.marriott.co.uk/city-guide/uk-city-overview.mi?cityId=42&guideType=getting_there |بڵاوکەرەوە=Marriott.co.uk |سەردێڕ=Naples – City Insider |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721044331/http://www.marriott.co.uk/city-guide/uk-city-overview.mi?cityId=42&guideType=getting_there |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە، شەمەندەفەرەکان بە خێراییی {{cvt|300|km/h|mph|0}} ناپۆلییان بە ڕۆماوە بەستووەتەوە بە کاتی گەشتی کەمتر لە کاتژمێرێک،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.railway-technology.com/projects/italy/ |بڵاوکەرەوە=Railway-Technology.com |سەردێڕ=High Speed Rail Operations, Italy |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080613175432/http://www.railway-technology.com/projects/italy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> و خزمەتگوزارییە خێرا ڕاستەوخۆکان بۆ فلۆرەنس، بڵۆنیا، میلان، تورین و سالێرنۆش کار دەکەن. خزمەتگوزارییە ڕاستەوخۆکانی شەوانەی 'شەمەندەفەری کەشتی' بۆ شارەکانی سسیلیا کار دەکەن. بەندەری ناپۆلی چەندین ھێڵی کەشتیگواستنەوە، [[هایدرۆفۆیل]]، و [[کاتاماران]] بۆ [[کاپری]]، [[ئیسکیا]] و [[سۆرێنتۆ، ئیتالیا|سۆرێنتۆ]]، [[سالێرنۆ]]، [[پۆسیتانۆ]] و [[کەناری ئەمالفی|ئەمالفی]] دەبات بەڕێوە.<ref name="ferry" /> ھەروەھا خزمەتگوزاری بۆ [[سسیلیا]]، ساردینیا، [[پۆنزا]] و [[دوورگەکانی ئایۆلیان]] بەردەستە.<ref name="ferry">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.italyheaven.co.uk/campania/ferries.html |بڵاوکەرەوە=ItalyHeaven.co.uk |سەردێڕ=Ferries from Naples |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080315074704/http://www.italyheaven.co.uk/campania/ferries.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> بەندەرەکە ساڵانە خزمەت بە زیاتر لە ٦ ملیۆن گەشتیاری خۆجێیی دەکات،<ref name="port_local_statistics">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.porto.napoli.it/it/settori/trapas.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111021062654/http://www.porto.napoli.it/it/settori/trapas.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Autorità Portuale di Napoli (Naples Port Authority) |سەردێڕ=Passenger traffic statistics |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> لەگەڵ ١ ملیۆنی تری گەشتیارانی [[کەشتیی گەشتیاری]]ی نێودەوڵەتی.<ref name="port_cruises_statistics">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.porto.napoli.it/it/settori/tracro.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111110081113/http://www.porto.napoli.it/it/settori/tracro.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Autorità Portuale di Napoli (Naples Port Authority) |سەردێڕ=Statistics of cruise passenger arrivals |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> خزمەتگوزاریی گواستنەوەی هایدرۆفۆیلی ھەرێمی، [[Metrò del Mare]]، ساڵانە لە تەممووز تا ئەیلوول کار دەکات، کە لەلایەن یەکێتییەکی کەشتیخاوەنان و ئیدارە خۆجێیییەکانەوە ڕادەگیرێت.<ref name="metromare">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.metrodelmare.net/ |بڵاوکەرەوە=Metro' del Mare S.C.A.R.L. |سەردێڕ=Consortium of Metropolitana del Mare |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130429103148/http://www.metrodelmare.net/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ناپۆلی]] لە گەڕەکی دەوروبەری [[سان پیترۆ ئا پاتیێرنۆ]]دا ھەڵکەوتووە. گەورەترین فڕۆکەخانەیە لە باشووری ئیتالیادا، بە نزیکەی ٢٥٠ گەشتی نیشتمانی و نێودەوڵەتی کە ڕۆژانە دەگەن یان دەر دەچن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.portal.gesac.it/portal/page/portal/internet/notahomepage-eng.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080408183753/http://www.portal.gesac.it/portal/page/portal/internet/notahomepage-eng.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Gesac.it |سەردێڕ=Naples International Airport |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> تێکڕای کاتی گواستنەوەی ئاسایی بە گواستنەوەی گشتی لە ناپۆلیدا لە ڕۆژانی کارکردندا ٧٧ خولەکە. نۆزدە لە سەدی گەشتیارانی گواستنەوەی گشتی ڕۆژانە زیاتر لە ٢ کاتژمێر گەشت دەکەن. تێکڕای کاتی چاوەڕوانکردنی خەڵک لە وەستانگە یان وێستگەدا بۆ گواستنەوەی گشتی ٢٧ خولەکە، لە کاتێکدا ٥٦٪ی سەرنشینان زیاتر لە ٢٠ خولەک چاوەڕێ دەکەن. تێکڕای مەودای گەشتکردنی خەڵک لە یەک گەشتدا بە گواستنەوەی گشتی {{cvt|7.1|km|mi}}ە، لە کاتێکدا ١١٪ زیاتر لە {{cvt|12|km|mi}} لە یەک ئاراستەدا گەشت دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Naples Public Transportation Statistics |بڵاوکەرەوە=Global Public Transit Index by Moovit |ناونیشان=https://moovitapp.com/insights/en/Moovit_Insights_Public_Transit_Index_Italy_Napoli_e_Campania-882 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170901030922/https://moovitapp.com/insights/en/Moovit_Insights_Public_Transit_Index_Italy_Napoli_e_Campania-882 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئەیلوولی ٢٠١٧}} [[File:CC-BY icon.svg|50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20171016050101/https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ |date=16 October 2017 }}.</ref> === گواستنەوەی گشتیی شارستانی === ناپۆلی تۆڕێکی گواستنەوەی گشتیی بەرفراوانی ھەیە، لەوانە [[ترامەکانی ناپۆلی|ترامەکان]]، پاسەکان و [[ترۆلیپاس|ترۆلیپاسەکان]]،<ref name="transportnap" /> کە زۆربەیان لەلایەن کۆمپانیای خاوەندارێتیی شارەوانی [[کۆمپانیای جووڵەی ناپۆلیتانی|Azienda Napoletana Mobilità (ANM)]]ەوە بەڕێوە دەبرێن. هەندێک خزمەتگوزاریی دەوروبەری لەلایەن [[ئێر کەمپانیا|AIR Campania]]وە بەڕێوە دەبرێن. جگە لەوەش شارەکە [[میترۆی ناپۆلی]] ({{langx|it|metropolitana di Napoli}}) بەڕێوە دەبات، کە سیستمێکی شەمەندەفەری ژێر زەویی [[گواستنەوەی خێرا]]ی [[گواستنەوەی شەمەندەفەر|شەمەندەفەر]]ە کە هەردوو هێڵی شەمەندەفەری سەر زەوی و [[پێڕستی وێستگەکانی میترۆی ناپۆلی|وێستگەکانی میترۆ]]ی شارەکە تێکەڵ دەکات، کە [[وێستگە ھونەرییەکانی میترۆی ناپۆلی|چەندین لەوانیان]] بەھۆی تەلارسازیی ڕازێنراو و [[ھونەری گشتی]]یەوە ناسراون. لە ڕاستیدا، وێستگەکانی [[وێستگەی تۆلێدۆ (ناپۆلی)|تۆلێدۆ]] و [[وێستگەی چیایا مۆنتێ دی دیۆ|چیایا]] زۆرجار لە پلەکانی سەرەوەی ڕیزبەندیی جوانترین وێستگەکانی میترۆ لە جیهاندا وەستاون.<ref name="transportnap">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://goeurope.about.com/cs/italy/p/naples_trans.htm |بڵاوکەرەوە=GoEurope.com |سەردێڕ=Naples Italy Transportation Options |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080426051155/http://goeurope.about.com/cs/italy/p/naples_trans.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Chiaia Station in Naples Among the World's Most Beautiful of 2024 |ناونیشان=https://www.ilmattino.it/en/chiaia_station_in_naples_among_the_world_s_most_beautiful_of_2024-8394723.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ilmattino.it |زمان=en}}</ref> ھەروەھا چوار [[فونیکولار]] لە شارەکەدا ھەن (کە لەلایەن ANMەوە بەڕێوە دەبرێن): [[فونیکولاری ناوەندی (ئیتالیا)|ناوچەیی]]، [[فونیکولاری چیایا|چیایا]]، [[فونیکولاری مۆنتێسانتۆ|مۆنتێسانتۆ]] و [[فونیکولاری مێرگێلینا|مێرگێلینا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Funicolari |ناونیشان=http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=73&Itemid=100 |بڵاوکەرەوە=A.N.M. S.p.A. |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180218061238/http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=73&Itemid=100 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێنج [[ئەسانسۆر|ئەسانسۆری]] گشتی لە شارەکەدا لە کاردان: لەناو پردی [[چیایا]]، لە ڤیا ئاکتۆن، لە نزیک پردی سانیتا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ascensori pubblici |ناونیشان=http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=1339&Itemid=314 |بڵاوکەرەوە=A.N.M. S.p.A. |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200218200119/http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=1339&Itemid=314 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ژێر [[چیای ئێکیا]]، و لە پارکی ڤێنتاگلیێری، بە ھاوکاریی دوو [[پلیکانەی کارەبایی]]ی گشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Scale mobili intermodali |ناونیشان=http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=1340&Itemid=315 |بڵاوکەرەوە=A.N.M. S.p.A. |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200218201016/http://www.anm.it/index.php?option=com_content&task=view&id=1340&Itemid=315 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کلتوور == === ھونەر === [[File:Fergola, Salvatore The Inauguration of the Naples - Portici Railway, 1840.JPG|thumb|وێنەیەکی [[ھونەری ڕومانتیک|ڕومانتیکی]] لەلایەن سالڤاتۆر فێرگۆلاوە کە کردنەوەی ھێڵی شەمەندەفەری ناپۆلی-پۆڕتیچی لە ساڵی ١٨٣٩دا پیشان دەدات]] ناپۆلی بۆ ماوەیەکی درێژ ناوەندێکی ھونەر و تەلارسازی بووە، بە کەنیسە، قەڵا و کۆشکەکانی سەردەمی سەدەی ناوین، بارۆک و ڕێنێسانس داپۆشراوە. فاکتەرێکی یەکلاکەرەوە لە گەشەسەندنی قوتابخانەی وێنەکێشانی ناپۆلیتانیدا گەیشتنی کاراڤاجیۆ بوو بۆ ناپۆلی لە ساڵی ١٦٠٦دا. لە سەدەی ١٨دا، ناپۆلی ماوەیەکی [[تازەکلاسیکیزم|نیۆکلاسیکیزم]]ی بەسەر برد، دوای دۆزینەوەی وێرانە ڕۆمییە سەرنجڕاکێشە بەجێماوەکانی [[ھێرکولانیۆم]] و [[پۆمپەیی]]. [[ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکانی ناپۆلی|ئەکادیمیای ناپۆلیتانیی ھونەرە جوانەکان]]، کە لە ساڵی ١٧٥٢دا لەلایەن [[کارلی سێیەمی ئیسپانیا|کارلی سێیەمی بۆربۆن]]ەوە وەک Real Accademia di Disegno ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''ئەکادیمیای پاشایەتیی دیزاین'') دامەزرا، ناوەندی قوتابخانەی ھونەریی [[پۆسیلیپۆ]] بوو لە سەدەی ١٩دا. ھونەرمەندانی وەک [[دۆمێنیکۆ مۆرێلی]]، [[جاکۆمۆ دی کیریکۆ]]، [[فرانسیسکۆ ساڤێریۆ ئالتامورا]] و [[جیۆاچینۆ تۆما]] لەم سەردەمەدا لە ناپۆلیدا کاریان دەکرد، و چەندین لە بەرهەمەکانیان ئێستا لە کۆمەڵەی ھونەریی ئەکادیمیاکەدا پیشان دەدرێن. ئەکادیمیا ھاوچەرخەکە خول لە وێنەکێشان، [[دیزاینی ناوخۆیی|ڕازاندنەوە]]، پەیکەرتاشی، دیزاین، [[پاراستن و نۆژەنکردنەوە|نۆژەنکردنەوە]]، و ڕێکخستنی شارستانیدا پێشکەش دەکات. ھەروەھا ناپۆلی بە شانۆکانی ناسراوە، کە لە کۆنترینەکانی ئەورووپان: [[شانۆی سان کارلۆ|ماڵی ئۆپێرای شانۆی سان کارلۆ]] مێژووەکەی بۆ سەدەی ١٨ دەگەڕێتەوە. ھەروەھا ناپۆلی ماڵی نەریتی ھونەریی [[شووشەی کاپۆدیمۆنتێ|پۆرسێلینی کاپۆدیمۆنتێ]]یە. لە ساڵی ١٧٤٣دا، کارلی بۆربۆن کارگەی پاشایەتیی کاپۆدیمۆنتێی دامەزراند، کە چەندین لە بەرهەمە ھونەرییەکانی ئێستا لە [[مۆزەخانەی کاپۆدیمۆنتێ]]دا لەسەر تەختەن. چەندین لە کارگەکان کۆتاییی سەدەی ١٩ی ناپۆلی تا ئەمڕۆش چالاک ماونەتەوە. === چێشت === {{سەرەکی|[[چێشتی ناپۆلیتانی]]|[[ئایسکرێمی ناپۆلیتانی]]|[[پیتزای ناپۆلیتانی]]|[[ڕاگوی ناپۆلیتانی]]}} [[File:Eq it-na pizza-margherita sep2005 sml.jpg|thumb|[[پیتزای ناپۆلیتانی]]. پیتزا لە ناپۆلیدا داھێنرا.]] [[File:Sfogliatelle on plate.jpg|thumb|[[سفۆگلیاتێلا]]، شیرینییەکی بەناوبانگی ناپۆلیتانی]] ناپۆلی لە سەرانسەری جیهاندا بەھۆی [[چێشتی ناپۆلیتانی|چێشت]] و شەرابەکەیەوە بەناوبانگە. کاریگەری لە کلتوورە جۆراوجۆرەکانەوە وەرگرتووە کە لە درێژایی مێژوودا تێیدا نیشتەجێ بوون، لەوانە [[یۆنانی کۆن|یۆنانییەکان]]، ئیسپانییەکان و فەڕەنسییەکان. چێشتی ناپۆلیتانی وەک شێوازێکی دیار لە سەدەی ١٨دا سەرھەڵدا. پێکھاتەکانی بە گشتی دەوڵەمەندن لە تامدا لە کاتێکدا بۆ خەڵکی گشتی گونجاون لە ڕووی نرخەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |بڵاوکەرەوە=ItalianFoodForever.com |سەردێڕ=The Foods of Sicily – A Culinary Journey |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080212090911/http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٠٨}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢٤دا، گۆڤاری ''Time Out'' ناپۆلیی وەک باشترین شاری جیهان بۆ خواردن ناو برد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.timeout.com/news/its-official-this-european-city-is-best-in-the-world-for-food-052924|سەردێڕ=This European city has been named the best in the world for food|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref> ناپۆلی بە شێوەیەکی نەریتی وەک نیشتمانی [[پیتزا]] دادەنرێت.<ref name="pizza" /> ئەمە وەک خواردنێکی ھەژاران دەستی پێ کرد، بەڵام لەژێر دەستی [[فێردیناندی یەکەمی دوو سسیلیا|فێردیناندی چوارەم]]دا لە نێوان چینە بەرزەکاندا بەناوبانگ بوو. پیتزای [[پیتزای مارگەریتا|مارگەریتا]] بە ناوی شازادە [[مارگەریتای ساڤۆی]]ەوە نرا دوای سەردانەکەی.<ref name="pizza">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.holidaycityflash.com/italy/pizza_naples.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060619115409/http://www.holidaycityflash.com/italy/pizza_naples.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=HolidayCityFlash.com |سەردێڕ=Pizza – The Pride of Naples |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> بە شێوەیەکی نەریتی لە [[فڕنی دارین]]دا دروست دەکرێت، پێکھاتەکانی لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە بە توندی بەپێی یاسا ڕێکخراون، و دەبێت ئاردی گەنمی جۆری "00" لەگەڵ زێدەکردنی ئاردی جۆری "0"ی [[مایە]]، ئاوی کانزاییی سروشتی، تەماتەی توێکڵلادراو یان تەماتەی [[تەماتەی گێلاسی|گێلاسی]]ی تازە، [[مۆزارێلا]]، [[خوێی دەریا]] و [[ڕۆنی زەیتوون|ڕۆنی زەیتوونی دڵسۆز]] لەخۆ بگرێت.<ref name=autogenerated2>[http://www.fornobravo.com/vera_pizza_napoletana/VPN_spec.html "Proposal of recognition of the Specialita' Traditionale Garantita 'Pizza Napoletana'"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090208104542/http://www.fornobravo.com/vera_pizza_napoletana/VPN_spec.html |date=8 February 2009 }}. Forno Bravo. 24 May 2004. Retrieved 27 November 2011.</ref> [[ئیسپاگێتی]]ش بە ناپۆلییەوە بەستراوەتەوە، و بە گشتی لەگەڵ سەدەفەکانی ''[[ڤۆنگۆلێ]]'' یان ''lupini di mare''دا دەخورێت. ھێمایەکی بەناوبانگی [[فۆلکلۆر|فۆلکلۆری]] ناپۆلیتانی کەسایەتیی کۆمیدیی [[پولچینێلا]]یە کە دەوری ژەمێک ئیسپاگێتی دەخوات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.portanapoli.com/Ita/Cucina/cucina.html |بڵاوکەرەوە=PortaNapoli.com |سەردێڕ=La cucina napoletana |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130515000255/http://www.portanapoli.com/Ita/Cucina/cucina.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> خواردنە بەناوبانگەکانی تر بریتی لە ''[[پارمیجیانا]] دی مێلانزانێ''، ''spaghetti alle vongole'' و ''[[کاساتیێلۆ]]''.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cucinet.com/campania.htm |بڵاوکەرەوە=CuciNet.com |سەردێڕ=Campania |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121127083621/http://www.cucinet.com/campania.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> وەک شارێکی کەناراو، ناپۆلی بە خواردنە دەریایییەکان ناسراوە لەوانە ''impepata di cozze'' ([[گوێچکەماسی]] بە فلفل)، ''purpetiello affogato'' (ئۆکتۆپۆس لە ئاوی گۆشتدا دروست کراوە)، ''alici marinate'' ([[ئەنچۆڤی]]ی خاوکراوە)، ''baccalà alla napoletana'' (ماهیی [[کۆد|کۆدی]] خوێکراو) و ''baccalà fritto'' (ماهیی کۆدی سوورکراوە)، خواردنێک کە بە شێوەیەکی باو لە سەردەمی کریسمسدا دەخورێت. ناپۆلی بە خواردنە شیرینەکانی ناسراوە، لەوانە جۆرەھا جۆری خۆجێیی سەر بە میوە لە {{lang|it|[[جێلاتۆ]]}}ی ئیتالی، کە ھاوشێوەی ئایسکرێمە. خواردنە شیرینییە بەناوبانگەکانی ناپۆلیتانی {{lang|it|[[زێپۆلێ]]}}، {{lang|it|[[ڕوم بابا|بابا]]}}، {{lang|it|[[سفۆگلیاتێلا]]}} و {{lang|it|[[پاستێرا]]}} لەخۆ دەگرن، کە دوا دانەیان بە تایبەتی بۆ جەژنی سەری ساڵی مەسیحی دروست دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.emmeti.it/Cucina/Campania/Prodotti/Campania.PRO.79.uk.html |بڵاوکەرەوە=Emmeti.it |سەردێڕ=Campania – Cakes and Desserts |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130605054804/http://www.emmeti.it/Cucina/Campania/Prodotti/Campania.PRO.79.uk.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> شیرینییەکی تری وەرزشی ''[[ستڕوفۆلی]]''یە، هەویرێکی شیرینی [[ھەنگوین]]ە کە ڕازێنراوەتەوە و لە دەوروبەری کریسمسدا دەخورێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://italianfood.about.com/od/tastysweettreats/r/blr0359.htm |بڵاوکەرەوە=About.com |سەردێڕ=Struffoli – Neapolitan Christmas Treats |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130510084331/http://italianfood.about.com/od/tastysweettreats/r/blr0359.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> [[قۆریی قاوەی سەروبنکەری ناپۆلیتانی|قۆریی نەریتیی قاوەی ناپۆلیتانی]]، کە بە ''cuccuma'' یان ''cuccumella'' ناسراوە، بنەمایەکی بوو بۆ داھێنانی [[دەزگای ئیسپرێسۆ]]، و ھەروەھا ئیلھامی بە [[قۆریی مۆکا]] بەخشی. [[کۆمپانیای شەرابسازی|کارگەکانی شەراب]] لە ناوچەی ڤێزووڤیۆسدا شەرابی وەک ''[[لاکریما کریستی|Lacryma Christi]]'' ("فرمێسکەکانی مەسیح") و ''Terzigno'' بەرهەم دەھێنن. ھەروەھا ناپۆلی ماڵی ''[[لیمۆنچێلۆ]]''یە، کە [[لیکۆری لیمۆ|لیکۆرێکی لیمۆی]] بەناوبانگ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bellaonline.com/articles/art24322.asp |بڵاوکەرەوە=BellaOnline.com |سەردێڕ=Lacryma Christi – A Legendary Wine |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130509201904/http://www.bellaonline.com/articles/art24322.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.pizzatoday.com/behindthebar_articles.shtml?article=MjYwM3N1cGVyMjYwMHNlY3JldDI2MDc= |بڵاوکەرەوە=PizzaToday.com |سەردێڕ=Limoncello |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071223124911/http://pizzatoday.com/behindthebar_articles.shtml?article=MjYwM3N1cGVyMjYwMHNlY3JldDI2MDc%3D |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> === جەژنەکان === گرنگیی کلتووریی ناپۆلی زۆرجار لە ڕێگەی زنجیرەیەک جەژنەوە دەنوێنرێت کە لە شارەکەدا بەڕێوە دەچن. پێڕستی خوارەوە چەندین جەژنن کە لە ناپۆلیدا ڕوو دەدەن (تێبینی: هەندێک جەژن ساڵانە بەڕێوە ناچن).[[File:Piedigrotta festival circa 1813.jpg|thumb|وێنەکێشانێکی ساڵی ١٨١٣ لە جەژنی پیێدیگرۆتا]] * ''Festa di Piedigrotta'' ("جەژنی پیێدیگرۆتا") – ڕووداوێکی مۆسیقییە بە گشتی لە ئەیلوولدا بەڕێوە دەچێت بۆ یادوەرەوەریی مادۆنای بەناوبانگی پیێدیگرۆتا. لە درێژایی مانگەکەدا، زنجیرەیەک وۆرکشۆپی مۆسیقی، کۆنسێرت، ڕووداوی ئایینی و ڕووداوی منداڵان بەڕێوە دەچن بۆ کات بەسەربردنی ھاووڵاتیانی ناپۆلی و ناوچەکانی دەوروبەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/19065 |سەردێڕ=Comune di Napoli – Festa di Piedigrotta |دوایین=Napoli |یەکەم=Comune di |وێبگە=comune.napoli.it |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104075225/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/19065 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> * ''Pizzafest'' – چونکە ناپۆلی بەناوبانگە بەوەی ماڵی پیتزایە، شارەکە میوانداریی جەژنێکی یازدە ڕۆژە دەکات کە تەرخان کراوە بۆ ئەم خواردنە ئایکۆنییە. ئەمە ڕووداوێکی سەرەکییە بۆ ناپۆلیتانییەکان و گەشتیاران، چونکە وێستگەی جۆراوجۆر کراوەن بۆ چێژوەرگرتن لە زنجیرەیەکی فراوان لە پیتزای ناپۆلیتانیی ڕاستەقینە. جگە لە بەشداربوون لە چێژوەرگرتن لە پیتزا، جۆرەھا پێشاندانی کات بەسەربردن نیشان دەدرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/5549 |سەردێڕ=Comune di Napoli – PizzaFest 2007 |دوایین=Napoli |یەکەم=Comune di |وێبگە=comune.napoli.it |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104075030/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/5549 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> * ''Maggio dei Monumenti'' ("ئایاری مۆنۆمێنتەکان") – ڕووداوێکی کلتوورییە کە تێیدا شارەکە میوانداریی جۆرەھا ڕووداوی تایبەت دەکات کە تەرخان کراون بۆ لەدایکبوونی پاشا کارلی بۆربۆن. جەژنەکە ھونەر و مۆسیقای سەدەی ١٨ پیشان دەدات، و چەندین باڵەخانە کە ڕەنگە بە ئاسایی لە درێژایی ساڵدا داخرابن بۆ سەردانکەران دەکرێنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/29857 |سەردێڕ=Comune di Napoli – Maggio dei Monumenti 2016 |دوایین=Napoli |یەکەم=Comune di |وێبگە=comune.napoli.it |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104075228/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/29857 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> * ''Il Ritorno della festa di San Gennaro'' ("گەڕانەوەی [[جەژنی سان ژانواریۆ]]") – جەژنێکی ساڵانەی گێڕانی بڕوا بەسەر سێ ڕۆژدا، بۆ یادوەرەوەریی سانت [[سانت ژانواریۆس|ژانواریۆس]]. لە درێژایی جەژنەکەدا، ڕێپێوانەکان، ڕێپێوانە ئایینییەکان و کات بەسەربردنی مۆسیقی پیشان دەدرێن. جەژنێکی ساڵانەش لە "[[لیتل ئیتالی، مانھاتن|لیتل ئیتالی]]" لە مانھاتندا بەڕێوە دەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/22661 |سەردێڕ=Comune di Napoli – Il ritorno della Festa di San Gennaro |دوایین=Napoli |یەکەم=Comune di |وێبگە=comune.napoli.it |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104075346/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/22661 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sangennaro.org/ |سەردێڕ=san-gennaro |وێبگە=san-gennaro |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161103173734/http://www.sangennaro.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> === زمان === [[زمانی ناپۆلیتانی]]، کە وەک زمانێکی جیاواز سەیر دەکرێت و بە پلەی یەکەم لە شارەکەدا قسەی پێ دەکرێت، ھەروەھا لە ھەرێمی [[کەمپانیا]]دا دەدۆزرێتەوە و گواستراوەتەوە بۆ ناوچەکانی تری [[ئیتالیای باشوور|باشووری ئیتالیا]] لەلایەن کۆچبەرانی ناپۆلیتانییەوە، و لە چەندین شوێنی جیاوازی جیهاندا. لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨دا، یاسایەکی ھەرێمی لەلایەن کەمپانییاوە دەرچوو کە کاریگەریی ئەوەی ھەیە کە بەکارھێنانی زمانی ناپۆلیتانی پارێزراو بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.denaro.it/VisArticolo.aspx?IdArt=548026 |سەردێڕ=Tutela del dialetto, primo via libera al Ddl campano |ئیش=Il Denaro |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|زمان=it |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110727043316/http://www.denaro.it/VisArticolo.aspx?IdArt=548026 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> دەستەواژەی "زمانی ناپۆلیتانی" زۆرجار بەکاردێت بۆ وەسفکردنی زمانی سەرجەم کەمپانییا (جگە لە [[چیلێنتۆ]])، و هەندێک جار بۆ سەرجەم [[باشووری ئیتالیا (ڕوونکرنەوە)|زمانی باشووری ئیتالی]] بەکار دەھێنرێت؛ ''[[ئێتۆنۆلۆگ|Ethnologue]]'' دەستەواژەی دووەم بە ''Napoletano–Calabrese'' ئاماژە پێ دەکات.<ref name="Ethnologue Napoletano-Calabrese">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=nap |سەردێڕ=Ethnologue Napoletano-Calabrese |بڵاوکەرەوە=Ethnologue.com |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514001812/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=nap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> ئەم گرووپە زمانییە لە درێژایی زۆربەی ئیتالیای باشووری کیشوەریدا قسەی پێ دەکرێت، لەوانە ناوچەی [[گایێتا]] و [[سۆرا، ئیتالیا|سۆرا]] لە باشووری [[لاتسیۆ]]، بەشی باشووری [[مارکێ]] و [[ئەبرۆتسۆ]]، مەلیزێ، [[باسیلی کاتا]]، باکووری [[کالابریا]]، و باکوور و ناوەڕاستی [[پۆلیا]]. لە ساڵی ١٩٧٦دا، خەمڵاندنی ٧،٠٤٧،٣٩٩ [[زمانی دایک|قسەکەرانی ڕەسەنی]] ئەم گرووپە دیالێکتانە ھەبوو.<ref name="Ethnologue Napoletano-Calabrese" /> چەندین لە بەناوبانگترین گۆرانییە مێژوویییەکانی ئیتالی کە لە سەرانسەری جیهاندا ناسراون بە زمانی ناپۆلیتانی نووسراون، لەوانە [[O sole mio|'O sole mio]]، [[فونیکولی، فونیکولا|Funiculì, Funiculà]]، [[تو ڤوۆ فا لەمریکانۆ|Tu vuò fà l'americano]]، و کلاسیکەکانی تر کە ڕۆڵێکی سەرەکییان گێڕاوە لە بڵاوبوونەوەی نێودەوڵەتیی کلتووری مۆسیقای ئیتالیدا. === ئەدەبیات و فەلسەفە === [[File:Giordano Bruno2.jpg|thumb|left|[[جیۆردانۆ برۆنۆ]]|alt=|262x262px]] ناپۆلی یەکێکە لە ناوەندە سەرەکییەکانی [[ئەدەبیاتی ئیتالی]]. مێژووی زمانی ناپۆلیتانی بە توندی بەستراوەتەوە بە ناوی [[دیالێکتەکانی تۆسکانی|دیالێکتی تۆسکانی]]یەوە، کە دواتر بووە زمانی ئیتالیی ئێستا. یەکەم بەڵگەنامە نووسراوەکانی زمانی ئیتالی بەڵگەنامە یاسایییەکانی [[پلاکتی کاسینێنسی|Placiti Cassinensi]]ن، کە مێژووەکەیان بۆ ساڵی ٩٦٠ی زایینی دەگەڕێتەوە، و لە دێری [[مۆنتێ کاسینۆ]]دا پارێزراون، کە لە ڕاستیدا بەڵگەی زمانێک لە دیالێکتێکی باشووریدا دەردەبڕن. شاعیری تۆسکانی [[جۆڤانی بۆکاچیۆ]] بۆ چەندین ساڵ لە حەوشەی پاشا [[ڕۆبێرت، پاشای ناپۆلی|ڕۆبێڕتی ژیر]] و شوێنکەوتووەکەی [[جۆڤانای یەکەمی ناپۆلی|جۆڤانای ناپۆلی]]دا ژیا، بە بەکارھێنانی ناپۆلی وەک شوێنی چەندین لە ڕۆمانە دوایییەکانی. بەرهەمەکانی هەندێک وشە لەخۆ دەگرن کە لە ناپۆلیتانییەوە وەرگیراون لەجێگەی ئیتالیی بەرامبەر، بۆ نموونە "''testo''" (ناپ.: "''testa''")، کە لە ناپۆلیدا ئاماژە بە دەفرێکی گەورەی [[تێراکۆتا]] دەکات بۆ بڕواندنی بنچک و درەختە بچووکەکان. پاشا [[ئەلفۆنسۆی پێنجەمی ئاراگۆن|ئەلفۆنسۆی پێنجەم]] لە ساڵی ١٤٤٢دا ڕایگەیاند کە زمانی ناپۆلیتانی لەجێگەی [[زمانی لاتینی|لاتینی]] لە بەڵگەنامە فەرمییەکاندا بەکار دەھێنرێت. [[File:GiambattistaVicoStatueNaples.JPG|thumb|پەیکەری [[جیامباتیستا ڤیکۆ]]|alt=|244x244px]] دواتر ناپۆلیتانی بە ئیتالی جێگەی گیرایەوە لە نیوەی یەکەمی سەدەی ١٦دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_(Enciclopedia-dell%27Italiano) |سەردێڕ=storia della lingua in "Enciclopedia dell'Italiano" |وێبگە=www.treccani.it |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230304203833/https://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.maas.ccr.it/PDF/Napoli.pdf |سەردێڕ=Documentazioni saggistiche e di raccolta espositiva dall'Archivio di Stato di Napoli |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160114054441/http://www.maas.ccr.it/PDF/Napoli.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە کاتی باڵادەستیی ئیسپانییدا. لە ساڵی ١٤٥٨دا ''[[ئەکادیمیای پۆنتانیانا|Accademia Pontaniana]]''، کە یەکێک بوو لە یەکەم ئەکادیمیان لە ئیتالیادا، لە ناپۆلی وەک دەستپێشخەرییەکی ئازاد لەلایەن پیاوانی ئەدەب، زانست و ئەدەبیاتەوە دامەزرا. لە ساڵی ١٤٨٠دا نووسەر و شاعیر [[جاکۆپۆ سانازارۆ]] یەکەم ڕۆمانی شوانکاری نووسی بە ناوی ''Arcadia''، کە کاریگەریی لەسەر ئەدەبیاتی ئیتالی دانا. لە ساڵی ١٦٣٤دا [[جیامباتیستا باسیلێ]] ''[[پێنتامێرۆنێ|Lo Cunto de li Cunti]]'' کۆکردەوە، کە پێنج کتێب لە چیرۆکە کۆنەکان بوون لە دیالێکتی ناپۆلیتانیدا نووسرابوون لەجێگەی ئیتالی. فەیلەسوف [[جیۆردانۆ برۆنۆ]]، کە بیرۆکەی بوونی سیستمی ڕۆژیی بێکۆتایی و بێکۆتاییی سەرجەم کۆمەڵەی گەردوونی دانا، خوێندنەکەی لە زانکۆی ناپۆلیدا تەواو کرد. بەھۆی فەیلەسوفانی وەک [[جیامباتیستا ڤیکۆ]]وە، ناپۆلی بووە یەکێک لە ناوەندەکانی نیمچەدوورگەی ئیتالیا بۆ توێژینەوە مێژوویی و [[فەلسەفەی مێژوو]]. توێژینەوەکانی [[یاساناسی]] لە ناپۆلیدا بەھۆی کەسایەتییە دیارەکانی یاسادانەرانی وەک [[بێرناردۆ تانوچی]]، [[گایەتانۆ فیلانجیێری]] و [[ئەنتۆنیۆ جێنۆڤێسی]]یەوە بەھێز کران. لە سەدەی ١٨دا ناپۆلی، لەگەڵ [[میلان]]دا، بووە یەکێک لە گرنگترین شوێنەکان کە [[سەردەمی ڕۆشنبیری|ڕۆشنبیری]]ی تێوە دزەی کردە ناو ئیتالیاوە. شاعیر و فەیلەسوف [[جاکۆمۆ لیۆپاردی]] لە ساڵی ١٨٣٧دا سەردانی شارەکەی کرد و لەوێ کۆچی دوایی کرد. بەرهەمەکانی کاریگەرییان لەسەر [[فرانسیسکۆ دێ سانکتیس]] دانا، کە لە ناپۆلیدا خوێندی و لە کۆتاییدا بووە وەزیری پەروەردە لە کاتی شانشینی ئیتالیدا. دێ سانکتیس یەکێک بوو لە یەکەم ڕەخنەگرە ئەدەبییەکان کە شێعر و بەرهەمە ئەدەبییەکانی شاعیری گەورەی لە [[ڕێکاناتی]]یەوە دۆزییەوە، خوێندی و بڵاوی کردەوە. نووسەر و ڕۆژنامەنووس [[ماتیلدێ سێراۆ]] هاوبەشیی لە دامەزراندنی ڕۆژنامەی [[Il Mattino]] کرد لەگەڵ ھاوسەرەکەی [[ئێدۆئاردۆ سکارفۆگلیۆ]] لە ساڵی ١٨٩٢دا. سێراۆ ڕۆماننووس و نووسەرێکی ستایشکراو بوو لە سەردەمی خۆیدا. شاعیر [[سالڤاتۆر دی جاکۆمۆ]] یەکێک بوو لە بەناوبانگترین نووسەران لە دیالێکتی ناپۆلیتانیدا، و چەندین لە شێعرەکانی بۆ مۆسیقا گونجێنران، کە بوونە گۆرانیی بەناوبانگی ناپۆلیتانی. لە سەدەی ٢٠دا، فەیلەسوفانی وەک [[بێنێدێتۆ کرۆچێ]] درێژەیان بە نەریتی درێژی توێژینەوەی فەلسەفی دا لە ناپۆلیدا، و کەسایەتییەکانی وەک یاسادانەر و پارێزەر [[ئێنریکۆ دێ نیکۆلا]] درێژەیان بە توێژینەوە یاسایی و دەستوورییەکان دا. دێ نیکۆلا دواتر یارمەتیی داڕشتنی [[دەستووری ئیتالیا|دەستووری کۆماری ئیتالیا]]ی دا و لە کۆتاییدا وەک سەرۆکی کۆماری ئیتالیا ھەڵبژێردرا. نووسەر و ڕۆژنامەنووسە ناپۆلیتانییە دیارەکانی تر [[تۆتۆ|ئەنتۆنیۆ دێ کورتیس]]، [[جیانکارلۆ سیانی]]، [[ڕۆبێرتۆ ساڤیانۆ]] و [[ئێلێنا فێڕانتێ]] لەخۆ دەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theparisreview.org/interviews/6370/elena-ferrante-art-of-fiction-no-228-elena-ferrante |سەردێڕ=Elena Ferrante, Art of Fiction No. 228 |دوایین=Ferri |یەکەم=Interviewed by Sandro and Sandra |journal=The Paris Review. Interviews. |ڕێکەوت=٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|issue=212 |بەرگ=Spring ٢٠١٥|زمان=en |issn=0031-2037 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190518105617/https://theparisreview.org/interviews/6370/elena-ferrante-art-of-fiction-no-228-elena-ferrante |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە کتێبی Naples'44, An Intelligence Officer in the Italian Labyrinth (لەندەن، ئیلاند، ٢٠٠٢)دا، نووسەری گەشتیاری بەریتانی نەورمان لویس ژیانی خەڵکی ناپۆلیتانی لە دوای ئازادکردنی شارەکە لە ھێزەکانی نازی لە ساڵی ١٩٤٣دا تۆمار دەکات. === شانۆ === [[File:SAND Maurice Masques et bouffons 12.jpg|thumb|ھەڵکۆڵینی [[پولچینێلا]] لە ساڵی ١٧٠٠دا|alt=|281x281px]] ناپۆلی یەکێک بوو لە ناوەندەکانی نیمچەدوورگەکە کە ژانری شانۆی ھاوچەرخ لێوەی سەرھەڵدا وەک ئەوەی ئەمڕۆ مەبەستە، بە گەشەسەندنی لە سەدەی ١٦ی {{lang|it|[[کۆمێدیا دێل ئارتی]]}}دا. کەسایەتیی دەمامکپۆشی [[پولچینێلا]] کەسایەتییەکی بەناوبانگی جیهانییە چ وەک کەسایەتییەکی شانۆیی یان کەسایەتییەکی [[بووکەڵەبازی]]. ژانری ئۆپێرای مۆسیقیی {{lang|it|[[ئۆپێرا بوفا]]}} لە ناپۆلیدا لە سەدەی ١٨دا دروست کرا و پاشان بڵاو بووەوە بۆ ڕۆما و باکووری ئیتالیا. لە سەردەمی [[بێل ئێپۆک]]دا، ناپۆلی کێبڕکێی لەگەڵ پاریسدا دەکرد بۆ {{lang|fr|[[کافێ-شانتانت|کافێ-شانتانتەکانی]]}}، و چەندین گۆرانیی بەناوبانگی ناپۆلیتانی لە سەرەتادا بۆ کات بەسەربردنی خەڵک لە کافێکانی ناپۆلیدا دروست کران. ڕەنگە بەناوبانگترین گۆرانی "Ninì Tirabusciò" بێت. مێژووی چۆنیەتیی لەدایکبوونی ئەم گۆرانییە لە فیلمی کۆمیدیی ھاوناودا درامایی کرا ''[[نینی تیرابوشۆ: ئافرەتێک کە جووڵەکەی داھێنا|Ninì Tirabusciò: la donna che inventò la mossa]]'' بە بەشداریی [[مۆنیکا ڤیتی]]. ژانری بەناوبانگی ناپۆلیتانیی {{lang|it|[[سێنێجیاتا]]}} ژانرێکی گرنگی شانۆی فۆلکلۆریی ھاوچەرخە لە سەرانسەری جیهاندا، بە دراماییکردنی بابەتە نەریتییە یاسایییەکانی چیرۆکی خۆشەویستیی شکستخواردوو، کۆمیدیا، چیرۆکی فرمێسکڕێژ، بە گشتی لەسەر خەڵکی ڕاستگۆ کە دەبنە سەرپێچیکارانی [[کامۆڕا]] بەھۆی ڕووداوە نەخوازراوەکانەوە. سێنێجیاتا لە نێوان ناپۆلیتانییەکاندا زۆر بەناوبانگ بوو و لە کۆتاییدا بووە یەکێک لە باشترین ژانرە ناسراوەکانی سینەمای ئیتالی بەھۆی ئاکتەران و گۆرانیبێژانی وەک [[ماریۆ مێرۆلا (گۆرانیبێژ)|ماریۆ مێرۆلا]] و [[نینو دئانجێلۆ]]. چەندین نووسەر و شانۆنووس، وەک [[ڕافائێلێ ڤیڤیانی]]، کۆمیدیا و درامایان بۆ ئەم ژانرە نووسی. ئاکتەران و کۆمیدیانانی وەک [[ئێدۆئاردۆ سکارپێتاد]] و پاشان کوڕەکانی [[ئێدۆئاردۆ دێ فیلیپۆ]]، [[پێپینۆ دێ فیلیپۆ]] و [[تیتینا دێ فیلیپۆ]] بەشدارییان کرد لە دروستکردنی شانۆی ناپۆلیتانیدا. کۆمیدیا و تراژیدیاکانی ئێدۆئاردۆ، وەک ''[[فیلومێنا مارکۆرانۆ|Filumena Marturano]]'' و ''[[The Millions of Naples|ناپۆلیی ملیۆنێر]]'' (کە ئەوی وەک ''[[چیرۆکی شەقامی لاوەکی]]''یش فیلم کرد)، بەناوبانگن. === مۆسیقا === {{سەرەکی|[[مۆسیقای ناپۆلی]]|[[گۆرانیی ناپۆلیتانی]]|[[کۆنسێرڤاتۆرییەکانی مۆسیقای ناپۆلی]]}} [[File:Teatro San Carlo large view.jpg|thumb|left|ناوخۆی [[شانۆی سان کارلۆ]]]] ناپۆلی ڕۆڵێکی گرنگی گێڕاوە لە مێژووی مۆسیقای ھونەریی ئەورووپای ڕۆژئاوادا بۆ زیاتر لە چوار سەدە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://pveout.area.na.cnr.it/NIG/Naples.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040407141737/http://pveout.area.na.cnr.it/NIG/Naples.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=AgendaOnline.it |سەردێڕ=Naples |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> یەکەم [[کۆنسێرڤاتۆرییەکانی مۆسیقای ناپۆلی|کۆنسێرڤاتۆرییەکانی مۆسیقا]] لە شارەکەدا لەژێر فەرمانڕەواییی ئیسپانییدا لە سەدەی ١٦دا دامەزران. کۆنسێرڤاتۆریی مۆسیقای سان پیترۆ ئا مایێلا، کە لە ساڵی ١٨٢٦دا لەلایەن [[فرانسیسی یەکەمی دوو سسیلیا|فرانسیسی یەکەمی بۆربۆن]]ەوە دامەزرا، ئەمڕۆش بەردەوامە لە کارکردن وەک ناوەندێکی شایستەی پەروەردەی مۆسیقا و مۆزەخانەیەکی مۆسیقی. لە کاتی سەردەمی کۆتاییی [[مۆسیقای بارۆک]]دا، [[ئەلێساندرۆ سکارلاتی]]، باوکی [[دۆمێنیکۆ سکارلاتی]]، قوتابخانەی ناپۆلیتانیی ئۆپێرای دامەزراند؛ ئەمە لە شێوەی ''[[ئۆپێرا سێریا]]''دا بوو، کە گەشەسەندنێکی نوێ بوو بۆ سەردەمی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.timelineindex.com/content/select/1462/912,1,107,1462 |بڵاوکەرەوە=TimelineIndex.com |سەردێڕ=Timeline: Opera |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081011113147/http://www.timelineindex.com/content/select/1462/912,1,107,1462 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> شێوازێکی تری ئۆپێرا کە لە ناپۆلییەوە سەرچاوەی گرتووە ''[[ئۆپێرا بوفا]]''یە، شێوازێکی [[ئۆپێرای کۆمیدی]] کە بە توندی بەستراوەتەوە بە [[جۆڤانی باتیستا پەرگۆلێسی|باتیستا پەرگۆلێسی]] و [[نیکۆلۆ پیچینی|پیچینی]]؛ بەشداربووانی دواتری ژانرەکە [[جیۆاچینۆ ڕۆسینی|ڕۆسینی]] و [[ڤۆڵفگانگ ئامادیۆس مۆتسارت|مۆتسارت]]ی لەخۆ دەگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://classicalmusic.about.com/od/operafaq/f/ofaq9.htm |بڵاوکەرەوە=ClassicalMusic.About.com |سەردێڕ=What is opera buffa? |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071020233724/http://classicalmusic.about.com/od/operafaq/f/ofaq9.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> [[شانۆی سان کارلۆ]]، کە لە ساڵی ١٧٣٧دا دروست کراوە، کۆنترین شانۆی کارایە لە ئەورووپادا، و وەک ناوەندی ئۆپێراییی ناپۆلی دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.whatsonwhen.com/sisp/index.htm?fx=event&event_id=33089 |بڵاوکەرەوە=WhatsOnWhen.com |سەردێڕ=Teatro San Carlo |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722034609/http://www.whatsonwhen.com/sisp/index.htm?fx=event&event_id=33089 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> [[File:Mandolin MET DP169023.jpg|thumb|170px|[[مەندۆلین]]ی ناپۆلیتانی]] کۆنترین [[گیتاری شەش-ژێیی]] لەلایەن گایتانۆ ڤیناسیای ناپۆلیتانییەوە لە ساڵی ١٧٧٩دا دروست کرا؛ ئامێرەکە ئێستا وەک [[گیتاری ڕومانتیک]] ئاماژەی پێ دەکرێت. بنەماڵەی ڤیناسیا ھەروەھا [[مەندۆلین]]یشیان گەشە پێ دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.earlyromanticguitar.com |بڵاوکەرەوە=EarlyRomanticGuiar.com |سەردێڕ=Vinaccia 1779 |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080315041934/http://www.earlyromanticguitar.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tyler |یەکەم=James |سەردێڕ=The Guitar and Its Music: From the Renaissance to the Classical Era |بڵاوکەرەوە=Routledge |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XQgVGIGnBrUC&q=The+Guitar+and+Its+Music:+From+the+Renaissance+to+the+Classical+Era+&pg=PP1 |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨١٦٧١٣-٦|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢}}</ref> بە کاریگەربوون بە ئیسپانیییەکان، ناپۆلیتانییەکان بوونە پێشەنگەکانی مۆسیقای گیتاری کلاسیک، بە [[فێردیناندۆ کارولی]] و [[ماورۆ جولیانی]] کە نوێنەری دیار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.jodrellbank.manchester.ac.uk/~agg/guitar/#giuliani |بڵاوکەرەوە=Cyclopaedia of Classical Guitar Composers |سەردێڕ=Cyclopaedia of Classical Guitar Composers |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071114224154/http://www.jodrellbank.manchester.ac.uk/~agg/guitar/#giuliani |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> جولیانی، کە لە ڕاستیدا لە [[پۆلیا]]وە بوو بەڵام لە ناپۆلیدا ژیا و کاری کرد، بە فراوانی وەک یەکێک لە گەورەترین [[گیتارژەن|ژەنیارانی گیتار]] و دانەرانی مۆسیقای سەدەی ١٩ سەیر دەکرێت، لەگەڵ ھاوچەرخە [[کەتەلۆنیا|کەتەلۆنیەکەی]] [[فێرناندۆ سۆر]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.lagunaguitars.com/library.html |بڵاوکەرەوە=LagunaGuitars.com |سەردێڕ=The Masters of Classical Guitar |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080509093152/http://www.lagunaguitars.com/library.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.finefretted.com/html/starobin_plays_sor_and_giulian.html |بڵاوکەرەوە=FineFretted.com |سەردێڕ=Starobin Plays Sor and Giuliani |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080316063836/http://www.finefretted.com/html/starobin_plays_sor_and_giulian.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> مۆسیقارێکی تری ناپۆلیتانیی دیار [[گۆرانیبێژی ئۆپێرا]] [[ئێنریکۆ کاروسۆ]] بوو، کە یەکێک بوو لە دیارترین [[تێنۆر|تێنۆرەکانی]] ئۆپێرا لە سەرجەم سەردەمەکاندا:<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://student.britannica.com/comptons/article-9273542/Enrico-Caruso |ئیش=Encyclopædia Britannica |سەردێڕ=Enrico Caruso |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080426072721/http://student.britannica.com/comptons/article-9273542/Enrico-Caruso |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> ئەو وەک پیاوێکی خەڵکی لە ناپۆلیدا سەیر دەکرا، کە لە پێشینەیەکی چینی ڕاھێنەر و ڕەنجدەرەوە ھاتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.grandi-tenori.com/tenors/caruso.php |بڵاوکەرەوە=Grandi-Tenori.com |سەردێڕ=Enrico Caruso |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090209201552/http://grandi-tenori.com/tenors/caruso.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> سەمایەکی نەریتیی بەناوبانگ لە [[باشووری ئیتالیا (ڕوونکرنەوە)|باشووری ئیتالیا]] و ناپۆلیدا [[تارانتێلا]]یە، کە لە [[پۆلیا]]وە سەرچاوەی گرت و لە سەرانسەری [[شانشینی دوو سسیلیا|شانشینی دوو سسیلیادا]] بڵاو بووەوە. تارانتێلای ناپۆلیتانی [[سەمای دلداری|سەمایەکی دلدارییە]] کە لەلایەن دووانەکانەوە ئەنجام دەدرێت کە "ڕیتم، ئاواز، جووڵە و گۆرانییە یاوەرەکانی زۆر جیاوازن"، کە مۆسیقای خێراتر و شادتر پیشان دەدات. ڕەگەزێکی دیاری مۆسیقای بەناوبانگی ناپۆلیتانی شێوازی {{Lang|it|[[گۆرانیی ناپۆلیتانی|Canzone Napoletana]]}}ە، بە بنەڕەت [[مۆسیقای نەریتی]]ی شارەکەیە، بە ڕێپێڕتواری سەدەھا گۆرانیی [[فۆلکلۆر|فۆلکلۆری]]، کە هەندێکیان دەکرێت ڕەگ و ڕیشەیان بۆ سەدەی ١٣ بگەڕێندرێتەوە.<ref name="festadipied" /> ژانرەکە بووە دامەزراوەیەکی فەرمی لە ساڵی ١٨٣٥دا، دوای ناساندنی کێبڕکێی ساڵانەی گۆرانی نووسینی فێستیڤاڵی [[پیێدیگرۆتا]].<ref name="festadipied">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.festadipiedigrotta.it/eng/storia/storia.htm |بڵاوکەرەوە=FestaDiPiedigrotta.it |سەردێڕ=History |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141223054538/http://www.festadipiedigrotta.it/eng/storia/storia.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> هەندێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندانی تۆمارکەر لەم بووارەدا [[ڕۆبێرتۆ مورۆلۆ]]، [[سێرجیۆ برونی]] و [[ڕێناتۆ کارۆسۆنێ]] لەخۆ دەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.naplesmylove.com/artisti_classici_napoletani.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080402003237/http://www.naplesmylove.com/artisti_classici_napoletani.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=NaplesMyLove.com |سەردێڕ=Artisti classici napoletani |ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> جگە لەوەش جۆرەھا شێوازی مۆسیقای بەناوبانگ لە ناپۆلیدا ھەن کە لە دەرەوەیدا زۆر ناسراو نین، وەک ''cantautore'' ("گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس") و ''sceneggiata''، کە وەک ئۆپێرای مۆسیقیی درامایی وەسف کراوە؛ دیارترین نوێنەری ئەم شێوازە [[ماریۆ مێرۆلا (گۆرانیبێژ)|ماریۆ مێرۆلا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/news/2006/dec/07/guardianobituaries.italy |ئیش=The Guardian |سەردێڕ=Mario Merola obituary |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|شوێن=London |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170407210434/https://www.theguardian.com/news/2006/dec/07/guardianobituaries.italy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٧}}</ref> === سینەما و تەلەڤیزیۆن === [[File:Totò, Neapolitan actor 1943.jpg|thumb|upright=0.7|[[تۆتۆ]]، ئاکتەرێکی بەناوبانگی ناپۆلیتانی]] ناپۆلی کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر [[سینەمای ئیتالیا|سینەمای ئیتالی]] ھەبووە. بەھۆی گرنگیی شارەکەوە، چەندین فیلم و بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی (بە تەواوی یان بەشێکیان) لە ناپۆلیدا دادەنرێن. جگە لە خزمەتکردن وەک پاشبنەمای چەندین فیلم و بەرنامە، چەندین کەسایەتیی بەناوبانگی بەهرەمەند (ئاکتەر، ئاکتەرەکان، دەرھێنەران، و بەرهەمهێنەران) بە ڕەسەن لە ناپۆلییەوەن. ناپۆلی شوێنی چەندین شاکاری سەرەتاییی سینەمای ئیتالی بوو. ''[[ئاسونتا سپینا (فیلمی ١٩١٥)|Assunta Spina]]'' (١٩١٥) فیلمێکی بێدەنگ بوو گونجێنرابوو لە درامایەکی شانۆییی نووسەری ناپۆلیتانی [[سالڤاتۆر دی جاکۆمۆ]]وە. فیلمەکە لەلایەن ناپۆلیتانی [[گوستاڤۆ سێرێنا]]وە دەرھێنرا. سێرێنا ھەروەھا لە فیلمی ١٩١٢ی ''ڕۆمیۆ و ژولیێت''دا ڕۆڵی گێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.naplesldm.com/saldigiac.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150106181815/http://www.naplesldm.com/saldigiac.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Salvatore Di Giacomo |دوایین=Matthews |یەکەم=Jeff |وێبگە=naplesldm.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm0784988/ |سەردێڕ=Gustavo Serena |وێبگە=IMDb |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170216191617/http://www.imdb.com/name/nm0784988/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GITRwfip1R4C&q=gustavo+serena&pg=PA76 |سەردێڕ=Romeo and Juliet |دوایین١=Shakespeare |یەکەم١=William |دوایین٢=Loehlin |یەکەم٢=James N. |ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٦٦٧٦٩-٢|زمان=en}}</ref> پێڕستی هەندێک لە فیلمە بەناوبانگەکان کە لە ناپۆلیدا بەڕێوە دەچن (بە تەواوی یان بەشێکیان) بریتی لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/list/ls075758391/ |سەردێڕ=IMDb: 10 good movies about Naples – a list by gadam |نووسەر=gadam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=IMDb |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170414235212/http://www.imdb.com/list/ls075758391/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٧}}</ref> * ''[[پێڵاوبۆی (فیلم)|Shoeshine]]'' (١٩٤٦)، دەرھێنراو لەلایەن ناپۆلیتانی، [[ڤیتۆریۆ دێ سیکا]] * ''[[دەستەکان بەسەر شاردا|Hands over the City]]'' (١٩٦٣)، دەرھێنراو لەلایەن ناپۆلیتانی، [[فرانسیسکۆ ڕۆسی]] * ''[[گەشت بۆ ئیتالیا|Journey to Italy]]'' (١٩٥٤)، دەرھێنراو لەلایەن [[ڕۆبێرتۆ ڕۆسێلینی]] * ''[[ھاوسەرگیری بە شێوازی ئیتالی|Marriage Italian Style]]'' (١٩٦٤)، دەرھێنراو لەلایەن ناپۆلیتانی، [[ڤیتۆریۆ دێ سیکا]] * ''[[لە ناپۆلییەوە دەستی پێ کرد|It Started in Naples]]'' (١٩٦٠)، دەرھێنراو لەلایەن [[مێلڤیل شاڤێلسن]] * ''[[دەستی خودا (فیلم)|The Hand of God]]'' (٢٠٢١)، دەرھێنراو لەلایەن [[پاوڵۆ سۆرێنتینۆ]] ناپۆلی ماڵی یەکێک لە یەکەم فیلمە ڕەنگاوڕەنگەکانی ئیتالیایە، ''[[تۆتۆ بە ڕەنگ|Toto in Color]]'' (١٩٥٢)، بە بەشداریی [[تۆتۆ]] (ئەنتۆنیۆ دێ کورتیس)، ئاکتەرێکی کۆمیدیی بەناوبانگ کە لە ناپۆلیدا لەدایک بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=F7WHDAAAQBAJ&q=color+film&pg=PA69 |سەردێڕ=A New Guide to Italian Cinema |دوایین١=Celli |یەکەم١=C. |دوایین٢=Cottino-Jones |یەکەم٢=M. |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Springer |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٦٠١٨٢-٦|زمان=en}}</ref> ھەندێک لە کۆمیدیا دیارەکانی سەر بڕگەکانی ناپۆلی {{lang|it|Ieri, Oggi e Domani}} (''[[دوێنێ، ئەمڕۆ و بەیانی|Yesterday, Today and Tomorrow]]'') لەلایەن ڤیتۆریۆ دێ سیکا، بە بەشداریی [[سۆفیا لۆرێن]] و [[مارچێلۆ ماسترۆیاننی]]، ''Adelina of Naples'' (فیلمی براوەی خەڵاتی ئۆسکار)، ''[[لە ناپۆلییەوە دەستی پێ کرد|It Started in Naples]]''، {{lang|it|[[زێڕی ناپۆلی|L'oro di Napoli]]}} جارێکی تر لەلایەن ڤیتۆریۆ دێ سیکا، فیلمە درامایییەکانی وەک هی [[دینۆ ڕیسی]] ''[[بۆنی ئافرەتێک (فیلمی ١٩٧٤)|Scent of a Woman]]''، فیلمە جەنگییەکان وەک ''[[چوار ڕۆژەکەی ناپۆلی (فیلم)|The Four Days of Naples]]'' لەلایەن دەرھێنەری ساردینی [[نانی لۆی]]، مۆسیقا و فیلمەکانی سێنێجیاتا وەک ''[[زاپاتۆرێ|Zappatore]]''، لە گۆرانیی ھاوناوی [[لیبێرۆ بۆڤیۆ]]وە، بە بەشداریی گۆرانیبێژ و ئاکتەر [[ماریۆ مێرۆلا (گۆرانیبێژ)|ماریۆ مێرۆلا]]، فیلمە تاوانکارییەکان وەک {{lang|it|[[ئیل کامۆڕیستا|Il Camorrista]]}} لەگەڵ [[بێن گەزارا]] ڕۆڵی گەورەی گەورەی [[کامۆڕا]] [[ڕافائێلێ کوتۆلۆ]]ی دەگێڕا، و فیلمە مێژوویی یان جلوبەرگییەکان وەک ''[[ئەو ئافرەتەی ھامیڵتۆن|That Hamilton Woman]]'' بە بەشداریی [[ڤیڤیان لی]] و [[لۆرێنس ئۆلیڤییە]]. فیلمە ناپۆلیتانییە ھاوچەرخەکان {{lang|it|[[ڕیکۆمینچیۆ دا ترێ|Ricomincio da tre]]}} لەخۆ دەگرن، کە نەھامەتییەکانی کۆچبەرێکی گەنج لە کۆتایی سەدەی ٢٠دا وێنە دەکات. فیلمی ٢٠٠٨ی زمانی ناپۆلیتانی ''[[گۆمۆرا (فیلم)|Gomorrah]]''، کە لەسەر بنەمای کتێبەکەی [[ڕۆبێرتۆ ساڤیانۆ]] بوو، تاریکاییی ژێر زەویی شاری ناپۆلی لە ڕێگەی پێنج چیرۆکی تێکەڵبووەوە لەسەر بزووتنەوەی بەدەسەڵاتی [[کامۆڕا|سەندیکای تاوانی ناپۆلیتانی]] دەپشکنێت، ھەروەھا [[گۆمۆرا (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ھاوناو]]. چەندین ئەڵقەی زنجیرەی ئانیماسیۆنی ''[[تۆم و جێری]]''ش ئاماژە/کاریگەرییان لە ناپۆلییەوە ھەیە. گۆرانیی "[[سانتا لوچیا (گۆرانی)|سانتا لوچیا]]" کە لەلایەن تۆم کاتەوە لە ''[[پشیلە و دووبارە-پشیلە|Cat and Dupli-cat]]''دا لێ دەدرێت سەرچاوەکەی لە ناپۆلییەوەیە. "[[مشکی ناپۆلیتانی|Neapolitan Mouse]]" لە ھەمان شاردا ڕوو دەدات. زنجیرەی ژاپۆنی [[سەرکێشیی سەیروسەمەرەی جۆجۆ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|''سەرکێشیی سەیروسەمەرەی جۆجۆ'' بەشی ٥]]، Vento Aureo، لە شارەکەدا ڕوو دەدات. ناپۆلی لە ئەڵقەکانی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکاندا دەرکەوتووە وەک ''[[سۆپڕانۆکان]]'' و ڤێرژنی ١٩٩٨ی ''[[کۆنتی مۆنتێ کریستۆ (زنجیرەی بچووکی ١٩٩٨)|کۆنتی مۆنتێ کریستۆ]]''، بە بەشداریی [[ژێڕار دێپاردیۆ]]. === بەرگدروونی === [[بەرگدروونیی ناپۆلیتانی]] وەک ھەوڵێک لەدایک بوو بۆ شلکردنەوەی توندیی بەرگدروونیی ئینگلیزی، کە لەگەڵ شێوازی ژیانی ناپۆلیتانیدا نەدەگونجا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://journal.styleforum.net/neapolitan-jacket-characteristics/ |وێبگە=journal.styleforum.net |نووسەر=Arianna Reggio |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Your Guide to Neapolitan Jacket Characteristics |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170905043251/http://journal.styleforum.net/neapolitan-jacket-characteristics/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> کەواکەی ناپۆلیتانی کورتر، سووکتر، چوارەکی-پۆشراو یان بێپۆشەرە، و هیچ پۆشەرێکی شانی نییە. == وەرزش == [[File:Stadio San Paolo Serie A.jpg|thumb|[[یاریگای دیێگۆ ئارماندۆ مارادۆنا]]]] [[File:Spaccanapoli Diego Armando Maradona Franco.jpg|thumb|وێنەی دیواریی مارادۆنا]] [[تۆپی پێ]] بە دووری بەناوبانگترین وەرزشە لە ناپۆلیدا. لەلایەن بەریتانییەکانەوە لە سەرەتای سەدەی ٢٠دا ھێنرایە شارەکە،<ref name="early history">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070702133335/http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Napoli2000.com |سەردێڕ=Storia Del Club, by Pietro Gentile and Valerio Rossano |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> وەرزشەکە بە قووڵی لە کلتووری خۆجەییدا ڕەگی دا کوتاوە: لە ھەر ئاستێکی کۆمەڵگەدا بەناوبانگە، لە ''scugnizzi'' ([[منداڵانی شەقام]])یەوە تا پیشەگەرە دەوڵەمەندەکان. بەناوبانگترین [[یانەی تۆپی پێ|یانەی تۆپی پێی]] شارەکە [[یانەی وەرزشیی ناپۆلی|ئێس ئێس سی ناپۆلی]]یە، کە یارییەکانی ماڵەوەی لە [[یاریگای دیێگۆ ئارماندۆ مارادۆنا|یاریگای مارادۆنا]] لە [[فۆریگرۆتا]]دا ئەنجام دەدات. یاریگای یانەکە ناوی گۆڕدرا بۆ یاریگای دیێگۆ ئارماندۆ مارادۆنا بە ڕێزگرتن لە هێرشبەری ناوەڕاستی ئەرژەنتینی کە بۆ حەوت ساڵ بۆ یانەکە یاریی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Napoli's San Paolo stadium renamed to honour Maradona |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/uk-soccer-italy-nap-maradona/napolis-san-paolo-stadium-renamed-to-honour-maradona-idUKKBN28E2QJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Thomson Reuters |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210427152622/https://www.reuters.com/article/uk-soccer-italy-nap-maradona/napolis-san-paolo-stadium-renamed-to-honour-maradona-idUKKBN28E2QJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تیمەکە لە [[سێری ئا]]دا یاری دەکات و [[سکودێتۆ]]ی چوار جار، [[جام‌ی ئیتالیا]]ی شەش جار و [[سوپەرجامی ئیتالیا]]ی سێ جار بردبووەوە. تیمەکە ھەروەھا [[خولی ئەورووپا|جامی یوفا]]شی بردبووەوە،<ref name=calcionap>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sscnapoli.it/static/content/Palmares-87.aspx |بڵاوکەرەوە=sscnapoli.it |سەردێڕ=Palmares |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140723193222/http://www.sscnapoli.it/static/content/Palmares-87.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> و جارێک [[یاریزانی سەدەی فیفا|دیێگۆ مارادۆنا]]ی لە نێوان یاریزانانیدا ناونابوو. ناپۆلی شوێنی لەدایکبوونی چەندین یاریزانی تۆپی پێی پیشەگەری دیارە، لەوانە [[چیرۆ فێرارا]] و [[فابیۆ کاناڤارۆ]]. کاناڤارۆ [[تیمی نیشتمانیی تۆپی پێی ئیتالیا|کاپتنی تیمی نیشتمانیی ئیتالیا]] بوو تا ساڵی ٢٠١٠ و تیمەکەی ڕێنمایی کرد بۆ سەرکەوتن لە [[جام‌ی جیهانیی فیفا ساڵی ٢٠٠٦|جام‌ی جیهانیی ٢٠٠٦]]دا. لە ئەنجامدا ناوی وەک [[یاریزانی ساڵی جیهانیی فیفا|یاریزانی ساڵی جیهان]] بڵاو کرایەوە. ھەندێک لە یانە بچووکەکانی شارەکە [[یانەی وەرزشیی ناپۆلیس|ئێف سی ناپۆلیس]] و [[ئێنتێرناپۆلی کامالدۆلی ئێس.ئێس.دی.|ئێنتێرناپۆلی]] لەخۆ دەگرن، کە لە [[یاریگای ئارتورۆ کۆلانا]]دا یاری دەکەن. ھەروەھا شارەکە تیمەکانی لە جۆرەھا وەرزشی تردا ھەیە: [[یانەی باسکەی ناپۆلی (٢٠١٦)|ئێلدۆ ناپۆلی]] نوێنەرایەتیی شارەکە دەکات لە باسکەی [[سێری ئا (بۆڵەکانی باسکە)|سێری ئا]]دا و لە شاری [[بانیۆلی]]دا یاری دەکات. شارەکە ھاو-میوانداریی [[یۆڕۆباسکێت ١٩٦٩]]ی کرد. پارتێنۆپێ ڕەگبی بەناوبانگترین لایەنی [[ڕەگبی سێڤنس|ڕەگبی]] شارەکەیە: تیمەکە [[سێری ئا (ڕەگبی)|سێری ئا]]ی ڕەگبیی دوو جار بردبووەوە. وەرزشە ناوچەیییە بەناوبانگەکانی تر [[فوتساڵ]]، [[تۆپی ئاو]]، [[کێبڕکێی ئاژەڵان]]، بەلەمڕانی، شمشێربازی، [[بۆکسێن]] و ھونەرەکانی بەرگری لە خۆن. ئەکادیمیای نیشتمانیی شمشێربازیی ناپۆلی تاقە شوێنە لە ئیتالیادا کە ناونیشانەکانی "مامۆستای شمشێر" و "مامۆستای [[کێندۆ]]"ی تێدا بەدەست دەھێنرێن.<ref name=fencing>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.accademianazionalescherma.it/ |سەردێڕ=Fencing |بڵاوکەرەوە=Accademia Nazionale di Scherma |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160102061503/http://www.accademianazionalescherma.it/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> == کەسایەتییەکان == * [[ئەندریا سێتێمبرێ]] (لەدایکبووی ٢٠٠١)، ناسراو بە سادەیی وەک سێتێمبرێ، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[ئەنجێلا لوچێ]] (١٩٣٧/٣٨–٢٠٢٦)، ئاکتەر و گۆرانیبێژی Canzone Napoletana * [[ئەنجێلا پاگانۆ]] (١٩٣٧–٢٠٢٤)، ئاکتەر * [[ئەنتۆنیا نۆکا]] (لەدایکبووی ٢٠٠٥)، ناسراو بە سادەیی وەک ئەنتۆنیا، گۆرانیبێژ * [[ئەنتۆنیا ترۆپۆ]] (لەدایکبووی ١٩٧٧)، ئاکتەر * [[بێنێدێتا ڤالانزانۆ]] (لەدایکبووی ١٩٨٥)، ئاکتەر * [[کاتێرینا بالیڤۆ]] (لەدایکبووی ١٩٨٠)، پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆن و مۆدێل * [[کڵۆتیلدێ ئێسپۆزیتۆ]] (لەدایکبووی ١٩٩٧)، ئاکتەر * [[کۆڕادۆ ڕوستچی]] (لەدایکبووی ١٩٥٧)، مۆسیقار، گۆرانی نووس و بەرهەمهێنەر * [[داڤیدێ پێتڕێلا]] (لەدایکبووی ١٩٨٥)، ناسراو بە شێوەی پیشەیی وەک ترۆپیکۆ، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و ئاوازدانەر * [[دێنیز کاپێزا]] (لەدایکبووی ١٩٨٩)، ئاکتەر * [[ئێدۆئاردۆ بێناتیۆ]] (لەدایکبووی ١٩٤٦)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[ئێدۆئاردۆ لیۆنێتی]] (١٨٦٢–١٩١٢)، پەیکەرتاش * [[ئێلیۆنۆرا بڕاون]] (لەدایکبووی ١٩٤٨)، ئاکتەر * [[ئێنریکۆ دێ نیکۆلا]] (١٨٧٧–١٩٥٩)، یاسادانەر، ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدار * [[ئۆجێنیۆ بێناتیۆ]] (لەدایکبووی ١٩٤٨)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[ئێڤا نۆڤا]] (١٩١٦–١٩٩٦)، گۆرانیبێژ و ئاکتەر * [[فابیۆ کاناڤارۆ]] (لەدایکبووی ١٩٧٣)، ڕاھێنەری پیشەگەری [[تۆپی پێ]] و یاریزانی پێشوو * [[فاتیما ترۆتا]] (لەدایکبووی ١٩٨٦)، ئاکتەر، کۆمیدیان و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆن * [[فێدێریکۆ سالڤاتۆرێ]] (١٩٥٩–٢٠٢٣)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و کۆمیدیان * [[فرانسیسکۆ سۆندێلی]] (لەدایکبووی ١٩٧٣)، مۆسیقاری ڕۆک * [[جێۆلیێر]] (لەدایکبووی ٢٠٠٠)، ڕاپەر * [[جیانی نازارۆ]] (١٩٤٨–٢٠٢١)، گۆرانیبێژ و ئاکتەر * [[جیجی دئاڵێسیۆ]] (لەدایکبووی ١٩٦٧)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[جیۆرجیۆ ناپۆلیتانۆ]] (١٩٢٥–٢٠٢٣)، سیاسەتمەدار * [[جۆڤانی ترۆپی]] (لەدایکبووی ١٩٨١)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[لا نینیا (گۆرانیبێژ)|لا نینیا]] (لەدایکبووی ١٩٩١)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و ئاکتەر * [[ئێل دی ئەی (گۆرانیبێژ)|LDA]] (لەدایکبووی ٢٠٠٣)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و ڕاپەر * [[لاورا بێلی]] (لەدایکبووی ١٩٤٧)، ئاکتەر و گۆرانیبێژ * [[لینا ساستری]]، ئاکتەر و گۆرانیبێژ * [[لوئیزا ڕانیێری]] (لەدایکبووی ١٩٧٣)، ئاکتەر * [[ماریا ئێسپۆزیتۆ]] (لەدایکبووی ٢٠٠٣)، ئاکتەر * [[ماریا گراتسیا سکیاڤۆ]] (لەدایکبووی ١٩٧٥)، سۆپرانۆی کلاسیک * [[ماریاسۆلێ دی مایۆ]] (لەدایکبووی ٢٠٠١)، ئاکتەر * [[ماریاسۆلێ پۆلیۆ]] (لەدایکبووی ٢٠٠٣)، ئاکتەر، پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆ * [[مارینا سوما]] (لەدایکبووی ١٩٥٩)، ئاکتەر * [[ماریۆ ئاباتێ]] (١٩٢٧–١٩٨١)، گۆرانیبێژ و ئاکتەر * [[ماریۆ مێرۆلا (گۆرانیبێژ)|ماریۆ مێرۆلا]] (١٩٣٤–٢٠٠٦)، گۆرانیبێژ و ئاکتەر * [[ماریۆ دا ڤینچی]] (١٩٤٢–٢٠١٥)، گۆرانیبێژ و ئاکتەر * [[ماریسا لاوریتۆ]] (لەدایکبووی ١٩٥١)، ئاکتەر، گۆرانیبێژ، و کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی * [[میریام کاندورۆ]] (لەدایکبووی ١٩٨٠)، ئاکتەر * [[نینو بوۆنۆکۆرێ]] (لەدایکبووی ١٩٥٨)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[نینو دئانجێلۆ]] (لەدایکبووی ١٩٥٧)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس، ئاکتەر، دەرھێنەری فیلم و نووسەر * [[ئۆڵد فاشن و لاڤەر بۆی]] (لەدایکبووی ١٩٨٤)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس * [[پینو دانیێلێ]] (١٩٥٥–٢٠١٥)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و مۆسیقار * [[ڕافائێلێ میراتێ]] (١٨١٥–١٨٩٥)، گۆرانیبێژی ئۆپێرا * [[ڕۆسینا پێنکۆ]] (١٨٢٣–١٨٩٤)، سۆپرانۆی ئۆپێرایی * [[سالڤاتۆر پاپاچیۆ]] (١٨٩٠–١٩٧٧)، تێنۆری ئۆپێرایی و سەر بە [[Canzone napoletana]] * [[سێرێنا ئۆتیێری]] (لەدایکبووی ١٩٧٦)، ئاکتەر و گۆرانیبێژ * [[سێرێنا ڕۆسی]] (لەدایکبووی ١٩٨٥)، ئاکتەر و گۆرانیبێژ * [[سیمۆنا تاباسکۆ]] (لەدایکبووی ١٩٩٤)، ئاکتەر * [[تۆنی ئاستاریتا]] (١٩٣٩–١٩٩٨)، گۆرانیبێژ * [[تۆسکا دئاکوینۆ]] (لەدایکبووی ١٩٦٦)، ئاکتەر، کۆمیدیان و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆن * [[تۆتۆ]] (١٨٩٨–١٩٦٧)، ئاکتەر، کۆمیدیان، شانۆنووس، شاعیر و گۆرانیبێژ * [[تولیۆ پانێ]] (١٩٣٠–٢٠٠١)، گۆرانیبێژ * [[ڤالێ ئێل پی]] (لەدایکبووی ١٩٩٩)، گۆرانیبێژ-گۆرانی نووس و ڕاپەر * [[ڤیرا سیلێنتی]] (١٩٣١–٢٠١٤)، ئاکتەر == پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان == === شارە دەستەخوشکەکان === ناپۆلی [[دەستەخوشکی شارەکان|دەستەخوشک]]ە لەگەڵ:<ref name=gemel>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gemellaggi |ناونیشان=http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/5931 |وێبگە=comune.napoli.it |بڵاوکەرەوە=Napoli |زمان=it |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130722204102/http://www.comune.napoli.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/5931 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{colbegin|colwidth=20em}} * {{flagicon|TUN}} [[قفصە]]، تونس * {{flagicon|SRB}} [[کراگوێڤاتس]]، سڕبیا * {{flagicon|ESP}} [[پالما دێ مایۆرکا]]، ئیسپانیا * {{flagicon|GRC}} [[ئەسینا]]، یۆنان * {{flagicon|CUB}} [[سانتیاگۆ دی کوبا]] و [[پارێزگای سانتیاگۆ دی کوبا]]، کوبا * {{flagicon|FRA}} [[مارسێی]]، فەڕەنسا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ilvaporetto.com/marsiglia-e-napoli-ufficializzato-il-gemellaggio-tra-due-capitali-mediterranee|سەردێڕ=Marsiglia e Napoli: ufficializzato il gemellaggio tra due capitali mediterranee|ئیش=Il Vaporetto|زمان=it|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> * {{flagicon|MDG}} [[نۆسی بێ]]، مەداگاسکار * {{flagicon|PSE}} [[شاری نابولس|نابولس]]، فەلەستین * {{flagicon|IRL}} [[لیمریک]]، ئیرلەندا * {{flagicon|ITA}} [[ساساری]]، ئیتالیا * {{Flagicon|IRQ}} [[سلێمانی]]، عێراق<ref>[http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=43715 اعلام خواهرخواندگی سلیمانیه عراق و ناپل ایتالیا ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131005001019/http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=43715 |date=5 October 2013 }}, '''Kurdpress''' ''(Persian)'', 30 April 2013.</ref> {{colend}} === ھاوبەشییەکان === {{colbegin|colwidth=20em}} * {{flagicon|ROU}} [[سیگێت و مارماتیێ]]، ڕۆمانیا<ref name=gemel/> * {{flagicon|ROU}} [[کەلەراشی]]، ڕۆمانیا<ref name=gemel/> * {{flagicon|HUN}} [[بوداپێست]]، مەجارستان<ref name=gemel/> * {{flagicon|JPN}} [[کاگۆشیما]]، ژاپۆن<ref name="Kagoshima twinnings">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.city.kagoshima.lg.jp/_1010/shimin/7siseijouhou/7-8kouryu/7-8-1simaitosi.html|سەردێڕ=鹿児島市ホームページ ｜姉妹・友好・兄弟都市 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130108101040/http://www.city.kagoshima.lg.jp/_1010/shimin/7siseijouhou/7-8kouryu/7-8-1simaitosi.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|script-title=ja:姉妹・友好・兄弟都市 |trans-title=Sister, friendship or Twin cities |ئیش=Kagoshima International Affairs Division |زمان=ja |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> * {{flagicon|AZE}} [[باکوو]]، ئازەربایجان<ref name="Azerbaijan twinnings">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.azerbaijans.com/content_1719_en.html |سەردێڕ=Twin-cities of Azerbaijan |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٣|ئیش=Azerbaijans.com |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130809115218/http://www.azerbaijans.com/content_1719_en.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> * {{flagicon|LIB}} [[تڕابلوس، لۆبنان|تڕابلوس]]، لۆبنان * {{flagicon|IND}} [[کۆلکاتا]]، ھیندستان<ref name="Kolkata twinnings">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mazumdar |یەکەم=Jaideep |سەردێڕ=A tale of two cities: Will Kolkata learn from her sister? |ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/A-tale-of-two-cities-Will-Kolkata-learn-from-her-sister/articleshow/25916888.cms |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|newspaper=The Times of India |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|شوێن=New Delhi |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140723040319/http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/A-tale-of-two-cities-Will-Kolkata-learn-from-her-sister/articleshow/25916888.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> * {{flagicon|BIH}} [[سارایێڤۆ]]، بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا (لە ساڵی ١٩٦٤ەوە)<ref name="Twin 1">[http://www.sarajevo.ba/en/stream.php?kat=147 Fraternity cities on Sarajevo Official Web Site] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20081201150030/http://www.sarajevo.ba/en/stream.php?kat=147 |date= 1 December 2008 }}. City of Sarajevo. 2008. Retrieved 9 November 2008.</ref> * {{flagicon|ARM}} [[یەریڤان]]، ئەرمەنستان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Napoli e Yerevan unite da un patto di amicizia e collaborazione|ناونیشان=https://grandenapoli.it/napoli-yerevan-unite-da-un-patto-di-amicizia-e-collaborazione/|وێبگە=Grandenapoli.it|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=it|یەکەم=Alessandra|دوایین=Silvestri}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Firma del Protocollo di Amicizia e Cooperazione tra il Comune di Napoli e il Comune di Jerevan|ناونیشان=https://ambjerevan.esteri.it/it/news/dall_ambasciata/2025/10/firma-del-protocollo-di-amicizia-e-cooperazione-tra-il-comune-di-napoli-e-il-comune-di-jerevan/|وێبگە=Ambjerevan.esteri.it|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=it}}</ref> {{colend}}{{Portal|ئیتالیا|یەکێتیی ئەورووپا|شارەکان}} * == تێبینییەکان == {{notelist}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == پەڕتووکناسی == {{Refbegin|30em}} * Acton, Harold (1956). ''The Bourbons of Naples (1734–1825)''. London: [[Methuen Publishing|Methuen]]. * Acton, Harold (1961). ''The Last Bourbons of Naples (1825–1861)''. London: Methuen. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Buttler |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Harling |یەکەم٢=Kate |editor=Paul Mitchell |سەردێڕ=Naples |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ID0-PQAACAAJ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٠|edition=Third |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[The Automobile Association|Automobile Association Developments]] Limited 2007 |شوێن=Basingstoke, Hampshire, United Kingdom |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٩٥-٥٢٤٨-٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240418070020/https://books.google.com/books?id=ID0-PQAACAAJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} * Chaney, Edward (2000). "Inigo Jones in Naples" in ''The Evolution of the Grand Tour''. London: [[Routledge]]. * De Grand, Alexander J. (2001). ''[https://books.google.com/books?id=fUvJCuQxmP0C The hunchback's tailor: Giovanni Giolitti and liberal Italy from the challenge of mass politics to the rise of fascism, 1882–1922]'', Wesport/London: Praeger, {{ISBN|0-275-96874-X}} * Lowe, Keith (2025). ''Naples 1944: The Devil's Paradise at War''. New York: St. Martin's Press. * {{cite encyclopedia |editor1-last=Magnusson |editor1-first=Magnus |editor2-last=Goring |editor2-first=Rosemary |title=Cambridge Biographical Dictionary |isbn=0-521-39518-6 |year=1990 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Scafetta |یەکەم=Nicola |بەستەری نووسەر=Nicola Scafetta |سەردێڕ=Naples: the City of the Sun and Parthenope: the role of astronomy, mythology and Pythagoras in the urban planning of Neapolis |ساڵ=٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=FedOA – Federico II University Press |ژپنک=٩٧٨-٨٨-٦٨٨٧-٢٤٢-٧|ناونیشان=http://www.fedoabooks.unina.it/index.php/fedoapress/catalog/book/562}} {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|Naples|voy=Naples}} * {{Official website}} {{in lang|it}} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|وڵاتەکان}} [[پۆل:ناپۆلی| ]] [[پۆل:شارەکانی کەمپانیا]] [[پۆل:شارە کەناراوییەکانی کەمپانیا]] [[پۆل:شارە دروستکراوەکان لەسەر تۆڕ]] [[پۆل:کۆلۆنییەکانی کومای]] [[پۆل:کۆلۆنییەکانی ماگنا گڕایکیا]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتانی پێشوو]] [[پۆل:شارە بەندەرییە دەریایییەکانی دەریای سپیی ناوەڕاست لە ئیتالیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی دامەزراو لە سەدەی ٧ی پ.ز]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی کەلەپووری جیهانی لە ئیتالیا]] [[پۆل:شوێنەکانی نێژرانی خانی دامپیێر]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئیتالیا]] 9dhpoa7jf0b3kucisbak3dv06nhoy6b 1 104329 1687600 979918 2026-10-15T18:25:31Z حوسێن 42516 /* ناو */ وەڵامدانەوە 1687600 wikitext text/x-wiki == ناو == بەڕاستی قەت بەرامبەری ئاوا ناشیرینم نەدیبوو؛ پەڕین! کاکە پەڕین لە کوردیدا بە جووتبوونی پاتاڵان (وەک گا و کەڵ و بەران و ... لەگەڵ مێیەکانیان) دەوترێ. بۆ خاتری خوا کەی کورد بەمەی وتووە پەڕین. من بۆ ئەم مەبەستە (Pollination) «ھەڵاڵەگواستنەوە»م بیستبوو بەڵام ئەویشم ھیندە پێ جوان نییە. لە فەرھەنگی زانستگای کوردستاندا «گەردەپژێنی» ھاتووە. ئەگەر بڕیارە بە Pollen بڵێین «ھەڵاڵە» ئەوە من «ھەڵاڵەپژێنی» پێشنیار دەکەم، ڕای ئێوە چییە؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٠:٢٨، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) وەڵاهی پەڕین کە هەر تەواو هەڵەیە و بە هیج جۆرێک نابێت بە کار بێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٠ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٢:٤٤، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :{{وب|min.neel}} خۆت چ پێشنیار دەکەی؟ پێت وا نییە بازدان دەبێتە jump؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٦:٤١، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) *بازدان = Jump *پەڕین = تا ڕادەیێک واتای Mutation دەتوانێت بدات، بەڵام بۆ "گرده افشانی" بە تەواوی هەڵەیە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٠ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٧:٣٦، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::«ھەڵاڵەپژێنی» یان «ھەڵاڵەپرژێنی» یان دەنا «ھەڵاڵەوەشێنی» (وەشاندنی ھەڵاڵە) کامیان باشترە؟ یان دەنا بەرامبەری باشتر ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٧:٤٧، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::ھەڵاڵە مەگەر بۆ خۆی گوڵێکی جیاواز نییە؟! لە فۆلکلۆر ھاتووە "ھەڵاڵەی کوێستان سوور ئەکاتەوە". --[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٩، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::ئێمە ئەبێ لەبەرا وتاری [[گەردە]] بنووسین. گەردە لە "گەرد"ەوە ھاتووە بە مانای تۆز.--[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٤:١٦، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::::{{وب|Aza}} من ھەتا چەند ڕۆژ لەوە پێش نەمدەزانی ھەڵاڵە ئەم مانایەشی ھەیە. ھەمیشە وتوویانە ھەڵاڵە ھەر زانیومە ناوی گوڵێکە. بەڵام بەم مانایە (Pollen) قەتم نەبیستبوو. ھەڵبەت بەم مانایە لە ھەنبانەدا ھاتووە بۆیە ھەڵە نییە بەڵام پێم وایە لە ھەر کوردێکی نەخوێندەوار بپرسی ھەڵاڵە چییە ھەر دەڵێ ناوی گوڵە بۆیە منیش ئەم ناوەم زۆر بە دڵ نییە. ::::«گەردە»ش کاک ئازا کە جنابت وتت لە کوردیدا بەم مانایە نەھاتووە. من سەیری ھەنبانەم کرد بۆ ئەمە وشەی «گەرک» (Gerik) نووسرابوو. پێم وایە دەکرێ بە کاری بھێنین. نازانم ڕای ئێوە چییە. دوای ئەمە دەبێ ناوی ئەم بابەتە (Pollination) بکەین بە چی؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٣٢، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::::گەرک و گەرکپژێنی.--[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) لە زۆر جێگا هەر دەڵێن "گەردە" پێم وانەبێ جێگەی ئیراد بێ. تەنانەت ئەگەر تەواو کوردیش نەبێ- کە ئەمەش جێگەی باسە - لانیکەم گەورە و بچووکی ڕۆژهەڵات لە واتای گەردە تێدەگەن بۆ ئەم مەبەستە، جا ڕەنگە بە بۆنەی هاوتا فارسییەکەشیەوە بێ، ئەمە ڕکێکی خراپە ئەگەر بڵەین چۆن فارسیش وا دەڵێ، ئێمە لە خۆمانی حەرام بکەین. لە دیکەی بەشەکانی کوردستانیش من بەزۆری وشەی "گەردە"م بیستووە بۆ زۆر مەبەست، لەمەیان دڵنیا نیم کە ئایا بۆ ئەم مەبەستە بەکاری دێنن یا نە. بەهەرحاڵ من وشەی "گەردە پژان" م پێ وشەیەکی کوردی و جوانە.پێویست ناکا بڵەین "گەردەپژانی" چۆن لە زمانی کوردیدا بەزۆری بۆ ناوی چاوگ ، لە خودی چاوگ کەڵک وەردەگرن وەک "ئاو ڕژان" "ناو نان" و... سپاس [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏٢٣:١٠، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) من پێم وایە کاکە ژیان ڕاست دەکات، نابێت هەر چون فارسییە لە خۆمانی بکەین، ئەو دوو وشەیش کە پێشنیاری کردووە بە ڕای من جوانە و بێ عەیبە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٢ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٠:٠٢، ١٣ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :نازانم کێ ئەم قسەیەی لە زاری من گوشیوە کە وتوومە چون وشەیەک لە فارسیدا ھەیە نابێ بە کاری بھێنین. قسەی من ئەمە نییە، قسەی من شتێکی ترە. من دەڵێم وشەی گەردە قەت لە زمانی کوریدا بەl مانایە بەکارنەھاتووە. باس لەسەر بەرامبەری وشەی Pollenە؛ کاتێک لە زمانی کوردیدا بۆ ئەمە وشەمان ھەیە تۆ ھەقت نییە بێی وشە دابتاشی. :من ھەموو فەرھەنگەکانم سەروبن کرد نەمدی ئەم وشەیە بەم مانایە تۆمار کرابێ. سەیری ھەنبانە بکەن دەبینن وشەی گەردە و گەرک لە یەک لاپەڕەدا ھاتوون. مانای وشەی گەرک ڕوونە بەڵام بۆ گەردە ئەم مانایە نەنووسراوە؛ چون لە کوردیدا بەم مانایە بەکارنەھاتووە. :ئەوەی کە لە ڕۆژھەڵاتیش بە کاری دەھێنن زۆر سەیر و سەمەر نییە لە ژێر کاریگەری فارسییە. ئەی بۆ لە باشوور بە کاری ناھێنن؟ :--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٤:٠٨، ١٣ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::{{وب|Calak}} کاکە چالاک ئەمە بۆچوونی تاکەکەسی خۆم بوو و هیچ ئاماژەیەکیشم بۆ بابەتەکەی جەنابتان نەکرد. بەڵام یەک پرسیارم هەیە، ئایا ئێوە ، لە ناوچەی خۆتاندا ناڵێن : گەردەی گوڵ و گیا. ئایا خەڵکی ئاسایی ئەڵێن گەردە یان گەرک؟ ئەگەر خەڵکی ئاسایی لای ئێوە دەڵێن "گەرک" ئەوە منیش پێی ڕازیم و قسەم لە سەری نییە. من بۆ خۆم بێجگە لە ناو هەنبانەدا لە هیچ کەسم نەبیستووە بڵێ "گەرک" ! [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٨، ١٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::{{وب|Aminijian}} من ئەوە دەزانم دەوروبەرم وشەی فارسی زۆر دەڵێن؛ گەردەش ھەروا. وشەی گەر یان گەرک وشەیەکی کرمانجییە (بەڵام کوردیە) و لە ناو ئەواندا باوترە (بڕوانە [[:ku:wikt:ger|ger]]) ئەگەر وایە با ھەر ھەڵاڵە بێ لانی کەم لە ھەنبانەدا بەم مانایەوە ھاتووە و لە باشووریش باو بووە. وەک وتم بۆ ئەمە وشەی [http://dictio.kurditgroup.org/dictio/pollination ھەڵاڵەگواستنەوە] وتراوە کە زۆر جوان نییە. ئەگەر بمانەوێ چاوگ بە کار بھێنین دەبێ بڵێین ھەڵاڵەپژاندن (ھەڵاڵەپژان ھەڵەیە) یان لە پژاندن دروستتر ھەڵاڵەپڕژاندن یان دەنا ھەڵاڵەوەشاندن. ئەگەریش ناوی چاوگ بێ ئەوە ھەڵاڵەپژێنی یان ھەڵاڵەپڕژێنی یان ھەڵاڵەوەشێنی. بە بڕوای من ھەڵاڵەپژاندن یان ھەڵاڵەپژێنی باشە. تکایە یەکلا بنەوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٢٠:٠١، ١٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) من جیاوازییەک لە نێوان "گەر" و "گەرد" دا نابینم کە بڵێم وەڵا ئەمیان کوردییە و ئەویان فارسییە، تەنیا ئەوە نەبێ هەموو خەڵک لە "گەرد" حاڵی دەبن و بۆ "گەر" یان "گەرک"یش لە ناوچە سۆرانییەکاندا تەنیا ئێمە چەند کەس حاڵیمان دەبێ! وەک وتم "گەردەپژان" لەگەڵ "گەردەپژێنی" هەردوو یەک واتایان هەیە، بەڵام گەردەپژان لەگەڵ ڕپحی زمانی کوردیدا زۆرتر دەخونجێ؛ لێرەدا پێویست بە "متعدی" ناکا چونکە گوزارشت لە ڕووداوێکی سروشتی دەکا وەک: گەڵاڕێزان(گەڵاڕژان)، ناونان، ئاودان، بیرئانین و... هەڵبەت گەڵاڕێژی، ناونێری، ئاودێری، بیرهێنی و... لەباری ڕێزمانییەوە دروستن بەڵام هەموویان باو نین؛ من دیسانەوە "گەردەپژان" بە باش و دروست دەزانم. سپاس [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏١٤:٠٩، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :لەگەڵ ڕێزم بۆ ڕای کاکە ژیان و کاکە چالاک، من پێم وایە "گەردەپژان" باشترە، هەر نەبێت کوردی ئەم دیو لی تێ دەگات. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٥ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٧:٤٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::وا باشترە کوردێکی ئەو دیو لەسەر ئەمە ڕای خۆی بنووسە نەک خۆمان بیبڕین و بیدرووین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٩:٥٤، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] قسەکەت ڕاستە، پەڕین بۆ ئەمە چاک نییە. @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لای ئێمە ''گەردە'' باو نییە و نازانین چییە. ''گەرک'' -یش باو نییە و نازانین چییە، بەڵام لە ئەوە چاکترە وشەیەکی فارسی بە کار ببەین. بە ھۆی کاریگەریی کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە ھێندێک ''ھەڵاڵە'' -یان بۆ بیستووە، بەڵام لە نێوان خەڵک دا ھەڵاڵە ھەر بۆ گوڵەکە باوە. ئەگەر دژایەتی نییە، با بیکەین بە ''گەرکپژێنی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٢٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) r4id7sv53wrq7nk4dijfuovowhw5h9r 1687601 1687600 2026-10-15T18:26:04Z حوسێن 42516 1687601 wikitext text/x-wiki == ناو == بەڕاستی قەت بەرامبەری ئاوا ناشیرینم نەدیبوو؛ پەڕین! کاکە پەڕین لە کوردیدا بە جووتبوونی پاتاڵان (وەک گا و کەڵ و بەران و ... لەگەڵ مێیەکانیان) دەوترێ. بۆ خاتری خوا کەی کورد بەمەی وتووە پەڕین. من بۆ ئەم مەبەستە (Pollination) «ھەڵاڵەگواستنەوە»م بیستبوو بەڵام ئەویشم ھیندە پێ جوان نییە. لە فەرھەنگی زانستگای کوردستاندا «گەردەپژێنی» ھاتووە. ئەگەر بڕیارە بە Pollen بڵێین «ھەڵاڵە» ئەوە من «ھەڵاڵەپژێنی» پێشنیار دەکەم، ڕای ئێوە چییە؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٠:٢٨، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) وەڵاهی پەڕین کە هەر تەواو هەڵەیە و بە هیج جۆرێک نابێت بە کار بێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٠ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٢:٤٤، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :{{وب|min.neel}} خۆت چ پێشنیار دەکەی؟ پێت وا نییە بازدان دەبێتە jump؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٦:٤١، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) *بازدان = Jump *پەڕین = تا ڕادەیێک واتای Mutation دەتوانێت بدات، بەڵام بۆ "گرده افشانی" بە تەواوی هەڵەیە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٠ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٧:٣٦، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::«ھەڵاڵەپژێنی» یان «ھەڵاڵەپرژێنی» یان دەنا «ھەڵاڵەوەشێنی» (وەشاندنی ھەڵاڵە) کامیان باشترە؟ یان دەنا بەرامبەری باشتر ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٧:٤٧، ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::ھەڵاڵە مەگەر بۆ خۆی گوڵێکی جیاواز نییە؟! لە فۆلکلۆر ھاتووە "ھەڵاڵەی کوێستان سوور ئەکاتەوە". --[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٩، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::ئێمە ئەبێ لەبەرا وتاری [[گەردە]] بنووسین. گەردە لە "گەرد"ەوە ھاتووە بە مانای تۆز.--[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٤:١٦، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::::{{وب|Aza}} من ھەتا چەند ڕۆژ لەوە پێش نەمدەزانی ھەڵاڵە ئەم مانایەشی ھەیە. ھەمیشە وتوویانە ھەڵاڵە ھەر زانیومە ناوی گوڵێکە. بەڵام بەم مانایە (Pollen) قەتم نەبیستبوو. ھەڵبەت بەم مانایە لە ھەنبانەدا ھاتووە بۆیە ھەڵە نییە بەڵام پێم وایە لە ھەر کوردێکی نەخوێندەوار بپرسی ھەڵاڵە چییە ھەر دەڵێ ناوی گوڵە بۆیە منیش ئەم ناوەم زۆر بە دڵ نییە. ::::«گەردە»ش کاک ئازا کە جنابت وتت لە کوردیدا بەم مانایە نەھاتووە. من سەیری ھەنبانەم کرد بۆ ئەمە وشەی «گەرک» (Gerik) نووسرابوو. پێم وایە دەکرێ بە کاری بھێنین. نازانم ڕای ئێوە چییە. دوای ئەمە دەبێ ناوی ئەم بابەتە (Pollination) بکەین بە چی؟--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٣٢، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::::گەرک و گەرکپژێنی.--[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) لە زۆر جێگا هەر دەڵێن "گەردە" پێم وانەبێ جێگەی ئیراد بێ. تەنانەت ئەگەر تەواو کوردیش نەبێ- کە ئەمەش جێگەی باسە - لانیکەم گەورە و بچووکی ڕۆژهەڵات لە واتای گەردە تێدەگەن بۆ ئەم مەبەستە، جا ڕەنگە بە بۆنەی هاوتا فارسییەکەشیەوە بێ، ئەمە ڕکێکی خراپە ئەگەر بڵەین چۆن فارسیش وا دەڵێ، ئێمە لە خۆمانی حەرام بکەین. لە دیکەی بەشەکانی کوردستانیش من بەزۆری وشەی "گەردە"م بیستووە بۆ زۆر مەبەست، لەمەیان دڵنیا نیم کە ئایا بۆ ئەم مەبەستە بەکاری دێنن یا نە. بەهەرحاڵ من وشەی "گەردە پژان" م پێ وشەیەکی کوردی و جوانە.پێویست ناکا بڵەین "گەردەپژانی" چۆن لە زمانی کوردیدا بەزۆری بۆ ناوی چاوگ ، لە خودی چاوگ کەڵک وەردەگرن وەک "ئاو ڕژان" "ناو نان" و... سپاس [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏٢٣:١٠، ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) من پێم وایە کاکە ژیان ڕاست دەکات، نابێت هەر چون فارسییە لە خۆمانی بکەین، ئەو دوو وشەیش کە پێشنیاری کردووە بە ڕای من جوانە و بێ عەیبە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٢ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٠:٠٢، ١٣ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :نازانم کێ ئەم قسەیەی لە زاری من گوشیوە کە وتوومە چون وشەیەک لە فارسیدا ھەیە نابێ بە کاری بھێنین. قسەی من ئەمە نییە، قسەی من شتێکی ترە. من دەڵێم وشەی گەردە قەت لە زمانی کوریدا بەl مانایە بەکارنەھاتووە. باس لەسەر بەرامبەری وشەی Pollenە؛ کاتێک لە زمانی کوردیدا بۆ ئەمە وشەمان ھەیە تۆ ھەقت نییە بێی وشە دابتاشی. :من ھەموو فەرھەنگەکانم سەروبن کرد نەمدی ئەم وشەیە بەم مانایە تۆمار کرابێ. سەیری ھەنبانە بکەن دەبینن وشەی گەردە و گەرک لە یەک لاپەڕەدا ھاتوون. مانای وشەی گەرک ڕوونە بەڵام بۆ گەردە ئەم مانایە نەنووسراوە؛ چون لە کوردیدا بەم مانایە بەکارنەھاتووە. :ئەوەی کە لە ڕۆژھەڵاتیش بە کاری دەھێنن زۆر سەیر و سەمەر نییە لە ژێر کاریگەری فارسییە. ئەی بۆ لە باشوور بە کاری ناھێنن؟ :--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٤:٠٨، ١٣ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::{{وب|Calak}} کاکە چالاک ئەمە بۆچوونی تاکەکەسی خۆم بوو و هیچ ئاماژەیەکیشم بۆ بابەتەکەی جەنابتان نەکرد. بەڵام یەک پرسیارم هەیە، ئایا ئێوە ، لە ناوچەی خۆتاندا ناڵێن : گەردەی گوڵ و گیا. ئایا خەڵکی ئاسایی ئەڵێن گەردە یان گەرک؟ ئەگەر خەڵکی ئاسایی لای ئێوە دەڵێن "گەرک" ئەوە منیش پێی ڕازیم و قسەم لە سەری نییە. من بۆ خۆم بێجگە لە ناو هەنبانەدا لە هیچ کەسم نەبیستووە بڵێ "گەرک" ! [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٨، ١٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::{{وب|Aminijian}} من ئەوە دەزانم دەوروبەرم وشەی فارسی زۆر دەڵێن؛ گەردەش ھەروا. وشەی گەر یان گەرک وشەیەکی کرمانجییە (بەڵام کوردیە) و لە ناو ئەواندا باوترە (بڕوانە [[:ku:wikt:ger|ger]]) ئەگەر وایە با ھەر ھەڵاڵە بێ لانی کەم لە ھەنبانەدا بەم مانایەوە ھاتووە و لە باشووریش باو بووە. وەک وتم بۆ ئەمە وشەی [http://dictio.kurditgroup.org/dictio/pollination ھەڵاڵەگواستنەوە] وتراوە کە زۆر جوان نییە. ئەگەر بمانەوێ چاوگ بە کار بھێنین دەبێ بڵێین ھەڵاڵەپژاندن (ھەڵاڵەپژان ھەڵەیە) یان لە پژاندن دروستتر ھەڵاڵەپڕژاندن یان دەنا ھەڵاڵەوەشاندن. ئەگەریش ناوی چاوگ بێ ئەوە ھەڵاڵەپژێنی یان ھەڵاڵەپڕژێنی یان ھەڵاڵەوەشێنی. بە بڕوای من ھەڵاڵەپژاندن یان ھەڵاڵەپژێنی باشە. تکایە یەکلا بنەوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٢٠:٠١، ١٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) من جیاوازییەک لە نێوان "گەر" و "گەرد" دا نابینم کە بڵێم وەڵا ئەمیان کوردییە و ئەویان فارسییە، تەنیا ئەوە نەبێ هەموو خەڵک لە "گەرد" حاڵی دەبن و بۆ "گەر" یان "گەرک"یش لە ناوچە سۆرانییەکاندا تەنیا ئێمە چەند کەس حاڵیمان دەبێ! وەک وتم "گەردەپژان" لەگەڵ "گەردەپژێنی" هەردوو یەک واتایان هەیە، بەڵام گەردەپژان لەگەڵ ڕپحی زمانی کوردیدا زۆرتر دەخونجێ؛ لێرەدا پێویست بە "متعدی" ناکا چونکە گوزارشت لە ڕووداوێکی سروشتی دەکا وەک: گەڵاڕێزان(گەڵاڕژان)، ناونان، ئاودان، بیرئانین و... هەڵبەت گەڵاڕێژی، ناونێری، ئاودێری، بیرهێنی و... لەباری ڕێزمانییەوە دروستن بەڵام هەموویان باو نین؛ من دیسانەوە "گەردەپژان" بە باش و دروست دەزانم. سپاس [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ‏١٤:٠٩، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :لەگەڵ ڕێزم بۆ ڕای کاکە ژیان و کاکە چالاک، من پێم وایە "گەردەپژان" باشترە، هەر نەبێت کوردی ئەم دیو لی تێ دەگات. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]^{[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]} <font size="0.5px">(٢٥ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ‏١٧:٤٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) ::وا باشترە کوردێکی ئەو دیو لەسەر ئەمە ڕای خۆی بنووسە نەک خۆمان بیبڕین و بیدرووین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٩:٥٤، ١٦ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] قسەکەت ڕاستە، ''پەڕین'' بۆ ئەمە چاک نییە. @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لای ئێمە ''گەردە'' باو نییە و نازانین چییە. ''گەرک'' -یش باو نییە و نازانین چییە، بەڵام لە ئەوە چاکترە وشەیەکی فارسی بە کار ببەین. بە ھۆی کاریگەریی کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە ھێندێک ''ھەڵاڵە'' -یان بۆ بیستووە، بەڵام لە نێوان خەڵک دا ''ھەڵاڵە'' ھەر بۆ گوڵەکە باوە. ئەگەر دژایەتی نییە، با بیکەین بە ''گەرکپژێنی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٢٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) mobqbasdmer5gioxv7gggrbcvf7a0mk 14 104584 1687663 769512 2026-10-15T20:38:34Z مامۆستا 39489 گواستنەوە لە [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]] بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] بە بەکارھێنانی [[:ckb:وپ:کۆماپۆل|کۆماپۆل]] 1687663 wikitext text/x-wiki [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:پارێزگاکانی ئۆزبەکستان]] pbte68tjaag2gy3go492804zup11u64 0 105058 1687833 1544801 2026-10-16T01:39:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە) 1687833 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Akashi-kaikyo bridge3.jpg|وێنۆک|پردێک لە ژاپۆن]] '''پرد''' یان '''پێڵ''' (بە [[ئینگلیزی]]: bridge) پێکھاتەیەکە کە بۆ تێپەڕین لە کۆسپ یان بەربەستێکی فیزیکی وەکوو چۆم یان شیو دروست دەکرێ. داڕشتن و دروست کردنی پرد کاری [[ئەندازیاریی شارستانی]] و بە تایبەت [[ئەندازیاریی پێکھاتەیی]]ە. لەبەر ئەوەی کە تەمەنی پردەکان لە پێکھاتە ئاساییەکان زیاترە و باری سەریشیان زۆرتر و مەترسیدارترە پردەکان پێویستیان بە بەڕێوەبەرایەتی و پاراستنێکی تایبەت ھەیە کە ناوەرۆک و باسی [[بەڕێوەبەرایەتیی سامان]] و بە وردیی زیاترەوە [[بەڕێوەبەرایەتیی پرد]]ە. یەکێ لە شێوازە ھەرە نوێکانی چاودێری و بەڕێوەبەرایەتیی پرد کە لە سەدەی بیست و یەکەمدا بە کار دێت تەکنیکی [[چاودێریی ساخیی پێکھاتە]]یە. == جۆرەکانی پرد == بە پێی جۆری بنیات نان پردەکان دابەش دەکرێن بە چەن جۆری جیاوازەوە وەکوو: * پردی تیری * پردی ھەڵواسراو * پردی یەکسەر جێگر یان کۆنسوول * پردی کەوانی * پردی کابلی == سەرچاوەکان == * Sandak, Cass R. Bridges. An Easy-read modern wonders book. New York: F. Watts, 1983. * Wenzel, H. (2009), Health monitoring of bridges, 1st Ed, John Wiley and Sons, Ltd, New York. {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاریی شارستانی|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Bridges}} {{ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان]] [[پۆل:ژێرخان]] [[پۆل:ئەندازیاریی شارستانی]] jyvxhod7thyx84djuumu2e45mc98b8l 0 106010 1687571 1669506 2026-10-15T16:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687571 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = پالمیرۆ تولییاتی | وێنە =Palmiro Togliatti Official.jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[جینۆوا]]، [[ئیتالیا]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[٢٦ی ئادار]]ی [[١٨٩٣]] | شوێنی مردن = [[یالتا]]، [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئوکراینا]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت]] | هۆکاری مردن = | ڕێکەوتی مردن = [[٢١ی ئاب]]ی [[١٩٦٤]] | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[ئیتالیا]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | هاووڵاتی = [[ئیتالیایی]] | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە هۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[پارتی کۆمۆنیستی ئیتالیا]] | بەرانبەرەکان = | ئایین = | هاوسەر = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = [[ئۆگنیۆ جوزێپێ تولییاتی]] (برا) | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = | ئیمزا = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''پالمیرۆ تولییاتی''' (٢٦ ئاداری ١٨٩٣ - ٢١ی ئابی ١٩٦٤) سیاسەتوانی [[ئیتالیایی]] و ڕێبەری [[پارتی کۆمۆنیستی ئیتالیا]] (لە ١٩٢٧ ھەتا کاتی مردنی) بوو. پشتگێرانی تولییاتی نازناوی Il Migliore (ئێل میلییۆرێ)یان پێ داوە کە بە مانای باشترینە.<ref>http://www.raistoria.rai.it/articoli/togliatti-labilita-de-il-migliore/12363/default.aspx</ref> براکەی بە ناوی [[ئۆگنیۆ جوزێپێ تولییاتی]] (١٨٩٠ - ١٩٧٧) بیرەکار و دۆزەرەوەی [[گۆڕاییەکانی تولییاتی]]ە.<ref>http://books.google.com/books?id=MqcZAAAAIAAJ</ref> == پەڕاوێز = {{reflist|2}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەلسەفە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Palmiro Togliatti}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:کۆمۆنیستە ئیتالیاییەکان]] [[پۆل:مارکسیستە ئیتالیاییەکان]] [[پۆل:بیردۆزە مارکسییەکان]] foa4svrejbay3m8yyvzdaqkij31hnhs 0 117367 1687540 1511031 2026-10-15T16:25:41Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687540 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Belen maya.jpg|وێنۆک|ژنێک بە جلی فلامێنکۆوە]] '''فلامێنکۆ''' جۆرێکە لە مۆسیقای [[فۆلکلۆر]]ی وڵاتی [[ئیسپانیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.questia.com/read/99127587 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131103101653/http://www.questia.com/read/99127587/flamenco-passion-politics-and-popular-culture |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |url-status=dead}}</ref> == پەڕاوێز == {{reflist|2}} {{stub}} {{پۆلی کۆمنز|Flamenco}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|ھونەرەکان|مۆسیقا}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شاکارەکانی کەلەپوورە زارەکی و نابەرھەستەکەی مرۆڤایەتی]] [[پۆل:مۆسیقای ئیسپانیایی]] ae6ri672t0w1bu6zklmjpa3mv6aif15 0 119401 1687635 1550595 2026-10-15T19:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687635 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Pancho villa horseback.jpg|وێنۆک|پانچۆ ڤییا]] '''خۆسییە دۆرۆتیۆ ئارانگوا ئارامبۆلا''' ناسراو بە '''پانچۆ ڤییا''' (ماوەی ژیان:٥ی [[حوزەیران|حوزەیرانی]] ١٨٧٨ تاکوو ٢٠ی [[تەممووز|تەمموزی]] ١٩٢٣) ، یەکێک بووە لە دیارترین سەرکردە شۆڕشگێڕەکانی مەکسیک، لە ٥ی حوزەیرانی ساڵی ١٨٧٨ لەدایک بووە، شۆڕشێکی زۆری لە[[مەکسیک]] بەرپاکردووە ھەر بۆیە جووتیاران و ھەژارەکان نازناوی ڕۆبن ھوودی مەکسیکیان لێناوە بەڵام لەڕوانگەی سیاسەتمەداران دووژمن و تێکدەربووە. بانشۆ فییا بەھەژاری لەیەکێک لە گوندەکانی [[لاس میراس]] پەروەردەکراوە و لەبەر ھەژاری نەیتوانیوە لەقوتابخانە بخوێنێ و دەستی کردووە بە قەسابی، کاتێک کە بەوەی زانیوە خاوەنی یەکێک لە گێڵگەکان خوشکەکەی لاقە کردووە، ئەو پیاوەی کوشتووە و سواری ئەسپەکەی بووە و ھەڵھاتووە بۆ ناوچە شاخاویەکان، ھەر لەو ڕۆژەشەوە ناوی خۆی لە خۆسییە دۆرۆتیۆ ئارانگوا ئارامبۆلا وە گۆڕیوە بۆ بانشۆ فییا. بانشۆ فییا دوای ئەوەی ئەو خاوەن گێڵگەیەی کوشتووە و ھەڵھاتووە بووە بە پیاوێکی ئەفسانە و نە[[جگەرە]]<nowiki/>ی کێشاوە و نە مەی خواردۆتەوە بەڵام ھەرگیز دوودڵی نەکردووە لە کوشتن و سووپایەکی بجوکی پێکەوەناوە و ژمارەیەک ھێرشی کردۆتە سەر چینە دەوڵەمەندەکان و لەھەموو ھێرشێکیشدا دەسکەوتەکانی دابەشکردووە بەسەر پیاوەکانی و ھەژارانی ناوچەکە. بانشۆ فییا ساڵی ١٩١٠ بە سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ فرانسیسکۆ مادیرۆ بۆتە سەرکردەیەکی سەربازی لە شۆڕشەی کە بۆتە ھۆی لابردنی سەرۆکی مەکسیک، بەھۆی لێھاتوییەوە پلەکەی بەرزکراوەتەوە بۆ عقید، دوای چەند مانگێک بەپیلانێک تۆمەتی ناپاکیان داوەتە پاڵی و بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەرچووە، بەڵام توانیوێتی لە زیندانی سەربازی ھەڵبێت و ڕوبکاتە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا]]. بانشۆ فییا جارێکی دیکە گەڕاوەتەوە بۆ مەکسیک و سوپایەکی ٣٥ ھەزار سەربازی پێکھێناوە و شۆڕشی بەرپاکردووە و شۆڕشەکەی سەرکەوتوو بووە بەڵام ناکۆکی لە نێوانی و لەنیوان ئیمیلیۆ کارانزادا دروستبووە و شاری [[مەکسیکۆ سیتی]] پایتەختی داگیرکردووە و لەو ناوچانەی کە لەژێر دەسەڵاتیدابووە دەستیکردووە بە دابەشکردنی زەوی بەسەر جوتیاران و ھەژاراندا. بانشۆ فییا و پیاوەکانی ساڵی ١٩١٦ شارۆچکەیەکی سنووری ئەمریکای داگیرکردووە و سەرۆکی ئەمریکای ئەو کاتە فەرمانی کردووە ھێزێکی سەربازی ڕەوانەی ئەو ناوچەیە بکرێت و بەزینوێتی بێت یان بەمردوێتی بانشۆ فییا دەستگیربکەن بەڵام ھەڵمەتە سەربازیەکەی ئەمریکا شکستی ھێنا و نەیانتوانی بانشۆ فییا دەستگیربکەن. ساڵی ١٩٢٠ بانشۆ فییا خۆی ڕادەستی ھێزەکانی حکومەتی وڵاتەکەی کرد، ھەرچەندە لەلایەن ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکاوە داواکرابوو بەڵام دادگایی نەکرا چونکە نازناوی قارەمانی نیشتیمانی پێدرابوو ھەر بۆیە حکومەتی مەکسیک لێبوردنی بۆدەرکردووە و موچەشی بۆ بڕیوەتەوە و ئەویش لەکەشێکی ھێمن و ئاشتیدا لە گێڵگەکەی خۆیی کاری کردووە تاکو لە ٢٠ی [[تەممووز|تەمموزی]] ساڵی ١٩٢٣ لە تەمەنی ٥٥ ساڵیدا کاتێک لە ئۆتۆمبێلەکەیدا بووە دراوەتە بەر دەستڕێژی گوللە و دەست بەجێ گیانی لەدەستداوە. == سەرچاوە == * [//ar.wikipedia.org/wiki/بانشو_فيا ویکی عەرەبی] {{پۆلی کۆمنز|Pancho Villa}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:شۆڕشگێڕە مەکسیکیەکان]] gdwr4nyaq1m0zzxb1h1e43vpx9ng249 0 120502 1687527 1687475 2026-10-15T15:01:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1687527 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ماسی و پشیلە | image = Maahi-and-gorbeh.jpg | image_size = | caption = | director = شهرام مکری | writer = شهرام مکری | producer = سپهر سیفی | starring = عبد آبست {{-}}بابک کریمی {{-}} سعید ابراهیمی‌فر {{-}}[[پێدرام شەریفی]]{{-}} سیاوش چراغی‌پور {{-}}نازنین بابایی | music = کریستف رضاعی | cinematography = [[مەحموود کەلاری]] | editing = | released = ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | studio = کانون ایران نوین | distributor = هنر و تجربه | runtime = ١٣٤ خولەک | language = فارسی | country = ئێران | gross = ٩٢٩٬٠٠٠٬٠٠٠ تمەن }} '''ماسی و پشیلە''' ({{بە فارسی|ماهی و گربه}}) فیلمێکە بە دەرھێنەریی [[شارام موکری]] ھونەرمەندی کورد کە لە ساڵی ٢٠١٣دا دروست کراوە. ئەم فیلمە بە زمانی [[فارسی]] و لە [[ئێران]]دا دروست کراوە. گەورەترین تایبەتمەندیی ئەم فیلمە ئەوەیە کە بە یەک شات و بە یەکجاری تۆمار [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]]کراوە. شەهرام موکری و [[مەحموود کەلاری|مەحمود کەلاری]] لەگەڵ کاستی فیلمەکە بۆ ماوەی مانگێک پرۆڤەیان کرد بۆ ئەوەی بتواننبە یەک شات و بە یەکجاری تۆماری بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Simon |first=Alissa |ڕێکەوت=2013-09-18 |سەردێڕ=Venice Film Review: ‘Fish & Cat’ |ناونیشان=https://variety.com/2013/film/reviews/venice-film-review-fish-cat-1200615586/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=Variety |زمان=en-US}}</ref> هەندێک لە ڕەخنەگران فیلمی ماسی و پشیلە بە فیلمێکی ناوازە لە مێژووی سینەمادا دادەنێن، چونکە توانیویەتی بە یەک شۆت تا کۆتایی وێنەی بگیرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://problematicaa.com/fishandcat}}</ref> ئەم فیلمە لە حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی [[ڤێنیز]]دا خەڵاتی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.labiennale.org/en/cinema/archive/70th-festival/awards}}</ref> == ئەکتەرەکان == بابەک کەریمی وەک بابەک * سەعید ئیبراهیمیفار وەک سەعید * سیاوش چراغی‌پور در وەک پدر کامبیز * [[پێدرام شەریفی]] وەک نقش پدرام * [[نەدا جەبرائیلی]] وەک نقش مینا == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.labiennale.org/en/cinema/archive/70th-festival/awards ماڵپەڕی حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی] [[ڤێنیز]] * [http://variety.com/2013/film/reviews/venice-film-review-fish-cat-1200615586/ ڤەرایەتی، پیاچوونەوەیەکی پشیلە و ماسی] {{فیلم-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمەکانی وەن شۆت]] ouu489657ktyxy9hugwryu3h0nchkdb 0 120570 1687814 1544809 2026-10-16T01:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1687814 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox film | name = پاهەلی | image = Paheli_movieposter.jpg | caption = پۆستەری سینەما | director = [[ئامۆل پالیکار]] | producer = [[Gauri Khan]] | story = [[Vijayadan Detha]]<br />Sandhya Gokhale<br />[[ئامۆل پالیکار]] | screenplay = Sandhya Gokhale | narrator = [[ناسورەدین شا]] | starring = [[شاروخ خان]]<br />[[جولی چاولا]]<br / >[[ڕانی موکەرجی]]<br />[[ئانوپام خێر]]<br />[[ئەمیتاب باچان]]<br />[[سونێل شیتی]]<br />[[Rajpal Yadav]] | music = '''Songs:'''<br>[[M. M. Kreem]]<br>'''Background Score:'''<br>[[Aadesh Shrivastava]] | cinematography = [[Ravi K. Chandran]] | editing = ئەمیتاب شکولا | studio = | distributor = [[Red Chillies Entertainment]] | released = ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ | runtime =١٤١ خولەک | country ={{flag|India}} | language = [[هیندی]] | budget = ٢.٢ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی | gross = ٢.٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی | preceded_by = | followed_by = }} '''پاھەلی'''(Paheli) فیلمێکی فەنتازی و ئەفسانەیی هیندییە. لەساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن ئامۆل پالیکار (Amol Palekar) کاری دەرهێنانی بۆکرا. فیلمەکە لە نواندنی [[شاروخ خان]] و [[ڕانی موکەرجی]] و ئانوپام خێر. فیلمەکە دوو خەڵاتی فیلم فێری بەدەستهێنا لە باشترین گۆرانبیژی پلەی باکی نێر و باشترین دەقی شیعر لەگەڵ چەندەها خەڵاتی دی. ==چیڕۆکی فیلم== فیلمەکە لە جۆری ئەفسانەییە، و چیڕۆکی فیلمەکە بە هاوسەرگیری Kishanlal (شارۆخ خان) و Lachchi (ڕانی موکەرجی) دەست پێ دەکات کە لەدەستپێکی فیلمەکە چەندین دیمەنی ئەفسانە و داستانئامێزی دەبینرێت ، Kishanlal ئەو کوڕەیە کە زۆر لەباوکی دەترسێت بۆیە هەر لەشەوی هاوسەرگیرییشەوە خەریکی کارە بازرگانییەکانی باوکی دەبێت و بۆ بەیانییەکەشی دەڕواتە گەشتێکی ٥ ساڵە و خێزان و ژنەکەی جێدەهێڵێت کە لاچچی (ڕانی) ئەوە دەزانێت هەست بە داڕمانێکی زۆر دەکات ، بۆبەیانییەکەی کریشانلال ماڵەوە جێدەهێڵێت بۆ گەشتە ٥ ساڵییەکەی بەمەبەستی پەرەپێدان بە بازرگانی باوکی لەڕێگادا خێوێک دەبینێت و وتووێژی لەگەڵ دادەکات کە خێوەکەپێشتر لاچچی بینیوە و ئەوی خۆشویستووە کە دەزانێت کریشانلالی هاوسەری خۆی دەکاتە سەر شێوەی کریشانلال و دەگەڕێتەوە و بەباوکیشی دەڵێت کە ڕؤژانە ٥ سکەی زێڕی پێدەدات لەبڕی ئەوەی بچێتە دەرەوەی لادێیەکەیان بۆ بازرگانی بەمەش باوکی ڕازی دەبێت وە دێوەکە تەواوی ڕاستییەکە بە ڕانی دەڵێت و هەستی خۆی بەرامبەر بە ئەو دەردەبڕێت بەمەش هەردووکیان دەکەونە داوی خۆشەویستی ئینجا ساڵ دەڕوات .... (ئەمە تاکوو ناوەڕاستی فیلمەکەیە interval) لەبەشی دووەمی فیلمەکە ڕانی دووگیان دەبێت لە دێوەکە و کە Kishanlal لە کۆمەڵگای بازرگانییەکە پێی دەگات کە ژنەکەی دووگیانە بە خێرایی دەگەڕێتەوە ، کە دەگەڕێتەوە ماڵ خەڵکەکە دەبینن دوو کەس هاوشێوەی خۆیان بە Kishanlal دادەنێن بۆیە دەڵێن دەبێت بچین بۆلای پاشا بەڵام لە ڕێگادا گەریدەیەک یان شوانێک دەبینن کە ئەمیتاب ڕۆڵی دەگێڕێت بەچەند فێڵێک بۆیان ڕووندەکاتەوە کە کێ Kishanlalی ڕاستییە لەکۆتاییدا بەهۆی فێڵەکانی گەریدەکەو و خۆشەویستی دێوەکە بۆ لاچچی (ڕانی) دێوەکە دەکەوێتە تەڵەکەو دەچێتە ناو بوتڵی شووشەیەکەوە کە گەریدەکە پێشتر پێیانی وت کێ ژنەکەی خۆشدەوێت دەبێت بچێتە ناو ئەو بووتڵەوە ، دوای ئەوەی دێوەکە دەکرێتە ناو شووشەکەوە Kishanlalی ڕاستەقینە بوتەڵەکە فێدەدات بەڵام بوتڵەکە لەلایەن منداڵانەوە دەکرێتەوە و ئەوجارە دێوەکە دەچێتە ناو جەستەی Kishanlalی ڕاستەقینە و فیلمەکە بەمە کۆتایی دێت کە دێوەکە بەجەستەی Kishanlalەوە دەچێتە لای لاچچی و دووبارە دەست بەژیانە خۆشەکەیان دەکەنەوە. ==بەشداربووان== *[[شاروخ خان]] لەڕۆڵی کریشنال / خێو *[[ڕانی موکەرجی]] لەڕۆڵی Lachchi *ئانوپام خێر / باوکی کریشنال *جولی چاولا لەڕۆڵی Gajrobai *سونێل شیتی لەڕۆڵی سەندریال - برای کریشناڵ *[[ئەمیتاب باچان]] لەڕۆڵی گەریدە {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]] [[پۆل:فیلمی درامی ساڵی ٢٠٠٥]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ھیندی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:فیلمە فێمینیستەکانی ھیندستان]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکان لەسەر بنەمای شانۆنامە]] 76zdww4qpv7u57mafjd1qd8u35bdzr2 0 122629 1687552 1526299 2026-10-15T16:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە) 1687552 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Orphan|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:Clock King.png|وێنۆک|پاشای کاژێر لە کۆمیکەکاندا]] '''پاشای کاژێر '''کارەکتەرێکی شەڕانگێزی نێو کۆمیکەکانە ، کە لە کۆمیکەکانی کۆمپانیای دیسیەوە دیار دەکەوێت ، سەرەتا لەلایەن بیڵ فینگەرەوە کارەکتەرەکە درووستکرا و دواتر لە تەمووزی ١٩٤٧ بۆیەکەمجار لە کۆمیکەکاندا دەرکەوت. بەناوبانگترین دەرکەوتنی لە زنجیرەی ئاڕۆو بوو لەساڵی ٢٠١٣ ، کە ئەکتەری زنجیرەی [[ھەڵاتنی گەورە]] ، ڕۆبێرت نێپەر رۆڵەکەی گێڕا. ئەم شەڕانگێزە هیچ توانایەکی نائاسایی نییە تەنها چرکە بە چرکەی کات بەکاردێنێت بۆ ئەنجامدانی کارەکانی و زۆرجار خۆی داوەتە پاڵ [[دەستەی خۆكوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]]<nowiki/>ش. [[پەڕگە:Clock King Robert Knepper.jpg|وێنۆک|پاشای کاژێر لەزنجیرەی ئاڕۆو و [[فلاش (زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] دەردەکەوێ و ئەکتەر ڕۆبێرت نێپەر ڕۆڵەکەی دەبینێ.]] {{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ئەکتەران|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی تەلەفیزیۆنی کۆمیکەکانی دی سی]] [[پۆل:گەورەخراپەکاری نێری کۆمیکەکانی دی سی]] olosoyjjj1j58v2qqfqjnolhta7hr9a 0 122824 1687529 1687165 2026-10-15T15:01:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1687529 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = Michael Fassbender <br /> مایکڵ فاسبێندەر | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Michael Fassbender (14253540052).jpg | قەبارەی وێنە = 250px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = مایکڵ لە ساڵی ٢٠١٣ | ناوی کاتی لەدایکبوون = مایکڵ فاسبێندەر | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[٢ی نیسان]]ی [[١٩٧٧]] | شوێنی لەدایکبوون = [[هیدلبێرگ]]، [[ئەڵمانیا]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نیشتەجێ = [[هاکنی]]، [[لەندەن]]، [[بەڕیتانیا]] | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = [[زانکۆی نواندنی لەندەن]] | پیشە = [[ئەکتەر]]، [[بەرهەمهێنەر]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩٤-ئێستا | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = |خەڵاتەکان = }} '''مایکڵ فاسبێندەر '''ئەکتەرێکی ئێرلەندی-ئەڵمانییە.کە توانیویەتی لەڕێگای بینینی ڕۆڵە گرینگەکانی فیلمە پڕداهاتەکان ناوبانگێکی باش بۆخۆی دەستەبەر بکات. یەکەم ڕۆڵی لە فیلمی (300) بوو کە تیایدا ڕۆڵی یەکێک لە سەربازە سپاڕتانەکانی دەبینی. بەر لەمانە لە زنجیرەی بەناوبانگی (باندی براکان -Band of Brother)دا ڕۆڵی بینیوە لەساڵی ٢٠٠١.هەروەها دواتر بەشداری فیلمی (Inglourios Bastards)ی کردووە لەڕۆڵی ئێدوارد ڕۆچستەر. لەساڵی ٢٠١١ ، فاسبێندەر بەشداری فیلمی پیاوانی ئێکس - Xmen ئ کرد لەڕۆڵی (ماگنێتۆ) ، هەر بۆهەمان ڕۆڵ و بەشیکی تری فیلمەکە بەناوی (Xmen : Days Of Future Past) فاسبێندەر لە ڕۆڵی ماگنێتۆ گەڕایەوە و بۆ سێیەمجاریش لەساڵی ٢٠١٦ دەردەکەوێتەوە لە فیلمی (Xmen:Apocalypse)دا هەر لەڕۆڵی (ماگنێتۆ)دا. سەرکەوتووترین فیلمی ژیانی پیشەگەری مایکڵ ، فیلمی (١٢ ساڵ کۆیلایەتی) بوو کە تیایدا ڕۆڵی سەرۆک کۆیلەیەکی دڵڕەقی دەبینی کە بەمڕۆڵەیەوە بۆ خەلاتێکی [[خەڵاتی ئۆسکار|ئۆسکاریش]] پاڵێورا. ساڵی ٢٠١٥ش ، مایکڵ لە فیلمی (خۆرئاوای هێواش -Slow West)دا ڕۆڵی کاوبۆیی دەگێڕا ، پڕۆژەکانی داهاتووی چەندین فیلمی بەهێزی تێدایە کە تیایدا ڕۆڵی جەستن کورزێل دەبینی لە فیلمی (Macbeth) کە چیڕۆکەکەی لە ڕۆمانەکەی [[ویلیام شێکسپیر|شێکسپیرەوە]] وەرگیراوە.جگە لەمانەش مایکڵ لە فیلمی (Steve Jobs)دا ڕۆڵی دامەزرێنەری کۆمپانیای ئەپڵ [[ستیڤ جۆبز]] دەبینێت لە فیلمەکە. == فیلمۆگرافی == === فیلم === [[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] - لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوە |title=ھیوا (فیلم ٢٠٢٦) |date=2026-10-14 |work=ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد |url=https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%8C%D9%88%D8%A7_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A6)&oldid=1687164 |access-date=2026-10-14}}</ref>{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|فیلم|شانۆ}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Michael Fassbender}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرانی پاڵپشتی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی]] [[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لەندەن]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] hvg37i19t34cbd326uepe77fhwbun81 0 122860 1687603 1684996 2026-10-15T18:59:45Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687603 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ماسیی ڕەشی بچکۆلە | image = Award-winning illustration on original cover of The Little Black Fish.png | author = سەمەد بێهڕەنگی | language = فارسی | country = {{IRN}} | published = ١٩٦٨ }} '''''ماسیی ڕەشی بچکۆلە''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''ماهی سیاه کوچولو'') یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. ئەم چیرۆکەی لە زستانی ساڵی ۱۹٦۸ نووسی و کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لە ساڵی [[1968]] بە وێنەکێشانی فەرشید مەسقالی بڵاو کردەوە. چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' سەبارەت بە ماسییەکی بچووکە کە بە هیوای دیداری دەریا سەرکێشی دەکات و سەفەرێکی دوورودرێژ بە ئەزموونی جیاوازەوە بۆ گەیشتن بە ڕزگاری دەست پێدەکات.<ref name="bbc.com">[http://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150829_l31_samad_behrang_exhibition یاخیبوون دژ بە لەبیرچوونەوە؛ گێڕانەوەی هونەرمەندانی سەردەم و گەنج لە سەمەد بێهڕەنگی]، بی‌بی‌سی فارسی</ref> ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بووە کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸. هەروەها خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵانی لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna">Bologna</ref> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] بۆ وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹ وەرگرتووە.<ref name="Brad Hanson - 1983">Brad Hanson - 1983</ref> == کێشە سیاسییەکان == چیرۆکی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' لە ساڵانی پێش [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ۱۹۷۹ی ئێران]]، وەک چیرۆکێک دژ بە دەسەڵات دەنێسرا و زۆر کەس ماسیی ڕەشی بچکۆلە بە هێمای نەوەی گەنجی شۆڕشگێڕ و ڕۆشنبیر دەزانی. زمانی [[هێما|هێمایی]] چیرۆکەکە، ئیلهامبەخشی زۆرێک لە نووسەران و شاعیرانی جیاواز بوو و شێعر و دەقی زۆر لە وەسفیدا هۆنرایەوە.<ref name="bbc.com"/> لە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنانەت وەک «بەیاننامەی ناڕەسمی و [[بەیاننامە|مانفیست]]ی [[ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران]]»یش ناوبراوە.<ref name="Guerilla Odyssey">{{cite book|last1=Vahabzadeh|first1=Peyman |title=سەرگوژشتەی گەریلایی: مۆدێرنیزاسیۆن، عەلمانیەت، دیموکراسی و سەردەمی فیدایی |date=2010|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|page=134}}</ref><ref>{{cite book|last1=Milani |first1=Abbas |title=ئێرانییە بەناوبانگەکان بەرگی ۲ |date=2008|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse|pages=838–842}}</ref> بەم حاڵەشەوە لیلی ئەمیرئەرجومەند بەڕێوەبەری کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان لەو بڕوایەدایە کە ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە تەنها چیرۆکێکی سادەی منداڵانە بووە و هیچ بارێکی سیاسیی نەبووە.<ref name="فردا ۱">[https://www.radiofarda.com/a/lili-amir-arjomand-interview-on-kanoon/31962704.html ڕادیۆ فەردا: ''یەکەم کتێبی کانوونی شەھبانوو وەریگێڕا و وێنەکێشانی بۆ کرد؛ گفتوگۆ لەگەڵ لیلی ئەمیرئەرجومەند''، نووسراو لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢؛] سەردانیکردن لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢.</ref> == دەق == ئەم چیرۆکە بۆ یەکەم جار ساڵی ۱۹٦۸ لە زنجیرە بڵاوکراوەکانی کتێبی منداڵانی کانوونی پەروەردەی بیری منداڵان و بێنەواڵان - کە دواتر کتێبانێکی لەوانە لە مەهدی ئەخەوان سالس و مێهرداد بەهار و بەهرام بەیزایی و سیاوەش کەسرایی و داریوش ئاشووری و غۆلامحوسێن ساعدی بۆ منداڵان بڵاو دەکردەوە - چاپ کرا.<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/kanun-e-parvares-e-fekri-e-kudakan-va-nowjavanan-book-publishing</ref> == وێنەکێشان == وێنەکێشانی کتێبی ''ماسیی ڕەشی بچکۆلە'' بە دەستی فەرشید مەسقالی ئەنجام دراوە و بووەتە هۆی بردنەوەی خەڵاتی جۆراوجۆر، لەوانە خەڵاتی یەکەمی پێشانگای نێودەوڵەتیی کتێبی منداڵانی بۆلۆنیا و دیپلۆمی شانازی دووساڵانەی وێنەکێشانی براتیسلاڤا.<ref>{{پک/بن|2012|ک=ایبنا|ف= فەرشید مەسقالی ٦٩ ساڵە بوو}}</ref> == چیرۆک == ئەم چیرۆکە بەسەرھاتی ژیان و سه‌رگوذشتی ماسییە ڕەشە بچکۆلەیەکە کە وەڕەز بووە لە دووبارەبوونەوەیەکی بێسوود، ڕێگەی دەریا دەگرێتە بەر و تەواوی درێژایی جۆگەلەکە دوای ئامانجەکەی دەپێوێت، لەگەڵ ڕووداو و گرفتانێک کە لە درێژایی سەفەرەکەدادێنە پێشی. لە چیرۆکی هێرشی دراوسێکان بۆ سەری لەبەر ئەوەی بڕوایان وایە قسەی زۆر گەورە دەکات و منداڵانی تر لە ڕێگە لادەدات، و دژایەتی دایکی بۆ بڕیارێک کە داویەتی و بەسەرھاتی پەندوەرگرتن لە مارمێلکەی دانامەند کە لە مەترسییەکانی ڕێگە ئاگاداری دەکاتەوە و تا بڕی توانای ڕێگەچارەکان بۆ ڕزگاری پێشاندەدات تا فێڵبازییەکانی قرژاڵ، و مەترسییەکانی ماسیخۆرە، کە دوژمنی پلە یەکی ئەو و ماسییەکانی ترە. کەسایەتیی سەرەکی و پاڵەوانی، ماسییە ڕەشە بچکۆلەکەیە، تەواوی کەسایەتییەکانی تر تەنها بۆ گەیشتنی پاڵەوانی چیرۆکەکە بە ئامانجەکەی، داڕێژراون. پاڵەوانێکی پڕتێکۆشان، بیرکەرەوە، ژیر کە بە تەنیا، لە بەردەم تەواوی دژبەرانی خۆیدا، لەسەر بڕوایەک کە باوەڕی بە ڕاستییەکەی هەیە، تەنانەت ئەگەر دایکی بێت، دەوەستێتەوە. بەڵام بۆ هاوجنسەکانی خۆی لەو شوێنەی داوای یارمەتی دەکەن، وەک ماسییە بچووکەی لە سکی ماسیخۆردایە، گیانی خۆی فیدا دەکات.<ref>پێویستی بە ژێدەرە</ref> == خەڵاتەکان == * کتێبی ھەڵبژێردراوی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۸ * خەڵاتی شەشەمین پێشانگای کتێبی منداڵان لە بۆلۆنیای<ref name="Bologna"/> [[ئیتاڵیا]] و دیپلۆمی شانازی خەڵاتی دووساڵانەی براتیسلاڤای [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]] لە وێنەکێشانی کتێبی منداڵان لە ساڵی ۱۹٦۹<ref name="Brad Hanson - 1983"/> == بە زمانەکانی تر == ئەم کتێبە بۆ زۆرێک لە زمانەکانی جیهان وەرگێڕدراوە. لەوانە بۆ [[زمانی پەشتۆ|زمانی پشتۆ]] بە قەڵەمی ئیحسانوڵڵا ئاریەنزەی لە کۆمەڵە سێ چیرۆکییەک بە ناوی «''دَ مَیَنی افسانه''».<ref>[http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 لراو بر افغانستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204111525/http://www.larawbar.net/detail.php?id=285 |date=٤ی دیسەمبەری ۲۰۰۸}}، سەردانیکردن: نۆڤەمبەری ۲۰۰٨.</ref> عوزرا عەباجیچ نوایی و ئیبتیهاج نوایی کتێبەکەیان بۆ زمانی کرواتی لە کۆماری کرواتیا وەرگێڕاوە کە بە ھیممەتی بڵاوکراوەی Znanje ڕێگەی بۆ بازاڕی چیرۆکی کرواتیا دۆزیوەتەوە. هەروەها ئەم کتێبە بۆ [[زمانی ئەڵمانی]] Der kleine schwarze Fisch وەرگێڕدراوە. جگە لەمە بۆ زمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]،<ref name="طاقچه ۱">[https://taaghche.ir/book/27355/ماهی-سیاه-کوچولو-السّمکة-الصغیرة-السّوداء طاقچە: ''ماهی سیاه کوچولو (السّمکة الصغیرة السّوداء)''؛] سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی تورکی|تورکیی ئەستەمبوڵی]]،<ref name="آمازون ۱">[https://www.amazon.com/Kucuk-Behrengi-Deliorman-Ilknur-Ozdemir/dp/6055340542 ئامازۆن: ''وەرگێڕانی تورکیی ئەستەمبوڵیی «ماهی سیاه کوچولو»''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی ئازەربایجانی|تورکیی]] ئازەربایجانی،<ref name="راهک ۱">[http://raahak.com/?p=4467 ڕێنمایی کتێب (ڕاهەک): ''وەرگێڕانە تورکییەکان لە بەرهەمەکانی سەمەد بێهڕەنگی''، نووسینی عەباس جەوادی، نووسراو لە ۱۰ی ئابی ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ناوەندی|کوردیی]] [[کوردیی سۆرانی|سۆرانی]] (۲ وەرگێڕان)،<ref name="ایرنا ۱">[http://www.irna.ir/news/82667394/ ئاژانسی هەواڵی کۆماری ئیسلامی (ئیرنا): ''پەردەلادان لە وەرگێڕانی ۲ کتێبی بەپێز بۆ زمانی کوردیی سۆرانی''، نووسراو لە ۱۷ی ئەیلوولی ۲۰۱۷؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="کتاب‌سیتی ۱">[https://www.ketabcity.com/bookview.aspx?bookid=1849248 کتێب سیتی: ''ماسییە ڕەشه بووچکەلە''؛] {{بەستەری مردوو|url=https://www.ketabcity.com/bookview.aspx?bookid=1849248 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} سەردانیکردن لە ۲ی ئەیلوولی ۲۰۲۱.</ref> [[کوردیی باشووری]] (۳ وەرگێڕان)،<ref name="شفق ۱">[http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf شەفەق نیوز: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی باشووری''، وەرگێڕ موقەدەم خوسرەوی؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131040141/http://www.shafaaq.com/resources/pdf/so/books/masi.pdf |date=۳۱ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref><ref name="هساره ۱">[http://hisare.com/fa/3575 ھەسارە: ''یەکەم کتێب بە ڕێنووسی کوردی لە شارستانی سونقوڕ و کولیایی بڵاوکرایەوە''، وەرگێڕ هادی حیشمەتی، نووسراو لە ۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۷؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190511094551/http://hisare.com/fa/3575 |date=۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹}} سەردانیکردن لە ۱۱ی ئایاری ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی کورمانجی]]،<ref name="پرتوکاکردی ۱">[https://www.pirtukakurdi.com/index.php?route=product/product&product_id=540 کتێبی کوردی: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی کورمانجی''؛] سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[کوردیی ھەورامی|کوردیی هەورامی]]،<ref name="کوردیپدیا ۱">[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q=20141227020106118528 کوردیپێدیا: ''وەرگێڕانی «ماهی سیاه کوچولو» بۆ کوردیی هەورامی''؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> تالشی، [[لوڕیی باکووری|لڕیی باکووری]]،<ref name="ایسنا ۱">[https://www.isna.ir/news/93122313044/ماهی-سیاه-کوچولو-به-لری-ترجمه-شد ئاژانسی هەواڵی خوێندکارانی ئێران (ایسنا): ''بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی بۆ لڕی وەرگێڕدرا''، نووسراو لە ۱۴ی ئاداری ۲۰۱۵؛] سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> [[زمانی بەلۆچی|بەلووچی]]<ref name="میکروفون ۱">[http://www.mikrofonnews.com/ترجمه-بلوچی-ماهی-سیاه-کوچولو-منتشر-ش/ میکڕۆفۆن نیوز: ''وەرگێڕانی بەلووچی «ماهی سیاه کوچولو» بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۲۳ی نۆڤەمبەری ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720224517/http://www.mikrofonnews.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%8D%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%8 |date=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩ }} سەردانیکردن لە ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> و [[ئێسپێرانتۆ|ئاسپیرانتۆ]]<ref name="اسپرانتو ۱">[http://perespero.ir/?p=1799 ئاسپیرانتۆ لە ئێران: ''ماهی سیاه کوچولو بۆ ئاسپیرانتۆ بڵاوکرایەوە''، نووسراو لە ۱۲ی حوزەیرانی ۲۰۱۸؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928050127/http://perespero.ir/?p=1799 |date=28ی ئەیلوولی 2020}} سەردانیکردن لە ۲۹ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۹.</ref> وەرگێڕدراوە. == درێژەی جیرۆک == عەلی ئەکبەر خانجانی لە ساڵی 1981 درێژەی جیرۆکی ماسییە ڕەشەکەی سەمەد بێهڕەنگی لەژێر ناوی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە (بەشی دووەم-بەشەکەی تر) نووسیوە. == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان|۲}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cite web|title=کتێبی ماسییە ڕەشە بچکۆلەکە بەپێی وەشانی دەنگیی بەرهەمی سەمەد بێهڕەنگی|website=کافه کتاب|date=2013-07-19|year=2013|url=http://coffeeketab.com/books/277/ماهی-سیاه-کوچولو-به-همراه-نسخه-صوتی|language=fa|access-date=2014-12-14|archive-date=5ی ئایاری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505221904/http://coffeeketab.com/books/277/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%84%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C}} * [https://web.archive.org/web/20080208220315/http://www.radiozamaneh.org/music/2007/06/post_50.html پوئم سمفۆنیکی «ماهی سیاه کوچولو» لە لەندەن]، ڕادیۆ زەمانە * {{cite web|author = |url = http://audiolib.ir/343-ماهی-سیاه-کوچولو-به-زبان-آذری-صمد-بهرن|title = کتێبی دەنگیی ماهی سیاه کوچولو (بە زمانی تورکی) – سەمەد بێهڕەنگی|publisher = جێبەجێکردنی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دەنگ و ڕەنگی تەبرێز|date = ۳۰ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲|access-date = ۲۳ی تەممووزی ۲۰۱۴}} {{بەستەری مردوو|url=http://audiolib.ir/343-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%88%D9%84%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%86 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} [[پۆل:ڕۆمان]] fnmtgzz9xvls13h2n4xwjhoa81pedre 0 123741 1687553 1526303 2026-10-15T16:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687553 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox monarchy |border = فیدڕاڵ |royal_title = شاژنی |realm = ئوسترالیا |coatofarms = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg |coatofarms_article = نیشانی نیشتمانیی ئوسترالیا |image = Elizabeth II at a flower show.jpg |incumbent = [[ئێلیزابێتی دووەم]] |his/her = جەنابی |heir_apparent = [[چارڵز، شازادەی وێڵز]] |first_monarch = [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا]] |date = [[١ی کانوونی دووەم]]ی [[١٩٠١]] }} '''پاشایاتیی ئوسترالیا''' ({{بە ئینگلیزی|Monarchy of Australia}}) شێوازێک لە حوکمڕانییە کە تێیدا پاشایاکی جێگرەوە بەڕێوبەرە. ئوسترالیا پاشایەتی دەستوورخوازە، مۆدێلێک لە سیستەمی وێست مینیستری دەوڵەتی پەرلەمانی، تێکەڵی تایبەتمەندییە شازەکانی یاسای فەرمی ئوسترالیایە. پاشای ئێستا [[ئێلیزابێتی دووەم]]ە، کە لە ٦ی فێبرواری ١٩٥٢ تاکوو ئێستا شاژنی [[شانشینی یەکگرتوو]]ە، ئەو کەسێک وە[[کووفە]]رمانداری گشتی ئوسترالیا ھەڵدەبژێرێ کە کارەکانی بە ڕاوێژی شاژن بەڕێدەکا. ھەریەک لە ویلایەکان پارێزگار یان بەڕێوەبەرێکی گشتییەنا ھەیە کە بە فەرمانی فەرمانداری گشتی ئوسترالیا کار دەکەن. پاشای ئوسترالیا، جگە لە ئوسترالیا، بە شێوەی جیا وەکوو پاشا بۆ ھەریەکە لە ١٥ وڵاتە کۆمۆنوێڵتەکانی تر کەسێکی دیاری کراو دادەنێت. ئەمە لە کاتێک دایە کە بەڕێوەبردنی وڵات و یاسا لە ھەریەکەیان جیاوازە و و ولاتەکان سەربەخۆن. {{تووڵی دەروازە|پاشایەتی|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Australian monarchy}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:دەستووری فەرمی ئوسترالیا]] [[پۆل:وڵکەی کۆمۆنوێلت]] [[پۆل:پاشایەتی لە ئوسترالیا]] [[پۆل:نیشانە نیشتیمانیەکانی ئوسترالیا]] dwfg2u39wsc8c3xpo6zdsfzlrl8zx40 0 124046 1687555 1588041 2026-10-15T16:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687555 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێوازەکانی حکوومەت}} '''پاشایەتیی دەستووری''' ({{بە ئینگلیزی|Constitutional monarchy}}) جۆرێکە لە حوکمی [[پاشایەتی]] کە تێیدا (بە پێچەوانەی [[پاشایەتی بێپایان]]) ھێزی [[شا]] بێجڵەو نییە (بەڵکوو «دەستوورییە»). حکوومەتی پاشایەتی دەستووری خاوەنی یاسای فەرمییە و بۆ بەڕێوەبردنی وڵات چەند دەزگایەکی وەکوو [[ئەنجومەنی گەورەکان]] و و [[ئەنجومەنی تایبەتەکان|تایبەت]]ی ھەیە. بەپێی ئاماری [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]، ٧ وڵات لە ١٠ وڵاتێک کە باشترین بارودۆخی ژیانیان ھەیە بەم شێوازە بەڕێوە دبرێن.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2010/12/101221_an_monarchy_importance.shtml سەڵتەنەت بە تامی دیمۆکراسی]، بی بی سی فارسی</ref> ئەم جۆرەی حوکمرانی ھەندێک لە [[دیموکراسی]] و یاساگەرایی تێدایە و زۆرتر بەھۆی ڕیفۆرم و شۆڕش لە حوکمڕانییە پاشایەتییەکان دا بەدی دێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پاشایەتیی ڕەھا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پاشایەتی|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Constitutional monarchies}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاخوازی]] [[پۆل:شێوەکانی حکوومەت]] [[پۆل:فەرھەنگی زانستی سیاسی]] [[پۆل:پاشایەتی]] aydkjf1zwmkou325k5ck2ypeq3yfu2x 0 124994 1687764 1544816 2026-10-15T22:38:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687764 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پاککردنەوە | وێنە = The Purge poster ckb.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = جەیمس دیمۆناکۆ | بەرھەمھێنەر = | نووسین = جەیمس دیمۆناکۆ | کاست =ئێثان ھاوک<br/>لینا ھێدی<br/>ئادێلەید کەین<br/>ڕایس وێکفیلد | موزیک = ناثان وایتھێد | وێنەگری سینەمایی = جاککیس کۆفرێت | دەستکاری = پیتەر ڤۆزداس | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | ماوەی فیلم = ٨٥ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | زمان = [[ئینگلیزی]] | تێچوون = ٣ میلیۆن دۆلار | داھات = ٨٩٫٣ میلیۆن دۆلار}} '''پاککردنەوە''' (بە [[ئینگلیزی]]: The Purge) فیلمێکی ٢٠١٣ی ئەمەریکی ترسناک - زانستی/خەیاڵی - ھەستبزوێنە لەلایەن جەیمس دیمۆناکۆ نووسراوە و دەرھێنراوە. ئەکتەران ئێثان ھاوک، لینا ھێدی، ئادێلەید کەین ڕۆڵیان گێڕاوە لە فیلمەکە. فیلمەکە بەوە دیاریکرا کە خاوەنی کەمترین داھاتە و گەیشتۆتە سەرەوەی بۆکس ئۆفیس، کە تێچوونی فیلمەکە تەنیا ٣ میلیۆن دۆلارە و داھاتیشی ٨٩٫٣ میلیۆن دۆلارە. == چیڕۆکی فیلم == لە ساڵی ٢٠٢٢، لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، بارودۆخ جێگیر و باشە و ھیچ کێشەیەک لە ئارادا نییە. بەڵام لەو کاتانەدا شەوی پاککردنەوە دێت، ئەو شەوەی کە حکومەت دایناوە ھەموو تاوانێک ڕێگە پێدراو دەبێت لە شەوەوە تاوەکو ٧ی بەیانی، بەم شەوەش دەڵێن شەوی پاک بوونەوەی رۆحەکان. جەیمس ساندن بازرگانێکە کە سیستەمی پارێزگاری دەفرۆشێت بە خەڵکی بۆ ئەوەی پارێزگاری لەخۆیان بکەن. شەو دادێت و پاککردنەوە دەست پێ دەکات. خانەوادەی ساندن لە ماڵی خۆیان سیستەمی پارێزگاری بەکاردەخەن و چاوەڕێ دەکەن بەیانی دابێت و ڕزگاریان ببێت، بەڵام ڕووداوەکان دەگۆڕێت پاش ئەوەی کوڕە ١٤ ساڵەکەیان چارلی لە رێگەی کامێرای چاودێریەوە کەسێک دەبینێت کە داوای یارمەتی دەکات، سیستەمی پارێزگارییەکە لەکاردەخات و کەسەکە دەھێنێتەوە ماڵەوە. لە ھەمان کاتدا دۆستی کچەکە ١٧ ساڵەکەیان (زۆوی) لە ماڵەکەدا دەردەکەوێت و تەقە لە جەیمس دەکات و دەیەوێت بیکوژێت لەبەر ئەوەی ڕێگە نادات کچەکەی ببینێت. پاش ئەوە ئەو گروپەی بە دوای کەسەکە کەوتبوون دەگەنە ماڵەکە و داوای ئەوە دەکەن کە کەسەکەیان ڕادەست بکەنەوە ئەگینا سیستەمی بەرگرییەکە دەشکێنن و دێنە ماڵەوە و ھەموویان دەکووژن. ئایا جەیمس کە سەرۆک خێزانەکەیە چۆن بڕیارێک بدات، کەسێکی بێ تاوان ڕادەست بکات بۆ ئەوەی بکوژرێ، یان ژیانی خانەوادەکەی خۆی بخاتە مەترسییەوە؟ == ئەکتەرەکان و ڕۆڵەکانیان لە فیلمەکە == === خانەوادەی ساندن === * ئێثان ھاوک لە ڕۆڵی جەیمس ساندن. * لینا ھێدی لە ڕۆڵی ماری ساندن. * ئادێلەید کەین لە ڕۆڵی زۆوی. * ماکس بۆرکۆڵدەر لە ڕۆڵی چارلی === پاککەرەوەکان === * ڕایس وێکفیلد لە ڕۆڵی سەرۆکی گروپ. * جۆن وێسیڵکۆچ. * ئالیسا ڤێلابایلی. * ئارۆن کوبان. * بۆیما بلەیک. * ناثان کلارکسۆن. * چێستەر لۆکھارت. * تیلێر ئۆستەرکامپ. * ئاڕ جەی وۆڵف. * ترازاریا شێلس. === ڕۆڵەکانی تر === * ئێدوین ھۆج لە ڕۆڵی کەسە نامۆکەی کە چارلی یارمەتی دەدا. * تۆنی ئۆڵێر لە ڕۆڵی ھێنری. * ئاریجا باڕێیکس لە ڕۆڵی خاتوو گرەیس فێرین. * دانا بەنچ لە ڕۆڵی بەڕێز فێرین. * کریس مەڵکی لە ڕۆڵی بەڕێز ھاڵڤێرسۆن. * تیشا فرێنچ لە ڕۆڵی خاتوو ھاڵڤێرسۆن. == کاتی دەرچوونی فیلمەکە == فیلمەکە لە فێستیڤاڵی فیلمی ستانلی لە ٢ی ئایاری ٢٠١٣ پەخش کرا، ھەروەھا لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] کەوتە سینەماکان. ھەروەھا فیلمەکە بە شێوەی دیڤیدی و بلوڕای لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە. == سەرچاوەکان == * [http://www.imdb.com/title/tt2184339/?ref_=nv_sr_2 پەڕەی فیلم] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]]. * ویکیی ئینگلیزی. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.imdb.com/title/tt2184339/?ref_=nv_sr_2 پاککردنەوە] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]]. * [http://www.rottentomatoes.com/m/the_purge// پاککردنەوە] لە وێبسایتی ڕۆتن تۆماتۆس. {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|بەلجیکا|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|فەڕەنسا|کالیفۆڕنیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی مایکل بەی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٢ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمەکانی کردەوەی تاوانکاری ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] n11chgdyy0pmjwfvu4fcbtijkh8zf30 0 125161 1687927 1544800 2026-10-16T07:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1687927 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پردی سیخوڕەکان | وێنە = Bridge of Spies poster Ku.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = [[ستێڤن سپیلبێرگ|ستیڤن سپیلبێرگ]] | بەرھەمھێنەر = ستیڤن سپیلبێرگ<br>مارک پلات<br>کریستی ماکۆسکۆ | نووسین = مان چارمان<br>جۆیڵ کۆین<br>ئێثان کۆین | کاست =[[تۆم ھەنکس]]<br>ماڕک ڕایلانس<br>ئامی ڕایان<br>ئۆستن ستۆوێڵ<br>جۆش گاد<br>ویڵ ڕۆجەرس | موزیک = تۆماس نیومان | وێنەگری سینەمایی = جانسوس کامێنسکی | دەستکاری = مایکڵ کان | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٦ی تشرینی یەکەم ٢٠١٥ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | ماوەی فیلم = ١٤١ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | زمان = ئینگلیزی | تێچوون = ٤٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٣٧ ملیۆن دۆلار }} '''پردی سیخوڕەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Bridge of Spies}}) فیلمێکی ساڵی ٢٠١٥ی ئەمریکی مێژوویی و درامی ھەستبزووێنە. لەلایەن دەرھێنەر [[ستێڤن سپیلبێرگ|ستیڤن سپیلبێرگەوە]] دەرھێنراوە، ئەکتەرەکانی فیلمەکە بریتیین لە: [[تۆم ھەنکس]]، ماڕک ڕایلانس، ئامی ڕایان. چیرۆکی فیلمەکە لە ڕووداوێکی ڕاستەقینەوە وەرگیراوە لە سەردەمی [[شەڕی سارد]]ی نێوان [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٦٢.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barraclough |یەکەم=Leo |ناونیشان=https://variety.com/2014/film/global/steven-spielberg-to-shoot-scenes-for-cold-war-thriller-in-poland-report-1201337186/|سەردێڕ=Steven Spielberg to Shoot Scenes for Cold War Thriller in Poland: Report|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|شوێن=Los Angeles|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> == چیرۆک == ڕۆدۆڵف ئایبڵ سیخوڕێکە کە کار بۆ یەکێکی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] دەکات، لەو کاتەی کە نامەیەکی نھێنی بۆ دێت بریکارانی حکومی ئەمریکی دێن و دەستگیری دەکەن، لە دادگادا پارێزەرێکی سەربەخۆ بەناوی جەیمس دۆناڤان پارێزگاری لێدەکات و دەبێتە ھۆی ئەوەی کە سزای مردنی بۆ دەرنەچێت. لەھەمان کاتدا لە ھەوڵێکی دەزگا سیخوڕییەکانی ئەمەریکادا بۆ سیخوڕی کردن لەسەر ناوچەکانی یەکێتیی سۆڤیەت، فڕۆکەکەیان دەپێکرێت و فڕۆکەوانەکەش بە دیل دەگیرێت. لەم بارودۆخەدا حکومەتی سۆڤیەتیی داوا دەکات لە ڕۆژھەڵاتی [[بەرلین]]ەوە زیندانییەکانیان ئاڵوگۆر بکەن، لەم ناوەندەدا گەنجێکی خوێندکار بە ناوی فرێدرێک پرایۆر لەلایەن ھێزەکانی ئەڵمانیاوە دەستگیر دەکرێت و پارێزەر جەیمس ھەوڵدەدات و سووردەبێت کە ئەویش ڕزگار بکات. == ڕۆڵەکان == *[[تۆم ھەنکس]] لە ڕۆڵی جەیمس دۆناڤان. *ماڕک ڕایڵانس لە ڕۆڵی ڕۆدۆڵف ئایبڵ. *ئامی ڕایان لە ڕۆڵی ماری دۆناڤان. *ئۆستن ستۆوێڵ لە ڕۆڵی فڕانسس پاوەرس. *سکۆت شیپھێرد لە ڕۆلی ھۆفمان. *ویڵ ڕۆجەرس لە ڕۆڵی فرێدرێک پرایۆر. == بڵاوکردنەوە == فیلمەکە لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە ھەموو سینەماکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] نمایش کرا و توانی ١٣٧ ملیۆن دۆلاری ئەمەریکی کۆبکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bullock|یەکەم١=Paul|سەردێڕ=Bridge of Spies poster revealed|ناونیشان=http://fromdirectorstevenspielberg.tumblr.com/post/120712954835/official-poster-for-bridge-of-spies|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=From Director Steven Spielberg|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|ئەڵمانیا|شەڕی سارد|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Bridge of Spies (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخوڕییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخووڕییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]] [[پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی مارک ئی پلات]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ڕێلیەنس ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی ئامبلین ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:فیلمە درامییەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] r8uxzs8zakf746fy346mugl9qok6h4w 1687945 1687927 2026-10-16T09:02:52Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687945 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پردی سیخوڕەکان | وێنە = Bridge of Spies poster Ku.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = [[ستێڤن سپیلبێرگ|ستیڤن سپیلبێرگ]] | بەرھەمھێنەر = ستیڤن سپیلبێرگ<br>مارک پلات<br>کریستی ماکۆسکۆ | نووسین = مان چارمان<br>جۆیڵ کۆین<br>ئێثان کۆین | کاست =[[تۆم ھەنکس]]<br>ماڕک ڕایلانس<br>ئامی ڕایان<br>ئۆستن ستۆوێڵ<br>جۆش گاد<br>ویڵ ڕۆجەرس | موزیک = تۆماس نیومان | وێنەگری سینەمایی = جانسوس کامێنسکی | دەستکاری = مایکڵ کان | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٦ی تشرینی یەکەم ٢٠١٥ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | ماوەی فیلم = ١٤١ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] | زمان = ئینگلیزی | تێچوون = ٤٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٣٧ ملیۆن دۆلار }} '''پردی سیخوڕەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Bridge of Spies}}) فیلمێکی ساڵی ٢٠١٥ی ئەمریکی مێژوویی و درامی ھەستبزووێنە. لەلایەن دەرھێنەر [[ستێڤن سپیلبێرگ|ستیڤن سپیلبێرگەوە]] دەرھێنراوە، ئەکتەرەکانی فیلمەکە بریتیین لە: [[تۆم ھەنکس]]، ماڕک ڕایلانس، ئامی ڕایان. چیرۆکی فیلمەکە لە ڕووداوێکی ڕاستەقینەوە وەرگیراوە لە سەردەمی [[شەڕی سارد]]ی نێوان [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٦٢.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barraclough |یەکەم=Leo |ناونیشان=https://variety.com/2014/film/global/steven-spielberg-to-shoot-scenes-for-cold-war-thriller-in-poland-report-1201337186/|سەردێڕ=Steven Spielberg to Shoot Scenes for Cold War Thriller in Poland: Report|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|شوێن=Los Angeles|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> == چیرۆک == ڕۆدۆڵف ئایبڵ سیخوڕێکە کە کار بۆ یەکێکی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] دەکات، لەو کاتەی کە نامەیەکی نھێنی بۆ دێت بریکارانی حکومی ئەمریکی دێن و دەستگیری دەکەن، لە دادگادا پارێزەرێکی سەربەخۆ بەناوی جەیمس دۆناڤان پارێزگاری لێدەکات و دەبێتە ھۆی ئەوەی کە سزای مردنی بۆ دەرنەچێت. لەھەمان کاتدا لە ھەوڵێکی دەزگا سیخوڕییەکانی ئەمەریکادا بۆ سیخوڕی کردن لەسەر ناوچەکانی یەکێتیی سۆڤیەت، فڕۆکەکەیان دەپێکرێت و فڕۆکەوانەکەش بە دیل دەگیرێت. لەم بارودۆخەدا حکومەتی سۆڤیەتیی داوا دەکات لە ڕۆژھەڵاتی [[بەرلین]]ەوە زیندانییەکانیان ئاڵوگۆر بکەن، لەم ناوەندەدا گەنجێکی خوێندکار بە ناوی فرێدرێک پرایۆر لەلایەن ھێزەکانی ئەڵمانیاوە دەستگیر دەکرێت و پارێزەر جەیمس ھەوڵدەدات و سووردەبێت کە ئەویش ڕزگار بکات. == ڕۆڵەکان == *[[تۆم ھەنکس]] لە ڕۆڵی جەیمس دۆناڤان. *ماڕک ڕایڵانس لە ڕۆڵی ڕۆدۆڵف ئایبڵ. *ئامی ڕایان لە ڕۆڵی ماری دۆناڤان. *ئۆستن ستۆوێڵ لە ڕۆڵی فڕانسس پاوەرس. *سکۆت شیپھێرد لە ڕۆلی ھۆفمان. *ویڵ ڕۆجەرس لە ڕۆڵی فرێدرێک پرایۆر. == بڵاوکردنەوە == فیلمەکە لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە ھەموو سینەماکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] نمایش کرا و توانی ١٣٧ ملیۆن دۆلاری ئەمەریکی کۆبکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bullock|یەکەم١=Paul|سەردێڕ=Bridge of Spies poster revealed|ناونیشان=http://fromdirectorstevenspielberg.tumblr.com/post/120712954835/official-poster-for-bridge-of-spies|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=From Director Steven Spielberg|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|ئەڵمانیا|شەڕی سارد|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Bridge of Spies (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخوڕییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخووڕییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]] [[پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی مارک ئی پلات]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ڕێلیەنس ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی ئامبلین ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:فیلمە درامییەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھیندییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئاسیاییەکان بە زمانی ڕووسی]] [[پۆل:فیلمە ئەورووپییەکان بە زمانی ڕووسی]] 3ka11zza8wqlrcm0i90f4fnxg81idkp 0 126310 1687897 1666246 2026-10-16T05:49:42Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687897 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Snorre Sturluson-Christian Krohg.jpg|وێنۆک|سنۆری ستۆرلۆسۆن]] '''سنۆری ستۆرلۆسۆن''' لە ساڵی (١١٧٩) لە (دالاسیلسلا، [[ئایسلەند]]دا لەیک بووە و لەساڵی (١٢٤١) لە (ڕێیھۆڵت لە [[ئایسەند]]ا مردووە. ھاوکات ستۆرلۆسۆن یکێک بووە لەشاعیرە ناودارەکانی [[ئایسلەندا]] لەسەدەی سێزدەدا. کەھاوکات دووجار بەسەر یاساکانی (سەرۆک کۆمار) دا ھەڵبژێردراو لە ھەمانکاتدا پیاوێکی دەوڵەمندیش بوو. ھۆگرییەکی زۆری لە سیاحەت و سیاسەتدا بوو و لەتەمەنی (٦٢) ساڵیدا بەدەستی زاواکەی کوژرا. {{پۆلی کۆمنز|Snorri Sturluson}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|شیعر|ئایسلەند}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئایسلەند-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٢٤١]] [[پۆل:نووسەرانی ئایسلەندی]] frj071gjntgywun1jz6fm75zkdmobnp 0 126488 1687828 1526517 2026-10-16T01:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1687828 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|چەپ|وێنۆک|200px|پراتیوشا بانەرجی]] '''پراتیوشا بانەرجی'''(١٠ی ئوگوستی١٩٩١-١ی ئاپریلی٢٠١٦)، [[ئەکتەر]]ی تەلەڤیزیۆنی ھیندی بوو. ئەو لە زۆر بەرنامە و شەوی تەلەڤیزیۆنی دەرکەوتبوو و ڕێزلێنان و خەڵاتی بەدەست ھێنابوو، بەتایبەت خەڵاتی گۆڵدن پەتال (پەڕەگوڵی زێڕین). لەگەڵ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان، بانەرجی لە زۆرێک بەرنامە و شەوی ڕاستەوخۆ دەرکەوتبوو. بانەرجی یەکەم  بەفەرمی ناساندنی خۆی لە بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی [[بالیکە ڤادھو(Balika Vadhu)]] بەدەست ھێنا. ئەمە یەکەم جار بوو ئەو لە جێیەک ڕۆڵی ڕێبەری بەدەست بھێنێ، ناوی ناسراوی ئەو '''ئاناندی''' بوو. دواتر لە درامای Pyaar tune kya kiya (ئەوین، ئێوەچ دەکەن) (وەرزی١)دەرکەوت. ئەو لە بەرنامەی ڕاستەوخۆی Jhalak Dikhhla Jaa (وەرزی٥) بەشداری کردبوو بەڵام دواتر لە نێوەیدا بە ھۆی نەخۆشینەوە بەجێی ھێشت. {{پۆلی کۆمنز|Pratyusha Banerjee}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|ھیندستان|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی]] [[پۆل:خەڵکی جەمشێدپور]] dihgm0swloyynwti5me8w5p964sg6cp 0 126787 1687622 1526345 2026-10-15T19:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687622 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Image of a 15 Squadron GR4 taken over Royal Air Force Lossiemouth, and surrounding countryside. MOD 45155748.jpg|وێنۆک|فڕۆکەی تۆڕناڵدۆ]] '''پاناڤیا تۆڕناڵدۆ''' یان '''تۆڕناڵدۆ''' ([[ئینگلیزی]]: Panavia Tornaldo) فڕۆکەیەکی [[جەنگ]]ی بەھێز و تایبەت مەندە. کەلەلایەن وڵاتانی ([[بەریتانیا]]، [[ئیتاڵیا]]، [[ئەڵمانیا]]) لەساڵی ۱۹۷٤ دروستکراوەو یەکەمین فڕینی لەساڵی ۱۹۷۹بووە. تاوەکوو ئێستا ۹۹۲ دانەی لێ دروستکراوە. جگە لەو سێ وڵاتانەی کە دروستیان کردووە، ([[سعوودیە]])یەش خاوەنی ئەم جۆرە فڕۆکەیە. ==سەرچاوە== * ویکیپیدیای ئینگلیزی. {{پۆلی کۆمنز|Panavia Tornado}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|شەڕی سارد|شانشینی یەکگرتوو|تەکنۆلۆژیا|فڕین}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فڕۆکە]] [[پۆل:فڕۆکەکانی جەنگ]] i4fbketz1kc9gek3f7jdqjjsf7aeyvf 0 127086 1687797 1526470 2026-10-16T01:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1687797 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاڵنەر''' پشتخانێکی تیۆریکە کە [[ئاکار]]ی پێ ڕوون ئەبێتەوە. نوێنەر و نیشاندەری ئەو ھۆیانەیە کە لە پشتەوەی کارەکان و داخوازییەکان و [[پێداویستی|پێداویستییەکانی]] ئینسان و گیاندارانی ترەوە وەستاون. <ref> {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ellliot |یەکەم١=Andrew J |دوایین٢=Covington |یەکەم٢=Martin |سەردێڕ=Approach and Avoidance Motivation |journal=Educational Psychology Review |بەرگ=١٣|issue=2001 |پەڕە=٢}} </ref> بۆ نموونە، برسیەتی پاڵنەرێکە بۆ خواردن. واتە ڕوونی ئەکاتەوە کە ھۆی گەڕان بە دوای خۆراک و خواردندا چییە. لە ئاژەڵاندا پێداویستییە سەرەتاییەکان پاڵنەریانە. وەکوو پێداویستی بە خۆراک، ئاو، گەرمی، بێوەیی، جووتبوون، پارێزگاری لە مەڵبەند و لە بەچکەکان، یا پێویستی بە ڕزگاربوون لە دەس ئازار و ھەڕەشەوە. پاڵنەرەکانی ئینسان لە حەنای ھیی ئاژەڵاندا ئاڵۆزترە. ئینسانیش وەک ئاژەڵ پێویستیی بە دۆزینەوەی نان و ئاو و خۆدوورخستنەوە لە ئێش و ئازار ھەیە. ھەر بۆیە ئەم پێداویستییە بنەڕەتی و سەرەتایییانە ئەتوانن پاڵنەری بن بۆ زۆر کار، بەڵام ئینسان پلان و بەرنامەی درێژماوەشی ھەیە کە ئەمە خۆی پاڵنەری درێژماوە داوا ئەکا. ==سەرچاوەکان== <references/> {{پۆلی کۆمنز|Motivation}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:پاڵنەر]] [[پۆل:ئاکاری مرۆڤ]] [[پۆل:ئاکار]] [[پۆل:ناسیاری]] [[پۆل:دەروونناسی]] 4yy5ir1bvq0cf9oypvq91lawmodb88k 0 127230 1687943 1295098 2026-10-16T07:39:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە، سویس-کۆلکە) 1687943 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} {{بێ سەرچاوە}} [[پەڕگە:RhB Ge 4-4 III UNESCO Weltkulturerbe auf Landwasserviadukt.jpg|وێنۆک|پردی لاندڤاسەر]] '''پردی لاندڤاسەر''' پردێکی پەرزە دەکەوێتە وڵاتی [[سویسرا]] لەمانگی ٣ ساڵی ١٩٠١ دەست کراوە بەدروستکردنی لە ساڵی ١٩٠٢ تەواو بووە لە مانگی ١٢ ساڵی ١٩٠٢ کراوەتەوە. درێژی ئەم پردە ١٣٦م بەرزی ٦٥م و ٦ نێوانی تێدایە بە بەردی [[قسڵ]] دروستکراوە، لەلایەن Alexander Acatos دیزاینی بۆ کراوە و [[شەمەندەفەر]] بەسەریدا دەڕوات. == پێشانگا == <gallery> File:2007 10 Albulabahn 01 Tiefencastel Filisur 02.JPG File:Landwasser viaduct 01.jpg File:Landwasserviadukt, aerial photography from northeast 2.jpg File:Viadukt Landwasser.jpg </gallery> {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاریی شارستانی|سویس|شەمەندەفەر|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Landwasserviadukt}} {{ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە سویس]] fuqa6ykvwo80zi2agn2h5j7lczw7k9e 0 129459 1687756 1405607 2026-10-15T22:36:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە) 1687756 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پاڤێل دوورۆڤ | image = TechCrunch Disrupt Europe Berlin 2013 (10537067163) (cropped).jpg | birth_name = پاڤێل ڤالێریێڤیچ دوورۆڤ | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٤|١٠|١٠}} | birth_place = [[سەنت پیتەرزبورگ|لێنینگراد]]، [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی ڕووسیا]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] | residence = | alma_mater = [[زانکۆی سەنت پیتەرزبورگ]] | years_active = ۲۰۰٦–ئێستا | occupation = | known_for = دامەزراندنی [[ڤی کێی]] لە ٢٠٠٦ و دامەزراندنی [[تێلێگرام]] لە ٢٠١٣ | networth = ۱/٦ میلیارد دۆلاری ئەمریکی<ref>http://www.forbes.ru/milliardery/357335-tektonicheskaya-platforma-forbes-priznal-pavla-durova-dollarovym-milliarderom/</ref> | nationality = [[ڕووسەکان|ڕووس]] | religion =[[بێخوایی|بێباوەڕی]] | spouse = | relatives = [[نیکۆلای دوورۆڤ]] (برا) | awards = }} '''پاڤێل ڤالێریێڤیچ دوورۆڤ ''' ({{بە ڕووسی|Па́вел Вале́рьевич Ду́ров}}؛ لەدایکبووی ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤) ئەندازیاری [[کۆمپیوتەر]] و [[کارسازی|کارسازێک]]ی ڕووسە کە لە دامەزرێنەرانی نەرمامێرەکانی [[ڤی کێی]] و [[تێلێگرام]]ە.<ref>[http://www.theverge.com/2014/2/25/5445864/telegram-messenger-hottest-app-in-the-world "Why Telegram has become the hottest messaging app in the world"], The Verge, 25 February 2014.</ref> پاڤێل برای بچووکی [[نیکۆلای دوورۆڤ]]ە. == ژیاننامە == پاڤێل دوورۆڤ لە ١٠ تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ لە شاری [[سەنت پیتەرزبورگ]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] ([[ڕووسیا]]ی ئەمڕۆ) لەدایک بوو. بەڵام سەردەمی منداڵی زۆرتر لە شاری [[تۆرینۆ]]ی [[ئیتالیا]] بەسەر برد. باوکی پاڤێل دکتۆر [[ڤالێری دۆرۆڤ]]، [[زمانەوانی|زمانەوان]] بوو و لە ئیتالیا کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.digikala.com/mag/وتار-article/پاڤێل-دۆرڤ-داھێنەری-تێلێگرام/|سەردێڕ=پاڤێل دۆرڤ داھێنەری تێلێگرام|ڕێکەوتی سەردان=١٣ ڕەزبەری ١٣٩٦}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.digikala.com/mag/%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1-article/%D9%BE%D8%A7%DA%A4%DB%8E%D9%84-%D8%AF%DB%86%D8%B1%DA%A4-%D8%AF%D8%A7%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%DB%8E%D9%84%DB%8E%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> پاڤێل ھەر لە سەردەمی ھەرزەکارییەوە ھۆگر و خولیای تەکنۆلۆژیا بوو. ناوبراو خوێندنی ناوەندی خۆی لە قوتابخانەی ئیتالیایی بەسەر برد و دوای ئەوەیکە لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ڕووسیا گەڕاوە، لە زانکۆی سەنت پیتەرزبورگ دەستی بە وانەخوێندن کرد و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە ڕشتەی زانستەکانی زمان کۆتایی بە خوێندن ھێنا. لە ساڵی ٢٠١١ لە دوای ھەڵبژاردەکانی پاڕلەمانی مشتومڕھەڵگر لە ڕووسیا، دەوڵەت خوازیاری سڕینەوەی لاپەڕەکانی ڕامیاری لەسەر ڤی کێی بوو و دۆرڤ دژایەتی کرد. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٣دا دۆرڤ ١٢ لە سەدی بەشەکانی ڤی کێی بە خاوەنی گەورەترین شیرکەتی ئینتەرنێتیی ڕووسی فرۆشت. لە ڕۆژی یەکەمی نیسانی ٢٠١٤ دۆرف بە تەواوی لە بەشدارگەی ڤی کێی دەستی کێشایەوە و حازر بە گواستنەوەی ھەواڵی بەرھەڵستانی [[ئوکراینا]] بە ڕێکخراوەی ئاسایشی ڕووسیا نەبوو و لە پێناویدا لەسەر لاپەڕی فەرمی ڤی کێی خۆی پیامێکی ھەنارد کە ئەم داخوازە نایاسایی بووە.<ref name=forbes2012>[http://www.forbes.ru/sobytiya-opinion/lyudi/212150-kod-pavla-durova-pyat-istorii-iz-zhizni-vkontakte-i-ee-sozdatelya "The Pavel Durov Code: Five stories from the life of VK and its creator"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419143237/http://www.forbes.ru/sobytiya-opinion/lyudi/212150-kod-pavla-durova-pyat-istorii-iz-zhizni-vkontakte-i-ee-sozdatelya |date=2015-04-19}} {{ru icon}}, Forbes, 22 November 2012.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Pavel Durov}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|ماتماتیک|زانستی کۆمپیوتەر|ڕووسیا|فەڕەنسا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:بیلیۆنێرە ڕووسەکان]] 29y4gf3405enlwhr9og8xxdo17zge8n 1687952 1687756 2026-10-16T09:11:02Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687952 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پاڤێل دوورۆڤ | image = TechCrunch Disrupt Europe Berlin 2013 (10537067163) (cropped).jpg | birth_name = پاڤێل ڤالێریێڤیچ دوورۆڤ | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٤|١٠|١٠}} | birth_place = [[سەنت پیتەرزبورگ|لێنینگراد]]، [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی ڕووسیا]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] | residence = | alma_mater = [[زانکۆی سەنت پیتەرزبورگ]] | years_active = ۲۰۰٦–ئێستا | occupation = | known_for = دامەزراندنی [[ڤی کێی]] لە ٢٠٠٦ و دامەزراندنی [[تێلێگرام]] لە ٢٠١٣ | networth = ۱/٦ میلیارد دۆلاری ئەمریکی<ref>http://www.forbes.ru/milliardery/357335-tektonicheskaya-platforma-forbes-priznal-pavla-durova-dollarovym-milliarderom/</ref> | nationality = [[ڕووسەکان|ڕووس]] | religion =[[بێخوایی|بێباوەڕی]] | spouse = | relatives = [[نیکۆلای دوورۆڤ]] (برا) | awards = }} '''پاڤێل ڤالێریێڤیچ دوورۆڤ ''' ({{بە ڕووسی|Па́вел Вале́рьевич Ду́ров}}؛ لەدایکبووی ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤) ئەندازیاری [[کۆمپیوتەر]] و [[کارسازی|کارسازێک]]ی ڕووسە کە لە دامەزرێنەرانی نەرمامێرەکانی [[ڤی کێی]] و [[تێلێگرام]]ە.<ref>[http://www.theverge.com/2014/2/25/5445864/telegram-messenger-hottest-app-in-the-world "Why Telegram has become the hottest messaging app in the world"], The Verge, 25 February 2014.</ref> پاڤێل برای بچووکی [[نیکۆلای دوورۆڤ]]ە. == ژیاننامە == پاڤێل دوورۆڤ لە ١٠ تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ لە شاری [[سەنت پیتەرزبورگ]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] ([[ڕووسیا]]ی ئەمڕۆ) لەدایک بوو. بەڵام سەردەمی منداڵی زۆرتر لە شاری [[تۆرینۆ]]ی [[ئیتالیا]] بەسەر برد. باوکی پاڤێل دکتۆر [[ڤالێری دۆرۆڤ]]، [[زمانەوانی|زمانەوان]] بوو و لە ئیتالیا کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.digikala.com/mag/وتار-article/پاڤێل-دۆرڤ-داھێنەری-تێلێگرام/|سەردێڕ=پاڤێل دۆرڤ داھێنەری تێلێگرام|ڕێکەوتی سەردان=١٣ ڕەزبەری ١٣٩٦}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.digikala.com/mag/%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1-article/%D9%BE%D8%A7%DA%A4%DB%8E%D9%84-%D8%AF%DB%86%D8%B1%DA%A4-%D8%AF%D8%A7%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%DB%8E%D9%84%DB%8E%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> پاڤێل ھەر لە سەردەمی ھەرزەکارییەوە ھۆگر و خولیای تەکنۆلۆژیا بوو. ناوبراو خوێندنی ناوەندی خۆی لە قوتابخانەی ئیتالیایی بەسەر برد و دوای ئەوەیکە لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ڕووسیا گەڕاوە، لە زانکۆی سەنت پیتەرزبورگ دەستی بە وانەخوێندن کرد و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە ڕشتەی زانستەکانی زمان کۆتایی بە خوێندن ھێنا. لە ساڵی ٢٠١١ لە دوای ھەڵبژاردەکانی پاڕلەمانی مشتومڕھەڵگر لە ڕووسیا، دەوڵەت خوازیاری سڕینەوەی لاپەڕەکانی ڕامیاری لەسەر ڤی کێی بوو و دۆرڤ دژایەتی کرد. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٣دا دۆرڤ ١٢ لە سەدی بەشەکانی ڤی کێی بە خاوەنی گەورەترین شیرکەتی ئینتەرنێتیی ڕووسی فرۆشت. لە ڕۆژی یەکەمی نیسانی ٢٠١٤ دۆرف بە تەواوی لە بەشدارگەی ڤی کێی دەستی کێشایەوە و حازر بە گواستنەوەی ھەواڵی بەرھەڵستانی [[ئوکراینا]] بە ڕێکخراوەی ئاسایشی ڕووسیا نەبوو و لە پێناویدا لەسەر لاپەڕی فەرمی ڤی کێی خۆی پیامێکی ھەنارد کە ئەم داخوازە نایاسایی بووە.<ref name=forbes2012>[http://www.forbes.ru/sobytiya-opinion/lyudi/212150-kod-pavla-durova-pyat-istorii-iz-zhizni-vkontakte-i-ee-sozdatelya "The Pavel Durov Code: Five stories from the life of VK and its creator"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419143237/http://www.forbes.ru/sobytiya-opinion/lyudi/212150-kod-pavla-durova-pyat-istorii-iz-zhizni-vkontakte-i-ee-sozdatelya |date=2015-04-19}} {{ru icon}}, Forbes, 22 November 2012.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Pavel Durov}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر|ماتماتیک|زانستی کۆمپیوتەر|ڕووسیا|فەڕەنسا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:بیلیۆنێرە ڕووسەکان]] [[پۆل:بازرگانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:بەڕێوەبەرە جێبەجێکارە فەڕەنسییەکان]] iotjeckcipnao2k4gtmac2xy98qxpfp 0 129948 1687895 1684078 2026-10-16T05:49:21Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1687895 wikitext text/x-wiki بنچینەو بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی د. سەفین جەلال فتح اللە == '''جۆرەکانی سنوور'''<ref name=":1" /> == = '''<big>سنوورە سروشتیەکان</big>''' = <blockquote>'''<small>سنووری سروشتی ئەو هێڵەیە کە لەسەر بنەمای دیاردەیەکی سروشتی لە نێوان دەوڵەتاندا دیاری دەکرێت.</small>'''</blockquote> * '''<big>چیاکان</big>''' '''<small>بە بەهێزترین جۆری سنووری سروشتی دادەنرێن زانا (هۆڵدش) پێی وایە ئەو هێڵانەی بەسەر لوتکەی چیاکاندا تێپەڕ دەبن، باشترین و شیاوترین بەربەستن.</small>''' '''<small>شێوازەکانی دیاریکردنی سنووری چیاکان:</small>''' '''<small>دیاریکردنی سنوور لە چیاکاندا بەپێی ڕێککەوتنی نێوان دەوڵەتان بە دوو شێواز دەبێت:</small>''' '''<small>١. شێوازی یەکەم دامێنی چیا: بەرزاییی چیاکە بە تەواوی دەکەوێتە خاکی یەکێک لە دەوڵەتەکان و هێڵی سنوورەکە لە بناری چیاکەدایە.</small>''' '''<small>٢. شێوازی دووەم لوتکەی چیا: هێڵی سنوورەکە لەسەر لوتکەی شاخەکانەوە تێپەڕ دەبێت، وەک سنووری نێوان عێراق و تورکیا</small>.''' * '''بیابانەکان''' <small>'''بەهۆی کەمی دانیشتوان ئاووهەوای ناجێگیر ئاستەنگی تێپەڕبوون لە بیابانەکاندا بیابانەکان دەبنە سنووری سیاسی باش سنوورەکان لە ناوچە بیبانەکاندا هەردەم شێوەیەکی ڕێک و پێک و ئەندازەیی وەردەگرێت مەرج نیە بە درێژایی سنورە بیابانەکان تەلبەند دابنرێت بەلکو چەند نیشانەیەک بۆ جیاکردنەوە لە سنوورەکە دابنرێت.'''</small> * '''گۆم و زەلکاوەکان''' '''<small>هەر لە کۆنەوە وەک ناوچەیەکی سنووری بەکاردەهێنران بە بیانووی ئەوەی کە ئەو ناوچانە بە ئاسانی نابڕدرێن بەلام لەسەردەمی ئێستادا ئەو ناوچانە بایەخی سنووری ئەتۆیان نەماوە جونکە مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی پێیاندا تێپەڕێت بەهۆی نەمانی یان بەهۆی وشک بونەوەیان.</small>''' * '''دارستانەکان''' <small>'''ئەو سنوورانەن کە بە هۆی زنجیرە دارستانە چڕ و بەرفراوانەکانەوە دیاری دەکرێن و بەربەستێکی سروشتی لە نێوان نێوان هەردوو وڵاتدا دروست دەکەن.''' '''تێپەڕاندنی ئاسان بۆ کاری نایاسایی.'''</small> * '''رووبارەکان''' <small>'''لەو شوێنانەی کە ڕووباری پێدا تێپەڕ دەبێت پەنا دەبرێتە بەر ڕووبارەکان بۆ دیاریکردنی سنوور بەجۆرێک کە سنوورەکان لەگەڵ ڕووبارەکان بە ڕێڕەوی ڕووبارەکاندا دەڕۆن بەلام دەبێت ئاگاداری هەندێک شتبین لەم ڕوانگەیەوە زۆرجار ڕووبارەکان ئاراستەیان یاخو گۆڕانکاری زۆری تێدەکەوێت'''</small>'''.''' * '''دەریا و دەریاچەکان''' '''<small>دیاریکردنی سنووری دەریای کارێکی ئاسان نیە بەشێوەیێک لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا ئالۆزی پەیوەندیە نێودەولەتیەکان لەو ناکۆکیەوە سەرچاوە دەگرێت.لەسەر دابەشکردنی هەرێمی دەریای نێوانیان دروست دەبێت</small> .''' = '''سنووری مرۆیی (دەستکرد)''' = '''زۆر جار کاتێک دیاردەیەکی سروشتی لە ناوچەیەکدا نییە، یاخود بە هۆکاری ئەوەی کە گەلێک ناتوانێت و نایەوێت لەگەڵ گەلێکی تردا بژى، یاخود سنوورەکان بە ناوچەیەکی جێ ناکۆک تێدەپەڕێت، ئەوا پەنا دەبردرێتە بەر بەکارهێنانی سنووری دەستکرد کە ئەویش چەند جۆرێکە :-'''<ref name=":1" /> * '''سنووری ئەسنۆگرافی''' '''<small>بریتییە لەو جۆرە سنوورانەی کە ئەو گەلانە لێک جیا دەکاتەوە کە خاوەن خەسڵەتی شارستانی جیاوازن، لەسەر بنچینەی هەندێ فاکتەری دیاریکراو ئەم جیاوازیەیان هەیه وەک نەتەوە، ئایین، زمان، وەچە......، ئەم جۆرە سنوورە لە هەمو جۆرە سنوورەکانی تر باشترو پەسەندترە، چونکە لە زۆرینەی سنوورەکانی تر جێگیرترو ئارامترە.</small>'''<ref name=":1" /> * '''سنووری ئەسترۆنۆمی''' '''<small>لەم جۆرە سنوورانەدا پشت بە بازنەکانی پانی و ھێڵەکانی درێژی دەبەسترێت بۆ دیاریکردنی ھێڵی سنوور، بۆیە ئەم جۆرە سنوورە لەگەڵ هیچ بارودۆخێکی جۆگرافیدا ڕێک ناکەوێت و لە بناغەدا لەسەر بنەمای بازنەو ھێڵی خەیاڵی دەکێشرێت، بۆیە کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەسەر زەوی بە نیشانەو خاڵ دیاری دەکرێت بە تەواوی وەکو ئەوە نایەتەوە کە ھەردولا لەسەری ڕێکەوتبوون، ئەم جۆرە سنوورانه لەوجۆرانەن کە لەو ناوچانه دەکێشرێت کە کەم دانیشتوان و کەم بایه خن.</small>''' * '''سنووری ئاسمانی'''<ref name=":1" /> '''<small>دوای جەنگی جیهانی یەکەم و پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا بەتایبەتی لە بواری فڕۆکەوانیدا دیاریکردنی سنووری ئاسمان بوو بە پێویستیەک کە سەرجەم دەوڵەتانی جیهان داوایان دەکرد، ئەوەبو لە کۆنگرەی جێنیفی سالی (١٩١٩) بڕیاردرا کە سەرجەم وڵاتانی جیهان خاوەن سەروەری سنووری ئاسمانی بن.</small>'''<ref name=":1" /> * '''سنووری ئەندازەیی''' '''<small>ئەم جۆرە سنوورانە، بریتیین لەو هێڵانەی ڕاست یان کەوانەیی یان نیوە بازنەیین یان هەر شێوەیەکی تری ئەندازەیین، ئەم جۆرە سنوورانه بە بەراورد بە جۆرەکانی تر دیاردەیەکی نوێن لەسەر نەخشە دەکێشرێت و پشتی نەبەستووە بە هیچ بنچینەیەکی سروشتی و مرۆیی و مێژوویی، لەڕاستیدا کاتێک ئەم جۆرە سنوورە لەو ناوچانه بەربەچاو دەکەون کە بە دەگمەن دانیشتوانیان تێدایە یان هەر دانیشتوانی لێ نییە.</small>''' {{بەتاڵ}} == ئ<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=جلال فتح اللە|first=سفین|title=بنەچینە و بنەماکانی زانستی جوگرافیای سیاسی|publisher=سفین جلال فتح اللە}}</ref>ابووریی سنوورەکان == {{بەتاڵ}} == سیاسەت == {{بەتاڵ}} == پێشانگا == <gallery> International border at Wagah - evening flag lowering ceremony.jpg|[[سنووری واگاش]]، لەنێوان [[پاکستان]] و [[ھیندستان]] Iran-Iraq border 03.jpg|سنووری [[عێراق]]-[[ئێران]] </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ویکیپیدیای ئینگلیزیی سادە، ئەیلوولی ٢٠١٦. * ویکیپدیای تورکی استانبوولی {{پۆلی کۆمنز|Borders}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:سنوورەکان]] [[پۆل:جوگرافیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] 6tl1p70gvou483o0i8h54wvg94a0es9 0 136636 1687821 1295082 2026-10-16T01:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687821 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:An artist's impression of a Pioneer spacecraft on its way to interstellar space.jpg|وێنۆک|کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١١]] '''پایەنیر ١١''' ({{ئینگ|Pioneer 11}} (ھەروەھا ناسراوە بە Pioneer-G)) کەشتییەکی ئاسمانییە لەژێر ناونیشانی بەرنامەی پایەنیر ڕاگەیندرا. لە ٥ی نیسانی ١٩٧٣ ڕەوانەی بۆشایی کرا. یەکەم ئامێر بوو گەشتە ھەسارەی [[زووحەل]] و تا ساڵی ١٩٧٩ نزیک بوویەوە لە ھەسارەی [[مووشتەری]]. == زیاتر ببینە == * [[ڤۆیجر ١]] == سەرچاوەکان == {{بێسەرچاوە}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Pioneer 11}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ناسا]] [[پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان]] 1z18q8sfd2xzidbsf2thc9e3dm5bkby 0 136681 1687820 1526505 2026-10-16T01:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687820 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویکیسازی}} {{داتابۆکس}} '''پایەنیر ١٠''' ({{ئینگ|Pioneer 10}}) یەکەمین کەشتی ئاسمانی بوو کە ڕەوانە بکرێت بۆ ئەوەی بگاتە پشتێنەی زەوی، دوای تەقێنرا لە ڕێکەوتی لە ١٥ تەممووزی سالی ١٩٧٢ لە لایییەن [[ناسا]]وە لە ناوەچەی کیپ کاناڤرال (Cape Canaveral Air Force Station's Launch Complex 36A) ڕەوانە کرا. == ئامانجەکانی ئەو ئامێرە == کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠ ڕەوانەی دەورەوەی زەوی کرا بە ئامانجی ئەوەی لێکۆلینەوە بکا لە گۆلە موگناتیسییەکانی ھەسارەکان و پارامیترای پشتێنەی خۆر و لێکۆلینەوە لەسەر لێزەری گەردوونی، و ناوچەی ھێلیوسفیار، لێکۆلینەوە لە کەشوھەوای [[کەیوان]] و لە مانگەکەی، و وێنەگرتنی کەیوان و بەشێک لە مانگەکانی == گرنگیی ئامێرەکە == بەیانییەکی نوێ کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠ لە کانوونی یەکەمی سالی ١٩٧٣ گەشتە ھەسارەی کەیوان، دواتر لێکۆلینەوەی دەستپێکرد لەسەر کۆمەلەی خۆر و بەردەوام بوو تا ٣١ی مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩٧ کە ئەو ئامێرە نایابە بۆ یەکەم جار نزیکترین وێنەی کەیوانی گرت و یەکەم ئامێریش بوو ئەوەندە لە مرۆڤ دوورکەوتبێتەوە و نزیک بێت لە چوونەدەرەوە لە کۆمەڵەی خۆر، پایۆنیر یەکەم ئامێر بوو کە مرۆڤ دروستی کردبێت ئەوەندە دوورکەوتبێتەوە لە مرۆڤ بەلام دوای ئەوە (ڤۆیەجەر ١) دوورترکەوتەوە لە [[پایۆنیر ١١]] و پایۆنیر١٠، کۆتا پەیوەندی کە لەلایەن پایۆنیر١٠ ھات لە ڕێکەوتی ٢٧ی مانگی نیسانی سالی ٢٠٠٢ بوو لەو پەیوەندییەدا ناسا توانی ماوەی ٣٣ خولەک زانیارییەکان وەربگرێ کە دوورییەکەی ٨٠ یەکەی گەردوونی بوو (یەکەی گەردوونی:واتا دووری نێوانی زەوی و خۆر کە دەکاتە ٨٫٢١ خولەکی تیشکی و 149.6Mkm) مانای ئەوەیە کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠، ٨٠ جار دووربوە، بەو واتایەی ئەگەر کەشتییەک ڕەوانە بکەی بۆ پایۆنێر١٠ و کەشتییەکیش بەردەوام بچێتە سەر [[خۆر]] و بگەرێتەوە سەر زەوی ئەو کەشتییە دەبی ٤٠ جار بچیتە خۆر و بێیتەوە سەر زەوی ئەوجە کەشتییەکەی دیکە دەگاتە پایۆنێر١٠ دوای ئەوە ھیچ پەیوەندییەکی:لەگەڵ زەوی نەما و زانیاری نەناردەوە. == ڕەوشی ئامێرەکە لە ٢٠١٥ == [[پەڕگە:Pioneer 10 systems diagram.svg|وێنۆک|بەراوردکردنی ھەردوو کەشتی پایۆنیر١٠ و پایۆنیر١١ بەرامبەر بە قەباری مرۆڤ]] لە سالی ٢٠١٥ پایۆنێر ١٠ ملیارد کیلۆمەتر لە زەوی دوورکەوتەوە، ئەوەش دەکاتە ١٠٠ جار بچیتە سەر خۆر و بیتەوە سەر زەوی، لە ھەمان کاتدا [[ڤۆیجر ١]] گەشتبوە کۆتای کۆمەلەی خۆر و بە دوور کەوتبوە بە نزیکەی ١٣٠ جار بچیتە سەر خۆر و بێیتەوە سەر زەوی. واتا (١٠٠ بالانسی فەلەکی) == ئەمانەش ببینە == * [[پایەنیر ١١]] * [[ڤۆیجر ١]] == سەرچاوەکان == # [https://www.nasa.gov/centers/ames/missions/archive/pioneer10-11.html بەشی پایۆنیر١٠ و پایۆنیر١١ لە مالپەری فەرمی ناسا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170429214852/https://www.nasa.gov/centers/ames/missions/archive/pioneer10-11.html |date=٢٩ی نیسانی ٢٠١٧ }} # [https://www.nasa.gov/content/forty-years-ago-pioneer-10-closest-approach-to-jupiter پایۆنیر١٠ گەشتە ھەسارەی کەیوان _ مالپەری فەرمی ناسا] # [https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_25HQ.html پایۆنیر١٠ کۆتا پەیوەندی کرد لە ٢٠٠٣ _ مالپەری فەرمی ناسا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050112110246/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_25HQ.html |date=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ }} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Pioneer 10}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ناسا]] [[پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان]] otkqj0e8md1pf0rp182sxl5x60ou8j4 1687947 1687820 2026-10-16T09:07:40Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687947 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویکیسازی}} {{داتابۆکس}} '''پایەنیر ١٠''' ({{ئینگ|Pioneer 10}}) یەکەمین کەشتی ئاسمانی بوو کە ڕەوانە بکرێت بۆ ئەوەی بگاتە پشتێنەی زەوی، دوای تەقێنرا لە ڕێکەوتی لە ١٥ تەممووزی سالی ١٩٧٢ لە لایییەن [[ناسا]]وە لە ناوەچەی کیپ کاناڤرال (Cape Canaveral Air Force Station's Launch Complex 36A) ڕەوانە کرا. == ئامانجەکانی ئەو ئامێرە == کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠ ڕەوانەی دەورەوەی زەوی کرا بە ئامانجی ئەوەی لێکۆلینەوە بکا لە گۆلە موگناتیسییەکانی ھەسارەکان و پارامیترای پشتێنەی خۆر و لێکۆلینەوە لەسەر لێزەری گەردوونی، و ناوچەی ھێلیوسفیار، لێکۆلینەوە لە کەشوھەوای [[کەیوان]] و لە مانگەکەی، و وێنەگرتنی کەیوان و بەشێک لە مانگەکانی == گرنگیی ئامێرەکە == بەیانییەکی نوێ کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠ لە کانوونی یەکەمی سالی ١٩٧٣ گەشتە ھەسارەی کەیوان، دواتر لێکۆلینەوەی دەستپێکرد لەسەر کۆمەلەی خۆر و بەردەوام بوو تا ٣١ی مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩٧ کە ئەو ئامێرە نایابە بۆ یەکەم جار نزیکترین وێنەی کەیوانی گرت و یەکەم ئامێریش بوو ئەوەندە لە مرۆڤ دوورکەوتبێتەوە و نزیک بێت لە چوونەدەرەوە لە کۆمەڵەی خۆر، پایۆنیر یەکەم ئامێر بوو کە مرۆڤ دروستی کردبێت ئەوەندە دوورکەوتبێتەوە لە مرۆڤ بەلام دوای ئەوە (ڤۆیەجەر ١) دوورترکەوتەوە لە [[پایۆنیر ١١]] و پایۆنیر١٠، کۆتا پەیوەندی کە لەلایەن پایۆنیر١٠ ھات لە ڕێکەوتی ٢٧ی مانگی نیسانی سالی ٢٠٠٢ بوو لەو پەیوەندییەدا ناسا توانی ماوەی ٣٣ خولەک زانیارییەکان وەربگرێ کە دوورییەکەی ٨٠ یەکەی گەردوونی بوو (یەکەی گەردوونی:واتا دووری نێوانی زەوی و خۆر کە دەکاتە ٨٫٢١ خولەکی تیشکی و 149.6Mkm) مانای ئەوەیە کەشتی ئاسمانی پایۆنیر١٠، ٨٠ جار دووربوە، بەو واتایەی ئەگەر کەشتییەک ڕەوانە بکەی بۆ پایۆنێر١٠ و کەشتییەکیش بەردەوام بچێتە سەر [[خۆر]] و بگەرێتەوە سەر زەوی ئەو کەشتییە دەبی ٤٠ جار بچیتە خۆر و بێیتەوە سەر زەوی ئەوجە کەشتییەکەی دیکە دەگاتە پایۆنێر١٠ دوای ئەوە ھیچ پەیوەندییەکی:لەگەڵ زەوی نەما و زانیاری نەناردەوە. == ڕەوشی ئامێرەکە لە ٢٠١٥ == [[پەڕگە:Pioneer 10 systems diagram.svg|وێنۆک|بەراوردکردنی ھەردوو کەشتی پایۆنیر١٠ و پایۆنیر١١ بەرامبەر بە قەباری مرۆڤ]] لە سالی ٢٠١٥ پایۆنێر ١٠ ملیارد کیلۆمەتر لە زەوی دوورکەوتەوە، ئەوەش دەکاتە ١٠٠ جار بچیتە سەر خۆر و بیتەوە سەر زەوی، لە ھەمان کاتدا [[ڤۆیجر ١]] گەشتبوە کۆتای کۆمەلەی خۆر و بە دوور کەوتبوە بە نزیکەی ١٣٠ جار بچیتە سەر خۆر و بێیتەوە سەر زەوی. واتا (١٠٠ بالانسی فەلەکی) == ئەمانەش ببینە == * [[پایەنیر ١١]] * [[ڤۆیجر ١]] == سەرچاوەکان == # [https://www.nasa.gov/centers/ames/missions/archive/pioneer10-11.html بەشی پایۆنیر١٠ و پایۆنیر١١ لە مالپەری فەرمی ناسا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170429214852/https://www.nasa.gov/centers/ames/missions/archive/pioneer10-11.html |date=٢٩ی نیسانی ٢٠١٧ }} # [https://www.nasa.gov/content/forty-years-ago-pioneer-10-closest-approach-to-jupiter پایۆنیر١٠ گەشتە ھەسارەی کەیوان _ مالپەری فەرمی ناسا] # [https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_25HQ.html پایۆنیر١٠ کۆتا پەیوەندی کرد لە ٢٠٠٣ _ مالپەری فەرمی ناسا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050112110246/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_25HQ.html |date=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ }} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Pioneer 10}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ناسا]] [[پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان]] [[پۆل:١٩٧٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] pb3b0x60vcznn9y8fzex3oaoymw9j0g 0 137552 1687818 1296113 2026-10-16T01:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687818 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو=پایسکلدزەکان |وێنە=Ladri3.jpg |دەرھێنەر=ڤیتۆریۆ دیسیکا |بەرھەمھێنەر=پرۆدیۆسیۆنی دیزیکا |نووسین=ڤیتۆرییۆ دیسیکا، سوسۆ دامیکۆ، سیزار زاڤاتینی، جیراردۆ گوێرێری، ئۆرێستێ بیانکۆلێ، ئەدۆلفۆ فرانکی، چیرۆکی سەرەکی ([[لویجی بارتۆلینی]]) |کاست=ئینزۆ ستایۆلا، لامبێرتۆ ماگیۆرانی |موزیک=ئەلیساندرۆ چیچیۆنینی |وێنەگری سینەمایی=کارلۆ مۆنتۆری |دەستکاری=ئیرالدۆ دا ڕۆما |ماوەی فیلم=٩٣ دەقە |وڵات=[[ئیتاڵیا]] |زمان=[[ئیتاڵی]] |تێچوون=٨١ ھەزار دۆلار |داھات=٣٧١ ھەزار دۆلار}} '''پایسکلدزەکان''' (بە [[ئیتاڵیی]]: Ladri di biciclette) فیلمێکی [[ئیتاڵیی|ئیتاڵییە]] بەرھەمھێنراوە لە ساڵی ١٩٤٨ لە دەرھێنانی ڤیتۆریۆ دیسیکایە باس لە باوکێکی ھەژار دەکات کە لەگەڵ کوڕەکەیدا بەدوای پایسکل دزراوەکەیدا دەگەڕێت کە ئەگەر بێتو نەیدۆزێتەوە کارەکەی لەدەست دەدات پایسکلدزەکان لە ڕۆمانێکی [[لویجی بارتۆلینی]] وەرگیراوە و [[لامبێرتۆ ماگیۆرانی]] ڕۆڵی باوکە خەمبارەکە دەگێڕێت و [[ئینزۆ ستایۆلا]]ش ڕۆڵی کوڕەکەی دەگێڕێت، ئەم فیلمە بە شاکاری [[نیۆڕیالیزم]]ی ئیتاڵی دادەنرێت و لە ساڵی ١٩٥٠ خەڵاتێکی ئۆسکاری وەرگرتووە وەکو شانازی<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0040522/awards?ref_=tt_awd پێڕستی خەڵات و پاڵاوتنەکانی پایسکلدزەکان - IMDB] کۆتا سەردان - ٢١ی ٨ی ٢٠١٧</ref> و لەنێو باشترین فیلمەکانی مێژوودا بەپێی سایت ئاند ساوند کە ٨٤٦ ڕەخنەگری دیاریان کردووە ڕیزبەندی ٣٣ی پێدراوە<ref>[http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/sightandsoundpoll2012/critics باشترین سەد فیلمەکەی مێژوو - BFI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160207035347/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/sightandsoundpoll2012/critics |date= ٧ی شوباتی ٢٠١٦ }} کۆتا سەرداب ٢١ی ٨ ی ٢٠١٧</ref> ھەروەھا ئینستیوتی فیلمی بەریتانی لە نێو ئەو ٥٠ فیلمەدا دایناوە کە پێویستە پێش ١٤ ساڵی تەماشا بکرێن<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-356395/The-50-films-age-14.html ٥٠ فیلم کە پێویستە پێش ١٤ ساڵی ببینرێن - دەیلی مەیڵ] - کۆتاسەردان ٢١ی ٨ی ٢٠١٧</ref> == چیرۆک == ئەنتۆنیۆ پیاوێکی خێزاندارە کە تازە کاری دەست کەوتووە بەڵام بۆ کارەکەی پێویستی بە پایسکلێکە بەڵام پایسکلی نییە ناچار ھەندێک پارچەی جێخەو و بەتانی دەفرۆشێت تا پایسکلێک بکڕێت، دوای ئەوەی دەچێتە سەر کارەکەی کە ھەڵواسینی پۆستەر و ڕیکلامە پایسکلەکەی لێدەدزرێت و ئەویش زۆر پێویستییەتی بۆیە لەگەڵ کوڕەکەی دەست دەکات بە گەڕان بەدوای پایسکلەکەدا و بە درێژایی ڕۆژ لەگەڵ برونۆی کوڕی دەگەڕێن و بەھۆی ئەو پەستانەوە کە لەسەر ئەنتۆنیۆی باوکە زۆر جار لە برونۆ توڕە دەبێت و لێێدەدات و ھەندێکاتیش ئارامە و لەگەڵ کوڕەکەیدا زۆر میھرەبانە، دوای ھەوڵدانێکی زۆر کەسێک دەدۆزێتەوە کە دڵنیایە ئەو دزی پایسکلەکەیەتی و دوای دەکەوێت بەڵام خەڵکی گەڕەک ھەموان پشتگیری لەگومانلێکراوەکە دەکەن و پۆلیسیش پایسکلەکە نادۆزێتەوە لە ماڵی گومانلێکراودا بۆیە ئەنتۆنیۆ ناچار دەکرێت ئەو گەڕەکە جێبھێڵێت و بە شەرمەزارییەوە لەگەڵ کوڕەکەی ئەوێ جێدەھێڵێت و بێھیوا بووە لە دۆزینەوەی پایسکلەکەی، ئەنتۆنیۆ پایسکلێک دەبینێت لەبەردەم ماڵێکدا و بە کوڕەکەی دەڵێت بەو پاسە بڕۆرەوە ماڵەوە بەڵام کوڕەکەی سواری پاسەکە نابێت و لە سوچێکەوە تەماشای باوکی دەکات، ئەنتۆنیۆ ھەوڵی دزینی ئەو پایسکلە دەدات بەڵام خەڵکی دەیگرن و بەڵام ناھێڵن کار بگاتە پۆلیسخانە لەو کاتەدا کەسێک بە تەشەرەوە ئەنتۆنیۆ دەڵێت: چ نموونەیەکی جوان بۆ کوڕەکەت جێدەھێڵیت برونۆی بچووک کڵاوەکەی باوکی ھەڵدەگرێتەوە بە گریانەوە لەگەڵ باوکی قەرەباڵغییەکە جێدەھێڵێت == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ladri di biciclette|پایسکلدزەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٤٨]] [[پۆل:فیلمە ئیتالییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئیتاڵییەکانی دەیەی ١٩٤٠]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلم]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئیتاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دزین]] kaits6q1d098i3xjsrjvl9n87p37hrj 1687948 1687818 2026-10-16T09:07:56Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687948 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو=پایسکلدزەکان |وێنە=Ladri3.jpg |دەرھێنەر=ڤیتۆریۆ دیسیکا |بەرھەمھێنەر=پرۆدیۆسیۆنی دیزیکا |نووسین=ڤیتۆرییۆ دیسیکا، سوسۆ دامیکۆ، سیزار زاڤاتینی، جیراردۆ گوێرێری، ئۆرێستێ بیانکۆلێ، ئەدۆلفۆ فرانکی، چیرۆکی سەرەکی ([[لویجی بارتۆلینی]]) |کاست=ئینزۆ ستایۆلا، لامبێرتۆ ماگیۆرانی |موزیک=ئەلیساندرۆ چیچیۆنینی |وێنەگری سینەمایی=کارلۆ مۆنتۆری |دەستکاری=ئیرالدۆ دا ڕۆما |ماوەی فیلم=٩٣ دەقە |وڵات=[[ئیتاڵیا]] |زمان=[[ئیتاڵی]] |تێچوون=٨١ ھەزار دۆلار |داھات=٣٧١ ھەزار دۆلار}} '''پایسکلدزەکان''' (بە [[ئیتاڵیی]]: Ladri di biciclette) فیلمێکی [[ئیتاڵیی|ئیتاڵییە]] بەرھەمھێنراوە لە ساڵی ١٩٤٨ لە دەرھێنانی ڤیتۆریۆ دیسیکایە باس لە باوکێکی ھەژار دەکات کە لەگەڵ کوڕەکەیدا بەدوای پایسکل دزراوەکەیدا دەگەڕێت کە ئەگەر بێتو نەیدۆزێتەوە کارەکەی لەدەست دەدات پایسکلدزەکان لە ڕۆمانێکی [[لویجی بارتۆلینی]] وەرگیراوە و [[لامبێرتۆ ماگیۆرانی]] ڕۆڵی باوکە خەمبارەکە دەگێڕێت و [[ئینزۆ ستایۆلا]]ش ڕۆڵی کوڕەکەی دەگێڕێت، ئەم فیلمە بە شاکاری [[نیۆڕیالیزم]]ی ئیتاڵی دادەنرێت و لە ساڵی ١٩٥٠ خەڵاتێکی ئۆسکاری وەرگرتووە وەکو شانازی<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0040522/awards?ref_=tt_awd پێڕستی خەڵات و پاڵاوتنەکانی پایسکلدزەکان - IMDB] کۆتا سەردان - ٢١ی ٨ی ٢٠١٧</ref> و لەنێو باشترین فیلمەکانی مێژوودا بەپێی سایت ئاند ساوند کە ٨٤٦ ڕەخنەگری دیاریان کردووە ڕیزبەندی ٣٣ی پێدراوە<ref>[http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/sightandsoundpoll2012/critics باشترین سەد فیلمەکەی مێژوو - BFI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160207035347/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/sightandsoundpoll2012/critics |date= ٧ی شوباتی ٢٠١٦ }} کۆتا سەرداب ٢١ی ٨ ی ٢٠١٧</ref> ھەروەھا ئینستیوتی فیلمی بەریتانی لە نێو ئەو ٥٠ فیلمەدا دایناوە کە پێویستە پێش ١٤ ساڵی تەماشا بکرێن<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-356395/The-50-films-age-14.html ٥٠ فیلم کە پێویستە پێش ١٤ ساڵی ببینرێن - دەیلی مەیڵ] - کۆتاسەردان ٢١ی ٨ی ٢٠١٧</ref> == چیرۆک == ئەنتۆنیۆ پیاوێکی خێزاندارە کە تازە کاری دەست کەوتووە بەڵام بۆ کارەکەی پێویستی بە پایسکلێکە بەڵام پایسکلی نییە ناچار ھەندێک پارچەی جێخەو و بەتانی دەفرۆشێت تا پایسکلێک بکڕێت، دوای ئەوەی دەچێتە سەر کارەکەی کە ھەڵواسینی پۆستەر و ڕیکلامە پایسکلەکەی لێدەدزرێت و ئەویش زۆر پێویستییەتی بۆیە لەگەڵ کوڕەکەی دەست دەکات بە گەڕان بەدوای پایسکلەکەدا و بە درێژایی ڕۆژ لەگەڵ برونۆی کوڕی دەگەڕێن و بەھۆی ئەو پەستانەوە کە لەسەر ئەنتۆنیۆی باوکە زۆر جار لە برونۆ توڕە دەبێت و لێێدەدات و ھەندێکاتیش ئارامە و لەگەڵ کوڕەکەیدا زۆر میھرەبانە، دوای ھەوڵدانێکی زۆر کەسێک دەدۆزێتەوە کە دڵنیایە ئەو دزی پایسکلەکەیەتی و دوای دەکەوێت بەڵام خەڵکی گەڕەک ھەموان پشتگیری لەگومانلێکراوەکە دەکەن و پۆلیسیش پایسکلەکە نادۆزێتەوە لە ماڵی گومانلێکراودا بۆیە ئەنتۆنیۆ ناچار دەکرێت ئەو گەڕەکە جێبھێڵێت و بە شەرمەزارییەوە لەگەڵ کوڕەکەی ئەوێ جێدەھێڵێت و بێھیوا بووە لە دۆزینەوەی پایسکلەکەی، ئەنتۆنیۆ پایسکلێک دەبینێت لەبەردەم ماڵێکدا و بە کوڕەکەی دەڵێت بەو پاسە بڕۆرەوە ماڵەوە بەڵام کوڕەکەی سواری پاسەکە نابێت و لە سوچێکەوە تەماشای باوکی دەکات، ئەنتۆنیۆ ھەوڵی دزینی ئەو پایسکلە دەدات بەڵام خەڵکی دەیگرن و بەڵام ناھێڵن کار بگاتە پۆلیسخانە لەو کاتەدا کەسێک بە تەشەرەوە ئەنتۆنیۆ دەڵێت: چ نموونەیەکی جوان بۆ کوڕەکەت جێدەھێڵیت برونۆی بچووک کڵاوەکەی باوکی ھەڵدەگرێتەوە بە گریانەوە لەگەڵ باوکی قەرەباڵغییەکە جێدەھێڵێت == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ladri di biciclette|پایسکلدزەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٤٨]] [[پۆل:فیلمە ئیتالییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئیتاڵییەکانی دەیەی ١٩٤٠]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلم]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئیتاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دزین]] [[پۆل:فیلمەکان کە ڕووداوەکانیان لە ڕۆمایە]] qt5s8rw3mqoabvp5dydfqiqq9pqmgfv 0 139711 1687891 1505998 2026-10-16T05:48:41Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687891 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Small music box.jpg|وێنۆک|سندووقێکی مۆسیقا]] [[پەڕگە:Polyphon Donauwalze.ogg|وێنۆک|ئاوازی سندووقێکی مۆسیقا]] '''سندووقی مۆسیقا''' ({{بە ئینگلیزی|Music box}}) پێکھاتووە لە [[ئامێری مۆسیقا|ئامێرێکی مۆسیقی]] ئۆتۆماتیکی یان نیمچە-ئۆتۆماتیکی کە لە سەدەی ھەژدەھەمدا بەرھەم ھاتووە. ئەم ئامێرە بە سووڕانی [[لوولەک]]ێکی بزماردار یان تۆپەڵدار دەنگ دەردەکات. لەکاتی سووڕانی لوولەکەکە لە ڕێگەی گێڕێکی دەرەکییەوە، بزماری لوولەکەکان دەیدەن لە تەلەکانی ناویی و بەینی بزمار و خێرایی سووڕاندنی لوولەکەکە دەبێتە ھۆی دەرکردنی پارچە مۆسیقایەک، کە زۆرجار کورتە؛ بەڵام ماوەکەی بە پێی قەبارەی ئامێرەکە و گەورەیی لوولەکەکەیە. ھەندێک لە سندووقە مۆسیقا ئاڵۆزترەکان [[تەپڵ]] و [[زەنگ]]ی بچووک بچووک لە خۆ دەگرن لە پاڵ [[تەل (مۆسیقا)|تەلەکانەوە]]. == سەرچاوەکان == *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Music_box |سەردێڕ =Music box |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Musical boxes}} [[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا]] d7ut3zksifcu45nci6lrsemao6xv10s 0 140577 1687755 1543787 2026-10-15T22:36:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687755 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاڕەزان | ناوی_خۆماڵی = Parrazan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =پەڕگە:گوندی پاڕەزان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی پاڕەزان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٢٠٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاڕەزان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == پاڕەزان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەرخوار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حاجی مامەند]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چنارەی شێخ لەتیف]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوێزەڕەش]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] j492e1o7gb8magqjpdzb5m45igg520x 0 141542 1687492 1543729 2026-10-15T13:34:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687492 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاش بەرد | ناوی_خۆماڵی = Pashbard | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٥٨٦ | دانیشتووان_لە = ۱۲ |ژمارەی_دانیشتووان = ۱٥۰ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاش بەرد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == پاش بەرد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانیسێف]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گۆڵێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مێشەرۆ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سیاگوێز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9nqhj348epnwnhqpesa1eiuicz2vkmj 0 143457 1687733 1550593 2026-10-15T22:33:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687733 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاوەند بۆ ھەر ئینجێکی چوارگۆشە''' (بە ئینگلیزی Pounds per square inch) کە زۆر جاریش بە '''ھێزی پاوەند بۆ ئینجێک چوارگۆشە''' ناودەبرێت و لە ناوخۆشدا زۆرکات تەنھا بە '''پاوەند''' ناودەبرێت. [[پەڕگە:Psidial.jpg|وێنۆک|گێچێکی خوێندنەوەی پەستان بە ھەردوو یەکەی پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە (سوور) و پاسکال (ڕەش)]] '''پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە''' بە (psi) ھێما دەکرێت و یەکەیەکی پێوانەکردنی پەستان ە لە [[سیستەمی ئەڤۆیردەپۆیس]]. کە بریتییە لە بڕی ئەو پەستانەی کە دروست دەبێت لە ئەنجامی ھێزی پاوەند بۆ سەر ڕووبەری یەک چوارگۆشە ئینج. پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە لە لایەن '''[[سیستمی نێودەوڵەتیی یەکەکان]]''' (SI) پەسەند نەکراوە. == ھاوتا و بڕەکەی == ١ پاوەند بۆ ھەر ئینچێکی چوارگۆشە دەکاتە: * ٦٬٨٩٤٧٦ کیلۆ پاسکال * ٠٫٠٦٨٩٤٧٦ [[بار (یەکە)|باڕ]] * یەک ئینج ئاو دەکاتە: ٠٫٠٣٦ پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە * پەستانی ناو [[تۆربۆچارج]] لە ئۆتۆمبێلدا لە نێوان ٦ تا ١٥ پاوەندە بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە * پەستانی کەش لەسەر ڕووی دەریا ١٤٫٧ پاوەندە بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە * پەستانی ھەوای ناو تایەی ئۆتۆمبێل ٣٢ پاوەندە بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە == پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە بە گێج psig و بە ڕاستەقینە psi == پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە بە گێج psig بریتییە لە برێ ئەو پەستانە لە ژێر کاریگەری پەستانی ھەوا (ئاتمۆسفیر Atmosphere) کە بڕەکەی بڕێک زیاترە لە بڕە ڕاستەقینەکەی خۆی ئەویش بە ھۆی کاریگەری پەستانی ھەوای دەووروبەر، بەڵام پاوەند بۆ ھەر ئینجێک چوارگۆشە بە ڕاستەقینە Absolute (کە بە psi یان بە psia ھێما دەکرێت) ئەمەیان بڕی ئەو پەستانەیە بەبێ کاریگەری پەستانی ھەوای دەوروبەر. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Pounds_per_square_inch)|سەردێڕ =Pounds per square inch|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|فڕین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Pounds per square inch}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یەکەکانی پەستان]] 6pvv1lroxs7g79n9pbbwuwwjidoqe5f 0 143776 1687567 1649469 2026-10-15T16:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687567 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاشکێش | ناوی_خۆماڵی = Pashkesh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی پاشکێش | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بنگرد]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٦٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاشکێش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بنگرد]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پاشکێش''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مەرگە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مەلاسافی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێوەکە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سێناجیان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] leubw9y178b0tb5xythomqx71uvugzr 0 144488 1687561 1649475 2026-10-15T16:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687561 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاشتەلان | ناوی_خۆماڵی = Pashtalan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 928 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاشتەلان''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پاشتەلان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دۆڵاودۆڵ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ناوەزینان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاسنگەران]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[خاروبەک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tntervgczidcrexu8wk54qwp6ww43hh 0 144576 1687565 1649473 2026-10-15T16:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687565 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاشکۆتەڵ | ناوی_خۆماڵی = Pashkotal | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی پاشکۆتەڵ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی پاشکۆتەڵ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 727 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاشکۆتەڵ''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پاشکۆتەڵ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تۆپزاوا، سەرکەپکان|تۆپزاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مێکوکە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پیران، سەنگەسەر|پیران]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شکارتەی کۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] si92srmmarm4a925yqya7kg70s97svx 0 144741 1687810 701209 2026-10-16T01:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1687810 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''پاڵەوانێتی گەردوونەکان''' یان '''پاڵەوانێتی ھێز''' بریتییە لە یەکێک لە ڕووداوەکانی [[ئەنیمێ]] و [[مانگا (کۆمیک)|مانگای]] [[دراگۆن بۆڵ سووپەر]]، و لە لایەن [[ئاکیرا توریاما]]وە دروست کراوە. بۆ یەکەم جار لەسەر زاری [[زێن - ئۆ ساما]] باسکرا، ئەمەش دوای بەو پاڵەوانێتییەی کە بە ھۆی شەڕێکەوە لە لایەن خوای لەناوبردنی گەردوونی ٦ و ٧ [[بیروس]] و چامپاوە ڕێکخرا. ھەر کەسێک پاڵەوانێتێکە بباتەوە بە تۆپەکانی دراگۆن بۆڵ سووپەر خەڵات دەکرێت و گەردوونەکەشی لە سڕینەوە ڕزگاری دەبێت. == ئامادەبوون بۆ پاڵەوانێتێکە == ئامادەبوون بۆ پاڵەوانێتێکە لە ڕێگەی دروستکردنی پاڵەوانێتییەکی بچووککراوە لە نێوان گەردوونی حەوت و نۆدا بۆ نمایشکردن لە بەردەم زێن - ئۆ سامای داھاتووی کرا، و لە ھەر گەردوونێک لەو دووانە سێ جەنگاوەر بانگێش کرا، ھەر بۆیە لە گردوونی حەوت [[سۆن گۆکو|گۆکو]] و [[ماجین بوو|بوو]] و [[گۆھان]] چوون، و لە گەردوونی نۆ بیرگامۆ باسڵ و لافیندەر کە پێیان دەوترێت سیانەی مەترسیدار چوون. == یاساکان == یاسا ھێماییەکان بۆ پاڵەوانێتی ھێز دانرا بەڵام یاسای سەرەکی و تەنھا ویست و حەزی [[زێن - ئۆ ساما]]یە، لە یاساکانی پاڵەوانێتێکە بەکارنەھێنانی ھیچ ئامێرێکی چاکبوونەوە یان چارەسەرکردن بێجگە لە توانا تایبەتەکانی جەنگاوەرەکان، ھەروەھا بەکارھێنانی چەک ئەگەر بەێک لە جەستە نەبێت قەدەغەیە. == دەستپێکی پاڵەوانێتێکە == [[فریشتەی گەورە]] (دایشینکان) ھەڵسا بە دروستکردنی گەردوونێکی تەواو لە بۆشایی ئەمەش لە پێناو دەربڕینی ھێزی تەواوی جەنگاوەرەکان، وە گۆڕەپانێکی شەڕی تێدا دروست کرد، و فەرمانی بە خواکانی لەناوبردن کرد دە جەنگاوەر لە پێناو بەژداری کردن لە پاڵەوانێتێکەدا کۆ بکەنەوە و گەردوونە دۆڕاوەکانیش بە دەستی زێن - ئۆ ساما دەسڕێتەوە. == گەردوونە بەژداربووەکان == چوار گەردوون لە دوانزە گەردوونەکە لابران، کە بریتین لە گەردوونەکانی یەک و پێنچ و ھەشت و دوازدە، ئەمەش لەبەر ئەوەی مرۆڤەکان تێیدا ھێزەکانیان بە زیاتر لە ٧/١٠ دادەنرێت. گەردوونە بەژداربووەکان ھەشت گەردوونن و لە ھەر گەردوونێک دە جەنگاوەر ھاتووە: # '''گەردوونی دوو''': رێبریان - کاکۆنسا - - رۆزی - فیکاڵ - جەیمس... # '''گەردوونی سێ''': نیگریشی - ناریراما - بریشو - بیارا - بابارۆنی - ماجی کایۆ - کاتۆبیسرا - بانشیا - بوراریتا - کواتسۆکای. # '''گەردوونی چوار''': دامۆن - گانۆس - نینک - شوسا - ماجورا - کاوای - دارکوری - مونا - شانتسا... # '''گەردوونی شەش''': ھیت - کابا - کالێ - کالفیلا - فرۆست - ماجیتا - بۆتامۆ - ساونیرۆ - بیرینا - دکتۆر رۆتا. # '''گەردوونی حەوت''': [[سۆن گۆکو]] - [[ڤێجیتا]] - [[گۆھان]] - [[موتێن رۆشی]] - [[کریلین]] - [[فریزەر (دراگۆن بۆڵ)|فریزەر]] - [[پیکۆلۆ (دراگۆن بۆڵ)|پیکۆلۆ]] - تێنشینھان - ڕۆبۆتی ژمارە ١٧ - ڕۆبۆتی ژمارە ١٨. # '''گەردوونی نۆ''': بێرگامۆ - باسێڵ - لافیندەر - ھیسۆب - سورێڵ - شابڵ - ئۆریگانۆ - ھۆپ - کومفرای - روسڵ. # '''گەردوونی دە''': موریشیم - لیلیبۆ - نابابا - جیوم - مورسیام - میسیۆب - جیراسین - ئۆبنی - زیرکرو - لیباڵت. # '''گەردوونی یازدە''': جێرێن - تۆپۆ - دیسپۆ - کانشی - کاسیراڵ - توپەر - زویری - کۆکۆت - کیتۆڵ - پۆن. == کۆتایی پاڵەوانێتێکە == گەردوونی حەوتەم پاڵەوانێتێکەی بردەوە و بەمەش تۆپەکانی سووپەر دراگۆن بۆڵیان بردەوە و پێی داوای گەڕانەوەی گەردوونەکانی کرەوە. کۆتا کەس کە لە گۆڕەپانەکەدا مایەوە "ڕۆبۆتی ژمارە ۱۷" بوو، ئەمەش دوای ئەوەی فریزەر و گۆکو جێرێنیان لەگەڵ خۆیان دەرکرد، پاشان تۆپەکانی دراگۆن بۆڵ دەردەکەوێت و داوای زیندووکردنەوەی ھەموو گەردوونە سڕدراوەکانی لێ کرد. پاشان گۆکو و ھاوڕێکانی بۆ زەوی دەگەڕێنەوە و نیشانەی دەسپێکردنی داستانێکی نوێ ... پاشان ئەنیمێکە کۆتایی دەبێت. == ئەمانەش ببینە == * [[دراگۆن بۆڵ سووپەر]] * [[ڤێجیتا]] * [[فریشتەی گەورە]] * [[زێن - ئۆ ساما]] * [[سۆن گۆکو]] {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:دراگۆن بۆڵ]] k3f3ykeiz38h8scjyy7qdu12nmjjai4 0 144977 1687752 1649457 2026-10-15T22:36:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687752 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاچکار | ناوی_خۆماڵی = Pachkar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 693 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاچکار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند)، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پاچکار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دێگە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەڵگە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێشیر]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەرسول]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kktv3zt216mshy0kfs5wy4mwqv7abm8 0 145502 1687843 1649445 2026-10-16T04:33:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687843 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پردمەمکە | ناوی_خۆماڵی = Prdmamka | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 999 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پردمەمکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''پردمەمکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بێ کوڕە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەردکوڕان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاشقوڵکە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بێ ئاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fwzpvnus93zjgtwu3p4tiz0vq8erulu 0 147360 1687550 1526293 2026-10-15T16:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1687550 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/سەر | ناو = پاشای شەیتانەکان لە جیھانێکی ترەوە | وێنە = How NOT to Summon a Demon Lord, volume 1.jpg | سەردێڕ = بەرگی یەکەم ڕۆمانی زنجیرەکە، کە کەسایەتی شێرا دەردەخات | قەبارەی_وێنە = | ja_kanji = 異世界魔王と召喚少女の奴隷魔術 | ja_romaji = Isekai Maō to Shōkan Shōjo no Dorei Majutsu | چەشن = [[کۆمیدیا]]، [[فەنتازیا]]، [[حەریم]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sevenseasentertainment.com/series/how-not-to-summon-a-demon-lord/ |سەردێڕ=How NOT to Summon a Demon Lord |وێبگە=[[Seven Seas Entertainment]] |ڕێکەوتی سەردان=۱٥ی ئەیلوولی ۲۰۱٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180126185146/http://www.sevenseasentertainment.com/series/how-not-to-summon-a-demon-lord/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><!--ئاگاداری: سەرچاوەی باوەڕپێکراو بەکار بھێنە بۆ سەلماندنی چەشن بە پێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا.--> }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = ڕۆمانی سووک | ناو = | نووسەر = یوکیا موراساکی | وێنەکێش = تاکاھیرۆ تسوروساکی | بڵاوکەرەوە = [[کۆدانشا]] | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = پیاوان | چاپمەن = کۆدانشا لانۆڤ بونکۆ | گۆڤار = | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ۲ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱٤ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ۱۱ | پێڕستی بەرگەکان = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = | نووسەر = ناۆتۆ فوکودا | وێنەکێش = | بڵاوکەرەوە = کۆدانشا | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = [[شۆنن]] | چاپمەن = | گۆڤار = سوییۆبی نۆ سیریوس | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = حوزەیرانی ۲۰۱٥ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ۷ | پێڕستی بەرگەکان = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | ناو = | دەرھێنەر = یوتا مورانۆ | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = کازویوکی فودێیاسو | مۆسیقا = یوسوکێ کاتۆ | ستودیۆ = [[کارەکانی وێنەی جووڵاوی ئاجیا دۆ]] | مۆڵەتنامە = | شەبەکە = [[ئەی تی-ئێکس]]، [[تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ میترۆپۆڵیتان|تۆکیۆ ئێم ئێکس]]، [[فوجی نێتوۆرک سیستەم|ئێف ئێن ئێس]]، [[تەلەڤیزیۆنی سون|سون]] | شەبەکە_en = | یەکەم = ٥ی تەممووزی ۲۰۱٨ | کۆتا = ۲۰ی ئەیلوولی ۲۰۱٨ | ئەڵقەکان = ۱۲<!-- This parameter should only be incremented when new ئەڵقەکان air or when a [[Wikipedia:Identifying reliable sources|reliable source]] can confirm a specific number of ئەڵقەکان. --> | پێڕستی_ئەڵقە = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/پێ}} '''پاشای شەیتانەکان لە جیھانێکی ترەوە''' ({{بە ژاپۆنی|異世界魔王と召喚少女の奴隷魔術}} بە [[رۆماجی]]: Isekai Maō to Shōkan Shōjo no Dorei Majutsu) زنجیرە [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] ژاپۆنییە لە لایەن یوکیا موراساکی نووسراوە و لە لایەن تاکاھیرۆ تسوروساکی کێشراوە. ڕۆمانە سووکەکان بە ئینگلیزی لە لایەن [[جەی نۆڤڵ کڵەب]] بڵاو دەکرێتەوە. [[مانگا (کۆمیک)|مانگاکە]] لە لایەن ناۆتۆ فوکودا لە ساڵی ۲۰۱٥ پێکراوە، و لە لایەن [[حەوت دەریای کات بەسەربردن]] مۆڵەتنامەی پێدراوە. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[ئەنیمێ]] لە لایەن [[کارەکانی وێنەی جووڵاوی ئاجیا دۆ]] لە ٥ی تەممووزی ۲۰۱٨ پەخشکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ماڵپەڕی فەرمی|http://lanove.kodansha.co.jp/official/isekaimaou/|ماڵپەڕی فەرمی ڕۆمانە سووکەکە}} {{ja icon}} * {{ماڵپەڕی فەرمی|http://seiga.nicovideo.jp/comic/16805|ماڵپەڕی فەرمی مانگاکە}} {{ja icon}} * {{ماڵپەڕی فەرمی|http://isekaimaou-anime.com/|ماڵپەڕی فەرمی ئەنیمێکە}} {{ja icon}} * {{ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|ڕۆمان|20159}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ئەنیمێ و مانگا|خەیاڵی زانستی|وێژە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن}} {{کتێب-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای حەریم]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ئیسێکای]] [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:کڕەنچیڕۆل]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٨ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢١ دەستیان پێکردووە]] hjvdxkkk9aewud59hsrg5n2aisph1cw 0 147431 1687551 1544855 2026-10-15T16:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687551 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/سەر | ناو = پاشای شەیتانەکان کار دەکات! | وێنە = [[پەڕگە:Hataraku Maō-sama! light novel vol 1.jpg|230px]] | سەردێڕ = بەرگی یەکەم ڕۆمانی سووکی زنجیرەکە | قەبارەی_وێنە = | ja_kanji = はたらく魔王さま! | ja_romaji = Hataraku Maō-sama! | چەشن = [[ئەکشن]], [[کۆمیدیا]], [[فەنتازیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Bamboo |دوایین=Dong |ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/spring/ |سەردێڕ=Anime Spotlight Spring 2013 - The List |وێبگە=Anime News Network |ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=۱٦ی ئەیلوولی ۲۰۱٨}}</ref><!--ئاگاداری: سەرچاوەی باوەڕپێکراو بەکار بھێنە بۆ سەلماندنی چەشن بە پێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا.--> }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = ڕۆمانی سووک | ناو = | نووسەر = ساتۆشی واگاھارا | وێنەکێش = ۰۲۹ (ئۆنیکو) | بڵاوکەرەوە = [[کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = پیاوان | چاپمەن = دێنگیکی بونکۆ | گۆڤار = | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = شوباتی ۲۰۱۱ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ۲٤ | پێڕستی بەرگەکان = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = | نووسەر = ساتۆشی واگاھارا | وێنەکێش = ئاکیۆ ھیراگای | بڵاوکەرەوە = کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = [[شۆنن]] | چاپمەن = [[دێنگیکی کۆمیکس]] | گۆڤار = [[دێنگیکی دایۆ]] | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = شوباتی ۲۰۱۲ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ۱۲ | پێڕستی بەرگەکان = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = پاشای شەیتانەکان کار دەکات! قوتابخانەی ئامادەیی! | نووسەر = ساتۆشی واگاھارا | وێنەکێش = کورۆنێ میشیما | بڵاوکەرەوە = کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = شۆنن | چاپمەن = دێنگیکی کۆمیکس | گۆڤار = [[دێنگیکی ماوۆ]] | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ئایاری ۲۰۱۲ | کۆتا = شوباتی ۲۰۱٥ | بەرگەکان = ٥ | پێڕستی بەرگەکان = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | ناو = | دەرھێنەر = ناۆتۆ ھۆسۆدا | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = ماساھیرۆ یۆکۆتانی | مۆسیقا = ڕیۆسکێ ناکانیشی | ستودیۆ = [[وایت فۆکس]] | مۆڵەتنامە = | شەبەکە = [[تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ میترۆپۆڵیتان|تۆکیۆ ئێم ئێکس]]، [[سیستەمی پەخشی کیۆتۆ|کەی بی ئێس]]، [[تەلەڤیزیۆنی سون|سون]]، بی ئێس نیتێرێ، [[تەلەڤیزیۆنی ئایچی بڕۆدکاستینگ|ئەی تیڤی]]، [[ئەی تی-ئێکس]] | شەبەکە_en = | یەکەم = ٤ی نیسانی ۲۰۱۳ | کۆتا = ۲۷ی حوزەیرانی ۲۰۱۳ | ئەڵقەکان = ۱۳<!-- This parameter should only be incremented when new ئەڵقەکان air or when a [[Wikipedia:Identifying reliable sources|reliable source]] can confirm a specific number of ئەڵقەکان. --> | پێڕستی_ئەڵقە = }}{{زانیاریدانی ئەنیمانگا/پێ}} '''پاشای شەیتانەکان کار دەکات''' ({{بە ژاپۆنی|はたらく魔王さま!}} بە [[رۆماجی]]: Hataraku Maō-sama!، ڕێکواتە: پاشا شەیتانییەکەی کە کار دەکات! یان ئەو پاشا شەیتانییەی کار دەکات!) زنجیرە [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] [[ژاپۆن]]ییە لە لایەن ساتۆشی واگاھارا نووسراوە و لە لایەن ئۆنیکو (۰۲۹) کێشراوە. [[کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] لە شوباتی ۲۰۱۱وە تا ئێستا ۱۹ پەرتووکی بڵاو کردۆتەوە. چیرۆکەکە باسی پاشای شەیتانەکان ساداو ماوۆ دەکات ھەوڵ بۆ کۆنتڕۆڵکردنی جیھانی ئێنتێ ئیسلا دەدات، بەڵام پاڵەوان ئیمیلیا دەردەکەوت، ئەو ناچار دەبێت بکشێتەوە و لە ڕێگەی دەروازەوە بۆ تۆکیۆ، ژاپۆن ڕا دەکات. بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ گەڕانەوە بۆ ئێنتێ ئیسلا ئەو لە چێشتخانەیەک بە ناوی ماگڕۆناڵد دەست بە کار دەکات. دوو [[مانگا (کۆمیک)|مانگا]] بوونی ھەبوو کە لە لایەن کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی لە [[دێنگیکی دایۆ]] و [[دێنگیکی ماوۆ]] بڵاو کرایەوە. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[ئەنیمێ]]ی ۱۳ ئەڵقەیی لە لایەن [[وایت فۆکس]] بەرھەمھێنرا و لە لایەن ناۆتۆ ھۆسۆدا کاری دەرھێنانی بۆ کرا و لە نێوان نیسان بۆ حوزەیرانی ۲۰۱۳دا پەخش کرا. == چیرۆک == پاشای [[دیمن (ڕۆحی خراپەکار)|شەیتانەکان]] ساتان دەیەوێت جیھانی ئێنتێ ئیسلا بە چوار کیشوەرەکەیەوە بخاتە ژێر دەستی ھەر بۆیە بە یارمەتی جەنەڕاڵە شەیتانەکانی ئەڵسێڵ، لوسیفەر، مالاکۆدا، و ئەدڕامەلیچ دەست بە ھێرشکردن دەکات. دوای ئەوەی خەریکبوو سەر بکەوێت پاڵەوان ئیمیلیا جۆستینا و ھاوڕێکانی دەردەکەون و مالاکۆدا و ئەدڕامەلیچ دەکوژن و تا قەڵاکەی پاشای شەیتانەکان دەڕۆن ساتان و ئەڵسێڵ ناچار دەبن ئێنتێ ئیسلا جێبھێڵن و بۆ [[تۆکیۆ]]، ژاپۆن ڕا بکەن. بەڵام لەبەر نەبوونی جادوو لەم جیھانەدا شێوەی ساتان و ئەڵسێڵ بۆ مرۆڤ دەگۆڕێت. بۆ زیندوو مانەوە ساتان لە چێشتخانەیەک بە ناوی ماگڕۆناڵد دەست بە کار دەکات و ئەڵسێڵ وەک خزمەتکار بۆی کار دەکات. ڕۆژێک، ساتان کە ئێستا ناوی ماوۆ ساداۆوە چاوی بە کچێک دەکەوێت بە ناوی ئێمی ویسا کە لە ڕاستیدا ئیمیلیایە. بە گشتی چیرۆکەکە بەم شێوە بەردەوام دەبێت و کەسایەتی نوێ لە ئێنتێ ئیسلا دێتە ناوەوە و ڕووداوی نوێ ڕوو دەدات و کێشەی جیھانە نوێکەش لەو لاوە بووەستێت. و ھەموو ئەمانە دەبینین، بەڵام بە شێوەیەکی کۆمیدی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|The Devil Is a Part-Timer!}} * [http://asciimw.jp/mediamix/maousama/ ''پاشای شەیتانەکان کار دەکات!''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130506033046/http://asciimw.jp/mediamix/maousama/ |date= ٦ی ئایاری ٢٠١٣ }} لەسەر [[کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] {{ja icon}} * [https://web.archive.org/web/20180928062942/http://maousama.jp/ ماڵپەڕی فەرمی ئەنیمێکە] {{ja icon}} * {{ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|ئەنیمێ|14846}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|خەیاڵی زانستی|وێژە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:مانگای کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی]] [[پۆل:سێینن مانگا]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان دەربارەی جنۆکەکان]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٣ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٢ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:دێنگێکی بونکۆ]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١١]] 3wryqr2iyt00c9fz8bqjsr01z0zwg5j 0 147614 1687623 1669495 2026-10-15T19:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ھونەر-کۆلکە) 1687623 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Databox}}[[پەڕگە:Jean + Brigitte Soubeyran Im Zirkus.JPG|وێنۆک|چەپ|250px|]] '''پانتۆمایم''' یان '''نواندن بە ھێما''' ({{بە ئینگلیزی|Pantomime}}) جۆرە [[شانۆ]]یەکە کە شانۆکار بەبێ دەڕبڕینی قسە و تەنھا بە بەکارھێنانی ئاماژە و جووڵاندنەوەی ئەندامانی لەش خۆی دەنوێنێت. == مێژوو == === یۆنانی و ڕۆمای کۆن === ھونەری نمایشی مایم، لە دێرینترین شێوەیدا، دەگەڕێتەوە بۆ [[یۆنانی کۆن]]؛ ناوەکەی لە سەماکارێکی دەمامکدارەوە وەرگیراوە بە ناوی پانتۆمیمۆس (Pantomimus)، ھەرچەندە پێویست ناکات نمایشەکان بێدەنگ بووبن. یەکەم مایمی تۆمارکراو تیلێستیس (Telestēs) بوو لە شانۆگەریی «حەوت دژی سیبس» (Seven Against Thebes) لە نووسینی [[ئەسکیلۆس]]. مایمی [[تراژیدیا|تراژیدی]] لەلایەن پولادیسکی کیلیسیا پەرەی پێدرا؛ مایمی [[کۆمیدیا|کۆمیدی]] لەلایەن باسوولۆسی ئەسکەندەرییەوە پەرەی پێدرا. مایم لایەنێکی شانۆی ڕۆمانی بووە لە سەرەتاکانییەوە، ھاوشێوەی فارسی ئاتێلان (Atellan farce) لە ئیمپرۆڤایزەیشن (داھێنانی لەناکاو)دا، بەڵام کارەکتەرە ناسراوەکانی ئەوی نەبوو. وردە وردە دەستی کرد بە جێگرتنەوەی ئاتێلانا وەک ئینتەرلودیۆم (embolium) یان پاشکۆ لەسەر شانۆ سەرەکییەکان؛ لە سەدەی دووەمی پێش زایین بووە تاکە ڕووداوی دراماتیکی لە فێستیڤاڵی فلۆرالیادا؛ و لە سەدەی دواتردا پێشکەوتنی تەکنیکی بە دەستی پوبلیووس سیرووس و دیسیموس لابێریووس بەخۆیەوە بینی، کە دەربڕین، بارودۆخ و ناونیشانی کۆمیدیاکانی پلاوتووسیان بەکارھێنا. لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتدا، مایم بووە شانۆی باڵادەستی ڕۆمانی، ھەرچەندە لە سەردەمی ئیمپراتۆرە جیاوازەکاندا چارەنووسی جیاوازی ھەبوو. تراجان ھونەرمەندانی مایمی دوورخستەوە؛ [[کالیگولا]] لایەنگرییان بوو؛ [[مارکوس ئۆریلیووس]] کردیانی بە کاھینی ئەپۆلۆ. [[نیرۆ]] خۆی وەک مایمێک ڕۆڵی دەگێڕا. مایم لە دراماکانی تر بە نەبوونی دەمامک، و بە ئامادەبوونی ئەکتەری ژن و پیاو جیا دەکرایەوە. کارەکتەرە سەرەکییەکان بریتی بوون لە پێشەنگ (یان archymimus)، یاریدەدەر یان گەمژە (stupidus)، و پیاوی دەوڵەمەندی ژنپارێز (cultus adulter) لە (Mimus Zelotypi) یان مایمی ئیرەییبەر.<ref>https://www.mime.info/history-lust.html</ref><ref>https://www.britannica.com/art/mime-and-pantomime</ref><ref>H Nettleship ed., A Dictionary of Classical Antiquities (London 1894) p. 393</ref><ref>H J Rose, A Handbook of Latin Literature (London 1967) p. 152</ref><ref>https://www.mime.info/history-broadbent.html#2HCH0006</ref><ref>H J Rose, A Handbook of Latin Literature (London 1967) p. 150</ref><ref>G Highet, Juvenal the Satirist (Oxford 1962) p. 274</ref> === ئەورووپای سەدەکانی ناوەڕاست === لەسەردەمی ئەورووپای [[سەدەکانی ناوەڕاست]]دا، شێوە سەرەتاییەکانی مایم وەک شانۆی گەڕۆک و دواتر نمایشی بێدەنگ پەرەیان سەند. لە سەرەتای سەدەی نۆزدەھەم لە پاریس، ژان-گاسپار دێبورۆ ئەو تایبەتمەندیانەی چەسپاند کە لە سەردەمی مۆدێرندا ناسراون -کەسایەتییە بێدەنگەکە بە ڕوخساری سپی-. === لە ئەدەبدا === یەکەمین ڕۆمانی نووسەری کەنەدی مایکل جاکۆت، «دوایین پەپوولە» (The Last Butterfly)، چیرۆکی ھونەرمەندێکی مایم دەگێڕێتەوە لە ئەورووپای داگیرکراوی نازی کە لەلایەن ستەمکارەکانییەوە ناچار دەکرێت بۆ تیمێکی چاودێری خاچی سوور نمایش بکات. ڕۆمانی «گاڵتەجاڕەکە» (The Clown)ی ھاینریش بۆلی براوەی خەڵاتی نۆبڵ، باس لە داتەپینی ھونەرمەندێکی مایم دەکات بە ناوی ھانس شنایر، کە دوای ئەوەی خۆشەویستەکەی جێیدەھێڵێت، تووشی [[ھەژاری]] و ئاڵوودەبوون بە [[مەی]] دەبێت.<ref>https://www.nytimes.com/1974/03/07/archives/a-laugh-before-dying-books-of-the-times-potential-for-tragedy.html</ref><ref>Stern, Daniel. "Without Shmerz." The New York Times. 4 January 1965. Book Review. p. 4</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەر}} {{پۆلی کۆمنز|Mime (theatre and performance art)}} {{ھونەر-کۆلکە}} [[پۆل:شانۆی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:پانتۆمیم]] [[پۆل:چەشنە شانۆییەکان]] kyke8ip5kor1eook3nh3b95l5wm8oi1 0 149472 1687545 1649485 2026-10-15T16:33:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687545 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پاشا | ناوی_خۆماڵی = Pasha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرقەڵا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 381 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''پاشا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرقەڵا]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پاشا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[وەلی ھەیەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەیدحسێن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زەکی حاجی عەواد]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چاڵەسوک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jdabyk3p0cmgeamni6vw8ss4wq18w43 0 153617 1687885 1655818 2026-10-16T05:47:41Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687885 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سنجان''' یان '''سنجانە''' ناوی چەشنێک لە ڕوەکەکانی گوڵدارە کە لە [[بنەماڵەی گوڵە ڕۆزەکان]] جێ دەگرێت. ئەم ڕوەکە لە [[نیوەگۆی باکوور]]دا دەڕوێت. == لە فەرھەنگدا == ئەم بەیتە فۆلکلۆرە زۆرجار لە لایەن گۆرانیچڕانی کورد خوێندراوەتەوە کە جوانی زۆڵفی یار بە گوڵی سنجانە وەسف دەکات: سنجانە و سنجانە، سنجانەکەت لۆلۆ نەک من بسوتم باوانم، یا وەرە لۆلۆ == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20190508205817/http://plant.ijbio.ir/article_253.html ''ناساندنی فلۆر، چەشنی ژینگەیی و کۆرۆلۆژیی گژوگیاکانی ناوچەیی ساراڵی کوردستان (ژێری دەڤەری فەرھادئاوا)''، مەھتاب گورگین کەرەجی، پەرویز کەرەمی و حوسێن مەعرووفی، لە ''گۆڤاری سەرنجەکانی گژوگیا''، ئەنجومەنی ژینگەناسیی ئێران، دەورەی ٢٦، ژمارەی ٤، زستانی ٢٠١٣، پپ ٥٢٥-٥١٠.] {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک }} {{پۆلی کۆمنز|Sanguisorba}} [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] cforxe3u30bhat1b6rsqu8z7w280ue2 0 156318 1687557 1649483 2026-10-15T16:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687557 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاشبەرد | ناوی_فەرمی = Kani Bardeh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kani Bərdə - کانی‌بردە - حوسێناوا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1678 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 39 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاشبەرد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''پاشبەرد''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەیرەم بوغە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گرگۆڵی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دایماو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی بوداغ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٩) کەس و (٧)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 0m48dblm8e1e0znj262j7rz2eg9td6f 0 157518 1687744 1477806 2026-10-15T22:34:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1687744 wikitext text/x-wiki {{Infobox single|Name=پاپائوتەی|Artist=[[سترۆمای]]|from Album=|B-side=|Released={{Start date|٢٠١٣|٥|١٣}}{{ھن}}<small>|Format=[[داگرتنی دیجیتاڵ]]|Recorded=٢٠١٣|Genre=[[ھیپ ھۆپ]]|Length=٣٫٥١ |Label=مۆزایرت|Writer=سترۆمای|Producer=|Certification=|Last single="[[ڕامکرد]]"{{ھن}}(2010)|This single="'''پاپائوتەی'''"{{ھن}}(٢٠١٣)|Next single="[[ناوازە]]"{{ھن}}(٢٠١٣)}} پاپائوتەی گۆرانییەکە لەلایەن [[سترۆمای|سترۆمایەوە]]، گۆرانیێژێکی [[بەلجیکا|بەلجیکی]]. بە شێوەیەکی دیجیتاڵ پەخشکرا لە بەلجیکا لە ١٣ی ئایاری ٢٠١٣ پەخشکرا، گۆرانییەکە دووەم باشترین گۆرانی بوو لە پێڕستی باشترین گۆرانییەکان لە بەلجیکا و پازدەیەمین باشترین گۆرانی بوو لە پێڕستی باشترین گۆرانییەکان لە [[فەڕەنسا]]. == ڤیدیۆی مییوزیکی == ڤیدیۆکە پەخشکرا لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە ماڵپەڕی [[یووتیووب|یوتیوب]]، ڤیدیۆکە سێ خوولەک و پەنجا و سێ چرکە درێژ بوو. == پێڕستەکان == {{col-begin}} {{col-2}} {|class="wikitable sortable" |- !align="left"|پێڕست (٢٠١٣/٢٠١٤) ! style="text-align:center;"|لووتکە{{ھن}}پێگەی |- |align="left"|بەلجیکا (Ultratop 50 Flanders)<ref>http://www.ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Stromae&titel=Papaoutai&cat=s</ref> | style="text-align:center;"|٣ |- |align="left"|بەلجیکا (Ultratop 50 Wallonia)<ref>http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Stromae&titel=Papaoutai&cat=s</ref> | style="text-align:center;"|١ |- |align="left"|فەڕەنسا (SNEP)<ref>http://www.lescharts.com/showitem.asp?interpret=Stromae&titel=Papaoutai&cat=s</ref> | style="text-align:center;"|١ |- |align="left"|سویسڕا (Schweizer Hitparade)<ref>http://www.swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Stromae&titel=Papaoutai&cat=s</ref> | style="text-align:center;"|٤ |- |align="left"|ئیسڕایل (Media Forest)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mediaforest.biz/WeeklyCharts/HistoryWeeklyCharts.aspx?year=2013&week=26 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141024211337/http://www.mediaforest.biz/WeeklyCharts/HistoryWeeklyCharts.aspx?year=2013&week=26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | style="text-align:center;"|٨ |- |align="left"|ھۆڵەندا (Mega Single Top 100)<ref>http://www.dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Stromae&titel=Papaoutai&cat=s</ref> | style="text-align:center;"|٢ |- |align="left"|ھۆڵەندا (Dutch Top 40)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.top40.nl/stromae/stromae-papaoutai_24177 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160720014645/http://www.top40.nl/stromae/stromae-papaoutai_24177 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | style="text-align:center;"|٢ |- |align="left"|Euro Digital Songs (Billboard)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.billboard.com/artist/280875/stromae/chart |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160326160712/http://www.billboard.com/artist/280875/stromae/chart |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | style="text-align:center;"|١٨ |- |align="left"|Luxembourg Digital Songs (Billboard)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.billboard.com/biz/charts/2013-08-10/luxembourg-digital-songs |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150917010451/http://www.billboard.com/biz/charts/2013-08-10/luxembourg-digital-songs |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |style="text-align:center;"|٢ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانییەکانی ٢٠١٣]] j2d4pk3c03hxgwr7zhmsipf6m7n2xz1 0 157979 1687800 1295064 2026-10-16T01:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1687800 wikitext text/x-wiki [[File:Hamlet_William_Morris_Hunt.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hamlet_William_Morris_Hunt.jpeg|alt=|وێنۆک|330x330پیکسڵ|شازادەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AHamlet_William_Morris_Hunt.jpeg%7Calt%3D%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C330x330%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D8%B4%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%95%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} دانیماڕک پاڵەوانی چیرۆکی [[ھاملێت]]ی [[ویلیام شێکسپیر|ویلیام شێکسپیرە]]،]] '''پاڵەوانی چیرۆک''' یان '''پڕۆتاگۆنیست''' کەسایەتیی سەرەکیی چیرۆکێکە. وشەی پڕۆتاگۆنیست وشەیەکی یۆنانیی کۆنە کەوا بە واتای «ئەو کەسەی ڕۆڵی یەکەمی ھەیە» دێت.<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dprwtagwnisth%2Fs πρωταγωνιστής], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus Digital Library.</ref><ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dprwtagwnisth%2Fs πρωταγωνιστής], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus Digital Library.</ref> پاڵەوانی چیرۆک کڕۆکی چیرۆکەکەیە و ھەندێک بڕیاری گرنگ دەدات لە چیرۆکەکە کەوا ھەر خۆیشی ئاکامی بڕیارەکانی دەبینێت، پاڵەوانی چیرۆک کاریگەرترین کەسایەتی یان کارەکتەرە بەدرێژایی چیرۆکەکە. ئەگەر چیرۆکێک چیرۆکێکی لاوەکی (Subplot) لەخۆ بگرێت، یاخود لە چەندین چیرۆکی جیاواز پێک ھاتبێت، ئەو کات دەشێت ھەر چیرۆکە و پاڵەوانێکی ھەبێت.<ref>Duncan, Stephen. ''A Guide to Screenwriting Success: Writing for Film and Television''. Rowman & Littlefield (2006)</ref> پاڵەوانی چیرۆکێک زۆربەی کاتەکان لەلایەن [[نەیار|نەیاری چیرۆکەوە]] بەرپەرچ دەدرێتەوە. کەسایەتییە شەڕانگێزەکەی چیرۆکەکە بەربەست و ئاڵۆزی دەخاتە بەردەم پاڵەوانەکە کەوا پاڵەوانەکە تاقی دەکاتەوە و لە ئەنجامدا بەھێزی و لاوازیی پاڵەوانەکە دەردەخات.<ref>{{OEtymD|protagonist|accessdate=}}</ref> == سەرچاوەکان == <references group="" responsive="1"/> {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژە|شانۆ}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:شانۆ]] busy2uefd609pz1u6g8r5fu1ckecqxg 1687949 1687800 2026-10-16T09:09:11Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687949 wikitext text/x-wiki [[File:Hamlet_William_Morris_Hunt.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hamlet_William_Morris_Hunt.jpeg|alt=|وێنۆک|330x330پیکسڵ|شازادەی{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AHamlet_William_Morris_Hunt.jpeg%7Calt%3D%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C330x330%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%B5%7C%D8%B4%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%95%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} دانیماڕک پاڵەوانی چیرۆکی [[ھاملێت]]ی [[ویلیام شێکسپیر|ویلیام شێکسپیرە]]،]] '''پاڵەوانی چیرۆک''' یان '''پڕۆتاگۆنیست''' کەسایەتیی سەرەکیی چیرۆکێکە. وشەی پڕۆتاگۆنیست وشەیەکی یۆنانیی کۆنە کەوا بە واتای «ئەو کەسەی ڕۆڵی یەکەمی ھەیە» دێت.<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dprwtagwnisth%2Fs πρωταγωνιστής], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus Digital Library.</ref><ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dprwtagwnisth%2Fs πρωταγωνιστής], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus Digital Library.</ref> پاڵەوانی چیرۆک کڕۆکی چیرۆکەکەیە و ھەندێک بڕیاری گرنگ دەدات لە چیرۆکەکە کەوا ھەر خۆیشی ئاکامی بڕیارەکانی دەبینێت، پاڵەوانی چیرۆک کاریگەرترین کەسایەتی یان کارەکتەرە بەدرێژایی چیرۆکەکە. ئەگەر چیرۆکێک چیرۆکێکی لاوەکی (Subplot) لەخۆ بگرێت، یاخود لە چەندین چیرۆکی جیاواز پێک ھاتبێت، ئەو کات دەشێت ھەر چیرۆکە و پاڵەوانێکی ھەبێت.<ref>Duncan, Stephen. ''A Guide to Screenwriting Success: Writing for Film and Television''. Rowman & Littlefield (2006)</ref> پاڵەوانی چیرۆکێک زۆربەی کاتەکان لەلایەن [[نەیار|نەیاری چیرۆکەوە]] بەرپەرچ دەدرێتەوە. کەسایەتییە شەڕانگێزەکەی چیرۆکەکە بەربەست و ئاڵۆزی دەخاتە بەردەم پاڵەوانەکە کەوا پاڵەوانەکە تاقی دەکاتەوە و لە ئەنجامدا بەھێزی و لاوازیی پاڵەوانەکە دەردەخات.<ref>{{OEtymD|protagonist|accessdate=}}</ref> == سەرچاوەکان == <references group="" responsive="1"/> {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژە|شانۆ}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:شانۆ]] [[پۆل:خەیاڵ]] 5w6a91vs8icdism2lxmsgh5obzb5xwc 0 159909 1687807 1435821 2026-10-16T01:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تۆپی پێ-کۆلکە) 1687807 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition |tourney_name=پاڵەوانیەتیی جامی نەتەوانی ئەفریقا |second=NGA |nextseason=[[٢٠٢٠ پاڵەوانیەتیی جامی نەتەوەکان ئەفریقا|٢٠٢٠]] |prevseason=[[٢٠١٦ جامی نەتەوەکان ئەفریقا|٢٠١٦]] |fair_play={{fb|MAR}}|goalkeeper=|player={{flagicon|MAR}} [[ئەیوب ئەل کەعبی]] |top_scorer={{flagicon|MAR}} [[ئەیووب ئەل کەعبی]] {{nowrap|(٩ گۆڵ)}} |attendance= |goals=٥٨ |matches=٣٢ |fourth=LBY |third=SDN |count=١ |year=٢٠١٨ |champion=MAR |cities=٤ |venues=٤ |confederations=١ |num_teams=١٦ |dates={{nowrap|١٣ی کانوونی دووەم – ٤ی شوباتی ٢٠١٨}} |country=مەغریب |caption= |alt= |image=2018 African Nations Championship.png |other_titles=بطولة أمم أفریقیا للمحلیین ٢٠١٨{{ھن}}2018 CHAN |updated=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ }} '''پاڵەوانیەتیی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا ٢٠١٨''' ٥ھەمین پاڵەوانیەتی جامی نەتەوەکانی ئەفریقایە لە یاری [[تۆپی پێ]]ی پیاواندا کە لەلایەن ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقاوە (CAF) سەرپەرشتیکرا. پاڵەوانەتییەکە لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بۆ ٤ی شوباتی ٢٠١٨ بەڕێوەچوو. لە شوباتی ٢٠١٦، ڕاگەیاندرا کە [[کینیا]] میوانداریی پاڵەوانەتییەکەی دەکرد، بەڵام لە ئەیلوولی ٢٠١٧، ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا میوانداری پاڵەوانەتییەکەی گۆڕی لەبەر ئەوەی یانەکە ھیچ پێشکەوتنی بەخۆیەوە نەدیبوو لە ئامادەکارییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kenya to Host 2018 Africa Nations Cup|ناونیشان=http://allafrica.com/stories/201402250406.html|وێبگە=allAfrica.com|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=GwbDPpZr2hNYiLTBb5wpMw%3d%3d|سەردێڕ=From Rwanda to Kenya|بڵاوکەرەوە=CAF|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، [[مەغریب]] وەک میواندار و خانەخوی پاڵەوانەتییەکە دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الکاف یختار المغرب لاستضافة کاس افریقیا للاعبین المحلیین 2018 {{!}} الموقع الرسمی للجامعة الملکیة المغربیة لکرة القدم|ناونیشان=http://www.frmf.ma/ar/article/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D9%81-%D9%8A%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%83%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8A%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D9%8A%D9%86-2018|وێبگە=www.frmf.ma|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190520125842/http://www.frmf.ma/ar/article/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D9%81-%D9%8A%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%83%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8A%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D9%8A%D9%86-2018|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مەغریب پاڵەوانتییەکەیان بردەوە پاش ئەوەی لە یاری کۆتایی بە ئەنجامی ٤–٠ لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نێجیریایان]] بردەوە. جیا لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا، تەنھا ئەو یاریزانانەی کە یارییان بۆ خوولی ناوخۆیی دەکرد بۆیان ھەبوو بەشداری پاڵەوانەتییەکە بکەن. بۆ نموونە، یاریزانێکی مەغریبی ئەو کاتە بۆی ھەیە یاری بۆ ھەڵبژاردەکە بکات ئەگەر یاری بۆ یانەیەکی [[مەغریبی]] بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kenya to host 2018 African Nations Championship|ناونیشان=http://www.nation.co.ke/sports/football/African-Nations-Championship-Chan-Kenya-Host-Caf/-/1102/2220566/-/w96i71/-/index.html|وێبگە=www.nation.co.ke|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> کۆماری دیموکراسیی کۆنگۆ بۆ یەکەم جار نەیانتوانی بەشداری لە پاڵەوانەتییەکە بکەن پاش ئەوەی بەرامبەر کۆنگۆ شکستییان. == ھەڵبژاردنی خانەخوێ == بۆ یەکەم جار، کینیا وەک میوانداری پاڵەوانەتییەکە دەستنیشانکرا لە شوباتی ٢٠١٦. بەڵام لە ئەیلوولی ٢٠١٧، ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا بڕیاری نۆژەنکردنەوەیاندا بە گۆرینی خانەخوێی پاڵەوانەتییەکە بەھۆی ئەوەی یانەکە ھیچ پێشکەوتنێکی بەخۆیەوە نەبینیبوو لە ئامادەکارییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kenya loses Chan hosting rights as Caf decides|ناونیشان=http://www.nation.co.ke/sports/football/Kenya-loses-Chan-hosting-rights-as-Caf-decides/1102-4109248-288x25/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Daily Nation|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=en-UK}}</ref> ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا ٣ بژاردەی دەستنیشانکرد کە یەکێکیان لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧، وەک وڵاتی میوانداری پاڵەوانەتییەکە دەستنیشان بکرێت:<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kenya loses Chan hosting rights as Caf decides|ناونیشان=http://www.nation.co.ke/sports/football/Kenya-loses-Chan-hosting-rights-as-Caf-decides/1102-4109248-288x25/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Daily Nation|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=en-UK}}</ref> * {{EQG}} * {{ETH}} * {{MAR}} فیداڕاڵیی تۆپی پێی ئەتیۆپیا نوسراوی حکومەتیی مسۆگەرکردنی دەستەبەر نەکرد، وە ڕەچاونەکران. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، لێژنەری باری ناکاوی ھاوپەیمانی تۆپی پێی ئەفریقا مەغریبیان دەستنیشانکرد بۆ میوانداریکردنی پاڵەوانیەتیی جامی نەتەوەکان ٢٠١٨.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=fnPYa32ht2hnNIb2xf1TBQ%3d%3d|سەردێڕ=Morocco will host Total CHAN 2018|بڵاوکەرەوە=CAF|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|مەغریب|ئەفریقا|دەیەی ٢٠١٠}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:وەرزش]] [[پۆل:تۆپی پێ]] 4rvhnkz7ym4fqaiv5ux37iouzzv7497 0 162040 1687813 1547218 2026-10-16T01:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1687813 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/سەر | ناو = | وێنە = Kono Yūsha ga Ore TUEEE Kuse ni Shinchō Sugiru light novel volume 1 cover.jpg | سەردێڕ = | قەبارەی_وێنە = | ja_kanji = この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる | ja_romaji = Kono Yūsha ga Ore Tsuē Kuse ni Shinchō Sugiru | چەشن = [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]<ref name="cast">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Rafael Antonio|دوایین=Pineda|سەردێڕ='The Hero is Overpowered but Overly Cautious' Anime's Video Reveals Cast|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-07-08/the-hero-is-overpowered-but-overly-cautious-anime-video-reveals-cast/.148780|وێبگە=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=۲۷ی شوباتی ۲۰۲۰}}</ref><!--ئاگاداری: سەرچاوەی باوەڕپێکراو بەکار بھێنە بۆ سەلماندنی چەشن بە پێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا. --> }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = زنجیرە ڕۆمان | ناو = | نووسەر = لایت توچیھی | وێنەکێش = | بڵاوکەرەوە = کاکویومو | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = | چاپمەن = | یەکەم = حوزەیرانی ٢٠١٦ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = ڕۆمانی سووک | ناو = | نووسەر = لایت توچیھی | وێنەکێش = ساۆری تۆیوتا | بڵاوکەرەوە = فوجیمی شۆبۆ | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = یێن پرێس | دێمۆگرافیا = پیاوان | چاپمەن = کتێبەکانی کادۆکاوا | گۆڤار = | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = شوباتی ٢٠١٧ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ٧ | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = | نووسەر = لایت توچیھی | وێنەکێش = کۆیوکی | بڵاوکەرەوە = فوجیمی شۆبۆ | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = یێن پرێس | دێمۆگرافیا = [[شۆنن مانگا|شۆنن]] | چاپمەن = | گۆڤار = تەمەنی ئەژدیھای مانگانە | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ٢ | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | ناو = | دەرھێنەر = ماسایوکی ساکۆی | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = کێنتا ئیھارا | مۆسیقا = یۆشیاکی فوجیساوا | ستودیۆ = وایت فۆکس | مۆڵەتنامە = | شەبەکە = [[ئەی تی-ئێکس]]، [[تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ میترۆپۆڵیتان|تۆکیۆ ئێم ئێکس]]، [[سیستەمی پەخشی کیۆتۆ|کەی بی ئێس]]، [[تەلەڤیزیۆنی سون|سون]] [[تەلەڤیزیۆنی ئایچی بڕۆدکاستینگ|تیڤی ئەی]]، [[نیپۆن بی ئێس بڕۆدکاستینگ|بێ ئێس ١١]] | شەبەکە_en = | یەکەم = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ | کۆتا = ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ | ئەڵقەکان = ١٢ <!-- This parameter should only be incremented when new ئەڵقەکان air or when a [[Wikipedia:Identifying reliable sources|reliable source]] can confirm a specific number of ئەڵقەکان. --> | پێڕستی_ئەڵقە = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/پێ}} '''پاڵەوانە ئاگادارەکە: پاڵەوانە زۆر بەھێزە زۆر ئاگەدارەکە'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Funimation's Fall 2019 Lineup Ramps Up the Action!|ناونیشان=https://www.funimation.com/blog/2019/09/18/my-hero-academia-fall-2019-anime-sword-art-online-fire-force-funimation/|وێبگە=Funimation|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=۲۷ی شوباتی ۲۰۲۰}}</ref> (この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる, Kono Yūsha ga Ore Tsuē Kuse ni Shinchō Sugiru) زنجیرە [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] ژاپۆنییە لە لایەن توچیھی نووسراوە و لە لایەن ساۆری تۆیۆتا کێشراوە. لە حوزەیرانی ٢٠١٦ لەسەر ماڵپەڕی ڕۆمان بڵاوکردنەوە کاکویۆموی [[کادۆکاوا دوانگۆ]] زنجیرە کرا. دواتر [[فوجیمی شۆبۆ]] بووە خاوەنی، و یەکەم ڕۆمانی سووکی لە شوباتی ٢٠١٧ لەژێر پەنجەمۆری کتێبەکانی کادۆکاوا بڵاوکرایەوە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ حەوت ڕۆمانی زنجیرەکە بڵاوکرابووەوە. زنجیرە ڕۆمانە سووکەکان لە ئەمریکای باکوور لە لایەن [[یێن پرێس]] مۆڵەتدرا.<ref name="ANN2">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Karen|دوایین=Ressler|سەردێڕ=Yen Press Licenses 7 New Manga, 6 New Light Novels|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-17/yen-press-licenses-7-new-manga-6-new-light-novels/.139617|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=۲۷ی شوباتی ۲۰۲۰}}</ref> [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەک]] کە لە لایەن کایوکی کێشراوە و لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە گۆڤاری [[تەمەنی ئەژدیھای مانگانە]] بڵاوکرایەوە. لە دوو پەرتووکی [[تانکۆبۆن]]دا کۆکراوەتەوە. زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکی [[ئەنیمێ]] لە لایەن [[وایت فۆکس]] بەرھەمھێنرا و لە ٢ی تشرینی یەکەم بۆ ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ پەخشکرا. == چیرۆک == ڕێستاریا خوایەکی نەزانە کە بۆ ڕزگارکردنی جیھان لە پاشای شیەتانەکان مرۆڤێک وەک پاڵەوان بانگ دەکات. جیھانێکی پۆل ئێس، گایابڕاندێ، ھەر بۆیە ڕێستاریا دەیەوێت دڵنابێت کە ئەو مرۆڤەی بانگی دەکات دەتوانێت جیھانەکە ڕزگار بکات. ھەر بۆیە ئەو سێیا ڕیوگوین ھەڵدەبژێرێت کە تواناکانی لە ھەموو ڕکابەرەکانی بەرزترە. بەداخەوە دوای بانگکردنی دەبینێت ئەو دەربارەی ھەموو شتێک زۆر وریایەوە، ئەو ڕەتی کردوە کە بچێتە ئاسایشترین شوێنەکانی گایابڕاندی تا بە تەواوەتی ڕاھێنان نەکات. بەڵام دواتر کە پێ دەخەنە گایابڕاندێ دەبینێت کە وریای پاڵەوان شایستە بووە. == کەسایەتییەکان == == ڕاگەیاندن == === ڕۆمانی سووک === زنجیرەکە سەرەتا لەسەر ئینتەرنێت لە حوزەیرانی ٢٠١٦ لەسەر ماڵپەڕی ڕۆمان بڵاوکردنەوەی کاکویۆموی [[کادۆکاوا دوانگۆ]] لە لایەن لایت توچیھی بڵاوکرایەوە. دواتر [[فوجیمی شۆبۆ]] بووە خاوەنی، و یەکەم ڕۆمانی سووکی لە شوباتی ٢٠١٧ لەژێر پەنجەمۆری کتێبەکانی کادۆکاوا بڵاوکردەوە.<ref name=adaptations>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Karen|دوایین=Ressler|سەردێڕ=Anime Adaptation Listed for Kono Yūsha ga Ore TUEEE Kuse ni Shinchō Sugiru Novels|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-06/anime-adaptation-listed-for-kono-yusha-ga-ore-tueee-kuse-ni-shincho-sugiru-novels/.139143|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=۲۷ی شوباتی ۲۰۲۰}}</ref> {{Graphic novel list/header | WithTitle = no | Language = Japanese | SecondLanguage = English | Width = 99% }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ١ | OriginalRelDate = February 10, 2017<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321610000555/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる|بڵاوکەرەوە=[[Kadokawa Dwango|Kadokawa]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-072184-2 | LicensedRelDate = June 18, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yenpress.com/9781975356880/the-hero-is-overpowered-but-overly-cautious-vol-1-light-novel/|سەردێڕ=The Hero Is Overpowered but Overly Cautious, Vol. 1 (light novel)|بڵاوکەرەوە=Yen Press|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=English}}</ref> | LicensedISBN = 978-1-97-535688-0 }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٢ | OriginalRelDate = June 9, 2017<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321702000716/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる２|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる ２|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-072322-8 | LicensedRelDate = November 5, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yenpress.com/9781975356903/the-hero-is-overpowered-but-overly-cautious-vol-2-light-novel|سەردێڕ=The Hero Is Overpowered but Overly Cautious, Vol. 2 (light novel)|بڵاوکەرەوە=Yen Press|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=English}}</ref> | LicensedISBN = 978-1-97-535690-3 }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٣ | OriginalRelDate = November 10, 2017<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321707000886/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる３|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる 3|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-06-381415-6 | LicensedRelDate = March 31, 2020<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yenpress.com/9781975356927/the-hero-is-overpowered-but-overly-cautious-vol-3-light-novel/|سەردێڕ=The Hero Is Overpowered but Overly Cautious, Vol. 3 (light novel)|بڵاوکەرەوە=Yen Press|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=English}}</ref> | LicensedISBN = 978-1-97-535692-7 }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٤ | OriginalRelDate = May 10, 2018<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321801000257/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる４|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる 4|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-072716-5 | LicensedRelDate = — | LicensedISBN = }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٥ | OriginalRelDate = November 10, 2018<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321807000701/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる５|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる 5|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-072956-5 | LicensedRelDate = — | LicensedISBN = }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٦ | OriginalRelDate = October 10, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kadokawa.co.jp/product/321906000353/|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる６|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる 6|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-073349-4 | LicensedRelDate = — | LicensedISBN = }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = ٧ | OriginalRelDate = December 10, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kadokawabooks.jp/product/s51/321908000175.html|سەردێڕ=この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる７ {{!}} この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる {{!}} 書籍|script-title=ja:この勇者が俺ＴＵＥＥＥくせに慎重すぎる 7|بڵاوکەرەوە=Kodansha|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210116112553/https://kadokawabooks.jp/product/s51/321908000175.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-073417-0 | LicensedRelDate = — | LicensedISBN = }} {{Graphic novel list/footer}} === مانگا === مانگایەک کە لە لایەن کایوکی کێشراوە و لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە گۆڤاری [[تەمەنی ئەژدیھای مانگانە]]ی [[فوجیمی شۆبۆ]] دەستی بە بڵاوبوونەوە کرد.<ref name=adaptations/> {{Graphic novel list/header | WithTitle = no | Language = Japanese | SecondLanguage = English | Width = 99% }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = 1 | OriginalRelDate = May 9, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dragonage-comic.com/product/oretsueee/321901000252.html|سەردێڕ=この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる 1 {{!}} この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる {{!}} 書籍|script-title=ja:この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる　1|بڵاوکەرەوە=[[Fujimi Shobo]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220415142151/https://dragonage-comic.com/product/oretsueee/321901000252.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-073152-0 | LicensedRelDate = February 4, 2020<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yenpress.com/9781975332860/the-hero-is-overpowered-but-overly-cautious-vol-1-manga/|سەردێڕ=The Hero Is Overpowered but Overly Cautious, Vol. 1 (manga)|بڵاوکەرەوە=Yen Press|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=English}}</ref> | LicensedISBN = 978-1-97-533286-0 }} {{Graphic novel list | VolumeNumber = 2 | OriginalRelDate = October 9, 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dragonage-comic.com/product/oretsueee/321906000607.html|سەردێڕ=この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる ２ {{!}} この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる {{!}} 書籍|script-title=ja:この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる　2|بڵاوکەرەوە=Fujimi Shobo|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=Japanese|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218165731/https://dragonage-comic.com/product/oretsueee/321906000607.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | OriginalISBN = 978-4-04-073355-5 | LicensedRelDate = — | LicensedISBN = }} {{Graphic novel list/footer}} === ئەنیمێ === == پێشوازیکردن == بەڕێوبەرایەتی تسوشین کەسایەتی سێیای کردە لیستی بوزوۆردزی ئەنیمێی ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2019-12-04/demon-slayer-dr-stone-zombie-land-saga-buzzwords-make-gadget-tsushin-2019-list/.153903|سەردێڕ=Demon Slayer, Dr. Stone, Zombie Land Saga Buzzwords Make Gadget Tsūshin 2019 List|ئیش=[[Anime News Network]]|یەکەم١=Lynzee|دوایین١=Loveridge|یەکەم٢=Kim|دوایین٢=Morrissy|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=۲۷ی شوباتی ۲۰۲۰}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|https://kakuyomu.jp/works/1177354054881165840|وێب نۆڤڵ}} لەسەر کاکویۆمو (لە ژاپۆن) * {{Official website|https://promo.kadokawa.co.jp/oretueee/|ماڵپەڕی فەرمی ڕۆمانە سووکەکە}} (لە ژاپۆن) * {{Official website|http://shincho-yusha.jp/|ماڵپەڕی فەرمی ئەنیمێکە}} (لە ژاپۆن) * {{ann|ڕۆمانی سووک|22211}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەنیمێ و مانگا لەسەر ڕۆمانی سووک دروستکراوە]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ئیسێکای]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٩ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو ڕۆمانە سووکانەی سەرەتا لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە]] h2bs9ji19egovslui966t0zeibx22nb 0 162789 1687888 1505996 2026-10-16T05:48:12Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687888 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = سندووقی بەشداری نێونەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکان | native_name =United Nations Fund for International Partnerships | native_name_lang = | named_after = | image =Emblem_of_the_United_Nations.svg | image_size =150 | alt = | caption = | logo = | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | abbreviation =UNFIP | formation = | type = | status = چالاک | headquarters = [[نیویۆرک سیتی]]، {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | region = | leader_title = | leader_name = ئامینا جێین موحەمەد | parent_organization =[[کۆڕی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] | budget = | established = | staff = | website = | footnotes = }} '''سندووقی بەشداری نێونەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکان''' ({{بە ئینگلیزی|United Nations Fund for International Partnerships (UNFIP)}}) لە ساڵی ١٩٩٨ دا مەزرێنرا تا ھەروەک ناوبەست لەنێوان ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان خزمەت بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is UNFIP {{!}} United Nations Office for Partnerships|ناونیشان=https://www.un.org/partnerships/content/what-unfip|وێبگە=www.un.org|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٠|زمان=en}}</ref> کاری سندوقی بەشداری نێونەتەوەیی لەلایەن لێژنەی ڕاوێژکاری، کە لەلایەن جێگری سکرتێری گشتیی بەڕێوە دەچێت چاودێری دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNFIP - United Nations Fund for International Partnerships - World Bank Group Archives Holdings|ناونیشان=https://archivesholdings.worldbank.org/unfip-united-nations-fund-for-international-partnerships|وێبگە=worldbank.org|بڵاوکەرەوە=World Bank|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{نەتەوە یەکگرتووەکان}} [[پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان]] amzf33bncshgk14zcqxclg8smue3i30 0 167543 1687894 1506004 2026-10-16T05:49:11Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687894 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|date=ئابی ٢٠٢٠}} {{خاوێنکردن|date=ئابی ٢٠٢٠}} {{شێواز|date=ئابی ٢٠٢٠}} {{ویکیسازی|date=ئابی ٢٠٢٠}} }} '''سنوری ناوچەی پشت کێو''' سەرەتا لە شاخی بەمۆ دەست پێ دەکات و درێژ دەبێتەوە بۆ ملەی سەرتەک و پاشان بۆ ملە گورگان و بۆ مەلە و ئەسحاو و بۆ باڵەکەڕێ و ملەی کەرگەمل ئەمانە چواریان پێی دەڵێن شاخی خۆشک کەبرینتین لە ڕۆژ ئاوای سنوری پشت کێو، زمناکۆ ملەی تاڵک و بەردە دوو کون و ملەی شاکەرەم و پشت قڵا و ملەسور تا ئەگاتە دەریاچەی سیروان تا ئەگاتە ناوچەی لاوران و بێزەل ئەمە سنوری باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەو ناوچەیەیە، و شاخی بێزەل و کانی ژەنان و چەمی زمکان بەدرێژایی بەرزایییەکانی ڕۆژھەڵاتی ئەوناوچەیە درێژ دەبێتەوە تاکو دەروازەی خاڵی گومرگی پشتە و بەرزانییەکانی ڕۆژھەڵاتی بەڕووێن و لەوێشەوە درێژ دەبێتەوە تاکو شاخی بەمۆ باکووری ڕۆژئاوای ناوچەکە، ئەمە پێی ئەڵێن سنوری جوگرافیایی پشت کێو. سنوری جوگرافیای گڵێجاڵ ناحیەی بەمۆ: ئەگەر ڕوو بە خۆر ھەڵات ڕاوەستی شاخی خۆشک ئەکەوێتە ڕۆژئاوای گڵێجاڵ کە بریتییە لە ملەی سەرتەک و یاڵی ملەگورگان و ملەوئەسحاو و باڵەکڕێ، کانی کەڵ و دۆزەقەوار و ملەخەرمانان دەکەوێتە لای باشوورییەوە، سنورەکانی باکووری بریتییە لە بڵاڵوکەکانی کاکەھەسەن و کاک ئەحمەد کوژراو کوڵەی جۆجاڕ و چەمی ناوھاڵ و بەرزایییەکانی تارم شێر و پێچکە بزن و چەمی گەڕاو بەدێژایی چەمی گەڕاو تا بانی کەڵەکان ئەمەی باسمان کرد لە باکوورەوە تا ڕۆژ ھەڵات درێژ دەبێتەوە، ئەم سنورانە لەژێر دەستی جوتیارانی ئەم گوندە بووە، بەڵام زۆر بەداخەوە حاکم و ئاغاواتی ئەوسەردەمە کە عوسمان بەگی شەرەف بەیانی خراپەکەیان بووە ئەو سنورەی لە گڵێجاڵ دابڕاندوە و ئەم گوندانەی لێ داناوە کە بیرتین لە چواردارانی سەرەوە و چواردارانی خوارەوە و گوندی بەلەسۆ، سنوری گوندەکەی بەشێوەی دابەش دوو لەگڵجاڵی وەرگرتوە، بەڵام ئێستا ئەو خەڵکانە زۆر تەبان و بەحوکمی ژن و ژن خوازی بوون بەیەک دەستە و ھیچیان لەنێواندا نەماوە. == شوێنە دیار و بەرچاوەکان == پێچکە بزان، ناوتوان، کاوڕکوڵێنە، مەردە ھەژارە، مەردە وشکە، ئیمام محمد، وشتر مل، سەید فاتم، یاڵی گەچێن، بانی سەنگەر، داری دەروێش ئەمانە گۆڕستانی سنوری گوندەکەن. چیاخووان، ملەکەوەلە، ملەگورگان، سماقە، سەوەردە، کەلی ھۆرەکە، ڕێگای کۆڵەکە، بەرھەمار، کەور مانگا، چاڵی احمد تڵاق، باخی مامۆ فتاح باخی مامۆ حەمە ساڵح، چەمی زەردەگڵ، کانی پانکە، بانی سەنگەر ملەی ژاڵەکە، ھەنگی یوسف تفەنگچی، ملەوئەسحاو، چاڵە دڕکین، باڵەکەڕێ، تاوگەکەی سەرھاڵ، سەرقەویلە، بڵاڵوکەکانی کاکە ھەسەن، یاڵی حەمە مردوو، کانی کەوان، ھەنجیرە ڕەشەکە، چنارەکان، شانی کارێزەکە، داری دەروێش کانی مەڕ، کانی گورگیل، ملەی شەونم، ھەمێکانی مامۆ شیخ عارف، گەچێن، مێوەکەی مامۆ سڵەمان، ترنگەکەرە، ناوی دێ، گویژەکەی مامۆ غەفور، گڵێجاڵە بچکەلە، بەردی پیرەژن، کانی بومەسڵی، تەپی بارام، دەشتی گڵێجاڵ، یاڵی بومەسڵی، کانی قەرگ، کانی چەرموو، یاڵی تەنگەکە، قڵاگە، خوێڕێزگەکەی مامۆ سڵێمان، وشمل، چاڵە قوڵە، کانی گەڕاو، چەمی گل، یاڵی تارم شێر، باخی کامەران، کولەکانی مامۆ قادر، مستەخووان، قوڵ قوڵە، ناوتوان، کاوڕ کوڵێن، کوڵەی مامۆ قادر، ناودێی سەعد ئاوا، بەلەگەجاڕ، یاڵی بێژن وەسەر، تەرزە کوت، تەنگی شێخ سمایل، کوڵەی توتە، تەنگەکە، چەمی حەمە ڕەش، ئەمانە لەبەر ناونراون بەو شێوەیە: لەبەر ئەوەی خەڵکی ئەو ناوچەیە مەڕ و ماڵاتیان ھەبووە و شوان و گاوانیان ھەبوە ئەو سەردەمە ئەگەر شوانێک یان گاونێک ڕان و مێگەلەکەی بۆ شوێنێک ببردایە ئەگەر ئاژەڵێک جێبمایە لەشوانەکەیان ئەپرسی لەکوێ بووی ئەویش بەپێی ئەم ناوانە ناونیشانی ئادا و ئیتر خەڵک ڕاستەوخۆ بەو نیشانانە بەدوای ئاژەڵەکانا ئەگەڕا و زۆر ماندوو نەدەبوون، بۆیە ئەمەش یەکێکە لە دانایی و عاقڵی خەڵکی ئەو سەردەمە. == مێژوو == === ناوە دیارەکانی سنوری پشت کێو === * حسن ناوێک: کە باپیرەی ھۆزی ھەسەنە و یەکێکە لەو ناودارانەی کە ھۆزەکەی بەناوی خۆیەوە ناو ناوە، * خەلیفە: کە باپیری ھۆزی خەلیفەیە و ئەو ھۆزەش ھەر بەناوی ئەوەوە ناو نراوە کە ناوی تەواوی خەلیفە مارفە. * احمد ڕحیم: ئەویش کەسێکی دیاری سنورەکەیە و ھۆزێکی بەناوی ئەوەوە ناو نراوە. * مەلا محمد ئەسفەری: زانای گەورەی سەردەمی خۆی بوە یەکێک بوە لەوپیاوانەی کە ئاینی ئیسلامی بەڕاستی و دروستی گەیاندوە و سەرچاوەبووە بۆ ژن و ژن خوازی و چارەسەری زۆرێک لە کێشە کۆمەڵایەتییەکان. * شیخ محمد سپێوەر:شێخی تەریقەت بوە لەسەردەمی خۆی و بنەماڵەیەکی دیار و بەرچاوی سنورەکە بوە. * مەلا فتاح: مامۆستای ئاینی بووە. * مامۆستا مەلا سعید: کە لەسەردەمی ئەودا گوندی گڵێجاڵ کراوە بە مەرکەزی خوێندنی ئاینی لە گوندەکە مزگەوت و ئاوی سەرچاوەی گەچێنی بۆ ھاتوەتە خوارەوە بەیارمەتی شێخانی بیارە حوجرەی فەقێ و ئاینی ئیسلام لەو سنورە پەرەی سەندووە و ھەتاکو ئێستاش شوێنی دیارە. * ملا محمودی گڵێجاڵ: مامۆستای ئاینی بوە. * ملا فەرەج: باوکی مەلا محمود بوە ئەویش پێش نوێژ و وتار خوێنی سەردەمی خۆی بووە. * عەزەمی باپیر: پیاوێکی ئاینی و سوفی بوە. * کوێخا غەفوور: پیاو ماقوڵ و کویخای گوندی گڵێجاڵ بوو. * علی فتاح: سەردەمێک کوێخایەتی بۆ گوندی گڵێجاڵ کردوە. * حسین فتاح: پیاوێکی قسەزان و ئازا و ناودار بوە. * شێخ محمودی بەلەسۆ: پیاوێکی ئاینی بووە لەسەردەمی خۆی خوێنەوار بووە. * عەوڵای وسەین: پیاوێکی ئاینی و کەسایەتییەکی دیندار بووە. * محەممەد مستەفا: ناسراوە بە حەمەی مستەفا پیاوێکی ماڵ در بوە و کەسایەتییەکی بەھێزی ھەبووە. * عەبدوڵڵای مەلا یوسف: پیاوێکی چاکە کەر و دەوڵەەند بوو باوکی کە ئەکاتە مەلا یوسفی گڵێجاڵ پیاوێکی ئاینی و کەسایەتییەکی ڕۆشنبیر بووە. * حاجی شێخ ساحێب: لە گوندی پشتە پیاوێکی ئاین پەروەر و مامۆستا و شێخ بووە. * شیخ ئەنوەر: شێخی ئاینی و پیاو چاکی ناوچەکە. * باوای خدر: کە ئیستا عەشیرەتی باوایی بەناوی ئەوەوەیە. * جەمشێر: کە خێڵی جەمشێر بەناوی ئەوەوە ناوبانگیان ھەیە. * شاعیر مەولەوی: شاعیری گەورەی کورد و پیاوی ئاینی و کەسایەتی ڕۆشنبیر و لەباپیرانی تاوگۆزییە. * سەید کاکە احمدی مۆرتکە: پیاوی دەستەڵات دار و براگەورەی سنورەکە بووە. * سەید جمیل: پیاویکی بەناوبانگ و ڕەیس عەشایەی ناوچەی تاوگۆزی بووە. * سەید جەلال: پیاوێکی ناودار بووە. * ئاغا ڕەش: پیاوێکی ناوداری ناوچەی تاوگۆزی بوە. * بەڵام لەبەر ئەوەی سنورەکەی ئێمە لەڕووی جوگرافیاوە دابڕاوە کۆمەڵێک پیاوی زانا و بەناوبانگی تیادا بووە بەداخەوە تا ئێستا وەک پێویست ناویان تۆمار نەکراوە * مامۆستا سەید احمدی زارێن: یەکێکە لە پیاوە ناودارەکان مامۆستای ئاینی سنورەکە بوە. * سەید عبدالرحمن ی سەید محمودی تاوگۆزی: پیاوێکی چالاک و براگەورەی خەڵکی سنورەکە بووە و جێگای ڕەزامەندی تەواوی دانیشتووان بووە، ئەگەر ئێمە ناودار و پیاو چاکانی ئەو سنورە دەست نیشان بکەین لەوانەیە بەچەندین کتێب تەواو نەبێت بۆیە خەڵکی ئەو سنورە پیاوی دوور لە خراپە و چاکەکار بوون خۆیان بەدەستی خۆیان خۆیان ئەژیاند و نەوکەر و دەستکەلای کەس نەبوون. == شێوازی ژیان == زۆر بەسەختی توانیویانە بەس نان پەیدا بکەن بۆ خواردن، دانیشتووانی ئەو گوندە بەکەمی بزن و مانگا و ماین و قاتر و گوێدرێژیان بەخێو کردووە، جوتیارییان کردوە و جۆ و گەنم و زەڕات و گاڵیان وەشاندوە، لە بەڕوو زۆر سودیان وەرگرتوە بۆ خواردنی خۆیان و ئاژەڵەکانیان، ھەروەھا بەکەمی توانیویانە مەرەزە و ماش و وشیان وەشاندووە سودیان زۆر لێی وەرگرتوە، ئاشی بەردیان داناوە ئاردیان پێکردوە و لە درەختی ژاڵە ھار یان دروست کردوە و برنجیان پێ کڕە کردووە، ئەو پیاوەش کە ئەو داھێنانەی دروست کردوە ناوی فەتح اللەی یوسف بووە بە گا و گوێدرێژ جووتیان کردووە و بەڵام زۆر بەداخەوە ھەندێکیان لەبەر نەبوونی گا و گوێدرێژ بە پێ و بێڵ زەڕات و خەلەیان وەشاندوە زۆربەداخەوە ژیان زۆر قورس بوو زۆری خەڵکەکە نەیان توانیوە منداڵەکانیان بەخێو بکەن و زۆربەیان بەگەنجی منداڵی مردوون، ئاغاکان سەرانەیان لێوەرگرتون و دەوڵەتەکانی دراوسێش وەک ئێران و عوسمانییەکان شاخانەیان لێسەندوون و ھەندێکیش لە ئاغاکان دزیان بۆ دروستکردوون شەوانە مەڕ و ماڵاتیان بڕدوون، ژیان ئەو سەردەمە ھەرچۆن بیری لێبکەیتەوە مێشکی مرۆڤ ڕائەوەستێنێ، کەرەستەکانیان زۆر سادە بووە و ھیچ ئاسەوارێکی بازرگانی لەو سنورە نەبوە، ئەو ئامرازانە پێی ژیاون داس و شەن و سێلک لەدار و بەردێکیان قوڵ کردوە و چەڵتوکیان تێکردوە و بەبەردێکی درێژ کوتاویانە ئەوە شێوەی کڕە کردنیان بوە بە دانێک دوونەفەر توانیویەتی بەشی چوار بۆ پێنج نەفەر برنج بەو شێوەیە بکوتێ، ئامێری کونە و مەشکە و سێپا و گاواسن و نێڵە و ھێش ئەمانە ئامێری ژیانیان بووە، ھیچ شتێکی سەردەم ھەتاکوو سەردەمی ڕاپەڕینی گەلی عێراق بەسەرکردایەتی عبدالکریم قاسم لەم سنورە نەبووە، تەنھا تەماتەیەکی ورد لەگەڵ بامییەیەکی زبر و ماش و نۆک و نیشک و خەیار و [[ترۆزی]] و شامییەکی خڕ کە ئێستا ھەیە ئەوانە بۆ خواردن ھەبوون، باخ و باخداری لەسنوری ئێمەدا زۆر کەم بووە چونکە خەڵک لەبرسا توانای باخداری و شتی درێژ خایەنیان نەبووە، لەبەر ئەوەی ئەو خەڵکە وڵاتەکەی لە ڕۆژ ھەڵات و ڕۆژ ئاواوە داخراو بووە ئەوەی بەدەستی خۆیان دروستیان نەکردبێ ھیچ ئامێرێک نەگەیشتووەتە ئەوێ ھەتاکو ھاتنی شۆڕشی کورد ساڵی ١٩٦١، زۆر بەداخەوە لەو سنورە تا بارکردن حەمام و سەرئاو لەو گوندانەدا نەبووە مەگەر مزگەوتەکان. ndrh53olwwmapsovu6v0ujgrbg5f7c8 0 169081 1687636 1405577 2026-10-15T19:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1687636 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پانکاج تریپاتی | image = Pankaj Tripathi World Premiere Newton Zoopalast Berlinale 2017 06.jpg | image_upright = | image_size = <!-- Discouraged per WP:IMGSIZE; please use image_upright. --> | alt = | caption = تریپاتی لە ٢٠١٧ | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = <!--Birthdate must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs. No IMDb. No public records. See WP:BLPPRIVACY--> | birth_place = بێلساند، باراولی<ref name="Pankaj Belsand, Barauli">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Story of Pankaj Tripathi: From jail cell, hotel kitchen to big screen |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms |وێبگە=The Times of India |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181008222358/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> گۆپاڵگانج، [[بیھار]] | alma_mater = {{Plainlist| * قوتابخانەی نێودەوڵەتی دراما * زانکۆی ماگاد}} | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٠٤-ئێستا | spouse = مریتولا تریپاتی }} '''پانکاج تریپاتی''' ({{بە ئینگلیزی|Pankaj Tripathi}}) ئەکتەرێکی ھیندییە، و بەزۆری لە فیلمە ھیندییەکاندا دەردەکەوێت. بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٤ بە ڕۆڵێکی لاوەکی لە فیلمەکانی «ڕاکردن» و «ئۆمکارا» دەرکەوت، و لەو کاتەوە زیاتر لە ٢٠ [[فیلم]] و ٦٠ بەرنامەی تەلەفزیۆنی کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=कभी गेट पर रोक देते थे गार्ड, आज इस एक्टर की फिल्म पहुंची ऑस्कर|ناونیشان=https://www.bhaskar.com/news/c-268-bollywood-actor-pankaj-tripathi-life-story-pt0171-NOR.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Dainik Bhaskar|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=hi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190622040912/https://www.bhaskar.com/news/c-268-bollywood-actor-pankaj-tripathi-life-story-pt0171-NOR.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-first-of-many-debut-film-run-5809550/|سەردێڕ=First of Many: Pankaj Tripathi revisits Run|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=The Indian Express|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200318052928/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-first-of-many-debut-film-run-5809550/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرکەوتنی تریپاتی لە ساڵی ٢٠١٢ بەسەر ڕۆڵی دوژمنکارانەی خۆی لە زنجیرە فیلمی «چەتەکانی واسیپور» ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Jamkhandikar|یەکەم١=Shilpa|سەردێڕ=Q&A: Pankaj Tripathi on surviving in frog-in-the-well Bollywood|ناونیشان=https://in.reuters.com/article/interview-pankaj-tripathi/qa-pankaj-tripathi-on-surviving-in-frog-in-the-well-bollywood-idINKCN1BV0YL|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Reuters|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171003125327/https://in.reuters.com/article/interview-pankaj-tripathi/qa-pankaj-tripathi-on-surviving-in-frog-in-the-well-bollywood-idINKCN1BV0YL|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەو کاتەوە پێداچوونەوەی ڕەخنەیی بۆ چەند فیلمێک کردووە، لەوانە «فوکرێ» ٢٠١٣، «ماسان» ٢٠١٥، «نیڵ باتی سانتا» ٢٠١٦، «باریلی کی بارفی» ٢٠١٧، «نیوتۆن» ٢٠١٧، «گەڕانەوەی فوکرێ» ٢٠١٧، «ستریی» ٢٠١٨. بۆ فیلمی نیوتۆن، تریپاتی چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە خەڵاتی فیلمی نەتەوەیی، ئاماژەیەکی تایبەت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=National Film Awards 2018 complete winners list: Sridevi named Best Actress; Newton is Best Hindi Film|ناونیشان=https://www.firstpost.com/entertainment/national-film-awards-2018-complete-winners-list-sridevi-named-best-actress-newton-is-best-hindi-film-4429915.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=Firstpost|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180413192729/https://www.firstpost.com/entertainment/national-film-awards-2018-complete-winners-list-sridevi-named-best-actress-newton-is-best-hindi-film-4429915.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ژیانی تایبەتی == تریپاتی لە بنەماڵەیەکی ھیندۆسی لە بێڵسان،<ref name="Pankaj Belsand, Barauli">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Story of Pankaj Tripathi: From jail cell, hotel kitchen to big screen |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms |وێبگە=The Times of India |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181008222358/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە گوندێکی ناوچەی گۆبەلگانگی ویلایەتی بیھاری ھیندستان، لە دایک و باوکی پەندیت بانەراس تریپاتی و ھیمانتی دێڤی، وەک چوار منداڵی بچووکیان لە دایک بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Guftagoo with Pankaj Tripathi |بڵاوکەرەوە=Rajya Sabha TV}}</ref> باوکی وەک جوتیار و قەشەیەک کار دەکات.<ref name="Pankaj Belsand, Barauli"/> تریپاتی وەک جوتیار کاری کردووە، تا گەیشتە ئاستی ١١یەم لە قوتابخانە. لە وەرزەکانی خۆشیدا ڕۆڵی کچێکی لە ناتاک لە گوندەکەی خۆی دەگێڕا، کە جێگای دەستخۆشی خەڵکی گوندەکە بوو و لە کۆتاییدا بە [[ئەکتەر]] دەرچوو.<ref name="db">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Oscar में इस बिहारी एक्टर की मूवी, अभी भी मिट्टी के चूल्हे पर बनता है खाना|ناونیشان=https://www.bhaskar.com/news/BIH-PAT-HMU-pankaj-tripathi-newton-nominated-for-oscar-5702111-PHO.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=dainikbhaskar|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=hi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201142638/https://www.bhaskar.com/news/BIH-PAT-HMU-pankaj-tripathi-newton-nominated-for-oscar-5702111-PHO.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای قۆناغی ئامادەیی چوو بۆ پاتنا و لەوێ لە پەیمانگای بەڕێوەبردنی ھۆتێلی حاجیپور خوێندی شانۆنووس بوو، وەک ئەندامێک لە سیاسەتی زانکۆدا چالاک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Story of Pankaj Tripathi: From jail cell, hotel kitchen to big screen - Times of India|ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms|وێبگە=The Times of India|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181008222358/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/story-of-pankaj-tripathi-from-jail-cell-hotel-kitchen-to-big-screen/articleshow/64529484.cms|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ترسی شکست ھێنان لە کارکردن، ھەروەھا بە کورتی لە ھۆتێلێکی پێنج ئەستێرەیی پاتنا کاری کردووە، دوای مانەوەی حەوت ساڵ لە پاتنا، بۆ خۆتۆمارکردن لە قوتابخانەی نیشتمانی دراما، لە شاری «پاتانا» چوو بۆ دەلھی. تریپاتی لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ ھاوسەرگیری لەگەڵ مارێدۆلا کرد، و کچێکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر١=Danish Raza|سەردێڕ=Pankaj Tripathi, the scene-stealer of ‘Gurgaon’|ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/bollywood/pankaj-tripathi-the-scene-stealer-of-gurgaon/story-47lVowafdXhQJKUQPbelJJ.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Hindustan Times|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171003174449/http://www.hindustantimes.com/bollywood/pankaj-tripathi-the-scene-stealer-of-gurgaon/story-47lVowafdXhQJKUQPbelJJ.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="scroll">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ramnath|یەکەم١=Nandini|سەردێڕ=The Pankaj Tripathi interview: ‘The audience should be in the same room as the character’|ناونیشان=https://thereel.scroll.in/806894/the-pankaj-tripathi-interview-the-audience-should-be-in-the-same-room-as-the-character|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=Scroll.in|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160824210301/http://thereel.scroll.in/806894/the-pankaj-tripathi-interview-the-audience-should-be-in-the-same-room-as-the-character|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == پیشە == دوای ئەوەی لە قوتابخانەی نیشتمانی دراما تەواو بوو، تریپاتی لە ساڵی ٢٠٠٤ چوو بۆ [[مۆمبای]] و دواتر ڕۆڵێکی نەناسراوەی لە فیلمی «ڕاکردن» بینی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dailyo.in/arts/pankaj-tripathi-sacred-games-2-what-makes-india-drool-over-a-middle-aged-man-nmo/story/1/31932.html|سەردێڕ='Tripathi bach jayega!' Decoding Pankaj Tripathi and why India's drooling over this middle-aged guy|وێبگە=www.dailyo.in|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190828024648/https://www.dailyo.in/arts/pankaj-tripathi-sacred-games-2-what-makes-india-drool-over-a-middle-aged-man-nmo/story/1/31932.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ساڵی ٢٠١٢ دەستکەوتی گەورەی بەدەستھێنا، کاتێک لە چەتەکانی واسیپووردا بە بەرفراوانی ستایشی ڕۆڵەکەی کرا، تاقیکردنەوەکەی فیلمەکە نزیکەی ھەشت کاتژمێر بەردەوام بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Joshi|یەکەم١=Namrata|سەردێڕ=Acting is like a journey into unexplored terrain, says Pankaj Tripathi|ناونیشان=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/acting-is-like-a-journey-into-unexplored-terrain/article19715919.ece|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=The Hindu|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171127113420/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/acting-is-like-a-journey-into-unexplored-terrain/article19715919.ece|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kaala Karikaalan actor Pankaj Tripathi: Gurgaon is a very special film for me|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gangs-of-wasseypur-actor-pankaj-tripathi-gurgaon-is-a-very-special-film-for-me-4741452/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=The Indian Express|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171003174649/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gangs-of-wasseypur-actor-pankaj-tripathi-gurgaon-is-a-very-special-film-for-me-4741452/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ساڵی ٢٠٠٨ لە زنجیرەی تەلەفیزیۆنی باھوبەلی کاری کردووە، دواتریش لە «باروودا» کاری کردووە، لە سۆنی تیڤی، ئێستا لە [[نێتفلیکس]] بەردەستە. لە سەرەتای پیشەکەیدا زیاتر ڕۆڵی لەگەڵ کارەکتەری چەتەدا ھاوواتا بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kaushal|یەکەم١=Ruchi|سەردێڕ='Nil Battey Sannata' is my story: Pankaj Tripathi – Times of India|ناونیشان=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nil-Battey-Sannata-is-my-story-Pankaj-Tripathi/articleshow/51940287.cms|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=The Times of India|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20170611165011/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nil-Battey-Sannata-is-my-story-Pankaj-Tripathi/articleshow/51940287.cms|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Don’t like people appreciating my negative roles: Pankaj Tripathi|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dont-like-people-appreciating-my-negative-roles-pankaj-tripathi-2777706/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=The Indian Express|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171003174647/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dont-like-people-appreciating-my-negative-roles-pankaj-tripathi-2777706/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر چەندین ڕۆڵی جۆراوجۆری بینی و ھەڵسەنگاندنێکی ڕەخنەیی بۆ خۆی بردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر١=Rishabh Suri|سەردێڕ=Bareilly Ki Barfi actor Pankaj Tripathi: Cinema is not just a medium of entertainment|ناونیشان=http://www.hindustantimes.com/bollywood/bareilly-ki-barfi-actor-pankaj-tripathi-cinema-is-not-just-a-medium-of-entertainment/story-nGBi1vJuJmGQiw2kZ9OlAI.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=Hindustan Times|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171003124920/http://www.hindustantimes.com/bollywood/bareilly-ki-barfi-actor-pankaj-tripathi-cinema-is-not-just-a-medium-of-entertainment/story-nGBi1vJuJmGQiw2kZ9OlAI.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکەمین فیلمی وەکو ئەکتەری سەرەکی فیلمی گورگۆن ٢٠١٧ بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/gurgaon-movie-review-pankaj-tripathi-shines-in-this-dark-twisted-and-mean-family-saga/story-6jMs24f6w389sPYzbKlIUJ.html|سەردێڕ=Gurgaon movie review: You wouldn’t want to be trapped in this dark, mean world|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٧|وێبگە=Hindustan Times|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200619054836/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/gurgaon-movie-review-pankaj-tripathi-shines-in-this-dark-twisted-and-mean-family-saga/story-6jMs24f6w389sPYzbKlIUJ.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمی نیوتنی ساڵی ٢٠١٧، بە باشترین جۆری فیلمی بیانی، چوونە ناو خەڵاتی ئەکادیمیاوە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=‘Newton’ is India’s official entry to Oscars 2018|ناونیشان=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/newton-indias-official-entry-for-the-oscars/article19734480.ece|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=The Hindu|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> پانکەج تریپاتی یەکەم دەرکەوتنی خۆی لە سینەمای تامیل لەگەڵ «کالا»دا کرد، کە لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨ ئازاد کرا، ھەروەھا لە زنجیرە وێبی «میرزاپوور» ساڵی ٢٠١٨ دەرکەوت، کە لە ئەمازۆن پریم بەردەستە و لە زنجیرە وێبی یارییە پیرۆزەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە نێتفلیکسدا ھەیە. == فیلمۆگرافی == === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width=60% !scope="col"| ساڵ !scope="col"| ناونیسان !scope="col"| ڕۆڵ !scope="col"| ھێل !scope="col" class="unsortable" | تێبینی |- | ٢٠١٠–١١ | ''Zindagi Ka Har Rang...Gulaal'' | گیگا کاکا | ستاڕ پڵەس | |- | ٢٠١٠ | ''Powder'' | ناڤاد ئەنساری | سۆنی تیڤی | |- | ٢٠١٥–١٦ | ''Sarojini - Ek Nayi Pehal'' | دوشیانگ سینگ | زیی تیڤی | |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەر دەرەکییەکان == *{{IMDb name|2690647}} *{{بۆلیوود ھەنگاما|pankaj-tripathi}} *{{فەیسبووک|impankajtripathi}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Pankaj Tripathi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی نیشتمانیی باشترین ئەکتەری پاڵپشت]] co397ph5qgli20r1ow6qpimceapd2xx 0 169367 1687716 1687459 2026-10-15T21:13:03Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687716 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە | وێنە = HitmansBodyguard.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = پاتریک ھیوز | بەرھەمھێنەر = مارک گیڵ، جۆن تامپسۆن | نووسین = تۆم کۆنەر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = ئاتڵی ئۆرڤەرسۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = جەیک ڕۆبێرتس | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = سەمیت ئینتەرتەیمێنت | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٨ی ئابی ٢٠١٧ | ماوەی فیلم = ١١٨ خولەک | وڵات = [[ئەمریکا]] | زمان = [[ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٣٠–٦٩ میلیۆن دۆلار | داھات = ١٨٠٬٦ میلیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Hitman's Bodyguard}}) فیلمێکی ئەکشن و کۆمێدیی ئەمریکییە، لەلایەن پاتریک ھیوز دەرھێنراوە، ئەستێرەکانی فیلمەکە [[ڕایەن ڕێینۆڵدز]]، [[ساموێل ئێل. جاکسن]]، [[گاری ئۆڵدمن]]، و [[سەلما ھایێک]]. فیلمەکە باسی پاسەوانێک (ڕێینۆڵدز) دەکات، کە دەبێت بکوژێکی پیشەگەری تاوانبارکراو (جاکسن) بپارێزێت، لە کاتی ڕێگادا بۆ شایەتیدان لە دادگای تاوانی نێودەوڵەتی. پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠١٧ لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە، و لە سەرتاسەری جیھاندا ١٨٠ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە. فیلمەکە بیروڕای تێکەڵی وەرگرت، لەگەڵ ڕەخنەکان لە نمایش و پەیوەندیی ڕێینۆڵدز و جاکسن، ھەروەھا زنجیرەی ئەو بزووتنەوەیە بەڵام ڕەخنەیان لە کلێشە و لەسێدارەدان گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://editorial.rottentomatoes.com/article/the-hitmans-bodyguard-misses-the-mark/|سەردێڕ=The Hitman's Bodyguard Misses the Mark|یەکەم=Jeff|دوایین=Giles|وێبگە=[[Rotten Tomatoes]]|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> پاشکۆی ئەم فیلمە وا بڕیار لە ساڵی ٢٠٢١ بڵاوبکرێتەوە بەناوی The Hitman's Wifi Bodyguard. == چیرۆک == مایکڵ پڕایس (ڕێینۆلدس) ژیانێکی ڕێک و پێک دەژی وەک پاسەوانێکی ھەڵبژاردە لە بەڕیتانیا، تا ئەو کاتەی بریکار تاکاشی کورۆساوا لە سەعاتەکەی تیرۆر دەکرێت. پاش دوو ساڵ، پڕایس شەرمێکی زیندوو پەیدا دەکات بۆ پاراستنی جێبەجێکارانی کۆمپانیاکانی ئالودەبوونی ماددە ھۆشبەرەکان لە لەندەن. ھاوکات ڤلادیسلاڤ دۆخۆڤیچ (ئۆڵدمان) کە دیکتاتۆرێکی دڵڕەقی بێلاڕووسییە، لە دادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا دادگاییی تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دەکات. == ڕۆڵەکان == * [[ڕایەن ڕێینۆڵدز]] بە ڕۆڵی مایکڵ پڕایس * [[ساموێل ئێل. جاکسن]] بە ڕۆڵی دارویس * [[گاری ئۆڵدمن]] بە ڕۆڵی ڤلادیسلاف * [[سەلما ھایێک]] بە ڕۆڵی سۆنیا * ئیلۆدی یانگ بە ڕۆڵی ئەمیلا * کریستی میشێل بە ڕۆڵی ڕەبێکا ھار == بەرھەمھێنان == لە ئایاری ٢٠١١، میدیای سکایدانس لەلایەن دەیڤد ئێڵیسۆنەوە، دەقی ئەکشنی پاسەوانی تایبەتی بکوژەکەی لەلایەن تۆم ئۆکۆنەر وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kroll|یەکەم١=Justin|سەردێڕ=Skydance nabs ‘The Hitman’s Bodyguard’|ناونیشان=https://variety.com/2011/film/news/skydance-nabs-the-hitman-s-bodyguard-1118037605/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دەقەکە لە باشترین پێڕستی ڕەشی ساڵی ٢٠١١ بوو، بۆ سیناریۆ بێ بەرھەمەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Finke|یەکەم١=Nikki|سەردێڕ=The Black List 2011: Screenplay Roster|ناونیشان=https://deadline.com/2011/12/the-black-list-2011-screenplay-roster-204025/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Deadline.com|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> لەکاتێکدا کە لە بنەڕەتدا بە نیاز بوو دراما بێت، دەقەکەی دوو ھەفتە کاری بە سەر دووبارە نووسینەوەی «شێتانە»دا کرد، بۆ ئەوەی بگۆڕدرێت بە کۆمیدیاپێش چەند ھەفتەیەک لە وێنەگرتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vice.com/en_us/article/qv8ddm/ryan-reynolds-and-samuel-l-jackson-are-your-new-favorite-buddy-comedy-duo|سەردێڕ=Ryan Reynolds and Samuel L. Jackson Are Your New Favorite Buddy Comedy Duo|ئیش=[[Vice Media]]|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥، (ڕایەن ڕێینۆڵدز، ساموێل ئێڵ جاکسن، گاری ئۆڵدمن) لەو فیلمەدا نمایش کران، کە لە دەرھێنانی جێف وادلۆ بۆ فیلمە میلینیۆمەکان دەبێت، بەرھەمھێنەرەکان مارک گیل و جۆن تۆمپسۆن و مات ئۆتۆڵ و لەی وێلدۆن،<ref name=Nov2015THR>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Siegel|یەکەم١=Tatiana|سەردێڕ=Ryan Reynolds, Samuel L. Jackson, Gary Oldman to Star in 'Hitman's Bodyguard' (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/hitmans-bodyguard-ryan-reynolds-samuel-836993|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٦ لە فیلمی (ئیلۆدی یەنگ) و سەلما ھایێکدا نوێنەرایەتیی ئێلۆدی یەنگ کرا، کە لەلایەن ڵایۆنسگەیت لە ئەمریکا دابەش دەکرێت، ڕۆژی ٩ی ئایاری ٢٠١٦ ھەواڵی ئەوە درا،<ref name=Feb2016D>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fleming|یەکەم١=Mike Jr|سەردێڕ=Ryan Reynolds’ 1st Post-‘Deadpool’ Pic ‘Hitman’s Bodyguard’ Adds Elodie Yung, Salma Hayek, Sam Jackson, Gary Oldman|ناونیشان=https://deadline.com/2016/02/ryan-reynolds-hitmans-bodyguard-samuel-jackson-gary-oldman-elodie-yung-salma-hayek-1201707597/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ئیش=Deadline.com|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٦|زمان=en-US}}</ref> کە وادلۆ لە دەرەوەی فیلمەکە ڕایگەیاندووە و پاتریک ھیوز فیلمەکەی واژۆکردووە. == پێشوازی == پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە ٧٥٬٥ میلیۆن دۆلاری لە ئەمریکا و کەنەدا و ١٠٥٬١ میلیۆن دۆلار لە ناوچەکانی دیکە کۆکردەوە، بە بڕی ١٨٠٬٦ میلیۆن دۆلار لە جیھاندا، بە بەراورد بە بودجەی بەرھەمھێنان کە ٣٠ میلیۆن دۆلار بوو.<ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=hitmansbodyguard.htm|سەردێڕ=The Hitman's Bodyguard (2017)|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> لە ئەمریکای باکوور، پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠١٧ لە تەنیشت لۆگان لاکی ئازادکرا،<ref name=preview>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thewrap.com/hitmans-bodyguard-logan-lucky-box-office/|سەردێڕ=‘Hitman’s Bodyguard’ and ‘Logan Lucky’ Unlikely to Boost Box Office This Weekend|ئیش=[[TheWrap]]|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> چاوەڕوان دەکرا لە کۆتاییی ھەفتەی کردنەوەیدا ١٧–٢٠ میلیۆن دۆلار لە ٣٣٥٠ شانۆکۆژی تێکەوتبێت، فیلمەکە لە یەکەم ڕۆژی خۆیدا بڕی ٨ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە (لە نێویاندا ١٬٦٥ میلیۆن دۆلار لە پێشدیمەنی شەوی پێنجشەممە) بوو.<ref name="opening">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2017/08/channing-tatum-ryan-reynolds-weekend-box-office-hitmans-bodyguard-logan-lucky-annabelle-creation-1202151679/|سەردێڕ=Looking Under ‘Logan Lucky’s Hood As ‘Hitman’s Bodyguard’ Stands Tall With $21M Opening|یەکەم=Anthony|دوایین=D'Alessandro|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە وێبگەی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندیی ڕێژەی ٤٣٪ی وەرگرت، بە پشت بەستن بە ٢١٨ پێداچوونەوە، بە تێکڕای ڕێژەی ١٧٬٥/١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2017/08/hitmans-bodyguard-logan-lucky-annabelle-creation-august-box-office-opening-1202152509/|سەردێڕ='Hitman’s Bodyguard’ Flexes Muscle With $21M+ Opening During Sleepy Summer.Weekend|یەکەم=Anthony|دوایین=D'Alessandro|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> کۆدەنگیی ڕەخنەییی وێبگەکە دەڵێت: بەزۆری ھێز بۆ کۆمیدی دەست ناکەوێت لە فیلمەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکیییەکان == * {{وێبگەی فەرمی}} * {{IMDb title|1959563}} * {{Rotten Tomatoes|the_hitmans_bodyguard}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|لەندەن|کۆمیدیا|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە هاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییە پۆلیسییە تاوانکارییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پاسەوانەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کوشتنی گرێبەست]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پاتریک ھیوز]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ئاتلی ئۆرڤارسۆنەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمستەردام داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری لاھای داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمستەردام وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بولگاریا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە بولگارییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ھۆڵەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکانی نو ئیمەیج]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] qo3l6wrei5a184p5mzpm7woldu87zvi 0 169726 1687835 1686242 2026-10-16T01:51:40Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687835 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum|name=پێشانگای هونەری کۆری|native_name=조선미술박물관|native_name_lang=ko|logo=|logo_upright=|logo_alt=|logo_caption=|image=File:PYONGYANG CITY KIM IL SUNG SQUARE DPR KOREA OCT 2012 (8269898986).jpg|image_size=|image_upright=|alt=|caption=پێشانگای هونەری کۆری (٢٠١٢)|pushpin_map=|pushpin_relief=|pushpin_map_size=|pushpin_caption=|pushpin_label=|coordinates=<!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} -->|former_name=<!-- or |former_names= -->|established={{start date|1948|08|11|df=y}}|dissolved=<!-- {{end date|YYYY|MM|DD|df=y}} -->|location=[[پیۆنگیانگ]], [[کۆریای باکوور]]|type=مۆزەخانەی هونەری|accreditation=|key_holdings=|collections=|collection_size=|visitors=|founder=|executive_director=|leader_type=|leader=|director=|president=|ceo=|chairperson=|curator=|architect=|historian=|owner=|employees=|public_transit=|parking=<!-- or |car_park= -->|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|network=|embedded=<!-- or |nrhp= -->}} '''پێشانگای ھونەری کۆریا''' ({{بە ئینگلیزی|Korean Art Gallery}}) مۆزەخانەیەکی ھونەرییە و دەکەوێتە بەشی باشووری مەیدانی «کیم ئیل سانگ» لە ناوەندی پیونگ یانگ لە کۆریای باکوور، لە ئابی ١٩٥٤ کرایەوە.<ref>[http://www.korea-dpr.com/museums.html Democratic People's Republic of Korea - Museums]( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403071108/http://korea-dpr.com/museums.html |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٣ }})</ref> == مێژوو == پێشانگای هونەری کۆری بۆ یەکەمجار لە ١١ی ئابی ١٩٤٨ کرایەوە، و دواتر لە ساڵی ٢٠١٠دا نۆژەنکرایەوە.<ref name="2010-kcna">{{Cite news|date=13 April 2010|url=https://kcnawatch.org/newstream/1451888648-934407172/korean-art-gallery-rebuilt/|title=نۆژەنکردنەوەی پێشانگای هونەری کۆری|newspaper=[[Korean Central News Agency]]|publisher=[[KCNA Watch]]|accessdate=30 May 2021}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٠، زیاتر لە ٦ ملیۆن کەس سەردانی مۆزەخانەکەیان کردووە.<ref name="2010-kcna-2">{{Cite news|date=10 March 2020|title=زیاتر لە ٦ ملیۆن کەس سەردانی پێشانگای هونەری کۆرییان کردووە|work=[[Korean Central News Agency]]|publisher=[[KCNA Watch]]|url=https://kcnawatch.org/newstream/1583903763-118551595/over-6-million-people-have-visited-korean-art-gallery/|access-date=30 May 2021}}</ref> == نەخشەسازی == مۆزەخانەکە ٢٢ پێشانگا، هۆڵێکی پێشانگا، چەند ژوورێکی پاراستن و ژوورێکی لێکۆڵینەوەی هەیە.<ref name="ministry">{{Cite web |url=http://www.korart.sca.kp/index.php/artmuseum |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210530162528/http://www.korart.sca.kp/index.php/artmuseum |archivedate=30 May 2021 |access-date=30 May 2021 |title=پێشانگای هونەری کۆری |url-status=live |publisher=وەزارەتی ڕۆشنبیریی کۆریای باکوور}} ''تێبینی: وتاری ماڵپەڕەکە بە زمانی کۆرییە. لەگەڵ ئەوەشدا، دەتوانیت لە گۆشەی سەرەوەی ڕاستەوە 'English' کورتەکل بکەیت بۆ گۆڕینی.''</ref><ref name="tourism">{{Cite web |url=http://www.tourismdprk.gov.kp/place/20 |access-date=30 May 2021 |title=پێشانگای هونەری کۆری |publisher=دەستەی گشتیی گەشتوگوزار |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240301164509/http://www.tourismdprk.gov.kp/place/20 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئازاری ٢٠٢٤ |url-status=dead}} ''تێبینی: وتاری ماڵپەڕەکە بە زمانی کۆرییە. لەگەڵ ئەوەشدا، دەتوانیت لە گۆشەی سەرەوەی ڕاستەوە کورتەکل بکەیت لەسەر '조선어' بۆ هێنانی لیستێکی دابەزین، و هەڵبژاردنی '영어' بۆ گۆڕینی تێکستەکە بۆ زمانی ئینگلیزی.''</ref> مۆزەخانەکە ڕووبەرێکی زیاتر لە {{convert|10000|m2|ft2}} لە خۆ دەگرێت و چەندین شێوازی جۆراوجۆری بەرهەمی هونەری لەخۆدەگرێت لەوانە تابلۆی کۆری، تابلۆی ڕۆنی، پەیکەرتاشی و چنراوەکان.<ref>{{Cite news|date=March 2, 2011|title=پێشانگای هونەری کۆری|work=[[Korean Central News Agency]]|publisher=[[KCNA Watch]]|url=https://kcnawatch.org/newstream/1451891869-250009739/korean-art-gallery/|access-date=May 30, 2021}}</ref> هەروەها دیواری گۆڕەکان هەن کە دەگەڕێنەوە بۆ پێش [[سەدەی ٤ەم|سەدەی چوارەم]].<ref name="tourism" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|کۆریای باکوور|ھونەرەکان|مێژوو|دەیەی ١٩٥٠|جوگرافیا }} {{پۆلی کۆمنز|Korean Art Gallery}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:کۆریای باکوور]] 6c5xydq5bs9plbxdypxgcwvny3xq4jb 0 170348 1687650 1445910 2026-10-15T19:39:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1687650 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''پاوڵ ھێرمان مۆلەر''' ناسراویشە بە '''پاوڵ مۆلەر''' (بە [[ئەڵمانی]]: Paul Hermann Müller؛ ١٢ی کانوونی دووەمی ١٨٩٩ – ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٥)<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1948/muller/biographical/ Paul Müller Biographical]</ref>زانا و توێژەرێکی خەڵکی [[سویسڕا]] بوو. ساڵی ١٩٤٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی لێھاتوویی بەرزی دی دی تی DDT.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1948/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1948]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|سویس|کیمیا}} {{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Paul Hermann Müller (chemist)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] [[پۆل:کیمیازانانی سویسی]] d7alzo0aj0yz3fvqhpmbh79ia5mobg6 0 170532 1687816 1405643 2026-10-16T01:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687816 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''پایتۆن ڕۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Peyton Rous؛ لە دایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٨٧٩ – مردوی ١٦ی شوباتی ١٩٧٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peyton Rous Facts|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1966/rous/facts/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> زانا و توێژەرێکی خەڵکی [[ئەمریکا]] بوو. ساڵی ١٩٦٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بەھۆی دۆزینەوەی دومەڵ و ئارەزووی ڤایرۆسی بە ھاوبەشی لەگەل [[چارڵز برینتۆن ھۆگین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1966|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1966/summary/|وێبگە=nobelprize|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|زانست|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{خەڵاتی نۆبێل لە پزیشکی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست]] e8tce3b5lmc3hv3ax6tisxh6xxeno1i 0 171067 1687491 1405537 2026-10-15T13:34:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687491 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Integrated busing in Charlotte, North Carolina.jpg|وێنۆک|پاسێکی تێکەڵکراو لە چارلۆت، باکووری کارۆڵاینا، شوباتی ١٩٧٣.]] '''پاسەکانی نەھێشتنی جیاکاری''' لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بریتییە لە شێوازی تێکەڵکردنی قوتابیانی سپی پێست و ڕەشپێست لەکاتی بردنیان بۆ قوتابخانە بە مەبەستی نەھێشتنی [[جیاکردنەوەی نەژادیی]] لە قوتابخانەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Zhao, Christina|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=What is busing? Joe Biden forced to defend record of segregation in face of Kamala Harris attacks|ناونیشان=https://www.newsweek.com/what-busing-joe-biden-kamala-harris-1446429|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=Newsweek}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٤ـدا، [[دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] جیاکردنەوەی نەژادی لە قوتابخانە گشتییەکان بە نادەستووری لە قەڵەمدا، بەڵام چەندین قوتابخانەی ئەمریکی بەردەوامبوون لەسەر ئەم خووەیان کە دابەشبوونی نەخشەیی ڕێخۆشکەر بوو بۆ ئەمە، ھەربۆیەش بە تێکەڵکردنی قوتابیانی ڕەشپێست و سپی پێست لە چەندین ناوچەی جیاواز، وەک چارەسەرێک دەبینرا بۆ ئەم دیاردەیە.<ref name="Jost 345–372">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jost|یەکەم=Kenneth|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=School Desegregation|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_cq-researcher_2004-04-23_14_15/page/345|journal=CQ Researcher|بەرگ=١٤|issue=15|پەڕەکان=٣٤٥–٣٧٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|کۆمەڵگا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:نەژاد]] [[پۆل:ڕەگەزپەرستی]] kq7dmr2d3ti6e02uumpnbzh9oklmzd9 0 172214 1687832 1567590 2026-10-16T01:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە) 1687832 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''پرتەقاڵ''' جۆرێک [[میوە]]یە کە بە [[ڤیتامین سی]] دەوڵەمەندە و بەشێوەیەکی گشتی بۆ لەش پێویستە. داری پرتەقاڵ ھەموو جارێ سەوز و پڕ لە گەڵایە و بەرزاییی ئەم دارە ھەتا ١٠ مەتریش دەڕوات. لە ھەر ١٠٠ [[گرام]]ێک، ٤٢ گەرمۆکەی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nutrition-and-you.com/orange-fruit.html|سەردێڕ=Orange fruit nutrition facts and health benefits|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> ==مێژوو== کۆنترین ئاماژەی بەڵگەنامەیی بۆ پرتەقاڵی شیرین لە وێژەی چینیدا بۆ ساڵی ٣١٤ [[پێش زایین]] دەگەڕێتەوە. لە [[ئەورووپا]]، مۆریتانییەکان (یان مەغریبەکان) پرتەقاڵیان بردە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]] کە بە [[ئەندەلووس]] دەناسرا، لەوێ لە سەدەی دەھەمدا چاندنی بە شێوەیەکی بەرفراوان دەستی پێکرد، وەک چۆن لە تەکنیکە ئاڵۆزەکانی [[ئاودێری]]دا دەردەکەوێت کە بەتایبەتی بۆ پاڵپشتیی باخەکانی پرتەقاڵ گونجێنرابوون. بەرھەمە [[مزرەمەنییەکان]] (لە نێویاندا پرتەقاڵی تاڵ) لە سەدەی نۆھەمدا لە سەردەمی [[میرنشینی سێسیلیا]] گەیەنرانە [[سێسیلیا]]، لەگەڵ ئەوەشدا پرتەقاڵی شیرین تا کۆتایی سەدەی پازدەیەم یان سەرەتای سەدەی شازدەیەم نەناسراو بوو، کاتێک بازرگانە ئیتاڵی و [[پورتوگالییەکان]] دارە پرتەقاڵیان بۆ ناوچەی [[دەریای ناوەڕاست]] ھێنا. دوای ماوەیەکی کورت، پرتەقاڵی شیرین وەک میوەیەکی شیاوی خواردن ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا و وەک خۆراکێکی گرانبەھا سەیر دەکرا کە دەوڵەمەندەکان لە شوێنی تایبەتدا دەیانچاند. تا ساڵی ١٦٤٦، پرتەقاڵی شیرین لە سەرانسەری [[ئەورووپا]]دا ناسراو بوو. [[لویسی چواردەیەم]] پاشای [[فەڕەنسا]] زۆر حەزی لە دارە پرتەقاڵەکان بوو و گەورەترین باخچەی پاشایەتیی پرتەقاڵی لە [[کۆشکی ڤێرسای]] دروستکرد، کە تێیدا دارە پرتەقاڵەکان لەناو [[دەفری زیو]]ی پاکدا لە تەواوی ژوورەکانی کۆشکەکەدا دادەنران، ئەم شوێنە ڕێگەی دەدا بە چاندنی پرتەقاڵ لە درێژایی ساڵدا و دابینکردنی بۆ دەرباری پاشایەتی. لە ڕووداوێکی مێژوویی سەرنجڕاکێشدا کاتێک لویس وەزیری دارایی خۆی «[[نیکۆلا فوکێ]]»ی لە ساڵی ١٦٦٤دا سەرکۆنە کرد، بەشێک لەو گەنجینانەی کە دەستی بەسەردا گرت بریتی بوو لە زیاتر لە ١٠٠٠ دارە پرتەقاڵ لە موڵکەکەی فوکێ لە «ڤۆ لو ڤیکۆنت». ھۆکارەکە دەگەڕێتەوە بۆ گەشتیارە ئیسپانییەکان لە ھێنانی پرتەقاڵی شیرین بۆ کیشوەری [[ئەمریکا]]. وا بڕوا دەکرێت [[کریستۆفەر کۆڵۆمبس]] لە دووەم گەشتیدا لە ساڵی ١٤٩٣دا، لەوانەیە پرتەقاڵی لە «ھیسپانیۆلا» چاندبێت. نێردراوەکانی دواتر لە ناوەڕاستی سەدەی شازدەیەمدا پرتەقاڵی شیرینیان برد بۆ [[ئەمریکای باشوور]] و [[مەکسیک]]، و بۆ [[فلۆریدا]] لە ساڵی ١٥٦٥دا، کاتێک [[پێدرۆ مێنیندێز دی ئەڤیلێس]] نیشتەجێبوونی «[[سانت ئۆگستین]]»ی دامەزراند. مژدەدەرە ئیسپانییەکان دارە پرتەقاڵیان بردە [[ئەریزۆنا]] لە نێوان ساڵانی ١٧٠٧ بۆ ١٧١٠، و فرانسیسکانییەکان ھەمان شتیان [[لە سان دییگۆ]] لە [[کالیفۆرنیا]] لە ساڵی ١٧٦٩دا ئەنجامدا. باخێکی پرتەقاڵ لە نێردەی «[[سان گابریێل]]» لە دەوروبەری ساڵی ١٨٠٤دا چێنرا، و باخێکی بازرگانی لە ساڵی ١٨٤١دا لە نزیک [[لۆس ئەنجلس]] لە [[لویزیانا]] دامەزرا، کە پێدەچێت پرتەقاڵ لە ڕێگەی گەڕیدە فەڕەنسییەکانەوە گەیشتبێتە ئەوێ.<ref>https://web.archive.org/web/20230308071051/http://canal.ugr.es/prensa-y-comunicacion/science-news-ugr/social-economic-and-legal-sciences/sugar-cane-cumin-and-orange-grove-crops-were-adapted-in-alandalus-from-the-10th-century/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230314234820/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/orange.html</ref><ref>Nancy Mitford (1966). The Sun King. Sphere Books Ltd. ص. 11.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230510155730/https://aggie-horticulture.tamu.edu/citrus/oranges.htm</ref> == بەرھەمھێنانی پرتەقاڵ == {| class="wikitable" ! colspan=2|بەرھەمھێنانی زۆرترین پرتەقاڵ — ٢٠٠٥{{ھن}}(ملیۆن تۆن) |- | {{BRA}} || align="left" | ١٨٫٥ |- | {{USA}} || align="left" | ٩٫١ |- | {{IND}} || align="left" | ٤٫٤ |- | {{MEX}} || align="left" | ٤٫٣ |- | {{ESP}} || align="left" | ٣٫٧ |- | {{ITA}} || align="left" | ٣٫٣ |- | {{IRN}} || align="left" | ٢٫٦ |- | {{CHN}} || align="left" | ٢٫٤ |- | {{EGY}} || align="left" | ٢٫١ |- | {{PAK}} || align="left" | ١٫٧ |- ||'''ھەموو جیھان''' || align="left" | '''٦٨٫٥''' |- |colspan=2|سەرچاوە: [[ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ]] (فاو)<ref>[http://faostat.fao.org/faostat/form?collection=Production.Crops.Primary&Domain=Production&servlet=1&hasbulk=0&version=ext&language=EN ئاماری ڕێکخراوەی فائۆ لەبارەی وڵاتانی بەرھەمھێنانی پرتەقاڵ لە ساڵی ٢٠٠٥دا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060619150659/http://faostat.fao.org/faostat/form?collection=Production.Crops.Primary&Domain=Production&servlet=1&hasbulk=0&version=ext&language=EN |date=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ }}</ref> |} == پێشانگا == <gallery class="center"> پەڕگە:Ambersweet oranges.jpg|ئەم جۆرە پرتەقاڵە، ناوی عەنبەر شیرینە پەڕگە:Orangeseeds.jpg|ناوکەخانەکانی پرتەقاڵ پەڕگە:Florida navel orange 1.jpg|پرتەقاڵەکانی ناوەندیدار (Navel) جۆرێک لە بەناوبانگترین پرتەقاڵ پەڕگە:Satsuma oranges.jpg| پرتەقاڵەکانی نارنگی پەڕگە:Clementinee.jpg|نارنگی بە توێکڵەوە پەڕگە:Orangess.jpg|میوەی پرتەقاڵ پەڕگە:Citrus sinensis JPG01.jpg|داری پرتەقاڵ پەڕگە:Ambersweet oranges.jpg| جۆرێکی پرتەقاڵ قایم لەبەرامبەر سەرمادا پەڕگە:پرتقال نیمه رسیده.jpg|چەند پرتەقاڵێکی تازە گێشتو لەسەر چرۆی دارێک پەڕگە:Orange and cross section.jpg|پرتەقاڵ بە چەند شێواز OrangeBloss wb.jpg|پرتەقاڵ بە دارەوە </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[میوە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [//en.wikipedia.org/wiki/Sardasht_Dam ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{خۆراکەکان}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|ڕوەک}} {{پۆلی کۆمنز|Oranges}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:میوەکان]] [[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ھێماکانی فلۆریدا]] gfwp952na3y7ma0bb5g0t7zt8xty9ab 0 174522 1687760 1405611 2026-10-15T22:37:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1687760 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title = پاکتاوکردن لە تورکیا (٢٠١٦-ئێستا) | latitude = | longitude = | partof = ناکۊکی بزووتنەوەی گویلەن و حکوومەتی تورکیا | image = {{Location map many | Turkey | width = 310 | lat1_deg = 39.875 | lon1_deg = 32.833 | label1 = ئەنقەرە | lat2_deg = 41.005 | lon2_deg = 28.977 | label2 = ئەستەمبوڵ }} | caption = | date = ١٦ی تەممووزی ٢٠١٦ – ئێستا ('''کێشە لەسەر''')<ref name="NPRpurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey's State Of Emergency Ends, While Erdogan's Power Grows And 'Purge' Continues |ناونیشان=https://www.npr.org/2018/07/26/632307755/turkeys-state-of-emergency-ends-while-erdogans-power-grows-and-purge-continues?t=1534676536454 |ئیش=[[NPR]] |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name="DWpurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency, but eyes tough terror bill |ناونیشان=https://www.dw.com/en/turkey-ends-state-of-emergency-but-eyes-tough-terror-bill/a-44739765 |ئیش=Deutsche Welle |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٨}}</ref><ref name="bloomberg">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey Ends Emergency Rule But Erdogan's War on Enemies Not Over |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-07-18/turkey-ends-emergency-rule-but-erdogan-s-war-on-enemies-not-over |ئیش=Bloomberg |ڕێکەوت= ١٨ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name="eupurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency but continues crackdown |ناونیشان=https://euobserver.com/enlargement/142419 |ئیش=[[EUobserver]] |ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref>{{ھن}}({{Age in years, months, weeks and days|month1=07|day1=16|year1=٢٠١٦}}) | place = {{flat list| *لە ئاستی نەتەوەیی دا؛ شارانی بە زۆرترین دانیشتووانی خزمەتکار مەدەنی ([[ئەنقەرە]]، [[ئەستەمبوڵ]])}} | coordinates = | status = {{plainlist| * بەسەر ١٦٠٬٠٠٠ دادوەر، مامۆستا، پۆلیس و خزمەتکاری مەدەنی ڕایان گرت یان دەریان کرد، ھەروەھا نزیکەی ٧٧٬٠٠٠ فەرمی دەسگیرکران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey elections: Six arrested for 'insulting Erdogan' on social media ahead of major national polls |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/turkey-elections-arrests-insulting-president-erdogan-opposition-a8414146.html |ئیش=The Independent |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-turkey-security/turkey-orders-detention-of-132-people-in-coup-probe-agency-idUSKBN1JM0T6 |سەردێڕ=Turkey orders detention of 132 people in coup probe: agency |ئیش=Reuters|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey arrests German for spreading Kurdish propaganda: Anadolu |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-security/turkey-arrests-german-for-spreading-kurdish-propaganda-anadolu-idUSKBN1KF2ZX |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref>}} | result = | side1 = {{plainlist| * {{Flagicon|Turkey}} [[تورکیا|حکوومەتی تورکیا]]}} | side2 = {{unbulleted list |[[فەتحوڵڵا گویلەن]] {{unordered list |لایەنگرانی [[فەتحوڵڵا گویلەن]] لە خزمەتگوزاری مەدەنی، پەروەردە، ڕۆژنامەوانی، دادوەری و سەربازی|[[کۆنسەی ئاشتیی سەربازیی تورکیا]]}} |پاشان درێژ کرا بۆ ئۆپۆزیسیۆن [[پارتی دیموکراتی گەلان|ھەدەپە]]}} | leadfigures1 = {{plainlist| * '''[[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]''' * [[بینالی یڵدرم]]}} | leadfigures2 = '''[[فەتحوڵڵا گویلەن]]'''{{ھن}}<small>(باسکراو لەلایەن تورکیا)</small> | units1 = {{plainlist| * {{Flagicon|Turkey}} ئەمەگدارنی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]]<ref name="AP">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://bigstory.ap.org/article/e9096c0529414e8f959d86f8897e62be/latest-report-turkish-military-says-its-taken-control |سەردێڕ=The Latest: Parliament speaker says lawmakers safe |ئیش=Associated Press |ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170410005916/http://bigstory.ap.org/article/e9096c0529414e8f959d86f8897e62be/latest-report-turkish-military-says-its-taken-control |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{Flagicon|Turkey}} [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی نیشتمانی (تورکیا)|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی نیشتمانی]] * {{Flagicon|Turkey}} پەرلەمانی تورکیا * {{Flagicon|Turkey}} Judiciary in Turkey * {{Flagicon|Turkey}} ھێزەکانی گشتی پۆلیسی تورکیا}} | units2 = | units3 = | casualties1 = ھیچ | casualties2 = {{plainlist| * بەسەر ٨٠،٠٠٠ دەسگیر یان زیندانی کران ، ١٥٠،٠٠٠ دەر کران<ref name="Reuteur200620">https://www.reuters.com/article/us-turkey-security/turkey-orders-detention-of-more-than-400-people-with-alleged-gulen-links-idUSKBN23G0QD</ref> (نزیکەی ١٠٪ی فەرمانبەرانی گشتی <ref name="OECD2012">{{بیرخستنەوە|نووسەر=[[OECD]]|سەردێڕ=Human Resources Management Country Profiles TURKEY |ساڵ=٢٠١٢|ناونیشان=https://www.oecd.org/gov/pem/OECD%20HRM%20Profile%20-%20Turkey.pdf}}</ref>) *١٥٬٨٤٦ دەسگیر کران.<ref name="guardian.ng">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان= http://guardian.ng/news/erdogan-back-in-ankara-as-thousands-hit-by-turkey-purge/ | سەردێڕ= Erdogan back in Ankara as thousands hit by Turkey purge | agency= [[Agence France Press|AFP]] | وێبگە= guardian.ng | بڵاوکەرەوە= Guardian Newspapers | ڕێکەوت= ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ | ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201101210358/https://guardian.ng/news/erdogan-back-in-ankara-as-thousands-hit-by-turkey-purge/ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <small>(١٠٬٠١٢ سەرباز، ١٬٤٨١ فەرمانبەری دادوەری members)</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان= http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2512989&Language=en| ڕێکەوت= ١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|شوێن= Istanbul| سەردێڕ= 240 Turkey's regime supporters killed in failed coup attempt| وێبگە= kuna.net.kw| بڵاوکەرەوە= Kuwait News Agency| زمان= en| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20160818181251/http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2512989&Language=en| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| df= dmy-all}}</ref><ref name="military says 8,651">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان= http://www.hurriyetdailynews.com/military-says-8651-soldiers-participated-in-turkeys-coup-attempt.aspx?pageID=238&nID=102137&NewsCatID=341|سەردێڕ= Military says 8,651 soldiers participated in Turkey's coup attempt|ئیش= [[Hürriyet Daily News]] |شوێن= Ankara |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * ٨٬١٣٣ کەس لە دەستگیری کراوەکان گیران<ref name= reeling>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ= Turkey left reeling after failed coup| ناونیشان= http://thenubiantimes.com/turkey-left-reeling-after-failed-coup/|ئیش= [[The Nubian Times]]| ڕێکەوت= ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20171019055823/http://thenubiantimes.com/turkey-left-reeling-after-failed-coup/| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.hurriyetdailynews.com/208-people-killed-by-coup-attempters-turkeys-pm-.aspx?pageID=238&nID=101745&NewsCatID=341|سەردێڕ= 208 people killed by coup attempters: Turkey's PM|شوێن= Ankara|ئیش= Hürriet Daily News | ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= MEB'te 15 bin kişi açığa alındı, 21 bin öğretmenin lisansı iptal| ناونیشان= http://www.ntv.com.tr/turkiye/mebte-15-bin-kisiaciga-alindi-21-bin-ogretmenin-lisansi-iptal,M0MP9gAjX0uGmGAe96Y5mA|بڵاوکەرەوە=[[NTV (Turkey)]]|ڕێکەوتی سەردان= ١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-says-103-generals-admirals-detained-after-turkeys-failed-coup-attempt.aspx?pageID=238&nID=101757&NewsCatID=509|سەردێڕ= Turkey says 103 generals, admirals detained after Turkey's failed coup attempt|ئیش= Hürriet Daily News| ڕێکەوت= ١٨ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * ١٥ زانستگە، ١٬٠٤٣ قوتابخانەی تایبەت]]، ١٬٢٢٩ ڕێکخراو و بناغەی خێرخوازی، ١٩ یەکێتی بازرگانی، ٣٥ دامەزراوەی پزیشکی، ١٦ کەناڵی تەلەڤیزیۆن، ٢٣ ئێستگەی ڕادیۆ، ٤٥ ڕۆژنامە، ١٥ گۆڤار و ٢٩ ٢٩ دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوە داخران.}} | notes = | map_type = | map_size = | map_label = | map_caption = | width = | map_relief = | map_marksize = | territory = | combatants_header = | strength1 = | strength2 = | strength3 = | campaignbox = }} '''پاکتاوکردن لە تورکیا (٢٠١٦-ئێستا)''' زنجیرە پاکتاوکردنە لە کاردانەوەی [[ھەوڵی کودەتا لە تورکیا (٢٠١٦)|ھەوڵی کودەتا]]ی ١٥ تەممووزی ٢٠١٦ پشت بەست بە یاسای باری نائاسایی لەلایەن حکوومەتی تورکیا ئەنجام درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's State Of Emergency Ends, While Erdogan's Power Grows And 'Purge' Continues|ناونیشان=https://www.npr.org/2018/07/26/632307755/turkeys-state-of-emergency-ends-while-erdogans-power-grows-and-purge-continues?t=1534676536454|وێبگە=NPR.org|بڵاوکەرەوە=NPR|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency, but eyes tough terror bill {{!}} DW {{!}} 19.07.2018|ناونیشان=https://www.dw.com/en/turkey-ends-state-of-emergency-but-eyes-tough-terror-bill/a-44739765|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ئیش=DW.COM|agency=Deutsche Welle|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey Ends Emergency Rule But Erdogan's War on Enemies Not Over|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-07-18/turkey-ends-emergency-rule-but-erdogan-s-war-on-enemies-not-over|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ئیش=Bloomberg.com|agency=Bloomberg|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency but continues crackdown|ناونیشان=https://euobserver.com/enlargement/142419|وێبگە=EUobserver|بڵاوکەرەوە=euobserver.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref> == پێشەکی == حکوومەتی [[تورکیا]] پێنج ڕۆژ دوای کودەتای تەممووزی ٢٠١٦، پشت بەست بە مادەی ١٢٠ی دەستوری تورکیا باری نائاسایی ڕاگەیاند کە ھەتا ئێستا بەردەوامە، کۆتاجار لە ساڵیادی کودەتا شکستخواردووەکە، پەرلەمانی تورکیا بۆ جاری چوارەم باری نائاسایی بۆ سێ مانگی تر درێژکردەوە. نائارامی و توندوتیژی، ھەڕەشەی تیرۆر، مەترسی بۆ سەر دیموکراسییەت بیانووی ڕاگەیاندن و درێژکردنەوەی باری نائاسایین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=ھاوکار|دوایین١=ڕەفیق|سەردێڕ=باری نائاسایی لە تورکیا: ھەڕەشەیەک بۆ سەر ئازادییە مەدەنی و سیاسییەکان|ناونیشان=https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=45857&T=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%20%D9%84%DB%95%20%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A7%3A%20%DA%BE%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%20%C3%98|وێبگە=www.milletpress.com|بڵاوکەرەوە=میللەت|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210606221510/https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=45857&T=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%20%D9%84%DB%95%20%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A7:%20%DA%BE%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%20%C3%98|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت|دەیەی ٢٠١٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە تورکیا]] qx6mju5z5ueyejh316wak6j1wocwlr2 1687950 1687760 2026-10-16T09:10:17Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687950 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title = پاکتاوکردن لە تورکیا (٢٠١٦-ئێستا) | latitude = | longitude = | partof = ناکۊکی بزووتنەوەی گویلەن و حکوومەتی تورکیا | image = {{Location map many | Turkey | width = 310 | lat1_deg = 39.875 | lon1_deg = 32.833 | label1 = ئەنقەرە | lat2_deg = 41.005 | lon2_deg = 28.977 | label2 = ئەستەمبوڵ }} | caption = | date = ١٦ی تەممووزی ٢٠١٦ – ئێستا ('''کێشە لەسەر''')<ref name="NPRpurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey's State Of Emergency Ends, While Erdogan's Power Grows And 'Purge' Continues |ناونیشان=https://www.npr.org/2018/07/26/632307755/turkeys-state-of-emergency-ends-while-erdogans-power-grows-and-purge-continues?t=1534676536454 |ئیش=[[NPR]] |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name="DWpurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency, but eyes tough terror bill |ناونیشان=https://www.dw.com/en/turkey-ends-state-of-emergency-but-eyes-tough-terror-bill/a-44739765 |ئیش=Deutsche Welle |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٨}}</ref><ref name="bloomberg">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey Ends Emergency Rule But Erdogan's War on Enemies Not Over |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-07-18/turkey-ends-emergency-rule-but-erdogan-s-war-on-enemies-not-over |ئیش=Bloomberg |ڕێکەوت= ١٨ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name="eupurges">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency but continues crackdown |ناونیشان=https://euobserver.com/enlargement/142419 |ئیش=[[EUobserver]] |ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref>{{ھن}}({{Age in years, months, weeks and days|month1=07|day1=16|year1=٢٠١٦}}) | place = {{flat list| *لە ئاستی نەتەوەیی دا؛ شارانی بە زۆرترین دانیشتووانی خزمەتکار مەدەنی ([[ئەنقەرە]]، [[ئەستەمبوڵ]])}} | coordinates = | status = {{plainlist| * بەسەر ١٦٠٬٠٠٠ دادوەر، مامۆستا، پۆلیس و خزمەتکاری مەدەنی ڕایان گرت یان دەریان کرد، ھەروەھا نزیکەی ٧٧٬٠٠٠ فەرمی دەسگیرکران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey elections: Six arrested for 'insulting Erdogan' on social media ahead of major national polls |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/turkey-elections-arrests-insulting-president-erdogan-opposition-a8414146.html |ئیش=The Independent |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-turkey-security/turkey-orders-detention-of-132-people-in-coup-probe-agency-idUSKBN1JM0T6 |سەردێڕ=Turkey orders detention of 132 people in coup probe: agency |ئیش=Reuters|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey arrests German for spreading Kurdish propaganda: Anadolu |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-security/turkey-arrests-german-for-spreading-kurdish-propaganda-anadolu-idUSKBN1KF2ZX |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref>}} | result = | side1 = {{plainlist| * {{Flagicon|Turkey}} [[تورکیا|حکوومەتی تورکیا]]}} | side2 = {{unbulleted list |[[فەتحوڵڵا گویلەن]] {{unordered list |لایەنگرانی [[فەتحوڵڵا گویلەن]] لە خزمەتگوزاری مەدەنی، پەروەردە، ڕۆژنامەوانی، دادوەری و سەربازی|[[کۆنسەی ئاشتیی سەربازیی تورکیا]]}} |پاشان درێژ کرا بۆ ئۆپۆزیسیۆن [[پارتی دیموکراتی گەلان|ھەدەپە]]}} | leadfigures1 = {{plainlist| * '''[[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]''' * [[بینالی یڵدرم]]}} | leadfigures2 = '''[[فەتحوڵڵا گویلەن]]'''{{ھن}}<small>(باسکراو لەلایەن تورکیا)</small> | units1 = {{plainlist| * {{Flagicon|Turkey}} ئەمەگدارنی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]]<ref name="AP">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://bigstory.ap.org/article/e9096c0529414e8f959d86f8897e62be/latest-report-turkish-military-says-its-taken-control |سەردێڕ=The Latest: Parliament speaker says lawmakers safe |ئیش=Associated Press |ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170410005916/http://bigstory.ap.org/article/e9096c0529414e8f959d86f8897e62be/latest-report-turkish-military-says-its-taken-control |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * {{Flagicon|Turkey}} [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی نیشتمانی (تورکیا)|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی نیشتمانی]] * {{Flagicon|Turkey}} پەرلەمانی تورکیا * {{Flagicon|Turkey}} Judiciary in Turkey * {{Flagicon|Turkey}} ھێزەکانی گشتی پۆلیسی تورکیا}} | units2 = | units3 = | casualties1 = ھیچ | casualties2 = {{plainlist| * بەسەر ٨٠،٠٠٠ دەسگیر یان زیندانی کران ، ١٥٠،٠٠٠ دەر کران<ref name="Reuteur200620">https://www.reuters.com/article/us-turkey-security/turkey-orders-detention-of-more-than-400-people-with-alleged-gulen-links-idUSKBN23G0QD</ref> (نزیکەی ١٠٪ی فەرمانبەرانی گشتی <ref name="OECD2012">{{بیرخستنەوە|نووسەر=[[OECD]]|سەردێڕ=Human Resources Management Country Profiles TURKEY |ساڵ=٢٠١٢|ناونیشان=https://www.oecd.org/gov/pem/OECD%20HRM%20Profile%20-%20Turkey.pdf}}</ref>) *١٥٬٨٤٦ دەسگیر کران.<ref name="guardian.ng">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان= http://guardian.ng/news/erdogan-back-in-ankara-as-thousands-hit-by-turkey-purge/ | سەردێڕ= Erdogan back in Ankara as thousands hit by Turkey purge | agency= [[Agence France Press|AFP]] | وێبگە= guardian.ng | بڵاوکەرەوە= Guardian Newspapers | ڕێکەوت= ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ | ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201101210358/https://guardian.ng/news/erdogan-back-in-ankara-as-thousands-hit-by-turkey-purge/ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <small>(١٠٬٠١٢ سەرباز، ١٬٤٨١ فەرمانبەری دادوەری members)</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان= http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2512989&Language=en| ڕێکەوت= ١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|شوێن= Istanbul| سەردێڕ= 240 Turkey's regime supporters killed in failed coup attempt| وێبگە= kuna.net.kw| بڵاوکەرەوە= Kuwait News Agency| زمان= en| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20160818181251/http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2512989&Language=en| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| df= dmy-all}}</ref><ref name="military says 8,651">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان= http://www.hurriyetdailynews.com/military-says-8651-soldiers-participated-in-turkeys-coup-attempt.aspx?pageID=238&nID=102137&NewsCatID=341|سەردێڕ= Military says 8,651 soldiers participated in Turkey's coup attempt|ئیش= [[Hürriyet Daily News]] |شوێن= Ankara |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * ٨٬١٣٣ کەس لە دەستگیری کراوەکان گیران<ref name= reeling>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ= Turkey left reeling after failed coup| ناونیشان= http://thenubiantimes.com/turkey-left-reeling-after-failed-coup/|ئیش= [[The Nubian Times]]| ڕێکەوت= ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20171019055823/http://thenubiantimes.com/turkey-left-reeling-after-failed-coup/| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.hurriyetdailynews.com/208-people-killed-by-coup-attempters-turkeys-pm-.aspx?pageID=238&nID=101745&NewsCatID=341|سەردێڕ= 208 people killed by coup attempters: Turkey's PM|شوێن= Ankara|ئیش= Hürriet Daily News | ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= MEB'te 15 bin kişi açığa alındı, 21 bin öğretmenin lisansı iptal| ناونیشان= http://www.ntv.com.tr/turkiye/mebte-15-bin-kisiaciga-alindi-21-bin-ogretmenin-lisansi-iptal,M0MP9gAjX0uGmGAe96Y5mA|بڵاوکەرەوە=[[NTV (Turkey)]]|ڕێکەوتی سەردان= ١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-says-103-generals-admirals-detained-after-turkeys-failed-coup-attempt.aspx?pageID=238&nID=101757&NewsCatID=509|سەردێڕ= Turkey says 103 generals, admirals detained after Turkey's failed coup attempt|ئیش= Hürriet Daily News| ڕێکەوت= ١٨ی تەممووزی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> * ١٥ زانستگە، ١٬٠٤٣ قوتابخانەی تایبەت]]، ١٬٢٢٩ ڕێکخراو و بناغەی خێرخوازی، ١٩ یەکێتی بازرگانی، ٣٥ دامەزراوەی پزیشکی، ١٦ کەناڵی تەلەڤیزیۆن، ٢٣ ئێستگەی ڕادیۆ، ٤٥ ڕۆژنامە، ١٥ گۆڤار و ٢٩ ٢٩ دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوە داخران.}} | notes = | map_type = | map_size = | map_label = | map_caption = | width = | map_relief = | map_marksize = | territory = | combatants_header = | strength1 = | strength2 = | strength3 = | campaignbox = }} '''پاکتاوکردن لە تورکیا (٢٠١٦-ئێستا)''' زنجیرە پاکتاوکردنە لە کاردانەوەی [[ھەوڵی کودەتا لە تورکیا (٢٠١٦)|ھەوڵی کودەتا]]ی ١٥ تەممووزی ٢٠١٦ پشت بەست بە یاسای باری نائاسایی لەلایەن حکوومەتی تورکیا ئەنجام درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's State Of Emergency Ends, While Erdogan's Power Grows And 'Purge' Continues|ناونیشان=https://www.npr.org/2018/07/26/632307755/turkeys-state-of-emergency-ends-while-erdogans-power-grows-and-purge-continues?t=1534676536454|وێبگە=NPR.org|بڵاوکەرەوە=NPR|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency, but eyes tough terror bill {{!}} DW {{!}} 19.07.2018|ناونیشان=https://www.dw.com/en/turkey-ends-state-of-emergency-but-eyes-tough-terror-bill/a-44739765|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ئیش=DW.COM|agency=Deutsche Welle|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey Ends Emergency Rule But Erdogan's War on Enemies Not Over|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-07-18/turkey-ends-emergency-rule-but-erdogan-s-war-on-enemies-not-over|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ئیش=Bloomberg.com|agency=Bloomberg|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey ends state of emergency but continues crackdown|ناونیشان=https://euobserver.com/enlargement/142419|وێبگە=EUobserver|بڵاوکەرەوە=euobserver.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref> == پێشەکی == حکوومەتی [[تورکیا]] پێنج ڕۆژ دوای کودەتای تەممووزی ٢٠١٦، پشت بەست بە مادەی ١٢٠ی دەستوری تورکیا باری نائاسایی ڕاگەیاند کە ھەتا ئێستا بەردەوامە، کۆتاجار لە ساڵیادی کودەتا شکستخواردووەکە، پەرلەمانی تورکیا بۆ جاری چوارەم باری نائاسایی بۆ سێ مانگی تر درێژکردەوە. نائارامی و توندوتیژی، ھەڕەشەی تیرۆر، مەترسی بۆ سەر دیموکراسییەت بیانووی ڕاگەیاندن و درێژکردنەوەی باری نائاسایین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=ھاوکار|دوایین١=ڕەفیق|سەردێڕ=باری نائاسایی لە تورکیا: ھەڕەشەیەک بۆ سەر ئازادییە مەدەنی و سیاسییەکان|ناونیشان=https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=45857&T=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%20%D9%84%DB%95%20%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A7%3A%20%DA%BE%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%20%C3%98|وێبگە=www.milletpress.com|بڵاوکەرەوە=میللەت|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210606221510/https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=45857&T=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%20%D9%84%DB%95%20%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A7:%20%DA%BE%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%20%C3%98|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|سیاسەت|دەیەی ٢٠١٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە تورکیا]] [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] l1onywk7dn9ewerqt3t1zgkr6pzeyei 0 174803 1687569 1546971 2026-10-15T16:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە، ئامار-کۆلکە) 1687569 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Linear least squares example2.svg|وێنۆک|ئەم وێنەیە پیشان دەدات y کە بە گۆڕەکی x پێشبینی دەکرێت. ھێڵە شینەکە پاشۆچوونی ھێڵی پیشان دەدات.]] '''پاشۆچوونی ھێڵی'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Comparison between Biexponential and Robust Biexponential Nonlinear Models, Using Simulation {{!}} Scientific Journal {{!}} Cihan University Of Iraq Sulaimani|ناونیشان=https://sj.sulicihan.edu.krd/comparison-between-biexponential-and-robust-biexponential-nonlinear-models-using-simulation/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=sj.sulicihan.edu.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210120225940/https://sj.sulicihan.edu.krd/comparison-between-biexponential-and-robust-biexponential-nonlinear-models-using-simulation/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یا '''ڕیگرێشنی ھێڵی<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://tspace.library.utoronto.ca/handle/1807/97601|سەردێڕ=Piryonesi, S. M. (2019). The Application of Data Analytics to Asset Management: Deterioration and Climate Change Adaptation in Ontario Roads (Doctoral dissertation)}}</ref>''' ({{بە ئینگلیزی|Linear regression}}) ئامرازێکی [[ئامار]]ییە کە بۆ مۆدێلکردنی دیاردەیەک یا شتێک بە پەیوەندیی لەگەڵ یەک یا چەند [[گۆڕەک (ڕوونکردنەوە)|گۆڕەکدا]]. لە حاڵەتێکدا کە تەنیا یەک گۆڕەک بۆ ڕوونکردنەوە بەکار دەبرێت پێی دەوترێت پاشۆچوونی ھێڵیی سادە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Montgomery|یەکەم=Douglas C.|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/317457319|سەردێڕ=Engineering statistics|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons, Inc|ئەوانی تر=George C. Runger, Norma Faris Hubele|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٥٢٦٩٤-١|edition=4th ed., Student study ed|شوێن=Hoboken, N.J.}}</ref> بۆ زیاتر لە یەک گۆڕەک ناوی پاشۆچوونی ھێڵیی فرەگۆڕەک بەکار دێت. بۆ نموونە باڵای مناڵ دەکرێت بە باڵای باوک پێشبینی بکرێت لە ڕێگەی پاشۆچوونی ھێڵییەوە (ئەمە دەبێت بە پاشۆچوونی ھێڵیی سادە). بەڵام ئەگەر باڵای مناڵ بە باڵای باوک و دایک پێشبینی بکرێت ئەمە نموونەیەکی پاشۆچوونی ھێڵیی فرەگەڕۆکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Linear regression}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{ئامار-کۆلکە}} [[پۆل:ئامار]] [[پۆل:شیکاریی دراوە]] [[پۆل:تیۆری خەمڵاندن]] n9fv3ju1wox7gqo9jdm7r0c73zgw4h7 0 175133 1687616 1567642 2026-10-15T19:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687616 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Greater Iran Map.png|وێنۆک|300px|نەخشەی داواکراو لەلایەن پان ئێرانییەکان ^{(نەتەوە ئێرانییەکان)}<ref name="IRAN i. LANDS OF IRAN">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran i. Lands of Iran|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Iranica]]|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/iran-i-lands-of-iran}}</ref>]] [[پەڕگە:Flag of Pan-Iranist-Party.svg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئالای نیشانی پان ئێرانیزم]] '''پان ئێرانیزم''' ({{بە ئینگلیزی|Pan-Iranism}}، {{بە فارسی|پان‌ایرانیسم}}) بزاڤێکی [[سیاسەت|ڕامیاریی]] و نیشتمانییە کە داوا دەکات ھەموو نەتەوەکانێک کە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ڕۆژاوای ئاسیا|ئاسیای ڕۆژاوا]]دا لە ڕەگەزی [[سام|سامی]] و ئالتایی نین، دەبێت بە ئێرانی بزانرێن و لە ژێر دەسەڵاتی حکوومەتێکی ناسیۆنالیستی ئێرانیدا بن. پان ئێرانیستەکان داوا دەکەن کە ئامانجیان یەکگرتنی ھەموو ئەو نەتەوانەیە کە بە ئێرانییان دەزانن. لە بیر و بۆچوونی ئەوانە ئەو نەتەوانە لەناوی ناوچەی [[ڕەفەی ئێران]] و ناوچەکانی تر دەژێن و فەرھەنگێکیان ھەیە کە پێ دەڵێن فەرھەنگی ئێرانی. ئەم نەتەوانە لەلای پان ئێرانیستەکان بریتین لە [[فارسەکان]]، [[ئازەرییەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Farjadian|یەکەم=S.|دوایین٢=Ghaderi|یەکەم٢=A.|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=HLA class II similarities in Iranian Kurds and Azeris|journal=International Journal of Immunogenetics|زمان=en|بەرگ=٣٤|issue=6|پەڕەکان=٤٥٧–٤٦٣|doi=10.1111/j.1744-313x.2007.00723.x|pmid=١٨٠٠١٣٠٣|issn=1744-3121|وتەگێڕانەوە=Neighbor‐joining tree based on Nei's genetic distances and correspondence analysis according to DRB1, DQA1 and DQB1 allele frequencies showed a strong genetic tie between Kurds and Azeris of Iran. The results of AMOVA revealed no significant difference between these populations and other major ethnic groups of Iran}}</ref> [[لوڕ]]ەکان، [[گیلەکەکان]]، [[تەبەرییەکان]]، [[کورد]]ەکان، [[تاڵشەکان]]، [[خەڵکی تاجیک|تاجیکەکان]]، [[ئەرمەنییەکان]]، [[پەشتوونەکان]]، [[ئۆسیتییەکان]]، [[پامیرییەکان]] و [[بەلۆچەکان]]. لە باوەڕی پان ئێرانیستەکان ھیچ کام لەم نەتەوانە نابێت لەژێری وڵاتێکی سەربەخۆ بن و دەبێت دەسەڵاتێکی [[ناسیۆنالیزمی ئێرانی]] لەسەر ھەموو ئەم نەتەوانە حکوومەت بکات. یەکەم کەسێک کە بەدوای ئەم بیردۆزە کەوت، [[مەحموود ئەفشاری]] بوو.<ref>Professor Richard Frye states:The Turkish speakers of Azerbaijan are mainly descended from the earlier Iranian speakers, several pockets of whom still exist in the region (Frye, Richard Nelson, “Peoples of Iran”, in Encyclopedia Iranica).</ref><ref>[[Swietochowski, Tadeusz]]. “Azerbaijan, Republic of”,. , Vol. 3, Colliers Encyclopedia CD-ROM, 02-28-1996: “The original Persian population became fused with the Turks, and gradually the Persian language was supplanted by a Turkic dialect that evolved into the distinct Azerbaijani language. ”</ref><ref>Golden, P.B. “An Introduction to the History of the Turkic Peoples”, Otto Harrosowitz, 1992. “The Azeris of today are an overwhelmingly sedentary, detribalized people. Anthropologically, they are little distinguished from the Iranian neighbo”</ref><ref>Xavier Planhol, “Lands of Iran” in Encyclopedia Iranica. Excerpt: The toponyms, with more than half of the place names of Iranian origin in some areas, such as the Sahand, a huge volcanic massif south of Tabriz, or the Qara Dagh, near the border (Planhol, 1966, p. 305; Bazin, 1982, p. 28) bears witness to this continuity. The language itself provides eloquent proof. Azeri, not unlike Uzbek (see above), lost the vocal harmony typical of Turkish languages. It is a Turkish language learned and spoken by Iranian peasants. ”(Encyclopedia Iranica, “Lands of Iran”)</ref><ref>“Thus Turkish nomads, in spite of their deep penetration throughout Iranian lands, only slightly influenced the local culture. Elements borrowed by the Iranians from their invaders were negligible. ”(X.D. Planhol, Lands of Iran in Encyclopedia Iranica)</ref><ref>История Востока. В 6 т. Т. 2. Восток в средние века. Глава V. — М. : «Восточная литература» , 2002. — {{ISBN|5-02-017711-3}}. Excerpt: ""Говоря о возникновении азербайджанской культуры именно в XIV-XV вв. , следует иметь в виду прежде всего литературу и другие части культуры, органически связанные с языком. Что касается материальной культуры, то она оставалась традиционной и после тюркизации местного населения. Впрочем, наличие мощного пласта иранцев, принявших участие в формировании азербайджанского этноса, наложило свой отпечаток прежде всего на лексику азербайджанского языка, в котором огромное число иранских и арабских слов. Последние вошли и в азербайджанский, и в турецкий язык главным образом через иранское посредство. Став самостоятельной, азербайджанская культура сохранила тесные связи с иранской и арабской. Они скреплялись и общей религией, и общими культурно-историческими традициями." (History of the East. 6 v. 2. East during the Middle Ages. Chapter V. - M. : "Eastern literature» , 2002. - {{ISBN|5-02-017711-3}}.). Translation:"However, the availability of powerful layer of Iranians took part in the formation of the Azerbaijani ethnic group, left their mark primarily in the Azerbaijani language, in which a great number of Iranian and Arabic words. The latter included in the Azeri, and Turkish language primarily through Iranian mediation."</ref> == مێژوو == لەگەڵ ڕووخانی خانەوادەی [[قاجاڕ]]، کە تووشی گەندەڵی ببوو، و سەرکەوتنی [[ڕەزا شا]] پەھلەوی لە ساڵی ١٩٢٥دا، کە دەستی کرد بە ناساندنی چاکسازییە [[عەلمانی|عەلمانییەکان]] بۆ سنووردارکردنی دەسەڵاتی پیاوانی ئایینی [[شیعە]]، بیرمەندە نەتەوەیی و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستەکانی]] [[ئێران]] ھیوایان دەخواست کە ئەم سەردەمە نوێیە گەواھیدەری ناساندنی چاکسازییە [[دیموکراتی]]یەکانیش بێت. بەڵام ئەو جۆرە چاکسازییانە ئەنجام نەدران. ئەمەش بووە ھۆی سەرھەڵدانی وردەوردەی بزووتنەوەیەکی پان-ئێرانیستی جەماوەریی ناڕێکخراو کە لە نووسەرانی نەتەوەیی، مامۆستایان، خوێندکاران و چالاکوانانی ھاوپەیمان لەگەڵ بزووتنەوە دیموکراسیخوازەکانی تر پێکھاتبوو. لە چلەکانی سەدەی ڕابردوودا، لە دوای داگیرکردنی ئێران لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|ئەنگلۆ]]-[[سۆڤیەت]]ەوە، بزووتنەوەی پان-ئێرانیست بەھۆی ھەستی بەربڵاوی ناسەقامگیری لە نێوان ئێرانییەکاندا گەشە و ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا، کە پاشایان (ڕەزا شا) بە بێدەسەڵات دەبینی لە بەرامبەر ئەو بوونە بیانییە لە وڵاتەکەدا. سەربازانی [[ڕووسیا]]، [[ئینگلتەرا]]، [[ھیندستان]]، [[نیوزلەندا]]، [[ئوسترالیا]] و دواتریش [[ئەمریکا]] لە وڵاتەکەدا ئامادە بوون، بەتایبەتی لە [[تاران]] پایتەخت. داگیرکاریی ھاوپەیمانان کاریگەریی ھەبوو لەسەر زنجیرەیەک بزووتنەوەی خوێندکاری لە ساڵی ١٩٤١دا. یەکێک لەم گرووپە نوێیانە گرووپێکی گەریلای نەتەوەیی ژێرزەمینی بوو بە ناوی «گرووپی تۆڵە»، کە بە «ئەنجومەن»یش دەناسرا. دواتر [[پارت]]ی پان-ئێرانیست لە ناوەڕاست و کۆتایی چلەکانی سەدەی ڕابردوودا لە [[زانکۆی تاران]] لەلایەن دوو لە ئەندامانی گرووپی تۆڵە و دوو خوێندکاری ترەوە دامەزرا. ھەرچەندە بزووتنەوەی پان-ئێرانیست بە درێژایی سییەکانی سەدەی ڕابردوو چالاک بوو، بەڵام تەنھا ھاوپەیمانییەکی جەماوەریی ناڕێکخراوی نووسەران، مامۆستایان و خوێندکاران بوو. ئەم پارتە یەکەم ڕێکخراو بوو کە بە فەرمی ھەڵوێستی پان-ئێرانیستی وەرگرت، کە باوەڕی بە ھاوپەیمانی و یەکگرتنەوەی [[گەلانی ئێران]]ی ھەبوو کە لە بەرزاییەکانی ئێراندا نیشتەجێن. لە ساڵی ١٩٥١دا، سەرکردەکانی پارتەکە، [[موحسین پزیشکپوور]] و [[داریوش فورووھەر]]، لەسەر چۆنییەتی کارکردنی پارتەکە تووشی ناکۆکی بوون و جیابوونەوە ڕوویدا. ئەم دوو باڵە لە پێکھاتەی ڕێکخراوەیی و شێوازی کارکردنیاندا جیاوازییەکی زۆریان ھەبوو. باڵەکەی پزیشکپوور، کە ناوی پارتەکەی پاراست، باوەڕی بە کارکردن لە ناو سیستمەکەی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]]دا ھەبوو. بەڵام باڵەکەی فورووھەر، کە ناوێکی نوێی بۆ خۆی ھەڵبژارد بە ناوی «پارتی نەتەوەی ئێران»، باوەڕی بە کارکردن دژی سیستمەکە ھەبوو.<ref>Engheta, Naser (2001). 50 years history with the Pan-Iranists. Los Angeles, CA: Ketab Corp. ISBN 978-1-883819-56-9.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[حیزبی پان ئێرانیست]] * [[ناسیۆنالیزمی ئێرانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Pan-Iranism}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:پان ئێرانیزم]] [[پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] [[پۆل:چاندی ئێرانی]] [[پۆل:سیاسەتی ئێران]] or5f2kwrs4jote1nfbgbzzob9utg2qo 0 176604 1687644 1683342 2026-10-15T19:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687644 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q47461098|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار ،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election، خوێندنەوەی ئای پی ئەی}}'''پاولا مای ویکیس''' (Paula-Mae Weekes؛ ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[ترینیداد و تۆباگۆ]]یە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The President’s Profile|ناونیشان=https://otp.tt/the-president/thepresident/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=The Office of the President}}</ref> ئەو لەوەتەی ١٩ی ئازاری ٢٠١٨ بووەتە سەرۆکی وڵاتی ترینیداد و تۆباگۆ، بەمەش بووە یەکەم ژن لە وڵاتەکەی ئەو پۆستە وەربگرێت و ببێتە سەرۆکی وڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Paula Mae Weekes (1958- ) • BlackPast|ناونیشان=https://www.blackpast.org/global-african-history/people-global-african-history/weekes-paula-mae-1958/|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=BlackPast|زمان=en-US}}</ref> ماولا کەسێکی سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ حیزبێکی سیاسیی نییە. ئەو دەرچووی بەشی یاسایە لە زانکۆی وێست ئینندیس، زانکۆیەکە لە وڵاتەکەی خۆی. ئەو لە ساڵی ١٩٨٢ بووە پارێزەر.<ref name="nutshell">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://newsday.co.tt/2018/01/06/paula-mae-weekes-in-a-nutshell/|سەردێڕ=Paula Mae Weekes in a nutshell - Trinidad and Tobago Newsday|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=Trinidad and Tobago Newsday|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=en-US|archive-date=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122071713/http://newsday.co.tt/2018/01/06/paula-mae-weekes-in-a-nutshell/|url-status=dead}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦ بوو بە دادوەر، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٥ بووە دادوەر لە دادگای پێداچوونەوە، لەو پۆستەدا مایەوە تاکوو ساڵی ٢٠١٦ و کاتی خانەنشینبوونی.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=What do we know about Paula-Mae Weekes?|ناونیشان=http://www.cnc3.co.tt/press-release/what-do-we-know-about-paula-mae-weekes|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181118205841/http://www.cnc3.co.tt/press-release/what-do-we-know-about-paula-mae-weekes|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ماولا مای ویکس ئەندامە لە [[ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان]]، کە دامەزراوەیەکە بۆ کۆکردنەوەی ئەو ژنانەی لە پلەی سەرۆکی وڵات و سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی جیهان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Paula-Mae Weekes|ناونیشان=http://www.councilwomenworldleaders.org/paula-mae-weekes.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Council of Women World Leaders|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210607004313/http://www.councilwomenworldleaders.org/paula-mae-weekes.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Paula-Mae Weekes}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٥٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] 7meh2ej2ez2le9izmmxttswnp87hzib 0 176841 1687606 1423934 2026-10-15T19:21:35Z Bilalinfo 57400 1687606 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ھەدیە تارانی | image = Hedieh Tehrani.jpg | imagesize = | caption = ھەدیە تێھرانی لە ساڵی ٢٠١٥ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|١٩٧٢|٦|٢٥}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | death_date = | death_place = | residence = | citizenship = [[ئێرانی]] | occupation = [[ئەکتەر]]، [[وێنەگر]] | height = ١٫٧١ مەتر<ref>ماهنامهٔ دنیای زنان، سال سوم، شمارهٔ ۲۹، آبان ۱۳۸۶ ص ۵۲</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vista.ir/doc/289158/%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%80-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94-%DB%B2%DB%B9%D8%8C-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B6 |سەردێڕ=Vista |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304095345/http://vista.ir/doc/289158/%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%80-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94-%DB%B2%DB%B9%D8%8C-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B6 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | othername = | yearsactive = ١٩٩٦–ئێستا | website = | awards = [[سیمۆرغی بلوورین]] لەبەر [[باشترین خانمەکتەر]] لە ١٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]{{ھن}}سیمۆرغی بلوورینی باشترین خانمەکتەر، ٢٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر{{ھن}} خەڵاتی باشترین خانمەکتەر، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی پیۆنگیانگ }} '''ھەدیە تێھرانی''' ({{بە فارسی|هديه تهرانی}}، لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٢) [[پێڕستی خانمەکتەرە ئێرانییەکان|خانمەکتەرێکی ئێرانییە]] کە چالاکی خۆی لە فیلمی [[مەسعوود کیمیایی]] بە ناوی سولتان لە ساڵی ١٩٩٨ دەستپێکرد. تێھرانی سیمۆرغی بلوورینی باشترین خانمەکتەری لە ١٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] وەرگرتووە.<ref>[http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=17 17th Fajr Film Festival Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927003328/http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=17 |date=2007-09-27}}. ''Fajr International Film Festival'', Retrieved October 5, 2006.</ref> ھەدیە تێھرانی دووەمین [[سیمورغی بلوورین|سیمۆرغی بلوورینی]] کاری خۆی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]ی بە فیلمی ''[[چوارشەممەسوورە (فیلم)|چوارشەممەسوورە]]'' وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://beta.latimes.com/entertainment/la-et-mn-fireworks-wednesday-review-20160405-column.html|سەردێڕ= Review Entertainment Fireworks Wednesday' sheds light on earlier work of Oscar-winning filmmaker from Iran|ڕێکەوت= ٧ی نیسانی ٢٠١٦|newspaper= LA Times}}{{بەستەری مردوو|url=http://beta.latimes.com/entertainment/la-et-mn-fireworks-wednesday-review-20160405-column.html |date=نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> ئەو لە ساڵی ٢٠٠٦دا لە فیلمی [[نیوەمانگ]]ی [[بەھمەن قوبادی]] بەشداری کرد. ئەم فیلمە خەڵاتی زێڕی ٥٤ەمین [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سەن سێبەستیان]]ی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.irna.ir/es/news/view/menu-366/0609306119202557.htm|سەردێڕ=Iranian Film Niwemang Obtains the Gold Shell of the 54th Festival of Cinema of San Sebastián|بڵاوکەرەوە=[[IRNA]]|زمان=spanish|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071001000747/http://www.irna.ir/es/news/view/menu-366/0609306119202557.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Hedieh Tehrani|ھەدیە تارانی}} *{{IMDb name|0998142}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] h0eybt0nfzav7rchl7wwstxiguv0vzt 1687652 1687606 2026-10-15T19:42:46Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687652 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ھەدیە تارانی | image = Hedieh Tehrani.jpg | imagesize = | caption = ھەدیە تێھرانی لە ساڵی ٢٠١٥ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|١٩٧٢|٦|٢٥}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | death_date = | death_place = | residence = | citizenship = [[ئێرانی]] | occupation = [[ئەکتەر]]، [[وێنەگر]] | height = ١٫٧١ مەتر<ref>ماهنامهٔ دنیای زنان، سال سوم، شمارهٔ ۲۹، آبان ۱۳۸۶ ص ۵۲</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vista.ir/doc/289158/%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%80-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94-%DB%B2%DB%B9%D8%8C-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B6 |سەردێڕ=Vista |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304095345/http://vista.ir/doc/289158/%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%80-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94-%DB%B2%DB%B9%D8%8C-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B6 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | othername = | yearsactive = ١٩٩٦–ئێستا | website = | awards = [[سیمۆرغی بلوورین]] لەبەر [[باشترین خانمەکتەر]] لە ١٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]{{ھن}}سیمۆرغی بلوورینی باشترین خانمەکتەر، ٢٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر{{ھن}} خەڵاتی باشترین خانمەکتەر، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی پیۆنگیانگ }} '''ھەدیە تێھرانی''' ({{بە فارسی|هديه تهرانی}}، لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٢) [[پێڕستی خانمەکتەرە ئێرانییەکان|خانمەکتەرێکی ئێرانییە]] کە چالاکی خۆی لە فیلمی [[مەسعوود کیمیایی]] بە ناوی سولتان لە ساڵی ١٩٩٨ دەستپێکرد. تێھرانی سیمۆرغی بلوورینی باشترین خانمەکتەری لە ١٧ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] وەرگرتووە.<ref>[http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=17 17th Fajr Film Festival Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927003328/http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=17 |date=2007-09-27}}. ''Fajr International Film Festival'', Retrieved October 5, 2006.</ref> ھەدیە تێھرانی دووەمین [[سیمورغی بلوورین|سیمۆرغی بلوورینی]] کاری خۆی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]ی بە فیلمی ''[[چوارشەممەسوورە (فیلم)|چوارشەممەسوورە]]'' وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://beta.latimes.com/entertainment/la-et-mn-fireworks-wednesday-review-20160405-column.html|سەردێڕ= Review Entertainment Fireworks Wednesday' sheds light on earlier work of Oscar-winning filmmaker from Iran|ڕێکەوت= ٧ی نیسانی ٢٠١٦|newspaper= LA Times}}{{بەستەری مردوو|url=http://beta.latimes.com/entertainment/la-et-mn-fireworks-wednesday-review-20160405-column.html |date=نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> ئەو لە ساڵی ٢٠٠٦دا لە فیلمی [[نیوەمانگ]]ی [[بەھمەن قوبادی]] بەشداری کرد. ئەم فیلمە خەڵاتی زێڕی ٥٤ەمین [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سەن سێبەستیان]]ی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.irna.ir/es/news/view/menu-366/0609306119202557.htm|سەردێڕ=Iranian Film Niwemang Obtains the Gold Shell of the 54th Festival of Cinema of San Sebastián|بڵاوکەرەوە=[[IRNA]]|زمان=spanish|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071001000747/http://www.irna.ir/es/news/view/menu-366/0609306119202557.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> == سینەما == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- !ساڵ !ناو !ڕۆڵ !دەرهێنەر |- !٢٠٢٠ |هیج و پوچ |لەیلا نەزەریا |موحسین قەرایی |- !٢٠١٩ |سینەما شار قسە | |کەیوان عەلی محەممەدی |- !٢٠١٩ |مەسخەرەباز |ھوما |ھومایۆن غەنیزادە |- !٢٠١٨ |ڕۆژانی پڕتەقاڵی |ئابان |ئارش لاھووتی |- !rowspan="3" | ٢٠١٦ |[[ئیسرافیل (فیلم)|ئیسرافیل]] |ماھی |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] |- |پەدیدە | |عەلی ئەحمەدزادە |- !''[[بەبێ بەروار بەبێ واژوو]]'' |سایە |وەحید جەلیلوەند |- !rowspan="2" | ٢٠١٥ |ڕانایێین |سیما |ئیبراھیم ئیبراھیمیان |- |دوێت |مینۆ |نەوید دانەش |- !٢٠١٤ |ڕۆژی نەهاتوو | |فائیزە عەزیزخانی |- !٢٠١٢ |خاشاکی خۆشەویست |سیما |موحسین ئەمیریوسفی |- !rowspan="2" | ٢٠١١ |پردی تەختەیی |نازلی |مەھدی کەرمپوور |- |ڕۆژێکی تر | |[[حەسەن فەتحی]] |- !٢٠٠٩ |حەوت خولەک تا پاییز |میترا |عەلیرەزا ئەمینی |- !rowspan="3" | ٢٠٠٨ |شێرین |هەدیە تهرانی |عەباس کیارۆستەمی |- |منداڵی بەرەبەیان |دایەنی ڕووحوڵڵا خومەینی |بەھرۆز ئەفخەمی |- |تاران ١٥٠٠ |نازی |بەھرام عەزیمی |- !٢٠٠٧ |هەرکەسە و سینەمای خۆی |خۆی |عەباس کیارۆستەمی |- !rowspan="2" | ٢٠٠٦ |''[[نیوەمانگ]]'' |ھەشۆ |[[بەھمەن قوبادی]] |- !نەوەی سیحرئامێز |فرووغ |ئیرەج کەریمی |- !٢٠٠٦ |چوارشەممەسووری |مۆژدە سەمیعی |[[ئەسغەر فەرھادی]] |- !rowspan="3" | ٢٠٠٤ |شوێنێک بۆ ژیان |گولچەھرە |محەممەد بووزورگنیا |- |شەوانە |شەبنەم نامی |ئومێد بنکدار و کەیوان عەلی محەممەدی |- |ماچێکی بچووک |ژنی ڕازامێز |بەھمەن فەرمانئارا |- !٢٠٠٣ |دووئێل |ھانیە |ئەحمەدرەزا دەروێش |- !rowspan="3" | ٢٠٠٢ |ئابادان |ئارەزوو |[[مانی حەقیقی]] |- |دونیا |دونیا شاداب |مەنووچەھر مەسیری |- |کچی ئێرانی |مەریەم یەزدانی |محەممەدحسێن لەتیفی |- !rowspan="3" | ٢٠٠١ |زەمانە |زەری |حەمیدڕەزا سەلاحمەند |- |کاغەزی بێ هێڵ |ڕوۆیا ڕوۆیایی |ناسر تەقوایی |- |خانوویەک سەر ئاو |ژالە تیرئەنداز |بەھمەن فەرمانئارا |- !rowspan="3" | ٢٠٠٠ |پارتی |نیگار ئاریانی |[[سامان موقەدەم]] |- |شین |مەھتاب |حەمید لەبەندە |- |چەترێک بۆ دوو کەس |یاسەمەن پاکڕەوان |ئەحمەد ئەمینی |- !١٩٩٩ |دەستە پیسەکان |دیبا |سیرووس ئەلوەند |- !rowspan="3" | ١٩٩٨ |شۆکران |سیما ڕیاحی |بەھرۆز ئەفخەمی |- |سیاوەش |ھەدیە |[[سامان موقەدەم]] |- |سوور |ھەستی مەشرقی |فەرەیدوون جێرانی |- !١٩٩٧ |غەریبانە |بەھرۆخ سابتی |ئەحمەد ئەمینی |- !١٩٩٦ |سوڵتان |مەریەم کۆھساری |[[مەسعوود کیمیایی]] |} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Hedieh Tehrani|ھەدیە تارانی}} *{{IMDb name|0998142}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژن|ژیاننامە|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] imv9uht3tt1ud81bjnqx8jm0cvkcozw 4 177584 1687481 1686841 2026-10-15T12:04:17Z Bilalinfo 57400 /* ماسی و پشیلە */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]]) 1687481 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Award-winning illustration on original cover of The Little Black Fish.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لە کۆمنز بارکراوەو ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[براکەم خەسرەو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٤٢، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی دەروونناسیی ئێرانییە لە ساڵی ٢٠١٦ لە دەرهێنانی ئیحسان بیگلەری. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Baradaram_Khosro_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Baradaram Khosro Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٠٥، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٤:٢٨، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا پێغەمبەری خودا: کاتی خۆرھەڵاتن]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٤٩، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Musa Kalimullah Be Vaght-e Tolue Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ترانسیلڤانیا]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٩:٣٧، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکەم فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی درێژە لە ڕۆمانیا، کە ساڵانە لە پایتەختی مێژوویی ترانسیلڤانیا، کلوژ-ناپۆکا بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Transilvania_International_Film_Festival#/media/File:Logo_of_Transilvania_IFF.gif | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Logo of Transilvania IFF.gif|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سەڵتی پیر (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠١:٤٢، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی 2024ە لە نووسین و دەرهێنانی ئۆکتای بەراهەنی. بە ڕۆڵگێڕانی حەسەن پورشیرازی، لەیلا حاتەمی، حامید بێهداد | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B3%D8%B1_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Pirpesar_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Pirpesar poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٤٢، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧١٦٤٠٢٠}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.jpeg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[جەنگی جیھانی سێیەم (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٠٧، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧١٩٩٢٤٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٠٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی درامیە لە بەررهەمهێنان و دەرهێنانی هومەن سەیدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%D9%88%D9%85_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:World_War_III_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تی تی (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:١٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٢٦٨٢٨٨}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٦:١٨، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/TiTi#/media/File:Titiposter.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[دیداری تایبەت (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٣٣، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٢٨٧٢٣٦}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٣٣، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Conjugal_Visit.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[جەمال بابان]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٤٥، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٣٢٠٣٢٢}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ravan|لێدوان]]) ٠٦:٤٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لە وتاری جەمال بابان بلاو دەکەینەوە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D9%81:%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86.jpeg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[ماسی و پشیلە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٠٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٤٢٥٨٥٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٠٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%88_%DA%AF%D8%B1%D8%A8%D9%87#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Maahi-and-gorbeh.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} p5oazzat9jvav35dne21ipeclk7etz9 1687611 1687481 2026-10-15T19:28:53Z Bilalinfo 57400 /* ئیسرافیل (فیلم) */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]]) 1687611 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[شۆفێری تاکسی (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی سیاسی و دراما و ئەکشنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە[٣] لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە سۆنگ کانگ-ھۆ | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/A_Taxi_Driver#/media/File:A_Taxi_Driver.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:A Taxi Driver 2017.jpg|بینین]]) [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٢، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ماسیی ڕەشی بچکۆلە]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٣٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکێکە لە چیرۆکەکانی منداڵان، لە نووسینی سەمەد بێهڕەنگی. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:MahiSiah.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Award-winning illustration on original cover of The Little Black Fish.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٥٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[تەقەکردن لە فۆرت ھود ٢٠٠٩]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢١، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/2009_Fort_Hood_shooting#/media/File:Flickr_-_The_U.S._Army_-_Preparing_the_wounded_for_transport_at_Fort_Hood.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لە کۆمنز بارکراوەو ھەیە. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[براکەم خەسرەو (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٤٢، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی دەروونناسیی ئێرانییە لە ساڵی ٢٠١٦ لە دەرهێنانی ئیحسان بیگلەری. | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Baradaram_Khosro_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Baradaram Khosro Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٦:٠٥، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :سەرقاڵی ئەم داواکارییەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٤:٢٨، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[مووسا پێغەمبەری خودا: کاتی خۆرھەڵاتن]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٤٩، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی ئێرانییە لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Musa Kalimullah Be Vaght-e Tolue Poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٣، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ترانسیلڤانیا]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٩:٣٧، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = یەکەم فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی درێژە لە ڕۆمانیا، کە ساڵانە لە پایتەختی مێژوویی ترانسیلڤانیا، کلوژ-ناپۆکا بەڕێوەدەچێت. | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/Transilvania_International_Film_Festival#/media/File:Logo_of_Transilvania_IFF.gif | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Logo of Transilvania IFF.gif|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٣٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سەڵتی پیر (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠١:٤٢، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی درامای ئێرانیی 2024ە لە نووسین و دەرهێنانی ئۆکتای بەراهەنی. بە ڕۆڵگێڕانی حەسەن پورشیرازی، لەیلا حاتەمی، حامید بێهداد | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B3%D8%B1_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Pirpesar_poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Pirpesar poster.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٤٢، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٠، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧١٦٤٠٢٠}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٢٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.jpeg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[جەنگی جیھانی سێیەم (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٠٧، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧١٩٩٢٤٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٠٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = فیلمێکی درامیە لە بەررهەمهێنان و دەرهێنانی هومەن سەیدی | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%D9%88%D9%85_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:World_War_III_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[تی تی (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:١٨، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٢٦٨٢٨٨}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٦:١٨، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/TiTi#/media/File:Titiposter.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[دیداری تایبەت (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٣٣، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٢٨٧٢٣٦}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢١:٣٣، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Conjugal_Visit.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[جەمال بابان]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٦:٤٥، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٣٢٠٣٢٢}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ravan|لێدوان]]) ٠٦:٤٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = لە وتاری جەمال بابان بلاو دەکەینەوە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D9%81:%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86.jpeg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[ماسی و پشیلە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٠٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٤٢٥٨٥٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٢:٠٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%88_%DA%AF%D8%B1%D8%A8%D9%87#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Maahi-and-gorbeh.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[ئیسرافیل (فیلم)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٢٨، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٧٤٥٢٥٣٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٩:٢٨، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84_(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85)#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Israfil_Poster.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} pbf68425n2ozsopotw6p2ugoa6g5t9z 0 178280 1687506 903699 2026-10-15T13:36:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687506 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''پاشا وی چوو''' (بە چینی: 楚武王 ڕۆژی لەدایکبوون نەزانراوە بەڵام لە ٦٩٠ی پێش زاین کۆچی دوایی کردووە) یەکەم پاشای [[ویلایەتی چوو]] بوو لە سەردەمی بەھار و پایزی سەردەمی مێژوویی دێرینی چین. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین]] [[پۆل:پاشا چینییەکان]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو]] h5r8xe3il3zf94rq37ogpocnh8zqjwb 0 178396 1687510 1526270 2026-10-15T13:37:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687510 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:夏王启.png|وێنۆک]] '''چی''' (بە چینی :啟) پاشایەکی دێرینی چین بوو، کوڕی پاشا [[یوی مەزن]] بوو، دووەم پاشای [[شانشینی سیا]] بوو بە نزیکەیی نۆ بۆ دە ساڵ حوکمڕانی کردووە. دوای ئەو [[تای کانگ|پاشا تای کانگ]] دێتە سەر تەخت. == سەرچاوەکان == * Wu, K. C. (1982). ''The Chinese Heritage''. New York: Crown Publishers. {{ISBN|0-517-54475X}}. {{تووڵی دەروازە|چین|ژیاننامە}}{{پاشاکانی سیا}} {{پۆلی کۆمنز|King Qi of Xia}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی شانشینی سیا]] 3ukuz7xh26tihugks4n6bpueyfi0y9o 0 178632 1687751 1586859 2026-10-15T22:35:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687751 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''پاپێڵ''' یان '''پۆڵدوختەر''' (بە [[فارسی]]:پل-دختر) شارێکە لە [[پارێزگای لوڕستان]]. بەناوبانگی ئەم شارە بۆ ئەوەیە کە [[پرد|پێڵ]] گەل کۆنی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=٤٣}}</ref> ==دیمۆگرافی== ===دانیشتووان=== لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٢٢٬٥٨٨ کەس لە ٥٬١٣١ بنەماڵەدا بووە.<ref name="2006 Lorestan Province">{{cite report |title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Lorestan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/15.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920084728/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/15.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٥٬٠٩٢ کەسی لە ٦٬٤٩٦ بنەماڵەدا بژاردووە.<ref name="2011 Lorestan Province">{{cite report |title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Lorestan Province |language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu |via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Lorestan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119153510/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Lorestan.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ٢٦٬٣٥٢ کەس لە ٧٬٥٦٣ بنەماڵەدا پێوانە کردووە.<ref name="2016 Lorestan Province">{{cite report |title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Lorestan Province |language=fa |publisher=The Statistical Center of Iran |website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_15.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012230336/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_15.xlsx|format=Excel|archive-date=12 October 2020}}</ref> ==جوگرافیا== ===شوێن=== پۆڵدوختەر نزیکەی ١٠٠ کیلۆمەتر لە [[خوڕەماوە]]ی ناوەندی پارێزگاوە دوورە. تەنیا لە باکووری شارەکەدا پاشماوەکانی [[پۆڵدوختەر (پۆڵدوختەر)|پردی پۆڵدوختەر]]ی کۆن ھەڵکەوتووە، کە لەگەڵ ئەوانی تر لەم ناوچەیەدا، وەک کاندید بۆ [[یونسکۆ|یونسکۆ]] بۆ [[شوێنەواری جیھانی|شوێنەواری جیھانی]] پێشکەش کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5273/ |سەردێڕ=The Collection of Historical Bridges - UNESCO World Heritage Centre |وێبگە=whc.unesco.org}}</ref> ===کەشوھەوا=== پۆڵدوختەر خاوەنی [[کەشوھەوای نیمچەوشکی گەرم]] («BSh») لە [[پۆلێنکردنی کەشوھەوای کووپن|پۆلێنکردنی کەشوھەوای کووپن]]دایە کە بارانبارینی لە مانگەکانی زستاندا زیاترە لە ھاوین. ھاوینانی وشک و زۆر گەرمن و لە حوزەیران تا ئەیلوول بارانبارینێکی زۆر کەمی ھەیە. زستانانی فێنک و تا ڕادەیەک تەڕن. لە بەراورد لەگەڵ شارەکانی تری پارێزگاکە وەک [[ئەلیگوودەرز]]، [[دووروود]] و [[خوڕەمھاباد]]، پۆڵدوختەر پلەی گەرمیی بەرزتر و بارانبارینی کەمتری تێدا بەدی دەکرێت.<ref name="IRIMO">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Statistics of 200 synoptic stations in the country |script-title=fa: آمار 200 ایستگاه سینوپتیک country |ناونیشان=http://www.chaharmahalmet.ir/iranarchive.asp |ڕەوشی ناونیشان=unfit |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160217102629/http://www.chaharmahalmet.ir/iranarchive.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=chaharmahalmet |بڵاوکەرەوە=IRIMO |زمان=Persian |type=asp |format=asp}}</ref> {{Weather box | width = auto | collapsed = yes | open = | metric first = yes | single line = yes | trace = | location = پۆڵدوختەر | temperature colour = | Jan mean C =9.2 | Feb mean C =11.6 | Mar mean C =16.1 | Apr mean C =20.9 | May mean C =27.6 | Jun mean C =33.5 | Jul mean C =36.1 | Aug mean C =36.1 | Sep mean C =31.2 | Oct mean C =25.4 | Nov mean C =16.5 | Dec mean C =11.5 | year mean C = | precipitation colour = green | Jan precipitation mm =63.4 | Feb precipitation mm =47.9 | Mar precipitation mm =49.9 | Apr precipitation mm =53.4 | May precipitation mm =10.1 | Jun precipitation mm =0.2 | Jul precipitation mm =0.5 | Aug precipitation mm =1.0 | Sep precipitation mm =1.5 | Oct precipitation mm =19.1 | Nov precipitation mm =50.7 | Dec precipitation mm =71.3 | year precipitation mm = |source = IRIMO(پلەی گەرمی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chaharmahalmet.ir/stat/archive/iran/lor/POLDOKHT/5.asp |سەردێڕ=Form 5 : Average of mean daily temperature in C. Station: Poldokhtar(40786) |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Chaharmahalmet |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160320083707/http://www.chaharmahalmet.ir/stat/archive/iran/lor/POLDOKHT/5.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=unfit |بڵاوکەرەوە=Iran Meteorological Organization |type=asp}}</ref>)، (بارانبارین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chaharmahalmet.ir/stat/archive/iran/lor/POLDOKHT/25.asp |سەردێڕ=Form 25: Monthly total of precipitation in mm. Station: Poldokhtar(40786)|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Chaharmahalmet |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150123004020/http://www.chaharmahalmet.ir/stat/archive/iran/lor/POLDOKHT/25.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=unfit |بڵاوکەرەوە=Iran Meteorological Organization |type=asp}}</ref>) }} == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای لوڕستان]] * [[شارستانی پاپێڵ|شارستان پاپێڵ]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای لوڕستان}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Pol-e Dokhtar}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای لوڕستان]] oct8b4f4r9fwj9zfemzejcqjzznqxcg 0 179616 1687581 1363710 2026-10-15T16:39:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئیتالیا-کۆلکە) 1687581 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = پالێرمۆ | official_name = Comune di Palermo | native_name = (بەزمانی سیسیلی: Palermu) | image_skyline = Montage of Palermo.jpg | image_caption = کۆمەڵێک لە شوێنە دیارەکانی پالێرمۆ | image_shield = Palermo-Stemma.svg | image_map = File:Map of comune of Palermo (metropolitan city of Palermo, region Sicily, Italy).svg | map_caption = نەخشەی شارەوانی پالێرمۆ لەنێو شاری مێترۆپۆلیتانی پالێرمۆ | imagesize = 300px | image_alt = | image_flag = Flag of Palermo.svg | shield_alt = | pushpin_map_alt = | pushpin_map = Italy Sicily#Italy | pushpin_label_position = | coordinates = {{coord|38|07|N|13|22|E|type:city(676000)_region:IT-PA|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | region = [[Sicily]] | metropolitan_city = [[Metropolitan City of Palermo|Palermo]] (PA) | frazioni = | established_date = 736&nbsp;BC | mayor = [[Leoluca Orlando]] | mayor_party = [[Democratic Party (Italy)|PD]] | elevation_footnotes = | elevation_m = 14 | area_footnotes = | area_total_km2 = 158.9 | population_footnotes = | population_as_of = <small>31 January 2013</small> | population_total = 676,118 <small>(city)</small><br/> 1,300,000 <small>(metro)</small> | pop_density_footnotes = | population_demonym = Palermitano<br />Panormito<br />Palermitan (English) |telephone=091|postalcode=90100|istat=082053| saint = [[Saint Rosalia]], [[Agatha of Sicily|Saint Agata]], [[Olivia of Palermo|Saint Oliva]] and [[Saint Benedict the Moor]] | day = 14 July | website = {{Official website|http://www.comune.palermo.it}} | footnotes = | postal_code = 90100 | area_code = 091 }}'''پالێرمۆ''' شارێکە دەکەوێتە باشووری [[ئیتالیا]]، پایتەختی هەرێمی ئۆتۆنۆمی [[سیسیلیا|سیسیلی]] و پارێزگای پالێرمۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Palermo {{!}} History, Attractions, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Palermo|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> شارەکە بە [[مێژوو]]، [[چاند|کەلتوور]]، [[نژیاروانی|تەلارسازیی]] و [[خۆراک|خواردن]] ناسراوە، مێژووی بوونی شارەکە بۆ زیاتر لە ٢٧٠٠ ساڵ بەر لە ئێستا دەگەڕێتەوە. پالێرمۆ دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای سیسیلی و هەروەها دەکەوێتە سەر کەنداوی پالێرمۆ. شارەکە لە ساڵی ٧٣٤ بەر لەزایین دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Palermo, Italy - Change Detection - Earth Watching|ناونیشان=https://earth.esa.int/web/earth-watching/change-detection/content/-/article/palermo-italy|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=earth.esa.int|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511082308/https://earth.esa.int/web/earth-watching/change-detection/content/-/article/palermo-italy|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ئیتالیا|جوگرافیا|شارەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Palermo}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئیتالیا-کۆلکە}} [[پۆل:پالێرمۆ]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز]] [[پۆل:شارەکانی سیسیلی]] [[پۆل:شارۆچکە کەنار دەریاییەکانی سیسیلی]] [[پۆل:شارەوانییەکانی شاری گەورەی پالێرمۆ]] 43ftacjiyg7kgzsjm0q7stvismt6d0t 0 179703 1687508 1544871 2026-10-15T13:37:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687508 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty|name=جی چانگ|title=Count of the West|image=King Wen of Zhou.jpg|succession=Count of Zhou|reign=١١٠٠ {{ndash}}١٠٥٠ی پێش زاین (٥٠ ساڵ ژیان)|birth_date=1152 BC (traditional) or 1112 BC (modern estimate)|birth_place=Bi (Zhou state)|death_date=1050 BC (aged 62)|death_place=Cheng (Zhou state)|burial_place=Bi (Zhou state)|posthumous name=[[wang (title)|King]] Wen ({{lang|zh|文王}}){{ھن}}|temple name=Shizu ({{lang|zh|始祖}}, <small>lit.</small>&nbsp;"یەکەم دامەزرێنەر")|father=[[King Ji of Zhou]]|mother=Tai Ren|spouse=[[Tai Si]]|issue=[[Bo Yikao]]{{ھن}}[[King Wu of Zhou]]{{ھن}}[[Guan Shu Xian|Xian]], Marquis of Guan{{ھن}}[[Duke of Zhou|Dan]]{{ھن}}[[Cai Shu Du|Du]], Marquis of Cai{{ھن}}[[Shu Feng of Kang|Feng]], Count of Wey{{ھن}}Wu, Count of Cheng{{ھن}}Chu, Monarch of Huo{{ھن}}Zheng, Count of Mao{{ھن}}Zai, Monarch of Dan{{ھن}}Zhenduo, Marquis of Cao{{ھن}}Xiu, Marquis of Teng{{ھن}}Gao, Count of Bi}}'''پاشا وێنی ژۆو''' (بەچینی: 周文王، شێوازی خوێندنەوە: ژۆو وێن کانگ، ژیان لە ١١١٢ تا ١٠٥٠ ی پێش زاین، پاشایەکی شارستێنی) دامەزرێنەر و [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشای ئیمپراتۆرییەتی ژۆوە]]، وێن پاشای ژۆو بوو لە دواین ساتەکانی [[شانشینی شانگ|ئیمپراتۆرییەتی شانگ]] لە مێژووی دێرینی چین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Theobald|یەکەم=Ulrich|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Zhou Wenwang 周文王, King Wen of Zhou|ناونیشان=http://www.chinaknowledge.de/History/Zhou/personszhouwenwang.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=ChinaKnowledge.de - An Encyclopaedia on Chinese History, Literature and Art|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|King Wen of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٥٢ ی پێش زاین]] [[پۆل:مردووانی ١٠٥٦ پێش زاین]] [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] [[پۆل:یاریزانانی گوچین]] [[پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١١ی پێش زایین]] 8povyf936z41s2hgbcfjufvvnb944xa 0 179704 1687505 1544873 2026-10-15T13:36:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687505 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{infobox royalty|name=King Wu of Zhou<br/>周武王|full name=[[Chinese ancestral name|Ancestral name]]: Jī (姬)<br/>[[Chinese given name|Given name]]: Fā (發)|spouse=[[Yi Jiang]]|mother=[[Tai Si]]|father=[[پاشا وێنی ژۆو]]|death_place=[[Haojing]]|death_date=١٠٤٣ ی پێش زاین|house=[[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]|successor=[[پاشا چێنگی ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]|image=King Wu of Zhou.jpg|predecessor=[[King Zhou of Shang]]|reign=١٠٤٦ تا ١٠٤٣ ی پێش زاین|succession=King of China|caption=وێنەکێشراوی پاشا وو لەلایەن وێنەکێش ما لین [[Ma Lin (painter)|Ma Lin]]|alt=پاشا وو|image_size=119px|issue=[[King Cheng of Zhou]]<br>[[Shu Yu of Tang|Yu]], Marquis of Tang<br>Da Ji<br>Lan}}'''پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو''' (بە چینی: 周武王، ژۆو وو وانگ) دووەم [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لەمێژووی دێرینی چین، دووەم کوڕی [[پاشا وێنی ژۆو|پاشا وێن]] بوو. مێژووی فەرمانڕەوایی کردنی ڕوون نییە بەڵام بە گشتی وا بڕوا دەکرێت لە ١٠٤٦ تا ١٠٤٣ی پێش زاین بووە.<ref>These dates are those of the [[People's Republic of China]]'s official [[پڕۆژەی ڕوونکردنەوە لەسەر شانشینەکانی سیا-شانگ-ژۆو|Xia–Shang–Zhou Chronology Project]], although they remain controversial.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|King Wu of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٠٤٣ ی پێش زاین]] [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١١ی پێش زایین]] 3yroqd89dlpzvf778yzq9bj5d5pyg43 0 180943 1687619 1363717 2026-10-15T19:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687619 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|image=|name=سون (旬)|family_name=زی (子)|clan_name=|given_name=سون (旬)|title=پاشای [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]]|posthumous name=پان گێنگ (盤庚)}}'''پان گێنگ''' (بە چینی:盤庚) ناوی کەسی زی سوان، پاشایەکی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، بەباشترین شێوە بەمە ناسراوە کە پایتەختی [[ئیمپراتۆریەتی شانگ|ئیمپراتۆریەتەکەی]] بۆ دواین شوێنی خۆی ([[ینسو]]) گواستۆتەوە == تۆمارەکان == بە گوێرەی شیجی کە لەلایەن سیما چیانەوە نوسراوە نۆزدەم پاشای ئیمپراتۆریەتەکە بوو، کە شوێنی برا گەورەکەی [[یانگ جیای شانگ|یانگ جیای]] گرتەوە، بە گوێرەی لێکۆلینەوەکانی شوێنی ینسو کە پاشا پان گێنگی لێ ژیاوە کە لێکۆلینەوەی سەر ئێشک و بەبەرد کراوە لە ینسو ئەوە دۆزراوەتەوە کە پان گێنگ وەک ھەژدەم پاشای شانشینەکە دۆزراوەەوە.<ref name="chinaKnowledge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Shang Dynasty Rulers|ناونیشان=http://chinaknowledge.de/History/Myth/shang-rulers.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=China Knowledge}}</ref><ref name="uniIndiana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Shang Kingship and Shang Kinship|ناونیشان=http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409215121/http://www.indiana.edu/~g380/Kings.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Indiana University]]|format=PDF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە گوێرەی ھەردوو تۆمارەکانی بامبو تۆماری مەزنی شیجی بۆ ماوەی ٢٨ ساڵ فەرمانڕەوایەتی کردووە == سەرچاوەکان == <references />{{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٣ی پێش زاین]] s15z2w29m9560g0ng284gug5fty1ykd 0 181264 1687638 1526366 2026-10-15T19:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687638 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder|name=پانگ تۆنگ|relatives={{unbulleted list|Pang Lin (brother)|Pang Degong (uncle)|Pang Shanmin (cousin)|Pang Huan (nephew)}}|term_end3={{End date|209}}|birth_date=179{{efn|name=birth and death dates|Pang Tong's biography in the ''Sanguozhi'' recorded that he died at the age of 36 (by [[East Asian age reckoning]]) in 214. By calculation, his year of birth should be around 179.}}|birth_place=[[Xiangyang]], [[Hubei]]|death_date=214 (aged 35){{efn|name=birth and death dates}}|death_place=[[گوانگھان]]، [[سیچوان]]|resting_place=[[Pang Tong Shrine and Tomb]]|children=پانگ ھۆنگ|monarch3=[[ئیمپراتۆر سیان]]|occupation=Official, ڕاوێژکار|blank1=[[Courtesy name]]|data1=شی یوان (士元)|blank2=[[Posthumous name]]|data2=Marquis Jing (靖侯)|blank3=Nickname|term_start3={{Start date|?}}|office3=Prefect of [[Leiyang]] (耒陽令){{ھن}}<small>(under [[Sun Quan]])</small>|native_name=龐統|term_start={{Start date|{{circa}} 209}}|image=PangTong.jpg|image_size=|alt=|office=ڕاوێژکاری سەربازی بەرەی{{ھن}}(軍師中郎將){{ھن}}<small>(ژێر[[لیو بێی]])</small>|monarch=[[ئیمپراتۆر سیان]]|alongside=[[ژوگێ لیانگ]]|term_end={{End date|214}}|term_end2={{End date|209}}|office1=Assistant Officer in the Headquarters Office{{ھن}}(治中從事){{ھن}}<small>(under [[Liu Bei]])</small>|monarch1=[[ئیمپراتۆر سیان]]|term_start1={{Start date|?}}|term_end1={{End date|?}}|office2=Assistant Officer (從事){{ھن}}<small>(under [[سون چوان]])</small>|monarch2=[[ئیمپراتۆر سیان]]|term_start2={{Start date|?}}|data3="Fledgling Phoenix"{{ھن}}(鳳雛)}}'''پانگ تۆنگ''' (١٧٩–٢١٤) ناو:شییوان، ڕاوێژکارێکی لۆرد [[لیو بێی]] بووە لە کۆتا سەردەمی ڕۆژاوای ئیمپراتۆرییەتی ھان لە مێژووی دێرینی چین، پانگ تۆنگ لەگەڵ ژوگێ لیانگ، سو شوو، سیانگ لانگ، خوێندوویەتی نازناوی "باڵندەی ئاگرینی فۆنێکس" لێنرا بوو بەھۆی ھەڵسوکەوتە ھاوڕێیەتیانەکەی و خزمەتی ژەنەڕال ژۆو یوی دەکرد، و ھاوڕێی [[لو جی]] و [[گوشاۆ]] بوو پێش ئەوەی بچێتە پاڵ [[لیو بێی]] لە ٢٠٩.{{sfnp|de Crespigny|2007|p=٦٨٩}} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Pang Tong}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢١٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩]] [[پۆل:بەرپرسەکانی ژێر لیو بێی]] opte1vz2lvfs9q47ps0y89rdpegjkjp 0 181364 1687542 1526281 2026-10-15T16:33:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687542 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} '''پاشا یووی ژۆو''' (بە چینی:: 周幽王; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو یوو وانگ، ٧٩٥ تا ٧٧١ی پێش زاین) ناوی کەسی جی گۆنگ شێنگ، دوانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، وە دواین سەردەمی فەرمانڕەوایتیەکە بوو، فەرمانرەوایەتی پاشا یوو لە ٧٨١ی پێش زاین دەستی پێکرد تا ٧٧١ی پێش زاین == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_You_of_Zhou|زمان=ئینگلیزی|سەردێڕ=King_You_of_Zhou|سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King You of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٧٩٥ی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٧٧١ی پێش زایین]] [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین]] nhp5u154h5a0v0mjcalw9kb4rc6b5a8 0 181400 1687516 1544870 2026-10-15T13:38:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687516 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خۆگەڕ}} '''پاشا ژۆو''' (بە چینی:紂王; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو وانگ) دواین پاشای [[ئیمپراتۆریەتی شانگ]] بوو لە مێژووی دێرینی چین == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Zhou_of_Shang|سەردێڕ=King_Zhou_of_Shang|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{پاشاکانی شانگ}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ]] [[پۆل:مردووانی ١٠٤٦ی پێش زایین]] [[پۆل:میتۆلۆژیای چینی]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١١ی پێش زایین]] cm8eehvqu6vplojla2ejr08i8yt7kbu 0 181428 1687511 1526271 2026-10-15T13:37:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687511 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Dead end|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:King Cheng of Zhou.jpg|وێنۆک|پاشا چێنگ]] '''پاشا چێنگی ژۆو''' (بە چینی:周成王 خوێندنەوە ژۆو چێنگ وانگ) ناوی کەسی جی سۆنگ (姬誦) دووەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، کە فەرمانڕەوایی لە ١٠٤٢ تا ١٠٢١ی پێش زاین کردووە یان ١٠٤٢ تا ١٠٠٦ی پێش زاین<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Cambridge History of Ancient China}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|King Cheng of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١١ی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] gs71mpk45g8wkqklctbv2gualuj0j3b 1687712 1687511 2026-10-15T21:10:20Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687712 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Dead end|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} [[پەڕگە:King Cheng of Zhou.jpg|وێنۆک|پاشا چێنگ]] '''پاشا چێنگی ژۆو''' (بە چینی:周成王 خوێندنەوە ژۆو چێنگ وانگ) ناوی کەسی جی سۆنگ (姬誦) دووەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، کە فەرمانڕەوایی لە ١٠٤٢ تا ١٠٢١ی پێش زاین کردووە یان ١٠٤٢ تا ١٠٠٦ی پێش زاین<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Cambridge History of Ancient China}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|King Cheng of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١١ی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا مناڵەکان لە ئاسیا]] 6l4v44i9iht2kqw0db9czqm4nlrophx 0 181432 1687517 1526278 2026-10-15T13:38:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687517 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:King Kang of Zhou.jpg|وێنۆک]] '''پاشا کانگی ژۆو'''، ناوی کەسی جی ژاۆ، سێیەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆوە و کوڕی پاشا چێنگە، سەردەمی فەڕانرەوایەکەی لە ١٠٢٠ تا ٩٩٦ی پێش زاین یان ١٠٠٥ تا ٩٧٨ پێش زاینە <ref>''Cambridge History of Ancient [[China]]''</ref> ھەرچۆنێک بێت، پاشا کانگ شوێن سیاسەت و رێساکانی باوکی کەوت لە بەڕێوبەردن دا و ناوچەی فەرمانڕەوایەتیەکەی بەرفراوان کرد لە باکور و رۆژاوای فەرمانڕەوایەتیەکەی، ھەروەھا نوێنەرایەتی کودەتایەکی ئەکرد لە رۆژھەڵاتوا دەردەکەوێت ژیانکردن لە سەردەمی ئەو تاڕادەیەک باشتر بووبێت. دواتر لەلایەن کوڕەکەی [[پاشا ژاۆی ژۆو|پاشا ژاۆ]] شوێنی گیرایەوە.<ref>[[Annping Chin|Chin, Annping]]. (2007). ''The Authentic Confucius''. Scrubner. {{ISBN|0-7432-4618-7}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King Kang of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٩٩٦ی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین]] pnj5wv7767d29qbl9mvjb1o020tc5cj 0 181435 1687513 1526274 2026-10-15T13:38:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687513 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{infobox royalty|name=پاشا ژاوۆی ژۆو<br/>周昭王|succession=[[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشای زنجیرە فەرمانڕەوای ژۆو]]|reign=977/75–957 BC{{sfnp|Shaughnessy|1999a|p=29}}|predecessor=[[پاشا کانگی ژۆو]]{{sfnp|Shaughnessy|1999a|p=29}}|successor=[[پاشا مووی ژۆو]]{{sfnp|Blakeley|1999|p=10}}|full name=[[Chinese surname|Ancestral name]]: [[Ji (Zhou dynasty ancestral surname)|Jī]] (''{{linktext|姬}}'')<br/>[[Given name]]: '''Xiá''' ({{linktext|瑕}})|house=[[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]]|image=King Zhao of Zhou.jpg|caption=وێنەی دوای مردنی لە ئیمپراتۆریەتیی چینگ|birth_date=1027 پێش زایین|birth_name=جی سیا (姬瑕)|death_date=957 پێش زایین|father=[[پاشا کانگی ژۆو]]|mother=وانگ جیانگ|spouse=شاژن فانگ|issue=[[پاشا مووی ژۆو]]}} '''پاشا ژاوۆی ژۆو''' (بە چینی: 周昭王; خوێندنەوە: ژۆو ژاوۆ وانگ) ناوی کەسی: جی سیا، چوارەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، سەردەمی فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ٩٧٧ی پێش زاین بەردەوام بوو تا مردنی{{sfnp|Li|2006|p=93-95}} == پاشماوە == مردن و شکستی پاشا ژۆو زیانێکی زۆری بە ناوبانگی ئیمپراتۆریەتی ژۆو گەیاند و بووە ھۆی وەستانی فراوانبوونی پێشوەختەی، ئەمەش بووە هۆی چەندین داگیرکاری دەرەکی. ھەرچۆنێک بیت کوڕ و جێنشینی، [[پاشا مووی ژۆو|پاشا موی]] توانی شانشینی سەقامگیر بکات، بەڵام لەکۆتایدا ڕووباری یانگتزێ بووە سنووری هەمیشەیی وڵاتەکە. سەرەڕای شکستەکانی، پاشا ژۆو هەڵمەتە سەربازییەکانی بەرەی باشووری ھێشتا لەبیران مابوون. کۆنتڕۆڵێکی سیاسی بەسەر باکووری ڕووباری یانگتزێ و ڕۆژھەڵاتی ڕووباری ھان دامەزراندبوو. دوای مردنی، لە پەرستگای "کانگ گۆنگ" کەھەر خۆشی دروستی کردبوو، بەشێوەیەکی مەزن ڕێزی لێگیرا. وەک یەکەم فەرمانڕەوای ژۆو کە بەم شێوەیە درەوشێنرایەوە، و بووە کەسایەتییەکی گرنگ بۆ یادکردنەوەی باوباپیرانیان لە سەردەمی ئمپراتۆریەتی ژۆوی ناوەڕاستدا.{{sfnp|Kern|2009|pp=161–164}} ڕەنگە فەرمانڕەواییەکانی دوای خۆی بۆیە ئاوا لە پەرستگا دایان نابێت و ڕێزیان لێنابێت چونکە نەیان ویستبێت ئەو بە کەم سەیر بکرێت.{{sfnp|Kern|2009|p=153}} لە سەردەمەکانی دواتر ژیانی پاشا ژۆو زۆر مەزن و درەوشاوە نەدەبینرا، "چونکە وەک فەرمانڕەواییەک دەیانساند کە حەزی لە ڕابواردن و خۆشگوزەرانی بوو و سیاسەتی پشتگوێ خستووە. و لە گەشتێکی ڕاوکردنی بۆ باشوور بووە ھۆی مردنی".<ref name="Zhou Dynasty history">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chinese History - Political History of the Zhou Dynasty 周 (11th cent.-221 BCE)|ناونیشان=http://www.chinaknowledge.de/History/Zhou/zhou-event.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Ulrich Theobald}}</ref> ھەروەھا شاعیرانی باشووری چوو (南楚) لەسەر ئەو شیعریان نووسیوە لە کۆکراوەی "پرسیارە ئاسمانییەکان" بە شیعری کلاسیکی چینی، کە لەوێدا سووکایەتی پێدەکەن و دەڵێن خۆبەزلزان بووە.{{sfnp|Hawkes|1985|p=II.135}} == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King Zhao of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردنەکان لە سەدەی ١٠می پێش زایین]] 15lupc4qxdz6xn7o6fkobbaf56m44p3 0 181437 1687504 1175612 2026-10-15T13:36:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687504 wikitext text/x-wiki '''[[پاشا]] مووی ژۆو''' (بە چینی: خوێندنەوە: ژۆو موو واتگ) ناوی کەسی: جی مان، پێنجەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٩٧٦ تا ٩٢٢ی پێش زاین یان ٩٥٦ تا ٩١٨ی پێش زاین.<ref>''Cambridge History of Ancient China''</ref><ref>''Sources of Western Zhou History: Inscribed Bronze Vessels'' by Edward L. Shaughnessy</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|چین|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|King Mu of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردنەکان لە سەدەی ١٠می پێش زایین]] c2p6s4fbn5bitw1vqlpgoe79f9ch0ku 0 181439 1687518 894255 2026-10-15T13:38:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687518 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} '''پاشا گۆنگی ژۆو''' (بە چینی: 周共王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو گۆنگ وانگ یان بە چینی:周恭王; خوێندنەوە: ژۆو گۆنگ وانگ) ناوی کەسی:جی جی یی ھوو، شەشەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین،.<ref>''Sources of Western Zhou History: Inscribed Bronze Vessels'' by Edward L. Shaughnessy</ref><ref>''Sharing the Light: Representations of Women and Virtue in Early China'' by Lisa Ann Raphals. Gong is mentioned with one woman.</ref> مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٩٢٢ تا ٩٠٠ یان ٩١٧ تا ٩٠٠. == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٩٠٠ی پێش زایین]] 7046gldn3niok8tgmw4dx9djcwii8uc 0 181441 1687544 1526283 2026-10-15T16:33:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687544 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} پاشا یھی ژاوۆ (بە [[زمانی چینی|چینی]]:周懿王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو یی وانگ) ناوی کەسی:'''جی جیان'''، یانزەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ئیمپراتۆریەتی ژۆوە]]، کە مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٨٩٩ تا ٨٩٢ی پێش زاین یان ٨٩٩ تا ٨٧٣ی پێش زاین<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Cambridge History of Ancient China|ناونیشان=https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_i9g4|ڕێکەوت=ئایاری ١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٤٧٠٣٠-٨}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٨٩٢ی پێش زایین]] acsf81juylodj025nkgu3q0ny2nzn6c 0 181444 1687501 1405541 2026-10-15T13:36:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687501 wikitext text/x-wiki '''پاشا سیاوۆی ژۆو''' (بە چینی:周孝王 خوێندنەوە: ژۆو سیاوۆ وانگ) ناوی کەسی، جی بیفانگ، ھەژدەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆوە لە مێژووی دێرینی چین، سەردەمی فەڕمارەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٨٩١ی پێش زاین تا ٨٨٦ی پێش زاین یان ٨٧٢ی پێش زاین تا ٨٦٦ی پێش زاین. و کوڕی [[پاشا مووی ژۆو|پاشا موو]] و برای [[پاشا گۆنگی ژۆو|پاشا گۆنگ]] بوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mathieu|یەکەم=Rémi|سەردێڕ=Le Mu Tianzi Zhuan|پەڕە=١٩٨}}</ref><ref>Nienhauser, "Origins of Chinese Literature," page 201</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٨٨٦ی پێش زاین]] rcq42xs5j2268lad84pz0zvjgpwa413 0 181445 1687543 1526282 2026-10-15T16:33:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687543 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|پاشا ییھی ژاوۆ}}{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشا یی ژاوۆ''' (بە چینی: خوێندنەوە:ژۆو یی وانگ) ناوی کەسی، جی سیێ، نۆیەم فەرمانڕەوای ئیمپراتۆریەتیی ژۆو بوو، ماوەی فەرمانڕەوایەتیەکەی ئەگەڕێتەوە بۆ ٨٨٥ تا ٨٧٥ی پێش زاین یان ٨٦٥ تا ٨٥٨ی پێش زاین<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_i9g4|سەردێڕ=Cambridge History of Ancient China|ڕێکەوت=ئایاری ١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٤٧٠٣٠-٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین]] 4e5hwlvgsydx9a2jbzmss5xrrzzfwyk 0 181446 1687503 1526265 2026-10-15T13:36:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687503 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} }} '''پاشا لی ژۆو''' (بە چینی:周厲王 خوێندنەوە ژۆو لی وانگ) ناوی کەسی جی ھوو، دەیەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو لە مێژووی دێرینی چین، فەرمانڕایەتیەکەی لە ٨٧٧٧ تا ٨٤١ی پێش زاین یان ٨٥٧ تا ٨٤٢ی پێش زاین<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Feng|یەکەم=Li|سەردێڕ=Landscape and Power in Early China: The Crisis and Fall of the Western Zhou 1045–771 BC|ساڵ=٢٠٠٦|postscript=.|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٨٥٢٧٢-٢|ref=none}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین]] 851stik60lfwtdbhitrwirdqpm06uya 0 181457 1687497 1526260 2026-10-15T13:35:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687497 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty|name=پاشا سوانی ژۆو <br/>周宣王|image=King_Xuan_of_Zhou.jpg|succession=پاشای چین|reign=٨٢٧ی پێش زاین تا ٧٨٢ی پێش زاین|predecessor=[[نوێنەرایەتی گۆنگھێ|سەردەمی گۆنگھێ]]|successor=[[پاشا یوی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا یوو]]|full name=[[Chinese ancestral name|Ancestral name]]: [[Ji (surname)|Jī]] (姬)<br/>Given name: Jìng (靜)|house=[[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]]|death_date=٧٨٢ی پێش زاین|father=[[پاشا لی ژۆو]]|mother=شێن جیانگ|spouse=[[شاژن جیانگ]]|issue=[[پاشا یوی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا یوو]]<br>[[پاشا یوی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا سیێ]]<br>چێنگفو, مارکویسی یانگ}}'''پاشا سوانی ژۆو''' ناوی کەسی جی جیانگ، یانزەم پاشایی ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ٨٢٧ی پێش زاین تا ٧٨٢ی پێش زاین بوو پاشا سوان کاری کرد بۆ گێرانەوەی دەسەڵاتی شاھانە پاش کودەتاکەی پێشوو (سەردەمی گۆنگھێ) پاشا شەڕی لەگەل بەربەریە رۆژاوایەکان کرد لەنێوان گروپەکانی تریش لە دەریای ھوایی بۆ باشوور و باکووری ناوچەکە، لە نۆیەم ساڵی فەرمانڕەوایی بانگھێتی ھەموو لۆردەکانی کرد دواتر پەرەی بە سەربازی وڵاتەکەی دا و  لە خراپبوون پاراستی، پەرەی پێدا لە ویلایەتەکانی لوو، وێی، چی، مێژوونووس سیما چیان دەیگرێتەوە " لە سەردەمی پاشا سوان زۆربەی لۆردەکان سەرپێچی فەرمانی وڵاتیان دەکرد."{{sfnp|Shaughnessy & al.|1999|p=347}} دوای مردنی کوڕەکەی پاشا یوی دێتە شوێنی، وە کوڕەکەی دەبێتە دوا پاشا لە ئیمپراتۆریەتی ژۆو، دوایی ئەوەی [[چوانڕۆنگ|بەربەریەکان ھێرش دەکەن]] بۆ سەر پایتەختی ژۆو ([[ھائۆجینگ]]) و کۆتا بە فەرمانڕەوایەتی ئیمپراتۆریەتەکە دێنن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Xuan_of_Zhou|سەردێڕ=King_Xuan_of_Zhou|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King Xuan of Zhou}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین]] tw2b5vik8sot66y3i1cgr47krd2861z 0 181478 1687509 1547224 2026-10-15T13:37:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687509 wikitext text/x-wiki '''پاشا پینگی ژۆو''' (بە چینی:周平王; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو پینگ وانگ مردن ٧٢٠ی پێش زاین)<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=[[The Cambridge History of Ancient China]]|ڕێکەوت=١٩٩٩|editor=[[Michael Loewe]] and [[Edward Shaughnessy]]|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press}}</ref> سیانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، وە یەکەم پاشای [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی رۆژاوای]] [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ئیمپراتۆریەتەکە]] بوو لە مێژووی دێرینی چین،<ref name="shiji">[[Sima Qian]]. ''[[Records of the Grand Historian]]'', "Zhou Dynasty Annals".</ref> کوڕی [[پاشا یوی ئیمپراتۆریەتی ژۆو|پاشا یوو]]، و شاژن شێن بوو (申后) == سەرچاوەکان == <references /> * {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر]] [[پۆل:مردووانی ٧٢٠ی پێش زاین]] 896jzx9a8uwmk1dt7v1t6284ifopkcv 0 181479 1687519 1526279 2026-10-15T13:39:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687519 wikitext text/x-wiki '''پاشا ھوانی ژۆو''' (بە چینی: خوێندنەوە: ژۆو ھوان وانگ مردن ٦٩٧ی پێش زاین) چواردەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو<ref>''Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết - Chu bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), NXB Văn hoá thông tin''</ref><ref>Phương Thi Danh (2001), ''Niên biểu lịch sử Trung Quốc''</ref> لە بەشی [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|ڕۆژھەڵاتی ئیمپراتۆریەتەکە]]. == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|چین|مێژوو|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] k8d5l87855liq673oeiiwr3orcwzlcj 0 181485 1687515 1547223 2026-10-15T13:38:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687515 wikitext text/x-wiki '''پاشا ژوانگی ژۆو''' (بە چینی:周莊王; [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو ژوانگ وانگ) ناوی کەسی جی توۆ،  پانزەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو،<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=[[The Cambridge History of Ancient China]]|ڕێکەوت=١٩٩٩|editor=[[Michael Loewe]] and [[Edward Shaughnessy]]|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی]] سێیەم پاشا بوو کە دوای باوکی فەرمانڕەوایی کرد لە ٦٩٦ بۆ ٦٨٢ی پێش زاین، دواتر لەلایەن کوڕەکەی پاشا سی شوێنی گیرایەوە<ref>[http://ctext.org/dynasty.pl?if=en&dynasty=27 Chinese Text Project], Rulers of the Zhou states – with links to their occurrences in pre-Qin and Han texts.</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] bstihd5zh1u4c2jjkmtp22l4q62a7i3 0 181487 1687498 1547226 2026-10-15T13:35:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687498 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشا سی ژۆو''' (بە چینی:周僖王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو سی وانگ) شانزەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، وە چوارەم پاشا بوو لە [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی]]<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=[[The Cambridge History of Ancient China]]|ڕێکەوت=١٩٩٩|editor=[[Michael Loewe]] and [[Edward Shaughnessy]]|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press}}</ref> دواتر لەلایەن [[پاشا ھویی ژۆو]] شوێنی گرایەوە == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٦٧٧ی پێش زایین]] al00gw0dto1gvthc06jcajibii60qs5 0 181489 1687521 1544868 2026-10-15T13:39:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687521 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشا ھویی ژۆو''' (بە چینی:周惠王 خوێندنەوە: ژۆو ھویی وانگ) حەڤدەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، وە پێنجەم پاشای [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵات]] بوو.<ref>''[[شیجی|Records of the Grand Historian]]'' by [[سیما چیان|Sima Qian]]</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ژیاننامە|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] [[پۆل:مردووانی ٦٥٢ی پێش زاین]] [[پۆل:مردووانی دەیەی ٦٥٠ی پ.ز]] 939j0ywkfegpaamhrsrt8ttm7nlctn0 0 181601 1687499 1547225 2026-10-15T13:35:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687499 wikitext text/x-wiki '''پاشا سیانگی ژۆو''' (مردن ٦١٩ی پێش زاین) ناوی کەسی: '''زی ژێنگ''' (چینی:姬郑)، ھەژدەم پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، وە شەشەم پاشا بوو لە [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵات]]<ref name="chac">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=[[The Cambridge History of Ancient China]]|ڕێکەوت=١٩٩٩|editor=[[Michael Loewe]] and [[Edward Shaughnessy]]|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press}}</ref> دوای خۆی کوڕەکەی [[پاشا چینگی ژۆو|پاشا چینگ]] دەچێتە شوێنی<ref>''Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, NXB Thanh Hoá''</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین]] mxmpeft7v8mkb1xyqrax1gv9jmazewf 0 181649 1687495 1526258 2026-10-15T13:35:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687495 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''جینگی ژۆو''' (بە چینی:周景王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو جینگ وانگ) ناوی کەسی '''جیگویی'''، ٢٤م پاشا [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو وە ١٢م پاشای [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی رۆژھەڵاتەکەی]] دوای [[لینگی ژۆو|پاشا لینگ]] دەچێتە سەر فەرمانڕەوایی لە ٥٤٤ی پێش زاین بۆ ٥٢٠ی پێش زاین، دواتر لەلایەن کورەکەی [[داۆی ژۆو]] شوێنی گیرایەوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Jing_of_Zhou_(Gui)|سەردێڕ=جینگی ژۆو|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین]] b83qggoc2b1uredrg4t4trnwbaj565c 0 181652 1687496 1526259 2026-10-15T13:35:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687496 wikitext text/x-wiki {{distinguish|پاشا جینگی ژۆو (جیگوی)}}{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''جینگی ژۆو''' (بە چینی: 周敬王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو جینگ وانگ) ناوی کەسی: '''جی گایی'''، ٢٦مین پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بووە، ١٤م پاشا بووە لە [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Jing_of_Zhou_(Gai)|سەردێڕ=جینگی ژۆو|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٥می پێش زایین]] ripyrp9596ev5esgqw93wmkcfcf8wvp 0 181656 1687493 1526256 2026-10-15T13:34:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687493 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ئای ژۆو''' (بە چینی:周哀王 [[پین-ین|خوێندنەوە]]: ژۆو ئای وانگ) ناوی کەسی: '''جی چوجی'''، ٢٩٩مین پاشای [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] بوو، ١٧م پاشا بوو لە [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو|بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Ai_of_Zhou|سەردێڕ=ئای ژۆو|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٥می پێش زایین]] jzs62zvjczovcrr9toh583m7n0flllj 0 181809 1687520 1405544 2026-10-15T13:39:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687520 wikitext text/x-wiki '''پاشا ھویی وێن''' (بە چینی:秦惠文王) ھەروەھا وەک لۆرد ھویی وێنی چین ناسراوە (بە چینی:秦惠文君) فەرمانرەوایەکی [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چینی]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو]] لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]]، ھەروەھا ئەو یەکەم کەس بوو کە ناونیشانی پاشا (王) بدات بەخۆی لەجیاتی (公) دووک لە ویلایەتەکەی. ھەرچۆنێک بێت [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] سەربە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو|ژۆو]] بوو، ئەمەش شتێکی ئاسایی نەبوو بۆ ئەوەی ناونیشانی پاشا لەجیاتی[[دووک]] بەکاربێنێت، بەڵام چونکە [[ئیمپراتۆریەتی ژۆو]] سیستەمەکەی لەسەر [[دەرەبەگایەتی]] بوو ئەوسا، بۆیە خاکەکانی ژۆو کە لەدەستی لۆردەکان بوو، واتا بۆ سیستەمی باج کە ھاوڵاتیان ئەیان دا بە حکومەت، ئەم باجە ڕاستەوخۆ نەدەگەیشت بە ژۆو، بەڵکو ھاوڵاتیانی ناوچەکە ئەیان دا بە لۆردەکانیان، ئەمەش وایکرد لۆردەکان دەسەڵاتیان فراوانتر بێت و ھەنگاو بە ھەنگاو زیاتر و زیاتر بەھێزتر بن تا وای لێھات لەژێر کۆنتڕۆلی خودی ئیمپراتۆریەتی ژۆو دەرچوون و بە خولیای خۆیان ھەڵسوکەوتیان ئەکرد.<ref name="shiji">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Sima Qian|بەستەری نووسەر=Sima Qian|script-title=zh:秦本纪|trans-title=Annals of Qin|ناونیشان=http://www.guoxue.com/shibu/24shi/shiji/sj_005.htm|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٢|ئیش=[[Records of the Grand Historian]]|بڵاوکەرەوە=guoxue.com|زمان=zh}}</ref><ref>Han (2010), 340</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=History Of Ancient China {{!}} Dynasties, Confucius, And The First Emperor|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=tpy5BMhMYYw|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٣٥٦ی پ.ز]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)]] cp89e7ibhxg3o9jecr9ex0wh9lbj94g 0 181810 1687507 1526267 2026-10-15T13:37:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687507 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ووی چین (بە چینی: 秦武王 ٣٢٩ تا ٣٠٧ی پێش زاین) ھەروەھا وەک پاشا داۆوێلیێی چین (秦悼武烈王)ناسراوە  یان پاشا داۆووی چین (秦悼武王) یان پاشا وو لیێی چین (秦武烈王) فەرمانڕەوایەکی [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] بوو لە ٣١٠ تا ٣٠٧ پێش زاین لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] لە مێژووی دێرینی چین جگە لە کاتە کەمەکەی لەسەر فەرمانڕەوایەتی، پاشا وو ڕۆلێکی گێرا لە [[شەڕەکانی یەکخستنەوەی چین|یەکخستنەوەی چین]]، لە جەنگەکانی دژی [[ویلایەتی ھان]]، ھەنێک شوێنی تریشی داگیر کرد لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] بە تایبەتی [[ویلایەتی وێی]]، لە چوارەم ساڵی فەرمانڕەوایەتی ئەودا وەزیر گان ماۆ (甘茂) پێشنیاری ھێرشێکی کرد بۆ سەر بەشێکی ھان بەشی یی یانگ بۆ ئەوەی ڕێگای تریان بۆ بکاتەوە و بتوانن ھێرش بکەنە سەر بەشەکانی ڕۆژھەڵاتیش، کەمپینەکە دژی ھان سەرکەوتوو بوو و ویلایەتەکە توانی چەن ڕێگایەکی سەرەکی بەدەست بھێنێت بۆ پایتەختی ژۆو [[لوۆیانگ]] دوای مردنی ئەو، وەزیر گان ماۆ چینی بەجێ ھێشت چوو [[ویلایەتی وێی]]، وە پاشا وو کە بەبێ مناڵ مرد، وای لە ویلایەتی چی کرد تا ماوەیەک لەژێر سترێس دابێت کە کۆمەڵە برایەکی پاشا وو ھەبون بۆ تەختی شاخانە، دواتر ماوەیەکی تر برا بچووکی وو شازادە جی، کە پێشوو تر خزمەتی دەکرد وەک سیاسەتوانێک لە [[ویلایەتی ھان]] گەڕایەوە بۆ چین بە پشتگیری مامی وێی ڕان (魏冉) و [[پاشا وولینگی ژاۆ|پاشا وولینگ]] چووە سەر تەختی شاھانە وەک [[پاشا ژاۆسیانگی چین|پاشا ژاۆسیانگ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Wu_of_Qin|سەردێڕ=ژیاننامەی فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین]] fsxboxxn604c4racaxjlox3ds9dm9v4 0 181835 1687512 1526273 2026-10-15T13:37:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687512 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشا ژاوۆسیانگی چین''' ( بە چینی:秦昭襄王) یان پاشا ژاوۆی چین (秦昭王)، ناوی کەسی ینگ جی (بە چینی:嬴稷) پاشای [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] بوو لە ٣٠٦ تا ٢٥١ پێش زایین، کوڕی [[پاشا ھویی وێنی چین|پاشا ھویی وێن بوو]]، برا بچووکی [[پاشا ووی چین|پاشا وو بوو]] پاشا ژاوۆ بۆ ماوەی ٥٧ ساڵ فەرمانرەوایی ویلایەتی چینی کرد، و رۆلێکی کاریگەری ھەبوو لە ستراتیژی سەربازی و فراوان کردنی ویلایەتەکە لە سەردەمی خۆیدا، دەستی بەسەر [[ینگ (چوو)|پایتەختی]] [[ویلایەتی چوو]] گرت بەمەش بووە کۆتایی ویلایەتی چوو لە ٢٧٨ی پێش زایین، و دەستی بەسەر سیرۆنگی ویلایەتی ییچو گرت و بە شێوەیەکی دڕندانە ٤٥٠ ھەزار سەربازی ویلایەتی [[ویلایەتی ژاوۆ|ژاوۆی]] لەناوبرد لە چانگچینگ لە ٢٦٠ی پێش زایین، و دەستی بەسەر [[ڕۆژھەڵاتی ژۆو]] گرت لە ٢٥٦ی پێش زایین ئەم دەستبەسەر داگرتنە شەرەنگێزیانە ھێزی ویلایەتەکانی تری لاواز دەکرد و ڕێگای خۆش ئەکرد بۆ ئەوەی ویلایەتی چین [[شەڕەکانی یەکخستنەوەی چین|بتوانێت تەواوی چین یەکبخاتەوە]] کە دواتر لەلایەن نەوەکیەوە (ینگ ژێنگ) کارەکە تەواو دەکرێ. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Zhaoxiang_of_Qin|سەردێڕ=ژیاننامەی فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King Zhaoxiang of Qin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)]] 1s42o248mmve3j7gwtxs8ju1m2rr4y1 0 181836 1687500 979062 2026-10-15T13:35:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687500 wikitext text/x-wiki سیاوۆ وێنی چین فەرمانرەوای ویلایەتی چین بوو نەوەکەی [[چین شی ھوانگ|ینگ ژێنگ]] ئیمپراتۆری دواتری چینە. ھەرچۆنێک بێت زانیارییەکی گونجاو نییە لەسەر پاشا سیاوۆوێن بۆ ماوەی یەکساڵ فەرمانرەوایەتی ویلایەتی چینی کردووە، و دوای سێ ڕۆژ لە [[تاج لەسەر نان]]ی کۆچی دوایی دەکات. زۆر بیردۆز ھەیە لەسەر کەمی ماوەکەی بۆ فەرمانرەوایی نزیکترینیان بریتییە لەوەی پاشا سیاوۆ تەمەنی زۆر بوو کاتێک چووە سەر تەخت، چونکە باوکی بۆ ماوەی پەنجا ساڵ فەرمانرەوایی کردبوو.<ref>Nicola Di Cosmo, ''The Northern Frontier in Pre-Imperial China//The Cambridge History of Ancient China'', p. 961</ref><ref>Sellman, James D. "The Spring and Autumn Annals of Master Lu", in ''Great Thinkers of the Eastern World'', Ian McGreal, ed. New York: Harper Collins, 1995:39.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Xiaowen_of_Qin|سەردێڕ=ژیاننامەی فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:پاشا چینییەکان]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)]] 686jdrud17uwudib1rbg2tapeh75l6i 0 181837 1687514 1526275 2026-10-15T13:38:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687514 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشا ژوانگ سیانگی چین''' ناوی کەسی: '''یی رێن''' یان '''زی چوو'''، فەرمانرەوایەکی [[چین (ویلایەت)|ویلایەتی چین]] بوو لە سەدەی سێیەمی پێش زاین لە [[سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان]] لە مێژووی دێرینی چین. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/King_Zhuangxiang_of_Qin|سەردێڕ=ژیاننامەی فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چین|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|King Zhuangxiang of Qin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین]] [[پۆل:پاشا چینییەکان]] [[پۆل:چین شی ھوانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)]] fwc76f1f6jt94w8ki37wuv77bi4xkpl 14 182585 1687717 796386 2026-10-15T21:15:05Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687717 wikitext text/x-wiki {{Cat main|مێژووی پەکین}}{{Commons cat|History of Beijing}} [[پۆل:مێژووی شارەکانی چین]] [[پۆل:مێژووی پایتەختەکان]] [[پۆل:پەکین]] rqjdeahoo4jle4gw6eoxuiotxy4esu7 0 184774 1687753 1544821 2026-10-15T22:36:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687753 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=پارک سۆ-دام|image=Park So-dam, 2015 (cropped).jpg|caption=پارک لە ٢٠١٥|birth_date={{birth date and age|1991|9|8}}|birth_place=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|education=[[زانکۆی ھونەری نیشتمانی کۆریا]]|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠١٣ بۆ ئێستا|agent=Artist Company|module={{Infobox Korean name|child=yes | hangul = {{linktext|박|소|담}} | hanja = {{linktext|朴|素|淡}} | rr =باک سۆ-دام | mr = پاک سۆتام }}}}'''پاڕک سۆ-دام''' (بە کۆری: لەدایکبووی ٨ی ئەیلولی ١٩٩١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە ناوبانگی لە دوای ٢٠١٥ دەرکرد لە ڕۆلەکەی لە فیلمێکی ٢٠١٥. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢١}} {{پۆلی کۆمنز|Park So-dam|پاڕک سۆ-دام}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.artistcompany.co.kr/portfolio-item/park-so-dam/}} * {{IMDb name|6476224|So-dam Park}} * {{instagram|sodam_park_0908}} * [https://www.wonderlandmagazine.com/2020/01/06/park-so-dam-parasite/ Interview with ''Wonderland Magazine''] {{authority control}}{{Navboxes|title=خەڵاتەکانی پارک سۆ-دام|list={{Baeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Blue Dragon Film Award Best Supporting Actress}} {{Buil Film Awards for Best Supporting Actress}} {{Chunsa Film Art Awards for Best New Actress}} {{Busan Film Critics Awards for Best New Actress}}}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی کۆریا بۆ ھونەرەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] kortku7pmastcywgz1ln9pmpiof9ca4 0 187131 1687899 1666248 2026-10-16T05:50:01Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687899 wikitext text/x-wiki '''سو ئانگ''' (بە چینی:徐昂) ئەستێرەناسێکی شاھانەی [[ئیمپراتۆریەتی تانگ]] بوو، بە زوویی دوای دەستبەکار بوونی ئیمپراتۆر سیانزۆنگ لە ٨٠٥، دەستی بە دروستکردنی ڕۆژژمێری گوانگسیانگ کرد (觀象曆) کە دواتر و لەسەرەتای ٨٠٧ لە تەواوی ئیمپراتۆریەتەکە بەکارھێنرا.<ref name="chen">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chen Jiujin ({{lang|zh-hans|陈久金}})|سەردێڕ=中国古代天文学家|بڵاوکەرەوە=China Science and Technology Press|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٧-٥٠٤٦-٤٨٣٩-٦|editor=Chen|پەڕەکان=٢٧٢–٢٨٠|زمان=zh|trans-title=Astronomers of Ancient China|chapter=徐昂|trans-chapter=Xu Ang}}</ref> دواتر لەسەردەمی یمپراتۆر موزۆنگ لە ٨٢٢،<ref name="chen" /> دەستی بە دروستکردنی ڕۆژژمێری سوانمینگ کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Qu Anjing|سەردێڕ=History of Oriental Astronomy: Proceedings of the Joint Discussion-17 at the 23^rd General Assembly of the International Astronomical Union, Organised by the Commission 41 (History of Astronomy), Held in Kyoto, August 25–26, 1997|بڵاوکەرەوە=[[Springer Science+Business Media]]|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٨١-٦٠٣٣-٤|editor-last=Ansari|editor-first=S. M. Razaullah|editor-link=S. M. Razaullah Ansari|پەڕە=٢٢٠|chapter=Revisiting an Eighth-Century Chinese Table of Tangents}}</ref> کە یەکێک بوو لە کاریگەرترین ڕۆژژمێرەکانی ئەو سەردەمە، کە بۆ ماوەی ٧١ ساڵ لە چین، ٤٧٥ ساڵ لە کۆریا، ٨٢٣ ساڵ لە ژاپۆن بەکارھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Lee|یەکەم=Ki-Won|ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=Analysis of Solar and Lunar Motions in the Seonmyeong Calendar|ناونیشان=http://koreascience.or.kr/article/JAKO201917767633434.pdf|journal=[[Journal of Astronomy and Space Sciences]]|بەرگ=٣٦|issue=2|پەڕە=٨٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ئەستێرەناسی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئەستێرەناسەکانی چین لە سەدەی ٩ەم]] [[پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی تانگ]] 77y5t91ts37e7g4o2q7rqjk64cba3ka 0 190353 1687805 1460491 2026-10-16T01:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1687805 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپای ٢٠١٩''' خولی ٣١ھەمینی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپایە . لەلایەن فیدراسۆنی تۆپی بالەی ئەورووپا لە نێوان ٢٣ی ئابەوە بۆ ٨ی ئەیلوول ڕێکخرا. بۆ یەکەم جار چوار ولات ''ھەنگاریا، پۆڵەندا، سلۆڤاکیا، تورکیا'' پێکەوە میوانداری ئەم پاڵەوانییەتییەیان کرد. ھەروەھا بۆ یەکەم جار ژمارەی ھەڵبژاردە بەشداربووەکان لە ١٦ ھەڵبژاردە بۆ ٢٤ ھەڵبژاردە زیاد کران. یاریی کۆتایی لە نێوان ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی تورکیا و ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی سڕبیا لە یاریگای ئەنکەرا ئەرینا لە تورکیا بەرێوەچوو. تێیدا ھەڵبژاردەی سڕبیا بە ئەنجامی ٣–٢ یارییەکەی بردەوە. بۆ دووەم لەسەر یەک و جاری سێیەم لە مێژوویدا نازناوەکەی بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=梁雨柔|سەردێڕ=Serbia wins 2019 Women's European Volleyball Championship - Xinhua {{!}} English.news.cn|ناونیشان=http://www.xinhuanet.com/english/2019-09/09/c_138377123.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.xinhuanet.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210824200243/http://www.xinhuanet.com/english/2019-09/09/c_138377123.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Women's European Volleyball Championship 2019 - Results, fixtures, tables and stats - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/competition/volleyball/womens-european-volleyball-championship-2019/final/40847/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=globalsportsarchive.com}}</ref> ھەڵبژاردەی خانمانی ئیتاڵیا پلەی سێیەمیان بەدەست ھێنا دوای بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی پۆلەندا بە ئەنجامی ٣–٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی 97ی ١٥٦٧|سەردێڕ=Serbia beat Turkey to retain title at Women's European Volleyball Championship|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1084512/serbia-win-womens-eurovolley|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.insidethegames.biz}}</ref> == کۆمەڵەکان == پێش پاڵەوانییەتییەکە پاڵاوتن بۆ ھەڵبژاردەکانی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپا بەرێووەچوو، بەپێی ئەو بڕیارەی درابوو ژمارەی ھەڵبژاردە بەشداربووەکان لە ١٦ بۆ ٢٤ ھەڵبژاردە زیاد کران. بەم شێوەیە بیست ھەڵبژاردە توانییان لە قۆناغی پاڵاوتن سەرکەوتن بەدەست بھێنن. ھەڵبژاردەکانی سلۆڤاکیا، تورکیا، مەجەرستان، پۆلەندا ڕاستەوخۆ سەرکەوتن بەھۆی ئەوەی وڵاتی میوانداربوون. {| class="wikitable" width="700" ! style="width: 20%;" |Pot 1 ! style="width: 20%;" |Pot 2 ! style="width: 20%;" |Pot 3 ! style="width: 20%;" |Pot 4 ! style="width: 20%;" |Pot 5 |- |{{vbw|SRB}}{{ھن}} {{vbw|RUS}}{{ھن}} {{vbw|ITA}}{{ھن}} {{vbw|NLD}} |{{vbw|DEU}}{{ھن}} {{vbw|BEL}}{{ھن}} {{vbw|BGR}}{{ھن}} {{vbw|HRV}} |{{vbw|BLR}}{{ھن}} {{vbw|UKR}}{{ھن}} {{vbw|AZE}}{{ھن}} {{vbw|FRA}} |{{vbw|ROU}}{{ھن}} {{vbw|ESP}}{{ھن}} {{vbw|FIN}}{{ھن}} {{vbw|PRT}} |{{vbw|CHE}}{{ھن}} {{vbw|SVN}}{{ھن}} {{vbw|GRC}}{{ھن}} {{vbw|EST}} |} ; Result {| class="wikitable" width="700" ! style="width: 25%;" |کۆمەڵەی A ! style="width: 25%;" |کۆمەڵەی B ! style="width: 25%;" |کۆمەڵەی C ! style="width: 25%;" |کۆمەڵەی D |- |{{vbw|TUR}} |{{vbw|POL}} |{{vbw|HUN}} |{{vbw|SVK}} |- |{{vbw|SRB}} |{{vbw|ITA}} |{{vbw|NLD}} |{{vbw|RUS}} |- |{{vbw|BGR}} |{{vbw|BEL}} |{{vbw|HRV}} |{{vbw|DEU}} |- |{{vbw|FRA}} |{{vbw|UKR}} |{{vbw|AZE}} |{{vbw|BLR}} |- |{{vbw|FIN}} |{{vbw|PRT}} |{{vbw|ROU}} |{{vbw|ESP}} |- |{{vbw|GRC}} |{{vbw|SVN}} |{{vbw|EST}} |{{vbw|CHE}} |} == شوێن == {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 900px;" ! colspan="2" style="width: 50%;" |کۆمەلەی A, سەرجەم یارییەکانی کۆمەڵەکان ! colspan="2" style="width: 50%;" |کۆمەلەی B, قۆناغی ١٦, قۆناغی ٨ |- |'''{{flagdeco|TUR}} [[Ankara]], [[Turkey]]''' | rowspan="4" |{{Location map+|Turkey|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Turkey|lat=39.94|long=32.82|position = right |label=[[ئەنقەرە]]}}}} |'''{{flagdeco|POL}} [[Łódź]], [[Poland]]''' | rowspan="4" |{{Location map+|Poland|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Poland|lat=51.76|long=19.425|position = right |label=[[Łódź]]}}}} |- |[[Ankara Arena]] |[[Atlas Arena]] |- |Capacity: '''10,400''' |Capacity: '''13,805''' |- |[[پەڕگە:Ankara_Arena_Genel_Görünüm.JPG|180x180پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Atlas_Arena_-_Łódź.jpg|180x180پیکسڵ]] |- ! colspan="2" style="width: 50%;" |کۆمەلەی C, قۆناغی ١٦ ! colspan="2" style="width: 50%;" |کۆمەلەی D, قۆناغی ١٦ |- | style="width: 25%;" |'''{{flagdeco|HUN}} [[Budapest]], [[Hungary]]''' | rowspan="4" style="width: 25%;" |{{Location map+|Hungary|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Hungary|lat=47.50|long=19.11|position = right |label=[[بوداپێست]]}}}} | style="width: 25%;" |'''{{flagdeco|SVK}} [[Bratislava]], [[Slovakia]]''' | rowspan="4" style="width: 25%;" |{{Location map+|Slovakia|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Slovakia|lat=48.16|long=17.13|position = right |label=[[براتسیلاڤا]]}}}} |- |[[László Papp Budapest Sports Arena|Budapest Sports Arena]] |[[Ondrej Nepela Arena]] |- |Capacity: '''12,000''' |Capacity: '''10,055''' |- |[[پەڕگە:Papp_László_Budapest_Sportaréna_(cropped).jpg|180x180پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Ondrej_nepela_arena_2019_1.jpg|180x180پیکسڵ]] |} == ئەنجامی کۆمەڵەکان == {| class="wikitable" | style="width: 10px; background: #CCFFCC;" | |Qualified for the [[#Final round|Final round]] |} === کۆمەڵەی A === All times are [[Further-eastern European Time]] ([[UTC+03:00]]). {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|SRB}}|w3_0=2|w3_1=3|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=431|spl=358|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|TUR}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=0|spw=440|spl=373|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|BGR}}|w3_0=2|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=2|l0_3=0|spw=405|spl=393|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|GRC}}|w3_0=1|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=3|spw=330|spl=374|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|FIN}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=1|l0_3=2|spw=394|spl=428}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|FRA}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=2|l0_3=2|spw=363|spl=437}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|23 Aug|14:30|{{vbw-rt|FRA}}|3–2|{{vbw|BGR}}|25–20|13–25|25–15|19–25|15–13|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32136 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|FIN}}|25–17|25–15|25–17|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32137 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:00|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|GRC}}|25–21|25–18|25–8|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32138 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:00|{{vbw-rt|FRA}}|0–3|{{vbw|GRC}}|12–25|21–25|21–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32139 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|19:30|{{vbw-rt|FIN}}|2–3|{{vbw|TUR}}|24–26|15–25|25–20|25–21|10–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32140 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|17:00|{{vbw-rt|BGR}}|1–3|{{vbw|SRB}}|25–16|21–25|20–25|16–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32141 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|19:30|{{vbw-rt|GRC}}|3–1|{{vbw|FIN}}|26–24|15–25|25–21|27–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32142 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|17:00|{{vbw-rt|FRA}}|1–3|{{vbw|SRB}}|19–25|13–25|25–17|23–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32143 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|19:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–1|{{vbw|BGR}}|25–21|25–11|20–25|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32144 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|17:00|{{vbw-rt|FIN}}|3–1|{{vbw|FRA}}|25–21|25–14|22–25|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32145 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|19:30|{{vbw-rt|GRC}}|0–3|{{vbw|BGR}}|22–25|17–25|17–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32146 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|GRC}}|25–21|25–17|25–21|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32147 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|19:30|{{vbw-rt|FRA}}|0–3|{{vbw|TUR}}|19–25|19–25|16–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32148 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|17:00|{{vbw-rt|BGR}}|3–0|{{vbw|FIN}}|25–14|25–21|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32149 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|19:30|{{vbw-rt|TUR}}|1–3|{{vbw|SRB}}|25–23|19–25|22–25|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32150 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی B === All times are [[Central European Summer Time]] ([[UTC+02:00]]). {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|ITA}}|w3_0=4|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=0|spw=399|spl=295|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|POL}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=1|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=0|spw=453|spl=377|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|BEL}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=1|spw=420|spl=361|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|SVN}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=3|spw=341|spl=377|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|UKR}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=1|l0_3=2|spw=343|spl=407}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|PRT}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=4|spw=260|spl=399}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|23 Aug|14:00|{{vbw-rt|BEL}}|3–0|{{vbw|UKR}}|25–10|25–19|25–22|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32151 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:30|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|PRT}}|25–15|25–14|25–13|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32152 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–0|{{vbw|SVN}}|25–12|25–22|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32153 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|18:00|{{vbw-rt|BEL}}|3–0|{{vbw|SVN}}|25–13|25–21|25–20|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32154 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:30|{{vbw-rt|PRT}}|0–3|{{vbw|POL}}|14–25|16–25|11–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32155 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|18:00|{{vbw-rt|SVN}}|3–0|{{vbw|PRT}}|25–21|25–20|25–9|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32156 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|21:00|{{vbw-rt|UKR}}|0–3|{{vbw|ITA}}|16–25|18–25|10–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32157 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|18:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|BEL}}|25–18|25–21|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32158 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–1|{{vbw|UKR}}|20–25|25–11|25–22|25–15||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32159 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|18:00|{{vbw-rt|PRT}}|1–3|{{vbw|BEL}}|13–25|26–24|20–25|11–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32160 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|21:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|SVN}}|27–25|25–8|25–17|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32161 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|17:30|{{vbw-rt|BEL}}|3–2|{{vbw|POL}}|20–25|27–25|20–25|25–21|17–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32163 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|20:00|{{vbw-rt|UKR}}|2–3|{{vbw|SVN}}|25–22|21–25|25–18|21–25|8–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32162 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|18:00|{{vbw-rt|PRT}}|0–3|{{vbw|UKR}}|22–25|15–25|20–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32164 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–2|{{vbw|ITA}}|25–14|19–25|13–25|25–21|15–12|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32165 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی C === All times are Central European Summer Time (UTC+02:00). {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|NLD}}|w3_0=5|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=375|spl=251|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|AZE}}|w3_0=2|w3_1=0|w3_2=2|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=1|spw=426|spl=388|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|HRV}}|w3_0=1|w3_1=2|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=1|spw=443|spl=422|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|ROU}}|w3_0=0|w3_1=2|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=2|spw=386|spl=437|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|HUN}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=3|spw=348|spl=379}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|EST}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=2|l0_3=2|spw=360|spl=461}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|23 Aug|15:00|{{vbw-rt|HRV}}|2–3|{{vbw|AZE}}|13–25|25–20|25–22|24–26|15–17|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32166 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:30|{{vbw-rt|NLD}}|3–0|{{vbw|ROU}}|25–21|25–18|25–9|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32167 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:30|{{vbw-rt|HUN}}|3–0|{{vbw|EST}}|25–15|25–17|25–15|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32168 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|18:00|{{vbw-rt|EST}}|1–3|{{vbw|HRV}}|18–25|17–25|28–26|12–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32169 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|3–1|{{vbw|HUN}}|25–23|21–25|26–24|25–22||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32170 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|15:30|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|NLD}}|15–25|23–25|23–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32171 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|18:00|{{vbw-rt|EST}}|1–3|{{vbw|ROU}}|23–25|32–30|19–25|21–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32172 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|18:00|{{vbw-rt|NLD}}|3–0|{{vbw|HRV}}|25–16|25–18|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32173 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|20:30|{{vbw-rt|HUN}}|0–3|{{vbw|AZE}}|21–25|15–25|22–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32174 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|18:00|{{vbw-rt|NLD}}|3–0|{{vbw|EST}}|25–18|25–12|25–10|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32175 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|1–3|{{vbw|HRV}}|21–25|25–23|18–25|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32176 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|15:30|{{vbw-rt|AZE}}|3–2|{{vbw|EST}}|25–20|18–25|25–22|22–25|15–11|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32177 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|18:00|{{vbw-rt|HRV}}|3–0|{{vbw|HUN}}|25–20|25–23|35–33|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32178 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|15:30|{{vbw-rt|ROU}}|0–3|{{vbw|AZE}}|15–25|14–25|21–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32179 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|18:00|{{vbw-rt|HUN}}|0–3|{{vbw|NLD}}|17–25|13–25|15–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32180 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی D === All times are Central European Summer Time (UTC+02:00). {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|DEU}}|w3_0=2|w3_1=2|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=444|spl=381|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|RUS}}|w3_0=4|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=0|spw=409|spl=304|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|SVK}}|w3_0=2|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=1|spw=389|spl=402|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|ESP}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=2|spw=415|spl=446|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|CHE}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=3|spw=375|spl=428}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|BLR}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=2|l0_3=2|spw=378|spl=449}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|23 Aug|14:30|{{vbw-rt|CHE}}|0–3|{{vbw|DEU}}|16–25|19–25|21–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32181 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:00|{{vbw-rt|BLR}}|0–3|{{vbw|RUS}}|24–26|16–25|22–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32182 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:00|{{vbw-rt|SVK}}|3–0|{{vbw|ESP}}|26–24|29–27|25–18|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32183 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:30|{{vbw-rt|DEU}}|3–1|{{vbw|ESP}}|15–25|25–19|31–29|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32184 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:00|{{vbw-rt|CHE}}|0–3|{{vbw|SVK}}|20–25|16–25|22–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32185 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|17:30|{{vbw-rt|ESP}}|3–1|{{vbw|BLR}}|25–22|25–22|15–25|25–17||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32186 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|20:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|CHE}}|28–26|25–19|25–9|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32187 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|17:30|{{vbw-rt|DEU}}|3–2|{{vbw|RUS}}|18–25|25–21|25–23|14–25|15–11|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32188 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|20:00|{{vbw-rt|SVK}}|3–2|{{vbw|BLR}}|22–25|22–25|25–17|25–18|16–14|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32189 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|17:30|{{vbw-rt|ESP}}|3–2|{{vbw|CHE}}|22–25|21–25|26–24|25–22|15–13|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32190 Report]}} {{Vb res 51|27 Aug|20:00|{{vbw-rt|DEU}}|3–1|{{vbw|SVK}}|25–22|26–28|25–18|25–21||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32191 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|17:30|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|ESP}}|25–15|25–19|25–22|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32192 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug|20:00|{{vbw-rt|DEU}}|3–0|{{vbw|BLR}}|25–10|25–15|25–15|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32193 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|15:30|{{vbw-rt|SVK}}|0–3|{{vbw|RUS}}|14–25|9–25|12–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32195 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug|18:00|{{vbw-rt|CHE}}|3–1|{{vbw|BLR}}|19–25|25–18|29–27|25–21||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=32194 Report]}} |} </div> == خولی کۆتایی == <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;">{{#invoke:RoundN|N16|49=3|57=4 September–Łódź, Poland|56=0|55={{vbw|NLD}}|54=3|53={{vbw|TUR}}|52=4 September–Ankara, Turkey|51=1|50={{vbw|RUS}}|48={{vbw|ITA}}|59=3|47=4 September–Łódź, Poland|46=0|45={{vbw|BGR}}|44=3|43={{vbw|SRB}}|42=4 September–Ankara, Turkey|41=0 <!--Quarter-final-->|40={{vbw|SVN}}|58={{vbw|POL}}|60={{vbw|DEU}}|38={{vbw|DEU}}|72=8 September–Ankara, Turkey|80={{vbw|POL}}|79=3|78={{vbw|ITA}}|77=8 September–Ankara, Turkey|76=2 <!--3rd place-->|75={{vbw|TUR}}|74=3|73={{vbw|SRB}}|71=1 <!--Final-->|61=2 <!--Semi-final-->|70={{vbw|POL}}|69=3|68={{vbw|TUR}}|67=7 September–Ankara, Turkey|66=1|65={{vbw|ITA}}|64=3|63={{vbw|SRB}}|62=7 September–Ankara, Turkey|39=3|37=1 September–Łódź, Poland|widescore=yes|4=3|12=1 September–Bratislava, Slovakia|11=3|10={{vbw|BGR}}|9=0|8={{vbw|AZE}}|7=1 September–Budapest, Hungary|6=0|5={{vbw|ROU}}|3={{vbw|SRB}}|14=3|1 September–Ankara, Turkey|Consol=Bronze medal <!--Date-Place/Team 1/Score 1/Team 2/Score 2--> <!--Round of 16-->|RD4=Gold medal|RD3=Semi-finals|RD2=Quarter-finals|RD1=Round of 16|3rdplace=yes|bold_winner=high|13={{vbw|ITA}}|15={{vbw|SVK}}|36=0|27=1 September–Budapest, Hungary|35={{vbw|ESP}}|34=3|33={{vbw|POL}}|32=1 September–Łódź, Poland|31=0|30={{vbw|GRC}}|29=3|28={{vbw|NLD}}|26=2|16=0|25={{vbw|HRV}}|24=3|23={{vbw|TUR}}|22=1 September–Ankara, Turkey|21=1|20={{vbw|BEL}}|19=3|18={{vbw|RUS}}|17=1 September–Bratislava, Slovakia|81=0}}</div> === قۆناغی ١٦ === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|1 Sep|15:30|{{vbw-rt|RUS}}|3–1|{{vbw|BEL}}|25–22|25–15|21–25|25–22||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36911 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|16:00|{{vbw-rt|NLD}}|3–0|{{vbw|GRC}}|25–21|25–23|25–12|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36912 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|ROU}}|25–20|25–17|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36914 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|18:00|{{vbw-rt|DEU}}|3–0|{{vbw|SVN}}|25–21|25–15|25–20|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36908 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|18:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|SVK}}|25–20|25–23|25–20|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36910 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|18:30|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|BGR}}|12–25|16–25|23–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36913 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|19:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–2|{{vbw|HRV}}|26–24|18–25|31–33|25–22|16–14|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36915 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–0|{{vbw|ESP}}|25–20|25–20|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36909 Report]}} |} </div> === قۆناغی ٨ === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|4 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|BGR}}|25–19|25–18|28–26|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36918 Report]}} {{Vb res 51|4 Sep|18:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–1|{{vbw|RUS}}|25–27|25–22|27–25|25–21||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36916 Report]}} {{Vb res 51|4 Sep|19:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|NLD}}|25–20|25–22|25–20|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36919 Report]}} {{Vb res 51|4 Sep|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–2|{{vbw|DEU}}|22–25|25–16|25–19|17–25|15–11|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36917 Report]}} |} </div> === پێش کۆتایی === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|7 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–1|{{vbw|ITA}}|25–22|25–21|21–25|25–20||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36920 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|19:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–1|{{vbw|POL}}|25–17|25–16|14–25|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36921 Report]}} |} </div> === یاری پلەی سێیەم === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|8 Sep|17:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|POL}}|25–23|25–20|26–24|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36922 Report]}} |} </div> === یاریی کۆتایی === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|8 Sep|19:30|{{vbw-rt|SRB}}|3–2|{{vbw|TUR}}|21–25|25–21|25–21|22–25|15–13|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=36923 Report]}} |} </div> == ڕیزبەندی کۆتایی == {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! style="width: 40px;" | پلە ! style="width: 180px;" | هەڵبژاردە |- | {{Gold1}} | style="text-align: right ;" |{{vbw|SRB}} |- | {{Silver02}} | style="text-align: right ;" |{{vbw|TUR}} |- | {{Bronze03}} | style="text-align: right ;" |{{vbw|ITA}} |- | 4 | style="text-align: right ;" |{{vbw|POL}} |- | 5 | style="text-align: right ;" |{{vbw|NLD}} |- | 6 | style="text-align: right ;" |{{vbw|DEU}} |- | 7 | style="text-align: right ;" |{{vbw|RUS}} |- | 8 | style="text-align: right ;" |{{vbw|BGR}} |- | 9 | style="text-align: right ;" |{{vbw|BEL}} |- | 10 | style="text-align: right ;" |{{vbw|AZE}} |- | 11 | style="text-align: right ;" |{{vbw|HRV}} |- | 12 | style="text-align: right ;" |{{vbw|SVK}} |- | 13 | style="text-align: right ;" |{{vbw|ROU}} |- | 14 | style="text-align: right ;" |{{vbw|GRC}} |- | 15 | style="text-align: right ;" |{{vbw|ESP}} |- | 16 | style="text-align: right ;" |{{vbw|SVN}} |- | 17 | style="text-align: right ;" |{{vbw|UKR}} |- | 18 | style="text-align: right ;" |{{vbw|FIN}} |- | 19 | style="text-align: right ;" |{{vbw|CHE}} |- | 20 | style="text-align: right ;" |{{vbw|HUN}} |- | 21 | style="text-align: right ;" |{{vbw|FRA}} |- | 22 | style="text-align: right ;" |{{vbw|BLR}} |- | 23 | style="text-align: right ;" |{{vbw|EST}} |- | 24 | style="text-align: right ;" |{{vbw|PRT}} |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://eurovolley.cev.eu/en/women/ Official website] *[http://www.kuttneradam.com/eurovolley-women-2019 Photos from Pool C HUN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330052232/http://www.kuttneradam.com/eurovolley-women-2019 |date=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢ }} {{تووڵی دەروازە|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی بالەی ژنانی ئەورووپا]] 75mw2ail6c0brpjnuicckqhq448hptj 0 190521 1687806 1405637 2026-10-16T01:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1687806 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} {{داتابۆکس}} پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپای ٢٠٢١ خولی ٣٢ ھەمینی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپایە. لەلایەن فیدراسۆنی تۆپی بالەی ئەورووپا لە نێوان ٢٤ی ئابەوە بۆ ٨ی ئەیلوول بەردەوام دەبێت. ھەروەک خولی پێشوو لە چوار وڵات بەرێوەچوو ھەریەکە لە [[سڕبیا]]، [[کرواتیا]]، [[بولگاریا]]، [[ڕۆمانیا]] پێکەوە میوانداری ئەم پاڵەوانییەتییەیان کردووە .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Pools set for EuroVolley 2021 qualifiers!|ناونیشان=https://www.cev.eu/articles/volleyball/pools-set-for-eurovolley-2021-qualifiers/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Confédération Européenne de Volleyball|CEV]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=CEV announces tentative calendar for EuroVolley 2021 qualifiers|ناونیشان=https://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionNews.aspx?ID=1248&NewsID=30822|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806215605/https://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionNews.aspx?ID=1248&NewsID=30822|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Confédération Européenne de Volleyball|CEV]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Janičić|یەکەم=Svetozar|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=CEV: Promenjen sistem i odložene kvalifikacije za EP|ناونیشان=http://sportklub.rs/Odbojka/a335514-CEV-Promenjen-sistem-i-odlozene-kvalifikacije-za-EP.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=sportklub.rs|زمان=Serbian}}</ref>لە یاریی کۆتای هەردوو هەڵبژاردەی تۆپی بالەی ئیتالیا و هەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی سڕبیا بەیەکگەیشتن لە ئەنجامدا هەڵبژاردەی ئیتالیا توانی بە ئەنجامی ٣-١ یارییەکە بباتەوە بۆ سێهەمین جار لە مێژوویدا نازناوەکە بەدەست بهێنێت . هەلچبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی تورکیا توانی پلەی سێیەم بەدەست بهێنێت دوای بردنەوەی بەئەنجامی ٣-١ لە هەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی هۆڵندا .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Latest|ناونیشان=https://eurovolley.cev.eu/en/women-2021/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Volleyball - Women's European Championship 2021 - Calendar & Results|ناونیشان=https://www.the-sports.org/volleyball-2021-women-s-european-championship-epr106177.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.the-sports.org}}</ref> == کۆمەڵەکان == {| class="wikitable" width="800" ! width="25%" |Pot 1 ! width="25%" |Pot 2 ! width="25%" |Pot 3 ! width="25%" |Pot 4 |- |{{vbw|NED}}{{ھن}}{{vbw|RUS}}{{ھن}}{{vbw|GER}}{{ھن}}{{vbw|BLR}} |{{vbw|BEL}}{{ھن}}{{vbw|UKR}}{{ھن}}{{vbw|ESP}}{{ھن}}{{vbw|SVK}} |{{vbw|HUN}}{{ھن}}{{vbw|CZE}}{{ھن}}{{vbw|FRA}}{{ھن}}{{vbw|FIN}} |{{vbw|GRE}}{{ھن}}{{vbw|SUI}}{{ھن}}{{vbw|BIH}}{{ھن}}{{vbw|SWE}} |} ; Draw The drawing of lots was held on 20 May 2021 in [[Belgrade]], [[Serbia]]. {| class="wikitable" width="800" ! width="25%" |Pool A ! width="25%" |Pool B ! width="25%" |Pool C ! width="25%" |Pool D |- |{{vbw|SRB}} |{{vbw|BUL}} |{{vbw|CRO}} |{{vbw|ROU}} |- |{{vbw|AZE}} |{{vbw|POL}} |{{vbw|ITA}} |{{vbw|TUR}} |- |{{vbw|RUS}} |{{vbw|GER}} |{{vbw|BLR}} |{{vbw|NED}} |- |{{vbw|BEL}} |{{vbw|ESP}} |{{vbw|SVK}} |{{vbw|UKR}} |- |{{vbw|FRA}} |{{vbw|CZE}} |{{vbw|HUN}} |{{vbw|FIN}} |- |{{vbw|BIH}} |{{vbw|GRE}} |{{vbw|SUI}} |{{vbw|SWE}} |} == شوێن == {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 900px;" ! colspan="2" style="width: 50%;" |Pool A, All knockout rounds ! colspan="2" style="width: 50%;" |Pool B, Round of 16, Quarterfinals |- |'''{{flagdeco|SRB}} [[بێلگراد]], [[سڕبیا]]''' | rowspan="4" |{{Location map+|Serbia|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Serbia|lat=44.816667|long=20.466667|position = right |label=[[بێلگراد]]}}}} |'''{{flagdeco|BUL}} [[پلۆدیڤ]], [[بولگاریا]]''' | rowspan="4" |{{Location map+|Bulgaria|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Bulgaria|lat=42.15|long=24.75|position = right |label=[[پلۆدیف]]}}}} |- |[[Štark Arena]] |[[Kolodruma]] |- |Capacity: '''18,386''' |Capacity: '''6,100''' |- |[[پەڕگە:Belgrade_Arena,_south_entrance_1,_Feb_2011.jpg|180x180پیکسڵ]] | |- ! colspan="2" style="width: 50%;" |Pool C ! colspan="2" style="width: 50%;" |Pool D |- | style="width: 25%;" |'''{{flagdeco|CRO}} [[زادار]], [[کرواتیا]]''' | rowspan="4" style="width: 25%;" |{{Location map+|Croatia|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Croatia|lat=44.119444|long=15.231944|position = right |label=[[زادار]]}}}} | style="width: 25%;" |'''{{flagdeco|ROU}} [[Cluj-Napoca]], [[Romania]]''' | rowspan="4" style="width: 25%;" |{{Location map+|Romania|border=|caption=|float=center|width=200|places={{Location map~|Romania|lat=46.766667|long=23.583333|position = right |label=[[کلوژ-نپوکا]]}}}} |- |[[Krešimir Ćosić Hall]] |[[BTarena]] |- |Capacity: '''8,500''' |Capacity: '''10,000''' |- |[[پەڕگە:Dvorana_Visnjik_Zadar.jpg|180x180پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Cluj_Polyvalent_Hall_2.jpg|180x180پیکسڵ]] |} == ئەنجامی کۆمەڵەکان == * The top four teams in each pool will qualify for the final round. {| class="wikitable" style="text-align:left;" | width="10px" bgcolor="#ccffcc" | |گەیشتوو بە قۆناغی داھاتوو |} === کۆمەڵەی A === {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|SRB}}|w3_0=4|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=405|spl=307|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|RUS}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=2|l1_3=0|l0_3=0|spw=443|spl=399|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|FRA}}|w3_0=1|w3_1=2|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=1|spw=392|spl=386|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|BEL}}|w3_0=2|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=1|spw=418|spl=374|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|BIH}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=4|spw=283|spl=355|bc=}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|AZE}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=4|spw=282|spl=402|bc=}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|19 Aug|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|BIH}}|25–11|25–18|25–14|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46291 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|17:00|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|BEL}}|13–25|24–26|13–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46292 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|20:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–1|{{vbw|FRA}}|25–19|14–25|25–20|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46293 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|18:00|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|BIH}}|14–25|23–25|17–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46294 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|21:00|{{vbw-rt|FRA}}|0–3|{{vbw|SRB}}|14–25|13–25|16–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46295 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|17:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|AZE}}|25–16|25–17|25–13|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46296 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|20:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|BEL}}|25–21|25–21|25–21|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46297 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:00|{{vbw-rt|BEL}}|3–2|{{vbw|RUS}}|29–31|21–25|25–13|25–22|15–11|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46298 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:00|{{vbw-rt|BIH}}|0–3|{{vbw|FRA}}|19–25|14–25|24–26|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46299 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:00|{{vbw-rt|BIH}}|0–3|{{vbw|BEL}}|23–25|19–25|15–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46300 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:00|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|SRB}}|17–25|20–25|19–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46301 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|17:00|{{vbw-rt|FRA}}|3–1|{{vbw|AZE}}|25–19|26–28|25–11|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46302 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|20:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–2|{{vbw|RUS}}|25–22|25–19|16–25|24–26|15–10|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46303 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|17:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|BIH}}|25–12|25–20|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46304 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|20:00|{{vbw-rt|BEL}}|1–3|{{vbw|FRA}}|25–27|25–13|19–25|20–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46305 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی B === {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|BUL}}|w3_0=3|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=0|spw=423|spl=350|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|POL}}|w3_0=2|w3_1=2|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=0|spw=433|spl=355|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|GER}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=0|spw=434|spl=404|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|CZE}}|w3_0=1|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=2|l0_3=1|spw=402|spl=418|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|ESP}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=3|spw=339|spl=424|bc=}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|GRE}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=0|l0_3=4|spw=335|spl=415|bc=}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|18 Aug|20:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–0|{{vbw|GRE}}|25–20|25–15|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46306 Report]}} {{Vb res 51|19 Aug|17:30|{{vbw-rt|ESP}}|1–3|{{vbw|CZE}}|25–22|20–25|22–25|20–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46307 Report]}} {{Vb res 51|19 Aug|20:30|{{vbw-rt|GER}}|1–3|{{vbw|POL}}|22–25|25–23|21–25|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46308 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|17:30|{{vbw-rt|CZE}}|1–3|{{vbw|GER}}|23–25|25–20|23–25|21–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46309 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|20:30|{{vbw-rt|GRE}}|0–3|{{vbw|POL}}|16–25|20–25|19–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46310 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|17:30|{{vbw-rt|CZE}}|1–3|{{vbw|POL}}|25–20|15–25|21–25|18–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46311 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|20:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–0|{{vbw|ESP}}|25–12|25–19|25–21|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46312 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|16:00|{{vbw-rt|GRE}}|2–3|{{vbw|ESP}}|22–25|26–24|16–25|25–22|13–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46313 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|19:00|{{vbw-rt|GER}}|3–2|{{vbw|BUL}}|25–23|16–25|25–21|18–25|15–10|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46314 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:30|{{vbw-rt|GRE}}|0–3|{{vbw|CZE}}|24–26|26–28|15–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46315 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–0|{{vbw|ESP}}|25–15|25–15|25–8|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46316 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:30|{{vbw-rt|GER}}|3–0|{{vbw|GRE}}|25–20|25–17|25–22|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46317 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–0|{{vbw|CZE}}|26–24|25–12|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46318 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|17:30|{{vbw-rt|ESP}}|0–3|{{vbw|GER}}|13–25|17–25|21–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46319 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|20:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–1|{{vbw|POL}}|18–25|25–21|25–21|25–23||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46320 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی C === {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|ITA}}|w3_0=4|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=402|spl=297|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|CRO}}|w3_0=3|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=1|spw=373|spl=322|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|BLR}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=2|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=2|spw=396|spl=417|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|HUN}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=2|l1_3=1|l0_3=1|spw=439|spl=470|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|SVK}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=2|l0_3=1|spw=424|spl=461|bc=}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|SUI}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=1|l0_3=3|spw=367|spl=434|bc=}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|19 Aug|17:00|{{vbw-rt|CRO}}|3–0|{{vbw|SUI}}|25–20|25–19|25–21|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46321 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|17:15|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|BLR}}|25–20|25–18|25–16|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46322 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|20:15|{{vbw-rt|HUN}}|3–1|{{vbw|SVK}}|25–20|25–23|20–25|25–18||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46323 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|17:00|{{vbw-rt|BLR}}|0–3|{{vbw|CRO}}|19–25|23–25|15–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46324 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|20:00|{{vbw-rt|HUN}}|2–3|{{vbw|SUI}}|25–22|23–25|27–29|25–23|11–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46325 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|17:00|{{vbw-rt|CRO}}|3–0|{{vbw|SVK}}|25–21|25–14|25–13|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46326 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|20:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|HUN}}|25–16|25–15|25–19|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46327 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:15|{{vbw-rt|SVK}}|1–3|{{vbw|ITA}}|19–25|18–25|27–25|17–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46328 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:15|{{vbw-rt|SUI}}|0–3|{{vbw|BLR}}|23–25|15–25|15–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46329 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:00|{{vbw-rt|HUN}}|1–3|{{vbw|CRO}}|19–25|25–21|17–25|21–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46330 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:00|{{vbw-rt|SUI}}|1–3|{{vbw|SVK}}|25–21|14–25|19–25|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46331 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|18:00|{{vbw-rt|BLR}}|3–2|{{vbw|HUN}}|20–25|14–25|25–16|25–23|15–12|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46332 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|21:00|{{vbw-rt|CRO}}|0–3|{{vbw|ITA}}|15–25|23–25|14–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46333 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|17:00|{{vbw-rt|SVK}}|2–3|{{vbw|BLR}}|25–18|25–23|23–25|28–30|12–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46334 Report]}} {{Vb res 51|26 Aug|20:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|SUI}}|25–17|25–18|27–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46335 Report]}} |} </div> === کۆمەڵەی D === {{Vb cl3 header}} {{Vb cl9 team|p=1|t={{vbw|TUR}}|w3_0=4|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=0|spw=405|spl=298|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=2|t={{vbw|NED}}|w3_0=3|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=1|spw=387|spl=288|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=3|t={{vbw|UKR}}|w3_0=2|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=2|spw=359|spl=346|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=4|t={{vbw|SWE}}|w3_0=1|w3_1=0|w3_2=1|l2_3=0|l1_3=0|l0_3=3|spw=358|spl=393|bc=#CCFFCC}} {{Vb cl9 team|p=5|t={{vbw|FIN}}|w3_0=0|w3_1=1|w3_2=0|l2_3=1|l1_3=1|l0_3=2|spw=377|spl=450|bc=}} {{Vb cl9 team|p=6|t={{vbw|ROU}}|w3_0=0|w3_1=0|w3_2=0|l2_3=0|l1_3=3|l0_3=2|spw=330|spl=441|bc=}} |} <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|18 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|1–3|{{vbw|TUR}}|25–23|10–25|20–25|17–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46336 Report]}} {{Vb res 51|19 Aug|16:00|{{vbw-rt|SWE}}|3–2|{{vbw|FIN}}|24–26|17–25|25–19|27–25|15–13|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46337 Report]}} {{Vb res 51|19 Aug|19:00|{{vbw-rt|NED}}|3–0|{{vbw|UKR}}|25–17|25–12|25–22|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46338 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|17:30|{{vbw-rt|FIN}}|0–3|{{vbw|NED}}|10–25|10–25|18–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46339 Report]}} {{Vb res 51|20 Aug|20:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|UKR}}|25–14|25–19|26–24|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46340 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|17:30|{{vbw-rt|FIN}}|1–3|{{vbw|UKR}}|19–25|23–25|28–26|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46341 Report]}} {{Vb res 51|21 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|0–3|{{vbw|SWE}}|21–25|17–25|16–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46342 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|17:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|SWE}}|31–29|25–21|25–11|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46343 Report]}} {{Vb res 51|22 Aug|20:30|{{vbw-rt|NED}}|3–1|{{vbw|ROU}}|25–12|25–27|25–17|25–14||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46344 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|17:30|{{vbw-rt|UKR}}|3–0|{{vbw|SWE}}|25–23|25–17|25–20|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46345 Report]}} {{Vb res 51|23 Aug|20:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|FIN}}|25–19|25–12|25–15|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46347 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|17:30|{{vbw-rt|NED}}|0–3|{{vbw|TUR}}|21–25|21–25|20–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46348 Report]}} {{Vb res 51|24 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|1–3|{{vbw|FIN}}|25–18|22–25|22–25|22–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46349 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|17:30|{{vbw-rt|SWE}}|0–3|{{vbw|NED}}|21–25|20–25|13–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46350 Report]}} {{Vb res 51|25 Aug|20:30|{{vbw-rt|ROU}}|0–3|{{vbw|UKR}}|15–25|17–25|11–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46351 Report]}} |} </div> == قۆناغەکانی کۆتایی == <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{#invoke:RoundN|N16 <!-- parameters --> |RD1=[[#Round of 16|Round of 16]] |RD2=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]] |RD3=[[#Semifinals|Semifinals]] |RD4=[[#Final|Final]] |Consol=[[#3rd place match|3rd place match]] |bold_winner=high <!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!-- round of 16 --> |29 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|TUR}}|3|{{vbw|CZE}}|1 |29 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|POL}}|3|{{vbw|UKR}}|1 |29 August–[[Belgrade]] |{{vbw|SRB}}|3|{{vbw|HUN}}|0 |29 August–[[Belgrade]] |{{vbw|CRO}}|2|{{vbw|FRA}}|3 |28 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|BUL}}|2|{{vbw|SWE}}|3 |28 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|NED}}|3|{{vbw|GER}}|1 |30 August–[[Belgrade]] |{{vbw|ITA}}|3|{{vbw|BEL}}|1 |30 August–[[Belgrade]] |{{vbw|RUS}}|3|{{vbw|BLR}}|1 <!-- quarter finals --> |31 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|TUR}}|3|{{vbw|POL}}|0 |1 September–[[Belgrade]] |{{vbw|SRB}}|3|{{vbw|FRA}}|1 |31 August–[[Plovdiv]] |{{vbw|SWE}}|0|{{vbw|NED}}|3 |1 September–[[Belgrade]] |{{vbw|ITA}}|3|{{vbw|RUS}}|0 <!-- semi finals --> |3 September–[[Belgrade]] |{{vbw|TUR}}|1|{{vbw|SRB}}|3 |3 September–[[Belgrade]] |{{vbw|NED}}|1|{{vbw|ITA}}|3 <!-- final --> |4 September–[[Belgrade]] |{{vbw|SRB}}|1 |{{vbw|ITA}}|3 <!-- third place --> |4 September–[[Belgrade]] |{{vbw|TUR}}|3|{{vbw|NED}}|0 }}</div> *All times in [[Belgrade]] are [[Central European Summer Time]] ([[UTC+02:00]]). *All times in [[Plovdiv]] are [[Eastern European Summer Time]] ([[UTC+03:00]]). === قۆناغی ١٦ === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|28 Aug |17:30|{{vbw-rt|NED}}|3–1|{{vbw|GER}} |25–22|23–25|25–19|25–23||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46418 Report]}} {{Vb res 51|28 Aug |20:30|{{vbw-rt|BUL}}|2–3|{{vbw|SWE}} |25–12|21–25|22–25|25–14|17–19|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46417 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug |17:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–1|{{vbw|CZE}} |25–13|22–25|25–14|25–13||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46419 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug |17:00|{{vbw-rt|CRO}}|2–3|{{vbw|FRA}} |25–16|21–25|25–22|22–25|12–15|11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46414 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug |20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–1|{{vbw|UKR}} |21–25|25–21|25–22|25–17||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46420 Report]}} {{Vb res 51|29 Aug |20:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|HUN}} |25–20|25–19|25–17|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46413 Report]}} {{Vb res 51|30 Aug |17:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–1|{{vbw|BEL}} |25–14|23–25|25–17|25–12||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46415 Report]}} {{Vb res 51|30 Aug |20:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–1|{{vbw|BLR}} |27–25|25–20|19–25|25–23||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46416 Report]}} |}</div> === قۆناغی ھەشت === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|31 Aug |17:30|{{vbw-rt|SWE}}|0–3|{{vbw|NED}} |25–27|16–25|19–25|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46421 Report]}} {{Vb res 51|31 Aug |20:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|POL}} |25–18|25–14|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46422 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep |17:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|RUS}} |25–20|25–8|25–15|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46424 Report]}} {{Vb res 51|1 Sep |20:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–1|{{vbw|FRA}} |22–25|25–18|25–7|25–20||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46423 Report]}} |}</div> === پێش کۆتایی === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|3 Sep|17:00|{{vbw-rt|TUR}}|1–3|{{vbw|SRB|}} |34–32|26–28|23–25|13–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46425 Report]}} {{Vb res 51|3 Sep|20:00|{{vbw-rt|NED}}|1–3|{{vbw|ITA|}} |19–25|17–25|25–16|18–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46426 Report]}} |}</div> === یاری پلەی سێیەم === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|4 Sep|17:00|{{vbw-rt|TUR}} |3–0|{{vbw|NED}} |25–20|25–19|25–23|||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46427 Report]}} |}</div> === کۆتایی === <div style="overflow-x: auto; white-space: nowrap;"> {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|4 Sep|20:00|{{vbw-rt|SRB}} |1–3| {{vbw|ITA}} |26–24|22–25|19–25|11–25||11=[https://www-old.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=46428 Report]}} |}</div> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://eurovolley.cev.eu/en/ Official website] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە| وەرزش}} {{پۆلی کۆمنز|2021 Women's European Volleyball Championship}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی بالەی ژنانی ئەورووپا]] dgvm85meljuswf10ntld1htnzavbjd8 0 190856 1687804 1460759 2026-10-16T01:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1687804 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{داتابۆکس}} پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپای ٢٠١٧ خولی ٣٠ ھەمینی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپایە. لەلایەن فیدراسۆنی تۆپی بالەی ئەورووپا لە نێوان ٢٢ی ئەیلوول –١ی تشرینی یەکەم بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dates for 2017 European Women's Volleyball Championships Confirmed|ناونیشان=https://volleymob.com/dates-2017-european-womens-volleyball-championships-confirmed/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=volleymob.com}}</ref> ھەریەکە لە [[ئازەربایجان]]، [[گورجستان]] پێکەوە بەھاوبەشی میوانداری ئەم خولەیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIVB – Media|ناونیشان=http://www.fivb.org/EN/Media/viewPressRelease.asp?No=50181&Language=en|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.fivb.org}}</ref>١٦ ھەڵبژاردەی بەشداریان کرد. یاری کۆتایی لە نێوان ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی سڕبیا و ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی ھۆڵندا ئەنجام درا. لە کۆتایدا سڕبیا بە ٣–١ لە ھۆڵندای بردەوە و بۆ دووەم جار لە مێژوویدا نازناوەکەی بەدەست ھێنا. ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی تورکیا بە بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی ئازربایجان بە ٣–١ توانی پلەی سێیەم وەرگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Serbia Wins 2017 Women’s European Volleyball Championship, Azerbaijan Places 4th|ناونیشان=https://caspiannews.com/news-detail/serbia-wins-2017-womens-european-volleyball-championship-azerbaijan-places-4th-2017-10-4-38/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=caspiannews.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210831201510/https://caspiannews.com/news-detail/serbia-wins-2017-womens-european-volleyball-championship-azerbaijan-places-4th-2017-10-4-38/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Competition Final Standing|ناونیشان=https://www-old.cev.eu/Competition-Area/competition.aspx?ID=841&PID=-2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == پاڵاوتن == == کۆمەڵەکان == {| class="wikitable" width="700" ! width="25%" |کۆمەڵەی A ! width="25%" |کۆمەڵەی B ! width="25%" |کۆمەڵەی C ! width="25%" |کۆمەڵەیD |- |{{vbw|AZE}} |{{vbw|GEO}} |{{vbw|RUS}} |{{vbw|SRB}} |- |{{vbw|GER}} |{{vbw|ITA}} |{{vbw|TUR}} |{{vbw|NED}} |- |{{vbw|POL}} |{{vbw|CRO}} |{{vbw|BUL}} |{{vbw|BEL}} |- |{{vbw|HUN}} |{{vbw|BLR}} |{{vbw|UKR}} |{{vbw|CZE}} |} == شوێن == سەرجەم یارییەکان لە سێیاریگای جیاوازی وڵاتانی خانەخوێ ئەنجامدران دوویاریگا لە ولاتی ئازەربایجان، یاریگایەکیش لە جۆرجیا تەرخان کران. {| class="wikitable" style="text-align:center;" width="700" ! width="33%" |Pools A, C and Championship round ! width="33%" |Pool D |- |'''{{flagicon|AZE}} [[Baku]], [[Azerbaijan]]''' |'''{{flagicon|AZE}} [[Ganja, Azerbaijan|Ganja]], [[Azerbaijan]]''' |- |[[National Gymnastics Arena]] |[[Göygöl Olympic Sport Complex]] |- |Capacity: '''9,000''' |Capacity: '''900''' |- | |[[پەڕگە:Göygöl Olimpiya İdman Kompleksi.jpg|180x180پیکسڵ]] |- ! colspan="2" width="66%" |Pool B |- | colspan="2" |'''{{flagicon|GEO}} [[Tbilisi]], [[Georgia (country)|Georgia]]''' |- | colspan="2" |[[Tbilisi Sports Palace]] |- | colspan="2" |Capacity: '''9,700''' |- | colspan="2" |[[پەڕگە:Sports Palace in Tbilisi.jpg|160x160پیکسڵ]] |} == ئەنجامی کۆمەڵەکان == سەرجەم کاتی یارییەکان بە کاتی ناوخۆی ئازەربایجان و جۆرجیا ئەنجام دراون === کۆمەڵەی A === * '''شوێن :''' [[National Gymnastics Arena]], [[Baku]], Azerbaijan {{#invoke:Sports table|main|sl_AZE=1|update=complete|source=[http://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=841 CEV]|team1=AZE|team2=POL|team3=GER|team4=HUN|bwin_AZE=3|swin_AZE=0|sloss_AZE=0|bloss_AZE=0|bwin_POL=1|style=Volleyball|spw_AZE=244|spl_AZE=191|status_AZE=H|bwin_GER=1|swin_GER=0|sloss_GER=1|bloss_GER=1|sw_GER=6|sl_GER=7|spw_GER=267|spl_GER=285|sw_AZE=9|swin_POL=1|spw_HUN=220|spl_HUN=263|sw_POL=6|sl_POL=6|spw_POL=258|spl_POL=250|bwin_HUN=0|swin_HUN=0|sloss_HUN=0|bloss_HUN=3|sw_HUN=2|sl_HUN=9|sloss_POL=0|bloss_POL=1|result1=QF|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_AZE={{vbw|AZE}}|name_GER={{vbw|GER}}|name_POL={{vbw|POL}}|name_HUN={{vbw|HUN}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|22 Sep|18:00|{{vbw-rt|HUN}}|0–3|{{vbw|AZE}}|23–25|14–25|16–25|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29699 Report]}} {{Vb res 51|22 Sep|20:30|{{vbw-rt|POL}}|3–2|{{vbw|GER}}|23–25|25–15|18–25|25–23|15–5|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29698 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|18:00|{{vbw-rt|POL}}|3–1|{{vbw|HUN}}|25–22|19–25|25–17|25–18||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29700 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|18:00|{{vbw-rt|AZE}}|3–0|{{vbw|POL}}|25–14|25–21|25–23|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29701 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|20:30|{{vbw-rt|GER}}|3–1|{{vbw|HUN}}|25–21|19–25|25–21|25–18||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29702 Report]}} {{Vb res 51|25 Sep|18:00|{{vbw-rt|GER}}|1–3|{{vbw|AZE}}|25–19|19–25|18–25|18–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29703 Report]}} {{end}} === کۆمەڵەی B === * '''شوێن :''' [[Tbilisi Sports Palace]], [[Tbilisi]], Georgia {{#invoke:Sports table|main|sl_GEO=9|update=complete|source=[http://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=841 CEV]|team1=ITA|team2=BLR|team3=CRO|team4=GEO|bwin_GEO=0|swin_GEO=0|sloss_GEO=0|bloss_GEO=3|bwin_CRO=1|style=Volleyball|spw_GEO=142|spl_GEO=248|status_GEO=H|bwin_ITA=2|swin_ITA=1|sloss_ITA=0|bloss_ITA=0|sw_ITA=9|sl_ITA=3|spw_ITA=264|spl_ITA=232|sw_GEO=1|swin_CRO=0|spw_BLR=254|spl_BLR=226|sw_CRO=7|sl_CRO=7|spw_CRO=303|spl_CRO=257|bwin_BLR=1|swin_BLR=1|sloss_BLR=0|bloss_BLR=1|sw_BLR=7|sl_BLR=5|sloss_CRO=2|bloss_CRO=0|result1=QF|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_GEO={{vbw|GEO}}|name_ITA={{vbw|ITA}}|name_CRO={{vbw|CRO}}|name_BLR={{vbw|BLR}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|22 Sep|17:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|GEO}}|25–14|25–12|25–12|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29704 Report]}} {{Vb res 51|22 Sep|20:00|{{vbw-rt|BLR}}|3–2|{{vbw|CRO}}|10–25|15–25|25–21|25–20|15–9|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29705 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|17:00|{{vbw-rt|GEO}}|1–3|{{vbw|CRO}}|12–25|13–25|25–23|23–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29706 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|20:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–1|{{vbw|BLR}}|27–25|25–18|18–25|25–21||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29707 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|17:00|{{vbw-rt|GEO}}|0–3|{{vbw|BLR}}|8–25|11–25|12–25|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29708 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|20:00|{{vbw-rt|CRO}}|2–3|{{vbw|ITA}}|23–25|21–25|25–19|25–10|11–15|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29709 Report]}} {{end}} === کۆمەڵەی C === * '''شوێن :''' [[National Gymnastics Arena]], [[Baku]], Azerbaijan {{#invoke:Sports table|main|swin_BUL=2|source=[http://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=841 CEV]|team1=RUS|team2=BUL|team3=TUR|team4=UKR|bwin_RUS=1|swin_RUS=2|sloss_RUS=0|bloss_RUS=0|sl_RUS=5|spw_RUS=312|sw_RUS=9|spl_RUS=299|bwin_TUR=1|swin_TUR=0|sloss_TUR=1|bloss_TUR=1|sw_TUR=6|sl_TUR=7|spw_TUR=287|spl_TUR=282|bwin_BUL=0|update=complete|style=Volleyball|spl_UKR=312|result1=QF|sl_BUL=7|spw_BUL=313|spl_BUL=298|bwin_UKR=0|swin_UKR=0|sloss_UKR=2|bloss_UKR=1|sw_UKR=5|sl_UKR=9|spw_UKR=279|bloss_BUL=0|sloss_BUL=1|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_RUS={{vbw|RUS}}|name_TUR={{vbw|TUR}}|name_BUL={{vbw|BUL}}|sw_BUL=8|name_UKR={{vbw|UKR}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|22 Sep|15:30|{{vbw-rt|UKR}}|2–3|{{vbw|RUS}}|18–25|25–20|23–25|25–23|13–15|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29710 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|15:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–2|{{vbw|UKR}}|25–23|21–25|23–25|25–11|15–4|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29711 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|20:30|{{vbw-rt|TUR}}|1–3|{{vbw|RUS}}|23–25|25–20|23–25|20–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29712 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|15:30|{{vbw-rt|BUL}}|3–2|{{vbw|TUR}}|25–17|10–25|25–16|20–25|20–18|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29713 Report]}} {{Vb res 51|25 Sep|15:30|{{vbw-rt|RUS}}|3–2|{{vbw|BUL}}|21–25|25–20|23–25|25–21|15–13|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29714 Report]}} {{Vb res 51|25 Sep|20:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–1|{{vbw|UKR}}|25–20|25–19|20–25|25–23||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29715 Report]}} {{end}} === کۆمەڵەی D === * '''شوێن :''' [[Göygöl Olympic Sport Complex]], [[Ganja, Azerbaijan|Ganja]], Azerbaijan {{#invoke:Sports table|main|swin_BEL=0|source=[http://www.cev.eu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=841 CEV]|team1=SRB|team2=NED|team3=CZE|team4=BEL|bwin_SRB=3|swin_SRB=0|sloss_SRB=0|bloss_SRB=0|sl_SRB=1|spw_SRB=253|sw_SRB=9|spl_SRB=217|bwin_NED=2|swin_NED=0|sloss_NED=0|bloss_NED=1|sw_NED=6|sl_NED=5|spw_NED=261|spl_NED=234|bwin_BEL=0|update=complete|style=Volleyball|spl_CZE=264|result1=QF|sl_BEL=9|spw_BEL=254|spl_BEL=294|bwin_CZE=1|swin_CZE=0|sloss_CZE=0|bloss_CZE=2|sw_CZE=4|sl_CZE=7|spw_CZE=241|bloss_BEL=3|sloss_BEL=0|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_SRB={{vbw|SRB}}|name_NED={{vbw|NED}}|name_BEL={{vbw|BEL}}|sw_BEL=3|name_CZE={{vbw|CZE}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|22 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|CZE}}|25–22|25–16|25–23|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29716 Report]}} {{Vb res 51|22 Sep|20:00|{{vbw-rt|NED}}|3–1|{{vbw|BEL}}|23–25|25–12|25–21|25–14||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29717 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|17:00|{{vbw-rt|CZE}}|3–1|{{vbw|BEL}}|19–25|25–23|28–26|25–19||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29718 Report]}} {{Vb res 51|23 Sep|20:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|NED}}|29–27|25–17|25–23|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29719 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|17:00|{{vbw-rt|BEL}}|1–3|{{vbw|SRB}}|26–24|20–25|22–25|21–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29720 Report]}} {{Vb res 51|24 Sep|20:00|{{vbw-rt|CZE}}|1–3|{{vbw|NED}}|21–25|15–25|25–21|22–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29721 Report]}} {{end}} == خولەکانی پاڵەوانییەتییەکە == سەرجەم یارییەکان بە کاتی ئازەربایجان ئەنجامدراون {{#invoke:RoundN|N16|36=0|42=30 September–[[Baku]]|41=3 <!--semifinals-->|40={{vbw|TUR}}|39=0|38={{vbw|RUS}}|37=29 September–[[Baku]]|35={{vbw|BLR}}|44=3|34=3|33={{vbw|SRB}}|32=28 September–[[Baku]]|31=0|30={{vbw|GER}}|29=3|43={{vbw|NED}}|45={{vbw|AZE}}|27=29 September–[[Baku]]|54=1|60={{vbw|TUR}}|59=1|58={{vbw|AZE}}|57=1 October–[[Baku]]|56=3 <!--third place-->|55={{vbw|SRB}}|53={{vbw|NED}}|46=2|52=1 October–[[Baku]]|51=0 <!--final-->|50={{vbw|TUR}}|49=3|48={{vbw|SRB}}|47=30 September–[[Baku]]|28={{vbw|AZE}}|26=3|widescore=yes|RD4=Final|6=0|5={{vbw|CRO}}|4=3|3={{vbw|NED}}|26 September–[[Baku]]|Consol=Third place game <!--Date-Place/Team 1/Score 1/Team 2/Score 2 --> <!--play-offs -->|RD3=Semifinals|8={{vbw|BUL}}|RD2=Quarterfinals|RD1=Playoffs|omit_blanks=yes|skipmatch=1;3;5;7|3rdplace=yes|bold_winner=high|7=27 September–[[Baku]]|9=2|25={{vbw|NED}}|18={{vbw|POL}}|24=0|23={{vbw|ITA}}|22=28 September–[[Baku]]|21=3 <!--quarterfinals-->|20={{vbw|TUR}}|19=1|17=27 September–[[Baku]]|10={{vbw|GER}}|16=2|15={{vbw|CZE}}|14=3|13={{vbw|BLR}}|12=26 September–[[Baku]]|11=3|61=3}} === پاڵاوتن === قۆناغی یاری پلەی سێەم یاری {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|26 Sep|18:00|{{vbw-rt|BLR}}|3–2|{{vbw|CZE}}|18–25|23–25|27–25|25–22|17–15|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29722 Report]}} {{Vb res 51|26 Sep|20:30|{{vbw-rt|NED}}|3–0|{{vbw|CRO}}|25–18|25–8|25–21|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29723 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|18:00|{{vbw-rt|POL}}|1–3|{{vbw|TUR}}|22–25|25–27|25–18|23–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29724 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|20:30|{{vbw-rt|BUL}}|2–3|{{vbw|GER}}|25–14|20–25|25–16|19–25|11–15|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29725 Report]}} {{end}} === قۆناغی ھەشت === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|28 Sep|18:00|{{vbw-rt|ITA}}|0–3|{{vbw|NED}}|17–25|20–25|13–25|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29726 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|20:30|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|BLR}}|25–19|25–12|25–14|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29727 Report]}} {{Vb res 51|29 Sep|18:00|{{vbw-rt|AZE}}|3–0|{{vbw|GER}}|25–20|25–18|25–21|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29728 Report]}} {{Vb res 51|29 Sep|20:30|{{vbw-rt|RUS}}|0–3|{{vbw|TUR}}|25–27|18–25|20–25|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29729 Report]}} {{end}} === پێش کۆتایی === {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|30 Sep|18:00|{{vbw-rt|NED}}|3–2|{{vbw|AZE}}|20–25|25–19|25–19|25–27|15–12|11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=30668 Report]}} {{Vb res 51|30 Sep|20:30|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|TUR}}|25–17|25–12|25–21|||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29731 Report]}} {{end}} === یاری پلەی سێەم === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|1 Oct|16:00|{{vbw-rt|AZE}}|1–3|{{vbw|TUR}}|25–22|21–25|14–25|8–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29732 Report]}} {{end}} === کۆتایی === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|1 Oct|19:00|{{vbw-rt|NED}}|1–3|{{vbw|SRB}}|20–25|22–25|25–18|18–25||11=[http://www.cev.eu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=29733 Report]}} {{end}} ھەڵبژاردە == ڕیزبەندی کۆتایی == {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" style="text-align: ;" |- |width=10px bgcolor=#ccffcc| ||Qualified to [[2019 Women's European Volleyball Championship|2019 Women’s EuroVolley]] |- |width=10px bgcolor=skyblue| ||Qualified to [[2019 Women's European Volleyball Championship|2019 Women’s EuroVolley]] as host countries |} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=40|پلە !width=180|ھەڵبژاردە |-bgcolor=#ccffcc |{{Gold1}} |align=right |{{vbw|SRB}} |-bgcolor=#ccffcc |{{Silver02}} |align=right |{{vbw|NED}} |-bgcolor=skyblue |{{Bronze03}} |align=right |{{vbw|TUR}} |-bgcolor=#ccffcc |٤ |align=right |{{vbw|AZE}} |-bgcolor=#ccffcc |٥ |align=right |{{vbw|ITA}} |-bgcolor=#ccffcc |٦ |align=right |{{vbw|RUS}} |-bgcolor=#ccffcc |٧ |align=right |{{vbw|BLR}} |-bgcolor=#ccffcc |٨ |align=right |{{vbw|GER}} |-bgcolor=#ccffcc |٩ |align=right |{{vbw|BUL}} |-bgcolor=skyblue |١٠ |align=right |{{vbw|POL}} |- |١١ |align=right |{{vbw|CRO}} |- |١٢ |align=right |{{vbw|CZE}} |- |١٣ |align=right |{{vbw|UKR}} |- |١٤ |align=right |{{vbw|BEL}} |-bgcolor=skyblue |١٥ |align=right |{{vbw|HUN}} |- |١٦ |align=right |{{vbw|GEO}} |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20171008155847/http://eurovolleywomen2017.com/en Official website] *[http://www.cev.eu/Competition-Area/competition.aspx?ID=841&PID=-1 CEV website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190428154427/https://www.cev.eu/Competition-Area/competition.aspx?ID=841&PID=-1 |date=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:بۆنە وەرزشییەکانی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە ئەوڕووپا]] [[پۆل:بۆنە وەرزشییەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ لە ئەوڕووپا]] [[پۆل:پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی بالەی ژنانی ئەورووپا]] [[پۆل:پێشبرکێ نێودەوڵەتییەکان کە لەلایەن ئازەربایجانەوە ڕێکخراوە]] [[پۆل:پێشبرکێ نێودەوڵەتییەکان کە لەلایەن وڵاتی جۆرجیاوە ڕێکخراوە]] [[پۆل:پێشبڕکی وەرزشییەکان لە باکوو]] [[پۆل:پێشبڕکی وەرزشییەکان لە تبلیس]] [[پۆل:پێشبڕکێکانی تۆپی بالە لە ئازەربایجان]] [[پۆل:پێشبڕکێکانی تۆپی بالە لە وڵاتی جۆرجیا]] [[پۆل:تۆپی بالەی ژنان بۆ سالی ٢٠١٧]] [[پۆل:تۆپی بالەی ژنان لە ئازەربایجان]] [[پۆل:تۆپی بالەی ژنان لە وڵاتی جۆرجیا]] [[پۆل:وەرزش گانجا، ئازەربایجان]] [[پۆل:وەرزشی ئازەربایجان بۆ ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:وەرزشی ئەوڕووپی بۆ ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:وەرزشی وڵاتی جۆرجیا بۆ ساڵی ٢٠١٧]] nxnf832cfoyrm4hdtnloohi498vegl6 0 191029 1687803 1526478 2026-10-16T01:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە، بەلجیکا-کۆلکە) 1687803 wikitext text/x-wiki {{ڕێکخستن|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپای ٢٠١٥ خولی ٢٩ھەمینی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپایە. لەلایەن فیدراسۆنی تۆپی بالەی ئەورووپا، ھەردوو ولاتی بەلجیکا و ھۆڵندا بەھاوبەشی میوانداری ئەم خولەیان کرد لە نێوان ٢٦ی ئەیلوول بۆ ٤ تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ یارییەکانی بەڕێوەچوو. لە یاریی کۆتایی ھەردوو ھەڵبژاردەی ڕووسیا و ھۆڵندا بەیەکگەیشتن لە ئەنجامدا ھەڵبژاردەی ڕووسیا بە ٣–٠ یارییەکەی بردەوە، بۆ جاری ١٩ھەمین لە مێژووی خۆیدا نازناوەکەی بەدەست ھێنا. ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی سڕبیا بە بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی تورکیا بە ئەنجامی ٣–٠ پلەی سێیەمی بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2015 CEV DELA Volleyball European Championship VIDEOS|ناونیشان=http://www.volleywood.net/volleyball-tournaments/2015-eurovolley/2015-cev-womens-eurovolley-final-4/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.volleywood.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2015 CEV Volleyball European Championship Women, Buitenwatersloot 333, Delft (2021)|ناونیشان=https://www.eventyas.com/NL/Delft/386860341461179/2015-CEV-Volleyball-European-Championship-Women|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.eventyas.com|زمان=nl}}</ref> == پاڵاوتن == == کۆمەڵەکان == لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ تیروپشکی کۆمەڵەکان لە شاری ئەنتۆرپی بەلجیکا بەڕێوەچوو، سەرەتا ھەڵبژاردەکانی وڵاتانی خانەخوێ و ئەو ھەڵبژاردانەی لەلایەن وڵاتی میواندار ھەڵبژێردران لە سەروو گرووپەکان دانران. پاشان ھەڵبژاردەکانی دیکە بەسەر چوار کۆمەڵە دابەشکران، لەگەڵ ناوی ھەڵبژلاردەکان پلەی ھەڵبژاردەکە لە ڕیزبەندی {| class="wikitable" width="80%" ! width="25%" |کۆمەڵەی A ! width="25%" |کۆمەڵەی B ! width="25%" |کۆمەڵەی C ! width="25%" |کۆمەڵەی D |- |{{vbw|NED}} (7) |{{vbw|BEL}} (8) |{{vbw|RUS}} (2) |{{vbw|SRB}} (3) |- |{{vbw|ITA}} (1) |{{vbw|TUR}} (4) |{{vbw|CRO}} (9) |{{vbw|GER}} (5) |- |{{vbw|POL}} (6) |{{vbw|HUN}} (18) |{{vbw|BUL}} (10) |{{vbw|ROU}} (13) |- |{{vbw|SLO}} (25) |{{vbw|AZE}} (10) |{{vbw|BLR}} (19) |{{vbw|CZE}} (12) |} == شوێن == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! width="33%" |Pool A ! width="33%" |Pool C ! width="33%" |Championship round |- |'''{{flagicon|NED}} Apeldoorn, [[Netherlands]]''' | colspan="2" |'''{{flagicon|NED}} ڕۆتردام، [[Netherlands]]''' |- |[[Omnisport Apeldoorn]] |[[Topsportcentrum Rotterdam]] |[[Rotterdam Ahoy]] |- |Capacity: '''6,000''' |Capacity: '''2,500''' |Capacity: '''14,000''' |- |[[پەڕگە:Omnisport_Apeldoorn_(4).jpg|195x195پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Topsportcentrum.JPG|195x195پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Ahoy_Rotterdam_retouched.jpg|195x195پیکسڵ]] |- ! width="33%" |Pool B and Championship round | rowspan="5" width="34%" |{{Location map+|Benelux|border=|caption=Tournament host cities|float=center|width=240|places={{Location map~|Benelux|lat=52.209881|long=5.9953693|position = bottom |label=[[Apeldoorn]]}} {{Location map~|Benelux|lat=51.893977|long=4.526486|position = bottom |label=[[Rotterdam]]}} {{Location map~|Benelux|lat=51.412222|long=5.481111|position = top |label=[[Eindhoven]]}} {{Location map~|Benelux|lat=51.230264|long=4.44162|position = bottom |label=[[Antwerp]]}}}} ! width="33%" |Pool D |- |'''{{flagicon|BEL}} Antwerp, بەلجیکا''' |'''{{flagicon|NED}} [[ئایندھۆڤن|ئاییندھۆڤن]]، [[ھۆڵەندا|ھۆلەند]]''' |- |[[Lotto Arena]] |[[Indoor-Sportcentrum Eindhoven]] |- |Capacity: '''5,200''' |Capacity: '''4,000''' |- |[[پەڕگە:2013_3-cushion_World_Championship-Outdoor-01.jpg|180x180پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Indoor_Sportcentrum_Eindhoven.jpg|180x180پیکسڵ]] |} == ئەنجامی یاری کۆمەڵەکان == سەرجەم یارییەکان بەپێی کاتی ئەورووپای ناوەڕاست ئەنجام دراون ([[UTC+02:00]]). === کۆمەڵەی A === * '''شوێن:''' [[Omnisport Apeldoorn|Omnisport]], [[Apeldoorn]], Netherlands {{#invoke:Sports table|main|spw_SLO=164|sw_POL=5|sl_POL=6|spw_POL=222|spl_POL=248|bwin_SLO=0|swin_SLO=0|sloss_SLO=0|bloss_SLO=3|sw_SLO=1|sl_SLO=9|spl_SLO=249|sloss_POL=0|result1=QF|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_NED={{vbw|NED}}|name_ITA={{vbw|ITA}}|name_POL={{vbw|POL}}|bloss_POL=2|swin_POL=0|style=Volleyball|sw_NED=9|update=complete|source=[http://www.cev.lu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=701 CEV]|team1=NED|team2=ITA|team3=POL|team4=SLO|bwin_NED=3|swin_NED=0|sloss_NED=0|bloss_NED=0|sl_NED=1|bwin_POL=1|spw_NED=244|spl_NED=172|status_NED=H|bwin_ITA=2|swin_ITA=0|sloss_ITA=0|bloss_ITA=1|sw_ITA=6|sl_ITA=5|spw_ITA=250|spl_ITA=211|name_SLO={{vbw|SLO}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|26 Sep|15:30|{{vbw-rt|SLO}}|0–3|{{vbw|NED}}|12–25|14–25|22–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27429 Report]}} {{Vb res 51|26 Sep|18:30|{{vbw-rt|ITA}}|3–1|{{vbw|POL}}|25–20|21–25|25–17|25–16||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27430 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|15:30|{{vbw-rt|NED}}|3–1|{{vbw|POL}}|25–15|25–11|19–25|25–18||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27431 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|18:30|{{vbw-rt|SLO}}|1–3|{{vbw|ITA}}|9–25|12–25|26–24|11–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27432 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|17:00|{{vbw-rt|POL}}|3–0|{{vbw|SLO}}|25–18|25–19|25–21|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27433 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|20:00|{{vbw-rt|NED}}|3–0|{{vbw|ITA}}|25–15|25–18|25–22|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27434 Report]}} |} === کۆمەڵەی B === * '''شوێن:''' [[Lotto Arena]], [[Antwerp]], Belgium {{#invoke:Sports table|main|spw_AZE=204|sw_HUN=3|sl_HUN=7|spw_HUN=196|spl_HUN=232|bwin_AZE=0|swin_AZE=0|sloss_AZE=0|bloss_AZE=3|sw_AZE=1|sl_AZE=9|spl_AZE=256|sloss_HUN=0|result1=QF|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_TUR={{vbw|TUR}}|name_BEL={{vbw|BEL}}|name_HUN={{vbw|HUN}}|bloss_HUN=2|swin_HUN=0|style=Volleyball|sw_TUR=9|update=complete|source=[http://www.cev.lu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=701 CEV]|team1=TUR|team2=BEL|team3=HUN|team4=AZE|bwin_TUR=3|swin_TUR=0|sloss_TUR=0|bloss_TUR=0|sl_TUR=0|bwin_HUN=1|spw_TUR=228|spl_TUR=165|bwin_BEL=2|swin_BEL=0|sloss_BEL=0|bloss_BEL=1|sw_BEL=6|sl_BEL=3|spw_BEL=203|spl_BEL=178|status_BEL=H|name_AZE={{vbw|AZE}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|26 Sep|17:30|{{vbw-rt|HUN}}|0–3|{{vbw|BEL}}|15–25|8–25|18–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27435 Report]}} {{Vb res 51|26 Sep|20:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|AZE}}|25–21|28–26|25–13|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27436 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|16:00|{{vbw-rt|BEL}}|3–0|{{vbw|AZE}}|25–17|25–20|27–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27437 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|19:00|{{vbw-rt|HUN}}|0–3|{{vbw|TUR}}|20–25|20–25|14–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27438 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|17:00|{{vbw-rt|AZE}}|1–3|{{vbw|HUN}}|16–25|28–26|22–25|16–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27439 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|20:00|{{vbw-rt|BEL}}|0–3|{{vbw|TUR}}|18–25|17–25|16–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27440 Report]}} |} === کۆمەڵەی C === * '''شوێن:''' [[Topsportcentrum Rotterdam|Topsportcentrum]], [[Rotterdam]], Netherlands {{#invoke:Sports table|main|spl_BUL=277|sl_CRO=5|spw_CRO=239|spl_CRO=253|bwin_BUL=0|swin_BUL=0|sloss_BUL=2|bloss_BUL=1|sw_BUL=4|sl_BUL=9|spw_BUL=258|result1=QF|bloss_CRO=1|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_RUS={{vbw|RUS}}|name_BLR={{vbw|BLR}}|name_CRO={{vbw|CRO}}|sw_CRO=6|sloss_CRO=0|style=Volleyball|sw_RUS=6|update=complete|source=[http://www.cev.lu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=701 CEV]|team1=RUS|team2=BLR|team3=CRO|team4=BUL|bwin_RUS=2|swin_RUS=0|sloss_RUS=0|bloss_RUS=1|sl_RUS=3|swin_CRO=1|spw_RUS=221|spl_RUS=177|bwin_BLR=1|swin_BLR=1|sloss_BLR=0|bloss_BLR=1|sw_BLR=6|sl_BLR=5|spw_BLR=230|spl_BLR=241|bwin_CRO=1|name_BUL={{vbw|BUL}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|26 Sep|15:00|{{vbw-rt|BUL}}|0–3|{{vbw|RUS}}|6–25|14–25|25–27|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27441 Report]}} {{Vb res 51|26 Sep|18:00|{{vbw-rt|CRO}}|0–3|{{vbw|BLR}}|19–25|18–25|24–26|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27442 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|15:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|BLR}}|25–18|25–16|25–21|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27443 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|18:00|{{vbw-rt|BUL}}|2–3|{{vbw|CRO}}|23–25|25–22|25–14|22–25|13–15|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27444 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|17:00|{{vbw-rt|BLR}}|3–2|{{vbw|BUL}}|25–21|25–23|14–25|20–25|15–11|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27445 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|20:00|{{vbw-rt|RUS}}|0–3|{{vbw|CRO}}|21–25|24–26|24–26|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27446 Report]}} |} === کۆمەڵەی D === * '''شوێن:''' [[Indoor-Sportcentrum Eindhoven|Indoor-Sportcentrum]], [[Eindhoven]], Netherlands {{#invoke:Sports table|main|spl_ROU=249|sl_CZE=6|spw_CZE=193|spl_CZE=196|bwin_ROU=0|swin_ROU=0|sloss_ROU=0|bloss_ROU=3|sw_ROU=1|sl_ROU=9|spw_ROU=169|result1=QF|bloss_CZE=2|result2=PO|result3=PO|res_col_header=Q|col_QF=green1|text_QF=[[#Quarterfinals|Quarterfinals]]|col_PO=blue1|text_PO=[[#Playoffs|Playoffs]]|name_SRB={{vbw|SRB}}|name_GER={{vbw|GER}}|name_CZE={{vbw|CZE}}|sw_CZE=3|sloss_CZE=0|style=Volleyball|sw_SRB=9|update=complete|source=[http://www.cev.lu/Competition-Area/CompetitionStandings.aspx?ID=701 CEV]|team1=SRB|team2=GER|team3=CZE|team4=ROU|bwin_SRB=3|swin_SRB=0|sloss_SRB=0|bloss_SRB=0|sl_SRB=0|swin_CZE=0|spw_SRB=225|spl_SRB=169|bwin_GER=2|swin_GER=0|sloss_GER=0|bloss_GER=1|sw_GER=6|sl_GER=4|spw_GER=233|spl_GER=206|bwin_CZE=1|name_ROU={{vbw|ROU}}}} {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|26 Sep|15:00|{{vbw-rt|CZE}}|3–0|{{vbw|ROU}}|25–13|25–18|25–15|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27447 Report]}} {{Vb res 51|26 Sep|18:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|GER}}|25–18|25–22|25–19|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27448 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|15:00|{{vbw-rt|ROU}}|1–3|{{vbw|GER}}|14–25|26–24|15–25|19–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27449 Report]}} {{Vb res 51|27 Sep|18:00|{{vbw-rt|CZE}}|0–3|{{vbw|SRB}}|20–25|23–25|18–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27450 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|17:00|{{vbw-rt|GER}}|3–0|{{vbw|CZE}}|25–17|25–23|25–17|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27451 Report]}} {{Vb res 51|28 Sep|20:00|{{vbw-rt|ROU}}|0–3|{{vbw|SRB}}|20–25|14–25|15–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27452 Report]}} |} == Championship round == All times are [[Central European Summer Time]] ([[UTC+02:00]]). * '''شوێن:''' : [[Lotto Arena]], [[Antwerp]], Belgium : [[Rotterdam Ahoy|Ahoy]], [[Rotterdam]], Netherlands === Playoffs === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|30 Sep|17:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|CRO}}|25–22|25–21|25–20|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27459 Report]}} {{Vb res 51|30 Sep|17:30|{{vbw-rt|GER}}|3–0|{{vbw|HUN}}|25–18|25–17|25–14|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27458 Report]}} {{Vb res 51|30 Sep|20:00|{{vbw-rt|BLR}}|2–3|{{vbw|POL}}|17–25|13–25|25–22|25–20|12–15|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27460 Report]}} {{Vb res 51|30 Sep|20:30|{{vbw-rt|BEL}}|3–1|{{vbw|CZE}}|25–12|23–25|25–21|25–9||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27455 Report]}} |} === Quarterfinals === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|1 Oct|17:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–1|{{vbw|ITA}}|30–28|20–25|25–23|25–20||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27465 Report]}} {{Vb res 51|1 Oct|17:30|{{vbw-rt|TUR}}|3–2|{{vbw|GER}}|25–20|21–25|20–25|25–23|15–12|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27462 Report]}} {{Vb res 51|1 Oct|20:00|{{vbw-rt|NED}}|3–1|{{vbw|POL}}|25–16|23–25|25–16|25–16||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27464 Report]}} {{Vb res 51|1 Oct|20:30|{{vbw-rt|SRB}}|3–1|{{vbw|BEL}}|19–25|29–27|25–11|25–18||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27463 Report]}} |} === Semifinals === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|3 Oct|15:30|{{vbw-rt|NED}}|3–0|{{vbw|TUR}}|25–22|25–18|28–26|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27466 Report]}} {{Vb res 51|3 Oct|18:30|{{vbw-rt|RUS}}|3–1|{{vbw|SRB}}|25–23|25–23|21–25|25–22||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27467 Report]}} |} === Bronze medal match === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|4 Oct|14:00|{{vbw-rt|TUR}}|0–3|{{vbw|SRB}}|19–25|17–25|18–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27468 Report]}} |} === Final === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|4 Oct|17:00|{{vbw-rt|NED}}|0–3|{{vbw|RUS}}|14–25|20–25|20–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchPage.aspx?mID=27469 Report]}} |} == ڕیزبەندی کۆتایی == {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=40|پلە !width=180|ھەڵبژاردە |- |{{Gold1}} |align=right |{{vbw|RUS}} |- |{{Silver02}} |align=right |{{vbw|NED}} |- |{{Bronze03}} |align=right |{{vbw|SRB}} |- |٤ |align=right |{{vbw|TUR}} |- |٥ |align=right |{{vbw|GER}} |- |٦ |align=right |{{vbw|BEL}} |- |٧ |align=right |{{vbw|ITA}} |- |٨ |align=right |{{vbw|POL}} |- |٩ |align=right |{{vbw|BLR}} |- |١٠ |align=right |{{vbw|CRO}} |- |١١ |align=right |{{vbw|CZE}} |- |١٢ |align=right |{{vbw|HUN}} |- |١٣ |align=right |{{vbw|BUL}} |- |١٤ |align=right |{{vbw|AZE}} |- |١٥ |align=right |{{vbw|ROU}} |- |١٦ |align=right |{{vbw|SLO}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|2015 Women's European Volleyball Championship}} * {{Official website|http://www.eurovolley2015.eu}} *[https://web.archive.org/web/20150728093526/http://www.cev.lu/Competition-Area/Competition.aspx?ID=701&PID=1335 CEV Website] *[http://www.todor66.com/volleyball/Europe/Women_2015.html Results] at todor66.com == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * Confédération Européenne de Volleyball (CEV)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cev.lu/Competition-Area/Competition.aspx?ID=701&PID=1335 |سەردێڕ=2015 CEV Volleyball European Championship - Women |ئیش=[[Confédération Européenne de Volleyball|CEV]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150728093526/http://www.cev.lu/Competition-Area/Competition.aspx?ID=701&PID=1335 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|ڕووسیا|ھۆڵەندا|بەلجیکا}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} {{بەلجیکا-کۆلکە}} [[پۆل:پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی بالەی ژنانی ئەورووپا]] [[پۆل:پێشبرکێیە وەرزشییەکان لە ئەنتوێرپ]] 07ue7dtnpvmklwvqziqiin6drnjla03 0 191052 1687802 1405631 2026-10-16T01:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687802 wikitext text/x-wiki {{بەسەرداچوونەوە|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{داتابۆکس}} پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەوروپای ٢٠١٣ خولی ٢٨ھەمینی لەلایەن فیدراسۆنی تۆپی بالەی ئەوروپاوە ڕێکخرا. ھەردوو وڵاتی [[ئەڵمانیا]] و [[سویس|سویسرا]] بەھاوبەشی میوانداری ئەم خولەیان کرد. چوار یاریگای ئەڵمانیا و یاریگایەکی سویسرا بۆ ئەو مەبەستە تەرخان کران. یارییەکانی ئەم خولە لە نێوان ٦ ی ئەیلوول بۆ ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣ بە بەشداری ١٢ ھەڵبژاردەی خانمان یارییەکانی بەڕێوەچوو. لە یاری کۆتایی ھەردوو [[ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی ڕووسیا]] و ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا بە یەکگەیشتن لە ئەنجامدا ھەڵبژاردەی ڕووسیا ٣–١ یارییەکەی بردەوە، بۆ جاری ١٨ لە مێژووی خۆیدا نازناوەکەی بەدەست ھێنا، ھاوکات پێش ئەم یارییە ھەڵبژاردەی بەلجیکا بە بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی سڕبیا بە ئەنجامی ٣–٢ پلەی سێیەمی بەدەست ھێنا.<ref name="win">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=World champions Russia fly to 18th European title|ناونیشان=http://www.cev.lu/News.aspx?NewsID=15315&ID=5|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160414230610/http://www.cev.lu/News.aspx?NewsID=15315&ID=5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=CEV}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=Competition|ناونیشان=http://www.cev.lu/Competition-Area/competition.aspx?ID=560&PID=1157|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=archive.ph|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130218234045/http://www.cev.lu/Competition-Area/competition.aspx?ID=560&PID=1157|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == پالاوتن == == کۆمەڵەکان == {| class="wikitable" width="700" ! width="25%" |کۆمەڵەی A ! width="25%" |کۆمەڵەی B ! width="25%" |کۆمەڵەی C ! width="25%" |کۆمەڵەی D |- |{{vbw|GER}} |{{vbw|BEL}} |{{vbw|AZE}} |{{vbw|BUL}} |- |{{vbw|NED}} |{{vbw|FRA}} |{{vbw|BLR}} |{{vbw|CZE}} |- |{{vbw|ESP}} |{{vbw|ITA}} |{{vbw|CRO}} |{{vbw|POL}} |- |{{vbw|TUR}} |{{vbw|SUI}} |{{vbw|RUS}} |{{vbw|SRB}} |} == شوێن == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="33%" |Pool A, Championship round ! width="33%" |Pool C | rowspan="10" width="34%" |{{Location map+|Germany|border=|caption=Host cities in Germany|float=center|width=240|places={{Location map~|Germany|lat=52.06319|long=8.34909|position = bottom |label=[[Halle (Westfalen)|Halle]]}} {{Location map~|Germany|lat=51.0625|long=13.722222|position = bottom |label=[[Dresden]]}} {{Location map~|Germany|lat=53.627428|long=11.392811|position = bottom |label=[[Schwerin]]}} {{Location map~|Germany|lat=52.544722|long=13.404167|position = bottom |label=[[Berlin]]}}}} |- |'''{{flagicon|GER}} [[Halle (Westfalen)|Halle]], [[Germany]]''' |'''{{flagicon|GER}} [[Dresden]], [[Germany]]''' |- |[[Gerry Weber Stadion]] |[[EnergieVerbund Arena]] |- |Capacity: '''11,000''' |Capacity: '''4,000''' |- |[[پەڕگە:GerryWeberStadion.JPG|150x150پیکسڵ]] |[[پەڕگە:EnergieVerbund_Arena.jpg|150x150پیکسڵ]] |- ! width="33%" |Pool D ! width="33%" |Semifinal and Final |- |'''{{flagicon|GER}} [[Schwerin]], [[Germany]]''' |'''{{flagicon|GER}} [[Berlin]], [[Germany]]''' |- |[[Sport- und Kongresshalle]] |[[Max-Schmeling-Halle]] |- |Capacity: '''5,200''' |Capacity: '''11,000''' |- |[[پەڕگە:Sport-Kongresshalle_Schwerin.jpg|150x150پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Max-schmeling-halle_berlin.jpg|150x150پیکسڵ]] |- ! colspan="2" width="66%" |Pool B, Championship round | rowspan="5" width="34%" |{{Location map+|Switzerland|border=|caption=Host cities in Switzerland|float=center|width=240|places={{Location map~|Switzerland|lat=47.411389|long=8.551667|position = bottom |label=[[Zürich]]}}}} |- | colspan="2" |'''{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Switzerland]]''' |- | colspan="2" |[[Hallenstadion]] |- | colspan="2" |Capacity: '''11,500''' |- | colspan="2" |[[پەڕگە:Hallenstadion_-_Wallisellenstrasse_2011-03-15_15-21-06_ShiftN.jpg|150x150پیکسڵ]] |} == ئەنجامی کۆمەڵەکان == {| class="wikitable" | width="10px" bgcolor="#ccffcc" |'''(A)''' |گەیشتە قۆناغی ھەشت |- | width="10px" bgcolor="#dfefff" |'''(a)''' |سەرکەوت بۆ یاری پالاوتن بۆ گەیشتن بە قۆناغی ھەشت |} * سەرجەم یارییەکان بە کاتی ئەورووپای ناوەڕاست ئەنجام دران ([[UTC+02:00]]). === کۆمەڵەی A === * '''شوێن:''' [[Gerry Weber Stadion]], [[Halle (Westfalen)|Halle]], Germany {{Vb cl header}} {{Vb cl4 team|p=1|t={{vbw|GER}} '''(A)'''|mw=2|mw2=1|ml=0|ml2=0|sw=9|sl=2|spw=261|spl=221|bc=#ccffcc}} {{Vb cl4 team|p=2|t={{vbw|TUR}} '''(a)'''|mw=1|mw2=1|ml=1|ml2=0|sw=6|sl=5|spw=258|spl=222|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=3|t={{vbw|NED}} '''(a)'''|mw=1|mw2=0|ml=0|ml2=2|sw=7|sl=6|spw=280|spl=273|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=4|t={{vbw|ESP}}|mw=0|mw2=0|ml=3|ml2=0|sw=0|sl=9|spw=142|spl=٢٢٥}} |}{{Vb res start 5}} {{Vb res 51|6 Sep|17:00|{{vbw-rt|GER}}|3–0|{{vbw|ESP}}|25–15|25–15|25–17|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24956 Report]}} {{Vb res 51|6 Sep|20:00|{{vbw-rt|NED}}|2–3|{{vbw|TUR}}|15–25|16–25|29–27|26–24|12–15|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24957 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|17:00|{{vbw-rt|GER}}|3–2|{{vbw|NED}}|27–25|20–25|22–25|25–23|15–9|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24959 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|20:00|{{vbw-rt|ESP}}|0–3|{{vbw|TUR}}|13–25|19–25|15–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24958 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|15:00|{{vbw-rt|ESP}}|0–3|{{vbw|NED}}|16–25|14–25|18–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24960 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|18:00|{{vbw-rt|TUR}}|0–3|{{vbw|GER}}|19–25|23–25|25–27|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24961 Report]}} |} === کۆمەڵەی B === * '''شوێن:''' [[Hallenstadion]], [[Zürich]], Switzerland {{Vb cl header}} {{Vb cl4 team|p=1|t={{vbw|BEL}} '''(A)'''|mw=3|mw2=0|ml=0|ml2=0|sw=9|sl=2|spw=270|spl=221|bc=#ccffcc}} {{Vb cl4 team|p=2|t={{vbw|ITA}} '''(a)'''|mw=2|mw2=0|ml=1|ml2=0|sw=7|sl=4|spw=253|spl=207|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=3|t={{vbw|FRA}} '''(a)'''|mw=0|mw2=1|ml=2|ml2=0|sw=5|sl=8|spw=256|spl=286|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=4|t={{vbw|SUI}}|mw=0|mw2=0|ml=2|ml2=1|sw=2|sl=9|spw=191|spl=٢٥٦}} |}{{Vb res start 5}} {{Vb res 51|6 Sep|18:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|SUI}}|25–13|25–11|25–13|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24962 Report]}} {{Vb res 51|6 Sep|20:30|{{vbw-rt|FRA}}|1–3|{{vbw|BEL}}|25–22|19–25|17–25|17–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24963 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|15:00|{{vbw-rt|ITA}}|3–1|{{vbw|FRA}}|25–16|25–15|20–25|25–16||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24964 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|18:00|{{vbw-rt|SUI}}|0–3|{{vbw|BEL}}|21–25|16–25|23–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24965 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|15:30|{{vbw-rt|FRA}}|3–2|{{vbw|SUI}}|17–25|25–17|24–26|25–17|15–9|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24966 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|18:30|{{vbw-rt|BEL}}|3–1|{{vbw|ITA}}|22–25|25–16|26–24|25–18||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24967 Report]}} |} === کۆمەڵەی C === * '''شوێن:''' [[EnergieVerbund Arena]], [[Dresden]], Germany {{Vb cl header}} {{Vb cl4 team|p=1|t={{vbw|RUS}} '''(A)'''|mw=3|mw2=0|ml=0|ml2=0|sw=9|sl=2|spw=274|spl=228|bc=#ccffcc}} {{Vb cl4 team|p=2|t={{vbw|CRO}} '''(a)'''|mw=2|mw2=0|ml=1|ml2=0|sw=7|sl=3|spw=242|spl=205|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=3|t={{vbw|BLR}} '''(a)'''|mw=1|mw2=0|ml=2|ml2=0|sw=4|sl=7|spw=214|spl=262|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=4|t={{vbw|AZE}}|mw=0|mw2=0|ml=3|ml2=0|sw=1|sl=9|spw=210|spl=٢٤٥}} |}{{Vb res start 5}} {{Vb res 51|6 Sep|17:30|{{vbw-rt|AZE}}|0–3|{{vbw|CRO}}|15–25|22–25|21–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24968 Report]}} {{Vb res 51|6 Sep|20:30|{{vbw-rt|BLR}}|1–3|{{vbw|RUS}}|21–25|25–22|14–25|14–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24969 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|17:30|{{vbw-rt|AZE}}|1–3|{{vbw|BLR}}|23–25|20–25|25–17|22–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24970 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|20:30|{{vbw-rt|CRO}}|1–3|{{vbw|RUS}}|21–25|24–26|25–23|22–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24971 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|15:00|{{vbw-rt|BLR}}|0–3|{{vbw|CRO}}|19–25|10–25|19–25|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24972 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|18:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|AZE}}|25–16|25–20|28–26|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24973 Report]}} |} === کۆمەڵەی D === * '''شوێن:''' [[Sport- und Kongresshalle]], [[Schwerin]], Germany {{Vb cl header}} {{Vb cl4 team|p=1|t={{vbw|SRB}} '''(A)'''|mw=2|mw2=0|ml=0|ml2=1|sw=8|sl=4|spw=286|spl=256|bc=#ccffcc}} {{Vb cl4 team|p=2|t={{vbw|CZE}} '''(a)'''|mw=0|mw2=2|ml=1|ml2=0|sw=6|sl=7|spw=289|spl=288|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=3|t={{vbw|POL}} '''(a)'''|mw=1|mw2=0|ml=1|ml2=1|sw=6|sl=7|spw=281|spl=288|bc=#dfefff}} {{Vb cl4 team|p=4|t={{vbw|BUL}}|mw=0|mw2=1|ml=1|ml2=1|sw=6|sl=8|spw=290|spl=٣١٤}} |}{{Vb res start 5}} {{Vb res 51|6 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|2–3|{{vbw|BUL}}|25–23|25–13|22–25|28–30|13–15|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24974 Report]}} {{Vb res 51|6 Sep|20:00|{{vbw-rt|CZE}}|3–2|{{vbw|POL}}|24–26|25–21|25–21|24–26|15–12|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24975 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|17:00|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|CZE}}|25–21|26–24|25–23|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24976 Report]}} {{Vb res 51|7 Sep|20:00|{{vbw-rt|BUL}}|1–3|{{vbw|POL}}|22–25|25–18|13–25|18–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24977 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|15:00|{{vbw-rt|CZE}}|3–2|{{vbw|BUL}}|14–25|25–20|29–31|25–19|15–11|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24978 Report]}} {{Vb res 51|8 Sep|18:00|{{vbw-rt|POL}}|1–3|{{vbw|SRB}}|18–25|18–25|25–22|21–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24979 Report]}} |} == قۆناغی خولەکان == * '''شوێن:''' : [[Gerry Weber Stadion]], [[Halle (Westfalen)|Halle]], Germany : [[Hallenstadion]], [[Zürich]], Switzerland : [[Max-Schmeling-Halle]], [[Berlin]], Germany : سەرجەم یارییەکان بە کاتی ئەورووپای ناوەڕاست ئەنجام دران قۆناغی خولەکان پاڵاوتن قۆناغی ھەشت پێش کۆتایی یاری پلەی سێیەم کۆتایی === پاڵاوتن === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|10 Sep|17:00|{{vbw-rt|TUR}}|3–0|{{vbw|BLR}}|25–16|25–13|25–17|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24985 Report]}} {{Vb res 51|10 Sep|17:30|{{vbw-rt|ITA}}|3–0|{{vbw|POL}}|25–22|25–22|25–13|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24987 Report]}} {{Vb res 51|10 Sep|20:00|{{vbw-rt|CRO}}|3–2|{{vbw|NED}}|23–25|25–11|22–25|25–23|15–11|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24986 Report]}} {{Vb res 51|10 Sep|20:30|{{vbw-rt|CZE}}|2–3|{{vbw|FRA}}|25–20|25–9|23–25|23–25|18–20|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24988 Report]}} |} === قۆناغی ھەشت === {{vb res start 5}} {{Vb res 51|11 Sep|17:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|TUR}}|25–20|25–23|25–19|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24990 Report]}} {{Vb res 51|11 Sep|17:30|{{vbw-rt|BEL}}|3–2|{{vbw|FRA}}|22–25|25–23|21–25|25–20|15–9|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24991 Report]}} {{Vb res 51|11 Sep|20:00|{{vbw-rt|GER}}|3–0|{{vbw|CRO}}|25–23|25–23|25–18|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24989 Report]}} {{Vb res 51|11 Sep|20:30|{{vbw-rt|SRB}}|3–0|{{vbw|ITA}}|25–14|28–26|25–18|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24992 Report]}} |} === پێش کۆتایی === {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|13 Sep|17:00|{{vbw-rt|RUS}}|3–0|{{vbw|SRB}}|25–23|25–19|25–12|||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24994 Report]}} {{Vb res 51|13 Sep|20:00|{{vbw-rt|GER}}|3–2|{{vbw|BEL}}|18–25|20–25|25–21|25–21|15–11|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24993 Report]}} |} === یاری پلەی سێیەم === {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|14 Sep|17:00|{{vbw-rt|BEL}}|3–2|{{vbw|SRB}}|23–25|25–21|28–26|21–25|15–11|11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24995 Report]}} |} === کۆتایی === {{Vb res start 5}} {{Vb res 51|14 Sep|20:00|{{vbw-rt|GER}}|1–3|{{vbw|RUS}}|23–25|25–23|23–25|14–25||11=[http://www.cev.lu/Competition-Area/MatchStatistics.aspx?ID=24996 Report]}} |} == ڕیزبەندی کۆتایی == {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width="40" |پلە ! width="180" |ھەڵبژاردە<ref name="win"/> |- align="center" |{{Gold1}} | align="right " |{{vbw|RUS}} |- align="center" |{{Silver02}} | align="right " |{{vbw|GER}} |- align="center" |{{Bronze03|}} | align="right" |{{vbw|BEL}} |- align="center" |٤ | style="text-align:right ;" |{{vbw|SRB}} |- align="center" |٥ | style="text-align:right ;" |{{vbw|CRO}} |- align="center" |٦ | style="text-align:right ;" |{{vbw|ITA}} |- align="center" |٧ | style="text-align:right ;" |{{vbw|TUR}} |- align="center" |٨ | style="text-align:right ;" |{{vbw|FRA}} |- align="center" |٩ | style="text-align:right ;" |{{vbw|NED}} |- align="center" |١٠ | style="text-align:right ;" |{{vbw|CZE}} |- align="center" |١١ | style="text-align:right ;" |{{vbw|POL}} |- align="center" |١٢ | style="text-align:right ;" |{{vbw|BLR}} |- align="center" |١٣ | style="text-align:right ;" |{{vbw|BUL}} |- align="center" |١٤ | style="text-align:right ;" |{{vbw|SUI}} |- align="center" |١٥ | style="text-align:right ;" |{{vbw|AZE}} |- align="center" |١٦ | style="text-align:right ;" |{{vbw|ESP}} |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * Confédération Européenne de Volleyball (CEV)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2013 CEV Volleyball European Championship Women|ناونیشان=http://www.cev.lu/Competition-Area/Competition.aspx?ID=560&PID=1159|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٧|ئیش=[[Confédération Européenne de Volleyball|CEV]]}}</ref> {{سەرچاوەکان}}{{Commons category|2013 Women's European Volleyball Championship}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website}} * [https://archive.today/20130218234045/http://www.cev.lu/Competition-Area/Competition.aspx?ID=560 وێبگەی CEV] * [http://www.todor66.com/volleyball/Europe/Women_2013.html ئەنجامەکان] لە todor66.com {{تووڵی دەروازە|وەرزش|ئەڵمانیا|ڕووسیا|ژن}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:تۆپی بالەی خانمان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:وەرزشی خانمان ئەڵمانیا بۆ ساڵی ٢٠١٣]] [[پۆل:پاڵەوانییەتییەکانی تۆپی بالەی ژنانی ئەورووپا]] it7bzz2prjfgtgv77tq9pqnekon94d0 0 193252 1687754 1526423 2026-10-15T22:36:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687754 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} <!-- Kitanomaru Park -->{{Infobox park|name=کیتانۆمارو|photo=Kitanomaru Park 2.jpg|photo_width=250|photo_caption=|type=|location=[[Chiyoda, Tokyo]], Japan|coords={{Coord|35.69043|139.75300|region:JP_scale:40000|display=inline}}|area={{convert|193,297|m2|ft2}}|created=١٩٦٩|operator=[[وەزارەتی ژینگە (ژاپۆن)|وەزارەتی ژینگە]]|visitation_num=|status=}}پاڕکی کیتانۆمارو  (北の丸公園، کیتانۆمارو کۆین) پاڕکێکی گشتیە لە چیۆدا، لە تۆکیۆ-ژاپۆن، دەکەوێتە باکووری کۆشکی شاھانەی تۆکیۆ، پاڕکەکە شوێنی نیپۆن بودۆکان، وە نمایشە وەرزشییەکان، مۆزەخانەی زانستی، مۆزەخانەی نەتەوەیی ھونەری مۆدێرن لە تۆکیۆ. بەپێی سەرژمێرییەکی ١ی ئایاری ٢٠٠٨، تۆماری دانیشتووانی پاڕکەکە ٥٩٨ دانیشتووانە. == مێژوو == پاڕکەکە پێشوو تر بەشێک بووە لە باکووری قەڵای ئێدۆ، وەکوو کیتانۆمارو (北の丸) ناسرابوو، لە پێشووتردا وەک باخچەیەک بۆ پزیشکی گیایی و کەلوپەلی تایبەت بە ئەندامانی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا بوو. پێش ١٩٦٩ پێش ئەوەی پاڕکەکە بکرێتەوە، ناوچەکە پێی دەوترا دایکانچۆ (代官町,مانا: شارۆچکەی فەرمانبەرانی ناوەخۆی حکوومەت") لەبەر ئەوەی زۆربەی فەرمانبەرەکانی حکوومەت لەم ناوچەیە ژیابوون ھەر زوو لەدوای بنیادنانەوەی قەڵای ئێدۆ، لە ئەمڕۆدا ناوی دایکانچۆ  ناوێکی ناسراوە لە ناوچەکە.{{Chiyoda, Tokyo}} [[File:Tayasu-mon,_Chiyoda.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tayasu-mon,_Chiyoda.jpg|چەپ|وێنۆک|شوێنی چوونەناو پاڕکەکە]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{Commons category|Kitanomaru Park}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا|تۆکیۆ}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی شوێنەکان]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:شوێنەکانی چیۆدا، تۆکیۆ]] [[پۆل:باخچە و پاڕکەکانی تۆکیۆ]] 27br2cj6lu3lxwwygd70e6gr42jxaga 4 195080 1687783 1684127 2026-10-16T00:03:27Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1687783 wikitext text/x-wiki <center> <big>'''ژمارەی پەڕەکان بەپێی بۆشایی ناو'''</big> <big>نوێکراوەتەوە لەلایەن '''[[User:CdRBot|CdRBot]]''' ''٠٠:٠٣، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)''</big> </center> '''ڕیزبەندی ویکیپیدیای کوردی: {{formatnum:{{Wikipedia rank by size|ckb}}}}''' {| class="wikitable" |+ ژمارەی پەڕەکان بەپێی بۆشایی ناو |- ! زنجیرە !! بۆشایی ناو !! کۆی گشتی !! پەڕەی ڕەوانەکەر !! پەڕەی ناڕەوانەکەر |- | 0 || {{ns:0}} || ١٣٩٣٣٧ || ٥٤٢٩٧ || ٨٥٠٤٠ |- | 1 || {{ns:1}} || ٢٦٤٣٣ || ٢٨٩٢ || ٢٣٥٤١ |- | 2 || {{ns:2}} || ٣٩٦٨ || ٢٤١ || ٣٧٢٧ |- | 3 || {{ns:3}} || ١٨٧٩٨ || ٢١٩ || ١٨٥٧٩ |- | 4 || {{ns:4}} || ٢١١٦ || ٦٥٤ || ١٤٦٢ |- | 5 || {{ns:5}} || ٢٠٥ || ٣٧ || ١٦٨ |- | 6 || {{ns:6}} || ٣٠٨٠ || ٢٢ || ٣٠٥٨ |- | 7 || {{ns:7}} || ٥٦ || ٠ || ٥٦ |- | 8 || {{ns:8}} || ٦٧٣ || ٨ || ٦٦٥ |- | 9 || {{ns:9}} || ٤٥ || ٠ || ٤٥ |- | 10 || {{ns:10}} || ١٦٤٤٤ || ٣٩٠٩ || ١٢٥٣٥ |- | 11 || {{ns:11}} || ٤٣٥ || ٦١ || ٣٧٤ |- | 12 || {{ns:12}} || ٥٠ || ١٨ || ٣٢ |- | 13 || {{ns:13}} || ١٢ || ٢ || ١٠ |- | 14 || {{ns:14}} || ٤٦٢٩٣ || ٢١١٤ || ٤٤١٧٩ |- | 15 || {{ns:15}} || ٤٤٢ || ٨٠ || ٣٦٢ |- | 100 || {{ns:100}} || ٥٣٨٠ || ١٩٢ || ٥١٨٨ |- | 101 || {{ns:101}} || ٩٥ || ٨ || ٨٧ |- | 102 || {{ns:102}} || ٧٤ || ١٢ || ٦٢ |- | 103 || {{ns:103}} || ٢٩ || ٤ || ٢٥ |- | 118 || {{ns:118}} || ٢١ || ١٤ || ٧ |- | 710 || {{ns:710}} || ٢ || ٠ || ٢ |- | 828 || {{ns:828}} || ١١٤١ || ٧ || ١١٣٤ |- | 829 || {{ns:829}} || ٣١ || ٠ || ٣١ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] ry9qh28hz4e3wzyzkjywedwmvhlesn2 0 195143 1687574 1669504 2026-10-15T16:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687574 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Palomar 1 Hubble WikiSky.jpg|وێنۆک| بارستایی پالومار١ کە بە هۆکاری تەلیسکۆبی هەبڵی ئاسمانی وێنەی وەرگیرایە]] '''پالومار١''' گەلەستێرەیەکە لە سیستەمی هەسارەیی هەڵئاوسان (قیفیوس)، لەلایەن [[جۆرج ئۆگدن ئەبێڵ]]ەوە ئاشکرا کرا لە ساڵی ١٩٥٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://simbad.u-strasbg.fr/simbad//|سەردێڕ= بارەگایی سیمابدی تەنە فەلەکییەکان -}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/126815|سەردێڕ= دۆزینەوەی پالومار لەلایەن جۆرج ئەبێڵ لە [[ڕوانگەی پالومار]] سەر بە کۆمەڵەی ناشیۆناڵ جیۆگرافیک}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 1}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] qs6pf3ouhxl6g43cvci8i9ulq3evcpq 0 195145 1687576 1669502 2026-10-15T16:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687576 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Palomar 2 Hubble.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی گەلەستێرەی پالۆمار ٢]] '''پالۆمار٢''' [[گەلەستێرە]]یەکە لە کۆئەستێرەی ئوریگا، ئەو گەلەستێرەیە لەلایەن [[ئەلبێرت جۆرج ویڵسۆن]]ەوە دۆزرایەوە لە ساڵی ١٩٥٥ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spacetelescope.org/images/potw1315a/|سەردێڕ=کۆمەڵەیەکی بێهاوتا یەکەک لە ١٥ شاراوەکان - دەزگایی بۆشایی ئەورووپی، وێنەی هەفتانەی تەلیسکۆبی هەبڵ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190203085343/https://www.spacetelescope.org/images/potw1315a/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 2}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] 0q5m197m5bt0tefssrzs6jodr72u52j 0 195146 1687579 1669499 2026-10-15T16:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687579 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Palomar6 (2MASS).jpg|وێنۆک| بارستایی پالۆمار٦]] '''پالۆمار٦''' یەکێکە لە [[گەلەستێرە]]کان لە گەردوون، دەکەوێتە کۆئەستێرەی حەوا، ئەو گەلەستێرە دۆزرایەوە لەلایەن [[جۆرج ئۆگدن ئەبێڵ]]ەوە لە ساڵی ١٩٥٢ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://http://simbad.u-strasbg.fr/simbad//|سەردێڕ= بارەگایی سیمابدی تەنە فەلەکییەکان -}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 6}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] ntphuslylja8m2itgh8hn9f1vk3yy6a 0 195580 1687577 1669501 2026-10-15T16:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687577 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Palomar 4 HST 10622 01 R775G555B475.png|وێنۆک| پالۆمار ٤ لە کۆ ئەستێرەی ورچی گەورە]] '''پالۆمار٤''' گەلەستێرەیەکە دەکەوێتە کۆئەستێرەی ورچی گەورە، ئاشکراکرا لەلایەن [[ئێدین هابڵ]]ەوە لە ساڵی ١٩٤٩, لە سەرەتادا وا دەزاندرا کە گەلەستێرەیەکی شەموولەیە و ناوی '''ورچی شەموولەی گەورە''' بوو، بەڵام پاشان ئاشکراکرا کە گەلەستێرەیەکی گۆییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/|سەردێڕ=بنکەی داتای سیمبادی فەلەکی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190501023034/http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 4}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ڕێگای شیری]] 64rsg7gzhazwgae905hqrmkh1jklu3s 0 195581 1687575 1669503 2026-10-15T16:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687575 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Palomar 12 Hubble.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی پالۆمار١٢ لەلایەن [[تەلیسکۆپی ھەبڵ]]ەوە]] '''پالۆمار١٢''' یەکەکە لە گەلەستێرەکانی گەردوون لە کۆئەستێرەی کاوڕدا، لەبۆ یەکەمجار ئاشكراکرا لەلایەن تیمی ناشیۆناڵ جیۆگرافیک لەلایەن رۆبێرت جۆن هارینتۆن و فریتز زفیکی بە هۆکاری ڕووپێوی ئاسمانی پالۆمار، فریتیز پێیوابوو کە پالۆمار١٢ گەلەستێرەیەکی کورتە کە نزیکە لە کۆمەڵەی گەلەستێرەی ناوچەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1955PASP...67..258A/abstract|سەردێڕ= پیپ کۆدی: 1955 PASP ... 67..258A \ ئەبێل جۆرج ١٩٥٥، ئاشکراکردنی گەلەستێرە لەلایەن ڕوانگەی پالۆمار سەر بە ناشیۆناڵ جیۆگرافیک، بڵاوکراوەی لالەین کۆمەڵەی فەلەکی زەریایی هێمن}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکیی== * [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Palomar+12&jsessionid=A794B4345D675AC0DE5C2BFD337F8E7B.new سیمباد داتای فەلەکی] * [https://esahubble.org/images/potw1507a/ جووڵە لە ڕێگای شیریدا] {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 12}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] pdbri410crk2advcs3n599xjbhgbeuy 0 195605 1687578 1669500 2026-10-15T16:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1687578 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Pal5 - SDSS DR14 (panorama).jpg|وێنۆک| وێنەیەکی پالۆمار ٥ لەلایەن [[ڕوپێوی سلۆوانی دیجیتاڵی ئاسمانی]]]] '''پالۆمار٥''' گەلەستێرەیەکە لە گەردوون دەکەوێتە کۆئەستێرەی مار، ئەو گەلەستێرەیە دیتراوە لەلایەن [[واڵتەر باد]] لە ساڵی ١٩٥٠ و لەلایەن ئەلبێرت جۆرج ویڵسۆنەوە جەختی لەسەر کراوە لە ساڵی ١٩٥٥سەرەتا ناوی (Serpens) بوو بەڵام دواتر ناوی گۆڕا بە (palomar5)، گەلەستێرەکە کاریگەرە بە کێشکردنی [[ڕێگای شیری]] و چەندین ئەستێرە لەخۆ دەگرێت کە بارستاییان زیاتر و کەمترە لە خۆری خۆمان بە مەزەندەی زیاتر بوون بە ٥٠٠٠ جار گەورەتر لە بارستایی خۆری خۆمان درێژاییەکەشی مەزەندە دەکرێ بە ٣٠،٠٠٠ ساڵی ڕووناکی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.scientificamerican.com/article/the-ghosts-of-galaxies-pa/|سەردێڕ=گەلەستێرە تارماییە ڕابردووەکان - ئەبات، رۆدریگۆ، جیبسۆن، براد (نیسانی ٢٠٠٧)}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NAME_Serpens_Dwarf|سەردێڕ= پالۆمار ٥ لە سیمبادی فەلەکی}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکی== * [https://web.archive.org/web/20060927072408/http://www.seds.org/~spider/spider/MWGC/pal05.html پالۆمار٥ لە SEDS ] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Palomar 5}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] 0l6mtuibgu0dgfpqcco2xonezpye8sg 0 204449 1687900 1656874 2026-10-16T05:50:11Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687900 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL}}'''سو وێی''' (بە چینی:徐渭، خوێندنەوە سو وێی)  نووسەر، وێنەکێش، شاعیر، دراماتیک بوو بەھۆی کاردانەوە ھونەرییەکانی ناسرابوو، بۆ سەردەمی خۆی وەک شۆرشگێرێک وابوو، ستایلی وێنەکانی کاریگەری و ھانی ژمارەیەکی زۆر لە ھونەرمەندانی کاتی خۆی دا، وەکوو [[بادا شانرێن]]. وە مامۆستاکانی مۆدێرن وەک: [[وو چانگشوۆ]]، و [[چی بایشی]]. ھەروەھا بە دامەزرێنەری وێنەکێشی مۆدێرن دادەنرێت لە چین. کاریگەرییەکەی بەردەوامە. لەسەر کاریگەرییەکەشی ژیانی بە سەختی و ھەژاری بەڕێکردووە، دوای مردنی سێیەم خێزانی چەندین جار ھەولی مردنی دا. [[File:Chrysanthemums_and_Bamboos_by_Xu_Wei.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chrysanthemums_and_Bamboos_by_Xu_Wei.jpg|چەپ|وێنۆک|418x418پیکسڵ]] == سەرچاوەکان == * Barnhart, R. M. et al. (1997). Three thousand years of Chinese painting. New Haven, [[:en:Yale_University_Press|Yale University Press]]. {{ISBN|0-300-07013-6}} * Chaves, Jonathan. "The Columbia Book of Later Chinese Poetry." New York: Columbia University Press, 1986; pp.&nbsp;310–320. First scholarly presentation of Xu as a poet. * Liang and Goodrich in Goodrich and Fang, ''Dictionary of Ming Biography 1368-1644'', [[:en:Columbia_University_Press|Columbia University Press]], New York, 1976, vol. 1, pp.&nbsp;609–612. * Carpenter, Bruce E, "Cruelty and Genius: Poems of Hsü Wei", ''Tezukayama University Review'' (Tezukayama Daigaku Ronshu), Nara, Japan, 1979, no. 26, pp.&nbsp;16–36. {{ISSN|0385-7743}} * Yu Jianhua and Chen Sunglin, ''A Complete Collection of Chinese Paintings'' (Zhongguo huihua chuanji) Zhejiang Peoples' Art Press, 2000, vol. 15, pp.&nbsp;1–51. * Ma Liangchun and Li Futian, ''Encyclopedia of Chinese Literature'', vol. 7, p.&nbsp;4904. * Shen Moujian, ''Encyclopedia of Chinese Artists'' (Zhongguo meishu jia renming cidian), Shanghai, p.&nbsp;73. * Wang Yao-t'ing, ''Looking at Chinese Painting'', Nigensha Publishing Co. Ltd., Tokyo, Japan, 1996 (first English edition), p.&nbsp;75. {{ISBN|4-544-02066-2}} * Zhang Xinjian, ''A Preliminary Study of Xu Wei'' (Xu Wei lungao), Wenhua yishu Publishing Co., Beijing, 1990. * ''Ci hai bian ji wei yuan hui'' (辞海编辑委员会). Ci hai (辞海). Shanghai: Shanghai ci shu chu ban she (上海辞书出版社), 1979. {{Authority control}}{{تد|چین|ھونەرەکان|ژیاننامە}}{{Commons category|Xu Wei}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢١]] [[پۆل:مردووانی ١٥٩٣]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ]] [[پۆل:ھونەرمەندانی ژێجیانگ]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:نووسەرە کورە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:نووسەرانی شاوۆسینگ]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:شاعیرانی ژێجیانگ]] [[پۆل:مامۆستا چینییەکانی پێشکەشکردنی چای]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] 2hingmurzmts9qi4j7oufnqgm9mfye8 0 205077 1687901 1506022 2026-10-16T05:50:21Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687901 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Pine_Tree_and_Crane_by_Xu_Gu.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pine_Tree_and_Crane_by_Xu_Gu.jpg|وێنۆک|503x503پیکسڵ]] '''سو گو'''<ref name="chinaweb">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Xū Gǔ Brief Biography|ناونیشان=http://www.china-on-site.com/pages/painter/1135.php|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080908113802/http://www.china-on-site.com/pages/painter/1135.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> (دێرین: 虛谷, چینی سادەکراو: 虚谷) (لەدایکبووی ١٨٢٤ تا ١٨٩٦) وێنەکێش و شاعیر بوو لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Xu Gu|سو گو}}{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|2=ژیاننامە|3=ھونەرەکان|4=شیعر}} [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨٢٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٩٦]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی ئانھوی]] [[پۆل:وێنەکێشەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی چینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:شاعیرانی ئانھوی]] [[پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان]] [[پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٩یەم]] ptizava05ghgm7gro674ocxwoy0xc3x 0 209666 1687796 1526466 2026-10-16T01:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687796 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}[[پەڕگە:LA County Incorporated Areas Palmdale highlighted.svg|وێنۆک]] پاڵمدەیڵ ({{بە ئینگلیزی|Palmdale}}) پاڵمدەیڵ گەورەترین شارە لە ناوچەی بیابانی [[کالیفۆرنیا]]. ژێرخانی لۆس ئەنجلوسە. ژمارەی دانیشتووانی ١٤٧٬٨٩٧ کەسە و ٦ ھەمین گەورەترین شارە لە ناوچەی [[لۆس ئانجلەس|لۆس ئەنجلس]]. یەکێکە لە خێراترین شارە گەشەسەندووەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە ئێستادا ٢٥ ھەمین خێراترینە. ژمارەی دانیشتووانی ٥٨٩٬٠٤٣ ھەیە ئەگەر ژێرزەمینەکانی دەوروبەری لەخۆبگریت. پاڵمدەیڵ ھەرچەندە لە ناوچەی لۆس ئەنجلوسە بەڵام نەبەستراوەتەوە بە ناوچەی گەورەتر لە لۆس ئەنجلۆس. بە مەودایەکی شاخ لێی جیادەکرێتەوە کە پێی دەوترێت چیای سان گابریل کە پانییەکەی زیاتر لە ٤٠ میل و نزیکەی ٢ میل بەرزە بە گشتی. پاڵمدەیڵ ماڵی چەند فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانەیە کە ناسا و ھێزی ئاسمانی بەکاردەھێنرێت، نازناوی «پایتەختی ئاسمانی ئەمریکای پێبەخشیوە». پاڵمدەیڵ گەورەترین شاری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەبێ نەخۆشخانە. فڕۆکەخانەی پالمدەیڵ یەک ھێڵی ئاسمانی ھەیە بەناوی ھێڵی ئاسمانی یونایتد کە ھەموو ڕۆژێک دەفڕێت بۆ [[سان فرانسیسکۆ|سانفرانسیسکۆ]] لە کالیفۆڕنیا لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٧. دیمۆگرافیای شارەکە بە شێوەیەکی سەرەکی مەکسیکی و سپییە. == مێژوو == ساڵی ١٨٨٦ کاتێک زەوی لە دۆڵی ئەنتیلۆپ بە ٥٠ سەنت فرۆشرا، گرووپێکی ٥٠ خێزانی سویسری و ئەڵمانی لە ناوەڕاستی ڕۆژاواوە کۆچیان کرد و نیشتەجێ بوون کە ئێستا بە پالمدەیل ناسراوە. کۆمەڵگە نوێیەکەیان ناونا "پالمێنتھاڵ" لەبەرئەوەی درەختی ڕەسەنی جۆشوایان ھەڵەدا بۆ دار خورما. کۆمەڵگەی بیابانی بەرزی پالمدەیل ڕەگێکی کشتوکاڵی دەوڵەمەندی ھەیە و مێژوویەکی ناوازەی ھەیە. ٢٠١٢ شاری پالمدەیل یادی ٥٠ ساڵەی لە سەرھەڵدانی کردەوە. بە شێوەیەکی بەردەوام یەکێک بووە لە خێراترین شارە گەشەسەندووەکانی کالیفۆڕنیا و لە وڵاتەکەدا. لە ساڵی ١٩٨٠ ژمارەی دانیشتووانی پالمدەیل لە ١٢٬٢٧٧ بۆ ١٥٨٬٦٠٥ بەرز بووە. سەرەڕای گەشەکردنی، پاڵمدەیڵ بەردەوامە لە بەرز ڕاگرتنی بەھا بچووکەکانی شارۆچکەیەکی خێزان لەکاتێکدا چێژ لە ھەموو دەرئەنجامەکانی بەرزبوونەوەی تاک و کەرتی بازرگانی وەردەگرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Palmdale, California}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٦]] [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:شارەکانی بیابانی مۆجاڤی]] n0terbqflshusl4lithzqx2qoyibym1 0 210144 1687722 1486811 2026-10-15T21:52:43Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687722 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئیمپراتۆر سانجۆ''' (三条天皇,سانجۆ تێنۆ، لەدایکبووی ٥ی شووباتی ٩٧٦ تا ٥ی حوزەیرانی ١٠١٧) ٦٧مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە 1011 تا 1016 دەبێت<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=PA154|title=Nipon o daï itsi ran: ou Annales des empereurs du Japon|date=1834|publisher=Oriental Translation Fund|language=fr}}</ref> == ژیاننامە == پێش ئەوەی کورسیی خریشەبەڕە بگرێتە دەست، ناوی ڕەسەنی خۆی <ref>Brown, pp. 264; پێش [[ئیمپراتۆر جۆمەی]]، ناوی ڕەسەنی ئیمپراتۆرەکان زۆر درێژ بوو و خەڵک بە گشتی بەکاریان نەدەهێنا. ژمارەی پیتەکان لە هەر ناوێکدا دوای سەردەمی جۆمەی کەمبووەوە.</ref> ئییاسادا-سینۆ ''بوو.<ref name="b307v195">Brown, p. 307; Varley, p. 195.</ref> هەروەها بە سۆکەسادا-سینۆ'',<ref name="t154">Titsingh, p. 154.</ref> و ئۆکیسادا-سینۆ ناسراببوو.<ref>Ponsonby-Fane, p. 8.</ref> ئییاسادا دووەم کوڕی [[ئیمپراتۆر ڕێیزێی]] بوو.<ref name="t154" /> برا نیوەکەی [[ئیمپراتۆر کازان]] بوو کە یەکەم کوڕی ڕێیزێی بوو.<ref>Brown, pp. 300–307.</ref> دایکی ئییاسادا لە فوجیوارا نۆ چۆشی بوو (?-982) کە کچی ''سێشۆ''، فوجیوارا نۆ کانییە بوو. چۆشی پاش مردنی پلەی دایکی ئیمپراتۆری پێدرا.<ref name="b307">Brown, p. 307.</ref> لە ژاپۆنی کۆندا، چوار هۆزی نجیبزادە هەبوون، ''جەمپەیتۆکیتو''. یەکێک لەم هۆزانە، [[بنەماڵەی مینامۆتۆ|هۆزی مینامۆتۆ]] کە بە گینجی ناسراون، و لەم هۆزانە، سانجۆ گینجی نەوەی ٦٧هەمین ئیمپراتۆر سانجۆن. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{پۆلی کۆمنز|Emperor Sanjō|ئیمپراتۆر سانجۆ}} {{authority control}} {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ژیاننامە|پاشایەتی}} [[پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن]] [[پۆل:مردووانی ١٠١٧]] [[پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان]] [[پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)]] jw57k2khv5342ny2uwa0w3igo5e0der 0 211111 1687801 1595549 2026-10-16T01:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687801 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Heavyweight Champ arcade flyer.jpg|وێنۆک]] '''پاڵەوانی [[کێشی قورس (ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان)|کێشی قورس]]''' ({{بە ئینگلیزی|Heavyweight Champ}}) زنجیرەیەکە لە یارییە ڤیدیۆییەکانی بۆکسینگ کە لەلایەن سیگاوە بڵاوکراوەتەوە، یارییە ڕەسەنەکەی لە [[یارییەکانی ئارکەید|ئارکەید]] لە ساڵی ١٩٧٦ بڵاوکرایەوە. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ساڵی ١٩٧٦]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیەییەکانی ساڵی ١٩٨٧]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیەییەکانی بۆکسێن]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکان کە پاڵەوانە ڕەشپێستەکان تێیدا بەشدارن]] b1dwchy9biizujrfsew1hs8dgke4mu9 0 212750 1687531 1473957 2026-10-15T15:08:52Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687531 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{Infobox person | name = سۆفیا کارسۆن | image = Sofía Carson.png<!--Consensus from RfC (diff: 883326083) to use this image. --> | alt = | caption = کارسۆن لە ٢٠١٧دا | birth_name = سۆفیا داکێریت چار | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٩٣|٤|١٠}} | birth_place = لە [[فلۆریدا]] لەسەر بە ئەمریکا | alma_mater = زانکۆی کالیفۆرنیا لە لۆس ئەنجلۆس | occupation = ئەکتەر. گۆرانیبێژ | works = دیسکۆگرافیای تەواو | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | years_active = ٢٠١٢ | genre = {{flatlist| * [[گۆرانی پۆپ|پۆپ]] * [[سەمای-پۆپ]] }} | instrument = دەنگی | label = {{flatlist| * [[ستۆدیۆی ھۆڵیھود]] * [[دامەزراوەی بڵاوبونەوە|Republic]] }} | website = {{URL|sofiacarson.com}} }} |ناو=سۆفیا کارۆسن}} '''سۆفیا داکێریت چار''' ({{بە ئینگلیزی|Sofía Daccarett Char}}؛ لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ١٩٩٣<ref name=birthinfo>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990 |سەردێڕ=La barranquillera Sofía Carson, la actriz de la familia Char |ئیش=Revista Jetset |زمان=es |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612143730/http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=birthinfo2>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|سەردێڕ=Sofia Carson|ئیش=[[TV Guide]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722210003/http://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>) پیشەی سەرەکیی سۆفیا کارسۆن، گۆرانیبێژی و ئەکتەری ئەمریکییە. لەسەرەتاوە وەک ئەستێرەیەک لە [[کەناڵی دیزنی]] لە درامای ئاستن و ئاڵی دەرکەوت. لە ساڵی ٢٠١٥ ئەو بەرجەستەی ئیفی دەکرت کە کچی شاژنی خراپکاری بینی لە فلیمی ''[[نەوەکان (فیلمی ٢٠١٥)|نەوەکان]]'' کەناڵی دیزنی ڕاستەقینە بینی، دوای ئەو ڕۆڵبینینە بەشداریی کرد لە [[نەوەکان ٢ (فیلمی ٢٠١٧)|''نەوەکان'' ٢]] لە ٢٠١٦، و [[نەوەکان ٣ (فیلمی ٢٠١٩)|نەوەکانی ٣]] لە ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە کە سۆفیا کارسۆن بەشداریی تێدا کرد. دوای ئەوە بەکارەکتەری لۆلا پریز لە فلیمی [[سەرکێشییەکانی دایەنی منداڵ]]، و ڕۆڵیبینی بە ناوی مێلانی سانسێچ لە فلیمی تینی فلیماوی و، ڕۆڵبینی تێسا لە چیرۆکی سەندرێلا و پێڵاوە شووشەیییەکە، لە ساڵی ٢٠١٩، و بەژداریکرد لە فیلمی [[ئەسپە بچکۆلەکانی من : نەوەی تازە]] دەستی کرد بە درامایەک لەگەڵ ئاڤا جالالی لە فریفرۆم دراماکە بەناوی درۆزنانی بچووکی جوان و باشترینەکان. لە ساڵی ٢٠٢٠ لە فلیمێکدا بەشداریی کرد بەناوی ھەست بە ڕیتم بکە لە بەرھەمەکانی [[نێتفلیکس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Lauren Rearick|سەردێڕ=Sofia Carson's Upcoming Netflix Movie Is "Step Up" Meets "Footloose"|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/sofia-carson-feel-the-beat-netflix|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Teen Vogue|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|زمان=en-us|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200622101308/https://www.teenvogue.com/story/sofia-carson-feel-the-beat-netflix|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>و بەژداری کرد لە فیلمی [[دڵە مۆرەکان (فلیمی ٢٠٢٢)]] کارسۆن یەکەم گۆرانیوتن لە ساڵی ٢٠١٥ بە ئەلبوومی دەنگی Descendants بەشداریی کرد، ھەروەھا لە ھەمان ساڵدا تاکە گۆرانی "Rotten to the Core"ی بڵاوکردەوە. لە ساڵی ٢٠١٦ گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای [[ھۆلیوود]] ڕیکۆرد کرد، و یەکەم گۆرانی خۆی بە ناوی "Love Is the Name" بڵاوکردەوە. == سەرەتای ژیان == کارسۆن ناوی ڕاستی سۆفیا داکارێت چار لە شاری فۆرت لۆدەردەیل لە ویلایەتی فلۆریدا لەدایکبووە<ref name="birthinfo22">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sofia Carson|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722210003/http://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[TV Guide]]}}</ref>، <ref name="birthinfo23">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sofia Carson|ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722210003/http://www.tvguide.com/celebrities/sofia-carson/835166/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[TV Guide]]}}</ref>لە دایک و باوکی ناویان خۆسێ ئێف داکارێت و لۆرا چار کارسۆنە، کە هەردووکیان لە [[کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیاوە]] ڕوویان لە فلۆریدا کردووە.<ref name="birthinfo4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=La barranquillera Sofía Carson, la actriz de la familia Char|ناونیشان=http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612143730/http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Revista Jetset|زمان=es}}</ref> <ref name="barranquillera">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Actriz barranquillera Sofía Carson vive un "cuento de hadas" en la película de Disney "Descendants"|ناونیشان=http://www.elheraldo.co/tendencias/actriz-barranquillera-sofia-carson-vive-un-cuento-de-hadas-en-la-pelicula-de-disney|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150824004224/http://www.elheraldo.co/tendencias/actriz-barranquillera-sofia-carson-vive-un-cuento-de-hadas-en-la-pelicula-de-disney|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ئیش=El Heraldo|زمان=es}}</ref>سۆفیا ناوی هونەری "کارسۆن"ی هەڵبژارد لە دوای داپیرە ئەمریکییەکەی لە لایەن دایکیەوە، لۆرین کارسۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Actriz de Disney, Sofía Carson, pasa Navidad en Barranquilla|ناونیشان=http://www.elheraldo.co/tendencias/actriz-de-disney-sofia-carson-pasa-navidad-en-barranquilla-235329|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160914215848/http://www.elheraldo.co/tendencias/actriz-de-disney-sofia-carson-pasa-navidad-en-barranquilla-235329|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ئیش=El Heraldo|زمان=es}}</ref> کارسۆن لە ڕێگەی دایکیەوە پەیوەندی بە بنەماڵەی چار لە سیاسەتمەدارانی کۆڵۆمبیا هەیە.<ref name="birthinfo5">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=La barranquillera Sofía Carson, la actriz de la familia Char|ناونیشان=http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612143730/http://www.jetset.com.co/edicion-impresa/temas-revista-jetset/articulo/la-barranquillera-sofia-carson-la-actriz-de-la-familia-char/129990|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Revista Jetset|زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٨|سەردێڕ="Declaro abiertas las fiestas desde ya": Laura Char, reina del Carnaval|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?nid=1706&dat=19881209&id=SK4cAAAAIBAJ&sjid=PFMEAAAAIBAJ&pg=6884,3560477&hl=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151120135226/https://news.google.com/newspapers?nid=1706&dat=19881209&id=SK4cAAAAIBAJ&sjid=PFMEAAAAIBAJ&pg=6884,3560477&hl=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ئیش=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]]|زمان=es}}</ref> لە قوتابخانەی سانت هیو خوێندوویەتی و لە قوتابخانەی کارۆلتۆن بۆ دڵی پیرۆز لە [[مەیامی|میامی]] دەرچووە. لە ستۆدیۆی سەمای ئین مۆشن بەشداری کردووە، کە بەشێک بوو لە پرۆگرامی گروپی گەنجانی IMPAC، کە لە سەرانسەری ئەمریکادا کێبڕکێی دەکرد<ref name="fame">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Madeleine Marr|سەردێڕ=Sofia Carson: Fast Track to Fame|ناونیشان=http://www.miamiherald.com/entertainment/celebrities/article29585935.html|ئیش=Miami Herald|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151124074423/http://www.miamiherald.com/entertainment/celebrities/article29585935.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>. <ref name="Sun-Sentinel">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Amanda Rabines|سەردێڕ=Fort Lauderdale native Sofia Carson stars in Disney Channel's 'Descendants'|ناونیشان=http://www.sun-sentinel.com/features/fl-sofia-carson-20150729-story.html|ئیش=[[Sun-Sentinel]]|شوێن=Fort Lauderdale, Florida|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303170850/http://www.sun-sentinel.com/features/fl-sofia-carson-20150729-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>دواتر لە زانکۆی UCLA خوێندوویەتی، پسپۆڕی پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسێکی کەم تەمەن بە زمانی فەرەنسی بووە.<ref name="Sun-Sentinel2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Amanda Rabines|سەردێڕ=Fort Lauderdale native Sofia Carson stars in Disney Channel's 'Descendants'|ناونیشان=http://www.sun-sentinel.com/features/fl-sofia-carson-20150729-story.html|ئیش=[[Sun-Sentinel]]|شوێن=Fort Lauderdale, Florida|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303170850/http://www.sun-sentinel.com/features/fl-sofia-carson-20150729-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Lucia I. Suarez Sang|ناونیشان=http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2015/07/31/sofia-carson-takes-on-being-teenage-daughter-evil-queen-in-descendants/|سەردێڕ=Sofia Carson takes on being teenage daughter of the Evil Queen in 'Descendants'|ئیش=[[Fox News Latino]]|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422052516/http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2015/07/31/sofia-carson-takes-on-being-teenage-daughter-evil-queen-in-descendants/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == پیشە == === میوزیک === [[File:Sofia_Carson_at_Dress_Rehearsal_for_"A_Capitol_Fourth"_Concert_and_Celebration.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sofia_Carson_at_Dress_Rehearsal_for_%22A_Capitol_Fourth%22_Concert_and_Celebration.jpg|alt=|وێنۆک|کارسۆن ٢٠١٧]] کارسۆن ئاماژەی بەوەشکردووە، بە شێوەیەکی سەرەکی لە ژێر کاریگەری مۆسیقای پۆپدایە و سەرسامە بەو هونەرمەندانەی کە لەڕێگەی مۆسیقاکەیانەوە چیرۆک دەگێڕنەوە، ئاماژەی بە ئەکتەکانی سەدەی بیستەمی وەک زە بیتڵز و مایکل جاکسۆن و ئەکتەرە مۆدێرنەکانی وەک ئێد شیران و تایلۆر سویفت کرد وەک کاریگەری. لە ساڵی ٢٠١٢ کارسۆن وەک "گۆرانیبێژ و گۆرانی نوسێک" گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای BMI واژۆ کرد. ئەو وەک بەشێک لە کاستەکە لە بەشی دەنگی نەوەکان لە ساڵی ٢٠١٥دا بەشداری کرد، کە گەیشتە ژمارە یەک لە بیلبۆرد ٢٠٠، لەنێویاندا تاکە وەشانی گۆرانی "Rotten to the Core، خراپەی ناو کۆڕ". هەروەها لە تراکەکانی دەنگی [[نەوەکان ٢ (فیلمی ٢٠١٧)|نەوەکان ٢]] و [[نەوەکان ٣ (فیلمی ٢٠١٩)|نەوەکان ٣]] بەشداری کرد، کە بە رێککەوت گەیشتە ژمارە 6 و 7 لە بیلبۆرد 200. لە چاوپێکەوتنێکی ئابی ٢٠١٥دا کارسۆن ڕایگەیاند کە کار لەسەر یەکەم ئەلبوومی خۆی دەکات. لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠١٦دا، کۆمپانیای هۆلیوود ریکۆردز و کۆمپانیای کۆماری ریکۆردز بە فەرمی ڕایانگەیاند کە کارسۆن گرێبەستێکی هاوبەشی تۆمارکردنی جیهانی لەگەڵ هەردوو کۆمپانیاکە واژۆ کردووە. یەکەم گۆرانییەکەی بەناوی "Love Is the Name، خۆشەویستی لە ناودا" بوو، کە ئینتەرپۆلیشنێکی گۆرانی "Live Is Life، ژیان ئێستایە"ی ئۆپوس بوو، و لە ٨ی نیسانی ٢٠١٦ بڵاوکرایەوە لەگەڵ کارسۆن و بالڤین بۆ ئەو وەشانەی بڵاوکرایەوە. کارسۆن لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٦ تاکە گۆرانییەکی بانگەشەیی بە ناوی "I'm Gonna Love You، من تۆم خۆشدەوێت" بڵاوکردەوە. کارسۆن لە نمایشی جەژنی سوپاسگوزاری ساڵی ٢٠١٥ی کەناڵی NBC، ئاهەنگی کریسمس لە پارکەکانی دیزنی لە کەناڵی [[کۆمپانیای پەخشی ئەمریکی]]، فێلیز ٢٠١٦ (تایبەتی شەوی سەری ساڵ) لە بەرنامەی یونیڤیژن، و خەڵاتی مۆسیقای ڕادیۆی دیزنی ٢٠١٦ بەشداری کردووە، هەروەها پێشکەشکار بووە لە بەرنامەی تایبەتی ٦٠ ساڵەی دیزنی لەندی کەناڵی [[کۆمپانیای پەخشی ئەمریکی]]. لە کۆنسێرتێکی ساڵانەی کاپیتوڵی ئەمریکا بۆ ئاهەنگی ڕۆژی سەربەخۆیی لە ساڵی ٢٠١٧دا "The Star-Spangled Banner"ی پێشکەش کرد. لە ٢٧ی ١ ی ٢٠١٧ تاکە گۆرانییەکەی بەناوی "Back to Beautiful، گەڕانەوە بۆ جوانی" بڵاوکردەوە کە ئالان واکەر بەشداری تێدا کرد، هەروەها لە 15ی شوباتی 2017 کلیپی فەرمی لە یوتیوب بڵاوکردەوە. "Back to Beautiful، گەڕانەوە بۆ جوانی" لەلایەن جولیا مایکڵزەوە نووسراوە، کە هەروەها گۆرانی داهاتووی کارسۆنی نووسیوە بە ناوی "Ins and Outs". لە ساڵی ٢٠١٨دا کارسۆن لە سێ گۆرانی EDM بەشداری کرد: گۆرانی "Rumors"ی R3hab، "جیهانی جیاواز"ی ئالان واکەر و "[[سان فرانسیسکۆ]]"ی گالانتیس. دوای سەرکەوتنی فیلمی "Rumors"، کارسۆن جارێکی دیکە هاوکاری لەگەڵ R3hab کرد لە تاکە گۆرانییەکانی داهاتووی "I Luv U" و "Miss U More Than U Know". لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٢١، کارسۆن تاکە گۆرانی "Fool's Gold، گەمژەی ئاڵتوونی"ی بڵاوکردەوە، کە لەلایەن ستارگەیت و جێف جۆنزەوە بەرهەم هێنرا. لە پلەی ٤٠ی سەرەکیدا گەیشتە ژمارە ٣٨. گۆرانییەکە لەلایەن تیێستۆ ریمیکس کرا؛ ڕیمیکسەکەی بەناوی "Fool's Gold، گەمژەی ئاڵتوونی" لە ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢ بڵاوکرایەوە. لە ٢ی ئایاری ٢٠٢١، کارسۆن "A Whole New World، لە جیهانێکی نوێدا" (لە فیلمی عەلادینی ساڵی 1992)ی لە بەرنامە ئەمریکا ئایدڵ پێشکەش کرد لەگەڵ 9 کەسی کۆتایی بەرنامەکە . لە ٢ی ئەیلولی ٢٠٢١، کارسۆن "Glowin' Up" وەک تاکە گۆرانییەک وەک بەشێک لە تراکی دەنگی پۆنییە بچکۆلەکانی من، نەوەی تازد بڵاوکردەوە، پێش ئەوەی فیلمەکە لە ٢٤ی ئەیلول بڵاوبکرێتەوە، لە مانگی ئازاری ٢٠٢٢ یەکەم ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆی بڵاوکردەوە، سۆفیا کارسۆن. == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناو ! scope="col" |کارەکتەر |- |٢٠١٦ |''[[Tini: The Movie]]'' |مێلێنی |- |٢٠١٦ |[[چیرۆکی سەندرێلا ، ئەگەر پێڵاوەکە بگونجێت]] |تێسا/بێلا |- |٢٠٢٠ |ھەست بە ڕیتم بکە |ئەیپرێڵ دیبرینا |- |٢٠٢٠ |''دەنگی چۆلەکە'' |سارا |- |٢٠٢١ |[[ئەسپە بچکۆلەکانی من : نەوەی تازە|ئەسپە بچکۆلەکانی من:نەوەی تازە]] |پیپ پیتاڵ |- |٢٠٢٢ |''ئەگەر تۆ ھەوبێت'' |سۆفیا |- |٢٠٢٢ |[[دڵە مۆرەکان (فلیمی ٢٠٢٢)|دڵە مۆرەکان]] |کاسی |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable" ! scope="col" |ساڵەکان ! scope="col" |ناوەکان ! scope="col" |کارەکتەرەکان |- |٢٠١٤ |''ئەستن و ئەلی'' |چێڵسی |- |٢٠١٤ |''بەنەفرەتی بکە'' |سۆلێل |- |٢٠١٥ |''[[نەوەکان (فلمی ٢٠١٥)|نەوەکان]]'' |ئیڤی |- |٢٠١٥–٢٠١٧ |''نەوەکان، جیھانی خراپ'' |ئیڤی |- |٢٠١٦, ٢٠١٨ |''سۆیلونا'' |سۆفیا |- |٢٠١٦ |''پیاسەی گاڵتە'' |سۆفیا |- |٢٠١٦ |''[[سەرکێشییەکانی دایەنی منداڵ]]'' |لۆلا پێرێز |- |٢٠١٧ |''[[نەوەکان ٢ (فیلمی ٢٠١٧)|نەوەکانی ٢]]'' |ئیڤی |- |٢٠١٧ |''پیاوی مێرولە'' |کیمیا مارکۆ / ساندگێرل |- |٢٠١٨ |''خۆشەویستی بەناوبانگ'' |سلۆن |- |٢٠١٩ |''[[درۆزنە بچوکە جوانەکان : تەواکەرەکان|بچکۆلە درۆزنەکان و شارەزاکان]]'' |ئاڤا جەلالی |- |٢٠١٩ |''ئاھەنگی خێزانی فیود'' |سۆفیا |- |٢٠١٩ |''[[نەوەکان ٣ (فیلمی ٢٠١٩)|نەوەکانی ٣]]'' |ئیڤی |- |٢٠٢٠ |''ئیلێنای ئەڤەلۆر'' |مالیگا |- |٢٠٢٠ |گۆرانییەکانی خێزانی دیزنی |سۆفیا |- |٢٠٢٠ |''گرووپی نامە'' |سۆفیا |- |٢٠٢١ |''نەوەکان، ئاھەنگی ھاوسەرگیری'' |ئیڤی |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|دیزنی}} {{پۆلی کۆمنز|Sofia Carson}} [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم]] [[پۆل:خەڵکی دیزنی]] pe2u54e2b4htkrsd57oxlrxhjz5bpu5 0 214773 1687926 1175733 2026-10-16T07:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1687926 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پردی سوور''' ({{بە ئەرمەنی|Կարմիր կամուրջ}} ھەروەھا بە '''پردی کۆنی ھرازدان ناسراوە''' و ھەروەھا بە '''پردی خۆجە پلاڤ ناسراوە''': Խոջա Փլավի կամուրջ) پردێکی وێرانەی سەدەی ١٧یە لەسەر [[ڕووباری ھرازدان]] لە [[یەریڤان]]ی [[ئەرمەنستان]]. ناوی لێنرا «سوور» چونکە وەک چۆن لە توفی سوور دروست کراوە. ھەروەھا پردەکە بە "پردی خوجا-پلاڤ" ناونرابوو بۆ خۆجا-پلاڤ، پیاوێکی دەوڵەمەندی خەڵکی کاناکەر کە پارەی ئاوەدانکردنەوەی بۆ دابین دەکرد.<ref>{{in lang|hy}} Yervand Shahaziz, The Old Yerevan ''(Հին Երևանը)'', pp. 186-187</ref> کۆی درێژی پردەکە ٨٠ مەتر بووە و بەرزییەکەی ١١ مەتر بووە. کەوانە بوو. دوویان لە ناوەڕاستدا بوون و چەقۆکێش بوون، دوو کەوانەکەی تر لە کەناری ڕووباری ھرازدان بوون.<ref>{{in lang|hy}} V. M. Harutyunyan, Caravanserais and bridges of the Medieval Armenia ''(Միջնադարյան Հայաստանի քարավանատներն ու կամուրջները)'', pp. 12</ref> پێش بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٦٧٩ پردێک لە ھەمان شوێن ھەبوو بەڵام بەھۆی بوومەلەرزەکەوە وێران بوو. پەیوەندی ئابووری لە نێوان [[قەڵای یەریڤان]] (لە شوێنی [[کارگەی شەرابی یەریڤانی ئارارات]]) و دەشتی ئارارات دابین دەکرد. == پێشانگا == <gallery mode=packed> File:Խոջա_Փլավի_01.JPG| File:Կարմիր_կամուրջ_2.JPG| File:Կարմիր_կամուրջ_3.JPG| </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Red Bridge (Yerevan)}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی یەریڤان]] elcuus7b2f1q0veft0q28ver2lamon5 1 214825 1687836 965519 2026-10-16T01:51:41Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687836 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[پێشانگای ھونەری کۆریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=965518 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://www.webcitation.org/6FbjIKDAB?url=http://www.korea-dpr.com/museums.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130403071108/http://korea-dpr.com/museums.html لە http://www.korea-dpr.com/museums.html تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٣١، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[پێشانگای ھونەری کۆریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687835 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240301164509/http://www.tourismdprk.gov.kp/place/20 بۆ http://www.tourismdprk.gov.kp/place/20 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٥١، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) m9vqar7iw5ss9nuupm8gn4ep8ipj6uy 0 216284 1687618 1294995 2026-10-15T19:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1687618 wikitext text/x-wiki '''پان عەرەبیزم''' بزووتنەوە و سیستەمێکی بیروباوەڕی سیاسییە کە پەرە بەو بیرۆکەیە دەدات کە پێویستە ھەموو عەرەبەکان یەکبگرن بۆ پێکھێنانی یەک وڵات یان دەوڵەت. بیرۆکەی پان عەرەبیزم بۆ یەکەمجار لە کۆتایییەکانی ١٨٠٠ و سەرەتای ١٩٠٠ دروست بووە.<ref>Barry Rubin, “Pan-Arab Nationalism: The Ideological Dream as Compelling Force,” Journal of Contemporary History 26 (1991): 535.</ref>جەماوەریی پان عەرەبیزم بە درێژایی سەرەتای ساڵانی ١٩٠٠ پەرەی سەند و لە پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا سەرکردەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لەنێویاندا [[جەمال عەبدولناسر]] سەرۆکی میسر، بوونە لایەنگری سەرەکی بزووتنەوەی پان عەرەبی. پان عەرەبییەکان بەگشتی پێیان وایە کە ھەموو ئەو وڵاتانەی کە ژمارەی دانیشتووانی عەرەبیان ھەیە پێویستە کۆببنەوە یان یەکبگرن و زلھێزەکانی ڕۆژاوا وەک ئەمریکا یان بەریتانیا نابێت ھیچ دەسەڵات و کاریگەرییەکی سیاسییان ھەبێت لە [[باکووری ئەفریقا]] تاکوو [[نیمچەدوورگەی عەرەبی|نیمچە دوورگەی عەرەبی]].<ref>Ibid. , 541.</ref> [[پەڕگە:League_of_Arab_States.png|link=https://simple.wikipedia.org/wiki/File:League_of_Arab_States.png|وێنۆک|کۆمکاری وڵاتانی عەرەبی]] == سەرچاوە و گەشەپێدان == لە کۆتایییەکانی ساڵانی ١٨٠٠دا، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] زۆربەی [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی]] کۆنترۆڵ کرد. ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لەو کاتەدا، زۆر ھەمەچەشن بوو. لە ناوچەکەدا چەندین گرووپی نەتەوەیی و کولتووری جیاوازی خەڵک دەژیان. تا ساڵی ١٩٠٠ [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی]] لە لاوازبوون بوو و زۆرێک لە گرووپە جیاوازەکانی خەڵکی دانیشتووی ئیمپراتۆرییەت دەیانویست حکوومەتی سەربەخۆ پێکبھێنن کە لەلایەن کەسانێکەوە بەڕێوەدەبرێن کە لەناو پێکھاتەکانی خۆیاندا دەژین.<ref>Louis L. Snyder, Varieties of Nationalism: A Comparative Study (Hinsdale, IL: The Dryden Press, 1976), 239.</ref> یەکێک لەو گرووپانەی کە دەستیان کرد بە پێکھێنانی بیرۆکەی تایبەت بە خۆیان سەبارەت بە کۆمەڵگەیەکی خۆبەڕێوەبەر یاخود خۆبڕیارە عەرەبەکان بوون. زۆرێک لە خوێندکار و مامۆستای عەرەبی خوێندەوار کە لە زانکۆکان کاردەکەن، وەک [[زانکۆی ئەزھەر]] دەستیان کرد بە بڵاوکردنەوەی گۆڤار و پێکھێنانی یانەکان کە بیرۆکەی کۆمەڵگە یان نەتەوەیەکی یەکگرتووی عەرەبی بەرەوپێش دەبرد. ئەم بیرۆکانە لە سەرانسەری ناوچە عەرەبییەکانی ئیمپراتۆرییەتی پێشووی عوسمانیدا زۆر بەناوبانگ بوون. تا ساڵی ١٩١٢ ڕێکخراوە عەرەبییەکان لە ھەموو ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کۆبوونەوە و یەکەم کۆنگرەی عەرەبی لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا پێکدەھێنن. لە کۆنگرەکەدا، عەرەب لە دەوروبەری ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا باسیان لە ئەگەری ڕزگارکردنی خۆیان لە دەوڵەتی عوسمانی و دامەزراندنی وڵاتانی بەڕێوەبەری عەرەب کرد. [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بە سزادانی ناسیۆنالیستە عەرەبەکان وەڵامی کۆنگرەی عەرەبی دایەوە. لە ھەندێک لە خاکی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا ناسیۆنالیستە عەرەبەکان خراونەتە زیندانەوە و تەنانەت بەھۆی چالاکییەکانیانەوە کوژراون.<ref>Ibid. , 52</ref> لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەمدا]] زۆرێک لە گرووپە عەرەبییەکان پشتگیری لە ھەڵمەتی سەربازی زلھێزەکانی ھاوپەیمانان دەکەن دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]. لە کۆتایی جەنگی جیھانی یەکەمدا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ڕووخا و زلھێزەکانی ھاوپەیمانان کۆبوونەوە و بڕیاریاندا چی بەسەر ئەو خاکەدا دێت کە پێشتر لەژێر کۆنترۆڵی عوسمانیدا بوو. سەرەڕای پشتیوانی لە ھاوپەیمانان لە کاتی جەنگدا، زۆرێک لە [[جیھانی عەرەب|وڵاتانی عەرەبی]] لەلایەن ھاوپەیمانانەوە ئازادییان پێ نەدرا. ھێشتا بە تامەزرۆیییەوە تامەزرۆی بەدەستھێنانی سەربەخۆیی بوون، عەرەبەکانی دانیشتووی وڵاتانی داگیرکراو دەستیان کرد بە پێکھێنانی بیرۆکە سەبارەت بەوەی کە دەوڵەتێکی ئازادی عەرەبی چۆن دەبێت. ئەم بیرۆکانە لە کۆتاییدا دەبوونە بڕبڕەی پشتی پان عەرەبیزم.<ref>C. Ernest Daw, "The Formation of Pan-Arab Ideology in the Interwar Years." International Journal of Middle East Studies, 20, 1 (1988): 68.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆمکاری عەرەبی}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئیسلام|ڕۆژھەڵاتی ناوین|زمانی عەرەبی|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Pan-Arabism}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل]] [[پۆل:بزاڤە سیاسییەکان]] 5uo9tgw8skivz94376ln6ox573cjz47 0 216987 1687768 1649455 2026-10-15T22:38:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687768 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاکەل گەڕاو | ناوی_فەرمی = پاگل گراب - Pākal-e Garāb | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 33.45627 |N| 46.74698 |E}}}} | قەبارەی_نەخشە = 200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاکەل گەڕاو''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سیوان|سیوان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری عەلی شیروان|عەلی شیروان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٢٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١،٠٣٧ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاکەل گەڕاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مییەخاس]]، [[ناوچەی سیوان]]، [[شارستانی ئیلام]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری عەلی شیروان]]ە. == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١،٠٣٧)کەس و (٢٧٦) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ئیلام}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4mn92cjgg3sze3aed6rsujutin7l92y 0 217659 1687884 1666174 2026-10-16T05:47:32Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1687884 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox software|name=SnapEditor|developer=8098182 Canada Inc.|operating system=[[Cross-platform]]|programming language=[[JavaScript]]|genre=[[HTML editor]], [[text editor]]|license=[[Commercial Software|Commercial software]]<ref>[http://snapeditor.com/license_agreement SnapEditor License Agreement page]</ref>|released={{Start date and age|2012}}|discontinued=yes|latest release date={{End date and age|2013|09|23|mf=y}}|website={{url|http://snapeditor.com}}}} '''سناپ ئیدیتەر''' نەرمەواڵایەکی تایبەتە بۆ [[پەرەپێدانی وێب]] وە دەستکاریکەرێکی نووسینە بۆ دارێشتنی پەرەی ئەلیکترۆینی ، ئەو نەرمەواڵایە ساڵی ٢٠١٢ پەرەپێدراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} 424p1qokwytm4ewaw6qdqjd1mbuvham 0 218858 1687624 1669494 2026-10-15T19:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687624 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''پانتیۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Pantheon}}) ڕێکخراوێکی خەیاڵییە و لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن کۆمپانیای مارڤێڵ کۆمی کەوە بڵاودەکرێتەوە. پانتیۆن لەلایەن نووسەر پیتەر دەیڤدەوە دروست کراوە و بۆ یەکەمجار لە کتێبی The Incredible Hulk بەرگی یەکەمدا دەرکەوتووە. ئاگامێمنۆن، خوداوەندێکی نیوە مرۆڤ و نیوە ئەسگاردییە، بە نەمری لەدایک دەبێت. ھەرچەندە لە ڕووی جەستەیییەوە ھەرگیز لە تەمەنی ١٦ ساڵی زیاتر نابێت، بەڵام پانتیۆنەکان ھەموویان نەوەکانی ئەون. لە چیایەک جێگیر بووە، کە قەرەبووی ئەو زیانانە دەکاتەوە کە لە ڕۆژانی Savage Hulkی خۆیدا کردوویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=DeFalco |یەکەم١=Tom |دوایین٢=Sanderson |یەکەم٢=Peter |دوایین٣=Brevoort |یەکەم٣=Tom |دوایین٤=Teitelbaum |یەکەم٤=Michael |دوایین٥=Wallace |یەکەم٥=Daniel |دوایین٦=Darling |یەکەم٦=Andrew |دوایین٧=Forbeck |یەکەم٧=Matt |دوایین٨=Cowsill |یەکەم٨=Alan |دوایین٩=Bray |یەکەم٩=Adam |سەردێڕ=The Marvel Encyclopedia |ناونیشان=https://archive.org/details/marvelencycloped0000unse_w9e3 |ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=DK Publishing |ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٥٤-٧٨٩٠-٠|پەڕە=[https://archive.org/details/marvelencycloped٠٠٠٠unse_w٩e٣/page/٢٦٦ ٢٦٦]}}</ref> ھاڵک لەگەڵ پانتیۆن کاردەکات لە زۆرێک لە ئەرکەکانی ڕزگارکردن و فریاگوزاری، کە جێگەی سەرنجی مەبەستی پانتیۆنە.<ref>''The Incredible Hulk'' vol. 2 #401 (Jan. 1993)</ref> لە بەرامبەردا چەند ئەندامێک یارمەتی ھاڵک دەدەن لە ئەرکە کەسییەکان، کە ھەندێک جار لەگەڵ مەبەستەکانی پانتیۆندا دەگونجێت. تەنانەت بۆ ماوەیەک ھاڵک سەرکردایەتی تەواوی پانتیۆن دەکات. پێکەوە بەرگەی ھێرشەکانی U-Foes و ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ X-Factor و ڕاوکردنێکی فراوانی بۆشایی ئاسمان دەگرن، کاتێک یەکێک لە ئەندامەکان لەلایەن شازادەیەکی نامۆی نەخۆشی خۆشەویستییەوە دەڕفێنرێت.<ref>''The Incredible Hulk'' vol. 2 #397-399 (Sept. -Nov. 1992)</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمیک|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن پیتەر دەیڤدەوە درووستکراون]] gbhji1wh4zguhapspvey24ebwle0sjs 0 220127 1687591 1670362 2026-10-15T17:57:29Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[شیلە]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[شیلە، کۆیە]] 1670362 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیلە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیلة }}<br>{{lang-en| Shila }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.03997| 44.60378}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیلە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.03997| 44.60378 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیلە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] qm7t4w40om39pnw8p7c5v5npsoelxa8 0 220213 1687809 1526480 2026-10-16T01:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شەتڕەنج-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687809 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Carlsen Magnus (30238051906).jpg|وێنۆک|[[ماگنووس کارلسن]] لە [[نەرویج]]|150px]] '''پاڵەوانێتی جیھانیی شەتڕەنج''' ({{بە ئینگلیزی|World Chess Championship}}) پێشبڕکێیەکە بۆ دیاریکردنی باشترین یاریزانی شەترەنج لە جیھاندا. ژن و پیاو لە ھەر تەمەنێکدا شایەنی ئەم نازناوەن.  دوایین پاڵەوانێتی فەرمی جیھانی شەترەنج بەگشتی پێدەچێت لە ساڵی ١٨٨٩ بەڕێوەچووبێت، کاتێک دوو لە پارێزەرە سەرەکییەکانی ئەوروپا لەو کاتەدا، ویلھێلم شتاینتز و یۆھان چین، یارییەکی سەر بە سەریان ئەنجامدا. لە ساڵی ١٨٦٦ تا ١٩٤٨ ئەوە پاڵەوانی جیھان بوو کە مەرجەکانی ئەنجامدانی یارییەکەی دیاریکرد، ئەو کەسەی کە تەحەدای پاڵەوانی جیھانی دەکرد دەبوو بڕە پارەیەکی بەرچاو دابین بکات بۆ ئەنجامدانی یارییەکە، ئەگەریش بردنەوەی لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی ڕاستەوخۆدا کە لە چەندین یاری پێکھاتبوو، پاڵەوانێتییەکە بەدەست دەھێنێت.<ref name="fide-agon">[https://www.fide.com/images/stories/NEWS_2012/Congress/Annex_11_-_Agreement_between_FIDE_and_Agon.pdf FIDE-Agon agreement] (3.1a) of Annex 11, 2012 FIDE General Assembly</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=London Will Host FIDE World Chess Championship Match 2018|ناونیشان=https://worldchess.com/2017/11/29/london-will-host-fide-world-chess-championship-match-2018/|بڵاوکەرەوە=World Chess|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201041257/https://worldchess.com/2017/11/29/london-will-host-fide-world-chess-championship-match-2018/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەتڕەنج|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|World Chess Championship}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شەتڕەنج-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} pnkexeo85e3l6rf55qgwq4czj8bdlfk 0 221709 1687817 1573545 2026-10-16T01:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1687817 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پایتەختی کارگێڕی نوێ''' ({{بە عەرەبی|العاصمة الإدارية الجديدة}}) پایتەختی نوێی داھاتووی [[میسر|کۆماری عەرەبی میسرە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[25 دیسمبر]] [[٢٠٢١|2021]]|سەردێڕ=أین تقع العاصمة الإداریة الجدیدة؟|ناونیشان=https://gate.ahram.org.eg/News/3208537.aspx|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة الأھرام}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[18 نوفمبر]] [[٢٠٢١|2021]]|سەردێڕ=70 صورة مبهرة من داخل العاصمة الإداریة الجدیدة قبل انتقال الحکومة|ناونیشان=https://www.youm7.com/story/2021/11/18/70-صورة-مبهرة-من-داخل-العاصمة-الإداریة-الجدیدة-قبل-انتقال/5543331|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة الیوم السابع}}</ref> شارێکی نوێی میسرییە لە شارەکانی نەوەی چوارەم، دەکەوێتە [[پارێزگای قاھیرە]] و لە ڕێگەی کۆمپانیای پایتەختی کارگێڕییەوە بۆ گەشەپێدانی شارەکان بەڕێوەدەبرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[9 یونیو]] [[٢٠١٦|2016]]|سەردێڕ=تأسیس شرکة “العاصمة الإدارية للتنمية العمرانية” برأسمال 6 مليارات جنيه|ناونیشان=https://mapp.alborsanews.com/2016/05/09/841218|ڕێکەوتی سەردان=[[9 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة البورصة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220110082234/https://mapp.alborsanews.com/2016/05/09/841218|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[9 مایو]] [[٢٠١٦|2016]]|سەردێڕ="الإسکان": 6 مليارات جنيه رأسمال شرکة "العاصمة الإداریة للتنمیة العمرانیة"|ناونیشان=https://www.elwatannews.com/news/details/1158407?t=push|ڕێکەوتی سەردان=[[9 يناير]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جريدة الوطن}}</ref> بە بڕیارێکی سەرۆکی کۆماری عەرەبی میسر [[عەبدولفەتاح ئەلسیسی|عەبدولفەتاح سیسی]] ژمارە ٥٧ی [[٢٠١٦|ساڵی ٢٠١٦]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[8 فبراير]] [[٢٠١٦|2016]]|سەردێڕ=قرار رئيس جمهورية مصر العربية رقم 57 لسنة 2016|ناونیشان=http://www.laweg.net/Default.aspx?action=ViewActivePages&ItemID=100586&Type=6|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=بوابة مصر للقانون والقضاء}}</ref> دامەزرا و دامەزراندنی لە میانی کۆنفرانسی پشتیوانی و پەرەپێدانی ئابووری میسر کە لە ساڵی… شەرم شێخ لە [[١٣ی ئازار|١٣]] تا [[١٥ی ئازار]]ی [[٢٠١٥]]، و گرێبەستێک لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] واژوو کرا بۆ دامەزراندنی لە کاتی چالاکییەکانی کۆنفرانسەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مصر توقع مع الإمارات عقد إنشاء العاصمة الإدارية الجديدة {{!}} DW {{!}} 14.03.2015|ناونیشان=https://www.dw.com/ar/مصر-توقع-مع-الإمارات-عقد-إنشاء-العاصمة-الإدارية-الجديدة/a-18316075|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> کۆی ڕووبەری شارەکە نزیکەی ١٧٠ ھەزار دۆنم (٦٨٨ کیلۆمەتر دووجا)یە، کە گەورەترە لە ڕووبەری [[سینگاپوور|سەنگافورە]] و چوار ھێندەی [[واشینگتن دی سی|واشنتۆن]] گەورەترە کە پایتەختی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکایە لە ئەمریکا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[13 یولیو]] [[٢٠٢٠|2020]]|سەردێڕ=مصر تستعد لافتتاح عاصمة جدیدة بحجم دولة سنغافورة فی قلب الصحراء الشرقیة|ناونیشان=https://arabic.rt.com/business/1133911-مصر-تستعد-لافتتاح-عاصمة-جدیدة-بحجم-دولة-سنغافورة-فی-قلب-الصحراء-الشرقیة-صور/|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=موقع روسيا اليوم}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[27 ینایر]] [[٢٠١٩|2019]]|سەردێڕ=مساحة العاصمة الإداریة أکبر من دولة سنغافورة|ناونیشان=https://alwafd.news/أخبار/2207983--|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة الوفد}}</ref> نزیکەی ٦٠ کم لە [[قاھیرە|قاھیرەوە]] دوورە قۆناغی بیناسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=العاصمة الإداریة الجدیدة|ناونیشان=http://www.newcities.gov.eg/know_cities/newcapital/default.aspx|ڕێکەوتی سەردان=[[17 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=ھیئة المجتمعات العمرانیة الجدیدة}}</ref> پایتەختی کارگێڕی بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە شاری قاھیرە دامەزراوە، و تا کۆتایی [[حوزەیران|مانگی حوزەیرانی]] [[٢٠٢٢]] ببێتە پایتەخت و کورسی حوکمڕانی نوێ لە میسر،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[6 ديسمبر]] [[٢٠٢١|2021]]|سەردێڕ=الحکومة علی أبواب العاصمة الإدارية|ناونیشان=https://m.akhbarelyom.com/news/newdetails/3596713/1/الحکومة-علی-أبواب-العاصمة-الإداریة|ڕێکەوتی سەردان=[[18 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة أخبار الیوم}}</ref> کە بارەگای سەرۆکایەتی کۆمار، سەرۆکایەتیی… حکوومەت، ئەنجومەنی نوێنەران، ئەنجومەنی پیران، وەزارەتەکان، ئۆرگان و دەزگاکانی حکوومەت، ھەروەھا باڵیۆزخانە و کونسوڵخانەی وڵاتانی دەرەوە دەگوازرێنەوە و دەبێتە ناوەندی دارایی میسر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=[[7 نوفمبر]] [[٢٠٢١|2021]]|سەردێڕ=تعرف على تقسيم العاصمة الإدارية الجدبدة من الناحية التخطیطیة|ناونیشان=https://www.youm7.com/story/2021/11/7/تعرف-على-تقسيم-العاصمة-الإدارية-الجديدة-من-الناحیة-التخطیطیة/5520969|ڕێکەوتی سەردان=[[18 ینایر]] [[٢٠٢٢|2022]]|بڵاوکەرەوە=جریدة الیوم السابع}}</ref> کە ناوچەی دارایی و بازرگانی تێدایە، کە دەبێت بارەگا و [[نیویۆرک|ئۆفیسە]] ناوچەیییەکانی کۆمپانیا و بانکە گەورەکانی میسر و نێودەوڵەتی لەخۆدەگرێت [[نیویۆرک|شار]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The construction of the 35-km Green River in the Egyptian New Administrative capital|ناونیشان=https://worldarchitecture.org/article-links/eccvp/the-construction-of-the-35km-green-river-in-the-egyptian-new-administrative-capital.html}}</ref><ref>name=":4"{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Green River in the New Administrative Capital|ناونیشان=https://egypt.mresco.com/en/blog/47-the-green-river-in-the-new-administrative-capital|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429205812/https://egypt.mresco.com/en/blog/47-the-green-river-in-the-new-administrative-capital|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=!melk designs a 5,000 acre park in Egypt|ناونیشان=http://www.melk-nyc.com/melk-designs-a-5000-acre-park-in-egypt/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429092431/http://www.melk-nyc.com/melk-designs-a-5000-acre-park-in-egypt/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == پڕۆژەکە کە پایتەختی نوێی ئیدارییە، لە ساڵی ٢٠١٥ ڕاگەیەندرا کە کۆشکی نوێی سەرۆکایەتی و پەرلەمان و حکوومەت و گەڕەکێکی دیپلۆماسی ڕەسەن لەخۆبگرێت، ھەروەھا بارەگای وەزارەتەکان و ئۆرگانە فەرمییەکان و باڵیۆزخانەکان بێت لە میسر، ھەروەھا بارەگای کۆمپانیاکان بێت و دامەزراوەکانی کەرتی تایبەت، دروستکردنی لە نێوان کۆمپانیای Emaar Properties، کۆمپانیای وەبەرھێنانی ئیماراتی لە پڕۆژەکەدا، بە نوێنەرایەتی سەرۆکەکەی، محەممەد ئەلعەبار، و لە لایەنی میسرەوە، وەزیری نیشتەجێکردن و خزمەتگوزارییەکان و کۆمەڵگە شارییە نوێیەکان، مستەفا کەمال مەدبولی. ئەم واژووکردنە شایەتحاڵی جێگری سەرۆکی ئیمارات، شێخ محەممەد بن ڕەشید ئال مەکتوم و عەبدولفەتاح سیسی سەرۆکی میسر بوو، پلانیش وابوو زیاتر لە ٣٥ کۆمپانیای میسری تایبەتمەند لە کارەکانی بیناسازی و بەڵێندەرایەتی بەشداری لە جێبەجێکردنیدا بکەن، و کە ٥ بۆ ٧ ساڵ دەخایەنێت تا تەواو دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=مصر.. "عاصمة" جدیدة ب45 ملیار دولار|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/aswaq/economy/2015/03/14/-مصر-تعلن-عزمھا-بناء-عاصمة-إداریة-ب45-ملیار-دولار|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.alarabiya.net/aswaq/economy/2015/03/14/-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%86-%D8%B9%D8%B2%D9%85%DA%BE%D8%A7-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D8%A5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A9-%D8%A845-%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> کۆمپانیا ئیماراتییەکە دوای ماوەیەکی کەم لە ڕاگەیاندنی پڕۆژەکە کشایەوە، مەیجر جەنەڕاڵ ئەحمەد زەکی عەبدین، سەرۆکی کۆمپانیای سەرمایەی کارگێڕی نوێ لە ساڵی ٢٠١٨دا ئاماژەی بەوەدا کە کۆی تێچووی قۆناغی یەکەمی سەرمایە دەگاتە ٣٠٠ ملیار لیرە کە دەکاتە نزیکەی ١٦ ملیار دۆلار لەو کاتەدا)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=US Dollar to Egyptian Pound Spot Exchange Rates for 2018|ناونیشان=https://www.exchangerates.org.uk/USD-EGP-spot-exchange-rates-history-2018.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> کە تەواو دەبێت. بە تەواوی لە ماوەی ٣ ساڵدا لەو کاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=عابدین: 300 ملیار جنییە تکلفة المرحلة الأولی للعاصمة الإداریة الجدیدة|ناونیشان=https://gate.ahram.org.eg/daily/News/202802/5/675770/اقتصاد/عابدین--ملیار-جنیھ-تکلفة-المرحلة-الأولی-للعاصمة-ال.aspx|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> تێچووی قۆناغی یەکەم تا ساڵی ٢٠٢١ بە ٢٥ ملیار دۆلار مەزەندە کرا؛ سوپا و حکوومەت باری دابینکردنیان لە ئەستۆ گرت و لە دەرەوەی بوودجەی گشتی دەوڵەتەوە پەمپ دەکرا. خالد ئەلحوسێنی، وتەبێژی پایتەختی نوێ لەو کاتەدا وتی: «ڕێژەی جێبەجێکردن لە قۆناغی یەکەمدا لەسەدا ٦٠ی سەرجەم پڕۆژەکانی تێپەڕاندووە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=بعیدا عن زحام القاھرة.. مصر تسابق الزمن لافتتاح العاصمة الإداریة|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/egypt-administrative-mn5-idARAKBN2B9293|بڵاوکەرەوە=Reuters|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> لەکاتێکدا سەرۆکی کۆمپانیاکە، مەیجر جەنەڕاڵ عەبدین، ڕای گەیاند کە تێچووی قەزای حکومی بە تەنھا ٥٠ ملیار لیرە بووە، کە لە داھاتی فرۆشتنی زەوییەکە دابینکراوە، ھەروەھا کۆمپانیای سەرمایەی کارگێڕی نوێ کۆدەکاتەوە بەھای کرێ لە حکوومەتەوە لەگەڵ وەرگرتنی ئەم ئاسانکاری و بینایانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=رئیس العاصمة الإداریة: 800 ملیار جنییە تکلفة المرحلة الأولی والدولة لم تتکلف جنیھاً واحدًا|ناونیشان=https://almalnews.com/رئیس-العاصمة-الإداریة-800-ملیار-جنیھ-تکل/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://almalnews.com/%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A9-800-%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DB%8C%DA%BE-%D8%AA%DA%A9%D9%84/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|New Administrative Capital}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای قاھیرە]] [[پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان]] [[پۆل:ئابووری میسر]] [[پۆل:شارەکانی میسر]] 2io604oyndwulzrpsez9bgajo4lgq2g 0 222311 1687645 1554594 2026-10-15T19:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ئەرژەنتین-کۆلکە) 1687645 wikitext text/x-wiki '''پاولۆ ئێکسیکێل دیبالا''' (لەدایکبووی ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٣) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|هێرشبەر]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕۆما|ڕۆمای]] [[خولی تۆپی پێی ئیتالیا|خولی ئیتاڵیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|هەڵبژاردەی ئەرژەنتین یاری دەکات]] . == نازناوەکان == '''پالێرمۆ''' * سێری بی : 2013-14 <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Palermo's Smiling Assassin Pablo Dybala Smiling All The Way To Superstardom|ناونیشان=http://www.beinsports.tv/soccer/article/1xhyy1h64jq371rcy0g3s10z1s/title/palermos-smiling-assassin-pablo-dybala-smiling-all-the-way-to-superstardom|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150216084612/http://www.beinsports.tv/soccer/article/1xhyy1h64jq371rcy0g3s10z1s/title/palermos-smiling-assassin-pablo-dybala-smiling-all-the-way-to-superstardom|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=beIN Sports}}</ref> '''یۆڤانتۆس''' * [[خولی تۆپی پێی ئیتالیا|خولی ئیتاڵیا]] : 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20 * جامی ئیتاڵیا : 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 * سوپەرکۆپا ئیتاڵیا : 2015, 2018, 2020 '''ئەرجەنتین''' * [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیهانی فیفا]] : [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|٢٠٢٢]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Murray|یەکەم=Scott|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Argentina beat France on penalties after thrilling World Cup final – live reaction|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=the Guardian}}</ref> * کۆنمێبۆڵ-جامی پاڵەوانانی ئەوروپا : [[فیناڵیسیمای ٢٠٢٢|٢٠٢١]] <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/61653337|سەردێڕ=Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win|بڵاوکەرەوە=BBC Sport|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> '''تاکە کەسی''' * باشترین تیپی خولی ئیتاڵیا : 2015–16, <ref name="Gran Galà del calcio - 2016">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Gran Galà del calcio, la Juventus fa incetta di premi|ناونیشان=http://www.corriere.it/foto-gallery/sport/17_gennaio_31/gran-gala-calcio-juventus-fa-incetta-premi-serie-a-c6dc644c-e795-11e6-8168-2d40923ac04f.shtml|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Il Corriere della Sera]]|زمان=it}}</ref> 2016–17, <ref name="serieafootballer">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Buffon named best player|ناونیشان=https://www.football-italia.net/113463/buffon-named-best-player|بڵاوکەرەوە=Football Italia}}</ref> 2017–18, <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Serie A Team of 2017-18|ناونیشان=https://www.football-italia.net/131574/serie-team-2017-18|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Football Italia}}</ref> 2019–20 <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Gran Galà del Calcio: The winners|ناونیشان=https://football-italia.net/gran-gala-del-calcio-the-winners/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Football Italia}}</ref> * باشترین یاریزانی خولی ئیتاڵیا : تەمموزی ٢٠٢٠ <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.legaseriea.it/en/press/news/info/paulo-dybala-mvp-of-july|بڵاوکەرەوە=Serie A|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Paulo Dybala MVP of July|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806160217/http://www.legaseriea.it/en/press/news/info/paulo-dybala-mvp-of-july|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * بەنرخترین یاریزانی خولی ئیتاڵیا : 2019–20 <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Dybala named Serie A's MVP|ناونیشان=https://www.football-italia.net/156794/dybala-named-serie-mvp|بڵاوکەرەوە=Football Italia}}</ref> * تیمی ساڵی ESM : 2016–17 <ref name="AZ2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.abendzeitung-muenchen.de/inhalt.team-der-saison-esm-top-elf-ein-bayern-star-in-europas-elite.8ee28a4c-2d49-4f49-93a4-d4dc9575ded2.html|سەردێڕ=ESM Top-Elf: Ein Bayern-Star in Europas Elite|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ئیش=Abendzeitung|زمان=de|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> * گۆڵکاری جامی ئیتاڵیا: 2016-2017 <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coppa Italia 2016/2017 – Top Scorer|ناونیشان=http://www.worldfootball.net/goalgetter/ita-coppa-italia-2016-2017/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=WorldFootball}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roberto Di Maggio|دوایین٢=Davide Rota|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Italy - Coppa Italia Top Scorers|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesi/italcuptops.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=RSSSF}}</ref> * باشترین یاریزانی سێریا ئەی: 2014-15 <ref name="espnfc.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Serie A 2014-15 Statistics: Assists|ناونیشان=http://www.espnfc.com/italian-serie-a/12/statistics/assists?season=2014|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=ESPN FC}}</ref> '''تۆمارەکان''' * گۆڵکاری سەرجەم کاتەکانی سوپەرکۆپا ئیتاڵیا : 4 گۆڵ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=All-time top goalscorers|ناونیشان=http://www.worldfootball.net/alltime_goalgetter/ita-supercoppa/tore/1/|بڵاوکەرەوە=worldfootball.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200226040030/https://www.worldfootball.net/alltime_goalgetter/ita-supercoppa/tore/1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="myjuve.it">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Juventus F.C. Giocatori, Statistiche: Reti nella Supercoppa Italiana|ناونیشان=http://www.myjuve.it/statistiche-giocatori-juventus/classifica-reti_segnate-supercoppa_italiana-SI.aspx|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=My Juve.it|زمان=it}}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|ئەرژەنتین|دەیەی ٢٠١٠}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Paulo Dybala}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئەرژەنتین-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی]] [[پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی]] [[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]] 7zz5t0gift0thmhw42wigwsl73rastv 0 222455 1687745 1526407 2026-10-15T22:35:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەرژەنتین-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1687745 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاپو گۆمێز''' ( لەدایکبووی 15ی شوباتی 1988)، ناسراوە بە '''پاپو''' ،یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین]] بوو لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]<nowiki/>ی [[قەتەر]] کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=2022 World Cup final: Argentina 3-3 France (aet, 4-2 on pens) – as it happened|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.youtube.com/watch?v=uRUbMQQBgFk ڤیدیۆ.] * [https://web.archive.org/web/20090215005008/http://www.futbolxxi.com/Futbolista.aspx?ID=13253&SEOFutbolista=Gomez+Alejandro+Dario ئەلیخاندرۆ داریۆ گۆمێز – ئاماری پریمێرا ئەرجەنتینی] لە یاری Fútbol XXI {{In lang|es}} * [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4730 ئەلیخاندرۆ گۆمێز لە پێکهاتەی تۆپی پێ] {{پۆلی کۆمنز|Alejandro Darío Gómez}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەرژەنتین|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەرژەنتین-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگی ئوکراینی]] ov2nzhzzjenr5n1gxjddtegsbf785uv 0 222516 1687738 1406065 2026-10-15T22:33:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1687738 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Benedykt XVI (2010-10-17) 2.jpg|وێنۆک]] '''جۆزێپ ڕاتزینگەر''' ناسراو بە '''پاپا بێنێدیکتی شازدەیەم''' ({{بە لاتینی|Benedictus XVI}} ; {{بە ئیتالی|Benedetto XVI}} ; {{بە ئەڵمانی|Benedikt XVI.}} ; لەدایکبووی ١٦ی نیسانی ١٩٢٧{{Spaced ndash}}مردن ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) سەرۆکی [[کڵێسای کاتۆلیک]] و [[ڤاتیکان|دەوڵەتی شاری ڤاتیکان بووە]] لە ١٩ی نیسانی ٢٠٠٥ تا دەست لەکارکێشانەوەی لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٣. ھەڵبژاردنی بینێدکت وەک پاپا لە کۆنفرانسی پاپا لە ساڵی ٢٠٠٥ ڕوویدا کە دوای مردنی [[پاپ جۆن پۆلی دووەم]] ھات.<ref name="pope emeritus">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Benedict XVI will be 'Pope emeritus'|ناونیشان=http://www.news.va/en/news/benedict-xvi-will-be-pope-emeritus|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130301002737/http://www.news.va/en/news/benedict-xvi-will-be-pope-emeritus|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=The Vatican Today|وتەگێڕانەوە=Benedict XVI will be "Pontiff emeritus" or "Pope emeritus", as Fr. Federico Lombardi, S.J. , director of the Holy See Press Office, reported in a press conference on the final days of the current pontificate. He will keep the name of "His Holiness, Benedict XVI" and will dress in a simple white cassock without the mozzetta (elbow-length cape).}}</ref><ref name="pope emeritus ncr">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petin|یەکەم=Edward|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=Benedict's New Name: Pope Emeritus, His Holiness Benedict XVI, Roman Pontiff Emeritus|ناونیشان=http://www.ncregister.com/daily-news/benedicts-new-name-pope-emeritus-his-holiness-benedict-xvi-roman-pontiff-em|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref>لە ساڵی ٢٠١٣دا کە ئەو کات لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا بوو ڕایگەیاند کە تەندروستیی جەستەیی و دەروونییەکەی تێکچووە و بڕیاریدا دەستی لوکار کێشایەوە و بووە یەکەمین پاپا کە دەستلەکارکێشانەوە پێشکەش بکات. رۆژی شەممە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، لە کەنیسەی ماتەر ئیکلیژی لە ڤاتیکان کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پاپای پێشووی ڤاتیکان لە تەمەنی 95 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/world/311220228|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == ژیان == جۆزێف ڕاتزینگەر لە شاری ئاڵتۆتینگ لە ناوچەی [[باڤاریا|باڤاریا]] لە [[شەممەی پیرۆز|شەممەی پیرۆز]] لەدایکبووە، زیاتر [[مەعمودی وەرگرتووە|مەعمودی وەرگرتووە]] زیاتر [[کڵێسای ڕۆمانی کاسۆلیکی]] |[[باوەڕی ڕۆمانی کاسۆلیکی]]. لە وەرزشی وڵاتدا ئاستێکی باشی بەدەستهێنا، لە نێوان بەشەکانی تردا فێری [[Lingua Latina|قسەی لاتینی]] بوو. ئەو، بەپێی یاسا، لە ساڵی [[1941]]دا پەیوەندی بە [[گەنجانی هیتلەر|گەنجانی هیتلەر]]ەوە کردووە، وەک ئەوانی دیکەی هاوتاکانی. بەپێی [[یاسا|یاساکان]] گەلەکەی، لە کۆتایی جەنگدا ناوی خۆی تۆمار کرد لە سوپای ئەڵمانیا، وێستگەکەی بەجێهێشت و گەڕایەوە ماڵەوە. ئەو ئیلاهیاتی خوێند و لە [[29ی حوزەیران]] [[1951]] لەگەڵ [[جۆرجیۆ ڕاتزینگەر|جۆرجۆ ڕاتزینگەر]] براکەی، [[پرێسبیتێر|قەشە]] لەلایەن [[مایکل دی فۆلهابەر|مایکل کاردیناڵ دی فۆلهابەرەوە دەستنیشانکرا]] وایە. لە [[1958]] ڕاتزینگەرەوە [[ئیلاهیات]] دۆگماتیک بوو و [[مێژوو]] [[دۆگما]]ی [[پڕۆفیسۆر]] [[فریسینگ]]، [[بۆنا]]، [[مۆناستریۆم (ئەڵمانیا)|خانەقاکان]]، [[توبینگەن]]e ([[1966]]-[[1969]]) و [[ڕێگنسبورگ|ڕێگێنسبورگ]]e.<ref>https://web.archive.org/web/20130517123128/http://en.radiovaticana.va/articolo.asp?c=536395</ref> [[ئیۆانیس کونگ]]، زانای ئیلاهیاتی توبینگن کە ئەمڕۆ بە عەقڵ و حوکمێکی تیژ و وردەوە لە خودی پاپا دەکۆڵێتەوە، هاوکار و هاوکار بوو.لە ساڵی [[1962]]ەوە، جۆزێف ڕاتزینگەر بەشداری لە [[ئەنجوومەنی دووەمی ڤاتیکان]]؛ ئەو ڕاوێژکاری [[جۆزێف فرینگس|جۆزێف کاردینالیس فرینگس]] بوو، کە وەک شارەزایەکی گەورەی ئیلاهیات بەهای پێدەدا.قەشە سەرەکییەکەی [[ئەپستۆریای میونشن و فریزی]] دامەزراوە و [[کاردیناڵ]] لە [[1977]] لەلایەن [[پۆلی شەشەم]]. لە ساڵی [[1981]]، [[جۆن پاوڵی دووەم]] بوو بە [[پرێفێکت]]ی [[کۆمەڵە بۆ عەقیدەی باوەڕ]] لە [[ڤاتیکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Benedict XVI’s last remaining sibling, Georg Ratzinger, has died|ناونیشان=https://www.americamagazine.org/faith/2020/07/01/benedict-xvis-last-remaining-sibling-georg-ratzinger-has-died|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=America Magazine|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Benedictus XVI}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٧]] [[پۆل:Articles with ئیتالی-language sources (it)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]] [[پۆل:کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆمی]] [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] 4fr5f58zeohfbvfbl03m8bzako5fvl2 0 226009 1687854 1591177 2026-10-16T04:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1687854 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پردی ئاکۆردز''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: גשר המיתרים، گێشەر ھامێیتریم)، کە بە پردی تارەکان یان پردی شەمەندەفەری سووکی [[ئورشەلیم]] ناودەبرێت، پردێکی لایەنی سپار کە بە کێبڵەوە وەستاوە لە ئورشەلیم. ئەم پێکھاتە لەلایەن تەلارساز و ئەندازیاری ئیسپانی سانتیاگۆ کالاتراڤا دیزاین کراوە و لەلایەن ھێڵی سووری شەمەندەفەری سووکی قودسەوە بەکاردەھێنرێت کە لە ١٩ی ئابی ٢٠١١ دەستی بە خزمەتگوزاری کردووە، لە پردەکەدا پردێکی پیادە بە لای شووشەیی جێگیرکراوە و ڕێگە بە پیادەکان دەدات لە [[کیریات موشە]]وە بپەڕنەوە بۆ [[وێستگەی پاسی ناوەندی ئۆرشەلیم]]. پردەکە کە نزیکەی ٧٠ ملیۆن دۆلاری تێچووە (٢٤٦ ملیۆن نیسک)، لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ کرایەوە.<ref name="JPostGala">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.jpost.com/Israel/Article.aspx?id=105530| newspaper=The Jerusalem Post| سەردێڕ=Jerusalem landmark inaugurated with gala| یەکەم=Etgar|دوایین= Lefkovits| ڕێکەوت= ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> == مێژوو == کالاتراڤا بۆ یەکەمجار سەردانی ئیسرائیلی کرد بۆ کردنەوەی پێشانگای کارەکانی لە شاری حەیفا لە ساڵی ١٩٩٧، لەو سەردانەدا بانگھێشت کرا بۆ دیزاینکردنی پردێکی پیادە لە شاری [[پێتا تیکڤا]] کە لە ساڵی ٢٠٠٥ کرایەوە، لەلایەن ئەندازیاری شارەکە ئوری شێتریتەوە بانگھێشتی قودس کرا و سەرۆکی پێشووی شارەوانی [[ئیھود ئۆلمێرت]]،<ref name="HaaretzBuilder">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.haaretz.com/culture/arts-leisure/the-builder-of-bridges-1.125445| newspaper=[[Haaretz]]| ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٤| سەردێڕ=The builder of bridges| یەکەم=Esther| دوایین=Zandberg|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924054848/http://www.haaretz.com/culture/arts-leisure/the-builder-of-bridges-1.125445|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە بە گوتەی کالاتراڤا، تەحەدای کرد کە «جوانترین پردی ھاوچەرخ بکات».<ref name="NYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/04/02/world/africa/02iht-journal.4.11627091.html| newspaper= The New York Times|سەردێڕ=Grand bridge for a drab Jerusalem neighborhood| یەکەم=Isabel| دوایین= Kershner| ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> دروستکردنی پردی ئاکۆردز لە ساڵی ٢٠٠٥ دەستیپێکرد، بە تێچووی مەزەندەکراو بە ١٢٩ ملیۆن شین، کە زۆر زیاترە لە پێشبینی سەرەتایی ٨٠ ملیۆن شین.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.haaretz.com/print-edition/business/shapir-eiffel-win-tender-to-build-calatrava-bridge-project-1.147718| newspaper=Haaretz| ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥| سەردێڕ=Shapir, Eiffel win tender to build Calatrava bridge project| یەکەم=Sharon| دوایین=Kedmi|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160421130132/http://www.haaretz.com/print-edition/business/shapir-eiffel-win-tender-to-build-calatrava-bridge-project-1.147718|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Jerusalem Chords Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان لە ساڵی ٢٠١١ تەواو بوون]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ئورشەلیم]] [[پۆل:پردەکان لە ئیسرائیل]] jdsqn73gj81kowlky712108hhv9x03e 0 226162 1687494 1405539 2026-10-15T13:34:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1687494 wikitext text/x-wiki '''پاشا جۆرج یەکەم''' ( ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٨٤٥ - ١٨ی ئازاری ١٩١٣ ) پاشای [[یۆنان]] بوو لە نێوان [[٣٠ی ئازار|٣٠ی ئازاری]] [[١٨٦٣]] تا [[١٨ی ئازار|١٨ی ئازاری]] [[١٩١٣]] ، بۆ ماوەی نزیک ٥٠ ساڵ حکومڕانی یۆنانی کرد، لە بنەڕەتدا شا جۆرج شازادەیەکی دانیمارکی بوو تەمەنی تەنها ١٧ ساڵ بوو کاتێک لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانی یۆنانیەوە وەک پاشا بە پشتیوانی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] [[ڕووسیا|و ڕووسیا و]] [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] هەڵبژێردرا، لە ساڵی ١٩١٣ تیرۆر کرا و کوڕەکەی شا کۆنستنتین یەکەم شوێنی گرتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[Makriyannis]]: The Memoirs of General Makriyannis 1797–1864|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٦٦|پەڕە=[https://archive.org/details/makriyannismemoi٠٠٠٠fore/page/٢١٢ ٢١٢]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History|ناونیشان=http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0003114.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Bilkent University, Ankara|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140327094614/http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0003114.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Flags and Arms Across the World|بڵاوکەرەوە=Cassell|ساڵ=١٩٨٠|شوێن=London|پەڕە=٩٩|بەستەری نووسەر=Whitney Smith}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{پۆلی کۆمنز|George I of Greece}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت|یۆنان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩١٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥]] [[پۆل:پاشاکانی یۆنان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی دانمارکی]] fqx9jenh8mr2ncdokprruxv5qrdlzzc 0 226467 1687773 1526460 2026-10-15T22:39:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تۆپی پێ-کۆلکە) 1687773 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢''' بەبەشداری ھەڵبژاردە نیشتمانییەکانی [[یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا|یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا]] بەڕێوەچوو. ئەم پێشبڕکێیانە بۆ ناساندنی ھەڵبژاردە و باشترین تیپەکانی ئەم کیشوەرە بۆ بەشداریکردن لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] بەڕێوەچوو. ٣٩ وڵات کێبڕکێیان کرد بۆ بەدەستھێنانی پشکی جامی جیھانیی ٢٠٠٢ لە ئاسیا. بەھۆی میوانداریکردنی ژاپۆن و کۆریای باشوور، فیفا بۆ ئەم ماوەیە ٢٫٥ پشکی بە کیشوەری ئاسیا دابوو. == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|دەیەی ٢٠٠٠}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:پاڵاوتنەکانی مۆندیالی ٢٠٠٢ (ئاسیا)]] [[پۆل:پاڵاوتن بۆ مۆندیالی فیفا (ئاسیا)]] h4bhgbfemfzfqkr2zv163jlrkx9n373 0 226935 1687826 1405647 2026-10-16T01:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687826 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = پتر پاڤێل | image = Petr Pavel.jpg | caption = وێنە، ٢٠٢٣ | office = سەرۆک کۆماری چیک | primeminister = پتر فیالا | term_start = ٩ ئازار ٢٠٢٣ | term_end = | succeeding = میلوش زێمان | successor = | office1 = [[سەرۆکی لیژنەی سەربازی ناتۆ]] | term_start1 = ٢٦ حوزەیران ٢٠١٥ | term_end1 = ٢٩ حوزەیران ٢٠١٨ | predecessor1 = [[کنود بارتێڵز]] | successor1 = [[ستوارت پیچ]] | office2 = سەرۆکی ئەرکانی گشتی | president2 = [[Václav Klaus]]{{ھن}}[[میلوش زێمان]] | term_start2 = ١ تەممووز ٢٠١٢ | term_end2 = ١ ئایار ٢٠١٥ | predecessor2 = [[Vlastimil Picek]] | successor2 = [[Josef Bečvář]] | party = [[سیاسەتمەدارێکی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] (لەوەتەی ١٩٨٩) | otherparty = [[پارتی کۆمۆنیستی چێکۆسلۆڤاکیا|پارتی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکیا]] (١٩٨٥–١٩٨٩) | alma_mater = قوتابخانەی سەربازی ھێزە زەمینییەکان{{ھن}}ئەکادیمیای سەربازی{{ھن}}[[King's College London]] | birth_date = {{birth date and age|1961|11|1|df=y}} | birth_place = [[Planá (Tachov District)|Planá]], [[چێکۆسلۆڤاکیا|چیکۆسلۆڤاکیا]]{{ھن}}(ئێستا[[کۆماری چیک]]) | death_date = | death_place = | spouse = {{ھاوسەرگیری|ھانا پاڤلۆڤا|١٩٨٦|٢٠٠١}}{{ھن}}{{ھاوسەرگیری|[[ئیڤا پاڤلۆڤا]]|٢٠٠٤}} | children = ٣ | allegiance = چیکۆسلۆڤاکیا(١٩٨٣–١٩٩٢){{ھن}}کۆماری چیک (١٩٩٣–٢٠١٨) | branch = [[Military of the Czech Republic|سوپای چیک]] | serviceyears = ١٩٨٣–٢٠١٨ | rank = ئەفسەری گشتی | servicenumber = | unit = | commands = | battles = * [[ھێزی پاراستنی نەتەوە یەکگرتووەکان|UNPROFOR]] ** [[Evacuation of Karin Base]] * [[Operation Enduring Freedom]] * [[شەڕی عێراق]] | awards = [[Cross of Merit of the Minister of Defence of the Czech Republic]]{{ھن}}[[Medal of Heroism (Czech Republic)|Medal of Heroism]]{{ھن}}[[Commander of the Legion of Merit]] (United States){{ھن}}[[Officer of the Legion of Honour]] (France){{ھن}}[[Croix de guerre des théâtres d'opérations extérieures|Croix de guerre]] (France) | signature = Petr Pavel - podpis.png }} '''پتر پاڤێل'''، سیاسەتمەدار و جەنەڕاڵی پێشووی سوپای [[کۆماری چیک|چیک]]ە و سەرۆک [[کۆماری چیک]]ە. پێشتر لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٨ وەک سەرۆکی لیژنەی سەربازی [[ناتۆ]] کاری کردووە، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٢ تا ٢٠١٥ وەک سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی چیک بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Czech Republic: Petr Pavel's election brings back a pro-European moderate to the presidency|ناونیشان=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/01/29/czech-republic-petr-pavel-s-election-brings-back-a-pro-european-moderate-to-the-presidency_6013534_4.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=Le Monde|agency=لێ مۆند|بڵاوکەرەوە=Le Monde.fr|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|شوێن=پاریس، فەڕەنسا|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historik Blažek o mně lže. KSČ byla chyba, za 33 let jsem ji ale odčinil, říká generál Pavel|ناونیشان=https://domaci.hn.cz/c1-67111600-historik-blazek-o-mne-lze-ksc-byla-chyba-za-33-let-jsem-ji-ale-odcinil-rika-general-pavel|وێبگە=Hospodářské noviny (HN.cz)|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=cs|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Petr Pavel}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن]] i96ldukpfay3vdw6jno1xhdl3w8xl7p 0 229115 1687556 1175626 2026-10-15T16:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1687556 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Prince Charles in Aotearoa (cropped).jpg|130px|وێنۆک|[[چارڵسی سێیەم]] لە لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ەوە]] '''پاشایەتیی نیووزیلاند''' ({{بە ئینگلیزی|Monarchy of New Zealand}}) پاشا لە [[نیوزیلاند]]، سیستەمێکی دەستووری حکوومەتە کە تێیدا پاشایەکی بۆماوەیی فەرمانڕەوا و سەرۆکی وڵاتی نیووزلەندایە،<ref>https://www.royal.uk/</ref><ref>https://www.legislation.govt.nz/act/public/1986/0114/latest/whole.html#dlm94204</ref> و بنەمای دیموکراسی [[سیستمی پەرلەمانی|پەرلەمانی]] [[سیستمی وێستمینستەر|وێستمینستەر]]ی جۆری ئەم وڵاتەیە. بەم شێوەیە پاشا بناغەی دەسەڵاتی جێبەجێکردن و یاسادانان و دادوەری حکوومەتی نیووزلەندایە. ڕۆڵی دەسەڵاتی پاشایەتی بابەتێکی دووبارەبوونەوەی گفتوگۆی گشتییە. ھەندێک لە خەڵکی نیووزلەندا پێیان وایە نیووزلەندا دەبێت ببێتە کۆمارێک کە دانیشتوویەکی نیووزلەندی وەک سەرۆکی دەوڵەت بێت، ھەندێکی تریش ئارەزووی پاراستنی دەسەڵاتی پاشایەتی دەکەن.<ref>https://web.archive.org/web/20080820080028/http://www.cabinetmanual.cabinetoffice.govt.nz/files/manual.pdf</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|نیوزیلاند|سیاسەت|ئابووری|پاشایەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Monarchy in New Zealand}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:وڵکەی کۆمۆنوێلت]] [[پۆل:پاشایەتی لە نیوزیلاند]] kpe5gn3do9r2mdia45p3unoh0w7sdly 0 229153 1687625 1682574 2026-10-15T19:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1687625 wikitext text/x-wiki '''پانتێیزم'''<ref>إدوار غالب، ''الموسوعة فی العلوم الطبیعیة'' (ط. الثانیة)، دار المشرق، بیروت، ج. الأول، ص.351، یُقابلە Pantheism</ref> ئەو باوەڕەیە کە گەردوون (یان سروشت) و خودا (یان خودایی)یەک ڕاستین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/newoxforddiction0000unse|سەردێڕ=The New Oxford Dictionary Of English|بڵاوکەرەوە=Clarendon Press|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٠-١٩-٨٦١٢٦٣-X|شوێن=Oxford|پەڕەکان=[https://archive.org/details/newoxforddiction٠٠٠٠unse/page/١٣٤١ ١٣٤١]}}</ref>پانتێیزم وەرگێڕانی زاراوەی یۆنانی «Pantheism” کە بە واتای “ھەموو شتێک خودایە». کەواتە پانتێیزم ھێمای بیرۆکەی «خودا» وەک پرۆسەیەکی پەیوەست بە گەردوونەوە.<ref name="Deity">Owen, H. P. ''Concepts of Deity''. London: Macmillan, 1971.</ref> زۆر ڕێبازی پانتێیزم ھەیە، لەوانە پانتێیزمی دارایی و پانتێیزمی ڕۆحی؛ بەڵام بیرۆکە ھاوبەشەکان لە ھەموو ڕێبازەکاندا وەک یەک کۆی جیھان دەڕوانن، بە ڕوانگەی ڕێزگرتن لێی و ڕێزگرتن لە گەردوون و سروشت. == یەکتاپەرستی لە ئایینەکانی جیھان == === [[ئیسلام]] === زۆربەی زانایانی موسڵمان بنەمای یەکگرتوویی بوون بە ناونیشانێکی تر بۆ بێ ئایینی دەزانن کە بریتییە لە ھاوەڵدانانی تەعتیلی کە بە گەورەترین ھاوەڵدانان ناودەبرێت؛ بەڵام پێگەی زۆربەی ئەو شەرعزانانە لەو بیرۆکەیە سەرچاوە دەگرێت کە یەکێتیی بوون یەک شێوازی ھەیە. ڕاستییەکە ئەوەیە کە لە ھزری فەلسەفی ئیسلامیدا فەیلەسوفی ئیسلامی وەک [[ئیبن سینا]] و [[فارابی]] و عیرفانی وەک ئیبن سەبعین ھەن کە ھەوڵی پێشخستن و پەرەپێدانی ئەم شێوازەیان داوە ھاوتەریب لەگەڵ چەمکەکانی ئایینی ئیسلامیدا.<ref>https://www.islamweb.net/ar/fatwa/7386/</ref><ref>http://www.saaid.net/feraq/mthahb/87.htm</ref><ref>http://www.sudanile.com/2008-05-19-17-39-36/252-2009-09-06-09-34-16/10841-2010-02-12-16-21-09.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305140017/http://sudanile.com/2008-05-19-17-39-36/252-2009-09-06-09-34-16/10841-2010-02-12-16-21-09.html |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> === ئایینی [[ھیندوو]] === نووسینە ئایینییە ھیندۆسییەکان بە یەکێک لە کۆنترین نووسینەکان دادەنرێت کە بیرۆکەی پانتێیزمی تێدایە. براھمان بە ڕاستییەکی نادیار و سروشتێکی ڕەھا و نەگۆڕ دادەنرێت و بنەمای خودایی ھەموو شتێکە لە گەردووندا.<ref>General Sketch of the History of Pantheism, p. 29.</ref> === [[ویکا]] === ویکانەکان لە ڕێگەی پێکھاتەیەکی یەکگرتووەوە باوەڕیان گەورە دەکەن. وا دەزانن ژیان لە ھەموو جیھان و لە بەشەکانیدا بوونی ھەیە، بەڵام دیدگای ئۆرگانیک بەبێ چەمکەکانی خودایی ڕوون ناکرێتەوە. === ئایینەکانی دیکە === کۆمەڵێک توخمی پانتێیزم لە ھەندێک لە ڕێبازە ئایینەکانی تردا ھەیە وەک [[سۆفیگەری]]، [[بوودیزم]]، [[سیکیزم]]، [[جوولەکایەتی]]، [[بتپەرستی]] و تیۆسۆفی. زۆرێک لە یەکتاپەرستە گشتگیرەکان لە ئایینی [[مەسیحییەت|کریستیان]]دا خۆیان بە پانتێیزم دەزانن و نەریتە ئایینییە ئیسلامییەکانی ناو ڕێبازە [[سۆفییایەتی|سۆفییەکان]] و [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]] بەتایبەتی سروشتێکی یەکتاپەرستی ھەیە. زۆرێک لە نەریتە ئایینییەکان و ئایینە نەتەوەیییەکانی ئەفریقییەکان و ھیندییە سوورەکان پانتێیزمن یان پانتێیزم لەگەڵ ڕێبازەکانی دیکەی وەک زۆری خوداوەندەکان و ڕۆحیانەت تێکەڵ دەکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Pantheism}} {{تووڵی دەروازە|دین|فەلسەفە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئایین-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} pd0ov07pshnrmyzacg4h9hpjhekttvm 0 232957 1687921 1526585 2026-10-16T07:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687921 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:DiyarbakirOnGozluKopruGece.jpg|وێنۆک| دیمەنی شەوانەی پردی دیجلە لە [[ئامەد]].]] '''پردی دیجلە''' ( {{بە تورکی|Dicle Köprüsü}} ; {{Lang-ku|Pira Dehderî}} ) پردێکی مێژووییە لە [[ئامەد]] بەسەر ڕووباری [[دیجلە]] دەڕوانێت. درووستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٠٦٥ تەواو بووە، ژمارەی دە کەوانەیە و درێژی کۆی گشتی {{Convert|178|m|ft}}، هەندێکجار پێی دەگوترێت '''پردی سیلڤانە''' بەهۆی ئەوەی شوێنەکەی لەسەر ڕێگای [[فارقین|سیلڤانە]].<ref name="kkh">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Dicle Köprüsü (On Gözlü Köprü)|ناونیشان=http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120318033850/http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Kent Haber|زمان=tr}}</ref> پردەکە لەلایەن نیزامەدین و مویید ئەلدەولە لە سەردەمی شانشینی [[کورد]]، سەردەمی میرنشینی [[میرنشینی مەروانی|مەروانییەکان]] (٩٩٠-١٠٨٥) لەلایەن تەلارساز [[Yusuf son of Ubeyd son of Sandjar|یوسف کوڕی عوبێد کوڕی سەندجار]] لە ساڵی ١٠٦٥ دروستکراوە. <ref name="kh">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Dicle Köprüsü (On Gözlü Köprü)|ناونیشان=http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120318033850/http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Kent Haber|زمان=tr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true"> (in Turkish). Kent Haber. 2009-05-24. Archived from [http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318033850/http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/diyarbakir/merkez/Rehber/kopruler/dicle-koprusu-on-gozlu-kopru |date=١٨ی ئازاری ٢٠١٢ }} on 2012-03-18<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-09-18</span></span>.</cite></ref> بەهۆی تایبەتمەندییە مێژووییەکەیەوە، دوای دروستکردنی [[Marwanids Bridge|پردی مەروانیدز]] ، هاتوچۆی ئوتومبێل بەسەر پردەکەدا ڕاگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.haberciniz.biz/bagivar-koprusu-torenle-hizmete-acildi-diyarbakir-732067h.htm|ئیش=Haberciniz|سەردێڕ=Bağıvar Köprüsü Törenle Hizmete Açıldı - Diyarbakır|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|زمان=tr|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Ten-Arched Bridge, Diyarbakır}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی کوردی]] [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی ئامەد]] fcrwsdls2u7rvtdb2w4j1r75480yiwj 0 235405 1687812 1526481 2026-10-16T01:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687812 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =World Snooker Championship 2015 Logo.png}} '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٢''' ({{بە ئینگلیزی|2022 World Snooker Championship}}) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٦ی نیسان تا ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ لە شانۆی کروسیبڵ لە شاری [[شێفیڵد]] لە ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٤٦ ساڵە لەسەریەک پاڵەوانێتی جیھانی سنوکەر لەو شوێنە بەڕێوەدەچێت. پاڵەوانێتییەکە ١٦ھەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندی وەرزی ٢٠٢١–٢٠٢٢ی سنوکەرە، پاڵەوانێتییەکە لەلایەن گەشتی جیھانی سنوکەرەوە ڕێکخرابوو و لەلایەن کۆمپانیای گرەوکردنی وەرزشی بێتفرێدەوە سپۆنسەرکرابوو. لە بەریتانیا لەلایەن [[بی بی سی]] و لە ئەورووپا (بە بەریتانیاشەوە) لەلایەن یۆرۆسپۆرتەوە و لە شوێنەکانی دیکەی جیھان لەلایەن ماچڕوم سپۆرت و میدیاکانی دیکەوە پەخشکرا. کۆی گشتی سندوقی خەڵاتەکان ٢٣٩٥ ھەزار پاوەند بووە، کە براوەی خەڵاتەکە ٥٠٠ ھەزار پاوەندی وەرگرتووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|دەیەی ٢٠٢٠|وڵاتەکان|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو }} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} qlwaorhpmkdn5mmrtmy6vwd9h94tun5 0 236033 1687549 1544857 2026-10-15T16:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687549 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Ice King.png|وێنۆک]] '''پاشای سەھۆڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Ice King}}) کە ناوی ڕاستەقینەی سایمۆن بێتیکۆڤە، پێش ئەوەی تاجی سیحراوی بدۆزێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن ملك الجليد على موقع musicbrainz.org|ناونیشان=https://musicbrainz.org/artist/8ba5eb81-08fb-470d-b946-e96fa51e3c88|بڵاوکەرەوە=musicbrainz.org}}</ref> سیمۆن لەگەڵ خۆشەویستەکەی بیتی دەخوێند بۆ ئەوەی ببێتە شارەزا لە شوێنەوارە کۆنەکان، تا ئەو کاتەی تاجی سیحراوی دۆزییەوە، ژیانیشی گۆڕا و خۆشەویستەکەی دوای ئەوە جێی ھێشت، بۆیە ھەستی بە تەنیایی دەکرد؛ و ھەمیشە بەدوای ھاوڕێدا دەگەڕا، بەڵام ھیچ بەختێکی نەبوو، بۆیە چەندین جار شازادەکانی لە سەرانسەری خاکەکەدا دەڕفاند و ناچاریانی دەکرد بە زۆر ھاوسەرگیری لەگەڵ بکەن. توانا ئەفسوناوییە سەھۆڵاوییەکانی لە تاجێکی ئەفسوناوییەوە سەرچاوە دەگرێت کە لەبەری دەکات، ئەمەش ڕاستەوخۆ شێتی دەکات (بە مەرجێک تاجەکە لەبەر بکات). لە بەشی شەشەمدا، لە ئەڵقەی «ئەڤەرگرین» دا، ئاشکرا دەبێت کە تاجەکە ملیۆنان ساڵ، لەلایەن جادووگەرێکی سەھۆڵبەندانەوە بە ناوی ئێڤەرگرین دروست کراوە، بۆ ئەوەی نەیزەکەیەک لە لەناوبردنی ژیان لەسەر ھەسارەکە بوەستێنێت. ھەرچەندە پاشای سەھۆڵەکە بەزۆری وەک شێتێک دەناسرێتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا تەنیایە و بە ھەڵە تێدەگات. شای سەھۆڵین ئاژەڵە دڵخوازەکانی ھەیە کە بریتین لە پەنگوینەکان، لەوێ ئاژەڵە ماڵییەکەی گانتەری ھەیە و زۆرجار لە زۆربەی ئەڵقەکاندا لەگەڵیدا دەردەکەوێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کارتۆن|ئەنیمەیشن|کۆمەڵگا|ھۆڵیوود|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Ice King}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:دزە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان]] omrpgvrpftrk3brnjwx0nlv2a2eajbg 1687709 1687549 2026-10-15T21:08:23Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687709 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Ice King.png|وێنۆک]] '''پاشای سەھۆڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Ice King}}) کە ناوی ڕاستەقینەی سایمۆن بێتیکۆڤە، پێش ئەوەی تاجی سیحراوی بدۆزێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن ملك الجليد على موقع musicbrainz.org|ناونیشان=https://musicbrainz.org/artist/8ba5eb81-08fb-470d-b946-e96fa51e3c88|بڵاوکەرەوە=musicbrainz.org}}</ref> سیمۆن لەگەڵ خۆشەویستەکەی بیتی دەخوێند بۆ ئەوەی ببێتە شارەزا لە شوێنەوارە کۆنەکان، تا ئەو کاتەی تاجی سیحراوی دۆزییەوە، ژیانیشی گۆڕا و خۆشەویستەکەی دوای ئەوە جێی ھێشت، بۆیە ھەستی بە تەنیایی دەکرد؛ و ھەمیشە بەدوای ھاوڕێدا دەگەڕا، بەڵام ھیچ بەختێکی نەبوو، بۆیە چەندین جار شازادەکانی لە سەرانسەری خاکەکەدا دەڕفاند و ناچاریانی دەکرد بە زۆر ھاوسەرگیری لەگەڵ بکەن. توانا ئەفسوناوییە سەھۆڵاوییەکانی لە تاجێکی ئەفسوناوییەوە سەرچاوە دەگرێت کە لەبەری دەکات، ئەمەش ڕاستەوخۆ شێتی دەکات (بە مەرجێک تاجەکە لەبەر بکات). لە بەشی شەشەمدا، لە ئەڵقەی «ئەڤەرگرین» دا، ئاشکرا دەبێت کە تاجەکە ملیۆنان ساڵ، لەلایەن جادووگەرێکی سەھۆڵبەندانەوە بە ناوی ئێڤەرگرین دروست کراوە، بۆ ئەوەی نەیزەکەیەک لە لەناوبردنی ژیان لەسەر ھەسارەکە بوەستێنێت. ھەرچەندە پاشای سەھۆڵەکە بەزۆری وەک شێتێک دەناسرێتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا تەنیایە و بە ھەڵە تێدەگات. شای سەھۆڵین ئاژەڵە دڵخوازەکانی ھەیە کە بریتین لە پەنگوینەکان، لەوێ ئاژەڵە ماڵییەکەی گانتەری ھەیە و زۆرجار لە زۆربەی ئەڵقەکاندا لەگەڵیدا دەردەکەوێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کارتۆن|ئەنیمەیشن|کۆمەڵگا|ھۆڵیوود|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Ice King}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:دزە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان]] [[پۆل:کارەکتەرە خەیاڵییەکان کە تووشی لەبیرچوونەوە بوونە]] ont9y349qj0axnrqmdbkm53mn0qmjp4 0 236157 1687533 1480296 2026-10-15T15:34:20Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687533 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |Name=سیستەم ئۆف ئە داون |Background=group_or_band |image=SOADJONESBEACH.jpg |Landscape=yes |caption=سیستەم ئۆف ئە داون لە کۆنسێرتێکیان لە [[وانتا، نیویۆرک]]، لە ٢٠١٢ |Alias={{flatlist| * SOAD * سیستەم }} |Origin=[[گلێندەیڵ، کالیفۆرنیا]]، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |Genre={{flatlist| * [[ئالتەرنەتڤ مێتاڵ]] * [[نیو مێتاڵ]] * [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|ھێڤی مێتاڵ]] * [[ھاڕد ڕۆک]] * [[پڕۆگرێسڤ مێتاڵ]] }} |Years_active={{flatlist| * ١٩٩٤–٢٠٠٦ * ٢٠١٠–ئێستا }} |Label={{flatlist| * [[ئەمێریکەن ڕیکۆردینگز]] * [[کۆلۆمبیا ڕێکۆردز]] }} |website={{URL|systemofadown.com}} |Current_members= * [[سێرج تانکیان]] * [[دارن مالاکیان]] * [[شاڤۆ ئۆداجیان]] * [[جۆن دۆلیمایان]] * |Past_members= * [[ئۆنترۆنیک خاچاتوریان|ئاندی خاچاتوریان]] }} '''سیستەم ئۆف ئە داون''' (ھەروەھا ناسراو بە '''SOAD''' یان بە سادەیی '''سیستەم''') باندێکی [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|ھێڤی میتاڵی]] ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٩٤ لە [[گلێندەیڵ، کالیفۆرنیا]] دروست بووە. لە ساڵی ١٩٩٧ەوە باندەکە پێکھاتووە لە [[سێرج تانکیان]] (ڤۆکاڵە سەرەکییەکان، کیبۆرد)؛ [[دارۆن مالاکیان]] (گیتار، ڤۆکاڵ)؛ [[شاڤۆ ئۆدادجیان|شاڤۆ ئۆداجیان]] (بەیس، ڤۆکاڵە پاڵپشتەکان)؛ و [[جۆن دۆلمایان]] (دڕەمس)، کە جێگەی دڕەمژەنی ڕەسەن [[ئۆنترۆنیک خاچاتوریان|ئاندی خاچاتوریان]]ی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McKenna|یەکەم=Dave|سەردێڕ=System of a Down: Some Very Heavy Metal|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/12/AR2005051201773.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=[[The Washington Post]]|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٠٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202174922/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/12/AR2005051201773.html}}</ref> باندەکە سەرکەوتنی بازرگانی بەدەستھێنا بە بڵاوکردنەوەی پێنج ئەلبومی ستۆدیۆیی، سێ ئەلبومیان بۆ یەکەمجار لە پلەی یەکەمی [[بیلبۆرد ٢٠٠|''بیلبۆرد'' ٢٠٠ی ئەمریکادا]] دەرکەوتن. سیستەم ئۆف ئە داون پاڵێوراو بووە بۆ چوار [[خەڵاتی گرامی]]، و گۆرانیی «بی. وای. ئۆ. بی» [[خەڵاتی گرامی بۆ باشترین نمایشی ھارد ڕۆک]] لە ساڵی ٢٠٠٦ بەدەستھێناوە. باندەکە لە ساڵی ٢٠٠٦دا دابڕان و لە ساڵی ٢٠١٠ یەکتریان گرتەوە. بێجگە لە دوو گۆرانی نوێ لە ساڵی ٢٠٢٠ («[[خاکەکە بپارێزن]]» و «[[مرۆڤئاساکانی جینۆسایدانە]]»)، سیستەم ئۆف ئە داون لە دوای ئەلبومەکانی ''[[دڵڕفاندن (ئەلبوم)|دڵڕفاندن]]'' و ''[[ھیپنۆتایز (ئەلبوم)|ھیپنۆتایز]]'' لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تۆمارێکی ماوە تەواویان بڵاونەکردووەتەوە. باندەکە زیاتر لە ١٢ ملیۆن تۆماریان لە سەرتاسەری جیھاندا فرۆشتووە، لەکاتێکدا دوو لە تاکە گۆرانییەکانیان بە ناوەکانی «[[ھەوایییەکان (گۆرانی)|ھەوایییەکان]]» و «[[ھیپنۆتایز (گۆرانیی سیستەم ئۆف ئە داون)|ھیپنۆتایز]]» گەیشتوونەتە پلەی یەکەم لە خشتەی [[ئالتەرنەتڤ ئێرپلەی|گۆرانییە ئالتەرنەتڤەکان]]ی بیڵبۆرد. ھەموو ئەندامانی سیستەم ئۆف ئە داون بە ڕەچەڵەک [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنین]]، لە کۆچبەرانی ئەرمەنی لەدایکبوون یان خۆیان کۆچبەرن. == سۆیڵ (١٩٩٢–١٩٩٤) == سێرج تانکیان و دارۆن مالاکیان لە منداڵیدا لە [[قوتابخانەی ئەرمەنیی ڕۆز و ئەلێکس پیلیبۆس]] خوێندوویانە؛ بەڵام بەھۆی ئەوەی ھەشت ساڵ جیاوازی لە تەمەنیاندا ھەبوو بە یەکتری ئاشنا نەبوون تا ساڵی ١٩٩٢ کاتێک ھەریەکەیان کاریان لەسەر پڕۆژەی جیاوازی خۆیان کردووە لە ھەمان ستۆدیۆی تۆمارکردندا.<ref>Meyers, Ben. ''System Of A Down: Right Here In Hollywood'' (2007), p. &nbsp;14.</ref> باندێکیان پێکھێنا بە ناوی سۆیڵ و سێرج تانکیان بە ڤۆکاڵ و کیبۆرد، مالاکیان بە ڤۆکاڵ و گیتار، دەیڤ ھاکۆپیان (کە دواتر لە بوو بە ئەندمی [[دە ئەپێکس تیۆری]]/[[ماونت ھیلییەم]]) بە بەیس، و دۆمینگۆ «دینگۆ» لارانیۆ بە درەمس بەشدار بوون. باندەکە شاڤۆ ئۆداجیانیان وەک بەڕێوەبەر دامەزراند (ئەمیش خوێندکارێکی دیکەی پێشووی ڕۆز و ئەلێکس پیلیبۆس بوو)، دواتر لە کۆتاییدا بە ڕۆڵی گیتاری دووەم بەشداریی سۆیڵی کرد. لە ساڵی ١٩٩٤دا، دوای تەنھا یەک نمایشی ڕاستەوخۆ لە ڕۆکسی و یەک تۆمارکردنی خۆژەنی، دەیڤ ھاکۆپیان و دۆمینگۆ لارانیۆ باندەکەیان بەجێھێشت. == تۆمارە دێمۆکان و گرێبەستن (١٩٩٤–١٩٩٧) == دوای جیابوونەوەی ئەندامانی سۆیڵ و نەمانی باندەکە، سێرج تانکیان و شاڤۆ ئۆداجیان و دارۆن مالاکیان باندێکی نوێیان پێکھێنا بە ناوی سیستەم ئۆف ئە داون. ناوی باندەکە لە شیعرێکەوە وەرگیراوە کە دارۆن مالاکیان نووسیویەتی بە ناوی «ڤیکتیمز ئۆف ئە داون».<ref name="blogs.myspace.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OnTroniK: System of a Down Information|ناونیشان=http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendId=512654515&blogId=526325472|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100220180824/http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendId=512654515&blogId=526325472|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref> وشەی «ڤیکتیمز» گۆڕدرا بۆ «سیستەم» چونکە شاڤۆ ئۆداجیان پێیوابوو کە ئەمە سەرنجی گوێگرانێکی زۆر زیاتر ڕادەکێشێت و ھەروەھا لەبەر ئەوەی باندەکە دەیانویست تۆمارەکانیان لە ڕەفەکاندا بەپێی ئەلفوبێ نزیکتر بن لە پاڵەوانە مۆسیقایییەکانیان کە باندی [[سلەیەر]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=7 Things You Didn't Know About System of a Down's Self-Titled Album|ناونیشان=https://www.revolvermag.com/music/7-things-you-didnt-know-about-system-downs-self-titled-album|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200930064541/https://www.revolvermag.com/music/7-things-you-didnt-know-about-system-downs-self-titled-album|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Revolver|زمان=en}}</ref> شاڤۆ ئۆداجیان لە گیتارەوە چووە سەر بەیس و ئەرکی بەڕێوەبردنی خۆی گواستەوە بۆ گرووپی مۆسیقا و بەڕێوەبردنی ڤێڵڤێت ھامەر و دامەزرێنەرەکەی دەیڤید «بینۆ» بێنڤێنیست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=Interview With David 'Beno' Benveniste|ناونیشان=http://lamusicblog.com/2011/03/industry-profile/interview-with-beno-of-velvet-hammer|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120731110059/http://lamusicblog.com/2011/03/industry-profile/interview-with-beno-of-velvet-hammer/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٢|وێبگە=lamusicblog.com}}</ref> باندەکە دڕەمژەن [[ئۆنترۆنیک خاچاتوریان|ئۆنترۆنیک «ئاندی» خاچاتوریانیان]]یان وەک ئەندام وەرگرت، کە ھاوڕێیەکی کۆنی قوتابخانەی دارۆن مالاکیان و شاڤۆ ئۆداجیان بوو کە لە تەمەنی ھەرزەکاریاندا لەگەڵ دارۆن مالاکیاندا لە باندێکدا بە ناوی سنۆو بڵاینددا ئەندام بوون کردبوو.<ref name="blogs.myspace.com"/> لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٥دا، سیستەم ئۆف ئە داون لەژێر ناوی سۆیڵدا لە یانەیەکی شەوانە لە [[لۆس ئانجلەس]] بە ناوی کافێ کڵەب فایس دۆ-دۆ نمایشێکیان کرد. پاش ماوەیەکی کەم لە نمایشە، سیستەم ئۆف ئە داون تۆمارێکیان دروست کرد کە بە ''تۆماری دێمۆی بێناوی ١٩٩٥'' ناسراوە، کە بە شێوەیەکی بازرگانی بڵاونەکرایەوە، بەڵام سەرەنجام لە کاتی بەناوبانگبوونی باندەکە بە ئەلبومی ''[[ژەھراویبوون (ئەلبوم)|ژەھراویبوون]]'' نزیکەی شەش ساڵ دواتر لە تۆڕەکانی بڵاوکردنەوەی فایلەکاندا دەرکەوتەوە. ''تۆماری دێمۆی ٢'' لە ساڵی ١٩٩٦دا بڵاوکرایەوە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٧دا، سیستەم ئۆف ئە داون دوا تۆماری دێمۆی خۆیان تۆمار کرد کە بە ئاشکرا بڵاوکربێتەوە بە ناوی ''تۆماری دێمۆی ٣''. لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٧دا، دڕەمژەن خاچاتوریان بەھۆی شکانی دەستی باندەکەی بەجێھێشت (دواتر ھاوبەش بوو لە دامەزرانی دە ئەیپێکس تیۆری، کە دەیڤ ھاکۆپیانی بەیسژەنی پێشووی سۆیڵی تێدا بوو).<ref name="blogs.myspace.com"/> لە شوێنی خاچاتوریان جۆن دۆلمایان جێگەی گرتەوە. یەکەم گۆرانیی فەرمی باندەکە کە بە پرۆفیشناڵی تۆمار کرابێت لە کۆکرایەکی ساڵی ١٩٩٧دا بوو بە ناوی ''ئێمە ئەرمەنین''، کە کۆکراوەیەک بوو بۆ ناساندنی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان|جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]]. دوای نمایشکردن لە یانە دیارەکانی ھۆڵیوود وەک [[ویسکی ئە گۆ گۆ]] و [[ڤایپەر ڕوم]]، باندەکە سەرنجی بەرھەمھێنەر [[ڕیک ڕووبن]]یان ڕاکێشا، کە داوای لێکردن لە پەیوەندیدا بمێننەوە. باندەکە بەھۆی تامەزرۆیییانەوە لە نزیکی کۆتاییی ساڵی ١٩٩٧ ''تۆماری دیمۆی ٤یان'' تۆمارکرد، بە تایبەتی بۆ ئەوەی بنێردرێت بۆ [[کۆمپانیای تۆمارکردن|کۆمپانیاکانی تۆمارکردن]]. ڕووبن گرێبەستێکی بۆ واژوو کردن لەگەڵ [[ئەمێریکەن ڕیکۆردینگز]]/[[کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]]ی خۆی، لەگەڵ تیپەکە ئاھەنگی واژووکردنەکەیان گێڕا بە نمایشێک لە [[شانۆی ڕۆکسی (وێست ھۆڵیوود)|شانۆی ڕۆکسی]] لەگەڵ [[ھیومەن وەیست پڕۆجێکت]] لە ١٢ی ئەیلوولی ١٩٩٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=human waste project news|ناونیشان=http://www.geocities.com/~humanwaste/news2.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091028094447/http://www.geocities.com/~humanwaste/news2.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> دواتر سیستەم دەستی کرد بە تۆمارکردنی تراک کە سەرەنجام خرانە یەکەم ئەلبومیانەوە لەگەڵ ئەندازیار [[سیلڤیا ماسی]]دا. ڕووبن لە بارەیانەوە دەڵێت: «من خۆشم دەوێن. ئئەوان باندی دڵخوازی من بوون، بەڵام پێم وانەبوو جگە لە کۆمەڵێک کەسی بچووک و ھاوبیری وەک من کە شێت بوون کەسی تر حەزیان لێی بێت. کەس چاوەڕێی باندێکی ھێڤی میتاڵی ئەرمەنی نەبوو. دەبووایە ئەوەندە باش بێت کە ھەموو ئەوانە تێبپەڕێنێت.» لە ساڵی ١٩٩٧دا، باندەکە خەڵاتی باشترین باندی واژووکراوی لە خەڵاتەکانی ڕۆک سیتی بردەوە.<ref name="rc_awards_97">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rock City Awards 1997|ناونیشان=http://www.rockcitynews.com/awards/ballot97.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20001205000000/http://www.rockcitynews.com/awards/ballot97.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧|وێبگە=rockcitynews.com}}</ref> == ئەلبومی سیستەم ئۆف ئە داون (١٩٩٨–٢٠٠٠) == لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٨دا، سیستەم ئۆف ئە داون یەکەم ئەلبومی خۆیان بە ناوی ''[[سیستەم ئۆف ئە داون (ئەلبوم)|سیستەم ئۆف ئە داون]]'' بڵاوکردەوە. سەرکەوتنێکی مامناوەندیان بەدەستھێنا و یەکەم تاکەگۆرانییەکانیان «[[شەکر (گۆرانیی سیستەم ئۆف ئە داون)|شەکر]]» و «[[جاڵجاڵۆکە (گۆرانیی سیستەم ئۆف ئە داون)|جاڵجاڵۆکە]]» بوونە دڵخوازی ڕادیۆ و ڤیدیۆکلیپەکانی ھەردوو گۆرانییەکە زۆرجار لە [[میوزیک تیڤی|کەناڵی ئێم تی ڤی]] پەخش کران. دوای بڵاوبوونەوەی ئەلبومەکە، باندەکە گەشتێکی بەرفراوانیان ئەنجامدا، بۆ گەشتی [[دیابلۆس ئین موزیکا]] پێش [[سلەیەر]] نمایشیان کرد، دواتر چوونە قۆناغی دووەمی [[ئۆزفێست]]. دوای ئۆزفێست، لەگەڵ [[فییەر فاکتۆری]] و [[ئینکیوبوس (باند)|ئینکیوبوس]] گەشتیان کرد دواتر بوونە یەکێک لە نمایشە گرنگەکانی [[گەشتی سنۆ-کۆر]] لەگەڵ [[پوویا (باند)|پوویا]]، [[مستەر بەنگڵ]]، دە کات و [[ئینکیوبوس (باند)|ئینکیوبوس]]. لە تشرینی دووەمی ١٩٩٨دا، سیستەم ئۆف ئە داون لە ئەلبومی ''[[شێف ئەید: ئەلبومی ساوت پاڕک|شێف ئەید]]ی'' ''[[ساوت پاڕک]]دا'' دەرکەوتن، کە مۆسیقای گۆرانیی «بۆت دەمرن؟»یان ژەنیبوو. لە نزیکی کۆتاییی گۆرانییەکەدا، دەنگی سێرج تانکیان دێت کە دەڵێت «بۆچی دەبێت جۆری خۆمان بکوژین؟» ئەم دێڕە دواتر لە گۆرانیی «بووم!»دا بەکارھێندرایەوە. ھەرچەندە سیستەم ئۆف ئە داون لەسەر ئەلبومەکە ئاماژەیان پێدراوە، کەسایەتیی [[شێف (ساوت پاڕک)|شێف]]ی ''ساوس پارک'' نایانناسێنێت وەک زۆربەی ھونەرمەندەکانی تر کە لە تۆمارەکەدا ئەلبومەکەدا بەشدارۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chef Aid: The South Park Album|ناونیشان=https://www.allmusic.com/album/chef-aid-the-south-park-album-mw0000601245|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308120244/https://www.allmusic.com/album/chef-aid-the-south-park-album-mw0000601245|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Allmusic}}</ref> == ژەھراویبوون و ''ئەم ئەلبومە بدزن!'' (٢٠٠١–٢٠٠٣) == [[پەڕگە:Daron_Malakian_1.jpg|وێنۆک| گیتارژەن [[دارۆن مالاکیان]] بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ [[سێرج تانکیان]]ی ناسی دوای چەند ساڵێک باندەکە پێکھات.]] لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٠١دا، سیستەم ئۆف ئە داون پلانیان دانابوو دووەم ئەلبومیان بڵاو بکەنەوە لە کۆنسێرتێکی خۆڕایی لە ھۆڵیوود وەک سوپاسێک بۆ ھەوادارەکانیان. کۆنسێرتەکە، کە لە شوێنێی وەستانی ئۆتۆمبێلدا بەڕێوەچوو، وا داندرابوو کە شوێنی ٣٬٥٠٠ کەسی تێدا ببێتەوە؛ بەڵام نزیکەی ١٠ بۆ ١٥ ھەزار ھەوادار ئامادە بوون. بەھۆی زۆری ژمارەی ھەوادارانەوە، نمایشەکە لەلایەن ئاگرکوژێنەوەکانەوە ھەڵوەشێندرایەوە کەمێک پێش ئەوەی باندەکە بچنە سەر ستەیج بەبێ ئەوەی ھەڵوەشاندنەوەکە ڕابگەیەنن. ھەواداران زیاتر لە کاتژمێرێک چاوەڕێی دەرکەوتنی باندەکە بوون، بەڵام کاتێک تابلۆیەکی ھەڵواسراوی پشتی ستەیجەکە کە «سیستەم ئۆف ئە داون»ی لەسەر نووسرابوو لەلایەن ئاسایشەوە لابرا، ئامادەبووان بەپەلە ھاتنە سەر ستەیج و ھەموو ئامێرەکانی باندەکەیان لەناوبرد (نزیکەی ٣٠ ھەزار دۆلار) و دەستیانکرد بە ئاژاوەگێڕی، بەردیان گرتە پۆلیس، پەنجەرەکانیان شکاند، و دەستشۆرە گشتییەکانیشیان خست. ئاژاوەگێڕییەکان شەش کاتژمێر بەردەوام بوو، و لەو ماوەیەدا شەش کەس دەستگیر کران. دواتر دەیڤید «بینۆ» بێنڤێنیستی بەڕێوەبەری باندەکە وتی کە دەکرا ئاژاوەگێڕییەکە ڕووی نەدابا ئەگەر ڕێگە بە باندەکە بدرابا نمایشەکەیان بکەن یان ڕێگەیان پێدرابا لە کۆنسێرتەکەدا لێدوانێک بدەن سەبارەت بە ھەڵوەشاندنەوەی کۆنسێرتەکە. نمایشی نێو فرۆشگاکەشیان کە بۆ ڕۆژی دواتر داندرابوو ھەڵوەشایەوە بۆ ڕێگریکردن لە ئاژاوەیەکی ھاوشێوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.laweekly.com/music/the-wraiths-dark-punk-isnt-all-doom-and-gloom-9209187|سەردێڕ=The Wraith's Dark Punk Isn't All Doom and Gloom|دوایین=Rogers|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٨|ئیش=L.A. Weekly|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190521071058/https://www.laweekly.com/music/the-wraiths-dark-punk-isnt-all-doom-and-gloom-9209187}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://articles.latimes.com/2001/sep/05/local/me-42235|سەردێڕ=Police Blame Promoter for Riot at Concert|دوایین=RAMOS|یەکەم=GEORGE|ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٠١|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٨|دوایین٢=BOUCHER|یەکەم٢=GEOFF|زمان=en-US|issn=0458-3035|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201112958/http://articles.latimes.com/2001/sep/05/local/me-42235}}</ref> بەناوبانگبوونی گەورەی باندەکە لەکاتێکدا ڕوویدا کە دووەم ئەلبومیان بە ناوی ''[[ژەھراویبوون (ئەلبوم)|ژەھراویبوون]]'' بۆ یەکەمجار لە چووە پلەی یەکەمی خشتەکانی ئەمریکا و کەنەدا. ئەلبومەکە سەرەنجام ٣ جار بڕوانامەی [[فرە پلاتینیۆم]]ی لە ئەمریکا بەدەستھێناوە.<ref name="RIAAcert">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RIAA album certifications: System of a Down - Toxicity|ناونیشان=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=toxicity#search_section|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200917200340/https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=toxicity#search_section|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> لە ھەفتەی [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول]]دا ئەلبومەکە ھێشتا لە ئەمریکا لە لووتکەدا بوو و ژینگەی سیاسی کە بەھۆی ھێرشەکانەوە دروست بووبوو مشتومڕی زیاتری نایەوە لەسەر گۆرانییە بەناوبانگەکەی «[[چاپ سوویی!]]»؛ گۆرانییەکە لە ڕادیۆکاندا دەرھێندرا چونکە دەقی ھەستیاری سیاسیی لەخۆگرتبوو بەپێی [[یادنامەی ساڵی ٢٠٠١ی کلێر چانێڵ]]ی ئەو کاتە وەک «پێموانییە متمانەت بە خۆکوژییە ماقووڵەکەم بێت». بێ گوێدانە ئەمە، ڤیدیۆکلیپی گۆرانییەکە بە بەردەوامی لە ئێم تی ڤی سەردەخرا لەگەڵ دووەم تاکەگۆرانیی ئەلبومەکە، «[[ژەھراویبوون (گۆرانی)|ژەھراویبوون]]». سەرەڕای ئەو مشتومڕانەی لەسەر «چاپ سوویی!» ھەبوو، گۆرانییەکە پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی گرامی، و بە بەردەوامی لە ڕادیۆ و کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکاندا گۆرانییەکانی وەک «ژەھراویبوون» و «[[ھەوایییەکان (گۆرانی)|ھەوایییەکان]]» لێدەدرانەوە. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٦دا، [[ڤی ئێچ ١]] گۆرانیی «ژەھراویبوون»ی لە پلەی ١٤یەمدا دانا لە ''٤٠ باشترین گۆرانییە میتاڵەکان''. لە ساڵی ٢٠٠١دا، باندەکە لەگەڵ [[سڵیپنات]]دا گەشتێکیان بە سەرتاسەری ئەمریکادان کرد. دوای نمایشێک لە گراند ڕاپیدز لە ویلایەتی میشیگەن، دەوترێت کە ئۆداجیان لەلایەن پاسەوانەکانی پشت پەردەوە ھەراسان کراوە و بەھۆی نەژادییەوە ھەڕەشەی لێکراوە و دەستدرێژی جەستەیی کراوەتە سەر، و دواتر لە شوێنی کۆنسێرتەکە فڕێیان داوەتە دەرەوە. ئۆداجیان لەلایەن پۆلیسەوە چاودێریی پزیشکی وەرگرت و دواتر سکاڵای لەسەر کۆمپانیای پاسەوانییەکە تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kaufman|یەکەم=Gil|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=System Of A Down Bassist Sues Security Team For Humiliating Him In Front Of Fans|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/articles/1470460/20030310/system_of_a_down.jhtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100924015700/http://www.mtv.com/news/articles/1470460/20030310/system_of_a_down.jhtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=MTV}}</ref> سەرەڕای ئەم ڕووداوە، گەشتەکە سەرکەوتوو بوو و سیستەم ئۆف ئە داون و سڵیپنات لە ساڵی ٢٠٠١ لەگەڵ [[ڕامشتاین]] گەشتێکی تریان پێکەوە ئەنجامدا بە ناوی پڵێج ئۆف ئەڵیجنس. لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠١دا، تراکە بڵاونەکراوەکانی کاتی تۆمارکردنی ''ژەھراویبوون'' لە ئینتەرنێتدا بڵاوبوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lancaster|یەکەم=Mike|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=The Daron Malakian Interview|ناونیشان=http://www.glendalehigh.com/malakian.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716081821/http://www.glendalehigh.com/malakian.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Glendale High School Newspaper-the Explosion}}</ref> ئەم کۆمەڵە تراکە لەلایەن ھەوادارانەوە ناوی ''ژەھراویبوونی دووەم''ی لێنرا. باندەکە لێدوانێکیان بڵاوکردەوە کە وتیان تراکەکان تەواونەکراو بوون و دواتر وەشانی تەواوکراوی گۆرانییەکانیان لە سێیەم ئەلبومیاندا بڵاوکردەوە بە ناوی ''[[ئەم ئەلبومە بدزن!]]''، کە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢دا بڵاوکرایەوە. ''ئەم ئەلبومە بدزن!'' ھاوشێوەی سی دییەکی سووتێنەر بوو کە بە ماجیک شتی لەسەر نووسرابوو. ھەروەھا نزیکەی ٥٠ ھەزار کۆپیی تایبەتی ئەلبومەکە بڵاو کرانەوە کە دیزاینی سی دییەکەیان جیاواز بوو، و ھەریەکەیان لەلایەن ئەندامێکی جیاوازی باندەکەوە دیزاین کرابوو. ناوی ئەلبومەکە ئاماژەیەکە بۆ کتێبی دژەکولتووریی [[ئابی ھۆفمان]] بە ناوی ''[[ئەم کتێبە بدزن]]''، ھەروەھا پەیامێکیشە بۆ ئەوانەی لە ئینتەرنێتدا گۆرانییەکانیان دزەپێکردبوو. گۆرانیی «[[دەروونبینی]]» وەک تاکەگۆرانییەکی بانگەشە بڵاوکرایەوە و بەردەوام لە ڕادیۆی ئالتەرنەتڤدا لێدەدرایەوە. ڤیدیۆیەک بۆ گۆرانیی «بووم!» لەگەڵ دەرھێنەر [[مایکڵ موور]] تۆمار کرا وەک ناڕەزایەتییەک دژی [[شەڕی عێراق]]. == ''دڵڕفاندن''، ''ھیپنۆتایز''، دابڕانی باند و پڕۆژە لاوەکییەکان (٢٠٠٤–٢٠٠٨) == [[پەڕگە:Serj_Tankian.jpg|ڕاست|وێنۆک| [[سێرج تانکیان]] ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێناوە بەھۆی مەودای دەنگییە زۆرەکەی لەگەڵ شێوازی گۆرانیوتنە نائاسایییەکەیدا.]] لە ساڵی ٢٠٠٤دا، باندەکە ئەلبومێکی تریان بە ناوی ''ئەم ئەلبومە بدزن!'' تۆمار کرد، کە ئەلبومێکی دووانیی بوو و بە دوو بەشی جیا بڵاویان کردەوە و ماوەی شەش مانگ لەنێوانیان بڵاوکردنەوەکاندا ھەبوو. بڵاوکراوەکان دیزاینی بەرگیی باوکی مالاکیان، ڤارتان مالاکیانی لەخۆگرتبوو، و بە شێوەیەک دیزاین کرابوون کە ھەردوو ئەلبومەکە بەیەکەوە ببەستێتەوە. یەکەم ئەلبوم بە ناوی ''[[دڵڕفاندن (ئەلبوم)|دڵڕفاندن]]'' لە ١٧ی ئایاری ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە جێپەسەند بوو. بۆ یەکەمجار لە ئەمریکا و کەنەدا، ئوسترالیا، و ھەموو جیھاندا چوویە پلەی یەکەمدا، ئەمەش کردییە دووەم ئەلبومی سیستەم ئۆف ئە داون کە بچێتە پلەی یەکەمەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mezmerize - System of a Down|ناونیشان=https://www.allmusic.com/album/mezmerize-mw0000209577#:~:text=AllMusic%20Review%20by%20Johnny%20Loftus,what's%20essentially%20a%20double%20album.|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200710132717/https://www.allmusic.com/album/mezmerize-mw0000209577#:~:text=AllMusic%20Review%20by%20Johnny%20Loftus,what's%20essentially%20a%20double%20album.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Allmusic}}</ref> فرۆشی ھەفتەی یەکەم لە سەرانسەری جیھاندا ٨٠٠ ھەزار دانەی تێپەڕاند. تاکەگۆرانیی سەرەکیی «[[بی. وای. ئۆ. بی (گۆرانی)|بی. وای. ئۆ. بی]]»، کە یەکپارچەیی دامەزراندنی سەربازانی ئەمریکا دەخاتە گومانەوە، کەوتە خشتەکانی مۆدێرن ڕۆک ئاند مەینستریم ڕۆکی بیڵبۆرد، و دواتر [[٤٨ەمین خەڵاتی ساڵانەی گرامی|خەڵاتێکی گرامیی لە ساڵی ٢٠٠٦]] بردەوە بۆ باشترین نمایشی ھارد ڕۆک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=System Of A Down Honored With Grammy For 'Best Hard Performance'|ناونیشان=https://www.blabbermouth.net/news/system-of-a-down-honored-with-grammy-for-best-hard-rock-performance/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200714112239/https://www.blabbermouth.net/news/system-of-a-down-honored-with-grammy-for-best-hard-rock-performance/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Blabbermouth}}</ref> «[[پرسیار!]]» وەک دووەم تاکەگۆرانیی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە و شاڤۆ ئۆداجیان یاریدەدەری دەرھێنانی ڤیدیۆکلیپەکە بوو. دوای بڵاوبوونەوەی ئەلبومەکە، باندەکە بە شێوەیکی بەربڵاو گەشتیان ئەنجامدا لە سەرانسەری ئەمریکا و کەنەدادا و بە پشتگیریی [[دە مارس ڤۆڵتا]] و [[باد ئاسید تریپ]]. بەشی دووەمی ئەلبومی دووانییە بە ''[[ھیپنۆتایز (ئەلبوم)|ھیپنۆتایز]]'' لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە. وەک ''دڵڕفاندن'' بۆ یەکەمجار چوویە پلەی یەکەمی ئەمریکاوە، بەمەش سیستەم ئۆف ئە داون بوونە تاکە ھونەرمەند، لەگەڵ [[بیتڵز]]، ڕاپەران [[تووپاک شاکوور|تووپاک]] و [[سی ئێم ئێکس (ڕاپەر)|دی ئێم ئێکس]]، کە دوو ئەلبومی ستۆدیۆییان بکەوێتە پلەی یەکەمەوە لە یەک ساڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/1516656/system-of-a-down-make-it-a-double-with-chart-topping-hypnotize/|سەردێڕ=System Of A Down Make It A Double With Chart-Topping Hypnotize|ئیش=MTV News|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201115055912/http://www.mtv.com/news/1516656/system-of-a-down-make-it-a-double-with-chart-topping-hypnotize/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> «[[ھیپنۆتایز (گۆرانیی سیستەم ئۆف ئە داون)|ھیپنۆتایز]]» وەک تاکەگۆرانیی سەرەکی بڵاوکرایەوە و بە دواشیدا «[[ڕۆژێکی تەنیا]]» و «[[دەوروبەری ناحەزی]]» بڵاوکرانەوە، ھەرسێکیشیان وەک [[تۆماری درێژخایەن]]یش بڵاوکرانەوە، لەنێویاندا چەندین گۆرانیی بی سایدی ساڵانی ١٩٩٩–٢٠٠٠ تێدابوو، وەک گۆرانییەکی ھاوبەش لەگەڵ [[وو-تانگ کڵان]]، بە ناوی «شەرمەزاری». «[[ڕۆک ئاند ڕۆڵ بکوژن]]» وەک کۆتا تاکەگۆرانیی بانگەشە بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hypnotize - System of a Down|ناونیشان=https://www.allmusic.com/album/hypnotize-mw0000348196|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210209002000/https://www.allmusic.com/album/hypnotize-mw0000348196|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Allmusic}}</ref> لەکاتێکدا ئەلبومەکانی پێشووی سیستەم ئۆف ئە داون زۆربەی دەقەکانیان لەلایەن تانکیانەوە نووسرابوون و وتراون و مۆسیقاکانیان لەلایەن تانکیان و مالاکیان (و ھەندێک جاریش ئۆداجیان)ەوە بە ھاوبەشی داڕێژرابوون، زۆربەی مۆسیقا و دەقەکانی ''دڵڕفاندن''/''ھیپنۆتایز'' لەلایەن مالاکیانەوە نووسراون، کە ڕۆڵێکی باڵادەستتری درایێ وەک گۆرانیبێژ لە ھەردوو ئەلبومەکەدا و زۆرجار تانکیان کیبۆرد و ڤۆکاڵی پشتەنی دابین دەکرد. گۆرانیی «[[ڕۆژێکی تەنیا (گۆرانی)|ڕۆژێکی تەنیا]]» لە ساڵی ٢٠٠٧دا پاڵێورابوو بۆ باشترین نمایشی ھارد ڕۆک لە [[٤٩ھەمین خەڵاتی ساڵانەی گرامی|٤٩ەمین خەڵاتەکانی گرامیدا]]، بەڵام بەرامبەر «[[ئافرەت (گۆرانیی وۆڵفمەدەر)|ئافرەت]]»ی [[وۆڵفمەدەر]] دۆڕا. ژیاننامەیەکی باندەکە بە ناوی ''سیستەم ئۆف ئە داون: لێرە لە ھۆلیوود،'' کە لەلایەن [[بێن مایەرس]]ەوە نووسرابوو، لە مانگی ئایاری ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە، دواتر لە ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٧ لە ڕێگەی [[کۆمپانیای دیسئینفۆرمەیشن]]ەوە بڵاوکرایەوە. لەگەڵ ئەمەشدا لە ساڵی ٢٠٠٦دا، گرتە ڤیدیۆییی کۆنسێرت و چاوپێکەوتنەکانی باندەکە سەبارەت بە گرنگیی یارمەتیدان لە ھۆشیارکردنەوە و ناساندنی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]] خرانە فیلمی ''[[قیژەکەرەکان (فیلمی ٢٠٠٦)|قیژەکەرەکان]]،'' کە لە دەرھێنانی [[کارلا گاراپیدیان]] بوو. ھەروەھا چاوپێکەوتنێکیشی تێدابوو لەگەڵ باپیری تانکیان، کە ڕزگاربووی کۆمەڵکوژییەکە بوو، ھەروەھا دیدارێکی تانکیان و دۆلمایانیشی تێدابوو لەگەڵ [[دێنیس ھاستێرت]]ی سەرۆکی ئەوکاتی ئەنجومەنی نوێنەران لە دیدارەکەدا دوو مۆسیقاژەنەکە بانگەشەی ئەوەیان کرد کە حکوومەتی ئەمریکا بە فەرمی کۆمەڵکوژییەکە بناسێنێت. ھەروەھا گرتەڤیدیۆیییەکانی تانکیان و دۆلمایان بەکارھاتن کە لەگەڵ خۆپیشاندەرانن لە دەرەوەی باڵیۆزخانەی تورکیا لە واشنتۆن دی سی. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٦دا، باندەکە ڕای گەیاند کە بۆ ماوەیەک دادەبڕێن. مالاکیان دووپاتی کردەوە کە دابڕانەکەیان لەوانەیە چەند ساڵێک بخایەنێت، و ئۆداجیان لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ گۆڤاری ''گیتار''دا لانی کەم سێ ساڵی دانا. ئۆداجیان بە کەناڵی ئێم تی ڤیی وت «ئێمە جیا نابینەوە. ئەگەر جیاببوینایەتەوە، ئۆزفێستمان نەدەکرد. ئێمە دوای ئۆزفێست پشوویەکی زۆر درێژخایەن وەردەگرین تاکوو کارە تایبەتییەکانمان ئەنجام بدەین. زیاتر لە دە ساڵە لە سیستەمدا چالاکین، و پێموایە کە شتێکی باشە کە کەمێک پشوو بدەین.»<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Harris|یەکەم=Chris|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=System of a Down Aren't Breaking Up—They're Going on Hiatus|ئیش=MTV News|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/articles/1530066/20060503/system_of_a_down.jhtml|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100302163514/http://www.mtv.com/news/articles/1530066/20060503/system_of_a_down.jhtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆتا نمایشی سیستەم ئۆف ئە داون پێش پشوویەکەیان لە ١٣ی ئابی ٢٠٠٦ لە [[وێست پاڵم بیچ، فلۆریدا|وێست پاڵم بیچ]] لە فلۆریدا بوو. مالاکیان لە میانی کۆتا نمایشیان لە ڕۆژی یەکشەممەدا بە ئامادەبووانی وت «ئەمشەو دوا نمایش دەبێت بۆ ماوەیەکی درێژخایەن. دەگەڕێینەوە لاتان؛ بەڵام دڵنیا نین کەی.»<ref name="soadfans_last_show">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=West Palm Beach, FL&nbsp;— August 13, 2006 Review|ناونیشان=http://www.soadfans.com/Article427.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070515070110/http://www.soadfans.com/Article427.htm <!-- Bot retrieved archive -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧|وێبگە=soadfans.com|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەندامانی باندەکە بەردەوام بوون لە پڕۆژەکانی خۆیان؛ مالاکیان باندێکی بە ناوی [[سکاڕس ئۆن بڕۆدوەی]] پێکھێنا، کە دۆلمایانیش بەشداریی تێدا کرد. دوای ئەلبومێک [[سکاڕس ئۆن بڕۆدوەی (ئەلبوم)|بە ناوی باندەکە]] خۆیانەوە، باندەکە ڕاوەستان و سەرەنجام دۆلمایان باندەکەی بەجێھێشت. سەرەڕای ئەمە، باندەکە ئەلبومی دووەمیان لە ساڵی ٢٠١٨دا بڵاوکردەوە بە ناوی ''[[دیکتاتۆر (ئەلبومی سکاڕس ئۆن بڕۆدوەی)|دیکتاتۆر]]''، کە لەمێژ بوو چاوەڕوان دەکرا، لەژێر ناوی «دارۆن مالاکیان ئاند سکاڕس ئۆن بڕۆدوەی». دۆلمایان لەگەڵ کارکردنی لەگەڵ سکاڕس ئۆن برۆدوەی، باندێکی تایبەت بە خۆی پێکھێنا بە ناوی ئیندیکەیتەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Indicator - Something Underneath live (John Domayan's new project) - YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=5ilDTZG-yt0&list=PLxkWmILmSITzbR8HY3RLSaqzTOs60zaxA&ab_channel=Nakao|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230411091723/https://www.youtube.com/watch?v=5ilDTZG-yt0&list=PLxkWmILmSITzbR8HY3RLSaqzTOs60zaxA&ab_channel=Nakao|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.youtube.com}}</ref> دۆلمایان فرۆشگایەکی سەرھێڵی بۆ فرۆشتنی کۆمیکیش کردووەتەوە بە ناوی تۆرپیدۆ کۆمیکس. ئۆداجیان پڕۆژەیەکی لەگەڵ [[ڕیزا]]ی [[وو-تانگ کڵان]]دا ئانجام دا، کە پێکھێنانی گرووپێکی ھیپ ھۆپ بوو بە ناوی [[ئەچۆوزن]] و کاری لەسەر کۆمپانیای تۆماری یۆر سێشن و ماڵپەڕەکەی کرد، و وەک ئەندامێکی باندی پاڵپشتی ئەفسانەی فەنک [[جۆرج کلینتن (مۆسیقاژەنی فەنک)|جۆرج کلینتن]]دا کاری کرد. لەو ماوەیەدا، تانکیان دەستیکرد بە کاری تاکەکەسی و یەکەم ئەلبومی تاکەکەسیی ''[[مردووەکان ھەڵبژێرن]]''ی لە پاییزی ٢٠٠٧دا بڵاوکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Serj Tankian - Elect The Dead (2xLP - Limited Silver Marbled Vinyl)|ناونیشان=https://www.fatbeats.com/products/serj-tankian-elect-the-dead-2xlp-limited-us-exclusive-silver-black-marbled-vinyl|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201107235010/https://www.fatbeats.com/products/serj-tankian-elect-the-dead-2xlp-limited-us-exclusive-silver-black-marbled-vinyl|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Fat Beats|زمان=en}}</ref> تانکیان بەردەوام بووە لە بڵاوکردنەوەی ئەلبومی تاکەکەسی، و خۆیشی زۆرینەیان تۆمار دەکات تەنانەت دوای یەکگرتنەوەی سیستەم ئۆف ئە داون بۆ گەشتکردن. == یەکگرتنەوە و گەشتکردن (٢٠١٠–٢٠٢٠) == لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠دا، دوای چەند ھەفتەیەک لە قسە و باسی ئینتەرنێت، سیستەم ئۆف ئە داون بە فەرمی ڕایان گەیاند کە یەک دەگرنەوە بۆ زنجیرەیەک لە ڕێکەوتی گەورەی فێستیڤاڵی ئەورووپی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Karan|یەکەم=Tim|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=System Of A Down to reunite, headline Download Festival|ناونیشان=http://www.altpress.com/news/entry/system_of_a_down_to_reunite_co-headline_download_festival_with_avenged_seve/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121001082758/http://www.altpress.com/news/entry/system_of_a_down_to_reunite_co-headline_download_festival_with_avenged_seve/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|وێبگە=[[Alternative Press (music magazine)|Alternative Press]]}}</ref> لەنێو ڕێکەوتەکانی گەشتە ڕاگەیەندراوەکاندا [[فێستیڤاڵی داونڵۆد]]ی شانشینی یەکگرتوو، [[فێستیڤاڵی گرینفیڵد]]، [[ڕۆک ئەم ڕینگ ئاند ڕۆک ئیم پارک|ڕۆک ئەم ڕینگ/ڕۆک ئیم پارک]]ی ئەڵمانیا، و [[مێتاڵلتاون]]ی سوید و [[فێستیڤاڵی نۆڤا ڕۆک]]ی نەمسا و [[پرۆڤینسیرۆک]]ی فینلاندی تێدابوو. [[گەشتی یەکگرتنەوەی سیستەم ئۆف ئە داون|گەشتی یەکگرتنەوە]] لە ١٠ی ئایاری ٢٠١١ لە [[ئێدمنتن]] لە ویلایەتی ئەلبێرتای ئەمریکا دەستیپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ChartAttack Staff|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=System Of A Down Announce North American Dates With Gogol Bordello|ناونیشان=http://www.chartattack.com/news/2011/mar/01/system-of-a-down-announce-north-american-dates-with-gogol-bordello|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110304160450/http://www.chartattack.com/news/2011/mar/01/system-of-a-down-announce-north-american-dates-with-gogol-bordello|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١١|وێبگە=[[Chart (magazine)|ChartAttack]]}}</ref> یەکەم گەشتی سیستەم بە مەکسیک و ئەمریکای باشووردا لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١ لە [[مەکسیکۆ سیتی]] دەستیپێکرد و لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ لە [[سانتیاگۆ]] لە چیلی کۆتاییی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System Of A Down|ناونیشان=http://www.systemofadown.com/#tour|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180101060216/http://systemofadown.com/#tour|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Systemofadown.com}}</ref> لە کۆتایی مانگی شوبات تا سەرەتای مانگی ئازاری ٢٠١٢، بوونە یەکێک لە نمایشە سەرەکییەکانی پێنج ڕێکەوتی فێستیڤاڵی [[ساوندوەیڤ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Soundwave Festival 2012|ناونیشان=http://www.soundwavefestival.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100812091522/http://www.soundwavefestival.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Soundwavefestival.com}}</ref> باندەکە بەردەوام بوون لە نمایشکردن لە سەرانسەری جیھاندا. لە ١١ و ١٢ی ئابی ٢٠١٢دا، لە فێستیڤاڵەکانی مۆسیقای [[ھێڤی مۆنتریاڵ]] و [[ھێڤی تی ئۆ]] لە مۆنتریال و تۆرۆنتۆ دوابەدوای یەک نمایشیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heavy TO and Heavy MTL Return with System of a Down, Slipknot, Marilyn Manson, Cancer Bats, High on Fire|ناونیشان=http://exclaim.ca/News/heavy_to_heavy_mtl_return_with_system_of_down_slipknot_marilyn_manson_cancer_bats_high_on_fire|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130728212910/http://exclaim.ca/News/heavy_to_heavy_mtl_return_with_system_of_down_slipknot_marilyn_manson_cancer_bats_high_on_fire|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=exclaim.ca}}</ref> لە مانگی ئابی ٢٠١٣دا، سیستەم ئۆف ئە داون لە [[فێستیڤاڵەکانی ڕیدینگ ئاند لیدس]]ی شانشینی یەکگرتوو نمایشیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System Of A Down, Fall Out Boy, Foals and more confirmed for 2013!|ناونیشان=http://www.readingfestival.com/news/system-down-fall-out-boy-foals-and-more-confirmed-2013|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130609192744/http://www.readingfestival.com/news/system-down-fall-out-boy-foals-and-more-confirmed-2013|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> سیستەم ئۆف ئە داون تاکە نمایشیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٣دا ئەنجامدا ھۆڵیوود بۆوڵ لە ٢٩ی تەممووز؛ بلیتەکانی کۆنسێرتەکە دوای چەند کاتژمێرێک لە کەوتنە بازاڕەوە لە ٢٢ی ئازاردا بە تەواوەتی فرۆشران. لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤دا، سیستەم ئۆف ئە داون [[گەشتی وەیک ئەپ دە سۆوڵس]]یان ڕاگەیاند بۆ یادکردنەوەی ١٠٠ ساڵەی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]]. گەشتەکە پێکھاتبوو لە کۆنسێرتێکی خۆڕایی لە گۆڕەپانی کۆماری لە [[یەریڤان]]ی پایتەختی ئەرمینیا لە ٢٣ی نیسانی ٢٠١٥، و یەکەم نمایشیان بوو لەو وڵاتەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Young|یەکەم=Alex|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=System of a Down reunite for "Wake Up the Souls" tour|ناونیشان=http://consequence.net/2014/11/system-of-a-down-reunite-for-wake-up-the-souls-tour/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210927050020/https://consequence.net/2014/11/system-of-a-down-reunite-for-wake-up-the-souls-tour/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Consequence.net}}</ref> [[پەڕگە:ShavoBass.jpg|وێنۆک| بەیسژەن [[شاڤۆ ئۆداجیان]]]] لە چاوپێکەوتنێک لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦دا لەگەڵ ''[[کێرانگ!]]''، دڕەمژەن جۆن دۆلمایان ئاشکرای کرد کە سیستەم ئۆف ئە داون کار لەسەر زیاتر لە دەرزەنێک گۆرانی دەکەن بۆ ئەلبومێکی نوێیان. ئەگەرچی ڕای گەیاندووە کە باندەکە نازانن کەی ئەلبومەکە بڵاودەکرێتەوە، ئاماژەی بەوە کردووە، «دەمەوێت ھەمووان ئامادە بن و ھەست بە باشی بکەن لە بارەیەوە. ئەوە تاکە ئامانجی ئێمە لە ئێستادا؛ بەڵام فشارێکی زۆریشمان لەسەرە، چونکە ١١ بۆ ١٢ ساڵ تێپەڕیوە بەسەر کۆتا بەرھەمماندا.»<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.laweekly.com/music/serj-tankian-goes-symphonic-then-its-back-to-system-of-a-down-7567799|دوایین=Kissel, Chris|سەردێڕ=Serj Tankian Goes Symphonic — Then It's Back to System of a Down|ئیش=[[LA Weekly]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190405115251/https://www.laweekly.com/music/serj-tankian-goes-symphonic-then-its-back-to-system-of-a-down-7567799}}</ref> لە ڤیدیۆیەکی پرسیار و وەڵام لەگەڵ ھەواداراندا لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٧، پرسیار لە شاڤۆ ئۆداجیان کرا سەبارەت بە دۆخی ئەلبومی داھاتوویان و ئەویش لە وەڵامدا وتی «منیش چاوەڕێی ئەلبومێکی نوێم. ئەلبومێکی نوێ بڵاو نابێتەوە. نازانم. نازانم کەی بڵاو دەبێتەوە. لە ئێستادا نا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Geslani, Michelle|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=System of a Down bassist Shavo Odadjian says a new album is "not happening"|ناونیشان=https://consequence.net/2017/07/system-of-a-down-bassist-shavo-odadjian-says-a-new-album-is-not-happening/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220501145127/https://consequence.net/2017/07/system-of-a-down-bassist-shavo-odadjian-says-a-new-album-is-not-happening/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Consequence of Sound]]}}</ref> لە چاوپێکەوتنێکی مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ لەگەڵ ''[[ڕۆڵینگ ستۆن]]''، سێرج تانکیان وتی کە سیستەم ئۆف داون ھەندێک شتی نوێی نووسیوە بەڵام دڵنیا نین کە چی لێ بکەن. پاشان وتی کە نایانەوێت ئەلبومێکی نوێ بگرنە ئەستۆ چونکە دواتر توانای گەشتی درێژخایەنیان نابێت. مالاکیان تاکیانی بە تاکە ھۆکاری بڵاونەبوونەوەی ئەلبومی تازە دانا. تانکیان بە وردی تێڕوانینی خۆی لەسەر کێشە و ناکۆکییەکانی ڕابردوو و ئێستای باندەکە و دۆخی گشتیی باندەکەی خستە ڕوو و وتی، «بەو پێیەی نەمانتوانی بگەینە یەک ئامانج بڕیارماندا بیرۆکەی ئەلبومێکی نوێ واز لێبێنین بۆ ئێستا.»<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.blabbermouth.net/news/serj-tankian-opens-up-about-business-and-creative-differences-that-are-standing-in-way-of-new-system-of-a-down-music/|سەردێڕ=SERJ TANKIAN Opens Up About Business And Creative Differences That Are Standing In Way Of New SYSTEM OF A DOWN Music|ئیش=[[Blabbermouth.net]]|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713062604/http://www.blabbermouth.net/news/serj-tankian-opens-up-about-business-and-creative-differences-that-are-standing-in-way-of-new-system-of-a-down-music/}}</ref> دۆلمایان خەتاکەی خستە سەر ھەموو ئەندامەکان وتی کە جیاوازییە کەسی و داھێنەرەکانیان بووە کە ڕێگرییان لێکردوون لە تۆمارکردنی ئەلبومێکی نوێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.blabbermouth.net/news/system-of-a-down-drummer-says-all-members-of-band-are-to-blame-for-lack-of-new-music/|سەردێڕ=SYSTEM OF A DOWN Drummer Says All Members Of Band Are To Blame For Lack Of New Music|ئیش=[[Blabbermouth.net]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220418062816/https://www.blabbermouth.net/news/system-of-a-down-drummer-says-all-members-of-band-are-to-blame-for-lack-of-new-music/}}</ref> ھەروەھا تانکیان دوودڵی خۆی لەسەر بڵاوبوونەوەی ئەلبومەکە دەربڕی، بەڵام ئەگەرێکی بچووکی بۆ ھێشتەوە. لە درێژەی قسەکانیدا باسی لەوە کرد کە لە خەیاڵیدا ئەلبومەکە چۆن دەبێت: «دەبێت سروشتی بێت، دەبێت لە ھەموو ڕوویەکەوە باش بێت.» ئۆداجیان ئاماژەی بەوەکردووە، باندەکە دەقی نووسراویان ھەیە کە «ھی ١٠ بۆ ١٢ ساڵ پێش ئێستایە»، بەڵام وتیشی کە دڵنیا نییە کە بخرێنە ئەلبومێکی سیستەم ئۆف ئە داونەوە. ھەروەھا وتی کە مالاکیان و تانکیان بە شێوەی جیاواز ئەلبومەکە وێنا دەکەن، و ئەم گرژییەش زۆر دەمێکە دروست بووە وەک لەوەی ھەواداران لێی ئاگادارن، سەرەڕای ئەوەی خۆشەویستی و ڕێزیان بۆ یەکتر ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tuesday, October 9th with guest: System of A Down's Shavo Odadjian|ناونیشان=https://kroq.radio.com/media/audio-channel/tuesday-october-9th-guest-system-downs-shavo-odadjian|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190329125437/https://kroq.radio.com/media/audio-channel/tuesday-october-9th-guest-system-downs-shavo-odadjian|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[KROQ-FM]]}}</ref> لە لێدوانێکی تریدا وتی کە ھیچ ناکۆکییەک لە نێوان ئەندامەکاندا نەماوە، بە متمانەبەخۆبوونەوە ڕای گەیاند کە سیستەم ئۆف ئە داون لە کۆتاییدا ئەلبومێکی نوێ تۆمار دەکەن و دڵنیاشی کردەوە کە ئەو شتانەی نووسیویانە باشترینیان دەبێت؛ بەڵام تانکیان ئەم قسانەی پێشێل کردەوە و وتی ھیچ قسەیەک لەسەر تۆمارکردنی ئەلبومێکی نوێ نەکراوە. مالاکیان ڕوونیکردەوە و وتی کە تێکەڵەیەک لە ڕوانگەی داھێنەریی جیاواز بووەتە ھۆی تۆمارنەکردنی ئەلبومێکی نوێی ستۆدیۆیی و نەبوونی ئارەزووی گەشتکردن؛ سەرەڕای ئەمە ئەگەری دروستکردنی ئەلبومێکی نوێی ڕەت نەکردەوە، بەڵام وتی کە بەم زووانە نابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stryker and Klein|سەردێڕ=Daron Malakian Talks System Of A Down with Stryker and Klein|ناونیشان=https://kroq.radio.com/blogs/stryker-and-klein/daron-malakian-system-down-stryker-and-klein|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201020215012/https://kroq.radio.com/blogs/stryker-and-klein/daron-malakian-system-down-stryker-and-klein|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[KROQ-FM]]}}</ref> وتی کە ھەواداران گرنگی بەوە نادەن کە باندەکە ئەلبومێکی نوێ دروست ناکەن، «بەڵام پێموایە بەشێکی زۆری ھەواداران تەنھا ئەلبومێکیان دەوێت.» ھیوای خۆی دەربڕی کە ئەندامەکان کۆببنەوە و مۆسیقای نوێ تۆمار بکەن بەڵام ئاڕاستەی باندی سکاڕس ئۆن بڕۆدوەیشی پێ خۆش بوو، و ئاماژەی بە ھاوڕێیەتییە باشەکەی نێوان ئەندامەکان کرد، «بەڵام لە ھەمان کاتدا، باوەڕ ناکەم لە ماوەیەکی نزیکدا ھەموومان کۆببینەوە و ئەلبومێکی نوێی سیستەم ئۆف ئە داون دروست بکەین.» مالاکیان ئاماژەی بەوەشکردووە، تانکیان و ئەندامەکانی تری باندەکە نەیانتوانیوە بگەنە ڕێککەوتنێک لەسەر چۆنییەتی دروستکردنی بەرھەمی نوێ، بەڵام پێداگریی لەسەر ئەوەش کرد کە ھیچ نەرێنییەک لە نێوانیاندا نەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System Of A Daron - From Chop Suey to Scars On Broadway - Talk Is Jericho|ناونیشان=https://omny.fm/shows/talk-is-jericho/system-of-a-daron-from-chop-suey-to-scars-on-broad|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190515044157/https://omny.fm/shows/talk-is-jericho/system-of-a-daron-from-chop-suey-to-scars-on-broad|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=omny.fm}}</ref> [[پەڕگە:JohnDolmayanSitting.jpg|ڕاست|وێنۆک| دڕەمژەن [[جۆن دۆلمایان]]]] سەرەڕای توانای سیستەم ئۆف ئە داون بۆ نمایشی ڕاستەوخۆ، ئۆداجیان نائومێدی خۆی دەربڕی لە نەتوانینی تۆمارکردنی مۆسیقای نوێ، و ڕوونیکردەوە کە شتی نوێ لەلایەن ئەندامەکانی ترەر نووسراون لە شێوەی ئەلبومێکی نوێی ڕێتێچوودا؛ بەڵام، بەبێ ئامادەبوونی تانکیان، ھیچ شتێک تۆمارێک نەکرابوو. مەراقی بوو کە بۆچی تا ئێستا باندەکە ئەلبومێکی نوێی دروست نەکردووە و جیاوازیی ھونەریی وەکوو ھۆکار ھێنایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=SHAVO ODADJIAN On The {{sic|Possi|blity|nolink=y}} Of New Music From SYSTEM OF A DOWN: 'Why It Isn't Happening Is A Big Question'|ناونیشان=http://www.blabbermouth.net/news/shavo-odadjian-on-possiblity-of-new-music-from-system-of-a-down-why-it-isnt-happening-is-a-big-question/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915183526/https://www.blabbermouth.net/news/shavo-odadjian-on-possiblity-of-new-music-from-system-of-a-down-why-it-isnt-happening-is-a-big-question/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=[[Blabbermouth.net]]}}</ref> ھەر چۆنێک بێت لەگەڵ کەمیی بەرپرسیارێتی بۆ تۆمارکردنی بەرھەمی نوێ، تانکیان دەیویست کۆکراوەیەکی گۆرانییە بڵاونەکراوەکانی ئەلبومەکانی پێشووی سیستەم ئۆف ئە داون بڵاو بکاتەوە، بەڵام دەبوو ھەموو ئەندامەکانی باندەکە ڕازی بکات بۆ بڵاوکردنەوەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=SERJ TANKIAN Says He Is 'All For' SYSTEM OF A DOWN Putting Out Previously Unreleased Material|ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/serj-tankian-says-he-is-all-for-system-of-a-down-putting-out-previously-unreleased-material/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915183525/https://blabbermouth.net/news/serj-tankian-says-he-is-all-for-system-of-a-down-putting-out-previously-unreleased-material/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Blabbermouth.net]]}}</ref> دۆلمایان لە ساڵی ٢٠١٤دا دەستیکردبوو بە پڕۆژەی ئەلبومێک بە ناوی «ئەم پیاوە خۆڵەمێشییانە» لەگەڵ جەیمس ھازلیی ھاوڕێی، کە تەواوی گۆرانییەکانی کەڤەرن، و لە وێبسایتی کیکستارتەردا داواکاریی پشتیوانیی داراییی پڕۆژەکەی دانا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bruno|یەکەم=Danielle|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=System Of A Down drummer crowdfunding side project, These Grey Men {{!}} Metal Insider|ناونیشان=https://metalinsider.net/crowdfunding/system-of-a-down-drummer-crowdfunding-side-project-these-grey-men|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220420045158/https://metalinsider.net/crowdfunding/system-of-a-down-drummer-crowdfunding-side-project-these-grey-men|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Metal Insider|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Annunziata|یەکەم=Chris|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=System of a Down's John Dolmayan and Avenged Sevenfold's M. Shadows team up in new project These Grey Men {{!}} Metal Insider|ناونیشان=https://metalinsider.net/video/system-of-a-downs-john-dolmayan-and-avenged-sevenfolds-m-shadows-team-up-in-new-project-these-grey-men|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220420045215/https://metalinsider.net/video/system-of-a-downs-john-dolmayan-and-avenged-sevenfolds-m-shadows-team-up-in-new-project-these-grey-men|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Metal Insider|زمان=en-US}}</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، یەکەم تاکەگۆرانیی ئەلبومەکەی بڵاوکردەوە، کە کەڤەری گۆرانیی «ڕۆحی شەقام»ی [[ڕەیدیۆھێد]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=These Grey Men website|ناونیشان=https://www.thesegreymen.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200125114230/https://www.thesegreymen.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=THESE GREY MEN|زمان=en-US}}</ref> [[ئێم شادۆوس]]ی گۆرانیبێژی باندی [[ئەڤێنجد سێڤنفۆڵد]] بە دەنگ لە تراکەکدا بەشدارە و [[تۆم مۆرێلۆ]]یش ژەنیاری سۆڵۆی گیتارەکەیە لە کۆتاییی گۆرانییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Childers|یەکەم=Chad|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=System of a Down Drummer Covers Radiohead With Tom Morello + M. Shadows|ناونیشان=https://loudwire.com/system-of-a-down-drummer-these-grey-men-radiohead-cover-tom-morello-m-shadows/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220420045200/https://loudwire.com/system-of-a-down-drummer-these-grey-men-radiohead-cover-tom-morello-m-shadows/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Loudwire|زمان=en}}</ref> دووەم تاکەگۆرانیی ئەلبومەکە، کە کەڤەری «[[ستارمان (گۆرانی)|ستارمان]]»ی [[دەیڤد بۆوی]]یە، سێرج تانکیانی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cornell|یەکەم=Jeff|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Serj Tankian, M Shadows Join SOAD Drummer's These Grey Men Album|ناونیشان=https://loudwire.com/tom-morello-serj-tankian-m-shadows-featured-john-dolmayan-these-grey-men-album/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220420045203/https://loudwire.com/tom-morello-serj-tankian-m-shadows-featured-john-dolmayan-these-grey-men-album/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Loudwire|زمان=en}}</ref> ئەلبومەکە بە ناوی ''«ئەم پیاوە خۆڵەمێشییانە»''و لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠دا بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=These Grey Men by John Dolmayan, on Apple Music|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://music.apple.com/us/album/these-grey-men/1494588282|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221104193633/https://music.apple.com/us/album/these-grey-men/1494588282|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> پێکدێت لە کەڤەر و نوێکردنەوەی گۆرانیی ھونەرمەندانی وەک ڕەیدیۆھێد، [[ئەی ئێف ئای]]، [[مادۆنا (گۆرانیبێژ)|مادۆنا]] و [[تۆکینگ ھێدز]]، و چەندانی تر. بەھۆی ئەو جیاوازییانەی کە ئەندامانی باندەکە ھەیانبوو، دۆلمایان دوودڵ بوو لە دروستکردنی بەرھەمی نوێ. ھەرچەندە نەیدەویست تانکیان و مالاکیان لۆمە بکات لەبەر تۆمارنەکردنی ئەلبومێکی نوێ، وتی «چوار کەس پێویستە بۆ پێکھێنانی باندەکە، ھەروەھا چوار کەسیشی دەوێت بۆ ھەڵوەشاندنەوەی. پێم وایە کە ھەموومان جێی لۆمەین. من دەتوانم تەنھا لۆمەی دارۆن و سێرج بکەم، چونکە، بە ڕاستی، ئەوان گۆرانینووسی سەرەکین، بۆیە ئاسانە لۆمە بکرێن؛ بەڵام تەنھا خەتای ئەوان نییە. بەشێکی زۆری خەتای ئەوانە، بەڵام تەنھا خەتای ئەوان نییە.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=JOHN DOLMAYAN Is 'Not Even Sure' He Wants To Make A New SYSTEM OF A DOWN Album Anymore: 'It's Just So Much Drama And Bulls**t'|ناونیشان=https://www.blabbermouth.net/news/john-dolmayan-is-not-even-sure-he-wants-to-make-a-new-system-of-a-down-album-anymore-its-just-so-much-drama-and-bullst/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915183526/https://www.blabbermouth.net/news/john-dolmayan-is-not-even-sure-he-wants-to-make-a-new-system-of-a-down-album-anymore-its-just-so-much-drama-and-bullst/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Blabbermouth.net]]}}</ref> لە چاوپێکەوتنێکدا دۆلمایان وتی کە پشوودانی باندەکە گەورەترین ھەڵەیان بووە و وتووشییەتی: «ھەرگیز نەمدەویست سیستەم پشوویەک وەربگرێت. پێموایە کە ھەنگاوێکی کارەساتاوی بوو بۆ ئێمە چونکە ھەرگیز نەگەیشتینە باشترین ئاستمان.» دۆلمایان پێیوابوو کە باندەکە دەکرا لە پلە بەرزەکانی خشتەکان بووایە ئەگەر بەردەوام بوونایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Drummer Says Hiatus Was a Huge Mistake for SOAD: We Could've Been the Biggest Band in the World|ناونیشان=https://www.ultimate-guitar.com/news/general_music_news/drummer_says_hiatus_was_a_huge_mistake_for_soad_we_couldve_been_the_biggest_band_in_the_world.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915183526/https://www.ultimate-guitar.com/news/general_music_news/drummer_says_hiatus_was_a_huge_mistake_for_soad_we_couldve_been_the_biggest_band_in_the_world.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.ultimate-guitar.com|زمان=en}}</ref> لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠دا، سێرج تانکیان لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ''ڕۆڵینگ ستۆن'' ڕای گەیاند کە [[تۆماری درێژخایەن|تۆمارێکی درێژخایەن]] بە ناوی ''جیڕی'' لەژێر ناوی خۆیدا بڵاو دەکاتەوە. تانکیان وای دانابوو کە لە مانگی تشرینی یەکەمدا تۆمارەکەی بڵاو بکاتەوە؛ بەڵام بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|کۆڤید-١٩]]ەوە لە شوباتی ٢٠٢١ بڵاوی کردەوە. لە چاوپێکەوتنەکەدا ڕوونیکردەوە کە تۆمارە دریژخایەنەکە ھەندێک گۆرانیی تێدایە کە بۆ سیستەم ئۆف ئە داون نووسیویەتی کە باندەکە نەیانویستووە تۆماری بکەن. == تاکەگۆرانییەکانی ئارتساخ و ئەگەری شەشەمین ئەلبومی ستۆدیۆیی (٢٠٢٠–ئێستا) == لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢دا، بەھۆی [[شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغ (٢٠٢٠)|شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغی ساڵی ٢٠٢٠ەوە]]، سیستەم ئۆف ئە داون، دوای ١٥ ساڵ، چەند گۆرانییەکیان بڵاوکردەوە بە ناوەکانی «[[خاکەکە بپارێزن]]» و «[[مرۆڤئاساکانی جینۆسایدانە]]»، کە ھەردووکیان «باس لە شەڕێکی توندوتیژ و جددی دەکەن کە بەسەر زێدی کولتووریماندا دێت لە [[کۆماری ئارتساخ|ئارتساخ]] و [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]].»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=brownypaul|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=WOAHH Two New System Of A Down Songs Outta Nowhere|ناونیشان=https://wallofsoundau.com/2020/11/06/woahh-two-new-system-of-a-down-songs-outta-nowhere/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201106051444/https://wallofsoundau.com/2020/11/06/woahh-two-new-system-of-a-down-songs-outta-nowhere/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Wall Of Sound|زمان=en-US}}</ref> ڤیدیۆکلیپ بۆ ھەردوو گۆرانییەکە دروست کران، و «خاکەکە بپارێزن»یەکەم ڤیدیۆکلیپی باندەکەیە لە ماوەی ١٤ ساڵدا، لە دوای «[[ڕۆژێکی تەنیا]]» و. داھاتی گۆرانییەکان بۆ یارمەتیدانی [[ئەرمینیا فەند]] و بۆ پێداویستییە مرۆیییەکانی خێزانە ئاوارەبووەکانی شەڕ بەکارھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Melas|یەکەم=Chloe|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=System of a Down releases first new music in 15 years|ناونیشان=https://www.cnn.com/2020/11/06/entertainment/system-of-a-down-new-music-trnd/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711071801/https://www.cnn.com/2020/11/06/entertainment/system-of-a-down-new-music-trnd/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=CNN}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System of a Down Detail Why They Decided to Release New Music|ناونیشان=https://www.yahoo.com/entertainment/system-down-detail-why-decided-222111627.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220418062939/https://www.yahoo.com/entertainment/system-down-detail-why-decided-222111627.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Yahoo.com|زمان=en-US}}</ref> سەبارەت بە ئەلبومێکی ڕێتێچووی نوێی، دۆلمایان ''[[ڕۆڵینگ ستۆن]]ی'' وتووە، «ئەگەر بەدەست من بوایە، ھەر سێ ساڵ جارێک ئەلبومێکی نوێمان بڵاو دەکردەوە؛ بەڵام شتەکان بەدەست من نین. ھەرچەندە ساڵانێکی زۆرە لەگەڵ ئەندامانی باندەکەدا شەڕم لەسەری کردووە، بەڵام قبوڵم کردووە کە بەدەست من نییە. ئێمە پێنج ئەلبوم و [ئێستا] دوو گۆرانیمان ھەیە. ئێمە لە ژیانی پیشەیی خۆماندا زۆر شتمان بەدەستھێناوە. ئەگەر لە ئێستادا کۆتاییی بێت، کێشە نییە.» لە ھەمان چاوپێکەوتندا، مالاکیان وتی کە «خاکەکە بپارێزن» و «مرۆڤئاساکانی جینۆسایدانە» لە سەرەتادا بڕیار بوو کە باندەکەی خۆی [[سکاڕس ئۆن بڕۆدوەی]] بڵاوی بکەنەوە؛ بەڵام کاتێک ئەم ململانێیانە ڕوویاندا، باندەکە ناچار بوون کە یەک بگرنەوە و گۆرانییەکان لەژێر ناوی سیستەم ئۆف ئە داوندا بڵاو بکەنەوە.<ref name="rollingstone2020"/> ھەروەھا مالاکیان ئاماژەی بەوەشکردووە، کە لەو بڕوایەدا نییە کە بەم زووانە باندەکە مۆسیقای نوێ دروست بکەن و ئاماژەی بەوەشکردووە، تاکە گۆرانییەکان «شتێکی یەکجارەکی بوون».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Daron Malakian Doesn't See SOAD Making More New Music Soon|ناونیشان=https://loudwire.com/daron-malakian-doesnt-see-system-of-a-down-making-more-music-soon/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211126191032/https://loudwire.com/daron-malakian-doesnt-see-system-of-a-down-making-more-music-soon/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Loudwire}}</ref> [[شاڤۆ ئۆداجیان]] لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ''وۆڵ ئۆف ساوند'' قسەی کرد و باسی لە چەمکی گۆرانییەکان کرد و ڕای گەیاند، «سەرسووڕھێنەر بوو… ھەرچەندە کێشەمان ھەبووە، بەڵام کاتێک پێکەوەین و خەریکی پڕۆڤەکردنین وەک ئەوە وایە برا بین و پێکەوە مۆسیقا دروست بکەین، وەک ئەوەی ھەموو شتێک تازە دەستی پێکردبێت.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aarons|یەکەم=Ricky|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Shavo Odadjian – 'Introducing North Kingsley and Protecting Armenia with System Of A Down'|ناونیشان=https://wallofsoundau.com/2020/12/17/shavo-odadjian-introducing-north-kingsley-and-protecting-armenia-with-system-of-a-down/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210915184651/https://wallofsoundau.com/2020/12/17/shavo-odadjian-introducing-north-kingsley-and-protecting-armenia-with-system-of-a-down/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Wall Of Sound|زمان=en-US}}</ref> کاتێک پرسیاری ئەوەی لێکرا کە ئایا ئەو دوو گۆرانییە ڕێبەریی سەردەمێکی نوێی داھێنان بۆ سیستەم ئۆف ئە داون دەکەن، تانکیان لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ بە [[تریپڵ جەی]] وتووە «نازانم، چونکە لە ئێستادا ئێمە سەرنجمان لەسەر کێشەکانن کە لە ئەرمینیادا ڕوودەدەن. کارەساتێکی گەورەی مرۆیی ھەیە. ئێمە ھێشتا سەرنجمان لەسەر کۆکردنەوەی پارەیە، ھۆشیارکردنەوەی خەڵک لەم بارەیەوە. خوا دەزانێت کە ئەمە دەمانگەیەنێتە شوێنێک یان نا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=SERJ TANKIAN: 'Time Will Tell' Whether Recording Two New SYSTEM OF A DOWN Songs Will Lead To Something More|ناونیشان=https://www.blabbermouth.net/news/serj-tankian-time-will-tell-whether-recording-two-new-system-of-a-down-songs-will-lead-to-something-more/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225023307/https://www.blabbermouth.net/news/serj-tankian-time-will-tell-whether-recording-two-new-system-of-a-down-songs-will-lead-to-something-more/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Blabbermouth.net|زمان=en-US}}</ref> لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، دۆلمایان وتی کە تانکیان «لە مێژە نەیویستووە لە باندێکدا بێت [...] و بەڕاستی، دەبوو لە دەوروبەری ساڵی ٢٠٠٦دا جیاببووینایەتەوە. چەندین جار ھەوڵماندا کۆببینەوە بۆ ئەوەی ئەلبومێکی نوێ دروست بکەین، بەڵام ھەندێک یاسا داندرابوون کە وایانکردبوو ئەو کارە قورس بێت و یەکپارچەیی ئەو شتە بپارێزین کە سیستەم ئۆف ئە داونی پێکھێناوە.» سەرەڕای ئەم پاشەکشە گەورانەش، وتی پەیوەندیی نێوان باندەکە بۆ نمایشی ڕاستەوخۆ ھێشتا زۆر باشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Revovler|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=John Dolmayan: Serj Tankian Hasn't Wanted To Be in System of a Down for a Long Time|ناونیشان=https://www.revolvermag.com/music/john-dolmayan-serj-tankian-hasnt-wanted-be-system-down-long-time|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230104095946/https://www.revolvermag.com/music/john-dolmayan-serj-tankian-hasnt-wanted-be-system-down-long-time|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Revolver}}</ref> == شێواز == === بابەتە دەقییەکان === دەقی گۆرانییەکانی سیستەم ئۆف ئە داون زۆرجار ناڕاستەوخۆ<ref name="AllmusicToxicity">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rivadavia|یەکەم=Eduardo|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠٠١|سەردێڕ=Toxicity - System of a Down|ناونیشان=https://allmusic.com/album/toxicity-r547443/review|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120429055747/http://allmusic.com/album/toxicity-r547443/review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|وێبگە=AllMusic}}</ref> یان [[دادایزم|دادائیست]]ن<ref name="AllmusicToxicity"/><ref name="popmattersmezmerize"/> و باسیان لە بابەتەکانی وەک بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان،<ref name="AllmusicToxicity"/> سیاسەت<ref name="AllmusicToxicity"/><ref name="AllmusicMezmerize">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Loftus|یەکەم=Johnny|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=Mezmerize - System of a Down|ناونیشان=https://allmusic.com/album/mezmerize-r737666/review|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426234223/http://allmusic.com/album/mezmerize-r737666/review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|وێبگە=AllMusic}}</ref> و خۆکوشتن کردووە.<ref name="AllmusicToxicity"/> «گۆرانیی زیندان» ڕەخنە لە [[شەڕی ماددە ھۆشبەرەکان|شەڕ لەسەر ماددە ھۆشبەرەکان]] دەگرێت لەکاتێکدا ''[[ڕۆڵینگ ستۆن]]'' گۆرانیی «ڕولێت» بە «نامەیەکی خۆشەویستیی تۆقیو و بریندار» وەسف دەکات. گۆرانیی «بووم!»، لەنێو ڕاستترین و ئاشکراترین گۆرانییەکانی باندەکەدا، ڕەخنەی توند لە [[جیھانگیری]] و خەرجکردنی پارە بۆ بۆمب و چەک و تەقەمەنی دەگرێت.<ref name="nmestealthisalbum">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=NME Reviews - System Of A Down: Steal this Album|ناونیشان=https://www.nme.com/reviews/6887|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150126042800/http://www.nme.com/reviews/6887|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Nme.com}}</ref> لە لێدوانێکدا لەسەر گۆرانیی «ئای-ئی-ئەی-ئای-ئەی-ئای-ئۆ»، دڕەمژەن جۆن دۆلمایان وتی کە بیرۆکەکەی لە بەرکەوتنێکی لەگەڵ ئەکتەری ''[[نایت ڕایدەر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ١٩٨٢)|نایت ڕایدەر]]'' [[دەیڤد ھاسڵھۆف]]ەوە ھاتووە لە فرۆشگایەکی مەی لە لۆس ئانجلەس کاتێک تەمەنی لە ١٢ ساڵان بووە. لە ''[[دڵڕفاندن (ئەلبوم)|دڵڕفاندن]]دا''، «سیگارۆ» ئاماژەیەکی ڕوون بە [[وێنەی چوکئاسا]]<ref name="ewmezmerize"/> و [[بیرۆکراسی]]<ref name="popmattersmezmerize"/> دەکات، لەکاتێکدا «پۆڕنۆگرافیی توندوتیژ» بە چاوێکی توند دەڕوانێتە تەلەڤیزیۆن و سووکایەتیکردن بە ژنان.<ref name="pitchforkmezmerize">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=System of a Down: Mezmerize / Hypnotize &#124; Album Reviews|ناونیشان=https://pitchfork.com/reviews/albums/11839-mezmerize-hypnotize/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090319043055/http://pitchfork.com/reviews/albums/11839-mezmerize-hypnotize/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Pitchfork.com}}</ref> ناڕازیبوونی سیستەم ئۆف ئە داون بەرامبەر بە [[شەڕی عێراق]] لە «بی. وای. ئۆ. بی» دا دەبیندرێت،<ref name="popmattersmezmerize">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Begrand|یەکەم=Adrien|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=System of a Down: Mezmerize|ناونیشان=https://www.popmatters.com/review/systemofadown-mesmerize/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150630164102/http://www.popmatters.com/review/systemofadown-mesmerize/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=PopMatters.com}}</ref> کە ئاماژەیەکی [[فرەمانایی|فرەمانا]] بەرامبەر بیرە و بۆمب، کە دەقێکی ڕاشکاوانەی لەخۆدەگرێت «بۆچی سەرۆکەکان لە جەنگدا شەڕ ناکەن؟ بۆچی ھەمیشە ھەژاران دەنێرن؟»،<ref name="popmattersmezmerize"/><ref name="ewmezmerize"/><ref name="pitchforkmezmerize"/> «ئۆڵد سکوڵ ھۆڵیوود» باس لە یارییەکی بەیسبۆڵی ناوداران دەکات.<ref name="pitchforkmezmerize"/><ref name="popmattershypnotize">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Begrand|یەکەم=Adrien|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=System of a Down: Hypnotize|ناونیشان=https://www.popmatters.com/review/systemofadown-hypnotize/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150630164108/http://www.popmatters.com/review/systemofadown-hypnotize/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=PopMatters.com}}</ref> لە ئەلبومی «ھیپنۆتایز» دا، گۆرانیی «پێشبینیکراو» باسی [[شەڕ]] دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=USATODAY.com - System of a Down zooms way up with 'Hypnotize'|ناونیشان=http://usatoday30.usatoday.com/life/music/news/2005-11-21-listen-up_x.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141017190609/http://usatoday30.usatoday.com/life/music/news/2005-11-21-listen-up_x.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Usatoday30.usatoday.com}}</ref> گۆرانیی «ھیپنۆتایز» باسی [[ڕووداوەکانی گۆڕەپانی تییەنەنمەن]] دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System Of A Down - Hypnotize - Review|ناونیشان=http://www.stylusmagazine.com/reviews/system-of-a-down/hypnotize.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151106202445/http://www.stylusmagazine.com/reviews/system-of-a-down/hypnotize.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=Stylusmagazine.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.popmatters.com/systemofadown-hypnotize-2496074979.html|سەردێڕ=System of a Down: Hypnotize|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ئیش=PopMatters|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620233911/https://www.popmatters.com/systemofadown-hypnotize-2496074979.html}}</ref> و «ڕۆژی تەنیا» باس لە نیگەرانی دەکات.<ref name="popmattershypnotize"/> ناوی ئەلبومی ''[[ئەم ئەلبومە بدزن!]]'' یاریکردنێکە بە ناوی کتێبی ''[[ئەم کتێبە بدزن]]'' لە نووسینی نووسەری [[چەپگەری|چەپگەر]] [[ئابی ھۆفمان]].<ref name="nmestealthisalbum"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=System's Stolen Tracks Compiled On Steal This Album|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/1458163/systems-stolen-tracks-compiled-on-steal-this-album/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150717092106/http://www.mtv.com/news/1458163/systems-stolen-tracks-compiled-on-steal-this-album/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=MTV.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Milner|یەکەم=Greg|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=System of a Down, 'Steal This Album!' Review|ناونیشان=http://www.spin.com/reviews/system-down-steal-album-american-recordingscolumbia/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150620140356/http://www.spin.com/reviews/system-down-steal-album-american-recordingscolumbia/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Spin.com}}</ref> پابەندبوونی پتەوی سیستەم ئۆف ئە داون بۆ ناساندنی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]] لە دوو گۆرانیاندا دەردەکەوێت: «پڵەک» و «چیا پیرۆزەکان»، کە سیاسیترین گۆرانیی باندەکەن.<ref name="rshypnotize"/> === مۆسیقا === ستیڤن تۆماس ئێرڵواینی [[ئۆڵمیوزیک]] وتوویەتی «وەک زۆرێک لە باندە [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|مێتاڵەکانی]] کۆتایییەکانی نەوەدەکان سیستەم ئۆف ئە داون ھاوسەنگییەکیان دەزیوەتەوە لەنێوان [[تراش میتاڵ]]ی ژێرزەمینیی ساڵانی ھەشتاکان و [[ئاڵتەرنەتڤ ڕۆک]]ی سەرەتای ساڵانی نەوەدەکان، وەک [[جەینس ئەدیکشن]]».<ref name="Erlewine"/> مۆسیقای سیستەم ئۆف ئە داون بە شێوەیەکی جۆراوجۆر بە [[ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ]]،<ref name="Erlewine">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Erlewine|یەکەم=Stephen Thomas|سەردێڕ=Biography of System of a Down|ناونیشان=https://allmusic.com/artist/system-of-a-down-p302874/biography|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110114000226/http://www.allmusic.com/artist/system-of-a-down-p302874/biography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٥|وێبگە=Allmusic}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sciaretto|یەکەم=Amy|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Loud Rock|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yTx2g_J6SHoC&q=%22system+of+a+down%22&pg=PA23|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=[[CMJ New Music Report]]|issue=824|پەڕە=٢٣|issn=0006-2510|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230323113306/https://books.google.com/books?id=yTx2g_J6SHoC&q=%22system+of+a+down%22&pg=PA23|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> [[نیو مێتاڵ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Udo|یەکەم=Tommy|ناونیشان=https://archive.org/details/bravenuworld00tomm/page/183|سەردێڕ=Brave Nu World|بڵاوکەرەوە=Sanctuary Publishing|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=١-٨٦٠٧٤-٤١٥-X|پەڕەکان=[https://archive.org/details/bravenuworld٠٠tomm/page/١٨٣ ١٨٣–١٨٥, ٢٤٢]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/thisispopinsearc00weis|سەردێڕ=This is Pop: in Search of the Elusive at Experience Music Project|بڵاوکەرەوە=[[Harvard University Press]]|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٠-٦٧٤-٠١٣٤٤-١|editor-last=Weisbard|editor-first=Eric|پەڕە=[https://archive.org/details/thisispopinsearc٠٠weis/page/٢٢٠ ٢٢٠]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Unterberger|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Top Ten Nu-Metal Bands|ناونیشان=http://stylusmagazine.com/articles/staff_top_10/top-ten-nu-metal-bands.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180614171513/http://stylusmagazine.com/articles/staff_top_10/top-ten-nu-metal-bands.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤|وێبگە=[[Stylus Magazine]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Grebey|یەکەم=James|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Watch System of a Down's Full First-Ever Concert in Armenia|ناونیشان=http://www.spin.com/2015/04/system-of-a-down-armenia-armenian-genocide-concert-watch-stream/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=[[Spin (magazine)|Spin]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170320112522/http://www.spin.com/2015/04/system-of-a-down-armenia-armenian-genocide-concert-watch-stream/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bella|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Serj Tankian Nixes Talk of New System of a Down Album|ناونیشان=http://musicfeeds.com.au/news/serj-tankian-nixes-talk-of-new-system-of-a-down-album/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=[[Music Feeds]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170622122928/http://musicfeeds.com.au/news/serj-tankian-nixes-talk-of-new-system-of-a-down-album/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|ھێڤی مێتاڵ]]،<ref name="Erlewine"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gelt|یەکەم=Jessiva|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=System of a Down's Serj Tankian goes classical with symphonic concerts in Northridge|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-ca-cm-serj-tankian-snap-20161101-story.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190829053101/https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-ca-cm-serj-tankian-snap-20161101-story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=[[Los Angeles Times]]}}</ref> [[ھارد ڕۆک]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lullaby Versions Of SYSTEM OF A DOWN Due This Week|ناونیشان=http://www.blabbermouth.net/news/lullaby-versions-of-system-of-a-down-due-this-week/|ئیش=[[Blabbermouth.net]]|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303203943/http://www.blabbermouth.net/news/lullaby-versions-of-system-of-a-down-due-this-week/}}</ref> [[پڕۆگرێسڤ مێتاڵ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jay|دوایین=Cridlin|سەردێڕ=System of a Down's Serj Tankian coming to the Mahaffey Theater in St. Petersburg|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ئیش=[[Tampa Bay Times]]|ناونیشان=http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/system-downs-serj-tankian-coming-mahaffey-theater-st-petersburg|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160217004937/http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/system-downs-serj-tankian-coming-mahaffey-theater-st-petersburg|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Chris|دوایین=Harris|سەردێڕ=System Of A Down Top ''Billboard'' With ''Mezmerize''|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=[[MTV News]]|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/1502898/system-of-a-down-top-billboard-with-mezmerize/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160302111130/http://www.mtv.com/news/1502898/system-of-a-down-top-billboard-with-mezmerize/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[تراش مێتاڵ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=10761508|سەردێڕ=System of a Down set for NZ show|ئیش=The New Zealand Herald|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121202130436/http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=10761508}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boughen|یەکەم=Brendan|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Serart|ناونیشان=http://www.tollbooth.org/2003/reviews/serj.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160328154028/http://www.tollbooth.org/2003/reviews/serj.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Phantom Tollbooth}}</ref> [[ئاڕت ڕۆک]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Christgau|یەکەم=Robert|سەردێڕ=Reviews of System of a Down|ناونیشان=http://robertchristgau.com/get_artist.php?name=system+of+a+down|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110629173114/http://robertchristgau.com/get_artist.php?name=system+of+a+down|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٠٩}}</ref> و [[ئاڤانت-گارد مێتاڵ]].<ref name="mtv1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harris|یەکەم=Chris|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=System Of A Down Mezmerize NYC With Crushing 90-Minute Gig|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/articles/1501594/system-down-mezmerize-nyc-crowd.jhtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121108174450/http://www.mtv.com/news/articles/1501594/system-down-mezmerize-nyc-crowd.jhtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٢|وێبگە=[[MTV]]|بڵاوکەرەوە=[[Viacom International]]}}</ref> مالاکیان وتوویەتی کە «ئێمە سەر بە ھیچ دیمەنێکی تاک نین»<ref name="Morse">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Steve|دوایین=Morse|سەردێڕ=''Pounding out a blistering attack: System of a Down lashes out at Hollywood, war, and hypocrisy''|ناونیشان=https://www.boston.com/news/globe/living/articles/2005/08/26/pounding_out_a_blistering_attack/|ئیش=The Boston Globe|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090705052346/http://www.boston.com/news/globe/living/articles/2005/08/26/pounding_out_a_blistering_attack/}}</ref> و «من حەزم لە دەنگی گیتاری ئەی نزمکراوی [[گیتاری ٧ ژێیی|٧ ژێیی]]ی نیو-مێتاڵ نییە؛ لە ئێستادا بۆ من ناگونجێت.»<ref name="Perry">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perry|یەکەم=Megan|سەردێڕ=Wired: musicians' home studios: tools & techniques of the musical mavericks|بڵاوکەرەوە=Hal Leonard Corporation|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٠-٨٧٩٣٠-٧٩٤-٣|پەڕە=[https://archive.org/details/wiredmusiciansho٠٠٠٠perr/page/٧٩ ٧٩]|chapter=Daron's Guitar Tunings|chapter-url=https://archive.org/details/wiredmusiciansho0000perr/page/79}}</ref> ھەروەھا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مایک لانکاستەر وتوویەتی، «پێدەچێت کە خەڵک ھەمیشە ھەست بەو پێویستییە بکەن بۆ تاکوو ئێمە بخەنە پۆلێکەوە، بەڵام ئێمە لە ھیچ پۆلێکدا جێمان نابێتەوە.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lancaster|یەکەم=Mike|سەردێڕ=The Daron Malakian Interview|ناونیشان=http://www.glendalehigh.com/malakian.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090415015217/http://www.glendalehigh.com/malakian.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Glendale High School Newspaper|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە وتەی تانکیان، «لەڕووی ڕێکخستن و شتەوە، [مۆسیقاکەمان] تا ڕادەیەکی زۆر [[مۆسیقای بەناوبانگ|پۆپە]]. بە ڕای خۆم، سیستەم ئۆف ئە داون باندێکی پڕۆگرێسڤ نییە. [...] بەڵام پڕۆژەیەکی ئاساییی پۆپیش نییە. بە دڵنیایییەوە ئێمە گرنگی بە مۆسیقاکەمان دەدەین تاکوو دڵنیا بین لەوەی مۆسیقایەک دەرناچێت کە پێشووتر بیسترابێت.»<ref name="DeRogatis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jim|دوایین=DeRogatis|سەردێڕ=''They're an Armenian band''|ناونیشان=http://www.jimdero.com/News2001/Sept14SOAD.htm|ئیش=The Chicago Tribune|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090410065131/http://www.jimdero.com/News2001/Sept14SOAD.htm}}</ref> جارێک مالاکیان دەربارەی مۆسیقاکەیانەوە وتوویەتی کە «وەک ئەوەی سلەیەر و [[بیتڵز]] منداڵێکیان ببێت.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Revolver|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=System of a Down's Daron Malakian: Why I Love Slayer's 'Show No Mercy'|ناونیشان=https://www.revolvermag.com/music/system-downs-daron-malakian-why-i-love-slayers-show-no-mercy|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230106032702/https://www.revolvermag.com/music/system-downs-daron-malakian-why-i-love-slayers-show-no-mercy|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Revolver}}</ref> باندەکە بەشێکی زۆر ئامێریان بەکارھێناوە، وەک [[ماندۆلینی کارەبایی]]، [[گیتاری باریتۆن|گیتاری باریتۆنی کارەبایی]]، [[گیتاری ئەکۆستیک]]، [[عوود]]، [[سیتار]]، و [[گیتاری دوانزدە ژێیی]].<ref name="8notes">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=System of a Down biography|ناونیشان=http://www.8notes.com/biographies/system_of_a_down.asp#History.2C_style_and_influences|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120125233557/http://www.8notes.com/biographies/system_of_a_down.asp#History.2C_style_and_influences|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|وێبگە=8notes.com}}</ref> بە وتەی مالاکیان زۆرجار گۆرانییەکان بە شێوەی [[تیونینگی ئی فلات]] دەنووسێت، کە دواتر دەگۆڕدران بۆ [[تیونینگی دڕۆپ سی]] تاکوو لەلایەن باندەکەوە بژەندرێت.<ref name="Perry"/> مالاکیان دەڵێت کە «بۆ من، تیونینگی دڕۆپ-سی ھاوسەنگە. بە شێوەیەکی یەکسان ڕوونی و دەنگی وردی تێدایە—زۆربەی گۆرانییەکانمان کە ڕیفیان تێدایە لەسەر دوو ژێی سەرەوە دەژەندرێن—بەڵام ئەستوورتر و بوێرترە.»<ref name="Perry"/> === کاریگەرییەکان و بەراوردکردن بە ھونەرمەندانی تر === ئەو کاریگەرییان بەسەر سیستەم ئۆف ئە داون بریتین لە [[مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین]]،<ref name="interview_nalbandian">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nalbandian|یەکەم=Bob|سەردێڕ=Interview with System of a Down|ناونیشان=http://www.hardradio.com/hr3.html?http%3A%2F%2Fwww.hardradio.com%2Fshockwaves%2Fsystem1.php3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110719185417/http://www.hardradio.com/hr3.html?http%3A%2F%2Fwww.hardradio.com%2Fshockwaves%2Fsystem1.php3|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٠٧|وێبگە=Shockwaves Online}}</ref> [[ئۆزی ئۆزبۆرن]]،<ref name="Morse"/><ref name="interview_nalbandian"/> [[بڵاک سابەت]]،<ref name="FBPO"/> [[لێد زێپلن]]،<ref name="FBPO"/> [[دێف لێپەرد]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[سکۆرپییەنز]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[مۆربید ئەینجڵ]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[دێت (باندی مێتاڵ)|دێت]]،<ref name="DaronAlbums"/>[[ئۆبیچوەری]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[ئیزی-ئی|ئیزی ئی]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[ئێن دەبلیوو ئەی]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[ڕەن دی ئێم سی]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[ئوم کەلسووم]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[عەبدولحەلیم حافز]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[دە کینکس]]،<ref name="DaronAlbums">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Appleford|یەکەم=Steve|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=System of a Down and Scars on Broadway's Daron Malakian: The Albums That Made Me|ناونیشان=https://www.revolvermag.com/music/system-down-and-scars-broadways-daron-malakian-albums-made-me|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180810010857/https://www.revolvermag.com/music/system-down-and-scars-broadways-daron-malakian-albums-made-me|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=[[Revolver (magazine)|Revolver]]}}</ref> [[بی جیس]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[گرەیتفوڵ دێد]]،<ref name="DaronAlbums"/> [[بیتڵز]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosen|یەکەم=Steven|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Daron Malakian: There Is No New System of a Down Album Planned|ناونیشان=https://www.ultimate-guitar.com/news/interviews/daron_malakian_there_is_no_new_system_of_a_down_album_planned.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930231301/https://www.ultimate-guitar.com/news/interviews/daron_malakian_there_is_no_new_system_of_a_down_album_planned.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[Ultimate-Guitar.com]]}}</ref> [[ڕێد ھۆت چیڵی پێپەرز]]،<ref name="FBPO">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Liebman|یەکەم=Jon|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Shavarsh "Shavo" Odadjian opens up about System Of A Down|ناونیشان=http://forbassplayersonly.com/shavo-odadjian/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930231954/http://forbassplayersonly.com/shavo-odadjian/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=For Bass Plays Only}}</ref> [[دێد کێنێدیس]]،<ref name="NYRock"/> [[باوھاوس (باند)|باوھاوس]]،<ref name="Collins">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dillon Collins|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=SERJ TANKIAN Discusses His Varied Solo Career, Not Being Tied To One Genre Anymore|ناونیشان=https://metalinjection.net/interviews/serj-tankian-discusses-his-varied-solo-career-not-being-tied-to-one-genre-anymore|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221123171129/https://metalinjection.net/interviews/serj-tankian-discusses-his-varied-solo-career-not-being-tied-to-one-genre-anymore|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Metal Injection|بڵاوکەرەوە=Metal Injection|وتەگێڕانەوە=From Depeche Mode to Radiohead, Tankian's tastes and influences on Perplex Cities venture into areas far removed from his heavy metal roots." Serj Tankian: "Yeah, definitely, I was into Depeche Mode and New Order and a lot of the kind of goth bands, goth pop type of bands as well Bauhaus. It definitely has all those elements that I like, and even Radiohead. Kind of a little of the Kid A starting Radiohead moments. There's a lot of that, but it's mostly experimentation and kind of this brooding attitude, but it becomes more intimate. Like there's something more intimate and something deeper about it than a lot of the rock songs that are very kind of upbeat and sung high and, you know, mighty and epic. There's kind of like the opposite effect here. And that's what I liked about it."}}</ref> [[دیپێچ مۆد]]،<ref name="Collins"/> [[نیو ئۆردەر (باند)|نیو ئۆردەر]]،<ref name="Collins"/> [[ڕەیدیۆھێد]]،<ref name="Collins"/> [[مێتالیکا]]،<ref name="TankianAlbums">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alderslade|یەکەم=Merlin|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Serj Tankian: The 10 albums that changed my life|ناونیشان=https://www.loudersound.com/features/system-of-a-down-serj-tankian-the-10-albums-that-changed-my-life|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180729200620/https://www.loudersound.com/features/system-of-a-down-serj-tankian-the-10-albums-that-changed-my-life|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=[[Metal Hammer]]}}</ref> [[مایڵز دەیڤس]]،<ref name="TankianAlbums"/> [[ئاڵیس ئین چەینس]]،<ref name="Eakin">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Eakin|یەکەم=Marah|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Serj Tankian on his musical firsts and learning to love Iron Maiden|ناونیشان=https://music.avclub.com/serj-tankian-on-his-musical-firsts-and-learning-to-love-1798233456|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930231715/https://music.avclub.com/serj-tankian-on-his-musical-firsts-and-learning-to-love-1798233456|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=[[The A.V. Club]]}}</ref> [[ئایرۆن مەیدن]]،<ref name="Eakin"/> [[باد برەینز]]،<ref name="NYRock">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gabriella|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Interview with System of a Down|ناونیشان=http://76.12.46.30/interviews/2000/system.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930232022/http://76.12.46.30/interviews/2000/system.asp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=NY Rock}}</ref> [[سلەیەر]]،<ref name="interview_nalbandian"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=System of a Down's Daron Malakian on Slayer's Influence, Farewell Tour|ناونیشان=https://www.revolvermag.com/music/system-downs-daron-malakian-slayers-influence-farewell-tour|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930231534/https://www.revolvermag.com/music/system-downs-daron-malakian-slayers-influence-farewell-tour|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=[[Revolver (magazine)|Revolver]]}}</ref> [[ڤان ھاڵن]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=DARON MALAKIAN on SYSTEM OF a DOWN: 'As Bandmembers, We Tend to Have Different Ways of Wanting to do Things'|ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/daron-malakian-on-system-of-a-down-as-bandmembers-we-tend-to-have-different-ways-of-wanting-to-do-things|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221115171301/https://blabbermouth.net/news/daron-malakian-on-system-of-a-down-as-bandmembers-we-tend-to-have-different-ways-of-wanting-to-do-things|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> و [[کیس (باند)|کیس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Childers|یەکەم=Chad|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Serj Tankian Says System of a Down Bandmate Daron Malakian First Turned Him on to Metal|ناونیشان=http://loudwire.com/serj-tankian-says-system-of-a-down-bandmate-daron-malakian-first-turned-him-on-to-metal/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150612161614/http://loudwire.com/serj-tankian-says-system-of-a-down-bandmate-daron-malakian-first-turned-him-on-to-metal/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وێبگە=[[Loudwire]]}}</ref> یەکێک لە پێداچوونەوەکاران دەڵێت کە مۆسیقاکەیان دەنگی جیاواز لەخۆدەگرێت، کە لەوە دەچێت کە «[[فوگازی]] ڕەش بژەنن» و ھەندێکجار «پێ دەخاتە نزیک لە ناوچەی [[فڕانک زاپا]]وە». مالاکیان وتوویەتی کە «من ھاندەری مۆسیقام. بە تایبەتی ھاندەری ھیچ باندێک نیم.»<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''Many musical influences in System of a Down''|ناونیشان=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LB&p_theme=lb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=10FB700A80EB8CC8&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|ئیش=[[Long Beach Press-Telegram]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121018025813/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LB&p_theme=lb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=10FB700A80EB8CC8&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM}}</ref> دۆلمایان وتوویەتی «پێموانییە ئێمە گۆرانییەکانمان لە ھی کەسی تر بچێت. ئێمە بە سیستەم ئۆف ئە داون دەزانم.»<ref name="soad_myspace"/> ئۆداجیان وتوویەتی «دەتوانیت بەراوردمان بکەیت بە ھەرکەسێک کە دەتەوێت. گرنگ نییە لام. بەراوردکردن و نیشانەکان ھیچ کاریگەرییەکیان لەسەر ئەم باندە نییە. ڕاستی ڕاستییە: ئێمە ئێمەین و ئەوانیش ئەوانن.»<ref name="soad_myspace">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Official System of a Down MySpace|ناونیشان=http://myspace.com/soad|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110820055807/http://www.myspace.com/soad|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٠٧|وێبگە=myspace.com/soad}}</ref> == ئەندامانی باندەکە == [[پەڕگە:SoaD-2013-2.jpg|وێنۆک|سیستەم ئۆف ئە داون لە ساڵی ٢٠١٣]] === ئەندامانی ئێستا === * [[سێرج تانکیان]] – ڤۆکاڵە سەرەکییەکان، کیبۆرد <small>(١٩٩٤–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small>، گیتاری ڕیتم <small>(٢٠٠١–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small> * [[دارۆن مالاکیان]] – گیتاری سەرەکی، ڤۆکاڵە پاڵپشتەکان <small>(١٩٩٤–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small>، ڤۆکاڵە سەرەکیی ھاوبەش <small>(٢٠٠٤–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small>، گیتاری ڕیتم <small>(١٩٩٤–٢٠٠١)</small> * [[شاڤۆ ئۆداجیان]] – بەیس <small>(١٩٩٤–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small> * [[جۆن دۆلمایان]] – دڕەمس، کوتان <small>(١٩٩٧–٢٠٠٦، ٢٠١٠–ئێستا)</small> === ئەندامانی پێشوو === * [[ئۆنترۆنیک خاچاتوریان|ئاندی خاچاتوریان]] – دڕەمس <small>(١٩٩٤–١٩٩٧)</small> === بەشداربووە لاوەکییەکان === * [[ئارتۆ تونچبۆیاچیان]] - کوتان، ھەڵبەستن (لە ''ژەھراویبوون'': «زانست»، «ئاتوا» و «ئارتۆ». ''ئەم ئەلبومە بدزن!'': «بڵقەکان». ھەندێک لە کۆنسێرتە ڕاستەوخۆکان لە ساڵی ٢٠٠٥ و ٢٠١٣)<ref>"System&nbsp;of a Down (Ft. &nbsp;Arto&nbsp;Tunçboyacıyan) – Arto." Genius, September 4, 2001, genius.com/System-of-a-down-arto-lyrics.</ref> == دیسکۆگرافی == {{سەرەکی|دیسکۆگرافیی سیستەم ئۆف ئە داون}} * ''[[سیستەم ئۆف ئە داون (ئەلبوم)|سیستەم ئۆف ئە داون]]'' (١٩٩٨) * ''[[ژەھراویبوون (ئەلبوم)|ژەھراویبوون]]'' (٢٠٠١) * ''[[ئەم ئەلبومە بدزن!]]'' (٢٠٠٢) * ''[[دڵڕفاندن]]'' (٢٠٠٥) * ''[[ھیپنۆتایز (ئەلبوم)|ھیپنۆتایز]]'' (٢٠٠٨) == خەڵات و پاڵاوتنەکان == == Awards and nominations == {| class="wikitable sortable" |- ! ساڵ ! خەڵات ! پۆل ! کای پاڵێوراو ! ئەنجام |- |١٩٩٩ |[[خەڵاتەکانی کێرانگ!]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Winner takes it all|بڵاوکەرەوە=Intro.de|ناونیشان=http://www.intro.de/news/newsfeatures/23000291/the-winner-takes-it-all-kerrang-awards-gewinner|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٢|زمان=de|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131105114532/http://www.intro.de/news/newsfeatures/23000291/the-winner-takes-it-all-kerrang-awards-gewinner|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |باشترین نمایشی ڕاستەوخۆی سەرتاسەری |{{N/a}} |{{won}} |- |rowspan="6"|٢٠٠٢ |[[٤٤ەمین خەڵاتی ساڵانەی گرامی|خەڵاتەکانی گرامی]]<ref name="grammy.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.grammy.com/grammys/artists/system-down/6694|سەردێڕ=System Of A Down|ئیش=[[The Recording Academy]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201105084226/https://www.grammy.com/grammys/artists/system-down/6694|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |[[خەڵاتی گرامی بۆ باشترین نمایشی ھارد ڕۆک|باشترین نمایشی مێتاڵ]] |rowspan="3"|«[[چاپ سوویی! (گۆرانی)|چاپ سوویی!]]» |{{nom}} |- |rowspan="2"|[[خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤیی ٢٠٠٢|خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی]]<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.billboard.com/articles/news/74973/2002-mtv-video-music-award-nominees|سەردێڕ=2002 MTV Video Music Award nominees|magazine=Billboard|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825153253/https://www.billboard.com/articles/news/74973/2002-mtv-video-music-award-nominees|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |[[خەڵاتی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی بۆ باشترین ڤیدیۆی ڕۆک|باشترین ڤیدیۆی ڕۆک]] |{{nom}} |- |[[خەڵاتی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی بۆ باشترین مۆنتاژ|باشترین مۆنتاژ]] |{{nom}} |- |[[2002 خەڵاتەکانی مۆسیقای بیڵبۆرد|خەڵاتەکانی مۆسیقای ''بیڵبۆرد'']] |ھونەرمەندی ھاوچەرخی ساڵ |rowspan="3" {{N/A}} |{{nom}} |- |rowspan="2"|[[خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی ئەمریکای لاتینی ٢٠٠٢|خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی ئەمریکای لاتین]] |باشترین ھونەرمەندی ڕۆکی جیھانی |{{nom}} |- |باشترین ھونەرمەندی نوێی جیھانی |{{nom}} |- |rowspan="5"|٢٠٠٣ |[[٤٥ەمین خەڵاتەکانی ساڵانەی گرامی|خەڵاتەکانی گرامی]]<ref name="grammy.com" /> |[[خەڵاتی گرامی بۆ باشترین نمایشی ھارد ڕۆک|باشترین نمایشی ھارد ڕۆک]] |«[[ھەوایییەکان (گۆرانی)|ھەوایییەکان]]» |{{nom}} |- |[[خەڵاتەکانی ڤیدیۆی مەچمیوزکی ٢٠٠٣|خەڵاتەکانی ڤیدیۆی مەچمیوزک]]<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.billboard.com/articles/news/70812/2003-muchmusic-video-awards-nominees|سەردێڕ=2003 MuchMusic Video Awards Nominees|magazine=Billboard|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190405035106/https://www.billboard.com/articles/news/70812/2003-muchmusic-video-awards-nominees|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |باشترین ڤیدیۆی جیھانی - گرووپ |«[[بووم! (گۆررانیی سیستەم ئۆف ئە داون)|بووم!]]» |{{nom}} |- |خەڵاتەکانی مۆسیقای کالیفۆرنیا |باشترین گرووپ |rowspan="3" {{N/a}} |{{won}} |- |[[خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەمریکیی ٢٠٠٣ (تشرینی دووەم)|خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەمریکی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.deseret.com/2003/1/10/19698067/american-music-awards-and-the-nominees-are|سەردێڕ=American Music Awards: And the nominees are . . .|ئیش=[[Deseret News]]|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127124317/https://www.deseret.com/2003/1/10/19698067/american-music-awards-and-the-nominees-are|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |[[خەڵاتی مۆسیقای ئەمریکی بۆ ھونەرمەندی ئالتەرنەتڤی دڵخواز|ھونەرمەندی ئالتەرنەتڤی دڵخواز]] |{{nom}} |- |خەڵاتەکانی کێرانگ!<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_3129000/3129045.stm|سەردێڕ=Kerrang! awards 2003: The nominations|ئیش=BBC|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181130123554/http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_3129000/3129045.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |باشترین باندی جیھانی |{{nom}} |- |rowspan="9" |٢٠٠٥ |rowspan="5" |خەڵاتەکانی کێرانگ!<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.metalunderground.com/news/details.cfm?newsid=14928|سەردێڕ=System Of A Down Lead Kerrang Awards Nominations|ئیش=metalunderground.com|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071031164123/http://www.metalunderground.com/news/details.cfm?newsid=14928|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |[[Kerrang! Award for Best Single|Best Single]] |rowspan="2"|«[[بی. وای. ئۆ. بی. (گۆرانی)|بی. وای. ئۆ. بی.]]» |{{nom}} |- |باشترین ڤیدیۆ |{{nom}} |- |باشترین ئەلبوم |''دلڕفاندن'' |{{nom}} |- |باشترین باندی ڕاستەوخۆ |rowspan="3" {{N/a}} |{{nom}} |- |باشترین باندی سەر زەوی |{{nom}} |- |[[خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەمریکیی ٢٠٠٥|خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەمریکی]]<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.billboard.com/articles/news/61394/2005-american-music-awards-nominees/|سەردێڕ=2005 American Music Awards Nominees|magazine=Billboard|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127205240/https://www.billboard.com/articles/news/61394/2005-american-music-awards-nominees/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |ھونەرمەندی ئالتەرنەتڤی دڵخواز |{{nom}} |- |[[مێتاڵ ستۆرم (گۆڤاری وێب)#خەڵاتەکانی مێتاڵ ستۆرم|خەڵاتەکانی مێتاڵ ستۆرم]] |باشترین ئەلبومی ئالتەرنەتڤ مێتاڵ |''دڵڕفاندن'' |{{won}} |- |[[خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤیی ٢٠٠٥|خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.news24.com/amp/channel/music/featuresinterviews/MTV-Music-Video-Awards-2005-Nominees-of-note-20081201|سەردێڕ=MTV Music Video Awards 2005 - Nominees of note|ئیش=Channel 24|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> |[[خەڵاتەکانی ڤیدیۆ و مۆسیقای ئێم تی ڤی بۆ باشترین دەرھێنانی ھونەری|باشترین دەرھێنانی ھونەر]] |«بی. وای. ئۆ. بی.» |{{nom}} |- |[[خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەورووپی ئێم تی ڤیی ٢٠٠٥|خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەورووپی ئێم تی ڤی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4405254.stm|سەردێڕ=MTV Europe awards 2005: The winners|ئیش=BBC|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070905210700/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4405254.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |باشترین ئالتەرنەتڤ |{{N/a}} |{{won}} |- |rowspan="4"|٢٠٠٦ |[[٤٨ەمین خەڵاتەکانی ساڵانەی گرامی|خەڵاتەکانی گرامی]]<ref name="grammy.com" /> |باشترین نمایشی ھارد ڕۆک |«بی. وای. ئۆ. بی.» |{{won}} |- |[[خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەورووپی ئێم تی ڤیی ٢٠٠٦|خەڵاتەکانی مۆسیقای ئەورووپی ئێم تی ڤی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/justin-timberlake-128-1354258|سەردێڕ=Nominations for MTV Europe Music Awards announced|ئیش=NME|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170811060538/https://www.nme.com/news/music/justin-timberlake-128-1354258|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |[[خەڵاتی مۆسیقای ئەورووپی ئێم تی ڤی بۆ باشترین ئالتەرنەتڤ|باشترین ئالتەرنەتڤ]] |{{N/a}} |{{nom}} |- |[[خەڵاتی مۆسیقای ئێکۆ|خەڵاتەکانی ئێکۆ]] |باشترین گرووپی ڕۆک/ئالتەرنەتڤ |''دڵڕفاندن'' |{{won}} |- |[[خەڵاتەکانی ئێم تی ڤی وودیس]]<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.billboard.com/articles/news/56842/angels-airwaves-gnarls-barkley-lead-woodie-winners|سەردێڕ=Angels & Airwaves, Gnarls Barkley Lead Woodie Winners|magazine=Billboard|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127085340/https://www.billboard.com/articles/news/56842/angels-airwaves-gnarls-barkley-lead-woodie-winners|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |باشترین کاریگەریی کۆمەڵایەتی |«[[پرسیار!]]» |{{won}} |- |٢٠٠٧ |[[٤٩ەیەمین خەڵاتەکانی ساڵانی گرامی|خەڵاتەکانی گرامی]]<ref name="grammy.com" /> |باشترین نمایشی ھارد ڕۆک |«[[ڕۆژێکی تەنیا]]» |{{nom}} |- |٢٠١٥ |[[ڕێکخراوی پاراجانۆڤ-ڤارتانۆڤ|خەڵاتەکانی پاراجانۆڤ-ڤارتانۆڤ]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/francis-ford-coppola-system-of-down-parajanov-vartanov-institute-833184|سەردێڕ=System of a Down to receive 2015 Parajanov-Vartanov Institute Award|ئیش=Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210213180252/https://www.hollywoodreporter.com/news/francis-ford-coppola-system-of-down-parajanov-vartanov-institute-833184|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://parajanov.com/systemofadown/|سەردێڕ=System Of A Down|وێبگە=Parajanov.com|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201201174934/https://parajanov.com/systemofadown/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |باشترین فیلم |[[گەشتی وەیک ئەپ دە سۆوڵس]] |{{won}} |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://systemofadown.com/}} * {{Discogs artist|85889}} * {{Curlie|Arts/Music/Bands_and_Artists/S/Sy/System_of_a_Down/}} {{سیستەم ئۆف ئە داون|state=expanded}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|System of a Down}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا}} [[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکانی لۆس ئانجلەس]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٤]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:سیستەم ئۆف ئە داون]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە نیو مێتاڵە ئەمریکییەکان]] eho978txin8rzzywdn5p3os9jqsj4cz 0 236559 1687568 1549930 2026-10-15T16:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە) 1687568 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =Suffixations in French examples.svg}} لە [[زمانەوانی|زمانەوانیدا]] '''پاشگر''' چەند پیتێکی بەستراوە کە لە دوای بنەچەی وشەیەک دادەنرێت. نموونەی باو بریتین لە کۆتایی کەیسەکان، کە ئاماژەن بۆ کەیسی ڕێزمانی ناو، سیفات و کۆتایی کردار، کە کۆکردنەوەی کردارەکان پێکدەھێنن. پاشگرەکان دەتوانن زانیاری ڕێزمانی (پاشگری وەرچەرخان)یان زانیاری وشەیی (پاشگری وەرگیراو / وشەیی '') ھەڵبگرن.'' == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زمان|وڵاتەکان|کۆمەڵگا|زمانی کوردی}} {{پۆلی کۆمنز|Suffixes}} {{زمان-کۆلکە}} [[پۆل:پاشگرەکان]] pvntl0h8chkrgrcq22q7dx9ek4xl5vp 0 237304 1687532 1680252 2026-10-15T15:31:48Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687532 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین | ناوی_تەواو = عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن | وێنە =عەبدولڕەزاق شەمسەدین.jpg | ژێرنووسی_وێنە = | بەرواری_لەدایکبوون = ١٩٥٤ | شوێنی_لەدایکبوون = خانەقا، هەولێر، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیبوون = {{ئاڵا|عێراق}} | پیشە = ئەکتەر، هونەرمەند | ساڵانی_چالاکی = ١٩٧٠–ئێستا | هاوسەرگیری = حوزەیرانی ١٩٨٣ | منداڵەکان = ٤ (ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان) |birth_date={{birth year and age|١٩٥٤}}|ساڵانی چالاکی=١٩٧٠–ئێستا|birth_place=گەڕەکی خانەقا، [[هەولێر]]|religion=[[ئیسلام]]|spouse=نەبیهە حوسێن مستەفا}} '''عەبدولڕەزاق شەمسەدین حەسەن''' (لەدایکبووی ١٩٥٤ لە [[ھەولێر|هەولێر]]) [[ئەکتەر]] و هونەرمەندێکی دیاری [[باشووری کوردستان|باشووری کوردستانە]]. بەشداری لە چەندین [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]]، شانۆگەری و بەرهەمی دۆبلاژکراودا کردووە و یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی کایەی هونەریی کوردستان. == ژیاننامە و خوێندن == عەبدولڕەزاق شەمسەدین لە ساڵی ١٩٥٤ لە گەڕەکی خانەقای شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەی «ئیبن خولەکان» لە هەولێر تەواو کردووە، و دواتر ئامادەیی پیشەسازیی هەر لە هەولێر تەواو کردووە. == کاری هونەری == سەرەتای کاری هونەریی وەک ئەکتەر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٠، کاتێک بۆ یەکەم جار بەشداری لە درامای «فاڵچی» کرد کە لە نووسینی حەمە کەریم هەورامی و دەرهێنانی سەباح عەبدولڕەحمان بوو. لە دوای ئەوەوە، بەشداری لە دەیان بەرهەمی تەلەڤیزیۆنی، شانۆیی و دۆبلاژدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هونەرمەندێكی دیاری كوردستان ئۆتۆمبێل لێیدا |ناونیشان=https://www.rachlaken.com/all-detail.aspx?Jimare=62638 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.rachlaken.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=gilkend |سەردێڕ=ئەو ژنەی عەیشێی ماچ کرد نەیزانی پیاوە |ناونیشان=https://www.gilkend.com/b/3509 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=www.gilkend.com}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.gilkend.com/b/3509 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> === بەرهەمە دیارەکان === '''دراما و شانۆگەرییەکان:''' * فاڵچی (١٩٧٠) * کەوەکانی قەرەچوغ * ئازارەکانی بارام * کونەبا * لێزەر * کۆچ * مارەیی * چڵپاو * پێچە ڕەش * هەڵەی دەرهێنەر * سێدارە * دەڕبچی * کرێچی * دوعای باوک * یابە * دراوسێ * ئاگر * دۆڕاو * مۆبایل * باوەش * پەرژین * خوێن * گۆڕان * هێلانە * قەرپ * نزا * دووکەڵی مەرگ * لێدە عەلۆ برنجە * گرێ هەروەها بەشداریی لە چەندین بەرهەمی دۆبلاژکردنی فیلم و درامادا کردووە. == ژیانی تایبەت == لە حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٣ ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە (دوو کوڕ و دوو کچ) بە ناوەکانی: ڕزگار، ڕێباز، ڤالا، ڤان. لە سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، گەشتی دەرەوەی وڵاتی کردووە و لە چوارچێوەی گەشتەکانیدا سەردانی مەزاری هونەرمەندی دیاری جیهانی [[چارڵی چاپلن]]ی کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٥دا ئەرکی ئایینیی [[حەج]]ی بەجێهێناوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٧دا، وەک ئەندامێکی شاندی هونەرمەندانی کوردستان سەردانی شاری [[قاھیرە]]ی کردووە، بە هاوڕێیەتیی کۆمەڵێک لە هونەرمەندانی دیاری ناوچەکە لەوانە: [[تەڵعەت سامان]]، زرار ڕواندزی، فەرهاد شەریف، کەریم بایز، خەلیل یابە، و عوسمان ئەحمەد جاسم. == دۆخی تەندروستی == لە ساڵی ٢٠٢٤دا، تووشی نەخۆشیی [[شێرپەنجەی پرۆستات]] بووە؛ بەو مەبەستەش بۆ وەرگرتنی چارەسەری لێزەری سەردانی سەنتەری ئاواتی لە شاری هەولێر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-08-31 |سەردێڕ=ساڵێکە شێرپه‌نجه‌ واز له‌ هونەرمەند عەبدولڕەزاق شەمسەدین ناهێنێت |ناونیشان=https://ku.964media.com/330805/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-04 |وێبگە=+964}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:ئەکتەرە کوردەکان]] k8tkjf50wd0c8qw0c6hnbgymyubfxyl 0 238372 1687757 1477269 2026-10-15T22:36:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687757 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاڤێل پاردۆ سێگورا''' ({{IPA-es|ˈpaβel ˈpaɾðo|lang|PavelPardoPronunciation.ogg}} ; لەدایکبووی ٢٦ی تەممووزی ١٩٧٦)یاریزانێکی پێشووی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری مەکسیکییە و وەک [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی بەرگری]] یاریی کردووە. ١٤٦ یاریی بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی مەکسیک]] ئەنجامداوە و خاوەنی ١١ گۆڵە. پاردۆ بەشداری لە دوو [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیھانی]] (١٩٩٨و ٢٠٠٦) کردووە، دوو جامی زێڕینی کۆنکاکافی بەدەستھێناوە و لە ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]] لەگەڵ مەکسیک [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]ی بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pável Pardo - Player profile|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/pavel-pardo/profil/spieler/29579|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bundesliga Legends: Pavel Pardo|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/pavel-pardo-bundesliga-legends-445857-2.jsp|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/pavel-pardo-bundesliga-legends-445857-2.jsp |date=تەممووزی ٢٠٢٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Pavel Pardo}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٩]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:زیندووان]] 3mr3cec4h4gtsy0ve3mzu31lt672kyw 0 238401 1687522 1363688 2026-10-15T13:39:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687522 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = LogoBreakoutKings.jpg }} '''''پاشا ھەڵھاتووەکان ''''' ناوی زنجیرە ئەمریکییەکە کە لەلایەن نیک سانتۆرا و مات ئۆلمستیدەوە دروست کراوە و لە تۆڕی A&amp;amp;E پەخشکراوە. یەکەم ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە ٦ی ئازاری ٢٠١١ پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۸ ژانویه ۲۰۱۱|سەردێڕ=اولین قسمت «پادشاهان فرار» ۶ مارس پخش می‌شود|ناونیشان=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/01/18/aes-breakout-kings-premiere-changed-to-march-6/79112|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6AhniHZh5?url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/01/18/aes-breakout-kings-premiere-changed-to-march-6/79112|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٦ی تەممووزی ٢٠١١ ڕاگەیەندرا کە وەرزی دووەمی ئەم زنجیرەیە دروست دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۷ ژوئیه ۲۰۱۱|سەردێڕ=A&E Gives Breakout Kings a Second Season|ناونیشان=http://www.tvline.com/2011/07/ae-breakout-kings-renewal/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120305201747/http://www.tvline.com/2011/07/ae-breakout-kings-renewal/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{ڕاکردن لە بەندیخانە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی فۆکس لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زنجیرە درامییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە تۆرۆنتۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١١]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] c9xwgxg4yx9rpvfdzdx67kmb9hirjxr 1687711 1687522 2026-10-15T21:10:02Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687711 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = LogoBreakoutKings.jpg }} '''''پاشا ھەڵھاتووەکان ''''' ناوی زنجیرە ئەمریکییەکە کە لەلایەن نیک سانتۆرا و مات ئۆلمستیدەوە دروست کراوە و لە تۆڕی A&amp;amp;E پەخشکراوە. یەکەم ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە ٦ی ئازاری ٢٠١١ پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۸ ژانویه ۲۰۱۱|سەردێڕ=اولین قسمت «پادشاهان فرار» ۶ مارس پخش می‌شود|ناونیشان=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/01/18/aes-breakout-kings-premiere-changed-to-march-6/79112|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6AhniHZh5?url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/01/18/aes-breakout-kings-premiere-changed-to-march-6/79112|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٦ی تەممووزی ٢٠١١ ڕاگەیەندرا کە وەرزی دووەمی ئەم زنجیرەیە دروست دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۷ ژوئیه ۲۰۱۱|سەردێڕ=A&E Gives Breakout Kings a Second Season|ناونیشان=http://www.tvline.com/2011/07/ae-breakout-kings-renewal/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120305201747/http://www.tvline.com/2011/07/ae-breakout-kings-renewal/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{ڕاکردن لە بەندیخانە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی فۆکس لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زنجیرە درامییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە تۆرۆنتۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١١]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] bsfsey390i689erdm35ah62jhviy7wx 0 238697 1687613 1599270 2026-10-15T19:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687613 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Greg and Pamela Anderson (41961859304) (cropped).jpg|وێنۆک]] '''پامێلا دێنیس ئەندەرسۆن''' (لەدایکبووی [[١ی تەممووز|١ی تەمموزی]] [[١٩٦٧]] ) [[ئەکتەر|ئەکتەری]] [[کەنەدا|کەنەدی]] - [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] ، مۆدێل ، چالاکوانی [[مافی ئاژەڵ|مافی ئاژەڵان]] و بەرهەمهێنەرە. پامێلا زۆرجار بە هۆی سەرێنجڕاکێشبوونی سێکسی ناسراوە. == سەرچاوەکان == {{Reflist|۲}} {{پۆلی کۆمنز|Pamela Anderson}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کەنەدا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کۆچبەرە کەنەدییەکان بۆ ئەمریکا]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:نووسەرە ژنە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م]] 6pkjid28zu0hvvou8ssml8vbhwovj7d 0 238935 1687614 1444313 2026-10-15T19:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687614 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Islam by country.svg|وێنۆک|400px|[[ئیسلام بەپێی وڵات]]: {{color box|#036704}}{{color box|#4b934a}}{{color box|#80b281}} [[سوننە]] {{color box|#741a19}}{{color box|#924c4c}}{{color box|#b17f7e}} [[شیعە]] {{color box|#32347e}} [[ئیبازی]]]] '''پان ئیسلامیزم''' یان '''یەکڕیزیی ئیسلامی''' ({{بە عەرەبی|الوحدة الإسلامية}}) [[بزاڤی سیاسی|بزووتنەوەیەکی سیاسی]]یە کە داکۆکی لە یەکێتیی [[موسڵمان]]ان لەژێر [[حکوومەتی ئیسلامی|دەوڵەتێکی ئیسلامی]]دا دەکات، زۆر جاران وەکوو [[خەلافەت]]ێک<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.aucegypt.edu/GAPP/mesc/Documents/Barqiyya%20feb.04.pdf|newspaper=BARQIYYA|سەردێڕ=Ottomanism, Pan-Islamism, and the Caliphate; Discourse at the Turn of the 20th Century|بڵاوکەرەوە=American University in Cairo: The Middle East Studies Program|دوایین=Bissenove|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٤|بەرگ=٩|issue=1|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923180140/http://www.aucegypt.edu/GAPP/mesc/Documents/Barqiyya%20feb.04.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> یان [[ڕێکخراوەی نێونەتەوەیی|ڕێکخراوەیەکی نێونەتەوەیی]]. پان ئیسلامیزم لە کۆتاییی سەدەی نۆزدەیەمدا لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لەلایەن سوڵتان [[عەبدولحەمیدی دووەم]] بەمەبەستی بەرەنگاربوونەوەی پرۆسەی [[بەڕۆژاوابوون]] و پەرەپێدانی یەکڕیزی ئیسلامی دەستیپێکرد.<ref>{{Cite Merriam-Webster|Pan-Islamism}}</ref> پان ئیسلامیزم خۆی لە بیروڕایەکانی [[پان ناسیۆنالیزم]]ی جیا دەکاتەوە، بۆ نموونە [[پان عەرەبیزم]]، بە بینینی [[ئوممەت]] (کۆمەڵگای موسڵمانان) وەکوو تەرکیزی [[بەیعەت]] و کۆکردنەوە، بەبێ سەرنجدان بە [[ئێتنیک]] و نیشتمان وەکوو بەرامبەری یەکڕیزیی سەرەتایی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|سیاسەت}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام و سیاسەت]] [[پۆل:دژە ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]] eyipr99uiwd87c7cyeayh74nenz8gun 0 239385 1687823 1643954 2026-10-16T01:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1687823 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کتێب |ناو = پاییزە میوان |وێنە = |ناوی بنەڕەتی = |دانەر = [[شێرکۆ بێکەس]] |لێکۆڵەر = |زمان = [[کوردیی ناوەندی|کوردیی سۆرانی]] |وڵات = [[باشووری کوردستان]] |زنجیرە = |بابەت = |جۆری ئەدەبی = [[شیعر]] |بڵاوکەرەوە = [[دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم]] |دەرچوون = [[سلێمانی]] |مێژووی دەرچوون = ٢٠٠٢ |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ = |جۆری چاپ = |ژمارەی پەڕە = ١٦٤ |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''''پاییزە میوان''''' کتێبێکی [[شیعر]]ی [[شێرکۆ بێکەس]]ە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠٢ چاپ و بڵاو کرا<ref name="بوار نورەدین ۱">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٧٣.</ref> و ھەر لەو ساڵەش گەیشتووە بە چاپی دووەم.<ref name="بوار نورەدین ٢">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٧٦.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == کتێبناسی == * [https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 ''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، ئامادەکردن: بوار نورەدین، سلێمانی: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، چاپی یەکەم: ٢٠١٣.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230716144523/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 |date=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} {{شێرکۆ بێکەس}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|شیعر|وێژەی کوردی}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس]] d2ccnuluyrouj8bmlhtilvy123p82ov 0 239766 1687839 1673793 2026-10-16T02:42:25Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687839 wikitext text/x-wiki '''فولجێنسیۆ باتیستا زالدیڤار''' یان '''فولجێنسی باتیستا''' (/fʊlˈhensioʊ bəˈtiːstə/ [[ئیسپانی]] [[ئەمریکی]]: [fulˈxensjo βaˈtistaj salˈdiβaɾ] ناوی فەرمی: Fulgencio Batista y Zaldívar؛ ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٠١ – ٦ی ئابی ١٩٧٣) ئەفسەرێکی سەربازی و سیاسەتمەدارێکی [[کووبا|کووبی]] بوو، کە لە ساڵی ١٩٤٠ تا ١٩٤٤ وەک سەرۆکی ھەڵبژێردراوی کووبا دەسەڵاتدار بوو و لە ساڵی ١٩٥٢ تا ١٩٥٩ وەک دیکتاتۆرێکی سەربازی وڵاتی کووبا کە لەلایەن [[ئەمریکا]]وە پشتیوانی لێدەکرا. تاوەکو لە [[شۆڕشی کووبا]] لەسەر کار لابرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fulgencio Batista (Cuban President and Dictator)|ناونیشان=https://www.onthisday.com/people/fulgencio-batista|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=OnThisDay.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fulgencio Batista|ناونیشان=https://spartacus-educational.com/COLDbatista.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Spartacus Educational}}</ref> [[File:Fulgencio Batista, 1938.jpg|thumb]] باتیستا سەرەتا وەک بەشێک لە [[شۆڕشی کووبای ١٩٣٣|ڕاپەڕینی سەربازی ساڵی ١٩٣٣دا]] ھاتە سەر دەسەڵات، و حکومەتی کاتی کارلۆس مانوێل کۆسادای ڕووخاند. پاشان خۆی وەک سەرۆکی ھێزە چەکدارەکان دەستنیشان کرد، بە پلەی عەقید. پاشان دەستووری کووبای لە ساڵی ١٩٤٠ نووسییەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Elections and Events 1935-1951 - The Library|ناونیشان=http://libraries.ucsd.edu/locations/sshl/resources/featured-collections/latin-american-elections-statistics/cuba/elections-and-events-19351951.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140112150705/http://libraries.ucsd.edu/locations/sshl/resources/featured-collections/latin-american-elections-statistics/cuba/elections-and-events-19351951.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> دوای تەواوکردنی خولی سەرۆکایەتییەکەی، باتیستا ڕووی لە [[فلۆریدا]]ی [[ئەمریکا]] کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wright|یەکەم=Robert Anthony|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=UwY1yvfHs_IC&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Our Place in the Sun: Canada and Cuba in the Castro Era|دوایین٢=Wylie|یەکەم٢=Lana|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=University of Toronto Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٢٠-٩٦٦٦-١|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٢ گەڕایەوە بۆ [[کووبا]] بۆ ئەوەی خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی کاندید بکاتەوە، بەشێوازێکی نایاسایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Coup in Cuba {{!}} History Today|ناونیشان=https://www.historytoday.com/archive/months-past/coup-cuba|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.historytoday.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ئەمریکای لاتین|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Fulgencio Batista}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:کووبا]] [[پۆل:کەسایەتییە سیاسییەکان]] [[پۆل:لەدایکبوونی ١٩٠١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١]] [[پۆل:سەرمایەداری]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کووبا]] [[پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوبایییەکان]] cajff6yh9wf9on0cnaewuhhm4c7slcb 0 240096 1687724 1620128 2026-10-15T22:06:14Z کوچەر تاها خەلیل 79748 /* ڕۆمان */ زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) بەسەرداچوونەوە (بچووک) 1687724 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:نووسەر میران ئەبراھام}}{{زانیاریدانی نووسەر|ناو=نووسەر میران ئه‌براهام|وێنە=001Miran-Abraham.jpg|قەبارەی وێنە=220px|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٠|٣|٢٦}}|شوێنی لەدایکبوون=[[سلێمانی]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}|زمان=کوردی & هۆڵه‌ندی|نەتەوە=[[کورد]]|پیشە=[[نووسەر]]، [[ڕۆماننووس]]|box_width=میران ئه‌براهام ٢٠٢٣|کارە دیارەکان=[[نیشتمانی سارا]]{{ھن}}[[خانەقای میرزا]]|ماڵپەڕ={{URL | https://miranabraham.nl}}|قوتابخانەی ئەدەبی=[[ڕیالیزم]]}} '''میران ئه‌براهام ([[:nl:Miran_Abraham|Miran Abraham]])''' لەدایکبووی ١٩٧٠ شاری سلێمانی، [[باشووری کوردستان]]، ڕۆماننووسێکی کوردە,<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=میران ئەبراهام: ئانا کارنینای تۆڵستۆی بیرکردنەوەی منی گۆڕی|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/interview/22092019|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> دانیشتووی وڵاتی هۆڵه‌ندایە. == دەربارەی نووسەر میران ئەبراهام == ڕۆژی ٢٦ی ئازاری١٩٧٠ لە [[سلێمانی|شاری سلێمانی]] لە دایک بووە، ئێستا نیشتەجێی باکووری [[ھۆڵەندا|هۆڵەندا]]<nowiki/>یە. '''نووسەر لە ماڵپەڕی تایبەت بە خۆی نووسیویەتی:''' پرۆسەی نووسین لەلای من کەسایەتیم ڕۆڵی بەرچاوی تێدا دەگێڕێت، هەردەم لەژێر کاریگەری هەستەکانمدا وەکوو مرۆڤێک بیر دەکەمەوە و دەنووسم، کەواتە ئەزموونی ژیانم کەرەستەی خاوی نووسینەکانمن. هەر وەکوو چۆن؛ لە منداڵیمەوە سەرسام بووم بە ڕەوشتی کەس و کارم و هەموو مرۆڤ و گیانلەبەرێک کە بینیبێتم، لێکدانەوە و بیرکردنەوە لە شێواز و ڕەوشتە جیاوازەکان جێگای سەرنجم بوون، هونەر بە هەموو فۆرم و شێوازەکانییەوە بە جیهانی خۆمیان دەزانم، بەتایبەتی هونەری گێڕانەوە. سەرسامم بە هونەرەکانی شێوەکاری و [[شانۆ]] و [[مۆسیقا|میوزیک]]، بەردەوام لەم بوارانەدا دەخوێنمەوە و بینەر و گوێگرێکی چالاکیشم، هونەر بۆ بینین یان لێ تێگەیشتن. هەروەها هەندێک جار بۆ دوورکەوتنەوە لە جەنجاڵی ژیان، یان خۆ دزینەوە لە نووسین، لە دار پەیکەرێک دەتاشم. لەڕێگەی هونەری گێڕانەوەوە؛ دەمەوێت، یان من بە پێویستی دەزانم دوور بکەومەوە لە تەمومژ و ئاڵۆزی و خەیاڵڕێسی، نواندنی ژیان وەکو چۆن لە واقیعدا هەیە بێ ئەوەی بیکەمە نموونەیی. یان هەموو شتێک چۆن لە بووندا دێتە بەرچاو، لە چ بار و وێنەیەکدا بێت بەو جۆرە دەری بخەم، بێ ئەوەی لە دەریای [[ئیدیالیزم|ئایدیالیزم]] و ئەندێشەدا بیانخنکێنم و بیانکه‌م بە جۆرێک له وه‌هم. وەکوو چۆن ئامانجی چیرۆکی ڕیالیزمە (گەڕان و دەربڕینی چۆنیەتی ڕاستی هەر شتێک و پەیوەندی دەروونی نێوان دیاردەیەک و دیاردەکانی ترە.) '''شێواز (ستایڵ)ی نووسینی [[نووسەر]] و [[ڕۆماننووس]] میران ئەبراهام:''' چیرۆکی مێژوویی ڕیالیستین، یان بە واتایەکی تر سەر بە قوتابخانەی ئەدەبی ([[ڕیالیزم|ڕیالیم]])ە. تەواوی ڕۆمان و چیرۆکەکانی، باس لە قۆناخێکی گرنگی مێژوویی دەکات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕۆمان و جەنگی نێوان مێژوو و یادەوەری|ناونیشان=https://jineftin.krd/2021/08/02/%DA%95%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%DB%8E%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88-%D9%88-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%95%D9%88%DB%95%D8%B1%DB%8C/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=jineftin.krd}}</ref>، کە شوێن و کاتی ڕووداوەکان لە هەل و مەرجە کۆمەڵاتییەکان و دابونەریتەکانی ڕابردوودا بە شێوەیەکی هونەرییانە و واقیعییانە نمایش دەکرێنەوە، کە لەگەڵ واقیعی مێژوویی ئەو سەردەمەدا هاوشێوەن. هەروەها کارەکتەرەکان مێژوویی و ڕاستەقینەن، کە میران ئەبراهام جارێکی تر خوێنەر پێیان ئاشنا دەکاتەوە و ئەوە بە خوێنەر دەڵێت؛ کە لە مێژوودا ئەو ڕووداوانە چی کاریگەرییەکییان بەسەر تەواوی کۆمەڵگەوە هەبووە. دەیەوێت دونیایەک دووبارە لە فۆرمێکی هونەریدا دابڕژێتەوە، کە ئێمە لە ئێستاماندا لە سرووشتی مرۆڤەکانی ئەوسا ڕابمێنین، بەڵام مرۆڤەکان وەکوو کارەکتەر نەوەک پاڵەوان. بە کورتی ئەم شێوازی نووسینە سەرچاوەیەکە بۆ چێژ وەرگرتن لە هونەری گێڕانەوە و مێرووی شوناس و شوێن (نیشتمان)دا. == ڕۆمان == # [[شەوگەڕەکان ٢٠١٥|شه‌وگه‌ڕه‌کان]] (ڕۆمان) چاپی یه‌<nowiki/>که‌م ٢٠١٥، سێ جار چاپکراوه‌ته‌وه<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‘شەوگەڕەکان’ی میران ئـەبراھام پێویستە ھەموومان بیخوێنینەوە – که‌پر|ناونیشان=https://keper.org/%d8%b4%db%95%d9%88%da%af%db%95%da%95%db%95%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a6%d9%80%db%95%d8%a8%d8%b1%d8%a7%da%be%d8%a7%d9%85-%d9%be%db%8e%d9%88%db%8c/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230801095824/https://keper.org/%d8%b4%db%95%d9%88%da%af%db%95%da%95%db%95%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a6%d9%80%db%95%d8%a8%d8%b1%d8%a7%da%be%d8%a7%d9%85-%d9%be%db%8e%d9%88%db%8c/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> # [[نیشتمانی سارا]] (ڕۆمان) چاپی یه‌که‌م ٢٠١٩، چوارجار چاپکراوه‌ته‌وه<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژن و مێلانخۆلیا, خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی (نیشتمانی سارا)ی میران ئەبراهام|ناونیشان=https://cultureproject.org.uk/kurdish/mialnchlea-srara-novel-miran/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=cultureproject.org.uk/kurdish}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=ژیان لە فەرهەنگدا: میران ئەبراهام|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/5215736.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=VOA|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دیدارێك بۆ نوسه‌ری‌ رۆمانی‌ نیشتمانی سارا (میران ئەبراهام) رێكخرا|ناونیشان=http://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&jmare=2999&Jor=2|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.metroo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230806125543/https://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&jmare=2999&Jor=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ئاواره‌ كه‌مال صالح (ڕۆمانى مێژوويى)|یەکەم=Journal Kurdish academy|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=ڕۆمانى مێژوويى ڕۆمانى (نيشتمانى سارا) به‌نموونه‌|ناونیشان=http://journal.kurdish-academy.dev.krd/index.php/ka/article/view/64}}</ref> # [[خەمی مەستوورە|خەمی مه‌ستوورە]] (ڕۆمان) چاپی یه‌که‌م ٢٠٢٠، دوو جار چاپکراوه‌ته‌وه<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بنیاتى شوێنکات لە ڕۆمانى (خەمى مەستوورە )ى (میران ئەبراهام)دا (زانکۆی هه‌ڵه‌نجە)|ناونیشان=https://huj.uoh.edu.iq/index.php/HUJ/article/view/huj-10389|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220731165052/https://huj.uoh.edu.iq/index.php/HUJ/article/view/huj-10389}}</ref><ref>[https://politicpress.com/15887/ (خەمی مەستوورە) نوێترین ڕۆمانی میران ئەبراهام بڵاو دەکرێتەوە]، ماڵپەری پۆلیتیک پرێس، تشرینی یه‌كه‌م 18, 2020.</ref> # [[خانەقای میرزا|خانه‌قای میرزا]] (ڕۆمان) چاپی یه‌ کەم٢٠٢٣ چوار جار چاپکراوە # بانگی ئازادی (رومان) چاپی یەکەم ٢٠٢٦ == چیرۆک == [[ڕۆژی ڕەشنووس|ڕۆژی ڕه‌شنووس]] (کۆمه‌ڵه‌چیرۆک) چاپی یه‌که‌م ٢٠٢٠ * [https://cultureproject.org.uk/kurdish/miran-abraham-short-story/ چیرۆکی خوێنی قومارچی لە کۆمه‌ڵه‌چیرۆکی (ڕۆژی ڕه‌شنووس)] بەستەری دەرەکی * [https://cultureproject.org.uk/kurdish/%da%86%db%8c%d8%b1%db%86%da%a9%db%8c-%da%95%db%86%da%98%db%8c-%da%95%d9%87%d8%b4%d9%86%d9%88%d9%88%d8%b3/ چیرۆکی ڕۆژی ڕه‌شنووس لە کۆمه‌ڵه‌چیرۆکی (ڕۆژی ڕه‌شنووس)] بەستەری دەرەکی * [https://miranabraham.nl/portfolio-item/%d9%85%d9%86%db%8c%d8%b4/ چیرۆکی منیش لە کۆمه‌ڵه‌چیرۆکی (ڕۆژی ڕه‌شنووس)] به‌ستەری دەرەکی == وەرگێڕان == ڕۆمانی '''بووکی جووله‌که‌''' (لە هۆڵه‌ندییه‌وه) == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * ماڵپه‌ڕی فه‌رمی [https://miranabraham.nl میران ئه‌براهام] * میران ئه‌براهام لە [https://www.facebook.com/Auteur.miranabraham/ فه‌یسبووک] * میران ئه‌براهام لە [https://www.instagram.com/miran.abraham/ ئینستاگرام] * میران ئه‌براهام لە [https://twitter.com/i/flow/login?redirect_after_login=%2Fmiran_abraham تویتەر (X)] * لاپه‌ڕه‌ی نووسه‌ر میران ئه‌براهام، [https://www.kurdipedia.org/default.aspx/default.aspx?q=20221119144019446289&lng=3 کوردپیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230928155210/https://www.kurdipedia.org/default.aspx/default.aspx?q=20221119144019446289&lng=3 |date=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ }} * [https://cultureproject.org.uk/kurdish/%d9%84%db%8e%d8%af%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%84%d9%87%da%af%d9%87%da%b5-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a6%d9%87%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%87%d8%a7%d9%85/ لێدوان له‌گه‌ڵ میران ئه‌براهام (ژاوێن شاڵی)] * [https://cultureproject.org.uk/kurdish/%d9%87%d9%88%d9%86%d9%87%d8%b1%db%8c-%d9%86%d9%88%d9%88%d8%b3%d9%87%d8%b1%d9%87-%d9%81%d8%a7%d8%b4%d8%b3%d8%aa%d9%87%da%a9%d8%a7%d9%86/ هونه‌ری نووسه‌ره‌ فاشسته‌کان! (وتار)] {{میران ئەبراھام}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Miran Abraham}} [[پۆل:میران ئەبراھام]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]] [[پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی کوردیی ناوەندی]] 11pb88fujskxudcxu6dlsosfkyuvy19 0 240147 1687621 1412203 2026-10-15T19:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1687621 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Panasonic logo (Blue).svg|وێنۆک|372x372پیکسڵ|ھێمای کۆمپانیای پاناسۆنیک]] '''کۆمپانیای پاناسۆنیک'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Panasonic Holdings Corporation|ناونیشان=https://holdings.panasonic/global/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=holdings.panasonic|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230801120734/https://holdings.panasonic/global/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Panasonic corporation) (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: パナソニック株式会社) کۆمپانیایەکی [[ژاپۆن|ژاپۆنییە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Government of Japan - JapanGov|ناونیشان=https://www.japan.go.jp/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=JapanGov - The Government of Japan|زمان=en}}</ref> لەساڵی ١٩١٨ لەسەر دەستی کۆنۆسوکێ ماتسوشیتا<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Kōnosuke Matsushita|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kōnosuke_Matsushita&oldid=1166048634|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> لە [[ئۆساکا]] لە [[ژاپۆن]] کە یەکەمجار بە ناوی کۆمپانیای بازرگانی ماتسوشیتا دامەزرا بەڵام لە ساڵی [[٢٠٠٨]] ناوی لێنرا کۆمپانیای پاناسۆنیک. کۆمپانیای پاناسۆنیک کاری بەرھەمھێنانی کەلوپەل و ئامێرە کارەباییەکانە وەک: [[جل شۆر]]، [[سپلێت|سپلیت]]، [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆن]]، [[کامێرا|کامێرای فۆتۆگرافی]] ھتد… بەڵام لە ھەموویان بەربڵاوتر [[پانکە|پانکەکەکانی]] پاناسۆنیکە کە دوو جۆرن پانکەی زەمینی و پانکەی ھەڵواسراوی بێجگە لە ئامێرە کارەباییەکانی ناوماڵ کۆمپانیای پاناسۆنیک [[باتری|پاتری بارگاویکەر]] و سیستمەکانی [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێلیش]] بەرھەم دەھێنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|کۆمپانیا|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Panasonic}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:پێشکەشکردنە سەرەتایییە گشتییەکانی دەیەی ١٩٤٠]] [[پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کارگەکانی موبایل]] [[پۆل:تۆپیکس ١٠٠]] ow9uo9pcfxh2pgn3xk8h6e21mxz24ix 0 240281 1687819 1544807 2026-10-16T01:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687819 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Pineapple_Express_Poster.jpg }} '''پاینئەپڵ ئێکسپرێس''' ({{بە ئینگلیزی| Pineapple Express}}) فیلمێکی کۆمیدی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨ لە دەرھێنانی دەیڤید گۆردۆن گرین، لە نووسینی سێس ڕۆگن و ئیڤان گۆڵدبێرگ و ڕۆگن و جەیمس فرانکۆ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠|کالیفۆڕنیا|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمی کۆمێدی تاوانەکان لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] 9e9014vxxxz1j5hrro3cz6iltbxmi4j 0 240533 1687841 1612979 2026-10-16T03:26:50Z D.18th 62415 1687841 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Moving (South Korean TV series) logo.svg|genre={{plainlist| * [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]<ref name="c1:budget">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000315987|سەردێڕ=[단독]500억 대작 '무빙', 23일 크랭크인…한국형 판타지 히어로물|نووسەر=Kang Hyo-jin|script-title=ko:[단독]500억 대작 '무빙', 23일 크랭크인…한국형 판타지 히어로물|trans-title=[Exclusive] 50 billion won masterpiece 'Moving', crank-in on the 23rd... Korean fantasy hero|ئیش=SpoTV News|via=[[Naver]]|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|زمان=ko}}</ref> * [[فیلمی خەیاڵی|خەیاڵی]]<ref name="c1:budget"/> * خەیاڵی سەروو سروشتی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2023/05/688_317886.html|نووسەر=Kwak Yeon-soo|سەردێڕ=Disney+ offers sneak peek into new, original K-drama, 'Moving,' starring Zo In-sung, Han Hyo-joo|ئیش=The Korea Times|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> * [[خەیاڵی زانستی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.yna.co.kr/view/AEN20230720005800315|نووسەر=Kim Eun-jung|سەردێڕ=Disney+ sci-fi action series 'Moving' expands original webtoon's universe|ئیش=Yonhap News|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]]<ref name="Genre">{{بیرخستنەوەی تویت|بەکارھێنەر=disneyplusph|نووسەر=Disney+|بەستەری نووسەر=Disney+|ژمارە=١٦٨٢٦٩١٩٥٨٦٦٨٥٠٩١٨٤|سەردێڕ=Director Park Inje makes sure there’s something in #MOVING for everyone. Gather your loved ones for the 7-episode premiere, available August 9 on #DisneyPlusPH.|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> * درامای خێزانی<ref name="Genre"/> }}|based_on=وێبتۆنێک بە ھەمان ناو|writer=کانگ فول|director=پارک ئین جای|starring={{ubl|[[ھان ھیۆ-جوو]]|[[زۆ ئین سونگ]]|[[کیم سونگ-کیون]]|[[لی جونگ ھا]]|[[گۆ یوون-جونگ]]|[[کیم سونگ-کیون]]}}|theme_music_composer=داڵپالان|country={{Flagcountry|South Korea |name=کۆریای باشوور}}|language=کۆری|num_episodes=٢٠ ئەڵقە|camera=فرە کامێرا|runtime=٥٠ خوولەک|network=دیزنی پڵەس|picture_format=[[1080i]] [[High-definition television|HDTV]]|audio_format=دۆلبی دیجیتاڵ|first_aired={{Start date|٢٠٢٣|٨|٩}}|last_aired={{End date|present}}}} '''جووڵە''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Moving) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە دەرھێنانی پارک ئین جای. زنجیرەکە بەرھەمی تۆڕی [[دیزنی+|دیزنی پڵەسە]]، کە ڕیو سیونگ ڕیۆنگ و [[ھان ھیۆ-جوو|ھان ھیۆ جو]] و [[زۆ ئین سونگ]] و چا تای ھیون و ڕیۆ سیونگ بوم و [[کیم سونگ-کیون|کیم سونگ کیون]] و [[لی جونگ ھا]] و[[گۆ یوون-جونگ|گۆ یوون جونگ]] و کیم دۆ ھوون ڕۆڵی تێدا دەگێڕن. زنجیرەکە لەسەر بنەمای [[وێبتۆپ|وێبتۆنیێک]] دروست کراوە بە ھەمان ناو کە لەلایەن کانگ فوول دروست کراوە، زنجیرەکە لە جۆری خەیاڵی و سەروو سروشتییە کە باس لە سێ خوێندکاری ھەرزەکاری ئامادەیی و دایک و باوکیان دەکات کە ھێزە سەروو سروشتییەکانیان دەدۆزنەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='무빙' 류승룡·한효주·조인성·류승범 최정예 조합 "한국서 못 본 장르"[공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=609&aid=0000505217|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> زنجیرەکە بۆ یەکەمجار لە ٩ی [[ئاب]]ی ٢٠٢٣ نمایشکرا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=한효주-조인성→이정하 ‘무빙’ 8월 9일 디즈니+ 공개 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=382&aid=0001057380|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == ئەکتەرەکان == === سەرەکی === * ڕیو سیونگ ڕیۆنگ وەک جانگ جووۆن: توانای چاکبوونەوەی خێرای ھەیە بەبێ ئەوەی ھەست بە ئازار بکات.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=[단독]500억 대작 '무빙', 23일 크랭크인…한국형 판타지 히어로물|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000315987|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[ھان ھیۆ-جوو|ھان ھیۆ جوو]] وەک لی می ھیۆن: ھاوسەری دوو شیک کە پێنج ھەستی سەروو مرۆیی ھەیە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=문지연|سەردێڕ=[단독] '믿보배' 류승룡 '무빙' 합류…500억 대작 이끈다|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0003738190|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[زۆ ئین سونگ]] وەک کیم دوو شیک: ھاوسەری می ھیۆن کە بریکارێکی دێرینە و توانای فڕینی ھەیە. * چا تای ھیون وەک جیۆن گیدۆ: توانای بەرھەمھێنانی [[کارەبا]]ی ھەیە. * ڕیۆ سیونگ بوم وەک فرانک: کەسێکی نھێنی کە بەدوای مرۆڤەکاندا دەگەڕێت کە ھێزیی سەرو سروشتیان تێدایە. * [[کیم سونگ-کیون|کیم سونگ کیون]] وەک لی جای مان: بریکارێکی خێرا و بەھێز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강민경|سەردێڕ=디즈니+ '무빙', 류승룡X한효주X조인성.. ★들의 대잔치 '韓 액션 히어로'|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=108&aid=0003000506|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[لی جونگ ھا]] وەک کیم بۆنگ سیۆک: کوڕی می ھیۆن و دوو شیک کە خوێندکاری قۆناغی ئامادەیییە و ھەمان ھێزی دایک و باوکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=동아닷컴 정희연|سەردێڕ=이정하 ‘무빙’ 주인공 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=382&aid=0000941411|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[گۆ یوون-جونگ|گۆ یون جۆنگ]] وەک جەنگ ھی سو: کچەکەی جوو ۆن کە ھەمان ھێزی دایک و باوکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=심언경|سەردێڕ=[단독]고윤정, 500억 대작 '무빙' 캐스팅…대세 행보 잇는다|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=477&aid=0000304119|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * کیم دۆ ھون وەک لی کانگ ھون: ھەمان ھێزەکانی دایک و باوکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=김미화|سەردێڕ=신예 김도훈, 디즈니+ '무빙' 주인공 전격 캐스팅 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=108&aid=0003000674|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> === ڕۆڵی پاڵپشتی === * کیم ھی ون وەک چۆی ئیل ھوان: مامۆستایەک کە منداڵان بە ھێزی سەروو سروشتی شاراوە فێر دەکات کە کەسی تر نایزانێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=[단독]김희원, 500억 대작 '무빙' 합류|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=477&aid=0000305186|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * مون سونگ کیون وەک مین یۆنگ جون: کارەکتەری شاراوەی خاوەن ھێزی گەورە. * کیم شین ڕۆک وەک یۆ ون گیو: ئەو کەسەیە کە پلانی ھەموو شتێک دادەنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=김보영|سەردێڕ='지옥' 김신록, 디즈니+도 장악한다…'무빙' 출연 확정 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=018&aid=0005143162|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * پارک ھی سون وەک کیم دیۆک یون: کارەکتەرێک کە ھەموو شتێکی خستە مەترسییەوە بۆ تەواوکردنی ئەرکەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박희순, 디즈니 플러스 '무빙' 출연 확정... 임무 완수 위해 모든 것 건다|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=438&aid=0000043766|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * شین جای ھوی وەک بانگ کی سو: خوێندکارێک کە ڕووبەڕووی کانگ ھون بووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=윤효정|سەردێڕ='소년심판' 신재휘, tvN '링크' · 디즈니+ '무빙' 캐스팅…'열일'|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=421&aid=0005952472|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * شیم دال گی وەک شین ھی وۆن: خوێندکار لە قوتابخانەی ئامادەیی یۆنگون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=박정선|سەردێڕ='악귀'로 시청자 사로잡은 심달기, 디즈니+ '무빙' 출연|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=437&aid=0000354330|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * کواک سون یۆنگ وەک ھوانگ جی ھی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=문지연|سەردێڕ=[단독] '익순이' 곽선영, '슬의생' 찍고 500억 대작 '무빙' 합류|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003745268|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * بایک ھیون جین وەک یۆنگ سانگ جین: بریکارێک بە ناوی کۆدی جینچۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=류승룡→조인성 '무빙', 7회까지 전 세계 동시 공개…디즈니+ 구세주 되나|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=311&aid=0001625750|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * کیم گوک ھی وەک ھۆنگ سیۆنگ ھوا: بریکارێکە بە ناوی کۆدی ناجو لە ئارایشتگایەکی بچووکی ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=류승룡→조인성 '무빙', 7회까지 전 세계 동시 공개…디즈니+ 구세주 되나|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=311&aid=0001625750|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * چۆی دیۆک مون وەک جیۆن یۆنگ سۆک: بریکارێک بە ناوی کۆدی بۆنگپییۆنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=류승룡→조인성 '무빙', 7회까지 전 세계 동시 공개…디즈니+ 구세주 되나|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=311&aid=0001625750|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * پارک بۆ کیونگ === بریکارەکانی کۆریای باکوور === * پارک هی سون وەک کیم دیۆک یون ئەفسەرێکی سەربازی کۆریای باکوورە کە هەموو شتێکی دەخاتە مەترسییەوە بۆ تەواوکردنی ئەرکەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박희순, 디즈니 플러스 '무빙' 출연 확정...임무 완수 위해 모든 것 건다|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=438&aid=0000043766|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * جۆ بۆک ڕای وەک پارک چان ئیل<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ='무빙' 북한군 초능력자 양동근·박희순 등장...제거 임무 받았다|ناونیشان=https://www.gukjenews.com/news/articleView.html?idxno=2804107|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=국제뉴스|زمان=ko}}</ref> بریکارێکی کۆریای باکوورە بە هێزێکی ئەهریمەنییەوە. * یانگ دۆنگ گیون وەک یۆنگ جۆن هوا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ='무빙' 북한군 초능력자 양동근·박희순 등장...제거 임무 받았다|ناونیشان=https://www.gukjenews.com/news/articleView.html?idxno=2804107|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=국제뉴스|زمان=ko}}</ref> سەربازێکی کۆریای باکوورە کە توانای فڕینی هەیە. * پارک کوانگ جای وەک کوان یۆنگ دیوک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=노한빈|سەردێڕ='무빙' 박희순→양동근, 후반부 이끌어갈 5人…카리스마 대폭발|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=117&aid=0003770240|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> سەربازێکی کۆریای باکوورە کە توانای چاکبوونەوە و هێزی سەروو مرۆیی هەیە. * کیم دا هیون وەک بای جای هاک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=노한빈|سەردێڕ='무빙' 박희순→양동근, 후반부 이끌어갈 5人…카리스마 대폭발|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=117&aid=0003770240|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> سەربازێکی کۆریای باکوورە کە کاردانەوەی خێراتر لە مرۆڤ و توانای تەقەکردنی بە نایابی هەیە. == بەرھەمھێنان == === پەرەپێدان === زنجیرەکە لە [[وێبتۆپ|وێبتۆنێکەوە]] وەرگیراوە بە ھەمان ناو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=강애란|سەردێڕ=디즈니, 강풀 원작 '무빙'·강다니엘 드라마 데뷔작 첫선(종합)|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=001&aid=0012723069|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> لە ٩ی [[ئەیلوول|ئەیلولی]] ٢٠٢٠ ئاشکرا بوو کە جۆ ئین سۆنگ کە دوایین جار لە زنجیرەی It's Okay, That's Love دەرکەوتووە ئۆفەرێکی پێگەیشتووە بۆ بەشداریکردن لە زنجیرەی جووڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=이경호{{!}}기자{{!}}|سەردێڕ=조인성, '무빙'으로 안방 컴백할까.."출연 제안 받고 검토 중|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=108&aid=0002892791|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> لە مانگی ئابی ٢٠٢١ باس لەوە کرا کە زنجیرەیەک بەرھەم دەھێنرێت بە تێچووی بەرھەمھێنانی ٥٠ ملیار [[وۆنی کۆری]] لەلایەن ستۆدیۆی نێکست ئینتەرتەیمێنت وۆڵدەوە. لە ١٣ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢١ کۆمپانیای [[دیزنی+|دیزنی پڵەس]] ڕای گەیاند کە زنجیرەکە بڵاو دەکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Frater|یەکەم=Patrick|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Disney Unveils Over 20 Series and Films in Asian Local-Language Streaming Push|ناونیشان=https://variety.com/2021/global/asia/disney-plus-asia-series-1235088819/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Variety|زمان=en-US}}</ref> لە مانگی [[شوبات]]ی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە کە بەھۆی ناکۆکی لە نێوان ھاوکارەکانی JTBC و Next Entertainment World ڕێککەوتنی بەرھەمھێنانی ھاوبەشی زنجیرەکە ھەڵوەشایەوە و دەرھێنەر پارک ئین جێ جێگەی دەرھێنەر مۆ وان ئیلی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=[단독]500억 대작 '무빙', 모완일PD 하차|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000283816|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> === ھەڵبژاردنی ئەکتەران === لە ٢٩ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢١ پێکھاتەی ئەکتەرەکان بڵاوکرایەوە و خوێندنەوە بۆ [[سیناریۆ (ھونەر)|سیناریۆ]]یی زنجیرەکە کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=정유진|سەردێڕ=디즈니+ 오리지널 '무빙', 류승룡·조인성·한효주 등 캐스팅 라인업|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=421&aid=0005688993|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> === وێنەگرتن === دوای ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان بۆ زنجیرەکە لە ٢٣ی ئاب لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢١ دەست کرا بە وێنەگرتنی زنجیرەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=[단독]500억 대작 '무빙', 23일 크랭크인…한국형 판타지 히어로물|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000315987|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == دوای ئەوەی ڕووبەڕووی کێشەی دواکەوتنی بەرھەمھێنان بووەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=[단독]500억 대작 '무빙', 모완일PD 하차|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000283816|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ لە کەناڵی [[دیزنی+|دیزنی پڵەس]] نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=한효주-조인성→이정하 ‘무빙’ 8월 9일 디즈니+ 공개 [공식]|ناونیشان=https://entertain.naver.com/now/read?oid=382&aid=0001057380|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == لیستی ئەڵقەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەڵقە !ناوی ئەڵقە !کورتەی ئەڵقە !سەرچاوە |- |١ |ساڵی کۆتایی |خوێندکارێکی ئاسایی ئامادەیی بۆنگ سیۆک نھێنییەک دەشارێتەوە. |<ref name=":0"/> |- |٢ |بوویانگ: پشتگیری خێزان، بەرزبوونەوە |می ھیون ھێزەکانی بۆنگ سیۆک دەشارێتەوە، بەڵام ڕووداوە نھێنییەکانی سۆشیال میدیا وا دەکات تووشی دڵەڕاوکێ بێت. |<ref name=":1"/> |- |٣ |١+١ {{Small|دانەیەک بکڕە و دانەیەک بە دیاری وەرگرە}} |تا بۆنگ سیۆک لە ھویسۆ نزیکتر بێتەوە، مەترسی بەرکەوتنی زیاتر دەبێت. |<ref name=":2"/> |- |٤ |نھێنییەکە |نھێنییەکەی بۆنگ سیۆک ئاشکرا دەبێت و ھویسۆ بە پێ دەیباتەوە ماڵەوە. فرانک بەدوای ئامانجی سێیەمی خۆیدا دەگەڕێت. |<ref name=":3"/> |- |٥ |بیرکەوتنەوە |ھویسۆ بە ئاشکراکردنی نھێنییەکەی خۆی بۆنگ سیۆک دڵنیا دەکاتەوە کە نھێنییەکەی سەلامەتە. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Recall|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950208/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Han Hyo-joo, Zo In-sung, Anzu Lawson|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Blue|یەکەم٢=Jessica}}</ref> |- |٦ |بۆنگێمان |ڕابردووی جیۆن گێدۆ ئاشکرا دەبێت، هەروەها زانیاری دەربارەی فرانک دەزانێت. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Bungaeman|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950220/?ref_=ttep_ep6|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Han Hyo-joo, Zo In-sung, Daniel C. Kennedy|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Blue|یەکەم٢=Jessica|دوایین٣=Park|یەکەم٣=Younseo}}</ref> |- |٧ |نامۆکە |فرانک ڕابردووی خۆی بەبیر دێتەوە کاتێک ئامانجەکانی لەناو دەبات. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=The Stranger|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950218/?ref_=ttep_ep7|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Foster Burden, Han Hyo-joo, Zo In-sung|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Blue|یەکەم٢=Jessica|دوایین٣=Park|یەکەم٣=Younseo}}</ref> |- |٨ |بلاك |لە ساڵی ١٩٩٤ میهیون بە فەرمانی مین یۆنگجون پەیوەندی بە بریکاری بلاک ئۆپس کیم دووشیکەوە دەکات. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Black|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950216/?ref_=ttep_ep8|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Han Hyo-joo, Zo In-sung, Anzu Lawson|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Blue|یەکەم٢=Jessica|دوایین٣=Park|یەکەم٣=Younseo}}</ref> |- |٩ |مرۆڤدۆست |دووشیک و میهیون نزیکتر دەبنەوە و دووشیک پێشنیاری ئەوە دەکات کە مین یۆنگ جون فریو بدەن. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Humanists|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950222/?ref_=ttep_ep9|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Han Hyo-joo, Zo In-sung, Seung-ryong Ryu|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Blue|یەکەم٢=Jessica|دوایین٣=Park|یەکەم٣=Younseo}}</ref> |- |١٠ |دڕندە |جانگ جوون کە بە توانا ئەهریمەنییەکانی سەرکردایەتی باندەکەی دەکات، دواتر خیانەتی لێدەکرێت و دەبێتە هەڵاتوو. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=The Monster|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt24950224/?ref_=tt_ep_pr|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Han Hyo-joo, Zo In-sung, Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١١ |ڕۆمانسیست |هوانگ جی هی وردە وردە خۆی نزیك دەکاتەوە لە جو وۆن. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Romanticist|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449245/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٢ |هاوبەشەکان |دووشیک لە شوقەکەی خۆشەویستەکەی میهیون خۆی نیشان دەدات و پلانێکی هەیە بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە لە جێگری بەڕێوەبەر ڕزگاری بێت. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.12|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449244/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٣ |جانگ جو وۆن |دوای ئەوەی تیمەکە هەڵدەوەشێتەوە، جوون لەلایەن جێگری بەڕێوەبەر مینەوە ئەرکێکی پێشکەش دەکرێت بۆ زیندووکردنەوەی تیمەکە. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.13|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449247/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٤ |گەمژە |جایمان هەوڵ دەدات بە هێزەکەی ژنەکەی ڕزگار بکات |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.14|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449250/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٥ |N.T.D.P. |میهیون و جوون دوای بینینی ڤیدیۆی هۆڵەکە بەرەو ئامادەیی جیۆنگون بەڕێدەکەون |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.15|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449246/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٦ | |بەهۆی پرسیارێکەوە ئیلهوان ڕابردووی خۆی بەبیر دێنێتەوە |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.16|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449282/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٧ |بەئاگابوونەوە |جونهوا هێرش دەکاتە سەر هویسۆ و بۆنگسیۆک هێزەکانی خۆی بەئاگا دەهێنێتەوە بۆ ئەوەی ڕزگاری بکات. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.17|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449286/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٨ |باشوور و باکوور |میهیۆن لە دیۆکیون دەپرسێت کە دووشیک لە کوێیە، ئەویش پێی دەڵێت چی ڕوویداوە لە باکوور. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.18|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449284/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |١٩ |شەڕی کۆتایی |شەڕەکە وەرچەرخانێکی نوێ بەخۆیەوە دەبینێت بە دەرکەوتنی خاوەن هێزێکی نوێی کۆریای باکوور کە ناوی جایسۆکە. |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.19|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449283/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |- |٢٠ |ڕۆژی دەرچوون |دایکان و باوکان و منداڵەکانیان بۆ پاراستنی یەکتر شەڕ دەکەن. ئایا ئەم شەڕە کۆتایی دێت؟ |<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Park|یەکەم=In-je|سەردێڕ=Episode #1.20|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt28449285/?ref_=tt_ep_nx|زنجیرە=Moving|ئەوانی تر=Kim Seong-gyoon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|دوایین٢=Park|یەکەم٢=Younseo}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=tt24640580}} * [http://www.hancinema.net/korean_drama_Moving.php جووڵە] لە [[ھانسینەما]] * [https://webtoon.kakao.com/content/무빙/1183 جووڵە] لە کاکاو وێبتۆن (بە [[زمانی کۆری]]) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|فیلم|کۆریای باشوور|دەیەی ٢٠٢٠|خەیاڵی زانستی|دیزنی}} [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ڕۆمانسییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە رۆمانسییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] qe935nig04iqunqgepdq8qnlw066eds 0 240572 1687615 1405562 2026-10-15T19:33:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1687615 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=پان ئینتەرتەینمەنت|logo=Pan Entertainment poster.png|logo_caption=|native_name=|type=کۆمپانیای گشتی|traded_as={{Korea Exchange|068050}}|genre=|foundation=٣ی نیسانی ١٩٩٨|founder=|location_city=دەکەوێتە ناوچەی ماپۆ لە سیئۆل|location_country={{Flagcountry|South Korea |name=كۆریای باشوور}}|origins=|key_people=پارک جۆنگ سول، مانگ جونگ سو|area_served={{Flagcountry|South Korea |name=كۆریای باشوور}}|industry=کات بەسەربردن و بەرهەمهێنانی میدیایی|products=زنجیرەی كۆری|services=بەرهەم هێنان|revenue=53 ملیار وۆن|revenue_year=Q1 of 2014|operating_income=500 ملیۆن وۆن|net_income=400 ملیۆن وۆن|equity=4.6 ملیار وۆن|equity_year=2014|owner={{ubl|DANAL CO., LTD. (25.81%)|Park Young-seok (25.26%)}}|num_employees=33 {{small|(2014)}}|parent=|divisions=|subsid=کۆمپانیای پان ستارز (100%) کۆمیسیۆنی ئامۆژگاری (61%) بیگ ئای ئینتەرتەینمەنت (60%)|homepage={{url|http://www.thepan.co.kr}}|footnotes=}}'''پان ئینتەرتەینمەنت''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Pan Entertainment) کۆمپانیایەکی [[کۆریای باشوور|کۆرییە]] بۆ بەرهەمهێنانی زنجیرەی تەلەفزیۆنی. لە ٣ـی [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ١٩٩٨ بە ناوی کۆمپانیای HS Media Co., Ltd دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ='병원선'이어 '사랑의온도'까지…월화수목 팬엔터 DAY|ناونیشان=https://www.etoday.co.kr/news/view/1536313|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=이투데이|زمان=ko}}</ref> ئۆفیسی سەرەکییەکەی کە ناوی «زە پانە» دەکەوێتە ناوچەی ماپۆ لە [[سیئۆل]]. دروشمی کۆمپانیاکە بریتییە لە جیهانێک لە ناوەڕۆکی ئەفسوناوی. == لق == === کۆمپانیای پان ستارز === کۆمپانیای پان ستارز دەزگایەکی بەڕێوەبردنی هونەرمەندانە و خاوەندارێتی کۆمپانیای پان ئینتەرتەینمەنتە. === هونەرمەندانی دەزگاکە === * ڕیو جین * جای هون وەربگرە * کیم یۆن سیۆ * [[ھا جوو-ھی|ها جوو هی]] * چۆی سونگ جای * پیۆ یی جین * لی ئین ها * جیۆن یی سیول * یۆنگ جی ئۆ * پارک جو هیون == لیستی بەرهەمەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !تۆڕ !تێبینی |- | rowspan="3" |2002 |''[[سۆناتای زستان]]'' | rowspan="9" |KBS 2TV |بەشێک لە زنجیرەی خۆشەویستی بێ کۆتایی |- |''Yi Je-ma, Man of the Sun''| {{N/A}} |- |''Solitude''| {{N/A}} |- | rowspan="2" |2003 |''Summer Scent'' |part of the ''Endless Love'' series |- |''Rose Fence''| {{N/A}} |- | rowspan="3" |2004 |''Forbidden Love''| {{N/A}} |- |''Second Proposal''| {{N/A}} |- |''Bang Bang'' |KBS live situation special |- | rowspan="2" |2005 |''My Rosy Life''| {{N/A}} |- |''The Secret Lovers'' |MBC| {{N/A}} |- | rowspan="2" |2006 |''Famous Chil Princesses'' | rowspan="2" |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''Thank You, My Life''| {{N/A}} |- | rowspan="5" |2007 |''Unstoppable Marriage'' |KBS 1TV |in association with POIBOS Co. Ltd. |- |''It's Ok Because I Love You'' | rowspan="4" |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''I Am Sam''| {{N/A}} |- |''Several Questions That Make Us Happy''| {{N/A}} |- |''My Mom, Supermom'' |in association with Naxen Film |- | rowspan="4" |2008 |''Don't Cry My Love'' |MBC| {{N/A}} |- |''The Scale of Providence'' |SBS| {{N/A}} |- |''Cooking Up Romance'' | rowspan="2" |KBS 2TV |a/k/a ''Dukbaegi'' |- |''Women of the Sun''| {{N/A}} |- | rowspan="5" |2010 |''Brilliant Legacy'' | rowspan="3" |SBS| {{N/A}} |- |''Oh! My Lady''| {{N/A}} |- |''Daring Women''| {{N/A}} |- |''Home Sweet Home'' |MBC| {{N/A}} |- |''Pure Pumpkin Flower'' |SBS| {{N/A}} |- | rowspan="2" |2011 |''The Duo'' | rowspan="2" |MBC| {{N/A}} |- |''Indomitable Daughters-in-Law''| {{N/A}} |- | rowspan="5" |2012 |''Can Love Become Money'' |MBN| {{N/A}} |- |''Moon Embracing the Sun'' |MBC| {{N/A}} |- |''Man from the Equator'' | rowspan="2" |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''Bridal Mask'' |in association with ''Bridal Mask'' SPC and KBS N |- |''My Lover, Madame Butterfly'' |SBS| {{N/A}} |- | rowspan="2" |2013 |''A Hundred Year Legacy'' |MBC| {{N/A}} |- |''Passionate Love'' |SBS| {{N/A}} |- | rowspan="4" |2014 |''Golden Cross'' |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''Gap-dong'' |tvN| {{N/A}} |- |''Mama'' | rowspan="3" |MBC| {{N/A}} |- |''4 Legendary Witches''| {{N/A}} |- | rowspan="3" |2015 |''Kill Me, Heal Me'' |in association with {{illm|Zhejiang Huace Film & TV|zh|華策影視}} |- |''Heard It Through the Grapevine'' |SBS |replaced Paulownia starting episode 17<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=SBS '풍문으로 들었소' 제작사, 팬엔터로 교체 (SBS ''Heard It Through the Grapevine'' appoints Pan Entertainment as new producer)|ناونیشان=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2015/04/15/0200000000AKR20150415047700033.HTML|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=[[Yonhap]]}}</ref> |- |''The Dearest Lady'' |MBC| {{N/A}} |- | rowspan="3" |2016 |''The Gentlemen of Wolgyesu Tailor Shop'' |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''The Doctors'' |SBS| {{N/A}} |- |''Marriage Contract'' |MBC| {{N/A}} |- | rowspan="5" |2017 |''Whisper'' |SBS| {{N/A}} |- |''Unknown Woman'' | rowspan="2" |KBS 2TV| {{N/A}} |- |''Fight for My Way''| {{N/A}} |- |''Hospital Ship''<ref name="panentday" /> |MBC| {{N/A}} |- |''Temperature of Love''<ref name="panentday" /> |SBS| {{N/A}} |- |2018 |''My Contracted Husband, Mr. Oh'' |MBC| {{N/A}} |- | rowspan="3" |2019 |''Liver or Die'' |KBS2 |in association with Chorokbaem Media |- |''When the Camellia Blooms'' |KBS2| {{N/A}} |- |''Never Twice'' |MBC| {{N/A}} |- |2020 |''Record of Youth'' |tvN |in association with Studio Dragon |- | rowspan="3" |2021 |''Revolutionary Sisters'' |KBS 2TV |in association with Chorokbaem Media |- |''Racket Boys'' |SBS |in association with Studio S |- |''The Second Husband'' |MBC |in association with MBC C&I |- |2022 |''Gaus Electronics'' |ENA |in association with Ling-aling<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Yoo Jung-min|ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ='가우스전자' AI 로고송과 함께 오늘도 정상 근무|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=408&aid=0000166096|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=MBC Entertainment|زمان=ko|via=Naver}}</ref> |- | rowspan="2" |2023 |''The Secret Romantic Guesthouse'' | rowspan="2" |SBS |in association with Apollo Pictures and Studio S<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Park So-young|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=신예은, '더글로리' 후광 입고 '꽃선비 열애사' 출격..훈남들 사이 '활짝'|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=109&aid=0004789661|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=OSEN|زمان=ko|via=Naver}}</ref> |- |''[[دەنگدان بۆ کوشتن (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|دەنگدان بۆ کوشتن]]'' |بە هاوبەشی لەگەڵ [[ستۆدیۆ ئێس (کۆمپانیای کۆریای باشوور)|ستۆدیۆ ئێس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=이남경 Mbn스타|سەردێڕ=박해진 출연확정, 박성웅X임지연과 ‘국민사형투표’ 캐스팅(공식)|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=057&aid=0001711892|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> |} == بەستەری دەرەکی == [http://www.panstarscompany.com/ ماڵپەڕی فەرمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810123238/http://www.panstarscompany.com/ |date=١٠ی ئابی ٢٠١٣ }} (بە [[زمانی کۆری]]) == سەرچاوە == <references /> {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|کۆریای باشوور|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیایانەی کەوتوونەتە سێئول]] [[پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩٨]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن چێژبەخشی پان]] fwg6lnopzp7ppzxh5cm9wbma8yjzcr3 4 241625 1687701 1687154 2026-10-15T21:00:57Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1687701 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٥١٨٨٥ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٦٥٠ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٧٧٦٠٩ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣٢٥ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٦٠٦ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٩ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦٣٣ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 86l7lmpt639aky17h1falvloox2kj3y 0 241660 1687743 1683882 2026-10-15T22:34:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687743 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:StClement1.jpg|چەپ|وێنۆک|150x150پیکسڵ]] '''پاپا کلێمێنسی یەکەم''' (به </link> یەکێک بووە لە پاپاکانی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] (قەشەی ڕۆما) کە لە [[ڕۆما]] لەدایک بووە و لە نێوان ساڵانی ٨٨ یان ٩٢ تا ٩٧ یان ٩٩ی زایینی پاپا بووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Clemens I}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|مێژوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پیرۆزەکانی ئەنگڵیکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١ەم]] [[پۆل:مردووانی ٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٠١]] [[پۆل:رۆمانی سەدەی یەکەم]] [[پۆل:پاپاکان]] 8mr68fqg221jj94ewukbhkei49sj9xr 0 241662 1687737 1682665 2026-10-15T22:33:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687737 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} پاپا '''ئەسکەندەری یەکەم''' یەکێک بووە لە پاپاکانی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] (قەشەی ڕۆما) کە لە [[ڕۆما]] لەدایک بووە و لە نێوان ساڵانی ١٠٧ی زایینی و کۆچی دوایی لە ساڵی ١١٥ی زایینی پاپا بووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Alexander I (pope)}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەورووپا|دین|مێژوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:پاپاکان]] t36uubwf9wpvizlwacwo478zob4diii 0 242602 1687759 1526426 2026-10-15T22:37:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1687759 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاک مان'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pacman Doodle|ناونیشان=https://www.google.com/logos/2010/pacman10-i.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.google.com}}</ref> یان '''پەک مان''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]؛Pac Man) یان Puc man [[کایەی ڤیدیۆیی|یاریەکی ڤیدیۆی]] کۆنی [[ژاپۆن|ژاپۆنیە]] کە بۆ یەکەمین جار لەلایەن [[کۆمپانیا|کۆمپانیای]] نامکۆ لیمیتد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=We are Bandai Namco Europe|ناونیشان=https://en.bandainamcoent.eu/node/8075|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Bandai Namco Europe|زمان=en}}</ref> پەرەی پێدراوە و دروستکراوە لە ساڵانی [[١٩٨٠]] بۆ یاریگاکانی ئارکێد بڵاوکراوەتەوە کە یاریەکە باس لە تۆپەڵەیەکی [[زەرد]] دەکات کە لە چوارچێوەیەکی داخراودا کە چوار [[جنۆکە|جنۆکەی]] ڕەنگاو ڕەنگی لێیە، کە یاریزان دەبێت خاڵ کۆبکاتەوە لەساڵی [[٢٠١٠]] یاریەکە وەک گۆگڵ دوودڵ بڵاوکرایەوە لە لایەن کۆمپانیای [[گووگڵ|گۆگڵ]] وەک یادی سی ساڵەی یاریەکە وە هێشتا یاریەکە لە گۆگڵ دوودڵ بەردەستە و یادی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pacman Doodle|ناونیشان=https://www.google.com/logos/2010/pacman10-i.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.google.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Google Doodles - Google’s Search Logo Changes for Every Occasion|ناونیشان=https://doodles.google|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=doodles.google|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Pac-Man}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژاپۆن}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:یارییەکانی گەیم گێر]] [[پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکانی میدوەی]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە خۆراک و خواردنەوە]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان گونجێنراون]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]] [[پۆل:ھۆڵی ناودارانی کایەب ڤیدیۆییی جیھانی]] h8dsbgjeaadctr2zmouqiclkxz5ig8f 0 242968 1687524 1687151 2026-10-15T13:48:19Z کاردۆ جاف 30881 /* چالاکی و خەڵاتەکان */ 1687524 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =حەمزە زارعی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی =کوردی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٢١ی ئەیلوولی ١٩٨٥ | شوێنی لەدایکبوون = [[جوانڕۆ]]، [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[جوانڕۆ]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی =[[ئێران]] | پەروەردە = بەکالۆریوسی سینەما، ماستەری شانۆگەری | خوێندنگە = زانکۆی ھونەری تاران | پیشە =دەرھێنەر، فیلمنامەنووس | ساڵانی چالاکی =٢٠١٢ - ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان =لاژەی دەستەکان | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ =IMDB: [https://imdb.com/name/nm9961253/] | پەراوێزەکان = }} '''حەمزە زارعی''' دەرھێنەر و فیلمنامەنووسی [[کورد]] و لە دایک بووی ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٥ لە شاری [[جوانڕۆ]]ی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]]ە. لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە چالاکیی ھونەری کردووە. کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان'''ی ئەم دەرھێنەرە (بە [[ئینگلیزی]]: Song of hands) بەشداری زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلمی کردووە و چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shortfilmnews.com/news/2146470466/حمزھ_زارعی_از_جوایز_مستقل_فیلم_کوتاھ_آمریکا_جایزھ_گرفت |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241211142020/https://shortfilmnews.com/news/2146470466/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85_%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://filmfreeway.com/hamzezarei</ref> شانۆگەریی «لەناکاو عەباس» کە پێشکەشکاریی گشتیی کرا، زیاتر لە پازدە بڕوانامەی پێزانینی بۆ خۆی و گرووپەکەی لە فێستیڤاڵە سەرانسەرییەکانی ئێراندا بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/اجرای-نمایش-ناگھان-عباس-در-جوانرود |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250711030635/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/news/403230/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%86%d8%a7%da%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b1%d9%88%d8%af |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == چالاکی و خەڵاتەکان == حەمزە زارعی کە لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ٢٠١٢ی ئێراندا پلەی دوازدەھەمی بەدەست ھێنا، چووەتە زانکۆی ھونەری تاران و لە ھەمان ساڵدا دەستی بە چالاکییە ھونەرییەکانی کردووە. ساڵی ٢٠١٢ لە نێوان یازدەھەمین خولی فێستیڤاڵی کورتەفیلمی «نەھال»، سکرتێری لیژنەی بینەران بووە. لەگەڵ گرووپی ڕێکخەرانی ئەم فێستیڤاڵە، لە ساڵی ٢٠١٥ یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی بێوشەی تارانیان ساز کرد، کە دیسان بوو بە سکرتێری کۆمیتەی بینەران. یەکەم ئەزموونی حەمزە زارعی وەک دەرھێنەر لە کورتەفیلمی '''لاژەی دەستەکان''' بوو. فیلمێک کە چوار خەڵاتی وەک باشترین فیلم بەدەست ھێنا بە بەشداریکردن لە زیاتر لە شەست فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتەفیلم.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> دوای ئەزموونی سەرکەوتووی دەرھێنانی کورتەفیلم و لە ھەمان کاتدا لەگەڵ خوێندنی شانۆ لە ئاستی ماستەر لە زانکۆی تاران، دەرھێنانی شانۆیەک بە ناوی «لەناکاو عەباس»ی کرد. شانۆیەک کە باسی ژیانی شانۆنامەنووسی بەناوبانگی ئێرانی [[عەباس نەعلبەندیان]] و ڕووداوە ھاوچەرخەکانی ژیانی دەکرد. ئەم شانۆیە لە یەکەمین فێستیڤاڵی ھونەرە نمایشییەکانی '''ڕادی'''ی ساڵی ٢٠١٧ پەیکەری باشترین کاری دراماتیک و پەیکەری باشترین دەرھێنەر بۆ حەمزە زارعی بەدەست ھێنا؛ و پەیکەری باشترین ئەکتەری ژن، و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ساڵی ٢٠١٨ لە یەکەم فێستیڤاڵی نیشتمانی ھونەرە نمایشییەکانی «ئەفرا»، پەیکەری باشترین [[دراما]] و پەیکەری باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا و خەڵاتی باشترین ئەکتەری کچ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی بەدەست ھێنا. لە سێیەمین فێستیڤاڵی نیشتمانیی '''مووندا''' بۆ ھونەرە نمایشییەکان لە ساڵی ٢٠١٨، حەمزە زارعی خەڵاتی باشترین دراما و خەڵاتی باشترین دەرھێنەری بەدەست ھێنا، و خەڵاتی باشترین ئەکتەری و باشترین سیناریۆ بۆ ئەندامانی گرووپەکەی. ھەروەھا شانۆکەی «عەباس» لە سێھەمین فێستیڤاڵی فیلم و شانۆی '''ھیلاج''' پاڵێوراو بوو بۆ باشترین شانۆ و باشترین دەرھێنەر و باشترین دیزاینی سێت بۆ حەمزە زارعی و باشترین شانۆنامە و پەیکەری باشترین ئەکتەری بۆ ئەندامانی گرووپەکەی وەرگرت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> بە کۆتایی خوێندن و پەتای کۆرۆنا، گەڕایەوە پارێزگای [[کرماشان]] و بۆ یەکەمجار لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ەوە کۆمەڵەی شانۆی ناوچەی [[جوانڕۆ]]ی لەم پارێزگایەدا چالاک کرد. تا ساڵی ٢٠٢٢ وەک نوێنەری کۆمەڵگەی درامای ئەم شارە بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٥دا، حەمزە زارعی دووەم کورتەفیلمی خۆیی وێنە گرت. ئەم فیلمە بەناوی «دەستی کۆتایی» چیرۆکی گرووپێک دەگێڕێتەوە کە دەچنە شارێکی [[کوردستانی ڕۆژھەڵات]] بۆ نمایشکردنی فیلمی [[کۆتاییی یاری]] [[ساموێل بێکیت]]، بەڵام پێش نمایشەکە، تووشی دۆسیەیەکی ژنکوژی دەبن. ئەم بەرھەمە، بە سەرپەرشتی ھاوبەشی حەمزە زارعی و زوھرە خوسرەوی، بە قۆناغەکانی پۆست پرۆدەکشنی خۆیدا تێدەپەڕێت.<ref>https://namnamak.com/فرھنگ-و-ھنر/بیوگرافی-ھنرمندان/بیوگرافی-حمزھ-زارعی{{بەستەری مردوو|url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%BE%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%BE%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%B2%DA%BE-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] o4avxdymww5377q2cjxb86bb44gt08t 0 243050 1687829 1526523 2026-10-16T01:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1687829 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پراڤدینسک''' (بە [[ڕووسی]]: Правдинск) شارێکە لە [[ڕووسیا]] لە قەوارەی فیدراڵی ڕووسیا لە [[کالینیگراد ئۆبلاست|کالینینگراد‌ ئۆبلاست]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی|سەردان=٢٦ی ٩ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|یەکێتیی سۆڤیەت|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Pravdinsk}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} gqrvt54qn0saw38xgw78yow0ozfbnat 0 243176 1687631 1544842 2026-10-15T19:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687631 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Kung_Fu_Panda_2_Poster.jpg }} '''پاندای کۆنگ فو''' ({{بە ئینگلیزی|Kong fu Panda}}) ئەنیمەیشنێکی کۆمپیوتەریی ئەمریکییە لە شێوازی [[فیلمی ئەکشن| ئەکشن]] لەلایەن [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]] بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن [[پاراماونت پیکچەرز]] لە ساڵی ٢٠١١ دابەشکراوە. دەرھێنەری ئەم فیلمە جێنیفر یو نێڵسن و ئەکتەرە دەنگییەکانی ئەم ئەنیمەیشنە بریتین لە [[جاک بلاک]]، [[داستین ھۆفمان]]، [[ئەنجلینا جۆولی|ئەنجلینا]] جۆلی، [[جاکی چان]]، [[لووسی لیو|لوسی لیو]]، [[گاری ئۆڵدمن|گاری ئۆڵدمان]]، دەیڤید کرۆس، [[سێت ڕۆگن|سێس]] ڕۆگن، جەیمس ھۆنگ، [[ژان کلۆد ڤەن دام|جان کلۆد ڤان دام]]، میشێل یۆھ، جەیمس وۆدز و ڤیکتۆر گاربەر. ئەم فیلمە درێژەپێدەری فیلمی [[پاندای کۆنگ فو|کۆنگ فو پاندایە]] و بەشی دووەمی زنجیرەی کۆنگ فو پاندایە. درێژەی ئەم فیلمە بریتییە لە [[پاندای کۆنگ فو ٣]]یە. ==کورتە== پۆ و هاوڕێکانی هەوڵی ڕاگرتنی تاووسە شەڕانگێزەکە دەدەن لە داگیرکردنی چین بە چەکێکی نوێی کوژەک، بەڵام سەرەتا دەبێت جەنگاوەرە ئەژدیهاییەکە لەگەڵ ڕابردووەکەیدا ئاشت ببێتەوە. ==ڕۆڵە دەنگییەکان== * [[جاک بلاک]]: پوو * لیام نایت: بەیبی پۆ * [[ئەنجلینا جۆولی|ئەنجلینا جۆلی]]: مامۆستا تایگەر * [[داستین ھۆفمان]]: مامۆستا شیفو * [[گاری ئۆڵدمن|گاری ئێلدمان]]: لۆرد شێن * دەیڤد کرۆس: کرین * [[سێت ڕۆگن|سێس ڕۆگن]]: مانتیس * [[لووسی لیو|لوسی لیو]]: ڤایپەر * [[جاکی چان]]: مەیموون * جەیمس ھێنگ: کاک پینگ ==سەرچاوەکان== {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠|چین|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda 2}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئاژەڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە کۆمپیوتەرییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی دەربارەی مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پاندای کونگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی براوەی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی چین]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی جۆناتان ئایبڵ و گلێن بێرگەر]] [[پۆل:فیلمەکانی وشیا]] 1xxb43pa7scpk2ulgw2hb4071a355du 1687707 1687631 2026-10-15T21:05:17Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687707 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Kung_Fu_Panda_2_Poster.jpg }} '''پاندای کۆنگ فو''' ({{بە ئینگلیزی|Kong fu Panda}}) ئەنیمەیشنێکی کۆمپیوتەریی ئەمریکییە لە شێوازی [[فیلمی ئەکشن| ئەکشن]] لەلایەن [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]] بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن [[پاراماونت پیکچەرز]] لە ساڵی ٢٠١١ دابەشکراوە. دەرھێنەری ئەم فیلمە جێنیفر یو نێڵسن و ئەکتەرە دەنگییەکانی ئەم ئەنیمەیشنە بریتین لە [[جاک بلاک]]، [[داستین ھۆفمان]]، [[ئەنجلینا جۆولی|ئەنجلینا]] جۆلی، [[جاکی چان]]، [[لووسی لیو|لوسی لیو]]، [[گاری ئۆڵدمن|گاری ئۆڵدمان]]، دەیڤید کرۆس، [[سێت ڕۆگن|سێس]] ڕۆگن، جەیمس ھۆنگ، [[ژان کلۆد ڤەن دام|جان کلۆد ڤان دام]]، میشێل یۆھ، جەیمس وۆدز و ڤیکتۆر گاربەر. ئەم فیلمە درێژەپێدەری فیلمی [[پاندای کۆنگ فو|کۆنگ فو پاندایە]] و بەشی دووەمی زنجیرەی کۆنگ فو پاندایە. درێژەی ئەم فیلمە بریتییە لە [[پاندای کۆنگ فو ٣]]یە. ==کورتە== پۆ و هاوڕێکانی هەوڵی ڕاگرتنی تاووسە شەڕانگێزەکە دەدەن لە داگیرکردنی چین بە چەکێکی نوێی کوژەک، بەڵام سەرەتا دەبێت جەنگاوەرە ئەژدیهاییەکە لەگەڵ ڕابردووەکەیدا ئاشت ببێتەوە. ==ڕۆڵە دەنگییەکان== * [[جاک بلاک]]: پوو * لیام نایت: بەیبی پۆ * [[ئەنجلینا جۆولی|ئەنجلینا جۆلی]]: مامۆستا تایگەر * [[داستین ھۆفمان]]: مامۆستا شیفو * [[گاری ئۆڵدمن|گاری ئێلدمان]]: لۆرد شێن * دەیڤد کرۆس: کرین * [[سێت ڕۆگن|سێس ڕۆگن]]: مانتیس * [[لووسی لیو|لوسی لیو]]: ڤایپەر * [[جاکی چان]]: مەیموون * جەیمس ھێنگ: کاک پینگ ==سەرچاوەکان== {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠|چین|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda 2}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئاژەڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە کۆمپیوتەرییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی دەربارەی مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پاندای کونگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی براوەی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی چین]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی جۆناتان ئایبڵ و گلێن بێرگەر]] [[پۆل:فیلمەکانی وشیا]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە قازەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پاندای زەبەلاح]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مێرووەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پڵنگەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی گورگەکان]] eh6e71lfy7w5a6o1nkkd1ypkqpv7eny 0 243178 1687630 1544844 2026-10-15T19:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687630 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Kung Fu Panda logo.svg }} '''پاندای کۆنگ فو''' ({{بە ئینگلیزی|Kong Fu Panda}}) زنجیرە ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەریی سێ ڕەھەندییە لە ژانری کۆمیدیای [[کۆمیدیا|ئەکشنی]] وشیا، [[پاندای کۆنگ فو|بەشی یەکەمی]] لە ساڵی ٢٠٠٨ و [[پاندای کۆنگ فو ٣|بەشی سێیەمی]] لە ساڵی ٢٠١٦ [[پاندای کۆنگ فو ٤|بەشی چوارەمی]] لە ساڵی ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە. پۆ کارەکتەری سەرەکی ئەم کۆمەڵەیە. لەم کۆمەڵەیەدا چەندین یاری ڤیدیۆیی و چەندین کورتە فیلم و سێ زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دروستکراون. ئەم کۆمەڵەیە زۆر ستایشی دەکرێت؛ دوو فیلمی یەکەم پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن، ھەروەھا چەندین خەڵاتی ئانی و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ھەروەھا ١١ خەڵاتی [[خەڵاتی ئێمی|ئیمی]] بەدەستھێنا. سێ فیلمی یەکەم سەرکەوتووترین فیلمی ئەنیمەیشن بوون کە زۆرترین سەرکەوتنی ئابوورییان بەدەستھێناوە لە ساڵانی بڵاوبوونەوەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Domestic Box Office For 2011|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/year/2011/|بڵاوکەرەوە=Box Office Mojo}}</ref> == پێشەکی == ''کۆنگ فو پاندا'' یەکێکە لە ئەنیمەیشنە سەرکەوتووەکانی دەیەی ڕابردوو، بەشی یەکەمی لە ساڵی ٢٠٠٨ یەکێک بوو لە پڕفرۆشترین فیلمەکانی ساڵ، بەجۆرێک کە [[دریم وۆرکس|دریم وۆرک]] لە ساڵی ٢٠١٠ ڕای گەیاند کە شەش بەدواداچوونی بۆ دروست دەکات زنجیرە ئەنیمەیشنی کۆنگ فو پاندا. == فیلمەکان == * [[پاندای کۆنگ فو|کۆنگ فو پاندا]] لە ساڵی ٢٠٠٨ بەرھەم ھێنراوە * [[پاندای کۆنگ فو ٢|فیلمی کۆنگ فو پاندا ٢]] لە ساڵی ٢٠١١ بەرھەم ھێنراوە * [[پاندای کۆنگ فو ٣|فیلمی کۆنگ فو پاندا ٣]] لە ساڵی ٢٠١٦ بەرھەم ھێنراوە ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەنیمەیشن|گیانلەبەران }} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:چاندی چینی]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی]] f096mbpscjkwfodm90hwoarlo8gah65 1687708 1687630 2026-10-15T21:05:37Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687708 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Kung Fu Panda logo.svg }} '''پاندای کۆنگ فو''' ({{بە ئینگلیزی|Kong Fu Panda}}) زنجیرە ئەنیمەیشنی کۆمپیوتەریی سێ ڕەھەندییە لە ژانری کۆمیدیای [[کۆمیدیا|ئەکشنی]] وشیا، [[پاندای کۆنگ فو|بەشی یەکەمی]] لە ساڵی ٢٠٠٨ و [[پاندای کۆنگ فو ٣|بەشی سێیەمی]] لە ساڵی ٢٠١٦ [[پاندای کۆنگ فو ٤|بەشی چوارەمی]] لە ساڵی ٢٠٢٤ بڵاوکرایەوە. پۆ کارەکتەری سەرەکی ئەم کۆمەڵەیە. لەم کۆمەڵەیەدا چەندین یاری ڤیدیۆیی و چەندین کورتە فیلم و سێ زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دروستکراون. ئەم کۆمەڵەیە زۆر ستایشی دەکرێت؛ دوو فیلمی یەکەم پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن، ھەروەھا چەندین خەڵاتی ئانی و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ھەروەھا ١١ خەڵاتی [[خەڵاتی ئێمی|ئیمی]] بەدەستھێنا. سێ فیلمی یەکەم سەرکەوتووترین فیلمی ئەنیمەیشن بوون کە زۆرترین سەرکەوتنی ئابوورییان بەدەستھێناوە لە ساڵانی بڵاوبوونەوەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Domestic Box Office For 2011|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/year/2011/|بڵاوکەرەوە=Box Office Mojo}}</ref> == پێشەکی == ''کۆنگ فو پاندا'' یەکێکە لە ئەنیمەیشنە سەرکەوتووەکانی دەیەی ڕابردوو، بەشی یەکەمی لە ساڵی ٢٠٠٨ یەکێک بوو لە پڕفرۆشترین فیلمەکانی ساڵ، بەجۆرێک کە [[دریم وۆرکس|دریم وۆرک]] لە ساڵی ٢٠١٠ ڕای گەیاند کە شەش بەدواداچوونی بۆ دروست دەکات زنجیرە ئەنیمەیشنی کۆنگ فو پاندا. == فیلمەکان == * [[پاندای کۆنگ فو|کۆنگ فو پاندا]] لە ساڵی ٢٠٠٨ بەرھەم ھێنراوە * [[پاندای کۆنگ فو ٢|فیلمی کۆنگ فو پاندا ٢]] لە ساڵی ٢٠١١ بەرھەم ھێنراوە * [[پاندای کۆنگ فو ٣|فیلمی کۆنگ فو پاندا ٣]] لە ساڵی ٢٠١٦ بەرھەم ھێنراوە ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەنیمەیشن|گیانلەبەران }} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:چاندی چینی]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی]] [[پۆل:مافە دەستوورییەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] fdsp9qxz6ewa6ynqdg1isk4ub01djz7 0 243181 1687629 1544846 2026-10-15T19:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687629 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Kung_Fu_Panda_The_Dragon_Knight_poster.png }} '''پاندای کۆنگ فو: سوارچاکی ئەژدیھاکە''' ({{بە ئینگلیزی|Kung Fu Panda: The Dragon Knight}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە.<ref name="SlashFilm">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamayor|یەکەم=Rafael|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Jack Black To Reprise Role As Po For Kung Fu Panda: The Dragon Knight Netflix Series|ناونیشان=https://www.slashfilm.com/800952/jack-black-to-reprise-role-as-po-for-kung-fu-panda-the-dragon-knight-netflix-series/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Slash Film}}</ref> ئەم ئەنیمەیشنە لەلایەن میچ واتسۆن و پیتەر ھاستینگس بۆ [[نێتفلیکس|نێتفلێکس]] دروست کراوە.<ref name="35AI AniMag">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mallory|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Exclusive: Crafting Po's Return for 'Kung Fu Panda: The Dragon Knight' (NEW Clip)|ناونیشان=https://www.animationmagazine.net/streaming/exclusive-crafting-pos-return-for-kung-fu-panda-the-dragon-knight-new-clip/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Animation Magazine]]}}</ref> سێیەم زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە لە زنجیرەی ''[[پاندای کۆنگ فو (زنجیرەفیلم)|کۆنگ فو پاندا]]''، دوای ''کۆنگ فو پاندا: چنگەکانی چارەنووس''.<ref name="SlashFilm"/> سوارچاکی ئەژدیھاکە لەلایەن کۆمپانیای دریم وۆرکز تەلەڤیزیۆن ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە و لە ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ بۆ یەکەمجار لە نێتفلێکس نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ='Kung Fu Panda' Animated Series Unveils Jack Black's Return as Po, July Release Date in First Trailer|ناونیشان=https://variety.com/2022/tv/news/kung-fu-panda-show-trailer-jack-black-1235295900/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٢٠|ئەنیمەیشن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٢]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ھونەرە جەنگییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] lzqmlujyfre35vos2pu5o8j8hxuyrlq 0 244281 1687483 1526243 2026-10-15T13:33:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687483 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''پاسەوانی نیشتمانیی''' میلیشیایەکی سەر بە [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبی بەعس]]ە لە [[عێراق]]، لە ساڵی ١٩٦٣ لە دوای کودەتاکەی ٨ی شوباتی ١٩٦٣ پێکھێنراوە، لەلایەن حیزبی بەعسەوە سەرکردایەتی دەکرا و بەرگێکی یاسایی بۆ دابین کرد بە دەرکردنی یاسای پاسەوانی نیشتمانی ژمارە (٣٥)ی ساڵی ١٩٦٣ لە ١٨ی ئایار. ئەم میلیشیایە ڕۆڵی گەورەی ھەبوو لە کۆنترۆڵکردنی شەقامی عێراقی و پراکتیزە پاوانخوازەکانی کە ناڕەزایی لە کۆمەڵگەی عێراقی لێکەوتەوە، ھەروەھا بیانووی سەرۆک [[عەبدولسەلام عارف]] بوو بۆ دوورخستنەوەی حیزبی بەعس لە دەسەڵات لە بزووتنەوەی ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣دا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} hhro494fvq328c69un11liv5e2m0411 4 244575 1687703 1687153 2026-10-15T21:01:15Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1687703 wikitext text/x-wiki {{/سەرپەڕە}} {{چینی ناوەند}} <onlyinclude>'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ٢١:٠١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)</onlyinclude> {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بەکارھێنەرە ناچالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! ژمارەی دەستکارییەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن !! دوایین دەستکاری !! مافەکان |- | ١ || [[بەکارھێنەر:Kwamikagami|Kwamikagami]] || ١٩٨ || ٢ی ئازاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kwamikagami|١٤ی نیسانی ٢٠٢٦]] || |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:Zana71|Zana71]] || ١٧١ || ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zana71|٤ی نیسانی ٢٠٢٦]] || |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ || ٢١ی ئایاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax1|٢ی نیسانی ٢٠٢٦]] || confirmed |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/هیوا|٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦]] || autopatrolled |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Muhammed Tariq Hawleri 1985|Muhammed Tariq Hawleri 1985]] || ٢٧٠ || ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammed Tariq Hawleri 1985|٢٧ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ || ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Average kurd|١١ی ئازاری ٢٠٢٦]] || |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Bradergian|Bradergian]] || ٣١٧ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bradergian|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ || ١٧ی ئابی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Paraw|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,uploader |- | ٩ || [[بەکارھێنەر:Hosseinblue|Hosseinblue]] || ١١٩ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hosseinblue|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٠ || [[بەکارھێنەر:Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ || ٢٥ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyako kazm|٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١١ || [[بەکارھێنەر:Xozge|Xozge]] || ١٤٢ || ٢١ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xozge|١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٢ || [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ || ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mohammed Mahdi Mohammed|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٣ || [[بەکارھێنەر:Hiwak82|Hiwak82]] || ٢٥٥ || ١٩ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hiwak82|٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ١٤ || [[بەکارھێنەر:Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ || ١٣ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halvada|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٥ || [[بەکارھێنەر:Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ || ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamedvahid|٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٦ || [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] || ٢٤١ || ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jackhanma69|٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٧ || [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] || ١٠٢ || ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyary27|١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٨ || [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ || ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Blqk yeloow|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٩ || [[بەکارھێنەر:علاء|علاء]] || ١٨٦ || ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/علاء|٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || rollbacker |- | ٢٠ || [[بەکارھێنەر:Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdurhman Ahmad|٢ی ئابی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ٢١ || [[بەکارھێنەر:Kamanchejan|Kamanchejan]] || ٢٦٠ || ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamanchejan|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٢ || [[بەکارھێنەر:DanyMations|DanyMations]] || ٢٧٠ || ٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/DanyMations|١١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٣ || [[بەکارھێنەر:Balaktribe|Balaktribe]] || ١٠٢ || ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Balaktribe|٨ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٤ || [[بەکارھێنەر:Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ || ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ayoub Majeed|٧ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٥ || [[بەکارھێنەر:JC Love 20420|JC Love 20420]] || ١٢٨ || ٨ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/JC Love 20420|١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٦ || [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاسۆ|١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,interface-editor,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٢٧ || [[بەکارھێنەر:سامم|سامم]] || ١٢٩ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سامم|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٨ || [[بەکارھێنەر:Arez pro|Arez pro]] || ٢١٠ || ١٤ی ئازاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arez pro|٧ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٩ || [[بەکارھێنەر:Ebrequ|Ebrequ]] || ٢٣٣ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrequ|٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٠ || [[بەکارھێنەر:Shahrwzi|Shahrwzi]] || ١٩٥ || ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shahrwzi|٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣١ || [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ || ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/د. توانا ع. بەرزنجی|١٨ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٢ || [[بەکارھێنەر:444radio|444radio]] || ٦٢٢ || ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/444radio|١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٣ || [[بەکارھێنەر:Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rebin galaly|٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٤ || [[بەکارھێنەر:Ahmad870|Ahmad870]] || ١٢١ || ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad870|٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٥ || [[بەکارھێنەر:Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ || ١ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad.Kurdistan|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٦ || [[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] || ٣٧٠ || ٢٤ی ئایاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniel abdullah|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٧ || [[بەکارھێنەر:Kamarantofiq|Kamarantofiq]] || ١٣٣ || ١٤ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamarantofiq|٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٨ || [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ || ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamaredha|٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٣٩ || [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] || ١٤١ || ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ranjzaidan|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٠ || [[بەکارھێنەر:Ebrahim|Ebrahim]] || ٢٠٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrahim|٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || interface-editor,rollbacker,suppressredirect |- | ٤١ || [[بەکارھێنەر:بڕوا کامەران|بڕوا کامەران]] || ١٦٤ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بڕوا کامەران|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٢ || [[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] || ٣٤٩ || ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Siokid|٩ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٣ || [[بەکارھێنەر:ZheenCenter|ZheenCenter]] || ٣٠٨ || ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ZheenCenter|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٤ || [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] || ١٧٩ || ٢٥ی ئابی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sullttan|٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٥ || [[بەکارھێنەر:ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ساکاتا گینتۆکی|١٩ی ئایاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,uploader |- | ٤٦ || [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] || ١٤٩ || ٦ی ئایاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Akam Nawzad|١٠ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٧ || [[بەکارھێنەر:Bn7abib|Bn7abib]] || ٢٩٨ || ١٥ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bn7abib|٣١ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٨ || [[بەکارھێنەر:بەهات بەلقیسە ئازاد|بەهات بەلقیسە ئازاد]] || ١٠٤ || ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بەهات بەلقیسە ئازاد|٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٩ || [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ || ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Nskoalj|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٥٠ || [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ || ٢٦ی ئازاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Danial2703kurdistan|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,rollbacker |- | ٥١ || [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Keenîî|٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤]] || autopatrolled,ipblock-exempt,suppressredirect,uploader |- | ٥٢ || [[بەکارھێنەر:کۆرن|کۆرن]] || ١١٩ || ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کۆرن|١٥ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٣ || [[بەکارھێنەر:Omid Qasre|Omid Qasre]] || ١٦٩ || ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Omid Qasre|٧ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٤ || [[بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٥٤ || ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Helen S Abdulrahman|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٥ || [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ || ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاریا سالار|١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٦ || [[بەکارھێنەر:Kurdistanler|Kurdistanler]] || ١٢٥ || ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdistanler|٢٧ی ئابی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٧ || [[بەکارھێنەر:Arma1991|Arma1991]] || ١٧٢ || ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arma1991|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٨ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ || ١٣ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim aziz|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٥٩ || [[بەکارھێنەر:Zhyar Afc|Zhyar Afc]] || ٤٤٠ || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhyar Afc|٧ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || uploader |- | ٦٠ || [[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] || ١٠٨ || ١ی شوباتی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dashta ze|١٦ی ئایاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦١ || [[بەکارھێنەر:پەھلەوی|پەھلەوی]] || ١١٦ || ٤ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پەھلەوی|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٢ || [[بەکارھێنەر:Klein Muçi|Klein Muçi]] || ١١٩ || ١٤ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Klein Muçi|١٧ی نیسانی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٣ || [[بەکارھێنەر:Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ || ١٩ی نیسانی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sako Nanakli|١٦ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٤ || [[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ || ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rojhalatkurdistan|٣١ی ئازاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٥ || [[بەکارھێنەر:Encrypt0r|Encrypt0r]] || ٤٤٦ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Encrypt0r|١٨ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٦ || [[بەکارھێنەر:Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Marmzok|١٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٦٧ || [[بەکارھێنەر:Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ || ١ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kareeeeem|٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٨ || [[بەکارھێنەر:Saman1378|Saman1378]] || ١١٨ || ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saman1378|٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٩ || [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] || ٥٠٩ || ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/RasberryPedia|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٠ || [[بەکارھێنەر:Shoreshjina|Shoreshjina]] || ١٢٩ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shoreshjina|١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧١ || [[بەکارھێنەر:Yad nursi|Yad nursi]] || ١١٤ || ١٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Yad nursi|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٢ || [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] || ٢٥٦ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhab Zdan1|٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٣ || [[بەکارھێنەر:Baaqo92|Baaqo92]] || ١٢٨ || ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baaqo92|١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٤ || [[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ || ١٨ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahrir|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٥ || [[بەکارھێنەر:Roj im|Roj im]] || ٣٦٥ || ٨ی نیسانی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj im|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٦ || [[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] || ١٩٠ || ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniiiar|١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٧ || [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] || ١٦٣ || ١٧ی ئابی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ruwaym|١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٨ || [[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٣٣٥ || ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rauf t jabar|١١ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٩ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ || ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim N. Qader|٥ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٠ || [[بەکارھێنەر:Regaazad|Regaazad]] || ١٣٩ || ٧ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Regaazad|٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]] || |- | ٨١ || [[بەکارھێنەر:Vanished user 18426782427|Vanished user 18426782427]] || ٢٩٥ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Vanished user 18426782427|١٤ی ئایاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٢ || [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ || ٦ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Khabat4545|١٦ی ئازاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٣ || [[بەکارھێنەر:Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ || ١٦ی ئازاری ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyar se|١١ی شوباتی ٢٠٢٢]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٨٤ || [[بەکارھێنەر:Jutyaar|Jutyaar]] || ٤٧٩ || ٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jutyaar|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٥ || [[بەکارھێنەر:عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ١٥٧ || ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٦ || [[بەکارھێنەر:Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ || ٢٢ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cwtiyar|٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٧ || [[بەکارھێنەر:Maniu13|Maniu13]] || ٣١١ || ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Maniu13|٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٨ || [[بەکارھێنەر:Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٣٢٢ || ١٧ی نیسانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Houshang tabrizi|٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٩ || [[بەکارھێنەر:Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hastyar Abdullah|٩ی ئایاری ٢٠٢١]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٠ || [[بەکارھێنەر:Halsho98|Halsho98]] || ١٣٨ || ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halsho98|٣٠ی ئازاری ٢٠٢١]] || |- | ٩١ || [[بەکارھێنەر:Hevar333|Hevar333]] || ٣٢٢ || ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevar333|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٢ || [[بەکارھێنەر:Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٤٠٦ || ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Karwandoorandish|١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٣ || [[بەکارھێنەر:Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ || ٧ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rasan emprator page|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٤ || [[بەکارھێنەر:بنار|بنار]] || ٣٣٧ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بنار|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٥ || [[بەکارھێنەر:Dilo2121|Dilo2121]] || ٢٢٢ || ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dilo2121|٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٦ || [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ || ٢٥ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Gyan333|٢٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٧ || [[بەکارھێنەر:Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ || ٣٠ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Broosk|٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٩٨ || [[بەکارھێنەر:D.daniel42|D.daniel42]] || ١٥٠ || ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/D.daniel42|٤ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٩ || [[بەکارھێنەر:Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baneh k|٢١ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٠ || [[بەکارھێنەر:Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Qezwan|٦ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠١ || [[بەکارھێنەر:محەمەد دانشگەر|محەمەد دانشگەر]] || ١٣٢ || ٤ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محەمەد دانشگەر|٥ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٢ || [[بەکارھێنەر:دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ || ٢١ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/دیاکۆ|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٣ || [[بەکارھێنەر:Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ || ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hîwa Seqiz|٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٤ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax|Rabar ajax]] || ١٢٣ || ٣ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax|١٨ی ئایاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٥ || [[بەکارھێنەر:Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ali Sardar 06|١٧ی نیسانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٦ || [[بەکارھێنەر:Wshkanaw|Wshkanaw]] || ١٠٨ || ٢ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Wshkanaw|٨ی نیسانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٧ || [[بەکارھێنەر:Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١٣٩ || ٣ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdullah Arfa|٣١ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٨ || [[بەکارھێنەر:Milan Alimohammadi|Milan Alimohammadi]] || ١٦٠ || ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Milan Alimohammadi|٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٩ || [[بەکارھێنەر:Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ || ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eyubm|٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١١٠ || [[بەکارھێنەر:Zanear alves|Zanear alves]] || ٢٣٠ || ٦ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zanear alves|١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١١ || [[بەکارھێنەر:Muhammad ND|Muhammad ND]] || ١١٥ || ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad ND|٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١٢ || [[بەکارھێنەر:Barez Dara|Barez Dara]] || ١٢٤ || ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barez Dara|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || |- | ١١٣ || [[بەکارھێنەر:Hershedm96|Hershedm96]] || ١١٩ || ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hershedm96|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١١٤ || [[بەکارھێنەر:Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ || ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barrazinji|٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || |- | ١١٥ || [[بەکارھێنەر:Kován|Kován]] || ١٣٧٦ || ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kován|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١١٦ || [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ || ٢٩ی نیسانی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aminijian|٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,suppressredirect |- | ١١٧ || [[بەکارھێنەر:Muhammafb|Muhammafb]] || ١٩٠ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammafb|١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩]] || |- | ١١٨ || [[بەکارھێنەر:Roj2006|Roj2006]] || ٢٧٥ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj2006|٢٥ی ئایاری ٢٠١٩]] || |- | ١١٩ || [[بەکارھێنەر:Zhiyar Sp|Zhiyar Sp]] || ٢٤٥ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhiyar Sp|٢١ی ئازاری ٢٠١٩]] || uploader |- | ١٢٠ || [[بەکارھێنەر:Mhamad rzgar|Mhamad rzgar]] || ١٥٥ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhamad rzgar|١٤ی ئازاری ٢٠١٩]] || |- | ١٢١ || [[بەکارھێنەر:Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shaxstan|١٠ی ئازاری ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١٢٢ || [[بەکارھێنەر:Kurdbuddha|Kurdbuddha]] || ١٧٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdbuddha|١٠ی شوباتی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٣ || [[بەکارھێنەر:Redur Nerway|Redur Nerway]] || ١٩٧ || ٩ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Redur Nerway|١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٤ || [[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ || ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/شنەی ئازادی|٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled |- | ١٢٥ || [[بەکارھێنەر:Ghybu|Ghybu]] || ١١٦ || ١٨ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghybu|٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١٢٦ || [[بەکارھێنەر:ماني|ماني]] || ٣١٢ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ماني|١٢ی تەممووزی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٧ || [[بەکارھێنەر:میر فه رهاد|میر فه رهاد]] || ٢٩٤ || ١ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/میر فه رهاد|١٨ی نیسانی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٨ || [[بەکارھێنەر:Sherwan bajallan|Sherwan bajallan]] || ٣٠٩ || ٩ی نیسانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sherwan bajallan|٢٥ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٩ || [[بەکارھێنەر:AsosShafeek|AsosShafeek]] || ٢٦٣ || ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AsosShafeek|١٢ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٣٠ || [[بەکارھێنەر:Mudric|Mudric]] || ١٥٠ || ٧ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mudric|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣١ || [[بەکارھێنەر:Bawar ss|Bawar ss]] || ١٦٧ || ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bawar ss|٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٢ || [[بەکارھێنەر:Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ || ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Twana.ismail|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٣ || [[بەکارھێنەر:Muhammad Othman Maaruf|Muhammad Othman Maaruf]] || ١٦٨ || ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad Othman Maaruf|٢٤ی شوباتی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٤ || [[بەکارھێنەر:Saad sazani|Saad sazani]] || ٢٧١ || ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saad sazani|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٥ || [[بەکارھێنەر:Delan.jaff|Delan.jaff]] || ٤٤٣ || ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Delan.jaff|١٤ی ئابی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٦ || [[بەکارھێنەر:Hamatatlises17|Hamatatlises17]] || ١٢٧ || ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamatatlises17|١٠ی ئایاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٧ || [[بەکارھێنەر:Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ || ١ی نیسانی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rannda|٢٥ی ئازاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٨ || [[بەکارھێنەر:Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ || ١٩ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ara Qadir|١٥ی ئابی ٢٠١٥]] || |- | ١٣٩ || [[بەکارھێنەر:محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ٢٠٨ || ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محمد فاتح حامد|١٠ی شوباتی ٢٠١٥]] || |- | ١٤٠ || [[بەکارھێنەر:Zartoshtkurd|Zartoshtkurd]] || ١٤٣ || ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zartoshtkurd|١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤]] || |- | ١٤١ || [[بەکارھێنەر:Zimnako|Zimnako]] || ١٤٢ || ٢٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zimnako|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٢ || [[بەکارھێنەر:Ku&Kurdistan|Ku&Kurdistan]] || ٣٠١ || ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ku&Kurdistan|١٩ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٣ || [[بەکارھێنەر:Soran kawani|Soran kawani]] || ١١١ || ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Soran kawani|١٢ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٤ || [[بەکارھێنەر:Jarah Design|Jarah Design]] || ٤٩١ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jarah Design|١١ی نیسانی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٥ || [[بەکارھێنەر:Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ || ١٤ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferxwaz|٦ی نیسانی ٢٠١٤]] || autopatrolled |- | ١٤٦ || [[بەکارھێنەر:Kaywan shirzad|Kaywan shirzad]] || ١٣٢ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kaywan shirzad|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٧ || [[بەکارھێنەر:Eroe|Eroe]] || ١٣٨ || ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eroe|١٤ی ئابی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٨ || [[بەکارھێنەر:Umedm43|Umedm43]] || ١٤٨ || ٢٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Umedm43|٩ی ئازاری ٢٠١٣]] || |- | ١٤٩ || [[بەکارھێنەر:Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ || ١٥ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Merkhas|٢٣ی شوباتی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٠ || [[بەکارھێنەر:پێشین|پێشین]] || ١١٧ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پێشین|١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٥١ || [[بەکارھێنەر:Hevarhendren|Hevarhendren]] || ١٢١ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevarhendren|١٣ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٢ || [[بەکارھێنەر:Kwrakurd|Kwrakurd]] || ١١٤ || ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kwrakurd|١ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٣ || [[بەکارھێنەر:Faridfakhri|Faridfakhri]] || ٢١١ || ١٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Faridfakhri|٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٤ || [[بەکارھێنەر:Kurdish EAgle|Kurdish EAgle]] || ١١٠ || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdish EAgle|٤ی ئایاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٥ || [[بەکارھێنەر:Barham|Barham]] || ٢٤٨١ || ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barham|٢٤ی ئازاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٦ || [[بەکارھێنەر:Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٥٤٤ || ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cyrus abdi~ckbwiki|١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٧ || [[بەکارھێنەر:سوران كفرى|سوران كفرى]] || ١٢١ || ١٥ی تەممووزی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سوران كفرى|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٨ || [[بەکارھێنەر:Bahoz|Bahoz]] || ١١٨ || ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bahoz|٤ی ئەیلوولی ٢٠١١]] || |- | ١٥٩ || [[بەکارھێنەر:Ahmed-shaqlawa|Ahmed-shaqlawa]] || ١٧٩ || ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmed-shaqlawa|١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠]] || |- | ١٦٠ || [[بەکارھێنەر:Ferhad y|Ferhad y]] || ١٧٢ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferhad y|٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] || |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] kjdj92xia7cs8jfp8tb5ixh1012yme8 0 245887 1687648 1405590 2026-10-15T19:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687648 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاولۆ ڕۆسی''' ({{IPA-it|ˈpa:olo ˈrossi}};<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=[[Luciano Canepari]]|سەردێڕ=Paolo|ناونیشان=http://www.dipionline.it/dizionario/ricerca?lemma=Paolo|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=DiPI Online|زمان=it}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Luciano Canepari|سەردێڕ=Rossi|ناونیشان=http://www.dipionline.it/dizionario/ricerca?lemma=Rossi|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=DiPI Online|زمان=it}}</ref> لەدایکبووی ٢٣ ئەیلوولی ١٩٥٦ –مردن ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠)یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی ئیتاڵییە و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری کردووە. لە ساڵی ١٩٨٢ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] نازناوی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢|جامی جیھانیی فیفای]] بردەوە و شەش گۆڵی تۆمارکرد و توانی پێڵاوی زێڕین بەدەستبھێنێت، ھەروەھا خەڵاتی تۆپی زێڕین بۆ باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە. ڕۆسی یەکێکە لەو سێ یاریزانە تەنھا، و تاکە ئەورووپییە کە ھەر سێ خەڵاتەکەی لە مۆندیالێکدا بەدەستھێناوە، لەگەڵ گارینچا لە ساڵی ١٩٦٢ و ماریۆ کەمپێس لە ساڵی ١٩٧٨. ھەروەھا ڕۆسی خەڵاتی تۆپی پێی ساڵی ١٩٨٢ ی وەک باشترین یاریزانی تۆپی پێی ئەورووپا پێبەخشرا بەھۆی ئاستە بەرزەکانییەوە (بە تاکە یاریزان لە مێژوودا ماوەتەوە کە لە یەک ساڵدا ئەم چوار خەڵاتە بەدەستبھێنێت). ھاوشانی [[ڕۆبێرتۆ باجیۆ]] و کریستیان ڤیێری گۆڵکاری ئیتاڵیایە لە جامی جیھانیی فیفادا، بە گشتی نۆ گۆڵی تۆمارکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=PAOLO ROSSI: NOI, RAGAZZI DELL'82|trans-title=Paolo Rossi: We, the guys of '82|ناونیشان=http://www.famigliacristiana.it/articolo/paolo-rossi-si-racconta-in-un-libro.aspx|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Famiglia Cristiana|زمان=it}}</ref> ھەروەھا لەسەر ئاستی یانەکان ڕۆسی گۆڵکارێکی بەتوانای ڤیچێنزا بوو. لە ساڵی ١٩٧٦ لە یانەی ڤیچێنزاوە گرێبەستی ھاوبەشی بۆ [[یانەی تۆپی پێی یوڤێنتوس|یوڤێنتوس]] واژووکرد.<ref name="Record">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23903470|سەردێڕ=The history of the world transfer record|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> ڕۆسی یەکەم یاری خۆی لەگەڵ یوڤێنتوس لە ساڵی ١٩٨١ ئەنجامدا، دواتر دوو نازناوی خولی ئیتاڵیا و [[جامی براوەکانی جامی ئەورووپا|جامی براوەی جامی یەکێتی ئەورووپا]] و [[جامی سووپەری ئەورووپا|جامی سوپەری ئەورووپا]] و [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|جامی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] بەدەستھێنا. بە سەرکەوتن لەسەر ئاستی یانەکان و نێودەوڵەتی، یەکێکە لەو نۆ یاریزانەی کە [[جامی جیھانیی فیفا|نازناوی جامی جیھانیی فیفا]] و [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] و [[تۆپی زێڕین|تۆپی ئاڵتوونی]] بەدەستھێناوە. ڕۆسی بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە گەورەترین یاریزانانی تۆپی پێی ئیتاڵی لە ھەموو سەردەمێکدا دادەنرێت، لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن [[پێلێ|پێلێوە]] وەک یەکێک لە [[فیفا ١٠٠|باشترین ١٢٥ یاریزانە زیندووەکانی]] تۆپی پێ وەک بەشێک لە ئاھەنگی ١٠٠ ساڵەی [[فیفا]] دەستنیشانکرا.<ref name="Pele's list of the greatest">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=Pele's list of the greatest|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100819114039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ھەمان ساڵدا ڕۆسی پلەی ١٢ی لە ڕاپرسییەکانی یۆبیلی زێڕینی یەکێتی ئەورووپا بەدەستھێنا. دوای ئەوەی وازی لە تۆپی پێ ھێنا، وەک شارەزایەک لە سکای سپۆرت و میدیاسێت پریمیۆم، و ڕای سپۆرت کاری کردووە، تا لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ کۆچی دوایی کردووە<ref name="death">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Paolo Rossi has died|ناونیشان=https://www.football-italia.net/163263/paolo-rossi-has-died|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=www.football-italia.net}}</ref><ref name="morte">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/10-12-2020/morto-paolo-rossi-simbolo-italia-mondiale-1982-3901555485277.shtml|سەردێڕ=È morto Paolo Rossi, simbolo dell'Italia Mondiale del 1982|ئیش=La Gazzetta dello Sport|زمان=it|دوایین=Cugini|یەکەم=Mimmo|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|ژیاننامە|ئیتالیا|سیاسەت}} * [http://www.pablitorossi.com/ ماڵپەڕی فەرمی] {{In lang|it}} * [http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=918&squadra=1 پڕۆفایلی لە FIGC.it] Archived {{In lang|it}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Paolo Rossi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس]] [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] imrgbt5f0o3lc7zonmylmiyes2uf4ft 0 245993 1687647 1526380 2026-10-15T19:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1687647 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاولۆ ڕۆبێرتۆ فالکاو''', یان بە سادەیی '''فالکاو''' (لەدایکبووی ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٣)، یاریزانی پێشوو و ڕاھێنەری تۆپی پێی بەڕازیلییە. بە یەکێک لە گەورەترین یاریزانانی بەڕازیلی لە ھەموو سەردەمێکدا دادەنرێت و یەکێکە لە گەورەترین [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|یاریزانە بەرگریکارەکان]] لە مێژووی تۆپی پێدا،<ref name="Falcao, a very special No5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Falcao, a very special No5|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=63630/profile.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151009163052/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=63630/profile.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=FIFA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Full List of 110 Nominees for France Football's 'Ballon d'Or Dream Team' Have Been Revealed|ناونیشان=https://www.sportbible.com/football/news-legends-revealed-110-nominees-for-france-footballs-ballon-dor-dream-team-20201022|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201103131208/https://www.sportbible.com/football/news-legends-revealed-110-nominees-for-france-footballs-ballon-dor-dream-team-20201022|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و یەکێکە لە باشترین یاریزانەکانی جیھان لە پێگەی خۆیدا لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hayward|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The best midfielders of the 1980s|ناونیشان=https://www.fourfourtwo.com/features/the-best-midfielders-of-the-1980s|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=FourFourTwo.com}}</ref>ھەروەھا بە یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی مێژووی ئینتەرناسیۆناڵ و [[یانەی تۆپی پێی ڕۆما]] دادەنرێت، ھەروەھا بۆ یاری ساوپاولۆ کردووە. لە قۆناغێکدا زۆرترین مووچەی تۆپی پێ بوو لە جیھاندا. فالکاو لە نێوان مانگی شوباتی ١٩٧٦ و حوزەیرانی ١٩٨٦ نوێنەرایەتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|ھەڵبژاردەی بەرازیل]] کردووە لە ٣٤ یاریدا و خاوەنی ٦ گۆڵە. لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢]] بەشداری کرد، لە [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ھێڵی ناوەڕاست]] شانبەشانی زیکۆ و سۆکراتیس و ئیدەر یاری کرد، کە بە یەکێک لە باشترین پیکھاتەکانی ھەڵبژاردەکە دادەنرێت.<ref name="bbc_noflair">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=No flair please, he's Brazilian|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/newsnight/4866312.stm|دوایین=Daniel Pearl|بڵاوکەرەوە=BBC|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٠٦|شوێن=London}}</ref> بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو لە پێکھاتەی جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٨ی بەرازیل دوورخرایەوە، سەرەڕای ئەوەی پێش پاڵەوانێتییەکە لە لیستی سەرەتای ٤٠ یاریزاندا بوو. دوای [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦|جامی جیھانیی ١٩٨٦]] فالکاو وازی لە یاری تۆپی پێ ھێنا. لەلایەن [[پێلێ]] لە ساڵی ٢٠٠٤ لە ئاھەنگی سەد ساڵەی [[فیفا|فیفادا]] وەک یەکێک لە [[فیفا ١٠٠|١٢٥ یاریزانی زیندوو]] دەستنیشانکرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=Pele's list of the greatest|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|بەڕازیل|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد}} {{پۆلی کۆمنز|Paulo Roberto Falcão}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٧٩]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] pwxi8sf264z6jhz914talfyatzkjp9t 0 246161 1687758 1478037 2026-10-15T22:37:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687758 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name=پاڤێلی یەکەم <br/>{{nobold|Павел I}} |image=Emperor Paul I of Russia.png |alt=Portrait of Paul I aged 46 |succession=[[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپڕاتۆری ڕووسیا]] |reign=١٧ی تشرینی یەکەمی ١٧٩٦ {{nowrap|٢١ی ئازاری ١٨٠١}} |coronation=٥ی نیسانی ١٧٩٧ |cor-type=ڕووسیا |predecessor=[[کاترینای دووەم|کاترینای مەزن]] |successor=[[ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا]] |full name=پاڤێل پێترۆڤیچ ڕۆمانۆڤ {{ھن}} Па́вел Петро́вич Рома́нов |father=[[پیتەری سێیەمی ڕووسیا]] |mother=[[کاترینای دووەم|کاترینای دووەمی ڕووسیا]] |birth_date=١ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٤ |birth_place=[[سەنت پیتەرزبورگ]]، [[ڕووسیا|ئیمپڕاتۆریی ڕووسیا]] |death_date={{Death date and age|١٨٠١|٣|٢٤|١٧٥٤|١٠|١|df=y}} |death_place=سەنت پیتەرزبورگ، ڕووسیا |burial_place=[[کاتێدڕاڵی پاڤێل و پیتەر، سانت پیتەرزبۆرگ]] |religion=[[ئۆرتۆدۆکس|ئۆرتۆدۆکسی ڕووسی]] |signature=Paul I signature.svg }} '''پاڤێلی یەکەم''' ( {{بە ڕووسی|Па́вел I Петро́вич|Pavel I Petrovich}}؛ 1ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٤ – ٢٣ی ئازاری ١٨٠١) لە ساڵی ١٧٩٦ تا ساڵی ١٨٠١ ئیمپراتۆری ڕووسیا بووە. بە فەرمی، ئەو تاکە کوڕی [[پیتەری سێیەمی ڕووسیا|پیتەری سێیەم]] و [[کاترینای دووەم]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Zagare|یەکەم=Liena|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Dangerous Liaisons|پەڕە=١٥|ئیش=The New York Sun|department=Arts+|ناونیشان=http://www.nysun.com/arts/dangerous-liaisons/18801/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=[...] it is very strongly suggested, that the later Romanovs were not, in fact, Romanovs.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160301081350/http://www.nysun.com/arts/dangerous-liaisons/18801/}}</ref><ref name="Aleksandr Kamenskii 1997 pp 265">Aleksandr Kamenskii, ''The Russian Empire in the Eighteenth Century: Searching for a Place in the World'' (1997) pp 265–280.</ref> پاڤێل زۆربەی ژیانی لە ژێر چاودێری دایکیدا ماوەتەوە و بەخێو کراوە. ئەو یاساکانی جێنشینی بۆ تەختی ڕووسیا پەسەند کرد، یاساکان تا کۆتایی [[بنەماڵەی ڕۆمانۆڤ|دەسەڵاتی ڕۆمانۆڤ]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]] بەردەوام بوون. ھەروەھا دەستوەردانی لە [[شۆڕشی فەڕەنسا|شەڕەکانی شۆڕشی فەڕەنسی]] کرد، لە کۆتایی دەسەڵاتی خۆیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jean Louis Voille (1744-1804) - Paul I, Emperor of Russia (1754-1801), when Grand Duke of Russia|ناونیشان=https://www.rct.uk/collection/404631/paul-i-emperor-of-russia-1754-1801-when-grand-duke-of-russia|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rct.uk|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctvthhc0b|سەردێڕ=Paul I: A Reassessment of His Life and Reign|ڕێکەوت=١٩٧٩|بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٩-٤٢٠٣-٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Susan|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Paul I, Emperor of All Russia|ناونیشان=https://www.unofficialroyalty.com/emperor-paul-i-of-russia/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Unofficial Royalty|زمان=en-US}}</ref> == کاروباری دەرەوە == سیاسەتی دەرەوەی سەرەتایی پاڤێل، تا ڕادەیەکی زۆر دەتوانرێت وەک کاردانەوەیەک لە دژی سیاسەتی دایکی سەیر بکرێت. لە سیاسەتی دەرەوەدا، پاڤێل پێی وابوو لەبری ئەوەی ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی، بکەوێتە پەلاماردان و شەڕ کردنەوە لەگەڵ وڵاتان وەک زلھێزێکی گەورەی جیھان، پێی باش بوو ڕێگای ئاشتیانە و دیبلۆماسیانە بگرێتەبەر. ڕاستەوخۆ لەگەڵ وەرگرتنی تەختی پاشایەتی، ھەموو سەربازەکانی لە دەرەوەی سنوورەکانی ڕووسیا کشاندەوە، لەو یەکە سەربازییانەش ئەو سەربازانە بوون کە کاترینی دووەم بۆ داگیرکردنی [[ئێرانی قاجاڕی]] لە ڕێگەی [[قەوقاز|قەوقازەوە]] ناردبوونی، ھەروەھا کشاندنەوەی ئەو ٦٠ ھەزار سەربازەی کە بۆ ھێرش کردنە سەر [[کۆماری یەکەمی فەڕەنسا|فەرەنسییەکان]] نێردرا بوون.<ref>For the Iranian expedition, see Haukeil, 349. For the 60,000 troops to Europe, see McGrew (1992), 282.</ref><ref name="Haukeil, 351">Haukeil, 351.</ref> جگە لەمە پاڤێل دەیزانی فراوانبوونی فەرەنسا زیان بە بەرژەوەندییەکانی ڕووسیا دەگەیەنێت، بەڵام نەشیدەویست ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی بکات، چونکە بە توندی دژی شەڕی فراوانخوازی بوو. و پێی وابوو کە ڕووسیا پێویستی بە چاکسازیی گەورەی حکومی و سەربازی نێوخۆیی ھەیە بۆ ئەوەی لە داڕمانی ئابووری و شۆڕش و یاخیبوون دوور بکەوێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Paul the First of Russia, the Son of Catherine the Great|بڵاوکەرەوە=Creative Media Partners, LLC, 2019|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٠٥٣٠٩٥٢٣٢٧, ٩٧٨٠٥٣٠٩٥٢٣٢١|شوێن=Russia|پەڕەکان=٥٠٢}}</ref><ref name="McGrew1992">McGrew, Roderick E. (1992), ''Paul I of Russia''. (Oxford: Clarendon Press) {{ISBN|0-19-822567-9}} </ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ڕووسیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Paul I of Russia}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مردووانی ١٨٠١]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٤]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] 6si2n1p8vp5l5e08i5yn1krdhnktn5h 1687951 1687758 2026-10-16T09:10:41Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687951 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name=پاڤێلی یەکەم <br/>{{nobold|Павел I}} |image=Emperor Paul I of Russia.png |alt=Portrait of Paul I aged 46 |succession=[[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپڕاتۆری ڕووسیا]] |reign=١٧ی تشرینی یەکەمی ١٧٩٦ {{nowrap|٢١ی ئازاری ١٨٠١}} |coronation=٥ی نیسانی ١٧٩٧ |cor-type=ڕووسیا |predecessor=[[کاترینای دووەم|کاترینای مەزن]] |successor=[[ئەلێکساندەری دووەمی ڕووسیا]] |full name=پاڤێل پێترۆڤیچ ڕۆمانۆڤ {{ھن}} Па́вел Петро́вич Рома́нов |father=[[پیتەری سێیەمی ڕووسیا]] |mother=[[کاترینای دووەم|کاترینای دووەمی ڕووسیا]] |birth_date=١ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٤ |birth_place=[[سەنت پیتەرزبورگ]]، [[ڕووسیا|ئیمپڕاتۆریی ڕووسیا]] |death_date={{Death date and age|١٨٠١|٣|٢٤|١٧٥٤|١٠|١|df=y}} |death_place=سەنت پیتەرزبورگ، ڕووسیا |burial_place=[[کاتێدڕاڵی پاڤێل و پیتەر، سانت پیتەرزبۆرگ]] |religion=[[ئۆرتۆدۆکس|ئۆرتۆدۆکسی ڕووسی]] |signature=Paul I signature.svg }} '''پاڤێلی یەکەم''' ( {{بە ڕووسی|Па́вел I Петро́вич|Pavel I Petrovich}}؛ 1ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٤ – ٢٣ی ئازاری ١٨٠١) لە ساڵی ١٧٩٦ تا ساڵی ١٨٠١ ئیمپراتۆری ڕووسیا بووە. بە فەرمی، ئەو تاکە کوڕی [[پیتەری سێیەمی ڕووسیا|پیتەری سێیەم]] و [[کاترینای دووەم]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Zagare|یەکەم=Liena|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Dangerous Liaisons|پەڕە=١٥|ئیش=The New York Sun|department=Arts+|ناونیشان=http://www.nysun.com/arts/dangerous-liaisons/18801/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=[...] it is very strongly suggested, that the later Romanovs were not, in fact, Romanovs.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160301081350/http://www.nysun.com/arts/dangerous-liaisons/18801/}}</ref><ref name="Aleksandr Kamenskii 1997 pp 265">Aleksandr Kamenskii, ''The Russian Empire in the Eighteenth Century: Searching for a Place in the World'' (1997) pp 265–280.</ref> پاڤێل زۆربەی ژیانی لە ژێر چاودێری دایکیدا ماوەتەوە و بەخێو کراوە. ئەو یاساکانی جێنشینی بۆ تەختی ڕووسیا پەسەند کرد، یاساکان تا کۆتایی [[بنەماڵەی ڕۆمانۆڤ|دەسەڵاتی ڕۆمانۆڤ]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]] بەردەوام بوون. ھەروەھا دەستوەردانی لە [[شۆڕشی فەڕەنسا|شەڕەکانی شۆڕشی فەڕەنسی]] کرد، لە کۆتایی دەسەڵاتی خۆیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jean Louis Voille (1744-1804) - Paul I, Emperor of Russia (1754-1801), when Grand Duke of Russia|ناونیشان=https://www.rct.uk/collection/404631/paul-i-emperor-of-russia-1754-1801-when-grand-duke-of-russia|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rct.uk|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctvthhc0b|سەردێڕ=Paul I: A Reassessment of His Life and Reign|ڕێکەوت=١٩٧٩|بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٩-٤٢٠٣-٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Susan|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Paul I, Emperor of All Russia|ناونیشان=https://www.unofficialroyalty.com/emperor-paul-i-of-russia/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Unofficial Royalty|زمان=en-US}}</ref> == کاروباری دەرەوە == سیاسەتی دەرەوەی سەرەتایی پاڤێل، تا ڕادەیەکی زۆر دەتوانرێت وەک کاردانەوەیەک لە دژی سیاسەتی دایکی سەیر بکرێت. لە سیاسەتی دەرەوەدا، پاڤێل پێی وابوو لەبری ئەوەی ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی، بکەوێتە پەلاماردان و شەڕ کردنەوە لەگەڵ وڵاتان وەک زلھێزێکی گەورەی جیھان، پێی باش بوو ڕێگای ئاشتیانە و دیبلۆماسیانە بگرێتەبەر. ڕاستەوخۆ لەگەڵ وەرگرتنی تەختی پاشایەتی، ھەموو سەربازەکانی لە دەرەوەی سنوورەکانی ڕووسیا کشاندەوە، لەو یەکە سەربازییانەش ئەو سەربازانە بوون کە کاترینی دووەم بۆ داگیرکردنی [[ئێرانی قاجاڕی]] لە ڕێگەی [[قەوقاز|قەوقازەوە]] ناردبوونی، ھەروەھا کشاندنەوەی ئەو ٦٠ ھەزار سەربازەی کە بۆ ھێرش کردنە سەر [[کۆماری یەکەمی فەڕەنسا|فەرەنسییەکان]] نێردرا بوون.<ref>For the Iranian expedition, see Haukeil, 349. For the 60,000 troops to Europe, see McGrew (1992), 282.</ref><ref name="Haukeil, 351">Haukeil, 351.</ref> جگە لەمە پاڤێل دەیزانی فراوانبوونی فەرەنسا زیان بە بەرژەوەندییەکانی ڕووسیا دەگەیەنێت، بەڵام نەشیدەویست ھاوشێوەی سیاسەتی دایکی بکات، چونکە بە توندی دژی شەڕی فراوانخوازی بوو. و پێی وابوو کە ڕووسیا پێویستی بە چاکسازیی گەورەی حکومی و سەربازی نێوخۆیی ھەیە بۆ ئەوەی لە داڕمانی ئابووری و شۆڕش و یاخیبوون دوور بکەوێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Paul the First of Russia, the Son of Catherine the Great|بڵاوکەرەوە=Creative Media Partners, LLC, 2019|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٠٥٣٠٩٥٢٣٢٧, ٩٧٨٠٥٣٠٩٥٢٣٢١|شوێن=Russia|پەڕەکان=٥٠٢}}</ref><ref name="McGrew1992">McGrew, Roderick E. (1992), ''Paul I of Russia''. (Oxford: Clarendon Press) {{ISBN|0-19-822567-9}} </ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ڕووسیا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Paul I of Russia}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مردووانی ١٨٠١]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٤]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ١٩یەم]] ha21t9jmuzmua6p2iy4lrcxpoz0wt49 0 246555 1687617 1444312 2026-10-15T19:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1687617 wikitext text/x-wiki '''پان ئەفریقاییزم''' یان '''پان ئەفریقایی'''، جووڵانەوەیەکی جیھانییە کە ئامانجی ھاندان و بەھێزکردنی پەیوەندی ھاودەنگییە لە نێوان ھەموو نەتەوە و ھۆزە ڕەسەنە بە [[بەرەباب|ڕەچەڵەک]] [[ئەفریقا|ئەفریقییەکان]]. لەسەر بنەمای ئامانجێکی ھاوبەش، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بازرگانی کۆیلەکان لە [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک]]، جووڵانەوەکە زیاتر لە دەرەوەی کیشوەری ئەفریقا بەربڵاوترە و چەندین پشتیوانی ڕەوەندی ئەفریقیی بەرچاو ھەیە لە [[ئەمریکا]] و [[ئەورووپا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Austin|یەکەم=David|ڕێکەوت=پاییزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=All Roads Led to Montreal: Black Power, the Caribbean and the Black Radical Tradition in Canada|journal=[[Journal of African American History]]|بەرگ=٩٢|issue=4|پەڕەکان=٥١٦–٥٣٩|doi=10.1086/JAAHv92n4p516}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Oloruntoba-Oju|یەکەم=Omotayo|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Pan Africanism, Myth and History in African and Caribbean Drama|ناونیشان=https://www.questia.com/library/journal/1G1-316072934/pan-africanism-myth-and-history-in-african-and-caribbean|journal=[[Black studies#Scholarly and academic journals|Journal of Pan African Studies]]|بەرگ=٥|پەڕەکان=١٩٠ ff}}</ref> پان ئەفریقایی لە خەباتەکانی گەلی ئەفریقا دژی [[کۆیلایەتی|بە کۆیلەکردن]] و [[کۆلۆنیالیزم]]<ref>[[Tajudeen Abdul-Raheem|Abdul-Raheem, Tajudeen]] (ed.), ''Pan Africanism: Politics, Economy and Social Change in the Twenty-first Century'', New York University Press, 1996.</ref> سەرچاوەی گرتووە، ڕەنگە ئەم سەرھەڵدان و یاخیبوونانە بگەڕێتەوە بۆ یەکەمین بەرخۆدان لەسەر ئەو کەشتیانەی کۆیلەکانیان ئاڵوگۆ دەکرد. لەسەر بنەمای ئەو باوەڕەی کە یەکێتی بۆ پێشکەوتنی ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئەفریقییەکان زۆر گرنگە، و ئامانجی «یەکخستن و بەرزکردنەوەی» خەڵکی بە ڕەچەڵەک ئەفریقییە.<ref>Frick, Janari, et al. (2006), [https://books.google.com/books?id=_UA27TyBO0kC&pg=PA235 ''History: Learner's Book''], p. 235, South Africa: New Africa Books.</ref> لە ناوەڕۆکدا، پان ئەفریقایی باوەڕێکە کە گەلی ئەفریقا، چ لە کیشوەرەکە و چ لە ڕەوەند و ئاوارەکانی دەرەوەی ئەفریقا، نەک تەنھا مێژوویەکی ھاوبەش، بەڵکو چارەنووسێکی ھاوبەشیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Makalani|یەکەم=Minkah|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Pan-Africanism|ناونیشان=http://exhibitions.nypl.org/africanaage/essay-pan-africanism.html|وێبگە=Africana Age|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200118174837/http://exhibitions.nypl.org/africanaage/essay-pan-africanism.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بزووتنەوە بیرۆکەیی و [[چاند|کلتووری]] و [[سیاسەت|سیاسییە]] پان ئەفریقییەکان ئەو باوەڕەیان ھەیە کە ھەموو ئەفریقییەکان و نەوەی ئەفریقییەکان سەر بە یەک «[[نەژاد (مرۆڤ)|ڕەگەز]]» یان بە شێوەیەکی تر، ئەفریقییەکان خەڵکانێکی یەکییەتیی کلتوورین؛ ھەروەھا پان ئەفریقایی ھەستکردنە بە چارەنووسێکی مێژوویی ھاوبەشی ئەفریقییەکان لە [[ئەمریکاکان|ئەمریکا]] و بەگشتی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=New Dictionary of the History of Ideas|بڵاوکەرەوە=The Gale Group, Inc.|ساڵ=٢٠٠٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adejumobi|یەکەم=Saheed|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The Pan-African Congresses, 1900-1945 •|ناونیشان=https://www.blackpast.org/global-african-history/pan-african-congresses-1900-1945/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pan-Africanism - Routledge Encyclopedia of Philosophy|ناونیشان=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/pan-africanism/v-1|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rep.routledge.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Guide to the Development and Spread of Pan-Africanism|ناونیشان=https://www.thoughtco.com/what-is-pan-africanism-44450|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ThoughtCo|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{Library resources box}} {{ناسیۆنالیزم}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|مێژوو|سیاسەت|چاند}} {{پۆلی کۆمنز|Pan-Africanism}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:بزاڤە سیاسییەکان]] [[پۆل:ناسیۆنالیزمەکان]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:ئەفریقا]] [[پۆل:کۆیلایەتی]] [[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]] 0wn7keoqnot9xctm18vzpirth20onk9 0 246592 1687765 1405621 2026-10-15T22:38:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1687765 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''فرانسیسکۆ''' " '''پاکۆ''' " '''جێنتۆ لۆپێز (بە ئینگلیزی: Francisco " Paco " Gento López''') [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] ئیسپانی بوو کە وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Glanville|یەکەم=Brian|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Paco Gento obituary|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2022/jan/18/paco-gento-obituary|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[TheGuardian.com]]}}</ref> لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی مێژوو و ئاماری تۆپی پێەوە وەک گەورەترین یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی و ٣٠ھەمین گەورەترین یاریزانی تۆپی پێی سەدەی بیستەم دیاریکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Fallece Paco Gento, 'La Galerna del Cantábrico', único futbolista en ganar seis Copas de Europa.|ناونیشان=https://www.newtral.es/muere-paco-gento-presidente-honor-real-madrid-copas-europa/20220118/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Newtral|زمان=es}}</ref>جێنتۆ لە ساڵی ١٩٥٢ لە [[ڕاسینگ سانتاندەر|یانەی]] [[ڕاسینگ سانتاندەر]] دەستی بە ژیانی وەرزشی کرد و وەرزی دواتر ڕووی لە [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|یانەی ڕیال مەدرید]] کرد. لە ھەشت یاری کۆتایی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|جامی ئەورووپادا]] بەشداری ڕیکۆردێکی ھاوبەشی تۆمارکرد و بەھۆی بەدەستھێنانی نازناوەکە بۆ شەش جار، ھەروەھا توانی ١٢ نازناوی [[لالیگا]] بەدەستبھێنێت. لە ماوەی ١٤ ساڵی وەرزشی نێودەوڵەتیدا، جێنتۆ ٤٣ یاری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] کردووە، لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢]] و [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٦]] بەشداریکردووە. دوای کۆچی دوایی [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ|ئەلفریدۆ دی ستیفانۆ]] لە ساڵی ٢٠١٤، جێنتۆ وەک سەرۆکی فەخری یانەی ڕیال مەدرید دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Paco Gento, Honorary President of Real Madrid|ناونیشان=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/10/paco-gento-honorary-president-of-real-madrid|وێبگە=Realmadrid.com}}</ref> == ڕێزلێنان == '''ڕیاڵ مەدرید'''<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gil-Vernet|یەکەم=Pepe|سەردێڕ=Los 23 títulos de Paco Gento|trans-title=Paco Gento's 23 titles|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/real-madrid/20220118/1001738847/23-titulos-paco-gento.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=Mundo Deportivo|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=Spanish}}</ref> * [[لا لیگا|لالیگا]] (١٢): ١٩٥٣–٥٤، ١٩٥٤–٥٥، ١٩٥٦–٥٧، ١٩٥٧–٥٨، ١٩٦٠–٦١، ١٩٦١–٦٢، ١٩٦٢–٦٣، ١٩٦٣–٦٤، ١٩٦٤–٦٥، ١٩٦٦–٦٧، ١٩٦٧–٦٨، ١٩٦٨–١٩٦٩ * [[جامی شای ئیسپانیا|جامی ئیسپانیا]]: ١٩٦١–٦٢، ١٩٦٩–٧٠ * [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|جامی ئەورووپا]] (٦): [[جامی ئەورووپای ١٩٥٥-١٩٥٦|١٩٥٥–٥٦]]، [[جامی ئەورووپای ١٩٥٦-١٩٥٧|١٩٥٦–٥٧]]، [[جامی ئەورووپای ١٩٥٧-١٩٥٨|١٩٥٧–٥٨]]، [[جامی ئەورووپای ١٩٥٨-١٩٥٩|١٩٥٨–٥٩]]، [[جامی ئەورووپای ١٩٥٩-١٩٦٠|١٩٥٩–٦٠]]، [[جامی ئەورووپای ١٩٦٥-١٩٦٦|١٩٦٥–٦٦]] * [[جامی ئینتەرکۆنتیننتال|جامی نێوان کیشوەرەکان]]: ساڵی ١٩٦٠ ; نیمچە فەرمی * جامی لاتین: ١٩٥٥, ١٩٥٧ ; نافەرمی * مۆندیالی یانە بچووکەکان: ساڵی ١٩٥٦ '''تاکە کەسی''' * خەڵاتی ئەفسانەی پێی زێڕین: ٢٠٠٤<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Legends|ناونیشان=http://www.goldenfoot.com/legends.php?l=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925120930/http://www.goldenfoot.com/legends.php?l=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Golden Foot}}</ref> * تۆپی پێی جیھان: ١٠٠ گەورەترین یاریزانی تۆپی پێی ھەموو سەردەمەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Soccer 100 Players of the Century|ناونیشان=https://www.topendsports.com/world/lists/greatest-all-time/soccer-worldsoccer100.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.topendsports.com}}</ref> * ئەفسانەی IFFHS<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=IFFHS announce the 48 football legend players|ناونیشان=http://iffhs.de/iffhs-has-announced-the-48-football-legend-players/|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160202182723/http://iffhs.de/iffhs-has-announced-the-48-football-legend-players/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=IFFHS}}</ref> '''تۆمارەکان''' * زۆرترین نازناوی لالیگا: 12<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=He won 12 league titles, another all-time record. {{!}} Real Madrid CF|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en/news/2022/01/18/he-won-12-league-titles-another-all-time-record|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Real Madrid C.F. - Web Oficial|زمان=en}}</ref> * زۆرترین نازناوی جامی ئەورووپا: 6<ref name="UEFA CC – Player Records – Titles">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Saffer|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Reyes's fifth win: top UEFA club cup winners|ناونیشان=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2363877.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=UEFA}}</ref> * زۆرترین یاری کۆتایی جامی ئەورووپا: ٨ (یەکسانبوون لەگەڵ [[پاولۆ ماڵدینی|پائۆلۆ ماڵدینی]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Champions League final records and statistics|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2557021.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UEFA|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Francisco Gento|پاکۆ جێنتۆ}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|ئیسپانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیسپانی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]] ftxefa0jersekjddxgh21qnog6vv357 0 246839 1687825 1526510 2026-10-16T01:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1687825 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Paella de fruit de mer.jpg|وێنۆک|خواردنی برنج (پێلا)لە کۆمەڵگەی ڤالێنسیا لە ئیسپانیا]] [[پەڕگە:Bomba-Rice.jpg|وێنۆک|ئەو جۆرە برنجەی بەکار دەهێنرێ بۆ خواردنەکە لە وڵاتە ئیسلامیەکان.]] '''پاێلا:''' خواردنێکی برنجە کە لە بنەڕەتدا لە کۆمەڵگەی ڤالێنسیایە. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Paella|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paella&oldid=1190679407|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>پاێلا وەک یەکێک لە هێماکانی ناسینەوەی کۆمەڵگاکە سەیر دەکرێت. یەکێکە لە خواردنە ناسراوەکانی خواردنی ئیسپانیا. سەرەرای ئەوەی لە لیستی بەناوبانگترین جۆرەکانی خواردنە لە جیهاندا.ئەم خواردنە ناوەکەی لە تاوە تەقلیدییە فراوان و قووڵەکەوە وەرگرتووە کە بۆ کوڵاندنی خواردنەکە لەسەر ئاگرێکی کراوە بەکاردێت، paella وشەی تاوەیە بە زمانی ڤالێنسیا/کەتەلۆنی. وەک خواردنێک<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Paella|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paella&oldid=1190679407|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>، ڕەنگە ڕەگ و ڕیشەی کۆن و کۆنی هەبێت، بەڵام لە فۆڕمی مۆدێرنەکەیدا دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەم، لە ناوچە گوندنشینەکانی دەوروبەری تاڤگەی ئەلبوفێرا کە تەنیشت شاری ڤالێنسیایە، لە کەنارەکانی دەریای ناوەڕاستی ئیسپانیا.پاێلا ڤالێنسیانا پاێلایەکی نەریتی ناوچەی ڤالێنسیایە، پێدەچێت ڕێچکەی ڕەسەن بێت، و پێکهاتووە لە برنجی دانەوێڵەیی دەوری، باجۆکێتا و تاڤێلا (جۆرەکانی فاسۆلیا سەوز)، دوپشک، مریشک، هەندێکجار کۆتر و گارۆفۆ (جۆرێک لە لیما یان فاسۆلیا کەرە)، لەناو زەیتی زەیتون و شۆربای مریشکدا دەکوڵێنرێت. هەندێک جار خواردنەکە بە لقەکانی ڕۆزماری تەواو بەهارات دەکرێت. بە شێوەیەکی نەریتی ڕەنگی زەرد لە زەعفەرانەوە هاتووە، بەڵام زەردەچەوە و کالێندولا دەتوانرێت وەک جێگرەوە بەکاربهێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Paella|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paella&oldid=1190679407|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ڕەنگە دڵ و لقەکانی ئارتیشۆک وەک پێکهاتەی وەرزی بەکاربهێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Paella|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paella&oldid=1190679407|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> زۆربەی چێشتلێنەرانی پاێلا برنجی بۆمبا بەکاردەهێنن، بەڵام خەڵکی ڤالێنسیا مەیلیان هەیە جۆرێک لە جۆرەکان بەکاربهێنن کە بە سێنیا ناسراوە.پاێلا دی ماریسکۆ (پایلا خواردنە دەریاییەکان) گۆشت بە خواردنە دەریاییەکان دەگۆڕێت و فاسۆلیا و سەوزە سەوزەکان لادەبات، لە کاتێکدا پاێلا میکستا (پایلا تێکەڵاو) گۆشتی ئاژەڵ و خواردنە دەریاییەکان و سەوزە و هەندێکجاریش فاسۆلیا تێکەڵ دەکات، لەگەڵ برنجی تەقلیدی.جۆرە ناوخۆییە بەناوبانگەکانی تری پاێلا لە سەرانسەری ناوچەی دەریای ناوەڕاست و باقی ئیسپانیا و لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دەکوڵێنرێن. == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|خۆراک|ئیسپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Paella}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} ih3hp4yct0um1ufshzs61wyxos764hg 0 249316 1687639 1526368 2026-10-15T19:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687639 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە = Panic_Button_Logo.svg.png }} '''پانیک بەتن''' کۆمپانیایەکی [[پەرەپێدەری کایەی ڤیدیۆیی|گەشەپێدەری یارییە ڤیدیۆیییەکانی]] ئەمریکییە و بنکەکەی لە [[ئۆستن، تێکساس|شاری ئۆستن لە ویلایەتی تەکساسە]]. ستۆدیۆکە لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠٧ دامەزراوە و بە دەرچەی یارییە ڤیدیۆیییەکانی AAA لە پلاتفۆرمەکانی دیکەوە تا کۆنسۆلی [[نینتێندۆ سویچ]] ناسراوە. ھەروەھا پانیک بەتن کاری گرێبەست لە پلاتفۆرمەکانی تردا دەکات، لەوانە نوێکردنەوەی فۆڕ کەی بۆ [[پلەیستەیشن ٤]] و [[ئێکس بۆکس وەن]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئابووری|کایەی ڤیدیۆیی}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی]] pppe7g5xxnkmsgzpt6zix815vblck4f 0 249703 1687649 1295023 2026-10-15T19:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1687649 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی|image=Paul Sun-Hyung Lee - CBC Toronto 2017 (37925470785).jpg|caption=لی لە ٢٠١٧|birth_date={{Birth date and age|١٩٧٢|٨|١١}}|birth_place=دایجۆن، [[کۆریای باشوور]]|nationality=[[کەنەدا|کەنەدی]]|years_active=١٩٩٥–ئێستا}} '''پاوڵ سون-ھیونگ لی''' (لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٧٢) [[ئەکتەر]] و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی کەنەدی لەدایکبووی کۆریای باشوورە. لی چوار جار خەڵاتی ڕووکاری کەنەدی بۆ باشترین ئەکتەری زنجیرەی کۆمیدی بەدەستھێناوە، و دوو جار پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی دۆرا ماڤۆر مۆر بۆ ڕۆڵی نایابی پیاوێک لەسەر کارەکتەری سەرەکیدا. == سەرەتای ژیان == کاتێک لی تەمەنی سێ مانگ بووە، دایک و باوکی لە دایجۆنی کۆریای باشوورەوە کۆچیان کردوە بۆ کەنەدا و لە [[لەندەن (ئەنتاریۆ)|لەندەن]]، [[تۆرۆنتۆ]] و [[کالگاری]] ژیاون.<ref>"Calgarian is ready to commute". ''[[Calgary Herald]]'', June 2, 2003.</ref> لە ساڵی ١٩٩٠ ڕووی لە تۆرۆنتۆ کردەوە بۆ ئەوەی بچێتە [[زانکۆی تۆرۆنتۆ]]، و لەوێ بەشداری لە پرۆگرامی درامای کۆلێژی زانکۆ کردوە.<ref>"Hit play a homecoming for actor Sun-Hyung Lee". ''[[Calgary Herald]]'', September 19, 2013.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=0498004|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی}} * [https://www.bitterasiandude.com/ BitterAsianDude.com - وێبگەی کەسی] {{پۆلی کۆمنز|Paul Sun-Hyung Lee}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|کەنەدا|ئەکتەران|ژیاننامە|کۆریای باشوور}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆرنتۆ]] [[پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرانی یاری ڤیدیۆیی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] ezb7mj6oib81jznjz6bq3pyd8yxrmn0 1687704 1687649 2026-10-15T21:03:24Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687704 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی|image=Paul Sun-Hyung Lee - CBC Toronto 2017 (37925470785).jpg|caption=لی لە ٢٠١٧|birth_date={{Birth date and age|١٩٧٢|٨|١١}}|birth_place=دایجۆن، [[کۆریای باشوور]]|nationality=[[کەنەدا|کەنەدی]]|years_active=١٩٩٥–ئێستا}} '''پاوڵ سون-ھیونگ لی''' (لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٧٢) [[ئەکتەر]] و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی کەنەدی لەدایکبووی کۆریای باشوورە. لی چوار جار خەڵاتی ڕووکاری کەنەدی بۆ باشترین ئەکتەری زنجیرەی کۆمیدی بەدەستھێناوە، و دوو جار پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی دۆرا ماڤۆر مۆر بۆ ڕۆڵی نایابی پیاوێک لەسەر کارەکتەری سەرەکیدا. == سەرەتای ژیان == کاتێک لی تەمەنی سێ مانگ بووە، دایک و باوکی لە دایجۆنی کۆریای باشوورەوە کۆچیان کردوە بۆ کەنەدا و لە [[لەندەن (ئەنتاریۆ)|لەندەن]]، [[تۆرۆنتۆ]] و [[کالگاری]] ژیاون.<ref>"Calgarian is ready to commute". ''[[Calgary Herald]]'', June 2, 2003.</ref> لە ساڵی ١٩٩٠ ڕووی لە تۆرۆنتۆ کردەوە بۆ ئەوەی بچێتە [[زانکۆی تۆرۆنتۆ]]، و لەوێ بەشداری لە پرۆگرامی درامای کۆلێژی زانکۆ کردوە.<ref>"Hit play a homecoming for actor Sun-Hyung Lee". ''[[Calgary Herald]]'', September 19, 2013.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=0498004|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی}} * [https://www.bitterasiandude.com/ BitterAsianDude.com - وێبگەی کەسی] {{پۆلی کۆمنز|Paul Sun-Hyung Lee}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|کەنەدا|ئەکتەران|ژیاننامە|کۆریای باشوور}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆرنتۆ]] [[پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرانی یاری ڤیدیۆیی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] 8heriipuuuqrqy5w2vi5felqaf7daup 0 249778 1687632 1544839 2026-10-15T19:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687632 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم |ناو = Kung Pu Panda 4{{ھن}}پاندای کونگ فو ٤ |وێنە =Kung_Fu_Panda_4_poster.jpg |وێنۆک|پۆستەری فلیم]] |سەرباس = پۆستەری فەرمی|دەرھێنەر = مایک میچل {{ھن}}|بەرھەمھێنەر = ڕێبێکا ھانتلی|نووسین = جۆناثان ئەیبل{{ھن}}گلێن بەرجەر{{ھن}}دارێن لێمکە|سەرچاوەی چیڕۆک = |کاست = جاک بلاک{{ھن}}[[ئاوا کوافنا]]{{ھن}}[[بڕایان کرانستن]]{{ھن}}[[ئیان مەکشاین]]{{ھن}}[[کەھوی کوان]]{{ھن}}{{ھن}}داستێن ھۆفمان|موزیک = [[ھانس زیمەر]]{{ھن}}[[ستیڤ مازارۆ]]|وێنەگر =جوشوا گانتەر |دەستکاری = کریستوفر نایتس|ستۆدیۆ = [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]]|کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[وارنەر برەدرز]]|ڕێکەوتی دەرچوون = ٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ماوەی فیلم = ٩٤خولەک|وڵات = ویلایەتە یەکگرتووەکان|زمان = ئینگلیزی|تێچوون = ٨٥ ملیۆن دۆلار|داھات =}} '''پاندای کونگ فوو ٤ '''(بە [[ئینگلیزی]] Kung Fu Panda 4) فیلمێکی کۆمیدیی [[ئەنیمەیشن]]ی ھونەری جەنگیی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٢٤دا لەلایەن کۆمپانیای [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]] بەرھەم ھێنراوە. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە دابەش کراوە. بەشی چوارەمی زنجیرەی کۆنگ فوو پاندایە و درێژەی فیلمی [[پاندای کۆنگ فو ٣|کۆنگ فو پاندایی٣ییە]](٢٠١٦). == کورتەیەک == [[پوو،]] کە قەدەر بووە ببێتە سەرکردەی ڕۆحی دۆڵی ئاشتی، بەدوای جێنشینەکەیدا دەگەڕێت وەک جەنگاوەری ئەژدیھا لەکاتێکدا ڕووبەڕووی دوژمنێکی نوێ دەبێتەوە بە ناوی چاملیۆن. == ئەکتەران و دەنگەکانیان == * [[جاک بلاک]] وەک پوو * [[ئاکوافینا]] وەک جین، ڕێوییەکە کە دزێکی داواکراوە و یاوەری پۆ دەکات لە سەفەرەکانیدا. * [[ڤیۆلا دەیڤس]] وەک شاملێۆن، جادووگەرێک کە دەتوانێت تواناکانی کەسانی دیکە ھەڵبمژێت و کۆنگ فۆیان بەکاربھێنێت. * [[داستین ھۆفمان]] وەک مامۆستا شیفۆ. * [[جەیمس ھێنگ]] وەک کاک پینگ، قازێکی چینی باوکی بەخێوکەری پوو. * [[برایان کرانستۆن]] وەک لی شان، باوکی ڕاستەقینەی پۆ. * [[ئیان مەکشەین]] وەک تای لۆنگ، ئەو پلنگە بەفرینەی کە لە یەکەم فیلمدا لەلایەن پۆوە شکستی ھێنا، بەڵام ئێستا لەلایەن چامیلۆن ھێنراوەتەوە. * [[جۆناسان ک.کوان]] وەک ھان، کە سەرۆکی باندەکانە. * [[لۆری تان]] چین وەک بەرازی نەنک. * [[ڕۆنی چێنگ]] وەک کاپتن فیش. لە کاتی کۆتاییدا، «پێنجە ئاگرینەکان» دەردەکەون، بەڵام جگە لە مانتیس، ھیچ دیالۆگێکیان نییە، بە کورتی دەنگی [[سێس ڕۆگن]]. کارەکتەرەکانی «لۆرد شێن» و «ژەنەڕاڵ کای» بەبێ ھیچ دیالۆگێک لە فیلمەکەدا دەردەکەون. ھەروەھا یوتیوبەر [[جیمی «ماستەربیست» دۆناڵدسۆن]] کامێرایەکی ھەیە، وەک بەرازێک بە ڕەش و سپی کە کاندیدە بۆ جەنگاوەری داھاتووی ئەژدیھا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kung_Fu_Panda_4|سەردێڕ = Kung Fu Panda 4|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١٠ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|ھۆڵیوود|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda 4}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی پاندای کونگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕۆژاوایییەکان کە کاریگەریی ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠٢٠کان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە کۆمپیوتەرییە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پشیلە گەورەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ڕێوییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە قازەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پاندای زەبەلاح]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مێرووەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مارمێلکەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پڵنگەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە جادووگەری]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی چین]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دەرھێنراوی مایک میچڵ]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی دارن لێمکی]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی جۆناتان ئایبڵ و گلێن بێرگەر]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] [[پۆل:فیلمەکانی وشیا]] i80k11k5epatrnupdzdcmda6q27jgx6 1687706 1687632 2026-10-15T21:04:57Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687706 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم |ناو = Kung Pu Panda 4{{ھن}}پاندای کونگ فو ٤ |وێنە =Kung_Fu_Panda_4_poster.jpg |وێنۆک|پۆستەری فلیم]] |سەرباس = پۆستەری فەرمی|دەرھێنەر = مایک میچل {{ھن}}|بەرھەمھێنەر = ڕێبێکا ھانتلی|نووسین = جۆناثان ئەیبل{{ھن}}گلێن بەرجەر{{ھن}}دارێن لێمکە|سەرچاوەی چیڕۆک = |کاست = جاک بلاک{{ھن}}[[ئاوا کوافنا]]{{ھن}}[[بڕایان کرانستن]]{{ھن}}[[ئیان مەکشاین]]{{ھن}}[[کەھوی کوان]]{{ھن}}{{ھن}}داستێن ھۆفمان|موزیک = [[ھانس زیمەر]]{{ھن}}[[ستیڤ مازارۆ]]|وێنەگر =جوشوا گانتەر |دەستکاری = کریستوفر نایتس|ستۆدیۆ = [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]]|کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[وارنەر برەدرز]]|ڕێکەوتی دەرچوون = ٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ماوەی فیلم = ٩٤خولەک|وڵات = ویلایەتە یەکگرتووەکان|زمان = ئینگلیزی|تێچوون = ٨٥ ملیۆن دۆلار|داھات =}} '''پاندای کونگ فوو ٤ '''(بە [[ئینگلیزی]] Kung Fu Panda 4) فیلمێکی کۆمیدیی [[ئەنیمەیشن]]ی ھونەری جەنگیی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٢٤دا لەلایەن کۆمپانیای [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]] بەرھەم ھێنراوە. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە دابەش کراوە. بەشی چوارەمی زنجیرەی کۆنگ فوو پاندایە و درێژەی فیلمی [[پاندای کۆنگ فو ٣|کۆنگ فو پاندایی٣ییە]](٢٠١٦). == کورتەیەک == [[پوو،]] کە قەدەر بووە ببێتە سەرکردەی ڕۆحی دۆڵی ئاشتی، بەدوای جێنشینەکەیدا دەگەڕێت وەک جەنگاوەری ئەژدیھا لەکاتێکدا ڕووبەڕووی دوژمنێکی نوێ دەبێتەوە بە ناوی چاملیۆن. == ئەکتەران و دەنگەکانیان == * [[جاک بلاک]] وەک پوو * [[ئاکوافینا]] وەک جین، ڕێوییەکە کە دزێکی داواکراوە و یاوەری پۆ دەکات لە سەفەرەکانیدا. * [[ڤیۆلا دەیڤس]] وەک شاملێۆن، جادووگەرێک کە دەتوانێت تواناکانی کەسانی دیکە ھەڵبمژێت و کۆنگ فۆیان بەکاربھێنێت. * [[داستین ھۆفمان]] وەک مامۆستا شیفۆ. * [[جەیمس ھێنگ]] وەک کاک پینگ، قازێکی چینی باوکی بەخێوکەری پوو. * [[برایان کرانستۆن]] وەک لی شان، باوکی ڕاستەقینەی پۆ. * [[ئیان مەکشەین]] وەک تای لۆنگ، ئەو پلنگە بەفرینەی کە لە یەکەم فیلمدا لەلایەن پۆوە شکستی ھێنا، بەڵام ئێستا لەلایەن چامیلۆن ھێنراوەتەوە. * [[جۆناسان ک.کوان]] وەک ھان، کە سەرۆکی باندەکانە. * [[لۆری تان]] چین وەک بەرازی نەنک. * [[ڕۆنی چێنگ]] وەک کاپتن فیش. لە کاتی کۆتاییدا، «پێنجە ئاگرینەکان» دەردەکەون، بەڵام جگە لە مانتیس، ھیچ دیالۆگێکیان نییە، بە کورتی دەنگی [[سێس ڕۆگن]]. کارەکتەرەکانی «لۆرد شێن» و «ژەنەڕاڵ کای» بەبێ ھیچ دیالۆگێک لە فیلمەکەدا دەردەکەون. ھەروەھا یوتیوبەر [[جیمی «ماستەربیست» دۆناڵدسۆن]] کامێرایەکی ھەیە، وەک بەرازێک بە ڕەش و سپی کە کاندیدە بۆ جەنگاوەری داھاتووی ئەژدیھا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kung_Fu_Panda_4|سەردێڕ = Kung Fu Panda 4|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١٠ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|ھۆڵیوود|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kung Fu Panda 4}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ھانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی پاندای کونگ فو]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕۆژاوایییەکان کە کاریگەریی ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠٢٠کان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە کۆمپیوتەرییە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی سەبارەت بە تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھونەرە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پشیلە گەورەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ڕێوییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە قازەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پاندای زەبەلاح]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مێرووەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مارمێلکەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مەیموونەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پڵنگەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە جادووگەری]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی چین]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دەرھێنراوی مایک میچڵ]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی دارن لێمکی]] [[پۆل:فیلمەکانی سیناریۆی جۆناتان ئایبڵ و گلێن بێرگەر]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] [[پۆل:فیلمەکانی وشیا]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] p13fuh520z7bglce87uj83x8thi9oej 0 249894 1687564 1526311 2026-10-15T16:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687564 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پاشکۆ''' یان '''پاشھات''' ({{بە ئینگلیزی |Sequel}}) بەرھەمێکی [[وێژە|ئەدەبی]]، سینەمایی یان [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆنییە]] کە چیرۆکەکەی بەدوای چیرۆکێک یان بەرھەمێکی پێشتر بڵاوکراوەدا دێت و ھەوڵدەدات درێژە بە سەرگەرمییەکان بدات یان چیرۆکەکە تەواوتر بکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|فیلم|وڵاتەکان|ھونەرەکان|مێژوو}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:جۆرەکانی چیرۆکگێڕی]] [[پۆل:پاشکۆکان]] [[پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن]] 4282jqanc8dtb3ugux3uob7yliqajd0 0 250565 1687938 1363801 2026-10-16T07:38:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687938 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|ناوەڕۆکی پردەکە|داڕمانی پردەکە|داڕمانی پردی فرانسیس سکۆت کی}}{{Infobox bridge | name = پردی فرانسیس سکۆت کی | image = The Francis Scott Key Bridge (Baltimore).jpg | caption = بینینێک لە پارکی فۆرت ئەرمیستێد، ٢٠١٥ | location = {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} | official_name = پردی فرانسیس سکۆت کی | id_type = [https://infobridge.fhwa.dot.gov/Data/BridgeDetail/24651806 300000BCZ472010] | material = پۆڵا | length = {{convert|8636|ft|m mi|1}} | mainspan = {{convert|1200|ft|m|0}} }} '''پردی فرانسیس سکۆت کی''' پردێکی کەوانەیی پۆڵا بوو لە ڕووباری خوارووی پاتاپسکۆ و دەرەوەی بەندەری [[بالتیمۆر]]، لە [[مێریلەند|ویلایەتی مێریلەند]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤دا کەشتییەکی [[سینگاپوور]]ی بە ناوی "''ئێم ڤی دالی''" [[داڕمانی پردی فرانسیس سکۆت کی|خۆی کێشا]] بە یەکێک لە پایە سەرەکییەکانی پردەکە، و پردەکە ھەرەسی ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Six people presumed dead after Baltimore Key Bridge collapses, Coast Guard says|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/dc-md-va/2024/03/26/baltimore-key-bridge-collapse-maryland/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Washington Post|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=News|یەکەم=A. B. C.|سەردێڕ=What we know about Baltimore's Francis Scott Key Bridge collapse|ناونیشان=https://abcnews.go.com/US/marylands-francis-scott-key-bridge-closed-traffic-after/story?id=108338267|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=ABC News|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Francis Scott Key Bridge}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان بەپێی جۆری پێکھاتەیی]] [[پۆل:پردە کەوانەیییەکان]] [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]] 5tquldofp0xop90w61nyzdaaxldbipy 0 250716 1687563 1444308 2026-10-15T16:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1687563 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Earthworm.jpg|وێنۆک| [[گڵخۆرکە|کرمی زەوی]] پاشماوە دەخۆن کە لە خاکدا دەژین.]] '''پاشماوەخۆرەکان''' ھێتێرۆتڕۆفەکانن کە [[ماددە خۆراکییەکان]] بەدەستدەھێنن بە خواردنی پاشماوە (شیبوونەوەی بەشەکانی ڕوەک و ئاژەڵ و ھەروەھا [[پیسایی]]).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Limnology: Lake and River Ecosystems.|ناونیشان=https://archive.org/details/limnologylakeriv0003wetz|vauthors=Wetzel RG|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Academic Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٧٤٤٧٦٠-٥|edition=3rd.|پەڕەکان=[https://archive.org/details/limnologylakeriv٠٠٠٣wetz/page/٧٠٠ ٧٠٠]}}</ref> چەندین جۆری [[بێبڕبڕەکان|بێ بڕبڕە]] و [[بڕبڕەداران|بڕبڕەدار]] و [[ڕوەک|ڕووەک]] ھەن کە پیساییخۆری ئەنجام دەدەن. بەم کارە، ھەموو ئەم پاشماوەخۆرانە بەشدارن لە [[شیبوونەوە]] و خولەکانی خۆراکی. پێویستە خۆراکخۆرەکان لە شیکەرەوەکانی تر جیابکرێنەوە، وەک زۆرێک لە جۆرەکانی [[بەکتریا]]، [[کوارگ|قارچک]] و [[شانشینی پێشەنگییەکان|پرۆتیست]]، کە ناتوانن گرێی جیاواز لە ماددە بخۆن. لەبری ئەوە، ئەم شیکەرەوەکانی تر بە ھەڵمژینی و میتابۆلیزم لەسەر پێوەرێکی گەردیلەیی (خۆراکی ساپرۆتڕۆفیک) دەژین. زۆرجار زاراوەی ''detritivore'' و ''decomposer'' بە شێوەیەکی گۆڕاو بەکاردەھێنرێن، بەڵام باس لە زیندەوەرە جیاوازەکان دەکەن. بەزۆری پاشماوەخۆرەکان [[جومگەپێیان|جومگەپێن]] و یارمەتیدەرن لە پرۆسەی دووبارە کانزابووندا. پاشماوەخۆرەکان قۆناغی یەکەمی کانزابوون ئەنجام دەدەن، بە پارچەپارچەکردنی مادەی ڕوەکی مردوو، ڕێگە بە شیکەرەوەکان دەدات قۆناغی دووەمی دووبارە کانزاکردنەوە ئەنجام بدەن. شانەکانی ڕوەک لە مۆلیکولە خۆڕاگرەکان پێکھاتوون (بۆ نموونە سێلولۆز، لیگنین، زایلان) کە بە ڕێژەیەکی زۆر کەمتر لە مۆلیکولە ئۆرگانییەکانی تر دەشێوێن. چالاکیی پاشماوەخۆرەکان ھۆکارێکن بۆ ئەوەی کەڵەکەبوونی پاشماوەی ڕوەک لە سروشتدا نابینین.<ref name="Keddy_2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Plant Ecology, Origins, Processes, Consequences 2nd Ed.|vauthors=Keddy P|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-١١٤٢٣-٤|شوێن=New York|پەڕەکان=٩٢–٩٣}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKeddy2017">Keddy P (2017). ''Plant Ecology, Origins, Processes, Consequences 2nd Ed''. New York: [[چاپخانەی زانکۆی کامبریج|Cambridge University Press]]. pp. &nbsp;92–93. [[ژمارەی پێوانەییی نێودەوڵەتیی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[تایبەت:سەرچاوەکانی کتێب/978-1-107-11423-4|<bdi>978-1-107-11423-4</bdi>]].</cite></ref><ref name="Sagi_2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Sagi N, Grünzweig JM, Hawlena D|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Burrowing detritivores regulate nutrient cycling in a desert ecosystem|journal=Proceedings. Biological Sciences|بەرگ=٢٨٦|issue=1914|پەڕەکان=٢٠١٩١٦٤٧|doi=10.1098/rspb.2019.1647|pmc=٦٨٤٢٨٥٦|pmid=٣١٦٦٢٠٧٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|خۆراک|وزە|جوگرافیا|گیانلەبەران|بەکتریا|زانست}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:ژینناسیی خۆڵ]] [[پۆل:ڕتووەکانی خواردن]] 5fchwmit4e9ievalg9dl9wfx7il0lkh 0 250717 1687562 1629215 2026-10-15T16:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1687562 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Horse Manure and Hay Detritus.jpg }} لە [[ژینناسی]]دا، '''پاشماوە''' ({{IPAc-en|d|ᵻ|ˈ|t|r|aɪ|t|ə|s}})یان ({{IPAc-en|d|ɛ|ˈ|t|r|ɪ|t|ə|s}}) مادەی ئۆرگانیکی گەردیلەیی مردووە، وەک لە مادەی ئۆرگانیکی تواوە جیا دەکرێتەوە. بە شێوەیەکی گشتی پاشماوە جەستە یان پارچەی جەستەی [[ئۆرگانیزم|زیندەوەرە]] مردووەکان و مادەی [[پیسایی]] لەخۆدەگرێت. بە شێوەیەکی گشتی پاشماوە میوانداری کۆمەڵگەی [[میکرۆب|وردە زیندەوەران]] دەکات کە کۆلۆنی دەکەن و [[شیبوونەوە|شییان دەکەنەوە]] (واتە کانزایان دەکاتەوە). لە [[ئیکۆسیستەم]]ی زەویدا وەکو پاشماوەی گەڵا و ماددە ئۆرگانییەکانی تر ئامادەیە کە لەگەڵ [[خۆڵ|خاکدا]] تێکەڵ ببن، کە بە " ماددەی ئۆرگانیکی خاک " ناودەبرێت. پاشماوەی [[ئیکۆسیستەم]]ی ئاوی ماددە ئۆرگانییەکانن کە لە [[ئاو|ئاودا]] ھەڵواسراون و لە نیشتنەوە لەسەر زەوی [[کۆمای ئاوی|جەستەی ئاو]] کۆدەبنەوە؛ کاتێک ئەم نھۆمە بنی دەریایە، نیشتنێکی لەو جۆرە بە " بەفری دەریایی " ناوزەد دەکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گیانلەبەران|بەکتریا|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Detritus}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ژینگەناسیی ئاوی]] mh8lhl6ohkvq89txkxnkewid00p12fh 0 251179 1687767 1526456 2026-10-15T22:38:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1687767 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Testing_MAP_for_carrots.jpg|وێنۆک| تاقیکردنەوەیەک لەناو کیسەیەکی نایلۆن گێزەردا]] '''پاکەتکردنی خۆراک''' سیستەمێکی پاکەتکردنە کە بە تایبەتی بۆ [[خۆراک]] داڕێژراوە و نوێنەرایەتی یەکێک لە گرنگترین لایەنەکان دەکات لەنێو ئەو پرۆسانەی کە لە پیشەسازی خۆراکدا بەشدارن، بەو پێیەی پارێزگاری لە گۆڕانکارییە کیمیایی و بایۆلۆژی و فیزیایییەکان دەکات.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Marsh|یەکەم=Kenneth|دوایین٢=Bugusu|یەکەم٢=Betty|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Food Packaging?Roles, Materials, and Environmental Issues|journal=Journal of Food Science|بەرگ=٧٢|issue=3|پەڕەکان=R٣٩–R٥٥|doi=10.1111/j.1750-3841.2007.00301.x|pmid=١٧٩٩٥٨٠٩|doi-access=free}}</ref> ئامانجی سەرەکی پاکەتکردنی خۆراک دابینکردنی ئامرازێکی پراکتیکییە بۆ پاراستن و گەیاندنی کاڵای خۆراک بە تێچووی گونجاو لە ھەمان کاتدا دابینکردنی پێداویستی و چاوەڕوانییەکانی ھەردوو بەکارھێنەر و پیشەسازییەکان.<ref name=":1"/> سەرەڕای ئەوەش، ڕەوتەکانی ئێستا وەک [[بەردەوامی]]ی، کەمکردنەوەی کاریگەرییە ژینگەیییەکان، و درێژکردنەوەی تەمەنی ڕەفە وردە وردە بوونەتە لە گرنگترین لایەنەکان لە دیزاینکردنی سیستەمی پاکەتکردندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Licciardello|یەکەم=Fabio|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Packaging, blessing in disguise. Review on its diverse contribution to food sustainability|journal=Trends in Food Science & Technology|بەرگ=٦٥|issue=65|پەڕەکان=٣٢–٣٩|doi=10.1016/J.TIFS.2017.05.003|hdl-access=free}}</ref> == مێژوو == پاکەتکردنی بەرھەمە خۆراکییەکان گۆڕانکارییەکی بەرفراوانی لە بەکارھێنان و ئەپلیکەیشنی تەکنەلۆژیادا بەخۆیەوە بینیوە لە [[سەردەمی بەردین|سەردەمی بەردەوە]] تا [[شۆڕشی پیشەسازانە|شۆڕشی پیشەسازی]]: ٧٠٠٠ پێش زایین: وەرگرتنی کۆفە و شووشە کە پیشەسازیی لە دەوروبەری ١٥٠٠ پێش زایین بەخۆیەوە بینی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Brief History of Packaging|ناونیشان=http://ufdc.ufl.edu/IR00001524/00001|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=ufdc.ufl.edu}}</ref> ساڵانی ١٧٠٠: یەکەم بەرھەمھێنان لە ئینگلتەرا (١٦٩٩) و لە فەرەنسا (١٧٢٠) ناسێندرا. دواتر ھێزی دەریایی ھۆڵەندا دەست دەکات بە بەکارھێنانی ئەو جۆرە پاکەتانە بۆ درێژکردنەوەی پاراستنی بەرھەمە خۆراکییەکان. ١٨٠٤: نیکۆلاس ئاپەرت لە وەڵامی پرسیارەکانی درێژکردنەوەی تەمەنی ڕەفەی خۆراک بۆ سوپای فەرەنسا، شووشەی بەکارھێنا لەگەڵ چارەسەرکردنی خۆراکی گەرمی. لەم ئەپڵیکەیشنەدا شووشە بە دەبە کانزایییەکان گۆڕدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Francis|یەکەم=Frederick John|سەردێڕ=Encyclopedia of food science and technology.|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Wiley|ژپنک=٠-٤٧١-١٩٢٨٥-٦|edition=2nd.|شوێن=New York|oclc=٤١١٤٣٠٩٢}}</ref> بەڵام ھێشتا مشتومڕێکی بەردەوام ھەیە لەسەر ئەوەی کێ بۆ یەکەمجار بەکارھێنانی تینپلەیتی وەک پاکەتێکی خۆراک ناساندووە.<ref name="Robertson1">{{Cite Q|Q112797468}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGordon_L._Robertson2013">Gordon L. Robertson (18 January 2013). ''Food Packaging: Principles and Practice'' (3rd&nbsp;ed.). p. &nbsp;736. [[دۆی (ناسێنەر)|doi]]:[[doi:10.1201/B21347|10.1201/B21347]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێودەوڵەتیی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[تایبەت:سەرچاوەکانی کتێب/978-1-4398-6241-4|<bdi>978-1-4398-6241-4</bdi>]]. [[OL (ناسێنەر)|OL]]&nbsp;[https://openlibrary.org/books/OL28758289M 28758289M]. [[ویکیدراوە|Wikidata]]&nbsp;[[wikidata:Q112797468|Q112797468]].</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[داڕێژە:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code">&#x7C;journal=</code> ignored ([[یارمەتی:هەڵەکانی CS1|help]])</span> </ref> ١٨٧٠: بەکارھێنانی تەختەی کاغەز دەستیپێکرد و کەرەستەی شەپۆلاوی تۆمار کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bi|یەکەم=Liu Ju|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Research on Corrugated Cardboard and its Application|journal=Advanced Materials Research|بەرگ=٥٣٥-٥٣٧|پەڕەکان=٢١٧١–٢١٧٦|doi=10.4028/www.scientific.net/AMR.535-537.2171|issn=1662-8985}}</ref> ساڵانی ١٨٨٠: یەکەم دانەوێڵە کە لەلایەن کۆمپانیای کواکەر ئۆتسەوە لەناو سندوقێکی تاشراودا پاکەت کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hine, Thomas, 1947-|ناونیشان=https://archive.org/details/totalpackageevol00hine|سەردێڕ=The total package: the evolution and secret meanings of boxes, bottles, cans, and tubes|ڕێکەوت=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Little, Brown|ژپنک=٠-٣١٦-٣٦٤٨٠-٠|edition=1st|شوێن=Boston|oclc=٣١٢٨٨٠١٩|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> ساڵانی ١٨٩٠: کەپڵی تاجی بۆ شووشە لەلایەن ویلیام پێینتەرەوە تۆمار کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Opie, Robert, 1947-|سەردێڕ=Packaging source book.|ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Macdonald Orbis|ژپنک=٠-٣٥٦-١٧٦٦٥-٧|oclc=١٩٧٧٦٤٥٧}}</ref> نەوەدەکان: بەکارھێنانی چاپی دیجیتاڵی لەسەر پاکێجی خۆراک بە شێوەیەکی بەرفراوان پەسەندکرا. پاکەت و بەستەری پلاستیکی لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانی دووەمدا]] یەکەمجار بەکارھێنانی بەخۆیەوە بینی، ھەرچەندە ئەو مادانەی کە لە بەرھەمھێنانیدا بەکاردەھێنران (وەک نیتراتی سێلولۆز، ستیرین و کلۆرایدی ڤینێل) لە ساڵانی ١٨٠٠دا دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Risch|یەکەم=Sara J.|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Food Packaging History and Innovations|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|بەرگ=٥٧|issue=18|پەڕەکان=٨٠٨٩–٨٠٩٢|doi=10.1021/jf900040r|issn=0021-8561|pmid=١٩٧١٩١٣٥}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|کۆمەڵگا|زانست|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Food packaging}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:CS1 errors: periodical ignored]] [[پۆل:زانستی خۆراک]] inwnzvhisp5wgcugnz1mt677jgxop1p 0 252160 1687627 1669493 2026-10-15T19:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1687627 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[File:Grosser Panda.JPG|thumb|پاندای_زەبەلاح]] [[File:Pandas playing 640x480.ogv|thumb|پاندای_زەبەلاح]] پاندای زەبەلاح، ناسراو بە ورچی پاندا، یانیش پاندا بە تەنیا جۆرە ورچێکە کە لە وڵاتی چین دەژیێت. بە گشتی بە فەرووە ڕەش و سپییەکانیان و جەستە خڕەکەیان ناسراون. دەستەواژەی "پاندای زەبەلاح" زۆرجار بەکاردYت بۆ جیاکردنەوەی لەگەڵ پاندای سوور. پاندای پێگەیشتوو کێشی لە تێکڕادا لە نێوان ١٠٠ بۆ ١١٥ کیلۆگرامە، و درێژییان ١.٢-١.٩ مەترە. پاندا نێرینەکان ١٠-٢٠٪ لە مێینەکان گەورەترن. فەرووەکەیان سپییە، دەوری چاوەکانیان، گوێ، لاق، و شانیان ڕەشە. [[ئەسپێ کوژە]] بەکاردێنن بۆ گرتنی بامبوو. پاندای زەبەلاح بە گشتی لە شەش چیادا دەدۆزرێنەوە کە دەکەونە چەند پارێزگایەکی جیاواز. گەرچی لە پێڕستی گۆشتخۆرەکان هەژمار دەکرێت، زۆرینەی خۆراکیان بامبووە، بەمەش زیاتر بە لای ئاژەڵی گیاخۆر دەچێت. پێکهاتەکانی بامبوو نیشاستا و ٣٢٪ پرۆتینە، بەم جۆرەش هێزێکی زۆر بە پانداکان دەبەخشێت. پانداکان زۆربەی کات بەتەنیان، تەنیا لە کاتی جووتبوون تێکەڵی یەکتر دەبن. مێینەکان بۆ ماوەی ١٨ بۆ ٢٤ مانگ بەچکەکانیان بەخێودەکەن. پانداکان زۆرجار لەلایەن [[پڵنگ|پڵنگەوە]] پەلامار دەدرێن. ئەوان بە بۆنکردن لەگەڵ یەکتر دەدوێن، نیشانەی بۆنکردن لەسەر بەرد و دارەکان بەجێدەهێڵن. پانداکان دەتوانن بۆ ماوەی درێژ بژین، پیرترینیان ٣٨ ساڵ بووە. == بەربڵاوبوون == پاندای زەبەلاح تایبەتن بە وڵاتی چین. لە شوێنی بچووک دەژین، بە گشتی دابەش دەبن بەسەر شەش چیا لە سەرانسەری ووڵاتەکە. بەتایبەت لە پارێزگای سیچوان، شانزی و گانزو بەرچاون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Scheff|یەکەم=D.|سەردێڕ=Giant Pandas|بڵاوکەرەوە=Heinemann-Raintree Library|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٠-٧٣٩٨-٥٥٢٩-٨|edition=illustrated|زنجیرە=Animals of the rain forest|پەڕەکان=٧–٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ailuropoda melanoleuca}} {{تووڵی دەروازە|چین|گیانلەبەران|ژینناسی}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان]] [[پۆل:ورچەکان]] kezmddi4w5br3rprx13vq1t1xv8wf2t 0 252206 1687628 1669491 2026-10-15T19:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، چین-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1687628 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:RedPandaFullBody.JPG|وێنۆک|255x255پیکسڵ| وێنەی پاندایەکی سوور]] [[File:Red panda eating bamboo at Symbio Wildlife Park.webm|thumb|پاندای سوور]] '''پاندای سوور''' شیردەرێکە کە زیاتر لە ڕوەکی بامبۆ دەخوات، ھەروەھا ھەموو شتێکی تریش دەخوات و دەتوانێت ھێلکە و باڵندە و مێروو و شیردەرە بچووکەکانیش بخوات. کەمێک لە [[پشیلە|پشیلەی ماڵی]] گەورەترە و درێژییەکەی ٤٠ بۆ ٦٠ سم و کێشی لە نێوان ٣ بۆ ٦ کیلۆگرامە. پاندای سوور ڕەسەنی چیای [[ھیمالایا]] و [[بووتان|بوتان]] و باشووری [[چین]] و [[ھیندستان]] و [[لاوس|لائۆس]] و [[نیپال|نیپاڵ]] و [[میانمار|بۆرمایە]]. ھەروەھا ئەم ئاژەڵە ھێمای بەختەوەری فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی دارجیلینگە. یەکێک لە خەمڵاندنەکانی مانەوەی ئەم ئاژەڵە دەڵێت کەمتر لە ٢٥٠٠ ئاژەڵی پێگەیشتوون. کەمبوونەوەی ژمارەی دانیشتووانی ئەم ئاژەڵە دەگەڕێتەوە بۆ پارچەپارچەبوونی شوێنی نیشتەجێبوونی ئەم ئاژەڵە. لە ڕابردوودا پاندای سوور لە خێزانی بایۆلۆجی Procynidae دانرابوو کە ڕاکۆنەکانیش دەگرێتەوە. ھەندێک پێیان وابوو کە خزمی پاندای زەبەلاحە، بەڵام ئێستا پاندا سوورەکە لە خێزانێکی بایۆلۆجی جیاوازدا دانراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی|چین|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Ailurus fulgens}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]] [[پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان]] [[پۆل:جۆرە مەترسیلەسەرەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]] 0purl6figxsuqmi8mpbff3bq4hlgef7 0 254082 1687587 1587574 2026-10-15T17:52:04Z Sakura emad 42467 Test sections for MediaWiki:Gadget-close.js (temporary, will be removed) 1687587 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{بێدەستپێک}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} سخ {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} == تاقیکردنەوە ١: وەڵام == پرسیارێکی تاقیکردنەوە. :وەڵامێکی تاقیکردنەوە. == تاقیکردنەوە ٢: دەنگدان == * {{لەگەڵ}} دەنگێکی تاقیکردنەوە. == تاقیکردنەوە ٣: ژێربەش == دەقی سەرەوە. === ژێربەشی تاقیکردنەوە === دەقی ژێربەش. == تاقیکردنەوە ٤: داخستن == وتووێژێک بۆ داخستن. == تاقیکردنەوە ٥: پێشتر داخراوە == {{بەسراو}} وتووێژێکی داخراو. {{کۆتایی بەسراو}} b83d5af7x6hf1v3annxwuoh60pbmydb 1687588 1687587 2026-10-15T17:53:40Z Sakura emad 42467 /* تاقیکردنەوە ١: وەڵام */ تۆمارکردنی پەیام 1687588 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{بێدەستپێک}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} سخ {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} == تاقیکردنەوە ١: وەڵام == پرسیارێکی تاقیکردنەوە. :وەڵامێکی تاقیکردنەوە. ::وەڵامی تاقیکردنەوە ١ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == تاقیکردنەوە ٢: دەنگدان == * {{لەگەڵ}} دەنگێکی تاقیکردنەوە. == تاقیکردنەوە ٣: ژێربەش == دەقی سەرەوە. === ژێربەشی تاقیکردنەوە === دەقی ژێربەش. == تاقیکردنەوە ٤: داخستن == وتووێژێک بۆ داخستن. == تاقیکردنەوە ٥: پێشتر داخراوە == {{بەسراو}} وتووێژێکی داخراو. {{کۆتایی بەسراو}} 4931jr02b1upn2d2fzu9s297o7azoc3 1687589 1687588 2026-10-15T17:54:44Z Sakura emad 42467 /* ژێربەشی تاقیکردنەوە */ تۆمارکردنی پەیام 1687589 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{بێدەستپێک}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} سخ {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} == تاقیکردنەوە ١: وەڵام == پرسیارێکی تاقیکردنەوە. :وەڵامێکی تاقیکردنەوە. ::وەڵامی تاقیکردنەوە ١ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == تاقیکردنەوە ٢: دەنگدان == * {{لەگەڵ}} دەنگێکی تاقیکردنەوە. == تاقیکردنەوە ٣: ژێربەش == دەقی سەرەوە. === ژێربەشی تاقیکردنەوە === دەقی ژێربەش. :لێدوانی تاقیکردنەوە لە ژێربەش [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == تاقیکردنەوە ٤: داخستن == وتووێژێک بۆ داخستن. == تاقیکردنەوە ٥: پێشتر داخراوە == {{بەسراو}} وتووێژێکی داخراو. {{کۆتایی بەسراو}} 9km57cj0e3sgjlfrg9ckkpdeh7te6xv 1687590 1687589 2026-10-15T17:55:25Z Sakura emad 42467 /* تاقیکردنەوە ٤: داخستن */ داخستنی بەش: داخستنی تاقیکردنەوە 1687590 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{بێدەستپێک}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} سخ {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} == تاقیکردنەوە ١: وەڵام == پرسیارێکی تاقیکردنەوە. :وەڵامێکی تاقیکردنەوە. ::وەڵامی تاقیکردنەوە ١ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == تاقیکردنەوە ٢: دەنگدان == * {{لەگەڵ}} دەنگێکی تاقیکردنەوە. == تاقیکردنەوە ٣: ژێربەش == دەقی سەرەوە. === ژێربەشی تاقیکردنەوە === دەقی ژێربەش. :لێدوانی تاقیکردنەوە لە ژێربەش [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == تاقیکردنەوە ٤: داخستن == {{بەسراو|کات=20261015175525}} وتووێژێک بۆ داخستن. :داخستنی تاقیکردنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) {{کۆتایی بەسراو}} == تاقیکردنەوە ٥: پێشتر داخراوە == {{بەسراو}} وتووێژێکی داخراو. {{کۆتایی بەسراو}} l38tbwumubjv3umwgco482449kncln3 1687593 1687590 2026-10-15T17:58:02Z Sakura emad 42467 Remove temporary test sections for MediaWiki:Gadget-close.js (back to rev 1587574) 1687593 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{بێدەستپێک}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} سخ {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 9igtbofx5ntn5tos3czkun74mgpr056 0 254158 1687889 1666190 2026-10-16T05:48:21Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687889 wikitext text/x-wiki {{Infobox video game | title = سندووقی جیھان | developer = ماکسیم کارپێنکۆ | genre = [[یاری خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] | modes = [[تاک-یاریزان (کایەی ڤیدیۆیی)|تاک-یاریزانی]] | platforms = {{ubl|[[ئای ئۆ ئێس]]|[[ئەندرۆید]]|[[مەک ئۆئێس]]|[[لینوکس]]|[[مایکرۆسۆفت ویندۆز|ویندنۆز]]}} | designer = ھویگۆ ڤاز | publisher = ماکسیم کارپێنکۆ }} '''''سندووقی جیھان''''' ({{بە ئینگلیزی|WorldBox}}) [[یاری خۆڵەپەتانێ|یارییەکی خۆڵەپەتانێیە]] کە لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن گەشەپێدەری یارییە ئیندییە ڕووسییەکان ماکسیم کارپێنکۆوە بڵاوکرایەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Karpenko|یەکەم=Maxim|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The fight for WorldBox, or how a game you worked on for 8 years may be stolen from you without you even knowing it|ناونیشان=https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220826224654/https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Reddit}}</ref><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WorldBox - God Simulator on Steam|ناونیشان=https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220513064849/https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=store.steampowered.com|زمان=en}}</ref> یارییەکە ڕێگە بە بەکارھێنانی توخمە جیاوازەکان دەدات بۆ دروستکردن و گۆڕین و لەناوبردنی جیھانە دروستکراوەکان. == یاریکردن == تایبەتمەندی سەرەکی یارییەکە توانای دروستکردنی جیھانەکانە، بە بەکارھێنانی ئامرازە خودایییەکان کە بە «ھێزەکانی خودا» ناسراون کە لە یارییەکەدا دابینکراون. ئەمانە بەسەر چەند دەستەیەکدا دابەش دەبن: ئافراندنی جیھان، شارستانییەتەکان، بوونەوەرەکان، سروشت و کارەساتەکان، کاولکارییە زلھێزەکان و ئەوانی تر.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WorldBox - God Simulator on Steam|ناونیشان=https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220513064849/https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=store.steampowered.com|زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/ "WorldBox - God Simulator on Steam"]. ''store.steampowered.com''. [https://web.archive.org/web/20220513064849/https://store.steampowered.com/app/1206560/WorldBox__God_Simulator/ Archived] from the original on 2022-05-13<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-11-27</span></span>.</cite></ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bell|یەکەم=Alice|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=In WorldBox, I am a terrible scientist studying the collapse of fantastical nations|زمان=en|ئیش=Rock, Paper, Shotgun|ناونیشان=https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220704064744/https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations}}</ref> بە پێچەوانەوە یارییەکە ڕێگە بە لەناوبردنی جیھانەکانیش دەدات، لە تەقەمەنییەوە تا کارەساتی سروشتی، وەک [[بوومەلەرزە]] و [[گڕکان]] و [[ترشەباران|ترشەبارانە]]. ھەروەھا دەتوانرێت دانیشتووان بە بوونە دوژمنکارەکان، نەخۆشییەکان و ھتد.. کەم بکرێتەوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Joseph|دوایین=Knoop|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=This new god game has an actual Thanos snap button|زمان=en|ئیش=PC Gamer|ناونیشان=https://www.pcgamer.com/super-worldbox-impressions/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211214033117/https://www.pcgamer.com/super-worldbox-impressions/}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=0.21.0 - MegaBox - Major Update!|ناونیشان=https://store.steampowered.com/news/app/1206560/view/3682294225186994228|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230312174341/https://store.steampowered.com/news/app/1206560/view/3682294225186994228|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Steam|زمان=en}}</ref> ھەندێک لە بوونەوەرەکان توانای دروستکردنی [[شارستانێتی|شارستانییەتیان]] ھەیە ([[مرۆڤ]]، ئۆرک، ئێلف و دوارڤێرەکان). ئەم جۆرە شارستانییەتانە دەتوانن گەشە بکەن و [[شەڕ]] لە دژی یەکتر ڕابگەیەنن و لە نێوخۆدا یاخی ببن.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bell|یەکەم=Alice|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=In WorldBox, I am a terrible scientist studying the collapse of fantastical nations|زمان=en|ئیش=Rock, Paper, Shotgun|ناونیشان=https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220704064744/https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBell2022">Bell, Alice (2022-01-10). [https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations "In WorldBox, I am a terrible scientist studying the collapse of fantastical nations"]. ''Rock, Paper, Shotgun''. [https://web.archive.org/web/20220704064744/https://www.rockpapershotgun.com/in-worldbox-i-am-a-terrible-scientist-studying-the-collapse-of-fantastical-nations Archived] from the original on 2022-07-04<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-07-09</span></span>.</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Be god of your own Middle-earth in WorldBox - God Simulator|زمان=en-gb|ئیش=Eurogamer.net|ناونیشان=https://www.eurogamer.net/be-god-of-your-own-middle-earth-in-worldbox-god-simulator|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220707043105/https://www.eurogamer.net/be-god-of-your-own-middle-earth-in-worldbox-god-simulator}}</ref> == پەرەپێدان == کارپێنکۆ لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە کارکردن کردووە لەسەر یارییەکە، و لە ھەمان ساڵدا یەکەم چاپی لەسەر فلاش بڵاوکردەوە. لە ساڵی ٢٠١٢ لە [[نیوگراوندس|ماڵپەڕی نیوگراوندز]] بڵاوی کردەوە. وەشانی نیوگراوندز ھێشتا بەردەستە، بەڵام بەھۆی کۆتایی ھاتنی پشتگیری ئەدۆبی فلاشەوە بەبێ ئامرازی دەرەکی یاری پێناکرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Karpenko|یەکەم=Maxim|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The fight for WorldBox, or how a game you worked on for 8 years may be stolen from you without you even knowing it|ناونیشان=https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220826224654/https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Reddit}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKarpenko2020">Karpenko, Maxim (November 2, 2020). [https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/ "The fight for WorldBox, or how a game you worked on for 8 years may be stolen from you without you even knowing it"]. ''Reddit''. [https://web.archive.org/web/20220826224654/https://www.reddit.com/r/Worldbox/comments/jmplqw/the_fight_for_worldbox_or_how_a_game_you_worked/ Archived] from the original on August 26, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 27,</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WorldBox|ناونیشان=https://www.newgrounds.com/portal/view/603435|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203213320/https://www.newgrounds.com/portal/view/603435|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Newgrounds.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.superworldbox.com/ ماڵپەڕی فەرمی] {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان]] [[پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:یاری ڤیدیۆیی جیھانی کراوە]] nmsemdvx5mtaz0vnuvn1mrfo7cyhpb1 0 254431 1687749 1649460 2026-10-15T22:35:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1687749 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاپیلان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بابيلان}} <br>{{lang-en| Papillane}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.67087| 44.49583}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاپیلان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.67087| 44.49583 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاپیلان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باشووری شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١١کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''پاپیلان''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[گورزەیی، شوان|گورزەیی]]. * لە باشوورەوە گوندی [[تۆپزاوای سدیق بەگ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[جولحان]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[چەڵتووکە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/way/944654833#map=13/35.6754/44.5130</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٢٨٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٣٤٢) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] m7r7tlrqmfasywo7vuyok2cpjt9bqmj 0 254845 1687653 1686406 2026-10-15T19:54:48Z Bilalinfo 57400 1687653 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئاڕ جەی میت''' ({{بە ئینگلیزی| RJ Mitte، لەدایکبووی ٢١ی ئابی ١٩٩٢}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لە چەندین فیلمی [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کردووە. لە شاری [[جاکسن، میسیسیپی]] لەدایک بووە و گەورە بووە، لە تەمەنی سێ ساڵیدا تووشی نەخۆشیی ئیفلیجیی مێشک بوو. لە ساڵی ٢٠٠٦ ڕووی لە [[لۆس ئانجلەس|لۆس ئەنججلس]] کرد و لەگەڵ بەڕێوەبەرێکی بەھرە کەسییەکان کاری کرد بۆ دۆزینەوەی دەرفەتی نواندن کە تێیدا پەککەوتنەکەی بتوانێت پەروەردەی بینەران بکات. دوای ڕۆڵگێڕانی لاوەکی لە [[کۆمیدیای دۆخی|سیتکۆمەکاندا]]، بۆیەکەمجار بە ڕۆڵی سەرەکی وەک [[واڵتەر وایت جونیۆر]] لە زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنیی [[ئەی ئێم سی (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی)|ئەی ئێم سی]] بە ناوی ''[[گۆڕانی خراپ]]'' (٢٠٠٨–٢٠١٣) بەناوبانگ بوو. ڕۆڵی لە زنجیرە درامای ھەرزەکاران و خێزانیی کەناڵی ئەی بی سی فامیلی بە ناوی ''لە لەدایکبووندا گۆڕدراو'' (٢٠١٤) و زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی تێکەڵەی لایڤ-ئاکشن/ئەنیمەیشنی پێگەیشتووانی [[نێتفلیکس]] بە ناوی ''پاسەوانانی دادپەروەری'' (٢٠٢٢) گێڕا. لە فیلمەکانی وەک ''کێ شۆفێری دۆگ دەکات؟'' (٢٠١٦)، ''کاتی ھاوبەش'' (٢٠١٨)، کۆمیدیای سەربەخۆی ''وەستان بۆ سۆنی'' (٢٠١٩)، ''ژووری بەڕوو'' (٢٠٢٠)، و ''سەرکەوتن'' (٢٠٢١) دەرکەوت. میت داکۆکی لە تووشبووانی ئیفلیجیی مێشک و پەککەوتنەکانی تر دەکرد. وتەبێژی سندیکای ئەکتەرانی شاشە بوو بۆ ئەکتەرانی خاوەن پێداویستیی تایبەت، و باڵیۆزی بەناوبانگی ڕێکخراوی ئیفلیجیی مێشکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ٢٠١۳ خەڵاتی ھاڕۆڵد ڕەسڵی لەلایەن SAG-AFTRA وەرگرت. == ژیانی سەرەتایی == لە ٢١ی ئابی ١٩٩٢ لە [[جاکسن، میسیسیپی]] لەدایک بووە.<ref>{{cite news|date=October 10, 2016|title=ڕۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cc-cbcJVw00&t=0|access-date=August 8, 2017|work=[[یوتیوب]]}}</ref><ref>{{cite web |date=August 18, 2017 |url=https://madison.com/birthday-rj-mitte/image_068cebe8-8444-11e7-a527-c371fb35595e.html |title=رۆژی لەدایکبوون: رۆی میت}}</ref> بە [[نەشتەرگەری قەیسەریە|نەشتەرگەریی قەیسەریی]] بەپەلە لەدایک بوو و لە کاتی لەدایکبوونیدا هەناسەی نەدەدا، کە ئەمەش بووە هۆی زیانێکی هەمیشەیی بە [[مێشک|مێشکی]].<ref>{{cite web |url=https://www.smh.com.au/entertainment/celebrity/r-j-mitte-i-have-devoted-my-life-to-my-mom-and-my-sister-20190822-p52jty.html |website=www.smh.com.au |title=ڕۆی میت: 'ژیانی خۆم تەرخان کردووە بۆ دایکم و خوشکەکەم'}}</ref> چەند هەفتەیەک دواتر لەلایەن رۆی فرانك میت جونیۆر و داینا میتەوە هەڵگیرایەوە، کە دواتر جیابوونەوە. لە تەمەنی سێ ساڵیدا تووشی ئیفلیجیی مێشک بوو، و پزیشکان قاچەکانیان خستە ناو جبسەوە بۆ ماوەی شەش مانگ بۆ ڕاستکردنەوەی پێیەکانی.<ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cc-cbcJVw00&t=0 |website=یوتیوب |title=ڕۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، جەستەی لەڕێگەی وەرزش و ڕاھێنانەوە بەھێزتر بوو. لە ساڵانی ھەرزەکارییدا ئیتر پێویستی بە ھیچ ئامێرێکی پیاسەکردن نەبوو.<ref name="CST">{{cite web |author=ناتاشا واسینۆسکی |date=October 10, 2013 |url=https://www.suntimes.com/lifestyles/23075431-423/breaking-bads-rj-mitte-talks-about-living-with-cerebral-palsy.html |work=[[شیکاگۆ سەنتایمز]] |title=رۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە دەدوێت}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا، لەگەڵ خێزانەکەی کۆچی کرد بۆ لۆس ئەنججلس، کالیفۆرنیا، چونکە خوشکە بچووکەکەی، لاسینان کارێر، دەرفەتێکی کاری لە بەرھەمھێنانی فیلمێکدا دەستکەوت.<ref>{{cite news|last1=کالابڕۆ|first1=تینا|title=ئەکتەری «گۆڕانی خراپ» ڕۆی میت بۆی دەرکەوت کە «ڕۆڵی نموونەیی» ئامادەی کردووە بۆ ئەوەی ببێتە چالاکوان|url=https://www.post-gazette.com/tv-radio/2010/03/17/Breaking-Bad-actor-RJ-Mitte-finds-perfect-role-prepared-him-to-become-an-activist/stories/201003170257|access-date=October 20, 2015|work=[[پیتسبۆرگ پۆست-گازێت]]|date=March 17, 2010}}</ref><ref>{{cite news|last1=تێرنکویست|first1=کریستی|title=ڕۆی میت بەشداربووی «گۆڕانی خراپ» لەبارەی تواناکان، کەمئەندامییەکان و وێنەگرتن لە پۆرتلاند دەدوێت|url=https://www.oregonlive.com/movies/2010/10/breaking_bad_costar_rj_mitte_o.html|access-date=October 20, 2015|work=[[د ئەریگۆنیەن]]|date=October 21, 2010}}</ref> دوای جیابوونەوەی دایک و باوکی، لەلایەن دایکیەوە گەورە کرا. دوای ئەوەی دایکی تووشی ئیفلیجی بوو، میت لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا بەرپرسیارەتیی دارایی خێزانەکەی لە ئەستۆ گرت، کە تا ئەو کاتە خوشکەکەشی دەگرتەوە کە لە تەمەنی ١١ ساڵیدا لەدایک بووبوو. تا ساڵی ٢٠١٥، بەردەوام بوو لە بەرپرسیارەتیی دارایی بۆ ھەردوو دایک و خوشکەکەی.<ref>{{Cite news|last=فێرگوسۆن|first=دۆنا|date=2016-02-17|title=ڕۆی میت: «گۆڕانی خراپ تەنانەت منی نەکردە ملیۆنێرێک»|language=en-GB|work=دەیلی تێلیگراف|url=https://www.telegraph.co.uk/money/fame-fortune/rj-mitte-breaking-bad-didnt-even-make-me-a-millionaire/|access-date=2022-04-03|issn=0307-1235}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥دا لەگەڵ کێنێدی سوارێز دەزگیرانداربوونی خۆیان ڕاگەیاند، بەڵام هاوسەرگیریان نەکرد و ''ئاڕ جەی میت'' کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://people.com/breaking-bad-star-rj-mitte-is-engaged-to-kennedy-suarez-exclusive-11830890}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !تێبینییەکان |- |٢٠١١ |''قەدپاڵ'' | |فیلمی کورت |- |٢٠١٣ |''ماڵی دواین شتەکان'' |تیم | |- |٢٠١٥ |''دیکسیلەند'' |سی جی | |- |٢٠١٦ |''کێ شۆفێری دۆگ دەکات؟'' |دۆگ | |- |٢٠١٧ |''بیرکردنەوە'' |برێندان | |- | rowspan="3" |٢٠١٨ |''کاتی ھاوبەش'' |تۆم | |- |''کوپیدی خانەنشینکراو'' |ڕۆی |فیلمی کورت |- |''ڕووبارەکە خوێناوی دەبێت.'' |ئەفسەر تۆماس | |- | rowspan="2" |٢٠١٩ |''وەستان بۆ سۆنی'' |تراڤیس | |- |''کارۆلی زەنگەکان'' |سکۆت جۆنسن |<ref>{{cite web |url=https://specialneedsresourcefoundationofsandiego.com/inclusion-films-produces-the-award-winning-film-carol-of-the-bells/ |title=دامەزراوەی فیلمی ئینکلۆژن فیلمی خەڵاتکراوی کارۆلی زەنگەکان بەرهەم دەهێنێت |publisher=بنکەی ڕەسەنە پێویستە تایبەتەکانی سان دیێگۆ}}</ref> |- | rowspan="2" |٢٠٢٠ |''یارییەک نییە'' |خۆی |دیکۆمێنتاری |- |''ژووری بەڕوو'' |ستێڤ | |- |٢٠٢١ |''سەرکەوتن'' |مایك |هەروەھا وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/COWkLCBnnBc/ |website=instagram.com |title=ئەمڕۆ بڵاوبووەوە! لە سینەماکانی سینیمارک «سەرکەوتن» چیرۆکی قوتابییەکی پۆلی کۆتایی ئامادەیی لە دەیەی ١٩٨٠ دەگێڕێتەوە کە دەیەوێت ببێتە ئەندامی تیمی زۆرانبازی. لەبەر ئەوەی تووشی ئیفلیجیی مێشکە، تەنانەت پێگەیشتووەکانیش کە سەرسامن بە بڕیارەکەیان — وەک ڕاهێنەر وارن (تیرێنس هاوارد)، کە وانەی وەرزش بە مایك دەڵێتەوە، و باوکی تەنهای مایك (جۆناتان شایک) — لە سەرەتادا باوەڕ ناکەن کە ئەو بتوانێت ئەمە بکات. لە دەرهێنانی برێت لێنارد، فیلمەکە لە ئەزموونەکانی سیناریۆنووسەکەیەوە سەرچاوەی گرتووە، مایکل د. کۆفی. سەرکەوتن بە پۆلێنکردنی PG-13. توندوتیژیی زۆرانبازی. ماوەی نمایش: ١ کاتژمێر و ٤٠ خولەک. لە سینەماکاندا.}}</ref> |- |٢٠٢٣ |''نەبینراو'' |تۆمی ئۆڵسن |<ref>{{cite web |date=March 16, 2023 |url=https://deadline.com/2023/03/rj-mitte-movie-the-unseen-release-date-gravitas-ventures-1235301702/ |website=deadline.com |title=فیلمی تریلەری جێنیفەر ئەی گۆدمن «نەبینراو» بە بەشداریی ڕۆی میت ئەکتەری «گۆڕانی خراپ» لەلایەن گراڤیتاس ڤێنچەرزەوە کڕدرا}}</ref> |- |٢٠٢٥ |''وێستهمپتن'' |فیتز | |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !تێبینییەکان |- |٢٠٠٦ |''هەمووان ڕقیان لە کریسە'' |ئەندامی ئامادەبووان |بێناونیشان؛ ئەڵقە: «هەمووان ڕقیان لە هەڵبژاردنەکانە»<ref>{{Cite web |date=2014-10-30 |url=https://untitled-magazine.com/rj-mitte-opens-up-about-living-with-a-disability-acting-dating-and-hollywood-exclusive-interview/ |access-date=2026-10-12 |language=en-US |title=ڕۆی میت لەبارەی ژیان لەگەڵ کەمئەندامی، نواندن، پەیوەندیی خۆشەویستی و هۆلیوود دەدوێت - چاوپێکەوتنی تایبەت {{!}} گۆڤاری ئەنتیتڵد}}</ref> |- |٢٠٠٧ |''هانا مۆنتانا'' |یاریزانی قوتابخانە |بێناونیشان؛ ئەڵقە: «بیگەرەوەی قوتابخانە»<ref>{{cite web |last=کلێمنتس |first=ئیرین |date=September 18, 2013 |url=https://www.huffpost.com/entry/rj-mitte-miley-cyrus_n_3947385 |access-date=1 September 2023 |website=هافینگتۆن پۆست |title=ڕۆی میت و مایلی سایرس پێکەوە لە «هانا مۆنتانا» دەرکەوتن}}</ref> |- |٢٠٠٨–٢٠١٣ |''[[گۆڕانی خراپ]]'' |[[واڵتەر وایت جونیۆر]] |ڕۆڵی سەرەکی |- |٢٠١٣ |''ڤێگاس'' |ڕەس ئۆستەر |ئەڵقە: «پایوتس» |- |٢٠١٤ |''لە لەدایکبووندا گۆڕدراو'' |کامپبێڵ بینگمان |ڕۆڵی دووبارەبووەوە؛ ٩ ئەڵقە |- |٢٠١٦ |''رۆبۆت چیکن'' |واڵتەر وایت جونیۆر (دەنگ) |ئەڵقە: «خۆراک»<ref>{{cite web |last=ڕۆن |first=جەیک |date=<!--دیاری نەکراوە--> |url=https://www.movieranker.com/articles/rj-mitte-exclusive |access-date=September 1, 2023 |website=مووی ڕانکەر |title=تایبەت: ڕۆی میت ئامادەیە بۆ گوتنی دەنگی «واڵتەر وایت جونیۆر» لە فیلمێکی رۆبۆت چیکن}}</ref> |- | rowspan="2" |٢٠١٧ |''دوورگەی بەناوبانگان لەگەڵ بێر گریڵس'' |بەشداربوو |وەرزی ٢ |- |''چانس'' |نەخۆش لە کۆنفرانسدا |ئەڵقە: «بەرهەمە کۆکراوەکانی ویلیام شەکسپیر» |- |٢٠١٨ |''ئەم نزیکانە'' |سۆلۆمۆن |ئەڵقە: «ئێمە کێین» |- |٢٠١٩ |''ئۆپۆکالایپسی ئێستا'' |لیف |ڕۆڵی دووبارەبووەوە؛ ٢ ئەڵقە |- |٢٠٢٢ |''پاسەوانانی دادپەروەری'' |میند مەستەر |ڕۆڵی سەرەکی |} === کلیپە مۆسیقییەکان === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !هونەرمەند !تێبینییەکان |- | rowspan="2" |٢٠١٣ |«پەنجەی مردوو» |هۆلیوود ئەندید | |- |«ئاهەنگ بگێڕە وەکو ئەوەی سبەی کۆتایی جیهان بێت» |ستیل پانتەر | |- | rowspan="2" |٢٠١٦ |«ئەگەر بەرزببمەوە» |ناسان باث تیڤس | |- |«لە تاریکیدا» |٣ دۆرز دەون | |- | rowspan="1" |٢٠٢٤ |«هەرگیز بەڕاستی نەدەزانی» |کامرۆن مارلۆوی |<ref>{{cite web |date=December 6, 2024 |url=https://www.antimusic.com/p/24/1206kameron_marlowe_recruits_breaking_bad_star_for_never_really_know_video.shtml |website=www.antimusic.com |title=کامرۆن مارلۆوی ئەکتەری گۆڕانی خراپ بۆ کڵێپی «هەرگیز بەڕاستی نەدەزانی» بەکار دەهێنێت}}</ref> |- |} == خەڵاتەکان و کاندیدکردنەکان == {| class="wikitable sortable" !خەڵات !ساڵ !پۆل !پرۆژە !ئەنجام |- |خەڵاتەکانی دەستڕگەیشتن بە میدیا |٢٠١٣ |خەڵاتی SAG-AFTRA ھاڕۆڵد ڕەسڵ |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{included|Awarded}}<ref name="2013MAA"/> |- | rowspan="3" |[[خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە]] |٢٠١٢ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="18SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/18th-annual-screen-actors-guild-awards|title=١٨ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 29, 2012|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |٢٠١٣ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="19SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/19th-annual-screen-actors-guild-awards|title=١٩ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 27, 2013|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |٢٠١٤ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{won}}<ref name="20SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/20th-annual-screen-actors-guild-awards|title=٢٠ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 18, 2014|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |خەڵاتی هونەرمەندی گەنج |٢٠١٢ |باشترین ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیدا - ئەکتەری گەنجی دووبارەبووەوە تەمەن ١٧–٢١ |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="34YAA">{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html|title=٣٤ەمین خەڵاتی ساڵانەی هونەرمەندی گەنج|date=May 5, 2013|work=[[خەڵاتی هونەرمەندی گەنج]]}}</ref> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons}} {{IMDb name|2666409}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|RJ Mitte}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە لویسینیا]] [[پۆل:دوایین مردنەکان]] cc9xau9ytp9bzyafbjx61eviv55h911 1687654 1687653 2026-10-15T20:08:21Z Bilalinfo 57400 1687654 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=ئاڕ جەی میت|image=15131-Mayo Speaker Series- RJ Mitte-0143 (16531434123) (cropped).jpg|caption=میت لە ٢٠١٥|birth_date=٢١ی ئابی ١٩٩٢|death_date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (تەمەن ٣٤ ساڵ)|years active=٢٠٠٦-٢٠٢٦|ڕێکخراو=دامەزراوەی میت|partner=کێنێدی سوارێز (٢٠١٨-٢٠٢٦)|birth_place=[[بروونسڤیڵ]] تەکساس، ئەمریکا|occupation=ئەکتەرفیلم بەرهەمهێنەر}} '''ئاڕ جەی میت''' ({{بە ئینگلیزی| RJ Mitte، لەدایکبووی ٢١ی ئابی ١٩٩٢}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لە چەندین فیلمی [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کردووە. لە شاری [[جاکسن، میسیسیپی]] لەدایک بووە و گەورە بووە، لە تەمەنی سێ ساڵیدا تووشی نەخۆشیی ئیفلیجیی مێشک بوو. لە ساڵی ٢٠٠٦ ڕووی لە [[لۆس ئانجلەس|لۆس ئەنججلس]] کرد و لەگەڵ بەڕێوەبەرێکی بەھرە کەسییەکان کاری کرد بۆ دۆزینەوەی دەرفەتی نواندن کە تێیدا پەککەوتنەکەی بتوانێت پەروەردەی بینەران بکات. دوای ڕۆڵگێڕانی لاوەکی لە [[کۆمیدیای دۆخی|سیتکۆمەکاندا]]، بۆیەکەمجار بە ڕۆڵی سەرەکی وەک [[واڵتەر وایت جونیۆر]] لە زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنیی [[ئەی ئێم سی (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی)|ئەی ئێم سی]] بە ناوی ''[[گۆڕانی خراپ]]'' (٢٠٠٨–٢٠١٣) بەناوبانگ بوو. ڕۆڵی لە زنجیرە درامای ھەرزەکاران و خێزانیی کەناڵی ئەی بی سی فامیلی بە ناوی ''لە لەدایکبووندا گۆڕدراو'' (٢٠١٤) و زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی تێکەڵەی لایڤ-ئاکشن/ئەنیمەیشنی پێگەیشتووانی [[نێتفلیکس]] بە ناوی ''پاسەوانانی دادپەروەری'' (٢٠٢٢) گێڕا. لە فیلمەکانی وەک ''کێ شۆفێری دۆگ دەکات؟'' (٢٠١٦)، ''کاتی ھاوبەش'' (٢٠١٨)، کۆمیدیای سەربەخۆی ''وەستان بۆ سۆنی'' (٢٠١٩)، ''ژووری بەڕوو'' (٢٠٢٠)، و ''سەرکەوتن'' (٢٠٢١) دەرکەوت. میت داکۆکی لە تووشبووانی ئیفلیجیی مێشک و پەککەوتنەکانی تر دەکرد. وتەبێژی سندیکای ئەکتەرانی شاشە بوو بۆ ئەکتەرانی خاوەن پێداویستیی تایبەت، و باڵیۆزی بەناوبانگی ڕێکخراوی ئیفلیجیی مێشکی ئەمریکی بوو. لە ساڵی ٢٠١۳ خەڵاتی ھاڕۆڵد ڕەسڵی لەلایەن SAG-AFTRA وەرگرت. == ژیانی سەرەتایی == لە ٢١ی ئابی ١٩٩٢ لە [[جاکسن، میسیسیپی]] لەدایک بووە.<ref>{{cite news|date=October 10, 2016|title=ڕۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cc-cbcJVw00&t=0|access-date=August 8, 2017|work=[[یوتیوب]]}}</ref><ref>{{cite web |date=August 18, 2017 |url=https://madison.com/birthday-rj-mitte/image_068cebe8-8444-11e7-a527-c371fb35595e.html |title=رۆژی لەدایکبوون: رۆی میت}}</ref> بە [[نەشتەرگەری قەیسەریە|نەشتەرگەریی قەیسەریی]] بەپەلە لەدایک بوو و لە کاتی لەدایکبوونیدا هەناسەی نەدەدا، کە ئەمەش بووە هۆی زیانێکی هەمیشەیی بە [[مێشک|مێشکی]].<ref>{{cite web |url=https://www.smh.com.au/entertainment/celebrity/r-j-mitte-i-have-devoted-my-life-to-my-mom-and-my-sister-20190822-p52jty.html |website=www.smh.com.au |title=ڕۆی میت: 'ژیانی خۆم تەرخان کردووە بۆ دایکم و خوشکەکەم'}}</ref> چەند هەفتەیەک دواتر لەلایەن رۆی فرانك میت جونیۆر و داینا میتەوە هەڵگیرایەوە، کە دواتر جیابوونەوە. لە تەمەنی سێ ساڵیدا تووشی ئیفلیجیی مێشک بوو، و پزیشکان قاچەکانیان خستە ناو جبسەوە بۆ ماوەی شەش مانگ بۆ ڕاستکردنەوەی پێیەکانی.<ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cc-cbcJVw00&t=0 |website=یوتیوب |title=ڕۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، جەستەی لەڕێگەی وەرزش و ڕاھێنانەوە بەھێزتر بوو. لە ساڵانی ھەرزەکارییدا ئیتر پێویستی بە ھیچ ئامێرێکی پیاسەکردن نەبوو.<ref name="CST">{{cite web |author=ناتاشا واسینۆسکی |date=October 10, 2013 |url=https://www.suntimes.com/lifestyles/23075431-423/breaking-bads-rj-mitte-talks-about-living-with-cerebral-palsy.html |work=[[شیکاگۆ سەنتایمز]] |title=رۆی میت لە زنجیرەی 'گۆڕانی خراپ' لەبارەی ژیان لەگەڵ ئیفلیجیی مێشکەوە دەدوێت}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا، لەگەڵ خێزانەکەی کۆچی کرد بۆ لۆس ئەنججلس، کالیفۆرنیا، چونکە خوشکە بچووکەکەی، لاسینان کارێر، دەرفەتێکی کاری لە بەرھەمھێنانی فیلمێکدا دەستکەوت.<ref>{{cite news|last1=کالابڕۆ|first1=تینا|title=ئەکتەری «گۆڕانی خراپ» ڕۆی میت بۆی دەرکەوت کە «ڕۆڵی نموونەیی» ئامادەی کردووە بۆ ئەوەی ببێتە چالاکوان|url=https://www.post-gazette.com/tv-radio/2010/03/17/Breaking-Bad-actor-RJ-Mitte-finds-perfect-role-prepared-him-to-become-an-activist/stories/201003170257|access-date=October 20, 2015|work=[[پیتسبۆرگ پۆست-گازێت]]|date=March 17, 2010}}</ref><ref>{{cite news|last1=تێرنکویست|first1=کریستی|title=ڕۆی میت بەشداربووی «گۆڕانی خراپ» لەبارەی تواناکان، کەمئەندامییەکان و وێنەگرتن لە پۆرتلاند دەدوێت|url=https://www.oregonlive.com/movies/2010/10/breaking_bad_costar_rj_mitte_o.html|access-date=October 20, 2015|work=[[د ئەریگۆنیەن]]|date=October 21, 2010}}</ref> دوای جیابوونەوەی دایک و باوکی، لەلایەن دایکیەوە گەورە کرا. دوای ئەوەی دایکی تووشی ئیفلیجی بوو، میت لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا بەرپرسیارەتیی دارایی خێزانەکەی لە ئەستۆ گرت، کە تا ئەو کاتە خوشکەکەشی دەگرتەوە کە لە تەمەنی ١١ ساڵیدا لەدایک بووبوو. تا ساڵی ٢٠١٥، بەردەوام بوو لە بەرپرسیارەتیی دارایی بۆ ھەردوو دایک و خوشکەکەی.<ref>{{Cite news|last=فێرگوسۆن|first=دۆنا|date=2016-02-17|title=ڕۆی میت: «گۆڕانی خراپ تەنانەت منی نەکردە ملیۆنێرێک»|language=en-GB|work=دەیلی تێلیگراف|url=https://www.telegraph.co.uk/money/fame-fortune/rj-mitte-breaking-bad-didnt-even-make-me-a-millionaire/|access-date=2022-04-03|issn=0307-1235}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥دا لەگەڵ کێنێدی سوارێز دەزگیرانداربوونی خۆیان ڕاگەیاند، بەڵام هاوسەرگیریان نەکرد و ''ئاڕ جەی میت'' کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://people.com/breaking-bad-star-rj-mitte-is-engaged-to-kennedy-suarez-exclusive-11830890}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !تێبینییەکان |- |٢٠١١ |''قەدپاڵ'' | |فیلمی کورت |- |٢٠١٣ |''ماڵی دواین شتەکان'' |تیم | |- |٢٠١٥ |''دیکسیلەند'' |سی جی | |- |٢٠١٦ |''کێ شۆفێری دۆگ دەکات؟'' |دۆگ | |- |٢٠١٧ |''بیرکردنەوە'' |برێندان | |- | rowspan="3" |٢٠١٨ |''کاتی ھاوبەش'' |تۆم | |- |''کوپیدی خانەنشینکراو'' |ڕۆی |فیلمی کورت |- |''ڕووبارەکە خوێناوی دەبێت.'' |ئەفسەر تۆماس | |- | rowspan="2" |٢٠١٩ |''وەستان بۆ سۆنی'' |تراڤیس | |- |''کارۆلی زەنگەکان'' |سکۆت جۆنسن |<ref>{{cite web |url=https://specialneedsresourcefoundationofsandiego.com/inclusion-films-produces-the-award-winning-film-carol-of-the-bells/ |title=دامەزراوەی فیلمی ئینکلۆژن فیلمی خەڵاتکراوی کارۆلی زەنگەکان بەرهەم دەهێنێت |publisher=بنکەی ڕەسەنە پێویستە تایبەتەکانی سان دیێگۆ}}</ref> |- | rowspan="2" |٢٠٢٠ |''یارییەک نییە'' |خۆی |دیکۆمێنتاری |- |''ژووری بەڕوو'' |ستێڤ | |- |٢٠٢١ |''سەرکەوتن'' |مایك |هەروەھا وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/COWkLCBnnBc/ |website=instagram.com |title=ئەمڕۆ بڵاوبووەوە! لە سینەماکانی سینیمارک «سەرکەوتن» چیرۆکی قوتابییەکی پۆلی کۆتایی ئامادەیی لە دەیەی ١٩٨٠ دەگێڕێتەوە کە دەیەوێت ببێتە ئەندامی تیمی زۆرانبازی. لەبەر ئەوەی تووشی ئیفلیجیی مێشکە، تەنانەت پێگەیشتووەکانیش کە سەرسامن بە بڕیارەکەیان — وەک ڕاهێنەر وارن (تیرێنس هاوارد)، کە وانەی وەرزش بە مایك دەڵێتەوە، و باوکی تەنهای مایك (جۆناتان شایک) — لە سەرەتادا باوەڕ ناکەن کە ئەو بتوانێت ئەمە بکات. لە دەرهێنانی برێت لێنارد، فیلمەکە لە ئەزموونەکانی سیناریۆنووسەکەیەوە سەرچاوەی گرتووە، مایکل د. کۆفی. سەرکەوتن بە پۆلێنکردنی PG-13. توندوتیژیی زۆرانبازی. ماوەی نمایش: ١ کاتژمێر و ٤٠ خولەک. لە سینەماکاندا.}}</ref> |- |٢٠٢٣ |''نەبینراو'' |تۆمی ئۆڵسن |<ref>{{cite web |date=March 16, 2023 |url=https://deadline.com/2023/03/rj-mitte-movie-the-unseen-release-date-gravitas-ventures-1235301702/ |website=deadline.com |title=فیلمی تریلەری جێنیفەر ئەی گۆدمن «نەبینراو» بە بەشداریی ڕۆی میت ئەکتەری «گۆڕانی خراپ» لەلایەن گراڤیتاس ڤێنچەرزەوە کڕدرا}}</ref> |- |٢٠٢٥ |''وێستهمپتن'' |فیتز | |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !تێبینییەکان |- |٢٠٠٦ |''هەمووان ڕقیان لە کریسە'' |ئەندامی ئامادەبووان |بێناونیشان؛ ئەڵقە: «هەمووان ڕقیان لە هەڵبژاردنەکانە»<ref>{{Cite web |date=2014-10-30 |url=https://untitled-magazine.com/rj-mitte-opens-up-about-living-with-a-disability-acting-dating-and-hollywood-exclusive-interview/ |access-date=2026-10-12 |language=en-US |title=ڕۆی میت لەبارەی ژیان لەگەڵ کەمئەندامی، نواندن، پەیوەندیی خۆشەویستی و هۆلیوود دەدوێت - چاوپێکەوتنی تایبەت {{!}} گۆڤاری ئەنتیتڵد}}</ref> |- |٢٠٠٧ |''هانا مۆنتانا'' |یاریزانی قوتابخانە |بێناونیشان؛ ئەڵقە: «بیگەرەوەی قوتابخانە»<ref>{{cite web |last=کلێمنتس |first=ئیرین |date=September 18, 2013 |url=https://www.huffpost.com/entry/rj-mitte-miley-cyrus_n_3947385 |access-date=1 September 2023 |website=هافینگتۆن پۆست |title=ڕۆی میت و مایلی سایرس پێکەوە لە «هانا مۆنتانا» دەرکەوتن}}</ref> |- |٢٠٠٨–٢٠١٣ |''[[گۆڕانی خراپ]]'' |[[واڵتەر وایت جونیۆر]] |ڕۆڵی سەرەکی |- |٢٠١٣ |''ڤێگاس'' |ڕەس ئۆستەر |ئەڵقە: «پایوتس» |- |٢٠١٤ |''لە لەدایکبووندا گۆڕدراو'' |کامپبێڵ بینگمان |ڕۆڵی دووبارەبووەوە؛ ٩ ئەڵقە |- |٢٠١٦ |''رۆبۆت چیکن'' |واڵتەر وایت جونیۆر (دەنگ) |ئەڵقە: «خۆراک»<ref>{{cite web |last=ڕۆن |first=جەیک |date=<!--دیاری نەکراوە--> |url=https://www.movieranker.com/articles/rj-mitte-exclusive |access-date=September 1, 2023 |website=مووی ڕانکەر |title=تایبەت: ڕۆی میت ئامادەیە بۆ گوتنی دەنگی «واڵتەر وایت جونیۆر» لە فیلمێکی رۆبۆت چیکن}}</ref> |- | rowspan="2" |٢٠١٧ |''دوورگەی بەناوبانگان لەگەڵ بێر گریڵس'' |بەشداربوو |وەرزی ٢ |- |''چانس'' |نەخۆش لە کۆنفرانسدا |ئەڵقە: «بەرهەمە کۆکراوەکانی ویلیام شەکسپیر» |- |٢٠١٨ |''ئەم نزیکانە'' |سۆلۆمۆن |ئەڵقە: «ئێمە کێین» |- |٢٠١٩ |''ئۆپۆکالایپسی ئێستا'' |لیف |ڕۆڵی دووبارەبووەوە؛ ٢ ئەڵقە |- |٢٠٢٢ |''پاسەوانانی دادپەروەری'' |میند مەستەر |ڕۆڵی سەرەکی |} === کلیپە مۆسیقییەکان === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !هونەرمەند !تێبینییەکان |- | rowspan="2" |٢٠١٣ |«پەنجەی مردوو» |هۆلیوود ئەندید | |- |«ئاهەنگ بگێڕە وەکو ئەوەی سبەی کۆتایی جیهان بێت» |ستیل پانتەر | |- | rowspan="2" |٢٠١٦ |«ئەگەر بەرزببمەوە» |ناسان باث تیڤس | |- |«لە تاریکیدا» |٣ دۆرز دەون | |- | rowspan="1" |٢٠٢٤ |«هەرگیز بەڕاستی نەدەزانی» |کامرۆن مارلۆوی |<ref>{{cite web |date=December 6, 2024 |url=https://www.antimusic.com/p/24/1206kameron_marlowe_recruits_breaking_bad_star_for_never_really_know_video.shtml |website=www.antimusic.com |title=کامرۆن مارلۆوی ئەکتەری گۆڕانی خراپ بۆ کڵێپی «هەرگیز بەڕاستی نەدەزانی» بەکار دەهێنێت}}</ref> |- |} == خەڵاتەکان و کاندیدکردنەکان == {| class="wikitable sortable" !خەڵات !ساڵ !پۆل !پرۆژە !ئەنجام |- |خەڵاتەکانی دەستڕگەیشتن بە میدیا |٢٠١٣ |خەڵاتی SAG-AFTRA ھاڕۆڵد ڕەسڵ |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{included|Awarded}}<ref name="2013MAA"/> |- | rowspan="3" |[[خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە]] |٢٠١٢ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="18SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/18th-annual-screen-actors-guild-awards|title=١٨ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 29, 2012|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |٢٠١٣ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="19SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/19th-annual-screen-actors-guild-awards|title=١٩ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 27, 2013|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |٢٠١٤ |باشترین کۆمەڵە لە زنجیرە درامایەکدا |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{won}}<ref name="20SAGA">{{cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/20th-annual-screen-actors-guild-awards|title=٢٠ەمین خەڵاتی ساڵانەی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە|date=January 18, 2014|work=[[خەڵاتەکانی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە]]}}</ref> |- |خەڵاتی هونەرمەندی گەنج |٢٠١٢ |باشترین ڕۆڵگێڕان لە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیدا - ئەکتەری گەنجی دووبارەبووەوە تەمەن ١٧–٢١ |''[[گۆڕانی خراپ]]''|| {{nom}}<ref name="34YAA">{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html|title=٣٤ەمین خەڵاتی ساڵانەی هونەرمەندی گەنج|date=May 5, 2013|work=[[خەڵاتی هونەرمەندی گەنج]]}}</ref> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons}} {{IMDb name|2666409}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|RJ Mitte}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە لویسینیا]] [[پۆل:دوایین مردنەکان]] snt5yobutrl4ni9dt850luxo4jcm2y3 0 255738 1687924 1585580 2026-10-16T07:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687924 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پردی سانت کلێر ستریت'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geography &#124; Frankfort, KY|ناونیشان=https://www.frankfort.ky.gov/325/Geography|وێبگە=www.frankfort.ky.gov}}</ref> [[پرد|پردێکی]] دوو ھێڵی ئۆتۆمبێل و پیادەیە لە [[فرانکفۆرت، کنتاکی|شاری فرانکفۆرت لە ویلایەتی کێنتاکیی ئەمریکا]] کە بەھۆی ئەو دەنگە زەق و زەنگەی کە دەیکات کاتێک بەسەریدا لێدەخوڕێت، ناوی لێنراوە. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٩}}، پردەکە ڕۆژانە زیاتر لە ٥٠٠٠ ئۆتۆمبێل دەگوازێتەوە بەسەر [[ڕووباری کنتاکی|ڕووباری کێنتاکیی]]<ref name="lowerlimit">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Singing Bridge's weight limit reduced|ناونیشان=https://www.state-journal.com/news/singing-bridges-weight-limit-reduced/article_7b8aa814-07b3-11ea-87ac-efef94950663.html|وێبگە=The State Journal|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240715164733/https://www.state-journal.com/news/singing-bridges-weight-limit-reduced/article_7b8aa814-07b3-11ea-87ac-efef94950663.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە درێژایی شەقامی سانت کلێر بۆ شەقامی بریج، کە ناوەندی شاری فرانکفۆرت لەگەڵ ساوس فرانکفۆرت دەبەستێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Singing Bridge (Frankfort, Kentucky)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 6u0otji213lu688dszbkepoapk98t4k 0 264635 1687526 1506658 2026-10-15T14:50:33Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687526 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''سکاتمان کرۆتەرز''' ({{بە ئینگلیزی|Scatman Crothers}}؛ ٢٣ی ئایاری ١٩١٠ لە [[ئیندیانا]] – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ لە [[ڤان نویس]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٣٢ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمی [[یەکێک بەسەر ھێلانەی کووکوودا فڕی]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0001079}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Scatman Crothers}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کاپیتۆڵ ڕیکۆردز]] [[پۆل:ھونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز]] [[پۆل:خەڵکی دیزنی]] 1rocfdooymrlrvqxl3ipve396vg5vxw 0 266559 1687486 1526246 2026-10-15T13:33:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687486 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:California State Guard (emblem).png|وێنۆک|لۆگۆی فەرمی]] '''پاسەوانی ویلایەتی کالیفۆڕنیا''' (پێشتر یەدەگی سەربازی ویلایەتی کالیفۆرنیا) ({{بە ئینگلیزی|California State Guard}})یەکەیەکی سەربازییە کە ھاوکاری و ڕاھێنان پێشکەش بە پاسەوانی نیشتمانی کالیفۆرنیا (CNG) دەکات و ھێزێکی سەربازی کالیفۆرنیایە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|کالیفۆڕنیا|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا }} {{پۆلی کۆمنز|California State Guard}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 383wybghhepxbaiuot00r1qcrhxjyns 0 266630 1687484 1526244 2026-10-15T13:33:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687484 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Seal_of_the_United_States_National_Guard.svg|وێنۆک|200x200پیکسڵ|پاسەوانی نەتەوەییی ئەمریکا]] '''پاسەوانی نەتەوەییی ئەمریکا''' [[ڕێکخراوە|ڕێکخراوێکە]] لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ئەمریکا]] و [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھێزی ئاسمانی ئەمریکا]]. سوپای ئەمریکا و ھێزی ئاسمانی ئەمریکا ھەردووکیان لقی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ئەمریکان]]. پاسەوانی نەتەوەییی [[میلیشیا|میلیشیایەکە]] (سوپایەکی فریاگوزاری) بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. ھەر [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتێکی ئەمریکا]] پاسەوانی نەتەوەییی تایبەتی خۆی ھەیە، بەزۆری لەژێر کۆنترۆڵی حکوومەتی ئەو ویلایەتەدا. لە کاتی پێویستدا لەژێر کۆنترۆڵی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکادا]] کۆدەکرێنەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|National Guard of the United States}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 1jhy2qp9jvr4cvqsfcviq2lt7zrl1zh 0 266633 1687485 1526245 2026-10-15T13:33:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687485 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Seal of the Army National Guard.png|وێنۆک|مۆر]] '''پاسەوانی نیشتمانی سوپا''' یان '''پاسەوانی نەتەوەییی سوپا''' ({{بە ئینگلیزی|Army National Guard}}) ڕێکخراوێکی [[میلیشیا]] و ھێزێکی یەدەگی سەربازییە لە [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|حکومەتی فیدراڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، کە دابەشکراوە بەسەر ٢ بەشی جیاواز و لە ھەمان کاتدا لەژێر چاودێری ٢ ڕێکخراوی جیاوازدا لەوانە؛ [[پاسەوانی نەتەوەییی ئەمریکا|پاسەوانی نیشتمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بە ھەمان شێوەی پاسەوانی نیشتمانی سوپای ئەمریکا (کە دەکەوێتە ھەر ویلایەتێک و لەژێر چاودێری پارێزگاری ھەر ویلایەتێکدا) کاردەکات. پاسەوانی نیشتمانی سوپای ئەمریکا بەسەر یەکە لاوەکییە جیاوازەکاندا دابەشکراوە، کە لە ھەر ویلایەت و خاکێکی ئەمریکادا ھەڵکەوتوون، کە لەلایەن پارێزگارەکانی خۆیانەوە بەڕێوەدەبرێن. مێژووی پێکھێنانی پاسەوانی نیشتمانی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٦٩٢ کە لە ویلایەتی ماساشوستس دەستی پێکردووە. پاسەوانی نیشتمانی سوپای ئەمریکا بارەگاکەی لە شاری ئارلینگتۆن لە [[ڤیرجینیا|ویلایەتی ڤێرجینیایە]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شەڕ|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|United States Army National Guard}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٣ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] 4ghxtjppuf4m76gkx6yqljlv9uqirhr 0 268522 1687727 1660544 2026-10-15T22:09:48Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687727 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کارولینای باکوور، ویلایەتە یەکگرتووەکان}}'''فایێتۆڤیل''' ({{بە ئینگلیزی|Fayetteville}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Definition of FAYETTEVILLE |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Fayetteville |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=www.merriam-webster.com |زمان=en}}</ref> شارێکە دەکەوێتە ویلایەتی [[کارۆلینای باکوور]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Find A County |ناونیشان=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150503072804/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-05-03 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=www.naco.org |زمان=en-us}}</ref> [[ئەمریکا]]، ناوەندی ئیدارەی کۆمنتەی کامبەرلەند، کارولینای باکوورە.<ref name="GR6">{{cite web |url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503072804/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 3, 2015 |access-date=June 7, 2011 |title=دۆزینەوەی کۆمنتەیەک |publisher=ئەنجومەنی نیشتمانیی کۆمنتەکان |url-status=dead}}</ref> و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢٠ "٢٠٨٬٥٠١" کەس بووە، فۆرت بڕاگ، کە گەورەترین بنکەی سەربازیی جیهانە، لە پەراوێزی شارەکەدا هەڵکەوتووە. فایێتڤیل چوار جار خەڵاتی خەڵاتی شاری هەموو-ئەمریکای لە لیگی شارستانی نیشتمانی وەرگرتووە. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠، ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٠٨,٥٠١ کەس بووە.<ref name="2020CensusQuickFacts" /> ئەم شارە شەشەمین شاری پڕدانیشتووە لە کارولینای باکوور. فایێتڤیل لە ناوچەی ساندهیلز لە بەشی ڕۆژاوای ناوچەی دەشتایی کەناراو، لەسەر ڕووباری کەپ فیر هەڵکەوتووە. بە پێشبینی ژمارەی دانیشتووان کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا ٣٩٢,٣٣٦ کەس بووە، ناوچەی گەورەتاراوگەی فایێتڤیل دووەمین ناوچەی پڕدانیشتووە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی کارولینای باکوور و ١٤٢ەمین ناوچەی پڕدانیشتووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref name="PopEstCBSA">{{cite web |date=March 14, 2024 |url=https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-metro-and-micro-statistical-areas.html#v2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314142116/https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-metro-and-micro-statistical-areas.html#v2023 |archive-date=March 14, 2024 |access-date=March 15, 2024 |title=کۆی گشتی دانیشتووانی ناوچە ئامارییە گەورە و وردەکان: ٢٠٢٠-٢٠٢٣ |publisher=دەزگای سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەشی دانیشتووان |url-status=live}}</ref> ناوچە لاوەکییەکانی فایێتڤیل پێکدێن لە فۆرت بڕاگ، هۆپ میلز، سپ لەیک، رایفۆرد، پۆپ فیلد، رۆکفیش، ستێدمان، و ئیستۆڤەر. == مێژوو == === نیشتەجێبوونی سەرەتایی === بازرگانان لە ویلمینگتۆن دەیانویست شارۆچکەیەک لەسەر ڕووباری کەپ فیر هەبێت بۆ مسۆگەرکردنی بازرگانی لەگەڵ ناوچە سنوورییەکان. ئەوان دەترسان خەڵک ڕووباری پی دی بەکاربهێنن و کاڵاکانیان بۆ چارڵستن، کارولینای باشوور بگوازنەوە. بازرگانان زەوییان لە نیوبێری لە کرۆس کریک کڕی. کامبەلتۆن بوو بە شوێنێک کە سپ یپێستە هەژارەکان و ڕەشپێستە ئازادەکان تێیدا دەژیان و ناوبانگی بە نەبوونی یاسادا دەرکرد.<ref>{{Cite web |url=https://www.carolana.com/NC/Towns/Fayetteville_NC.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130175243/https://www.carolana.com/NC/Towns/Fayetteville_NC.html |archive-date=November 30, 2022 |access-date=November 6, 2022 |website=www.carolana.com |title=فایێتڤیل، کارولینای باکوور |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ncmarkers.com/Markers.aspx?MarkerId=I-54 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106152120/http://www.ncmarkers.com/Markers.aspx?MarkerId=I-54 |archive-date=November 6, 2022 |access-date=November 6, 2022 |website=www.ncmarkers.com |title=نیشانە: I-54 |url-status=dead}}</ref> لە ساڵی ١٧٨٣دا، کرۆس کریک و کامبەلتۆن یەکیان گرت، و شارۆچکە نوێیەکە بە ناوی فایێتڤیل بە ڕێزلێنان بۆ گیل بەرت دو مۆتیێر، مارکیز دە لافایت دامەزرا، کە سەرکردەیەکی سەربازی فەرەنسی بوو و لە کاتی جەنگدا هاوکارییەکی زۆری هێزەکانی ئەمریکای کرد.<ref name="Ency">''فەرهەنگی کارولینای باکوور'', 3rd ed., Vol. 2 (1999), p. 254.</ref> فایێتڤیل یەکەم شاری بوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کە بە ڕێزلێنان بۆ ئەو ناونرا.<ref name="Ency" /> لافایت لە ٤ و ٥ی ئازاری ١٨٢٥ لە کاتی گەشتە گەورەکەی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان سەردانی شارەکەی کرد.<ref name="Ency" /> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category}}{{Wikivoyage|Fayetteville (North Carolina)|فایێتڤیل، کارولینای باکوور}} * {{official website|https://www.fayettevillenc.gov/}} * [http://www.fayettevillencchamber.org/ ژووری بازرگانیی فایێتڤیل–کۆمنتەی کامبەرلەند] {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|شارەکان|مێژوو}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Fayetteville, North Carolina}} [[en:Fayetteville, North Carolina]] [[پۆل:شارەکانی کارۆلینای باکوور]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٦٢]] [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ویلایەتەکان لە ئەمریکا]] njyddq9t43z4474itvck95aolk3rjv7 0 269221 1687546 1545836 2026-10-15T16:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687546 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاشای دووپشک''' ({{بە ئینگلیزی|The Scorpion King}}) فیلمێکی چالاکییی و سەرکێشیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٢. تێچووی فیلمەکە (٦٠) ملیۆن دۆلار بووە، و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] (١٧٨٫٨) ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٩ی نیسانی ٢٠٠٢) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٩٢ خولەکە. چیرۆکی فیلمەکە لە میسری کۆندا ڕوودەدات و باس لە جەنگاوەرێک دەکات کە دەبێت بە پاشای دووپشک. ئەو بەرەنگاری پاشایەکی ستەمکار دەبێتەوە و ھەوڵ دەدات گەلەکەی ڕزگار بکات. فیلمەکە پڕە لە دیمەنی شەڕ و چالاکی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|بەلجیکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|The Scorpion King}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە بەلجیکییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆکانی دەبلیو دەبلیو ئی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی نووەتەی جۆن دێبنی]] j9dcqk2v4vci4nfv9royvv7si8g7ej7 0 269316 1687762 1585864 2026-10-15T22:37:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687762 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاکدەشت | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|پاکدشت}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Pakdash park پارک پاکدشت - panoramio.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری پاکدەشت | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری پاکدەشت''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی پاکدەشت لە [[ئێران]]دا##جێگەی پاکدەشت لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|35|28|54|N|51|40|49|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای تاران|تاران]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پاکدەشت|پاکدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٢٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاکدەشت''' ({{بە فارسی|پاکدشت}}) شارێکە لە [[پارێزگای تاران]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> ==دیمۆگرافی== ===دانیشتووان=== {{Historical populations |title = مێژووی دانیشتووان |align = left |clear = |direction = |percentages = |state = |type = |shading = |width = |subbox = |pop_name = |year_name = |percent_name = |footnote = |source = <ref name="population history">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cities with a population of 100,000 and more (1956-2006 census) |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/13-cities-with-a-population-of-100-000-and-more-1335-1385-1956-2006-census-1.xlsx |وێبگە=irandataportal.syr.edu |بڵاوکەرەوە=Iran data portal |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|پەڕە=١|format=XLS}}</ref> |graph-pos = |graph-width = |graph-height = |percol = |cols = |perrow = |rows = |١٩٥٦ |١،٧٠٤ |١٩٦٦ |٢،٦٦٨ |١٩٧٦ |٥،٤٥٩ |١٩٨٦ |١٨،٣٠٨ |١٩٩١ |٣٣،٢٧٣ |١٩٩٦ |٤٩،٢٢٠ |٢٠٠٦ |١٢٦،٢٨١<ref name="2006 Tehran Province"/> |٢٠١١ |٢٠٦،٤٩٠<ref name="2011 Tehran Province"/> |٢٠١٦ |٢٣٦،٣١٩<ref name="2016 Tehran Province"/> }} «لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ١٢٦،٢٨١ کەس لە ٣٢،٦٢٥ خێزاندا بووە.»<ref name="2006 Tehran Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920084534/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> «سەرژمێریی دواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٠٦،٤٩٠ کەسی لە ٥٨،٢٥٧ خێزاندا بژارد.»<ref name="2011 Tehran Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230120190153/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> «سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ٢٣٦،٣١٩ کەس لە ٧٠،٢٢٠ خێزاندا پێوا.»<ref name="2016 Tehran Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211212171617/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای تاران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای تاران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Pakdasht}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] 08u7dw5dwda1k4jfacxu75371lub1cc 0 270117 1687799 1544810 2026-10-16T01:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687799 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پاڵەوانی''' ({{بە ئینگلیزی|Epic}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی خەیاڵی|خەیاڵی]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٣. تێچووی فیلمەکە (٩٣) ملیۆن دۆلار بووە، و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] (٢٦٨٫٤) ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢٤ی ئایاری ٢٠١٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٢ خولەکە. چیرۆکی فیلمەکە باس لە کچێکی گەنج دەکات کە بە شێوەیەکی سەیر دەچێتە نێو دنیایەکی نھێنی لە دارستانەکاندا و دەبێت یارمەتی سروشت بدات دژی ھێزە خراپەکان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Epic (2013 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمی فانتازیا-کۆمیدییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ھەرزەکاران]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەدەی ٢٠ی فۆکس]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان لەسەر پەیوەندیی نێوان کچ و باوک]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] fbj15f01anxeifkakxpyyxh1avemt89 0 270190 1687488 1544879 2026-10-15T13:33:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەفغانستان-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687488 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسەوانی کۆن''' ({{بە ئینگلیزی|The Old Guard}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠. تێچووی فیلمەکە ٧٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٢٥ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|The Old Guard (2020 film)}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٢٠|لەندەن}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمی ئەکشنی ھەیت بزوێنی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەفغانستان داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:فیلمەکانی سکایدانس میدیا]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١ - ٢٠٢١)]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کچان بە چەکەوە]] iw8ct29sut460l2z9z9tyl6grl25oeh 1687715 1687488 2026-10-15T21:11:40Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687715 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسەوانی کۆن''' ({{بە ئینگلیزی|The Old Guard}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠. تێچووی فیلمەکە ٧٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٢٥ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|The Old Guard (2020 film)}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٢٠|لەندەن}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمی ئەکشنی ھەیت بزوێنی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەفغانستان داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە مەغریب وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:فیلمەکانی سکایدانس میدیا]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١ - ٢٠٢١)]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کچان بە چەکەوە]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن شارلیز تێرۆن بەرھەمھێنراون]] r8zx946y366uknb95mb4cvsiaazg9o6 0 270191 1687489 1544877 2026-10-15T13:34:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687489 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسەوانی کۆن ٢''' ({{بە ئینگلیزی|The Old Guard 2}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٤. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەی فیلمەکە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ھێشتا دیاری نەکراوە، و ماوەی فیلمەکە نەزانراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سکایدانس میدیا]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:فیلمەکانی کچان بە چەکەوە]] fekdgbv8ii052kj192kbv0t87e7jfe4 1687714 1687489 2026-10-15T21:11:28Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687714 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاسەوانی کۆن ٢''' ({{بە ئینگلیزی|The Old Guard 2}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٤. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەی فیلمەکە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ھێشتا دیاری نەکراوە، و ماوەی فیلمەکە نەزانراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سکایدانس میدیا]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:فیلمەکانی کچان بە چەکەوە]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن شارلیز تێرۆن بەرھەمھێنراون]] [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] 9fla1a6sccto9pqpu115nxs9zi8wp7y 0 270194 1687548 1545889 2026-10-15T16:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687548 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاشای دووپشک ٢: ھەڵکشانی جەنگاوەرێک''' ({{بە ئینگلیزی|The Scorpion King 2: Rise of a Warrior}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (١٩ی ئابی ٢٠٠٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٩ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|The Scorpion King 2: Rise of a Warrior}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|میسر}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییەکانی ساڵی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ئەفریقای باشوور بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی شۆن دانیال]] 250we4xg6wex6csqmv7b2zqzivz1u2a 0 270195 1687547 1544862 2026-10-15T16:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تایلەند-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687547 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاشای دووپشک ٣: جەنگ بۆ ڕزگاربوون''' ({{بە ئینگلیزی|The Scorpion King 3: Battle for Redemption}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی فەنتازیا|فەنتازیا]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٢. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٥ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|تایلەند}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تایلەند-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تایلەند وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی نێو دارستان]] [[پۆل:فیلم نینجاکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] oe9t0tcymg5sfex8wklu5i0cpu1p06y 8 270809 1687525 1305562 2026-10-15T13:53:16Z Sakura emad 42467 Guard against kurdishWikiTools being undefined (it breaks the vote button on ckbwiktionary, which loads this script) 1687525 javascript text/javascript /* MediaWiki:Gadget-close.js */ // <nowiki> /*global jQuery, mediaWiki */ (function ($, mw) { 'use strict'; var windowManager; var archiveSection; var commentInSection; var onlyTopSection; var archiveSectionOptions = { install: function () { var namespace = mw.config.get("wgNamespaceNumber"); if (namespace === 4 || namespace % 2 === 1) { if ($('.mw-editsection').length == 0) { return false; } if (mw.config.get("wgPageName") === "ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە") { return false; // ئەم ئامڕازە دەبێ بۆ ژێرپەڕەکان بەکاربێت نەک پەڕەکان خۆیان } // دوگمەیەک بۆ بەشی دەستپێک زیاد بکە if ( !$('.mw-editsection')[0]['innerHTML'].toString().match("دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە") && // mediawiki:gadget-edittop.js is not active mw.config.get("wgPageName").substr(0, 28) !== 'ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە/' ) { // Not showing the buttons in the beginning of the beats to avoid posting comments in the wrong place var our_content = $("#content, #mw_content").first(); var span1 = our_content.find("span.mw-editsection:not(.plainlinks)").first(); if (!span1.length) { return; } var span0 = span1.clone(); $("#mw_header h1, #content h1").first().append(span0); span0.find("a").each(function (idx) { var a = $(this); a.attr("title", 'دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە'); if (!/&(ve|)section=T/.test(a.attr("href"))) { // not transcluded a.attr("href", a.attr("href").replace(/&(ve|)section=\d+/, "&$1section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20")); } else if (/&vesection=/.test(a.attr("href"))) { // transcluded, VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?veaction=edit&vesection=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } else { // transcluded, not VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?action=edit&section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } }); } // دوگمەکان بە ژێربەشەکان زیاد بکە $('.mw-editsection').each(function () { if ($(this).parent('#firstHeading').length > 0) return; var section = ''; $(this).find('a').each(function () { var m = $(this).attr('href').match(/section=(\d+)/); if (m && m.length == 2 && section == '') { section = $(this).attr('href'); } }); var span = $('<span>', { class: 'mw-archivesection' }).insertAfter(this); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: '[' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'بە لەگەڵ/دژ/کرا/… دەنگ بدە', style: 'font-size: smaller;', text: 'دەنگ بدە', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createCommentWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: '', text: ' / ', style: 'color: var(--color-subtle, #54595d)' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'ئەم بەشە داخە', style: 'font-size: smaller;', text: 'داخستن', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createArchiveWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: ']' })); // Late pre-loading mw.loader.load(['oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']); }); } }, createArchiveWindow: function (section) { var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; function ArchiveSection(config) { ArchiveSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(ArchiveSection, OO.ui.ProcessDialog); ArchiveSection.static.name = 'archive'; ArchiveSection.static.title = 'داخستنی بەش'; ArchiveSection.static.actions = [ { action: 'archive', label: 'داخستنی بەش', flags: 'primary' }, { label: 'ھەڵوەشاندنەوە', flags: 'safe' } ]; ArchiveSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; ArchiveSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); archiveSectionOptions.switchTop = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchSuccess = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', value: true, }); archiveSectionOptions.ActionDone = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchBold = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', value: false, }); archiveSectionOptions.textSummary = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی داخستنەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textSummary.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchTop, { label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchSuccess, { label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.ActionDone, { label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchBold, { label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textSummary, { label: 'داخستنی بەش:', align: 'top' })); this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; ArchiveSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'archive') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } return ArchiveSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; if (!windowManager) { windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); } if (!archiveSection) { archiveSection = new ArchiveSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([archiveSection]); } windowManager.openWindow(archiveSection); }, createCommentWindow: function (section) { function PreviewPanel(config) { PreviewPanel.parent.call(this, config); this.$content = $('<div>').addClass('oo-ui-PreviewPanel'); } OO.inheritClass(PreviewPanel, OO.ui.PanelLayout); PreviewPanel.prototype.setContent = function ($content) { this.$element.children().detach(); this.$element.append($content); windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); }; var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: query.section, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; current = current.replace(/\= \=/gi, '=='); current = current.replace(/\=([^\= \n\r]+) *\=/gi, '= $1 ='); current = current.replace(/\={4,}/gi, '=='); if (('\n' + current).split('\n==').length > 3) { onlyTopSection = confirm('ئەم بەشە ژێربەشیشی ھەیە! بۆ ناردنی دەق، مەبەستت بەشی سەرترە؟\nدوگمەی Ok = پەیامەکە دەبێ لە بەشی سەرتر دانرێ.\دوگمەی Cancel = دەقەکە دەبێ لە کۆتایی دانرێ.') if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { current = current.split('\n===')[0] } else { current = current.split('\n==')[0] } } } function CommentInSection(config) { CommentInSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(CommentInSection, OO.ui.ProcessDialog); CommentInSection.static.name = 'comment'; CommentInSection.static.title = 'دەقی لێدوان'; CommentInSection.static.actions = [{ action: 'comment', label: 'دەقی لێدوان', flags: 'primary' }, { action: 'preview', label: 'پێشبینین', icon: 'check', title: 'پێشبینین', flags: 'progressive' }, { action: 'close', label: 'دای بخە', flags: 'safe' }]; CommentInSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; CommentInSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.previewResult = new PreviewPanel({ expanded: true, padded: true, $content: '' }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); var PingUsers = current.match(/\[\[(?:لێدوانی[_ ]بەکارھێنەر|[Uu]ser[_ ][tT]alk|بەکارھێنەر|[Uu]ser)\:([^\]\\\/]+)\|(?:[^\]]+)\]\]/gi) var uniqueNames = []; $.each(PingUsers, function (i, el) { var username = el.split('|')[0].split('/')[0].split('#')[0].split(':')[1]; if ($.inArray(username, uniqueNames) === -1 && username != mw.config.get('wgUserName')) { uniqueNames.push(username); } }); var finallList = [] var i; for (i = 0; i < uniqueNames.length; i++) { finallList.push({ data: uniqueNames[i], lable: 'بەکارھێنەر:' + uniqueNames[i] }) } archiveSectionOptions.btnOneIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 1, label: 'وەڵامی پێشوو', title: 'پەیامەکە لە وەڵامی کەسی پێشوو دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnSameIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 2, label: 'بەبێ بردنەپێش', title: 'پەیامەکە بەبێ بردنەپێش دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnnoIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 3, label: 'سەری دێڕ', title: 'پەیامەکە لە سەری دێڕ دەست پێ دەکات.' }), archiveSectionOptions.buttonIndentSelect = new OO.ui.ButtonSelectWidget({ items: [archiveSectionOptions.btnOneIndent, archiveSectionOptions.btnSameIndent, archiveSectionOptions.btnnoIndent] }); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnOneIndent); archiveSectionOptions.Dropdown = new OO.ui.DropdownWidget({ label: 'پەیام', menu: { items: [ new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'share', data: 'info', label: 'پەیام' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'info', data: 'Opinion', label: 'لێدوان' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'check', data: 'done', label: 'کرا', }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'close', data: 'NOTdone', label: 'نەکرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'add', data: 'agree', label: 'لەگەڵ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'subtract', data: 'contrary', label: 'دژ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'ellipsis', data: 'Neutralvote', label: 'بێلایەن' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'strikethrough', data: 'remove', label: 'سڕایەوە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'underline', data: 'keep', label: 'بماند' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'referenceExisting', data: 'merge', label: 'تێکەڵ کرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'help', data: 'Q', label: 'پرسیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'feedback', data: 'A', label: 'پاسخ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'heart', data: 'like', label: 'ڵایک' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'lightbulb', data: 'idea', label: 'بیرۆکە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'helpNotice', data: 'suggestion', label: 'پێشنیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'upTriangle', data: 'plus1', label: '+1' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'star', data: 'thankyou', label: 'سپاسگوزارم' }) ] } }); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().selectItemByData('info'); archiveSectionOptions.MultiselectPingUser = new OO.ui.MenuTagMultiselectWidget({ inputPosition: 'outline', options: finallList, placeholder: 'لێرە ناوی ئەو بەکارھێنەرە دیاری بکە کە دەتەوێ وەڵامی بدەیتەوە (یان تەنیا سەرەتای ناوەکەی بنووسە)', selected: [] }); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.MultiselectPingUser, { label: 'ھەڵبژاردنی ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە وتووێژەکە بەشداری دەکەن (یان بانگکردن):', align: 'inline' })); archiveSectionOptions.dropdownCommentType = new OO.ui.DropdownWidget({ items: [ archiveSectionOptions.itemComment, ] }); archiveSectionOptions.editButton = new OO.ui.ButtonWidget({ label: 'تووڵامراز', flags: [ 'primary', 'progressive' ] }); if (typeof kurdishWikiTools !== 'undefined' && kurdishWikiTools) { archiveSectionOptions.editButton.on('click', function () { archiveSectionOptions.textComment.setValue(kurdishWikiTools.superTool(archiveSectionOptions.textComment.getValue()).trim()) }); } else { archiveSectionOptions.editButton.setDisabled(true) } archiveSectionOptions.textComment = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی لێدوانەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textComment.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.buttonIndentSelect, { label: 'بردنەپێش:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.Dropdown, { label: 'تاگی پێش لێدوان:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.editButton)); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textComment, { label: 'دەقی لێدوان:', align: 'top' })); const bold_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bold', label: 'bold', invisibleLabel: true, title: 'دەقی تۆخ' }); const italic_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'italic', label: 'italic', invisibleLabel: true, title: 'دەقی لار' }); const wikilink_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'wikiText', label: 'wikilink', invisibleLabel: true, title: 'ویکیبەستەر' }); const newline_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'newline', label: 'newline', invisibleLabel: true, title: 'دێڕی نوێ' }); const bigger_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bigger', label: 'bigger', invisibleLabel: true, title: 'دەقی گەورەتر' }); const smaller_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'smaller', label: 'smaller', invisibleLabel: true, title: 'دەقی بچووکتر' }); fieldset.push(bold_btn); fieldset.push(italic_btn); fieldset.push(wikilink_btn); fieldset.push(bigger_btn); fieldset.push(smaller_btn); fieldset.push(newline_btn); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().on('select', function () { if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnnoIndent); } else { if (archiveSectionOptions.btnSameIndent.isDisabled() == true) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(btnSameIndent); } } }); bold_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'\'", "\'\'\'"); }); italic_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'", "\'\'"); }); wikilink_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "[[", "]]"); }); newline_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "{{ھن}}", ""); }); bigger_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<big>", "</big>"); }); smaller_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<small>", "</small>"); }); function insertAtCursor(myField, myValueBefore, myValueAfter) { if (document.selection) { myField.focus(); document.selection.createRange().text = myValueBefore + document.selection.createRange().text + myValueAfter; } else if (myField.selectionStart || myField.selectionStart == '0') { var startPos = myField.selectionStart; var endPos = myField.selectionEnd; myField.value = myField.value.substring(0, startPos) + myValueBefore + myField.value.substring(startPos, endPos) + myValueAfter + myField.value.substring(endPos, myField.value.length); } } this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; CommentInSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'comment') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } else if (action === 'close') { this.close(); } else if (action === 'preview') { dialog.previewResult.toggle(true); dialog.previewResult.setContent(''); // Makes any previous preview results go away, so the user notices the change windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); var wikitext = archiveSectionOptions.textComment.getValue(); var api = new mw.Api(); api.get({ action: 'parse', text: wikitext + "~~~~", pst: true }).done(function (data) { dialog.previewResult.setContent($(data.parse.text['*'] + "<br>")); }); this.panelPreview = new OO.ui.PanelLayout({ classes: ['panelPreview'], expanded: false, padded: false }); this.panelPreview.$element.append(this.previewResult.$element); this.$body.append(this.panelPreview.$element); $('.oo-ui-layout.oo-ui-panelLayout.oo-ui-panelLayout-padded.oo-ui-panelLayout-expanded').css('padding-top', '0px'); } return CommentInSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; if (!windowManager) { windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); } if (!commentInSection) { commentInSection = new CommentInSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([commentInSection]); } windowManager.openWindow(commentInSection); }); }, getQuery: function (section) { var query = new mw.Uri(section).query; return query; }, setIndentation: function (text, newText, notArchiving) { text = text.replace(/\r/g, '') var lines = text.split('\n'); var lastline = lines[lines.length - 1]; var colons = lastline.match('^([\#\*]?)(\:*)') var colonNum = colons[2].length; var colonType = colons[1]; try { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 2) { colonNum = colonNum - 1 } } catch (err) { } var indentation = ''; if (notArchiving == true) { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() != 3) { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } } else { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } text = text + '\n' + colonType + indentation + newText.trim().replace(/\n/ig, '\n' + colonType + indentation).trim(); return text }, doEdit: function (sectionId, action) { (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: sectionId, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; var header = current.substr(0, current.indexOf('\n')); var content = current.substr(current.indexOf('\n') + 1); var newText = ''; var pingtxt = ''; var section_title = (current.match(/^(=+)[^=]*?(\1)$/m) || [''])[0]; section_title = section_title.replace(/\=/g, ''); if (!section_title) { section_title = 'بەشی دەستپێک' } var editSummary = '/' + '*' + section_title + '*' + '/ '; if (action == 'archive') { editSummary += 'داخستنی بەش: '; editSummary += archiveSectionOptions.textSummary.getValue(); newText = header + '\n'; // Per fa:Special:Diff/18468612 if (mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_انتقال" || mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_ادغام_تاریخچه") { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|کرا}}'); } else { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|نەکرا}}'); } } newText += '{{بەسراو|کات={{subst:' + 'CURRENTTIMESTAMP}}'; if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { newText += '}}\n'; } else { newText += '|سەرکەوتوو_نەبوو=بەڵێ}}\n'; } var summaryText = ''; var inputText = archiveSectionOptions.textSummary.getValue() if (inputText || archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (!inputText) { var inputText = ''; } if (archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { inputText = '{{کرا}}' + inputText } else { inputText = '{{نەکرا}}' + inputText } } if (archiveSectionOptions.switchBold.getValue()) { summaryText = "'''" + inputText + "'''"; } else { summaryText = inputText; } summaryText += ' ~~' + '~~\n'; } if (!archiveSectionOptions.switchTop.getValue()) { if (inputText) { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(newText + content, summaryText, false); } else { newText = newText + content; } if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } else { if (inputText) { newText += ':' + summaryText; } newText += content; if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } return (new mw.Api()).post({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } else { var currentTxt = current.replace('\r', '') var prefix = ''; if (currentTxt.search('\n*') > 0) { prefix = '* '; } else if (currentTxt.search('\n#') > 0) { prefix = '# '; } else { prefix = '* '; } if (archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue()) { var userlist = archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue() var Pingtxt = '{{وب|' + userlist.join('|') + '}}' var userTalkPage = mw.config.get("wgTitle") Pingtxt = Pingtxt.replace('|' + userTalkPage + '}}', '|}}').replace('|' + userTalkPage + '|', '|') var PingtxteditSummary = ' + وەڵام بۆ بەکارھێنەر:' + Pingtxt.replace('{{وب|', '').replace('}}', '').trim().replace(/\|/g, '، ') } else { var Pingtxt = '' } if (Pingtxt == '{{وب|}}') { Pingtxt = '' PingtxteditSummary = '' } if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 1 && (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Q' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'A' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'like' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'idea' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'suggestion' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'plus1' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'thankyou')) { prefix = '\n'; } switch (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString()) { case 'info': newText = Pingtxt + ''; editSummary += 'تۆمارکردنی پەیام' + PingtxteditSummary; break; case 'Opinion': newText = prefix + Pingtxt + '{{لێدوان}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان' + PingtxteditSummary; break; case 'done': newText = Pingtxt + '{{کرا}} '; editSummary += 'کرا' + PingtxteditSummary; break; case 'NOTdone': newText = Pingtxt + '{{نەکرا}} '; editSummary += 'نەکرا' + PingtxteditSummary; break; case 'agree': newText = prefix + Pingtxt + '{{لەگەڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە لەگەڵ' + PingtxteditSummary; break; case 'contrary': newText = prefix + Pingtxt + '{{دژ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە دژ' + PingtxteditSummary; break; case 'Neutralvote': newText = prefix + Pingtxt + '{{بێلایەن}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە بێلایەن' + PingtxteditSummary; break; case 'keep': newText = prefix + Pingtxt + '{{بماند}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «بماند»' + PingtxteditSummary; break; case 'remove': newText = prefix + Pingtxt + '{{سڕایەوە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «سڕایەوە»' + PingtxteditSummary; break; case 'merge': newText = prefix + Pingtxt + '{{تێکەڵ کرا}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «تێکەڵ کرا»' + PingtxteditSummary; break; case 'Q': newText = Pingtxt + '{{پرسیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پرسیار' + PingtxteditSummary; break; case 'A': newText = Pingtxt + '{{پاسخ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی وەڵام' + PingtxteditSummary; break; case 'like': newText = Pingtxt + '{{ڵایک}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «ڵایک»' + PingtxteditSummary; break; case 'idea': newText = Pingtxt + '{{بیرۆکە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی بیرۆکە' + PingtxteditSummary; break; case 'suggestion': newText = Pingtxt + '{{پێشنیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پێشنیار' + PingtxteditSummary; break; case 'plus1': newText = Pingtxt + '{{+1}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «+1»' + PingtxteditSummary; break; case 'thankyou': newText = Pingtxt + '{{سپاس-گوڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی سپاسگوزاری' + PingtxteditSummary; break; default: } newText += archiveSectionOptions.textComment.getValue(); newText += ' ~~' + '~~'; if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { var topCurrent = current.split('\n===')[0]; } else { var topCurrent = current.split('\n==')[0] } } if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { if (onlyTopSection) { newText = current.replace(topCurrent, topCurrent + '\n' + newText); } else { newText = current + '\n' + newText; } } else { if (onlyTopSection) { var topCurrentWithIndent = archiveSectionOptions.setIndentation(topCurrent, newText, true); newText = current.replace(topCurrent, topCurrentWithIndent) } else { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(current, newText, true); } } return (new mw.Api()).post({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } }).then(function () { if (action == 'archive') { mw.notify('بەشەکە دادەخرێت ...'); } else { mw.notify('لێدوانەکەت تۆمار دەکرێت ...'); } if (sectionId == 0) { sectionId = 1; } if ($('.mw-headline').length) { location.hash = $('.mw-headline')[sectionId - 1].id; } else { location.hash = $($('.mw-heading')[sectionId - 1]).find('h2')[0].id; } location.reload(true); }, function (error) { mw.notify('تۆمارکردنی لێدوان یان داخستنی بەش سەرکەوتوو نەبوو: ' + error, { type: 'error' }); }); }, currentSectionId: -1, }; if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') >= 0) { $(archiveSectionOptions.install); } })(jQuery, mediaWiki); // </nowiki> qlpbbtouuxwafpzwbk01kxhmmhm8rki 1687586 1687525 2026-10-15T17:45:09Z Sakura emad 42467 Bug fixes: links only on real sections (stops whole-page edits from TOC/banner/other-script links); preview keeps the dialog open; fresh dialog per section; undefined btnSameIndent; reload after saving under h3+ headings; refuse to close an already-closed section; replace deprecated mw.Uri; load mediawiki.api; preview via POST; refresh expired edit tokens 1687586 javascript text/javascript /* MediaWiki:Gadget-close.js */ // <nowiki> /*global jQuery, mediaWiki */ (function ($, mw) { 'use strict'; var windowManager; var archiveSection; var commentInSection; var onlyTopSection; var archiveSectionOptions = { install: function () { var namespace = mw.config.get("wgNamespaceNumber"); if (namespace === 4 || namespace % 2 === 1) { if ($('.mw-editsection').length == 0) { return false; } if (mw.config.get("wgPageName") === "ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە") { return false; // ئەم ئامڕازە دەبێ بۆ ژێرپەڕەکان بەکاربێت نەک پەڕەکان خۆیان } // دوگمەیەک بۆ بەشی دەستپێک زیاد بکە if ( !$('.mw-editsection')[0]['innerHTML'].toString().match("دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە") && // mediawiki:gadget-edittop.js is not active mw.config.get("wgPageName").substr(0, 28) !== 'ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە/' ) { // Not showing the buttons in the beginning of the beats to avoid posting comments in the wrong place var our_content = $("#content, #mw_content").first(); var span1 = our_content.find("span.mw-editsection:not(.plainlinks)").first(); if (!span1.length) { return; } var span0 = span1.clone(); $("#mw_header h1, #content h1").first().append(span0); span0.find("a").each(function (idx) { var a = $(this); a.attr("title", 'دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە'); if (!/&(ve|)section=T/.test(a.attr("href"))) { // not transcluded a.attr("href", a.attr("href").replace(/&(ve|)section=\d+/, "&$1section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20")); } else if (/&vesection=/.test(a.attr("href"))) { // transcluded, VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?veaction=edit&vesection=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } else { // transcluded, not VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?action=edit&section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } }); } // دوگمەکان بە ژێربەشەکان زیاد بکە $('.mw-editsection').each(function () { if ($(this).parent('#firstHeading').length > 0) return; var section = ''; $(this).find('a').each(function () { var m = ($(this).attr('href') || '').match(/section=(\d+)/); if (m && m.length == 2 && section == '') { section = $(this).attr('href'); } }); // not a real section of this page (TOC, banners, transcluded pages, other scripts' buttons): // without a section number the edit would apply to the whole page if (section === '') return; var span = $('<span>', { class: 'mw-archivesection' }).insertAfter(this); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: '[' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'بە لەگەڵ/دژ/کرا/… دەنگ بدە', style: 'font-size: smaller;', text: 'دەنگ بدە', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['mediawiki.api', 'oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createCommentWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: '', text: ' / ', style: 'color: var(--color-subtle, #54595d)' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'ئەم بەشە داخە', style: 'font-size: smaller;', text: 'داخستن', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['mediawiki.api', 'oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createArchiveWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: ']' })); // Late pre-loading mw.loader.load(['oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']); }); } }, createArchiveWindow: function (section) { var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; function ArchiveSection(config) { ArchiveSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(ArchiveSection, OO.ui.ProcessDialog); ArchiveSection.static.name = 'archive'; ArchiveSection.static.title = 'داخستنی بەش'; ArchiveSection.static.actions = [ { action: 'archive', label: 'داخستنی بەش', flags: 'primary' }, { label: 'ھەڵوەشاندنەوە', flags: 'safe' } ]; ArchiveSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; ArchiveSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); archiveSectionOptions.switchTop = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchSuccess = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', value: true, }); archiveSectionOptions.ActionDone = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchBold = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', value: false, }); archiveSectionOptions.textSummary = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی داخستنەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textSummary.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchTop, { label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchSuccess, { label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.ActionDone, { label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchBold, { label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textSummary, { label: 'داخستنی بەش:', align: 'top' })); this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; ArchiveSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'archive') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } return ArchiveSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; if (!windowManager) { windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); } if (!archiveSection) { archiveSection = new ArchiveSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([archiveSection]); } windowManager.openWindow(archiveSection); }, createCommentWindow: function (section) { function PreviewPanel(config) { PreviewPanel.parent.call(this, config); this.$content = $('<div>').addClass('oo-ui-PreviewPanel'); } OO.inheritClass(PreviewPanel, OO.ui.PanelLayout); PreviewPanel.prototype.setContent = function ($content) { this.$element.children().detach(); this.$element.append($content); if (windowManager.getCurrentWindow()) { windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); } }; var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: query.section, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; current = current.replace(/\= \=/gi, '=='); current = current.replace(/\=([^\= \n\r]+) *\=/gi, '= $1 ='); current = current.replace(/\={4,}/gi, '=='); if (('\n' + current).split('\n==').length > 3) { onlyTopSection = confirm('ئەم بەشە ژێربەشیشی ھەیە! بۆ ناردنی دەق، مەبەستت بەشی سەرترە؟\nدوگمەی Ok = پەیامەکە دەبێ لە بەشی سەرتر دانرێ.\دوگمەی Cancel = دەقەکە دەبێ لە کۆتایی دانرێ.') if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { current = current.split('\n===')[0] } else { current = current.split('\n==')[0] } } } function CommentInSection(config) { CommentInSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(CommentInSection, OO.ui.ProcessDialog); CommentInSection.static.name = 'comment'; CommentInSection.static.title = 'دەقی لێدوان'; CommentInSection.static.actions = [{ action: 'comment', label: 'دەقی لێدوان', flags: 'primary' }, { action: 'preview', label: 'پێشبینین', icon: 'check', title: 'پێشبینین', flags: 'progressive' }, { action: 'close', label: 'دای بخە', flags: 'safe' }]; CommentInSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; CommentInSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.previewResult = new PreviewPanel({ expanded: true, padded: true, $content: '' }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); var PingUsers = current.match(/\[\[(?:لێدوانی[_ ]بەکارھێنەر|[Uu]ser[_ ][tT]alk|بەکارھێنەر|[Uu]ser)\:([^\]\\\/]+)\|(?:[^\]]+)\]\]/gi) var uniqueNames = []; $.each(PingUsers, function (i, el) { var username = el.split('|')[0].split('/')[0].split('#')[0].split(':')[1]; if ($.inArray(username, uniqueNames) === -1 && username != mw.config.get('wgUserName')) { uniqueNames.push(username); } }); var finallList = [] var i; for (i = 0; i < uniqueNames.length; i++) { finallList.push({ data: uniqueNames[i], lable: 'بەکارھێنەر:' + uniqueNames[i] }) } archiveSectionOptions.btnOneIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 1, label: 'وەڵامی پێشوو', title: 'پەیامەکە لە وەڵامی کەسی پێشوو دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnSameIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 2, label: 'بەبێ بردنەپێش', title: 'پەیامەکە بەبێ بردنەپێش دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnnoIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 3, label: 'سەری دێڕ', title: 'پەیامەکە لە سەری دێڕ دەست پێ دەکات.' }), archiveSectionOptions.buttonIndentSelect = new OO.ui.ButtonSelectWidget({ items: [archiveSectionOptions.btnOneIndent, archiveSectionOptions.btnSameIndent, archiveSectionOptions.btnnoIndent] }); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnOneIndent); archiveSectionOptions.Dropdown = new OO.ui.DropdownWidget({ label: 'پەیام', menu: { items: [ new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'share', data: 'info', label: 'پەیام' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'info', data: 'Opinion', label: 'لێدوان' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'check', data: 'done', label: 'کرا', }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'close', data: 'NOTdone', label: 'نەکرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'add', data: 'agree', label: 'لەگەڵ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'subtract', data: 'contrary', label: 'دژ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'ellipsis', data: 'Neutralvote', label: 'بێلایەن' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'strikethrough', data: 'remove', label: 'سڕایەوە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'underline', data: 'keep', label: 'بماند' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'referenceExisting', data: 'merge', label: 'تێکەڵ کرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'help', data: 'Q', label: 'پرسیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'feedback', data: 'A', label: 'پاسخ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'heart', data: 'like', label: 'ڵایک' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'lightbulb', data: 'idea', label: 'بیرۆکە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'helpNotice', data: 'suggestion', label: 'پێشنیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'upTriangle', data: 'plus1', label: '+1' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'star', data: 'thankyou', label: 'سپاسگوزارم' }) ] } }); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().selectItemByData('info'); archiveSectionOptions.MultiselectPingUser = new OO.ui.MenuTagMultiselectWidget({ inputPosition: 'outline', options: finallList, placeholder: 'لێرە ناوی ئەو بەکارھێنەرە دیاری بکە کە دەتەوێ وەڵامی بدەیتەوە (یان تەنیا سەرەتای ناوەکەی بنووسە)', selected: [] }); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.MultiselectPingUser, { label: 'ھەڵبژاردنی ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە وتووێژەکە بەشداری دەکەن (یان بانگکردن):', align: 'inline' })); archiveSectionOptions.dropdownCommentType = new OO.ui.DropdownWidget({ items: [ archiveSectionOptions.itemComment, ] }); archiveSectionOptions.editButton = new OO.ui.ButtonWidget({ label: 'تووڵامراز', flags: [ 'primary', 'progressive' ] }); if (typeof kurdishWikiTools !== 'undefined' && kurdishWikiTools) { archiveSectionOptions.editButton.on('click', function () { archiveSectionOptions.textComment.setValue(kurdishWikiTools.superTool(archiveSectionOptions.textComment.getValue()).trim()) }); } else { archiveSectionOptions.editButton.setDisabled(true) } archiveSectionOptions.textComment = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی لێدوانەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textComment.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.buttonIndentSelect, { label: 'بردنەپێش:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.Dropdown, { label: 'تاگی پێش لێدوان:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.editButton)); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textComment, { label: 'دەقی لێدوان:', align: 'top' })); const bold_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bold', label: 'bold', invisibleLabel: true, title: 'دەقی تۆخ' }); const italic_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'italic', label: 'italic', invisibleLabel: true, title: 'دەقی لار' }); const wikilink_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'wikiText', label: 'wikilink', invisibleLabel: true, title: 'ویکیبەستەر' }); const newline_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'newline', label: 'newline', invisibleLabel: true, title: 'دێڕی نوێ' }); const bigger_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bigger', label: 'bigger', invisibleLabel: true, title: 'دەقی گەورەتر' }); const smaller_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'smaller', label: 'smaller', invisibleLabel: true, title: 'دەقی بچووکتر' }); fieldset.push(bold_btn); fieldset.push(italic_btn); fieldset.push(wikilink_btn); fieldset.push(bigger_btn); fieldset.push(smaller_btn); fieldset.push(newline_btn); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().on('select', function () { if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnnoIndent); } else { if (archiveSectionOptions.btnSameIndent.isDisabled() == true) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnSameIndent); } } }); bold_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'\'", "\'\'\'"); }); italic_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'", "\'\'"); }); wikilink_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "[[", "]]"); }); newline_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "{{ھن}}", ""); }); bigger_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<big>", "</big>"); }); smaller_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<small>", "</small>"); }); function insertAtCursor(myField, myValueBefore, myValueAfter) { if (document.selection) { myField.focus(); document.selection.createRange().text = myValueBefore + document.selection.createRange().text + myValueAfter; } else if (myField.selectionStart || myField.selectionStart == '0') { var startPos = myField.selectionStart; var endPos = myField.selectionEnd; myField.value = myField.value.substring(0, startPos) + myValueBefore + myField.value.substring(startPos, endPos) + myValueAfter + myField.value.substring(endPos, myField.value.length); } } this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; CommentInSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'comment') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } else if (action === 'close') { this.close(); } else if (action === 'preview') { dialog.previewResult.toggle(true); dialog.previewResult.setContent(''); // Makes any previous preview results go away, so the user notices the change windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); var wikitext = archiveSectionOptions.textComment.getValue(); var api = new mw.Api(); api.post({ action: 'parse', text: wikitext + "~~~~", pst: true }).done(function (data) { dialog.previewResult.setContent($(data.parse.text['*'] + "<br>")); }); this.panelPreview = new OO.ui.PanelLayout({ classes: ['panelPreview'], expanded: false, padded: false }); this.panelPreview.$element.append(this.previewResult.$element); this.$body.append(this.panelPreview.$element); $('.oo-ui-layout.oo-ui-panelLayout.oo-ui-panelLayout-padded.oo-ui-panelLayout-expanded').css('padding-top', '0px'); return new OO.ui.Process(); // keep the dialog open to show the preview } return CommentInSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; // a fresh dialog for each section, so the ping list and text are not left over from another section if (windowManager) { windowManager.destroy(); archiveSection = null; } windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); commentInSection = new CommentInSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([commentInSection]); windowManager.openWindow(commentInSection); }); }, getQuery: function (section) { // mw.Uri is deprecated and was never a declared dependency return { section: new URL(section, location.href).searchParams.get('section') }; }, setIndentation: function (text, newText, notArchiving) { text = text.replace(/\r/g, '') var lines = text.split('\n'); var lastline = lines[lines.length - 1]; var colons = lastline.match('^([\#\*]?)(\:*)') var colonNum = colons[2].length; var colonType = colons[1]; try { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 2) { colonNum = colonNum - 1 } } catch (err) { } var indentation = ''; if (notArchiving == true) { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() != 3) { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } } else { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } text = text + '\n' + colonType + indentation + newText.trim().replace(/\n/ig, '\n' + colonType + indentation).trim(); return text }, doEdit: function (sectionId, action) { (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: sectionId, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; var header = current.substr(0, current.indexOf('\n')); var content = current.substr(current.indexOf('\n') + 1); var newText = ''; var pingtxt = ''; var section_title = (current.match(/^(=+)[^=]*?(\1)$/m) || [''])[0]; section_title = section_title.replace(/\=/g, ''); if (!section_title) { section_title = 'بەشی دەستپێک' } var editSummary = '/' + '*' + section_title + '*' + '/ '; if (action == 'archive') { if (/\{\{\s*بەسراو\s*[|}]/.test(current)) { return $.Deferred().reject('ئەم بەشە پێشتر داخراوە').promise(); } editSummary += 'داخستنی بەش: '; editSummary += archiveSectionOptions.textSummary.getValue(); newText = header + '\n'; // Per fa:Special:Diff/18468612 if (mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_انتقال" || mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_ادغام_تاریخچه") { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|کرا}}'); } else { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|نەکرا}}'); } } newText += '{{بەسراو|کات={{subst:' + 'CURRENTTIMESTAMP}}'; if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { newText += '}}\n'; } else { newText += '|سەرکەوتوو_نەبوو=بەڵێ}}\n'; } var summaryText = ''; var inputText = archiveSectionOptions.textSummary.getValue() if (inputText || archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (!inputText) { var inputText = ''; } if (archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { inputText = '{{کرا}}' + inputText } else { inputText = '{{نەکرا}}' + inputText } } if (archiveSectionOptions.switchBold.getValue()) { summaryText = "'''" + inputText + "'''"; } else { summaryText = inputText; } summaryText += ' ~~' + '~~\n'; } if (!archiveSectionOptions.switchTop.getValue()) { if (inputText) { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(newText + content, summaryText, false); } else { newText = newText + content; } if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } else { if (inputText) { newText += ':' + summaryText; } newText += content; if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } return (new mw.Api()).postWithEditToken({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } else { var currentTxt = current.replace('\r', '') var prefix = ''; if (currentTxt.search('\n*') > 0) { prefix = '* '; } else if (currentTxt.search('\n#') > 0) { prefix = '# '; } else { prefix = '* '; } if (archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue()) { var userlist = archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue() var Pingtxt = '{{وب|' + userlist.join('|') + '}}' var userTalkPage = mw.config.get("wgTitle") Pingtxt = Pingtxt.replace('|' + userTalkPage + '}}', '|}}').replace('|' + userTalkPage + '|', '|') var PingtxteditSummary = ' + وەڵام بۆ بەکارھێنەر:' + Pingtxt.replace('{{وب|', '').replace('}}', '').trim().replace(/\|/g, '، ') } else { var Pingtxt = '' } if (Pingtxt == '{{وب|}}') { Pingtxt = '' PingtxteditSummary = '' } if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 1 && (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Q' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'A' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'like' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'idea' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'suggestion' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'plus1' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'thankyou')) { prefix = '\n'; } switch (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString()) { case 'info': newText = Pingtxt + ''; editSummary += 'تۆمارکردنی پەیام' + PingtxteditSummary; break; case 'Opinion': newText = prefix + Pingtxt + '{{لێدوان}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان' + PingtxteditSummary; break; case 'done': newText = Pingtxt + '{{کرا}} '; editSummary += 'کرا' + PingtxteditSummary; break; case 'NOTdone': newText = Pingtxt + '{{نەکرا}} '; editSummary += 'نەکرا' + PingtxteditSummary; break; case 'agree': newText = prefix + Pingtxt + '{{لەگەڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە لەگەڵ' + PingtxteditSummary; break; case 'contrary': newText = prefix + Pingtxt + '{{دژ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە دژ' + PingtxteditSummary; break; case 'Neutralvote': newText = prefix + Pingtxt + '{{بێلایەن}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە بێلایەن' + PingtxteditSummary; break; case 'keep': newText = prefix + Pingtxt + '{{بماند}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «بماند»' + PingtxteditSummary; break; case 'remove': newText = prefix + Pingtxt + '{{سڕایەوە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «سڕایەوە»' + PingtxteditSummary; break; case 'merge': newText = prefix + Pingtxt + '{{تێکەڵ کرا}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «تێکەڵ کرا»' + PingtxteditSummary; break; case 'Q': newText = Pingtxt + '{{پرسیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پرسیار' + PingtxteditSummary; break; case 'A': newText = Pingtxt + '{{پاسخ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی وەڵام' + PingtxteditSummary; break; case 'like': newText = Pingtxt + '{{ڵایک}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «ڵایک»' + PingtxteditSummary; break; case 'idea': newText = Pingtxt + '{{بیرۆکە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی بیرۆکە' + PingtxteditSummary; break; case 'suggestion': newText = Pingtxt + '{{پێشنیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پێشنیار' + PingtxteditSummary; break; case 'plus1': newText = Pingtxt + '{{+1}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «+1»' + PingtxteditSummary; break; case 'thankyou': newText = Pingtxt + '{{سپاس-گوڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی سپاسگوزاری' + PingtxteditSummary; break; default: } newText += archiveSectionOptions.textComment.getValue(); newText += ' ~~' + '~~'; if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { var topCurrent = current.split('\n===')[0]; } else { var topCurrent = current.split('\n==')[0] } } if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { if (onlyTopSection) { newText = current.replace(topCurrent, topCurrent + '\n' + newText); } else { newText = current + '\n' + newText; } } else { if (onlyTopSection) { var topCurrentWithIndent = archiveSectionOptions.setIndentation(topCurrent, newText, true); newText = current.replace(topCurrent, topCurrentWithIndent) } else { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(current, newText, true); } } return (new mw.Api()).postWithEditToken({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } }).then(function () { if (action == 'archive') { mw.notify('بەشەکە دادەخرێت ...'); } else { mw.notify('لێدوانەکەت تۆمار دەکرێت ...'); } if (sectionId == 0) { sectionId = 1; } // any heading level (h2–h6); a missing heading must not stop the reload var heading = $('.mw-headline').length ? $('.mw-headline')[sectionId - 1] : $($('.mw-heading')[sectionId - 1]).find('h1, h2, h3, h4, h5, h6')[0]; if (heading && heading.id) { location.hash = heading.id; } location.reload(true); }, function (error) { mw.notify('تۆمارکردنی لێدوان یان داخستنی بەش سەرکەوتوو نەبوو: ' + error, { type: 'error' }); }); }, currentSectionId: -1, }; if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') >= 0) { $(archiveSectionOptions.install); } })(jQuery, mediaWiki); // </nowiki> hw6dvu9vqua5bbgfop6hvyhy0291eux 1687599 1687586 2026-10-15T18:13:14Z Sakura emad 42467 Load the icon packs used by the comment dialog toolbar. fixing: (bold, italic, bigger, smaller, etc.) 1687599 javascript text/javascript /* MediaWiki:Gadget-close.js */ // <nowiki> /*global jQuery, mediaWiki */ (function ($, mw) { 'use strict'; var windowManager; var archiveSection; var commentInSection; var onlyTopSection; var archiveSectionOptions = { install: function () { var namespace = mw.config.get("wgNamespaceNumber"); if (namespace === 4 || namespace % 2 === 1) { if ($('.mw-editsection').length == 0) { return false; } if (mw.config.get("wgPageName") === "ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە") { return false; // ئەم ئامڕازە دەبێ بۆ ژێرپەڕەکان بەکاربێت نەک پەڕەکان خۆیان } // دوگمەیەک بۆ بەشی دەستپێک زیاد بکە if ( !$('.mw-editsection')[0]['innerHTML'].toString().match("دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە") && // mediawiki:gadget-edittop.js is not active mw.config.get("wgPageName").substr(0, 28) !== 'ویکیپیدیا:وتارەکان_بۆ_سڕینەوە/' ) { // Not showing the buttons in the beginning of the beats to avoid posting comments in the wrong place var our_content = $("#content, #mw_content").first(); var span1 = our_content.find("span.mw-editsection:not(.plainlinks)").first(); if (!span1.length) { return; } var span0 = span1.clone(); $("#mw_header h1, #content h1").first().append(span0); span0.find("a").each(function (idx) { var a = $(this); a.attr("title", 'دەستکاریی بەشی دەستپێک بکە'); if (!/&(ve|)section=T/.test(a.attr("href"))) { // not transcluded a.attr("href", a.attr("href").replace(/&(ve|)section=\d+/, "&$1section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20")); } else if (/&vesection=/.test(a.attr("href"))) { // transcluded, VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?veaction=edit&vesection=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } else { // transcluded, not VE a.attr("href", mw.util.getUrl(mw.config.get('wgPageName')) + "?action=edit&section=0&summary=/*%20بەشی%20دەستپێک%20*/%20"); } }); } // دوگمەکان بە ژێربەشەکان زیاد بکە $('.mw-editsection').each(function () { if ($(this).parent('#firstHeading').length > 0) return; var section = ''; $(this).find('a').each(function () { var m = ($(this).attr('href') || '').match(/section=(\d+)/); if (m && m.length == 2 && section == '') { section = $(this).attr('href'); } }); // not a real section of this page (TOC, banners, transcluded pages, other scripts' buttons): // without a section number the edit would apply to the whole page if (section === '') return; var span = $('<span>', { class: 'mw-archivesection' }).insertAfter(this); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: '[' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'بە لەگەڵ/دژ/کرا/… دەنگ بدە', style: 'font-size: smaller;', text: 'دەنگ بدە', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['mediawiki.api', 'oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createCommentWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: '', text: ' / ', style: 'color: var(--color-subtle, #54595d)' })); span.append($('<a>', { href: '#', title: 'ئەم بەشە داخە', style: 'font-size: smaller;', text: 'داخستن', }).click(function (e) { e.preventDefault(); mw.loader.using(['mediawiki.api', 'oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows']).done(function () { archiveSectionOptions.createArchiveWindow(section); }); })); span.append($('<span>', { class: 'mw-editsection-bracket', text: ']' })); // Late pre-loading mw.loader.load(['oojs-ui-core', 'oojs-ui-widgets', 'oojs-ui-windows', 'oojs-ui.styles.icons-editing-styling', 'oojs-ui.styles.icons-editing-advanced']); // icons for the toolbar buttons }); } }, createArchiveWindow: function (section) { var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; function ArchiveSection(config) { ArchiveSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(ArchiveSection, OO.ui.ProcessDialog); ArchiveSection.static.name = 'archive'; ArchiveSection.static.title = 'داخستنی بەش'; ArchiveSection.static.actions = [ { action: 'archive', label: 'داخستنی بەش', flags: 'primary' }, { label: 'ھەڵوەشاندنەوە', flags: 'safe' } ]; ArchiveSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; ArchiveSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); archiveSectionOptions.switchTop = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchSuccess = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', value: true, }); archiveSectionOptions.ActionDone = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', value: false, }); archiveSectionOptions.switchBold = new OO.ui.ToggleSwitchWidget({ label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', value: false, }); archiveSectionOptions.textSummary = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی داخستنەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textSummary.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchTop, { label: 'دەقی داخستنەکە ببە سەرەوە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchSuccess, { label: 'وتووێژەکە بە گەیشتن بە یەکدەنگی سەرکەوتوو بوو', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.ActionDone, { label: 'بەپێی سەرکەوتووبوون یان نەبوون، {{کرا}} یان {{نەکرا}} بۆ کۆتاییی وتووێژەکە زیاد بکە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.switchBold, { label: 'دەقی داخستنەکە بە تۆخ پیشان بدە', align: 'inline', })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textSummary, { label: 'داخستنی بەش:', align: 'top' })); this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; ArchiveSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'archive') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } return ArchiveSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; if (!windowManager) { windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); } if (!archiveSection) { archiveSection = new ArchiveSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([archiveSection]); } windowManager.openWindow(archiveSection); }, createCommentWindow: function (section) { function PreviewPanel(config) { PreviewPanel.parent.call(this, config); this.$content = $('<div>').addClass('oo-ui-PreviewPanel'); } OO.inheritClass(PreviewPanel, OO.ui.PanelLayout); PreviewPanel.prototype.setContent = function ($content) { this.$element.children().detach(); this.$element.append($content); if (windowManager.getCurrentWindow()) { windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); } }; var query = archiveSectionOptions.getQuery(section); archiveSectionOptions.currentSectionId = query.section; (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: query.section, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; current = current.replace(/\= \=/gi, '=='); current = current.replace(/\=([^\= \n\r]+) *\=/gi, '= $1 ='); current = current.replace(/\={4,}/gi, '=='); if (('\n' + current).split('\n==').length > 3) { onlyTopSection = confirm('ئەم بەشە ژێربەشیشی ھەیە! بۆ ناردنی دەق، مەبەستت بەشی سەرترە؟\nدوگمەی Ok = پەیامەکە دەبێ لە بەشی سەرتر دانرێ.\دوگمەی Cancel = دەقەکە دەبێ لە کۆتایی دانرێ.') if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { current = current.split('\n===')[0] } else { current = current.split('\n==')[0] } } } function CommentInSection(config) { CommentInSection.super.call(this, config); } OO.inheritClass(CommentInSection, OO.ui.ProcessDialog); CommentInSection.static.name = 'comment'; CommentInSection.static.title = 'دەقی لێدوان'; CommentInSection.static.actions = [{ action: 'comment', label: 'دەقی لێدوان', flags: 'primary' }, { action: 'preview', label: 'پێشبینین', icon: 'check', title: 'پێشبینین', flags: 'progressive' }, { action: 'close', label: 'دای بخە', flags: 'safe' }]; CommentInSection.prototype.initialize = function () { var fieldset = []; CommentInSection.super.prototype.initialize.apply(this, arguments); this.panel = new OO.ui.PanelLayout({ padded: true, expanded: false }); this.previewResult = new PreviewPanel({ expanded: true, padded: true, $content: '' }); this.content = new OO.ui.FieldsetLayout(); var PingUsers = current.match(/\[\[(?:لێدوانی[_ ]بەکارھێنەر|[Uu]ser[_ ][tT]alk|بەکارھێنەر|[Uu]ser)\:([^\]\\\/]+)\|(?:[^\]]+)\]\]/gi) var uniqueNames = []; $.each(PingUsers, function (i, el) { var username = el.split('|')[0].split('/')[0].split('#')[0].split(':')[1]; if ($.inArray(username, uniqueNames) === -1 && username != mw.config.get('wgUserName')) { uniqueNames.push(username); } }); var finallList = [] var i; for (i = 0; i < uniqueNames.length; i++) { finallList.push({ data: uniqueNames[i], lable: 'بەکارھێنەر:' + uniqueNames[i] }) } archiveSectionOptions.btnOneIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 1, label: 'وەڵامی پێشوو', title: 'پەیامەکە لە وەڵامی کەسی پێشوو دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnSameIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 2, label: 'بەبێ بردنەپێش', title: 'پەیامەکە بەبێ بردنەپێش دەنووسرێ.' }), archiveSectionOptions.btnnoIndent = new OO.ui.ButtonOptionWidget({ data: 3, label: 'سەری دێڕ', title: 'پەیامەکە لە سەری دێڕ دەست پێ دەکات.' }), archiveSectionOptions.buttonIndentSelect = new OO.ui.ButtonSelectWidget({ items: [archiveSectionOptions.btnOneIndent, archiveSectionOptions.btnSameIndent, archiveSectionOptions.btnnoIndent] }); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnOneIndent); archiveSectionOptions.Dropdown = new OO.ui.DropdownWidget({ label: 'پەیام', menu: { items: [ new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'share', data: 'info', label: 'پەیام' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'info', data: 'Opinion', label: 'لێدوان' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'check', data: 'done', label: 'کرا', }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'close', data: 'NOTdone', label: 'نەکرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'add', data: 'agree', label: 'لەگەڵ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'subtract', data: 'contrary', label: 'دژ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'ellipsis', data: 'Neutralvote', label: 'بێلایەن' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'strikethrough', data: 'remove', label: 'سڕایەوە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'underline', data: 'keep', label: 'بماند' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'referenceExisting', data: 'merge', label: 'تێکەڵ کرا' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'help', data: 'Q', label: 'پرسیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'feedback', data: 'A', label: 'پاسخ' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'heart', data: 'like', label: 'ڵایک' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'lightbulb', data: 'idea', label: 'بیرۆکە' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'helpNotice', data: 'suggestion', label: 'پێشنیار' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'upTriangle', data: 'plus1', label: '+1' }), new OO.ui.MenuOptionWidget({ icon: 'star', data: 'thankyou', label: 'سپاسگوزارم' }) ] } }); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().selectItemByData('info'); archiveSectionOptions.MultiselectPingUser = new OO.ui.MenuTagMultiselectWidget({ inputPosition: 'outline', options: finallList, placeholder: 'لێرە ناوی ئەو بەکارھێنەرە دیاری بکە کە دەتەوێ وەڵامی بدەیتەوە (یان تەنیا سەرەتای ناوەکەی بنووسە)', selected: [] }); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.MultiselectPingUser, { label: 'ھەڵبژاردنی ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە وتووێژەکە بەشداری دەکەن (یان بانگکردن):', align: 'inline' })); archiveSectionOptions.dropdownCommentType = new OO.ui.DropdownWidget({ items: [ archiveSectionOptions.itemComment, ] }); archiveSectionOptions.editButton = new OO.ui.ButtonWidget({ label: 'تووڵامراز', flags: [ 'primary', 'progressive' ] }); if (typeof kurdishWikiTools !== 'undefined' && kurdishWikiTools) { archiveSectionOptions.editButton.on('click', function () { archiveSectionOptions.textComment.setValue(kurdishWikiTools.superTool(archiveSectionOptions.textComment.getValue()).trim()) }); } else { archiveSectionOptions.editButton.setDisabled(true) } archiveSectionOptions.textComment = new OO.ui.MultilineTextInputWidget({ placeholder: 'دەقی لێدوانەکە داخڵ بکە', rows: 6, }); //archiveSectionOptions.textComment.setRTL(true); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.buttonIndentSelect, { label: 'بردنەپێش:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.Dropdown, { label: 'تاگی پێش لێدوان:', align: 'top' })); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.editButton)); fieldset.push(new OO.ui.FieldLayout(archiveSectionOptions.textComment, { label: 'دەقی لێدوان:', align: 'top' })); const bold_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bold', label: 'bold', invisibleLabel: true, title: 'دەقی تۆخ' }); const italic_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'italic', label: 'italic', invisibleLabel: true, title: 'دەقی لار' }); const wikilink_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'wikiText', label: 'wikilink', invisibleLabel: true, title: 'ویکیبەستەر' }); const newline_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'newline', label: 'newline', invisibleLabel: true, title: 'دێڕی نوێ' }); const bigger_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'bigger', label: 'bigger', invisibleLabel: true, title: 'دەقی گەورەتر' }); const smaller_btn = new OO.ui.ButtonWidget({ framed: false, icon: 'smaller', label: 'smaller', invisibleLabel: true, title: 'دەقی بچووکتر' }); fieldset.push(bold_btn); fieldset.push(italic_btn); fieldset.push(wikilink_btn); fieldset.push(bigger_btn); fieldset.push(smaller_btn); fieldset.push(newline_btn); archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().on('select', function () { if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(true); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnnoIndent); } else { if (archiveSectionOptions.btnSameIndent.isDisabled() == true) { archiveSectionOptions.btnSameIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.btnOneIndent.setDisabled(false); archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.selectItem(archiveSectionOptions.btnSameIndent); } } }); bold_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'\'", "\'\'\'"); }); italic_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "\'\'", "\'\'"); }); wikilink_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "[[", "]]"); }); newline_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "{{ھن}}", ""); }); bigger_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<big>", "</big>"); }); smaller_btn.on('click', function () { var textElement = archiveSectionOptions.textComment.$input[0]; insertAtCursor(textElement, "<small>", "</small>"); }); function insertAtCursor(myField, myValueBefore, myValueAfter) { if (document.selection) { myField.focus(); document.selection.createRange().text = myValueBefore + document.selection.createRange().text + myValueAfter; } else if (myField.selectionStart || myField.selectionStart == '0') { var startPos = myField.selectionStart; var endPos = myField.selectionEnd; myField.value = myField.value.substring(0, startPos) + myValueBefore + myField.value.substring(startPos, endPos) + myValueAfter + myField.value.substring(endPos, myField.value.length); } } this.content.addItems(fieldset); this.panel.$element.append(this.content.$element); this.$body.append(this.panel.$element); }; CommentInSection.prototype.getActionProcess = function (action) { var dialog = this; if (action === 'comment') { archiveSectionOptions.doEdit(archiveSectionOptions.currentSectionId, action); } else if (action === 'close') { this.close(); } else if (action === 'preview') { dialog.previewResult.toggle(true); dialog.previewResult.setContent(''); // Makes any previous preview results go away, so the user notices the change windowManager.getCurrentWindow().updateSize(); var wikitext = archiveSectionOptions.textComment.getValue(); var api = new mw.Api(); api.post({ action: 'parse', text: wikitext + "~~~~", pst: true }).done(function (data) { dialog.previewResult.setContent($(data.parse.text['*'] + "<br>")); }); this.panelPreview = new OO.ui.PanelLayout({ classes: ['panelPreview'], expanded: false, padded: false }); this.panelPreview.$element.append(this.previewResult.$element); this.$body.append(this.panelPreview.$element); $('.oo-ui-layout.oo-ui-panelLayout.oo-ui-panelLayout-padded.oo-ui-panelLayout-expanded').css('padding-top', '0px'); return new OO.ui.Process(); // keep the dialog open to show the preview } return CommentInSection.super.prototype.getActionProcess.call(this, action); }; // a fresh dialog for each section, so the ping list and text are not left over from another section if (windowManager) { windowManager.destroy(); archiveSection = null; } windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $('body').append(windowManager.$element); commentInSection = new CommentInSection({ size: 'medium' }); windowManager.addWindows([commentInSection]); windowManager.openWindow(commentInSection); }); }, getQuery: function (section) { // mw.Uri is deprecated and was never a declared dependency return { section: new URL(section, location.href).searchParams.get('section') }; }, setIndentation: function (text, newText, notArchiving) { text = text.replace(/\r/g, '') var lines = text.split('\n'); var lastline = lines[lines.length - 1]; var colons = lastline.match('^([\#\*]?)(\:*)') var colonNum = colons[2].length; var colonType = colons[1]; try { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 2) { colonNum = colonNum - 1 } } catch (err) { } var indentation = ''; if (notArchiving == true) { if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() != 3) { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } } else { for (var i = 0; i < colonNum + 1; i++) { indentation += ':'; } } text = text + '\n' + colonType + indentation + newText.trim().replace(/\n/ig, '\n' + colonType + indentation).trim(); return text }, doEdit: function (sectionId, action) { (new mw.Api()).get({ format: 'json', action: 'query', titles: mw.config.get("wgPageName"), rvsection: sectionId, prop: 'revisions', rvprop: 'content', }).then(function (data) { var page = data.query.pages[Object.keys(data.query.pages)[0]]; var current = page.revisions[0]['*']; var header = current.substr(0, current.indexOf('\n')); var content = current.substr(current.indexOf('\n') + 1); var newText = ''; var pingtxt = ''; var section_title = (current.match(/^(=+)[^=]*?(\1)$/m) || [''])[0]; section_title = section_title.replace(/\=/g, ''); if (!section_title) { section_title = 'بەشی دەستپێک' } var editSummary = '/' + '*' + section_title + '*' + '/ '; if (action == 'archive') { if (/\{\{\s*بەسراو\s*[|}]/.test(current)) { return $.Deferred().reject('ئەم بەشە پێشتر داخراوە').promise(); } editSummary += 'داخستنی بەش: '; editSummary += archiveSectionOptions.textSummary.getValue(); newText = header + '\n'; // Per fa:Special:Diff/18468612 if (mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_انتقال" || mw.config.get("wgPageName") == "ویکی‌پدیا:درخواست_ادغام_تاریخچه") { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|کرا}}'); } else { content = content.replace(/\{\{ڕەوش\|?\}\}/, '{{ڕەوش|نەکرا}}'); } } newText += '{{بەسراو|کات={{subst:' + 'CURRENTTIMESTAMP}}'; if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { newText += '}}\n'; } else { newText += '|سەرکەوتوو_نەبوو=بەڵێ}}\n'; } var summaryText = ''; var inputText = archiveSectionOptions.textSummary.getValue() if (inputText || archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (!inputText) { var inputText = ''; } if (archiveSectionOptions.ActionDone.getValue()) { if (archiveSectionOptions.switchSuccess.getValue()) { inputText = '{{کرا}}' + inputText } else { inputText = '{{نەکرا}}' + inputText } } if (archiveSectionOptions.switchBold.getValue()) { summaryText = "'''" + inputText + "'''"; } else { summaryText = inputText; } summaryText += ' ~~' + '~~\n'; } if (!archiveSectionOptions.switchTop.getValue()) { if (inputText) { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(newText + content, summaryText, false); } else { newText = newText + content; } if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } else { if (inputText) { newText += ':' + summaryText; } newText += content; if (newText.indexOf('{{بەسراو') > -1) newText += '\n{{کۆتایی بەسراو}}'; } return (new mw.Api()).postWithEditToken({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } else { var currentTxt = current.replace('\r', '') var prefix = ''; if (currentTxt.search('\n*') > 0) { prefix = '* '; } else if (currentTxt.search('\n#') > 0) { prefix = '# '; } else { prefix = '* '; } if (archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue()) { var userlist = archiveSectionOptions.MultiselectPingUser.getValue() var Pingtxt = '{{وب|' + userlist.join('|') + '}}' var userTalkPage = mw.config.get("wgTitle") Pingtxt = Pingtxt.replace('|' + userTalkPage + '}}', '|}}').replace('|' + userTalkPage + '|', '|') var PingtxteditSummary = ' + وەڵام بۆ بەکارھێنەر:' + Pingtxt.replace('{{وب|', '').replace('}}', '').trim().replace(/\|/g, '، ') } else { var Pingtxt = '' } if (Pingtxt == '{{وب|}}') { Pingtxt = '' PingtxteditSummary = '' } if (archiveSectionOptions.buttonIndentSelect.findSelectedItem().getData() == 1 && (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Q' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'A' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'like' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'idea' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'suggestion' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'plus1' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'thankyou')) { prefix = '\n'; } switch (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString()) { case 'info': newText = Pingtxt + ''; editSummary += 'تۆمارکردنی پەیام' + PingtxteditSummary; break; case 'Opinion': newText = prefix + Pingtxt + '{{لێدوان}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان' + PingtxteditSummary; break; case 'done': newText = Pingtxt + '{{کرا}} '; editSummary += 'کرا' + PingtxteditSummary; break; case 'NOTdone': newText = Pingtxt + '{{نەکرا}} '; editSummary += 'نەکرا' + PingtxteditSummary; break; case 'agree': newText = prefix + Pingtxt + '{{لەگەڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە لەگەڵ' + PingtxteditSummary; break; case 'contrary': newText = prefix + Pingtxt + '{{دژ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە دژ' + PingtxteditSummary; break; case 'Neutralvote': newText = prefix + Pingtxt + '{{بێلایەن}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە بێلایەن' + PingtxteditSummary; break; case 'keep': newText = prefix + Pingtxt + '{{بماند}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «بماند»' + PingtxteditSummary; break; case 'remove': newText = prefix + Pingtxt + '{{سڕایەوە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «سڕایەوە»' + PingtxteditSummary; break; case 'merge': newText = prefix + Pingtxt + '{{تێکەڵ کرا}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی لێدوان بە «تێکەڵ کرا»' + PingtxteditSummary; break; case 'Q': newText = Pingtxt + '{{پرسیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پرسیار' + PingtxteditSummary; break; case 'A': newText = Pingtxt + '{{پاسخ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی وەڵام' + PingtxteditSummary; break; case 'like': newText = Pingtxt + '{{ڵایک}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «ڵایک»' + PingtxteditSummary; break; case 'idea': newText = Pingtxt + '{{بیرۆکە}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی بیرۆکە' + PingtxteditSummary; break; case 'suggestion': newText = Pingtxt + '{{پێشنیار}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی پێشنیار' + PingtxteditSummary; break; case 'plus1': newText = Pingtxt + '{{+1}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی «+1»' + PingtxteditSummary; break; case 'thankyou': newText = Pingtxt + '{{سپاس-گوڵ}} '; editSummary += 'تۆمارکردنی سپاسگوزاری' + PingtxteditSummary; break; default: } newText += archiveSectionOptions.textComment.getValue(); newText += ' ~~' + '~~'; if (onlyTopSection) { if (!current.match('^\= ')) { var topCurrent = current.split('\n===')[0]; } else { var topCurrent = current.split('\n==')[0] } } if (archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'contrary' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'keep' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'remove' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'merge' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'agree' || archiveSectionOptions.Dropdown.getMenu().findSelectedItem().getData().toString() == 'Neutralvote' ) { if (onlyTopSection) { newText = current.replace(topCurrent, topCurrent + '\n' + newText); } else { newText = current + '\n' + newText; } } else { if (onlyTopSection) { var topCurrentWithIndent = archiveSectionOptions.setIndentation(topCurrent, newText, true); newText = current.replace(topCurrent, topCurrentWithIndent) } else { newText = archiveSectionOptions.setIndentation(current, newText, true); } } return (new mw.Api()).postWithEditToken({ format: 'json', action: 'edit', title: mw.config.get("wgPageName"), section: sectionId, summary: editSummary, text: newText, token: mw.user.tokens.get('csrfToken') }); } }).then(function () { if (action == 'archive') { mw.notify('بەشەکە دادەخرێت ...'); } else { mw.notify('لێدوانەکەت تۆمار دەکرێت ...'); } if (sectionId == 0) { sectionId = 1; } // any heading level (h2–h6); a missing heading must not stop the reload var heading = $('.mw-headline').length ? $('.mw-headline')[sectionId - 1] : $($('.mw-heading')[sectionId - 1]).find('h1, h2, h3, h4, h5, h6')[0]; if (heading && heading.id) { location.hash = heading.id; } location.reload(true); }, function (error) { mw.notify('تۆمارکردنی لێدوان یان داخستنی بەش سەرکەوتوو نەبوو: ' + error, { type: 'error' }); }); }, currentSectionId: -1, }; if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') >= 0) { $(archiveSectionOptions.install); } })(jQuery, mediaWiki); // </nowiki> 7bzgif4z69nqoazoafp25seu96ddegx 0 270813 1687502 1544875 2026-10-15T13:36:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687502 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاشا شێرەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Lion King}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی [[فیلمی دراما|درامای]] ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٩. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٢٦٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] زیاتر لە ١٫٦ ملیار دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٩ی تەممووزی ٢٠١٩) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٨ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == چیرۆکی فیلمەکە باس لە سیمبا دەکات، شێرە بچکۆلەیەک کە دەبێت جێگای باوکی (موفاسا) بگرێتەوە وەک پاشای دەشتی پڕایدلاندز؛ بەڵام مامی خراپەکاری، سکار، پیلان دەگێڕێت بۆ کوشتنی موفاسا و دوورخستنەوەی سیمبا. سیمبا ھەڵدێت و لەگەڵ دوو ھاوڕێی نوێ، تیمۆن و پومبا، گەورە دەبێت. دواتر، سیمبا دەگەڕێتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی سکار و وەرگرتنەوەی شوێنی خۆی وەک پاشای ڕاستەقینە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|The Lion King (2019 film)}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:وەرگێڕدراوە ئەنیمەیشنییەکانی ویلیام شکسپیر]] [[پۆل:فیلمە دووبارە دروستکراوەکانی دیزنی]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی ڕژێمکوژی]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ھاملێت]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جۆن فاڤرۆو]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:پاشا شێرەکە (زنجیرەفیلم)]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای شانۆنامە دروستکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] l7zj0gjju1er0fha6fa6b6afkcxvb1c 1687713 1687502 2026-10-15T21:10:51Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687713 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاشا شێرەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Lion King}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەنیمەیشن|ئەنیمەیشن]]ی [[فیلمی دراما|درامای]] ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٩. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٢٦٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] زیاتر لە ١٫٦ ملیار دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٩ی تەممووزی ٢٠١٩) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٨ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == چیرۆکی فیلمەکە باس لە سیمبا دەکات، شێرە بچکۆلەیەک کە دەبێت جێگای باوکی (موفاسا) بگرێتەوە وەک پاشای دەشتی پڕایدلاندز؛ بەڵام مامی خراپەکاری، سکار، پیلان دەگێڕێت بۆ کوشتنی موفاسا و دوورخستنەوەی سیمبا. سیمبا ھەڵدێت و لەگەڵ دوو ھاوڕێی نوێ، تیمۆن و پومبا، گەورە دەبێت. دواتر، سیمبا دەگەڕێتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی سکار و وەرگرتنەوەی شوێنی خۆی وەک پاشای ڕاستەقینە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|The Lion King (2019 film)}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|ئەنیمەیشن|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە فەنتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فەنتازییە مۆسیقایییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:وەرگێڕدراوە ئەنیمەیشنییەکانی ویلیام شکسپیر]] [[پۆل:فیلمە دووبارە دروستکراوەکانی دیزنی]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی ڕژێمکوژی]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ھاملێت]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جۆن فاڤرۆو]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:پاشا شێرەکە (زنجیرەفیلم)]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای شانۆنامە دروستکراون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە پەیوەندیی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە مەیموونەکان]] mgx7cpbohxesasm3edcriefna8ws8ho 0 272063 1687822 1526507 2026-10-16T01:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687822 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پاییز لە نیویۆرک''' ({{بە ئینگلیزی|Autumn in New York}}) فیلمێکی [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٠. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٦٥ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٩٠٫٧ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١١ی ئابی ٢٠٠٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٣ خولەکە. == کورتەی چیرۆک == فیلمەکە باس لە پەیوەندی خۆشەویستی نێوان پیاوێکی بەتەمەن و ژنێکی گەنج دەکات کە نەخۆشییەکی کوشندەی ھەیە. چیرۆکەکە لە پاییزی نیویۆرک ڕوودەدات و باس لە خۆشەویستی، لەدەستدان و ژیان دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیامەکانی مێترۆ-گۆلدوین مایەر]] dtev0jkgmgxu1myqtocf6arrzmlyu2w 0 273445 1687892 1655819 2026-10-16T05:48:52Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687892 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سندووقی ڕووناکیی مانگ''' ({{بە ئینگلیزی|Box of Moonlight}}) فیلمێکی کۆمیدی-درامای ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٦. لە ڕێکەوتی (٢٩ی ئابی ١٩٩٧) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٢ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٦]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شیکاگۆ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە کێڵگەدا ڕوودەدەن]] qv4xy1hwzf6a806u5d7m2tti8zpet4b 0 274797 1687898 1506018 2026-10-16T05:49:51Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687898 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''سنۆفلەیک''' ({{بە ئینگلیزی|Snowflake}}) گۆریلایەکی سپی بوو کە لە باخچەی ئاژەڵی بارسێلۆنا دەژیا. لە ساڵی ١٩٦٦ لەدایکبووە و لە ساڵی ٢٠٠٣ مردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Copito de Nieve}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} snc3lh6olsoj7k48a91wam66wa8vlab 0 276999 1687761 1526429 2026-10-15T22:37:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687761 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''پاکتاوکردنی حیزبی بەعس ١٩٧٩،''' یان ئەوەی بە '''کۆمەڵکوژیی ھەڤاڵان''' ناسراوە،<ref name="مولد تلقائيا1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.independentarabia.com/node/254306/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%B1/%D8%A8%D8%B9%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AE%D9%88%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%A1|سەردێڕ=بعث العراق وسوريا... صراع الإخوة الأعداء |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210829063658/https://www.independentarabia.com/node/254306/سياسة/تقارير/بعث-العراق-وسوريا-صراع-الإخوة-الأعداء |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=اندبندنت عربية |زمان=ar}}</ref> یان '''کۆمەڵکوژیی ھۆڵی خوولد'''. کۆنفرانسێکی [[حیزبی بەعس (فراکسیۆنی عێراق)|حیزبی بەعس]] بوو لە [[بەغدا|بەغدای]] پایتەخت لە ھۆڵی خوولد کە لەلایەن [[سەددام حوسێن|سەددام حسێن]] [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق]] لە [[٢٢ی تەممووز|٢٢ی تەممووزی]] [[١٩٧٩ لە عێراق|١٩٧٩]] ڕێکخرابوو، شەش ڕۆژ دوای گەیشتنی بۆ سەرۆکایەتی کۆماری عێراق لە [[١٦ی تەممووز|١٦ی تەممووزی]] [[١٩٧٩ لە عێراق|١٩٧٩]]، کە بووە ھۆی شکستی یەکێتی نێوان حیزبی بەعسی سووریا بە سەرۆکایەتی [[حافز ئەسەد]] و [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبی بەعسی عێراق]] بە سەرۆکایەتی [[ئەحمەد حەسەن بەکر]]، ھەروەھا بووە ھۆی کوشتن و دەستگیرکردنی ھەموو نەیارانی بەعسی سەددام لەو ھۆڵەوە. شەش ڕۆژ دوای دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆک [[ئەحمەد حەسەن بەکر|ئەحمەد حەسەن بەکر]] و وەرگرتنی حوکم بۆ و [[سەددام حوسێن|سەددام حسێن]] بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق و ئەمینداری [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی]] و سەرۆکی ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕشگێڕ لە [[١٦ی تەممووز|١٦ی تەممووزی]] [[١٩٧٩ لە عێراق|١٩٧٩]]. لە [[٢٢ی تەممووز|٢٢ی تەممووزی]] [[١٩٧٩ لە عێراق|١٩٧٩]] لە بەغدا - ھۆڵی خوولد کۆنفرانسێکی بۆ حیزبی بەعس ڕێکخست، کە تێدا ھەڵمەتێکی ئەنجامدا بۆ دەستگیرکردن و لەسێدارەدان ھەڤاڵانی [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبی بەعس]] بۆ چەسپاندنی باڵادەستی سەددام و زیادکردنی دەسەڵاتی. لە لیستەکەدا زۆربەی ئەو ھەڤاڵانەی لەخۆگرتبوو کە دژی ھاتنی [[سەددام حوسێن|سەدام]] بوون بۆ سەر دەسەڵات لە دوای [[ئەحمەد حەسەن بەکر|بەکر]] و<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=صدام وإعدام البعثيين |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=KDcc-X4-nDw |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> و لەنێویاندا ئەمینداری پێشووی ئەحمەد حەسەن بەکر، مووحیی عەبدولحوسێن مەشھەدی کە بڕیار بوو تەسفییە بکرێن، و لە ھۆڵەکە دەرکران بۆ ئەوەی لە سێدارە بدرێن. پڕوپاگەندەی بەعس لەو کاتەدا دەریدەخست کە ئەوان تاوانبارن بە پیلانگێڕی و خیانەتی مەزن دژی [[حیزبی بەعس|حیزبی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی]].<ref name="مولد تلقائيا1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.independentarabia.com/node/254306/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%B1/%D8%A8%D8%B9%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AE%D9%88%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%A1|سەردێڕ=بعث العراق وسوريا... صراع الإخوة الأعداء |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210829063658/https://www.independentarabia.com/node/254306/سياسة/تقارير/بعث-العراق-وسوريا-صراع-الإخوة-الأعداء |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=اندبندنت عربية |زمان=ar}}</ref> [[پەڕگە:جريدة_الجمهورية_1979.png|وێنۆک|لە لاپەڕەی یەکەمی ڕۆژنامەی ئەلجوومھوورییە باس لە ھەواڵی ئەو حوکمە کراوە دژ بە ئەندامانی حیزبی بەعس]] [[پەڕگە:جريدة_الجمهورية_1979_ص_7.png|وێنۆک|لاپەڕەی حەوتەمی ڕۆژنامەی ئەلجوومھوورییە درێژەپێدەری ھەواڵەکەی تێدایە]] == ئەنجامەکان == بە ھاتنی ١ی ئاب سەدان ئەندامی پلە باڵای حیزبی بەعس لەسێدارەدرابوون و شریتێکی مەجلیس و لەسێدارەدانەکان لە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوکرایەوە. کریستوفەر ھیچنز دەڵێت ئەم پاکتاوکردنە ساتێکی جیاکار بوو کە تێدا سەددام بوو بە سەرکردەی ڕەھای کۆماری عێراق، کە ھاوتایە لەگەڵ شەوی چەقۆ درێژەکان لە [[ئەڵمانیای نازی]] یان کوشتنی سێرگی کیرۆڤ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق|سووریا|زانستی سیاسەت}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:سەددام حوسێن]] no7szpq4oezkqhcx47ls6o4pom00gm4 0 277027 1687795 1526465 2026-10-16T01:33:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە) 1687795 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}[[پەڕگە:PikiWiki_Israel_20707_The_Palmach.jpg|وێنۆک|مەشقی ھێزەکانی پاڵماخ، لە نێوان [[١٩٤٢|ساڵانی ١٩٤٢]]–[[١٩٤٩]]]] '''پاڵماخ''' یان '''پاڵماچ''' ( [[زمانی عیبری|بە عیبری]]: פלמ"ח کورتکراوەی دەستەواژەی "پلۆگۆت ماھتز" (פלוגות מחץ) بە واتای لیواکانی ھەورە تریشقە)، ھێزی لێدانی گەڕۆکە کە سەر بە ھاگانایە، سوپای نافەرمی ییشوڤ (نیشینگە جوولەکەکان) لە ماوەی [[فەرمانڕەوایی بەریتانیا لەسەر فەلەستین|ئیختیاری بەریتانیا لە فەلەستین]]. پاڵماخ لە [[١٥ی ئایار|١٥ی ئایاری]] [[١٩٤١]] دامەزراوە و تا [[شەڕی عەرەب و ئیسرائیل (١٩٤٨)|جەنگی ١٩٤٨]] گەشەی کردووە و بووەتە سێ لیوای شەڕکردن و ھەروەھا یەکەکانی ئاسمانی و دەریایی و ھەواڵگری. لە نێوان [[١٩٤١|ساڵانی ١٩٤١]] [[١٩٤٩|بۆ ١٩٤٩]] ١١٦٩ ئەندامی پاڵماخ کوژراون و لە نێو بەناوبانگترین پیاوەکانیدا ئیسحاق سادە، یگال ئالۆن، موشێ دایان و [[ئیسحاق ڕابین| ئیسحاق ڕابین]] بوون. پاڵماخەکان بەشدارییەکی زۆریان لە کولتوور و کەسایەتی ئیسرائیلدا کرد. ئەندامەکانی بە داگیرکردنی پۆستی سەرکردایەتی بڕبڕەی پشتی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|سوپای ئیسرائیلیان]] پێکھێناوە، ئەمە جگە لە ناوبانگیان لە [[سیاسەت]] و [[ئەدەب]] و [[کولتوور]]ی ئیسرائیلدا. گەورەترین ڕۆڵی ھەبوو لە کوشتن و ئەشکەنجەدان و ئاوارەکردن و ستەمکردن و لەناوبردنی ھەزاران [[فەلەستینی]]. لەگەڵ ھەموو ئەمانەش، ڕۆڵی لە ئۆپەراسیۆنە تیرۆریستییەکان و بۆردوومانەکاندا کە گیانی ھەزاران کەسی کوشت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Palmach}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|شەڕ|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:شەڕی عەرەب–ئیسرائیل (١٩٤٨)]] [[پۆل:بزووتنەوە ڕزگاریخوازە ناسیۆنالیزمەکان]] nu2lbernzvijzt0f6sa1re5stp5lzhk 0 277747 1687902 1656875 2026-10-16T05:50:32Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687902 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:CBP Office of Field Operations Training with Air and Marine Operations - 43847567720.jpg|وێنۆک|250px|چەپ|ئەفسەرانی سواتی گومرگی و پاراستنی سنوورەکانی ئەمریکا خۆیان بۆ ڕاھێنان ئامادە دەکەن]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] '''سوات''' ({{بە ئینگلیزی|Special weapons and tactics}}، {{دەقاودەق|چەک و تاکتیکی تایبەت}}) زاراوەیەکی گشتییە بۆ یەکەیەکی تاکتیکی [[پۆلیس]]. یەکەکانی سوات بەگشتی ڕاھێنراون، ئامێری پێویست و جێگیرکراون بۆ چارەسەرکردنی «دۆخی مەترسیدار»، زۆرجار ئەو یەکانەی پۆلیسی ئاسایی ڕاھێنراو نین یان ئامێری پێویستیان پێنەدراوە بۆ مامەڵەکردن، وەک تەقەکردن، ڕاوەستان، [[گەمارۆدان|ھەڵکوتانە سەر]]، بارمتەگرتن و [[تیرۆریزم|تیرۆرکردن]]. یەکەکانی سوات بە چەک و ئامێری تایبەتمەند پڕکراون کە بە شێوەیەک لە شێوەکان بە یەکەیەکی پۆلیسی ئاسایی نادرێن، وەک چەکی ئاگرینی خۆکار، چەکی نیشانەشکێن، نارنجۆکی بێھۆشکەر، زرێپۆشی جەستە، بەرگریکاریی بالیستی، ئامێری بینینی شەوانە و ئۆتۆمبێلی زرێپۆش و چەندانی تر. زۆرجار یەکەکانی سوات لە تاکتیکی تایبەت وەک شەڕی نزیک، پێشێلکردنی لە دەرگادان، دانوستاندن لەسەر قەیرانەکان و کەمکردنەوەی پەرەسەندن، ڕاھێنانیان پێدەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شەڕ|پۆلیس}} {{پۆلی کۆمنز|Special Weapons and Tactics in the United States}} [[پۆل:پۆلیس]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦٨]] l0jq5alhnhpwxoiac3ky5ye0wqf95ex 0 278086 1687830 1546972 2026-10-16T01:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1687830 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پڕاکتیک لەسەر بنەمای بەڵگە''' ({{بە ئینگلیزی|Evidence-based practice}}) ئەو بیرۆکەیە کە پڕاکتیکردنی پیشەییی دەبێ لەسەر بنەمای [[بەڵگەی زانستی]]ی بێت. ھەنگاونان بەرەو پڕاکتیکەکانی بنەمادار بە بەڵگە ھەوڵ دەدات ھانی کەسانی شارەزا و بڕیاردەرانی تر بدات کە گرنگی زیاتر بە بەڵگەکان بدەن بۆ ئەوەی ئاگاداریی بڕیاردانیان بن. ئامانج لە پڕاکتیکی پشت بەستوو بە بەڵگە نەھێشتنی کردارە نادروست یان بەسەرچووەکانە لە بەرژەوەندیی کردارە کاریگەرەکان بە گۆڕینی بنەمای بڕیاردان لە نەریت، ڕوانگە، و ئەزموونێکی ناسیستمی بۆ بنەمایەک کە لەسەر بنەمای لێکۆڵینەوەی زانستیی بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1002/9780470699003|سەردێڕ=Evidence‐based Practice|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Wiley|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٣٢-٠٥٠٥٨-١|editor-last=Trinder|editor-first=Liz|editor-last2=Reynolds|editor-first2=Shirley}}</ref> پێشنیارەکە جێی مشتومڕ بووە، ھەندێک دەڵێن ئەنجامەکان لەوانەیە تایبەتمەند نەبن بۆ تاکەکان وەک کردارە تەقلیدییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1002/9780470699003|سەردێڕ=Evidence‐based Practice|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Wiley|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٣٢-٠٥٠٥٨-١|editor-last=Trinder|editor-first=Liz|editor-last2=Reynolds|editor-first2=Shirley}}</ref> کردارەکان لەسەر بنەمای بەڵگە لە سەرەتای ناساندنی فەرمیی ''پزیشکی بنەمادار بە بەڵگە'' پەرەی سەندووە لە ساڵی ١٩٩٢ و بڵاوبووەوە بۆ پیشەی تەندروستیی ھاوپەیمان، پەروەردە، بەڕێوەبردن، یاسا، سیاسەتی گشتی، [[تەلارسازی]]، و بوارەکانی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Li|یەکەم١=Rita Yi Man|دوایین٢=Chau|یەکەم٢=Kwong Wing|دوایین٣=Zeng|یەکەم٣=Frankie Fanjie|ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=Ranking of Risks for Existing and New Building Works|journal=Sustainability|بەرگ=١١|issue=10|پەڕەکان=٢٨٦٣|doi=10.3390/su11102863|doi-access=free}}</ref> لەبەر ڕۆشنایی ئەو توێژینەوانەی کە کێشەکانی توێژینەوەی زانستیی نیشان دەدەن (وەک قەیرانی دووبارەکردنەوە)، بزووتنەوەیەک ھەیە بۆ جێبەجێکردنی کرداری بەڵگە لە خودی توێژینەوەی زانستی. توێژینەوە لەسەر پڕاکتیکی زانست لەسەر بنەمای بەڵگە پێی دەوترێت مێتازانست. تاکێک یان ڕێکخراوێک ڕەوایە کە بانگەشە بکات کە پڕاکتیکێکی دیاریکراو لەسەر بنەمای بەڵگەیە تەنھا ئەگەر سێ مەرج جێبەجێ بکرێن. یەکەم، تاک یان ڕێکخراوەکە خاوەنی بەڵگەی بەراوردکارییە سەبارەت بە کاریگەرییەکانی پڕاکتیکی تایبەت بە بەراورد لەگەڵ کاریگەرییەکانی لانیکەم یەک پڕاکتیکی بەدیل. دووەم: پڕاکتیکی تایبەت بەم بەڵگانە پشتگیریی دەکرێت بەپێی لانیکەم یەکێک لە ئارەزووەکانی تاک یان ڕێکخراوەکە لە بواری پڕاکتیکی دیاریکراودا. سێیەم: تاک یان ڕێکخراو دەتوانێت حسابێکی دروست بۆ ئەم پشتگیرییە پێشکەش بکات بە ڕوونکردنەوەی ئەو بەڵگە و پەسەندکردنانەی کە بناغەی بانگەشەکە دادەنێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Gade|یەکەم=Christian|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=When is it justified to claim that a practice or policy is evidence-based? Reflections on evidence and preferences|journal=Evidence & Policy|بەرگ=٢٠|issue=2|پەڕەکان=٢٤٤–٢٥٣|doi=10.1332/174426421X16905606522863|doi-access=free}} {{CC-notice|cc=by4}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Evidence-based practices}} {{تد|زانستی فەلسەفە|فەلسەفە|زانست|لۆژیک|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:شێوازی زانستی]] [[پۆل:کوالێتیی چاودێریی تەندروستی]] [[پۆل:پڕاکتیکەکانی بنەمادار بە بەڵگە]] [[پۆل:بیردۆزی زانستی]] brpdl1nw634942fh1v8wj222avdyqha 0 281466 1687736 1550592 2026-10-15T22:33:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687736 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس|بەند=Q127254}} '''پاپا ئەسکەندەری حەوتەم''' ({{Langx|it|Alessandro VII}} ; ١٣ی شوباتی ١٥٩٩{{Spaced ndash}}٢٢ی ئایاری ١٦٦٧)، لەدایکبووی '''فابیۆ چیگی'''، سەرۆکی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] و فەرمانڕەوای دەوڵەتانی پاپا بووە لە ٧ی نیسانی ١٦٥٥ تا مردنی، لە مانگی ئایاری ١٦٦٧.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=George L.|سەردێڕ=Papal Genealogy: The Families and Descendants of the Popes|بڵاوکەرەوە=McFarland & Company|ساڵ=١٩٩٨|پەڕەکان=١١٤}}</ref> ئەو وەک جێگری نوێنەری پاپا دەستی بە کارەکانی کردووە و پۆستی دیپلۆماسی جۆراوجۆری لە کورسی پیرۆزدا ھەبووە. لە ساڵی ١٦٣٤ وەک قەشە دەستنیشانکرا، لە ساڵی ١٦٣٥ بووەتە قەشەی ناردۆ. دواتر لە ساڵی ١٦٥٢ گواسترایەوە، و بوو بە قەشەی ئیمۆلا. پاپا ئینۆسێنت دەیەم لە ساڵی ١٦٥١دا کردە وەزیری دەرەوە و لە ساڵی ١٦٥٢دا وەک کاردیناڵ دەستنیشانکرا. لە سەرەتای پاپایەتیدا، ئەسکەندەر کە لە کاتی ھەڵبژاردنیدا وەک دژە [[خزمگەریەتی|خزمایەتی]] سەیر دەکرا، بە سادەیی دەژیا؛ بەڵام دواتر کارەکانی بە کەسوکارەکانی بەخشی و لە کۆتاییدا دەستیان بەسەر ئیدارەکەیدا گرت. ئیدارەکەی کار دەکات بۆ پشتگیریکردنی [[عیساییەکان]]. بەڵام پەیوەندییەکانی ئیدارەکەی لەگەڵ فەرەنسا بەھۆی خۆلێدانەکانی لەگەڵ دیپلۆماتکارانی فەرەنسادا ئاڵۆز بوو. ئەسکەندەر حەزی لە تەلارسازی بووە و پشتگیری لە پڕۆژە جیاوازەکانی شارەکانی [[ڕۆما]] کردووە. ھەروەھا شیعری نووسیوە و پاڵپشتی ھونەرمەندانی کردووە کە ڕازاندنەوەی کڵێساکانیان فراوانتر کردووە. نووسینە تیۆلۆژییەکانی باس لە ھێلیۆسێنتریزم و چەمکی بێگەردیان لەخۆگرتبوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == ** [https://web.archive.org/web/20081020075915/http://www.saintpetersbasilica.org/Monuments/AlexanderVII/AlexanderVII.htm Monument to Alexander VII by Bernini] in St Peter's Basilica * [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/People/Pope_Alexander_VII/Montor_bio*.html Biography by Montor] (from the Lives and Times of the Popes, 10 vols. , 1911) * [https://web.archive.org/web/20160404121316/https://www.italoeuropeo.com/focus/history/792-the-chigi-palace-in-aricia-rome The Chigi Palace (Aricia)], built for Agostino Chigi, Prince of Farnese by Carlo Fontana (1664–1672). Retrieved: 19ی ئازاری ٢٠١٦. * Publications by or about Pope Alexander VII at VD 17 * <nowiki>http://www.newadvent.org/cathen/01294a.htm</nowiki> CE * {{German National Library portal|118647989}} * [http://www.tripota.uni-trier.de/single_picture.php?signatur=121_port_0057 Tripota – Trier portrait database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240914005518/https://tripota.uni-trier.de/single_picture.php?signatur=121_port_0057 |date=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }} ** [http://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/portal/Internet/finde/langDatensatz.php?urlID=5491&url_tabelle=tab_person Portal of Westphalian History] {{پۆلی کۆمنز|Alexander VII}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەورووپا|مێژوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:مردووانی ١٦٦٧]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٩]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]] plmvixo19b5bv9gat15cqbpp1xbesc8 0 281504 1687815 1526489 2026-10-16T01:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687815 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''پای ئەمریکی ٢''' ({{بە ئینگلیزی|American Pie 2}}) فیلمێکی کۆمیدی ئەمریکییە، و لەلایەن کۆمپانیای [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] لە ساڵی ٢٠٠١ بڵاوکرایەوە. کاری دەرھێنانی لەلایەن دەرھێنەر جیمز بی. ڕۆجەرز بۆکراوە. داھاتی فیلمەکە بریتیبوو لە ٢٤٦٬٩ ملیۆن دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|کالیفۆڕنیا|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠١]] [[پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] 41jq80t7iwdc1w1eoilx72xxzrxel8n 0 282529 1687887 1505994 2026-10-16T05:48:02Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687887 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''سندوقی مۆسیقای جینی'''، فیلمێکی مۆسیقی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ١٦ی شوباتی ١٩٤٢ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ھارۆڵد یانگ بۆ کراوە. داھاتی فیلمەکە بڵاو نەکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٤٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٤٢]] [[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] 8uij9ow7b1udzkw71l9uprbuzg4kbkk 0 282659 1687612 1423141 2026-10-15T19:33:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1687612 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پام''' (مۆدێلی زمانی پاسوەیز) [[مۆدێلی زمانی گەورە|مۆدێلێکی زمانی گەورەی]] چڕی ٥٤٠ ملیار پارامیتەرییە کە تەنھا لەسەر دیکۆدەری [[ترانسفۆرمەر (مۆدێلی فێربوونی ئامێر)|ترانسفۆرمەر]] بەندە و لەلایەن زیرەکی دەستکردی گووگڵەوە پەرەی پێدراوە. توێژەرەوەکان ھەروەھا وەشانە بچووکترەکانی پامیان (بە ٨ و ٦٢ ملیار پارامیتەر) ڕاھێناوە بۆ تاقیکردنەوەی کاریگەرییەکانی قەبارەی مۆدێل. پام توانای ئەنجامدانی کۆمەڵێک ئەرکی فراوانی ھەیە، لەوانە بیرکردنەوەی ھاوبەش، بیرکردنەوەی [[ژمێرە|ژمێرکاری]]، ڕوونکردنەوەی گاڵتە، بەرھەمھێنانی [[کۆدی سەرچاوە|کۆد]] و [[وەرگێڕانی ئامێر|وەرگێڕان]]. کاتێک لەگەڵ ھاندانی زنجیرەی-بیرکردنەوە بەکاردێت، پام ئاستێکی باشتری بەدەستھێنا لە کۆمەڵە داتاکانی کە پێویستیان بە بیرکردنەوەی چەند ھەنگاوی ھەیە، وەک کێشەکانی وشە و پرسیارە لۆژیکییەکان. مۆدێلەکە یەکەمجار لە نیسانی ٢٠٢٢ ڕاگەیەندرا و تا ئازاری ٢٠٢٣ بە تایبەتی مایەوە، کاتێک گووگڵ ئەی پی ئای-یەکی بۆ پام و چەندین تەکنەلۆژیای تر دەستپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Vincent |یەکەم١=James |سەردێڕ=Google opens up its AI language model PaLM to challenge OpenAI and GPT-3 |ناونیشان=https://www.theverge.com/2023/3/14/23639313/google-ai-language-model-palm-api-challenge-openai |وێبگە=The Verge |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> [[ناوبەستی بەرنامەسازیی بەرنامەی بەکاربەری|ئەی پی ئای-یەکە]] سەرەتا بۆ ژمارەیەکی سنووردار لە گەشەپێدەران بەردەست بوو کە پێش بڵاوکردنەوەی بۆ گشت، لە لیستی چاوەڕوانیدا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Huffman |یەکەم١=Scott |دوایین٢=Woodward |یەکەم٢=Josh |سەردێڕ=PaLM API & MakerSuite: an approachable way to start prototyping and building generative AI applications |ناونیشان=https://developers.googleblog.com/2023/03/announcing-palm-api-and-makersuite.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PaLM}} {{تووڵی دەروازە|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی گووگڵ]] e4dxm4xlw0hkrg08na90fc4u9gzka9k 0 285436 1687741 1585849 2026-10-15T22:34:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687741 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاپا لیۆی چواردەیەم'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Papacy: An Encyclopedia|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٢٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٣٨٣١-٦|editor-last=Jankowiak|editor-first=François|پەڕەکان=xxx|زمان=en}}</ref> (ناوی کەسی: '''ڕۆبێرت فڕانسس پڕۆڤست'''، لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ١٩٥٥)<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=France 24 |زمان=en |سەردێڕ=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff}}</ref> سەرۆکی ئێستای [[کڵێسای کاتۆلیک]]ی و فەرمانڕەوای [[ڤاتیکان]]ە. لە ٨ی ئایاری ٢٠٢٥، لەدوای مردنی [[پاپا فرانسیس]]، وەک پاپا لیۆی چواردەم دیاریدەکرێت. لە شیکاگۆی ویلایەتی ئیلینۆیس لەدایکبووە، سەرەتای ژیانی ئاینی خۆی تەرخانکردووە بۆ ڕێبازی قدیسە ئۆگستین. خزمەتەکەی بریتی بوو لە کاری بەرفراوان لە [[پێروو]] لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٦ و ١٩٨٨ تا ١٩٩٨، لەوێ وەک قەشە و بەرپرسی پەرستگا و مامۆستای خوێندکاران و کارگێڕ کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١٣ وەک سەرۆکی گشتی ڕێبازی قدیسە ئۆگستین ھەڵبژێردرا، دواتر گەڕایەوە بۆ پێرۆ وەک سەرۆک قەشەی چیکلایۆ<ref group="تێبینی">چیکلایۆ شارێکە لە باکووری [[پێروو]]، بە پایتەختی ناوچەی لامبایکێ ناسراوە. ناوەندێکی بازرگانی و ڕۆشنبیری گەورەیە، زۆرجار پێی دەوترێت «پایتەختی ھاوڕێیەتی».</ref><ref>{{Cite press release|title=Rinunce e nomine, 26.09.2015|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2015/09/26/0722/01562.html|publisher=Holy See Press Office|date=2015-09-26|access-date=2025-05-09|language=it}}</ref> (٢٠١٥-٢٠٢٣). لە ساڵی ٢٠٢٣ پاپا فرانسیس وەک سەرۆکی کۆمیسیۆنی پاپای ئەمریکای لاتین دەستنیشانی کرد و لەھەمان ساڵ بەرزی کردەوە بۆ پلەی کاردیناڵ<ref group="تێبینی">کاردیناڵ بەرپرسێکی باڵای کڵێسای کاتۆلیکییەو لەلایەن پاپاوە دەستنیشان دەکرێت. کاردیناڵەکان ڕۆڵی سەرەکییان بریتین لە: ڕاوێژکاری پاپا بەڕێوەبردنی کڵێسا لە نێوان پاپاکان ھەڵبژاردنی پاپای نوێ لە ھەڵبژاردن کاتێک پۆست و پۆلەی پاپا چۆڵە و پاپای پێشوو مردووە.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2023-01/pope-francis-appoints-bishop-robert-prevost-prefect-bishops.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Vatican News|زمان=en|سەردێڕ=Pope Francis appoints Bishop Robert Prevost as Prefect of Bishops}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2023-01/pope-francis-appoints-bishop-robert-prevost-prefect-bishops.html |date=حوزەیرانی ٢٠٢٥ }}</ref>. ئەم ڕۆڵانە ناوبانگەکەی وەک کاندیدێکی پاپا بەرزکردەوە. لیۆی چواردەم یەکەم پاپای [[ئەمریکای باکوور]] و دووەم پاپای ئەمریکایە.<ref name=":0" /> == ژیانی تایبەتی == جگە لە زمانی دایکی کە [[ئینگلیزی]]یە، شارەزای چەند زمانێکە لەوانە [[ئیسپانی]]، [[زمانی ئیتاڵی|ئیتاڵی]]، [[فەڕەنسی]] و [[پورتوگالی]]، ھەروەھا زانیارییەکی باشی لە زمانی [[ئەڵمانی]] ھەیە، و خوێندنەوەی [[لاتینی]] بەباشی دەزانێت و لە ماوەی نیشتەجێبوونی لە پیرۆ، یەکێک لە زمانەکانی کێشوای فێربوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave {{!}} National Catholic Reporter|سەردێڕ=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|بەروار=2025-05-11|ڕۆژنامە=web.archive.org}}</ref> خۆی بە «خولیایەکی چالاک» لە یاریی [[تێنس]]دا وەسف دەکات. و بە شەیدای تیمی [[شیکاگۆ]] وایت سۆکس لە خولی بێسبۆڵی ئەمریکی دەناسرێت، و ئامادەی یاریی کردنەوەی زنجیرەی جیھانیی ساڵی ٢٠٠٥ بووە لە یاریگای «یوو ئێس سێلوولار فیڵد» لە شاری شیکاگۆ. ھەروەھا پشتگیریی خۆی بۆ وەرزشەکانی [[زانکۆی ڤیلانۆڤا]] نیشان دەدات، بەتایبەتی بۆ تیمی تۆپی سەبەتەی پیاوانی «ڤیلانۆڤا وایڵدکاتس».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=Inside Pope Leo XIV's surprising sports fandom: What we know about new pope's support of Villanova basketball, Chicago White Sox|سەردێڕ=https://sports.yahoo.com/article/inside-pope-leo-xivs-surprising-sports-fandom-what-we-know-about-new-popes-support-of-villanova-basketball-chicago-white-sox-195819199.html|تاريخ-الوصول=2025-05-11|ڕۆژنامە=Yahoo Sports|بەروار=2025-05-08|بڵاوکەرەوە=read|الأول=Chris CwikContributing writer·3 min|زمان=en-US|مسار أرشيف=http://web.archive.org/web/20250512085907/https://sports.yahoo.com/article/inside-pope-leo-xivs-surprising-sports-fandom-what-we-know-about-new-popes-support-of-villanova-basketball-chicago-white-sox-195819199.html|تاريخ أرشيف=2025-05-12}}</ref> == تێبینییەکان == <references group="تێبینی" /> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Leo XIV|پاپا لیۆی چواردەیەم}} {{authority control}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ژیاننامە|ڤاتیکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ماتماتیکزانانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:چالاکوانە ئەمریکییەکانی مافەکانی مرۆڤ]] i431ykr2wc6kq94wq6rtf668fb970rc 1687953 1687741 2026-10-16T09:12:17Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687953 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''پاپا لیۆی چواردەیەم'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Papacy: An Encyclopedia|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٢٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٣٨٣١-٦|editor-last=Jankowiak|editor-first=François|پەڕەکان=xxx|زمان=en}}</ref> (ناوی کەسی: '''ڕۆبێرت فڕانسس پڕۆڤست'''، لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ١٩٥٥)<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=France 24 |زمان=en |سەردێڕ=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff}}</ref> سەرۆکی ئێستای [[کڵێسای کاتۆلیک]]ی و فەرمانڕەوای [[ڤاتیکان]]ە. لە ٨ی ئایاری ٢٠٢٥، لەدوای مردنی [[پاپا فرانسیس]]، وەک پاپا لیۆی چواردەم دیاریدەکرێت. لە شیکاگۆی ویلایەتی ئیلینۆیس لەدایکبووە، سەرەتای ژیانی ئاینی خۆی تەرخانکردووە بۆ ڕێبازی قدیسە ئۆگستین. خزمەتەکەی بریتی بوو لە کاری بەرفراوان لە [[پێروو]] لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٦ و ١٩٨٨ تا ١٩٩٨، لەوێ وەک قەشە و بەرپرسی پەرستگا و مامۆستای خوێندکاران و کارگێڕ کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١٣ وەک سەرۆکی گشتی ڕێبازی قدیسە ئۆگستین ھەڵبژێردرا، دواتر گەڕایەوە بۆ پێرۆ وەک سەرۆک قەشەی چیکلایۆ<ref group="تێبینی">چیکلایۆ شارێکە لە باکووری [[پێروو]]، بە پایتەختی ناوچەی لامبایکێ ناسراوە. ناوەندێکی بازرگانی و ڕۆشنبیری گەورەیە، زۆرجار پێی دەوترێت «پایتەختی ھاوڕێیەتی».</ref><ref>{{Cite press release|title=Rinunce e nomine, 26.09.2015|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2015/09/26/0722/01562.html|publisher=Holy See Press Office|date=2015-09-26|access-date=2025-05-09|language=it}}</ref> (٢٠١٥-٢٠٢٣). لە ساڵی ٢٠٢٣ پاپا فرانسیس وەک سەرۆکی کۆمیسیۆنی پاپای ئەمریکای لاتین دەستنیشانی کرد و لەھەمان ساڵ بەرزی کردەوە بۆ پلەی کاردیناڵ<ref group="تێبینی">کاردیناڵ بەرپرسێکی باڵای کڵێسای کاتۆلیکییەو لەلایەن پاپاوە دەستنیشان دەکرێت. کاردیناڵەکان ڕۆڵی سەرەکییان بریتین لە: ڕاوێژکاری پاپا بەڕێوەبردنی کڵێسا لە نێوان پاپاکان ھەڵبژاردنی پاپای نوێ لە ھەڵبژاردن کاتێک پۆست و پۆلەی پاپا چۆڵە و پاپای پێشوو مردووە.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2023-01/pope-francis-appoints-bishop-robert-prevost-prefect-bishops.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Vatican News|زمان=en|سەردێڕ=Pope Francis appoints Bishop Robert Prevost as Prefect of Bishops}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2023-01/pope-francis-appoints-bishop-robert-prevost-prefect-bishops.html |date=حوزەیرانی ٢٠٢٥ }}</ref>. ئەم ڕۆڵانە ناوبانگەکەی وەک کاندیدێکی پاپا بەرزکردەوە. لیۆی چواردەم یەکەم پاپای [[ئەمریکای باکوور]] و دووەم پاپای ئەمریکایە.<ref name=":0" /> == ژیانی تایبەتی == جگە لە زمانی دایکی کە [[ئینگلیزی]]یە، شارەزای چەند زمانێکە لەوانە [[ئیسپانی]]، [[زمانی ئیتاڵی|ئیتاڵی]]، [[فەڕەنسی]] و [[پورتوگالی]]، ھەروەھا زانیارییەکی باشی لە زمانی [[ئەڵمانی]] ھەیە، و خوێندنەوەی [[لاتینی]] بەباشی دەزانێت و لە ماوەی نیشتەجێبوونی لە پیرۆ، یەکێک لە زمانەکانی کێشوای فێربوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave {{!}} National Catholic Reporter|سەردێڕ=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|بەروار=2025-05-11|ڕۆژنامە=web.archive.org}}</ref> خۆی بە «خولیایەکی چالاک» لە یاریی [[تێنس]]دا وەسف دەکات. و بە شەیدای تیمی [[شیکاگۆ]] وایت سۆکس لە خولی بێسبۆڵی ئەمریکی دەناسرێت، و ئامادەی یاریی کردنەوەی زنجیرەی جیھانیی ساڵی ٢٠٠٥ بووە لە یاریگای «یوو ئێس سێلوولار فیڵد» لە شاری شیکاگۆ. ھەروەھا پشتگیریی خۆی بۆ وەرزشەکانی [[زانکۆی ڤیلانۆڤا]] نیشان دەدات، بەتایبەتی بۆ تیمی تۆپی سەبەتەی پیاوانی «ڤیلانۆڤا وایڵدکاتس».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=Inside Pope Leo XIV's surprising sports fandom: What we know about new pope's support of Villanova basketball, Chicago White Sox|سەردێڕ=https://sports.yahoo.com/article/inside-pope-leo-xivs-surprising-sports-fandom-what-we-know-about-new-popes-support-of-villanova-basketball-chicago-white-sox-195819199.html|تاريخ-الوصول=2025-05-11|ڕۆژنامە=Yahoo Sports|بەروار=2025-05-08|بڵاوکەرەوە=read|الأول=Chris CwikContributing writer·3 min|زمان=en-US|مسار أرشيف=http://web.archive.org/web/20250512085907/https://sports.yahoo.com/article/inside-pope-leo-xivs-surprising-sports-fandom-what-we-know-about-new-popes-support-of-villanova-basketball-chicago-white-sox-195819199.html|تاريخ أرشيف=2025-05-12}}</ref> == تێبینییەکان == <references group="تێبینی" /> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Leo XIV|پاپا لیۆی چواردەیەم}} {{authority control}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ژیاننامە|ڤاتیکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ماتماتیکزانانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:چالاکوانە ئەمریکییەکانی مافەکانی مرۆڤ]] [[پۆل:نووسەران دەربارەی دین و زانست]] mjgp2voiccl9lxarbgymxhm6varvu07 0 286485 1687487 1591179 2026-10-15T13:33:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687487 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''پاسەوانی کۆماری عێراق''' ({{Langx|ar|حرس العراق الجمهوري}}) لقێکی سەربازیی عێراق بووە لە ساڵی ١٩٦٩ تا ٢٠٠٣، کە بە پلەی یەکەم لە سەردەمی [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆکایەتی]] [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێندا]] بوونی ھەبووە. سەرەتا یەکەیەکی [[پاسەوانی پریتۆرین|پاسەوانی پریتۆریایی]] بوو کە تاکە ئامانجی پاراستنی سەرۆک کۆماری عێراق بوو، لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق|شەڕی ئێران و عێراقدا]] بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کرد و گۆڕا بۆ ھێزێکی نوخبەی [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق]]. دواتر بە ''فەیلەقی پاسەوانی کۆماری'' ناسرا، و پاشان ''فەرماندەیی ھێزەکانی پاسەوانی کۆماری'' (''RGFC'') لەگەڵ فراوانبوونی بۆ دوو فەیلەق. پاسەوانی کۆماری لە ساڵی ٢٠٠٣ دوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] لەلایەن [[ھێزە فرەنەتەوەیییەکان لە عێراق|ھاوپەیمانییەکی نێونەتەوەییی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا]] ھەڵوەشایەوە. پاسەوانی کۆماری ئەو سەربازە نوخبانەی سوپای عێراق بوون کە ڕاستەوخۆ ڕاپۆرتیان بۆ سەددام حوسێن دەدا، بە پێچەوانەی ھێزی [[نیمچە سەربازی|نیمچە سەربازیی]] [[فیداییەکانی سەددام|فیداییەکانی سەددام]] و [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای ئاسایی عێراق]]. ئەوان باشتر ڕاھێنان و ڕێکوپێکی و ئامێری پێویست و مووچەیان زیاتر بوو لە سەربازە ئاساییەکانی عێراق، پاداشت و ئۆتۆمبێلی نوێ و خانووبەرەی پاڵپشتییان وەرگرتبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/world/02/military_fact_files/v3_special_forces/html/pay.stm|سەردێڕ=US Marines and the Republican Guard: Pay|ئیش=[[BBC News]]}}</ref> ==مێژوو== ===جەنگی عێراق و ئێران=== لە سەرەتادا تواناکانی پاسەوانی کۆماری سنووردار بوون؛ ھەرچۆنێک بێت، لە کاتی [[جەنگی ئێران و عێراق|جەنگی عێراق و ئێراندا]] بۆ پێنج لیوا فراوان کرا، کە زیاتر بۆ ھێرشی پێچەوانە بەکار دەھێنران. لە ساڵی ١٩٨٦دا، بەھۆی زۆریی زیانەکانەوە، [[حیزبی بەعس (عێراق)|حیزبی بەعسی عێراق]] بڕیاری دا سیستمێکی نوێ پەیڕەو بکات و ھەزاران خوێندکاری زانکۆ بۆ سەربازی ڕاپێچ بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/militia.htm|سەردێڕ=People's Army / Popular Army / People's Militia (Al Jaysh ash Shaabi)|وێبگە=www.globalsecurity.org}}</ref> ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی پاسەوانی کۆماری بۆ نزیکەی ٢٨ تا ٣٣ لیوا زیاد بکات، کە لەلایەن ئەفسەرە لێھاتووەکانەوە سەرپەرشتی دەکران. ئەم ھێزە توانی ناوچە داگیرکراوەکانی وەک فاو ئازاد بکاتەوە و ھێرشی نوێ بکاتە سەر خاکی ئێران. ====پێکھاتەی شەڕ لە ١٩٨٠–١٩٨٨==== بەپێی سەرچاوە ئێرانییەکان، پێکھاتەکە بەم شێوەیە بوو:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/198133/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%DB%B5|سەردێڕ=آشنایی با عملیات کربلای ۵|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=همشهری آنلاین|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181111170109/https://www.hamshahrionline.ir/news/198133/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C-%DB%B5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[فیرقەی ١ (عێراق)|لیوای ١ی پیادەی میکانیکی]] * لیواکانی ٢ و ١٠ی زرێپۆش * لیوای ٣ی ھێزە تایبەتەکان * چەند لیوایەکی پیادە (٤، ٥، ٦، ٧، ٨، ١٦، ١٧) * لیوای ١١ی کۆماندۆ ===جەنگی کەنداو=== لە نێوان داگیرکردنی کووەیت و [[جەنگی کەنداو|جەنگی نێونەتەوەییی کەنداودا]]، فەرماندەیی ھێزەکانی پاسەوانی کۆماری دامەزرا و یەکەکان ڕێک خرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |بڵاوکەرەوە=Institute for Defense Analyses |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=٢٧٢}}</ref> پاسەوانی کۆماری لەژێر فەرماندەیی فەریق ئەیاد فوتەیح ئەلڕاوی بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |بڵاوکەرەوە=Institute for Defense Analyses |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=٤٠٥}}</ref> و لە دوو فەیلەقی سەرەکی پێکھاتبوو کە فیرقەکانی وەک «حەمورابی»، «مەدینە»، و «تەوەکەلنا»یان لەخۆ دەگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |بڵاوکەرەوە=Institute for Defense Analyses |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=٤٠٦}}</ref> جگە لەمانە، فیرقەی تایبەتی «ئەسساعیقە» و چەند فیرقەیەکی تری ناوخۆیی بۆ پاراستنی تەختەی باکوور و شەڕ دژی [[پێشمەرگە]] پێکھێنران. ===[[داگیرکاریی عێراق بۆ سەر کووەیت|داگیرکردنی کووەیت]]=== تا ١ی ئابی ١٩٩٠، زیاتر لە ١٠٠ ھەزار سەربازی عێراقی لەسەر سنووری کووەیت کۆکرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/2/newsid_2526000/2526937.stm |سەردێڕ=1990: Iraq invades Kuwait |ئیش=[[BBC News]]}}</ref> لە ٢ی ئابدا، ھەشت فیرقەی پاسەوانی کۆماری ھێرشیان کردە سەر کووەیت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |ئیش=[[Institute for Defense Analyses]] |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=١٢٣}}</ref> ژمارەی سەربازانی عێراق حەوت ئەوەندەی سوپای کووەیت بوو، بەو ھۆیەشەوە داگیرکارییەکە زۆر بە خێرایی ئەنجام درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |ئیش=Institute for Defense Analyses |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=١١٨}}</ref> دوای کۆنتڕۆڵکردنی ناوچەکە، پاسەوانی کۆماری بۆ پێگەی یەدەگی ستراتیژی پاشەکشەی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA484530.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130702225459/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ada484530 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Iraqi Perspectives Project Phase II Um Al-Ma'arik (The Mother of All Battles): Operational and Strategic Insights from an Iraqi Perspective |ئیش=[[Institute for Defense Analyses]] |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|پەڕە=١٦٩}}</ref> ===[[شەڕی کەنداو|گەردەلوولی بیابان]]=== لە ٢٤ی شوباتی ١٩٩١، ھێزەکانی ھاوپەیمانان ھێرشی زەوینییان بۆ سەر عێراق دەست پێ کرد. پاسەوانی کۆماری کە بەھۆی بۆردومانی ھەوایییەوە لاواز ببوو، نەیتوانی بەرگەی پێشڕەوییەکان بگرێت، بەڵام لە چەندین شەڕی تانکی گەورەدا وەک «٧٣ ئیستینگ» بەشدارییان کرد. ھەرچەندە ئەمریکییەکان سەرکەوتنیان بەدەست ھێنا، بەڵام یەکەکانی پاسەوانی کۆماری بەرگرییان کرد و توانییان چەندین فڕۆکە و ھەلیکۆپتەری ئەمریکی بخەنە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19910408&id=0SgxAAAAIBAJ&pg=1267,5795234|سەردێڕ=Ocala Star-Banner – Google News Archive Search|ئیش=google.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> فیرقەی «مەدینە» یەکێک بوو لەو یەکانەی کە تا کۆتایی مایەوە و جەنگا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Republican Guard (Iraq)}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} hqbvlc68zzfb9teqczvkntfzkhd8c35 0 286878 1687896 1666229 2026-10-16T05:49:32Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687896 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''سنووری عێراق و تورکیا''' ({{Lang-ku|Sînorê raqê–Tirkiye}}؛ {{بە تورکی|Irak–Türkiye sınırı}}) سنووری نێوان [[عێراق]] و [[تورکیا]]یە، درێژییەکەی ٣٦٧ کیلۆمەترە، لە سێ خاڵی لەگەڵ [[سووریا]] لە ڕۆژاوا تا سێ خاڵی لەگەڵ [[ئێران]] لە ڕۆژھەڵات درێژ دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=CIA World Factbook – Iraq |ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200909234147/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> == وەسف == سنوورەکە لە ڕۆژاواوە لە سێ خاڵێک لەگەڵ سووریا دەست پێدەکات، کە ڕووباری [[دیجلە]] و [[خابوور (دیجلە)|خابووری بچووک]] لێ یەکدەگرنەوە. پاشان بەدوای ڕووباری دووەمدا دەڕوات بەرەو ڕۆژھەڵات، پاشان بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات. پاشان سنوورەکە لە ڕێگەی وشکانییەوە بەرەو ڕۆژھەڵات دەگۆڕێت لە ڕێگەی زنجیرەیەک ھێڵی سەخت بەسەر لووتکەی شاخ و چەمی بچووکدا، دواجار ڕوو لە باشوور دەکات و دەلکێتە ڕووباری حاجی پاک (حجیبی سویو). پاشان بەدوای ئەم ڕووبارەدا دەڕوات لە باکووری ڕۆژھەڵات تا سێ خاڵی [[ئێران]]. ناوچەیەکی سنووریی شاخاوییە و نزیکەی تەنھا [[کورد]] لە ھەردوولا نیشتەجێیە. == دەروازە سنوورییەکان == درێژی سنوورەکە ٣٦٢ کیلۆمەترە، لەو ژمارەیەش ٣٠٠ کیلۆمەتر دەروازەی وشکانییە لەناو پارێزگاکانی [[ھەولێر]] و [[دھۆک]]، ھەروەھا ٦٢ کیلۆمەتر دەروازە بەدرێژایی ڕووباری دیێل لە سنووری پارێزگای دھۆک کە لقێکی دیجلەیە. سنووری عێراق و تورکیا زۆر سەختە، بە تایبەت کە بە درێژایی سێگۆشەی عێراق-تورکیا-ئێران بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات دەڕۆیت. زەوییەکە لەڕادەبەدەر سەخت و بە بەفر داپۆشراوە بۆ ماوەی نیوەی ساڵ. سێ دەروازە بەدرێژایی سنووری نێوان ھەردوو وڵات ھەیە، دوو دەروازە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و یەکێکیش بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و شەمەندەفەر. خابوور کە قەرەباڵغترین خاڵە، لە قەرەباڵغترین خاڵە سنوورییەکانی جیھانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://drawmedia.net/ar/page_detail?smart-id=15285 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251124032142/https://drawmedia.net/ar/page_detail?smart-id=15285 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Iraq-Turkey border}} {{شریتی دەروازە|عێراق|تورکیا|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:سنوورەکانی عێراق]] [[پۆل:سنوورەکانی تورکیا]] [[پۆل:سنوورە نێودەوڵەتییەکان]] bra3ucrpch1ghswwzxgtjea9iz4lnv4 0 288656 1687990 1560812 2026-10-16T10:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687990 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|official_name=پردی ڤالی|native_name=Valley Bridge|image=Valley Bridge, Scarborough - geograph.org.uk - 1508263.jpg|caption=پردی ڤالی، سکاربۆرۆ، یۆرکشایری باکوور، ئینگلتەرا.|carries=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|crosses=باخچەکانی ڤالی|locale=[[سکاربۆرۆ]]، [[یۆرکشایری باکوور]]، [[ئینگلتەرا]]|design=پردی تیرچە (Girder bridge)|open=١ی تەممووزی ١٨٦٥|cost=١٧,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٨٦٥)|design_engineer=سێر چارڵز فۆکس}} '''پردی ڤالی''' یان '''پردی دۆڵ''' (بە ئینگلیزی: Valley Bridge) پردێکی مێژووییە لە شارۆچکەی [[سکاربۆرۆ]] لە [[یۆرکشایری باکوور]]، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای سەرەکی A165 بەسەر باخچەکانی ڤالیدا دەگوازێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Valley Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Valley_Bridge?wprov=sfla1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Scarborough,_from_below_Valley_Bridge,_Yorkshire,_England-LCCN2002708323.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردەکە لە خوارەوە، سکاربۆرۆ.]] == مێژوو و نەخشەسازی == یاسای دروستکردنی پردەکە لە پەرلەمان لە ساڵی ١٨٦١ دەرچوو و پردەکە لە ١ی تەممووزی ١٨٦٥ بە ڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە. پردەکە لەلایەن ئەندازیار [[سێر چارڵز فۆکس|سێر چارڵز فۆکسەوە]] دیزاین کراوە و لەلایەن [[نژیاروان]] [[کوتبێرت برۆدریک|کوتبێرت برۆدریکەوە]] کاری [[نژیاروانی]] بۆ کراوە. پێکھاتەی پردەکە لە ستوونی ئاسنی داڕێژراو و تیرچەی ئاسنی چەسپاو پێکھاتووە و تێچووی دروستکردنی لەو سەردەمەدا نزیکەی ١٧,٠٠٠ [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەندی ستەرلینگ]] بووە.<ref name="wiki" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Sir Charles Fox (1810-1874) |ناونیشان=http://openplaques.org/people/16792 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251010064519/https://openplaques.org/people/16792 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == تایبەتمەندی و پارێزبەندی == پردی ڤالی یەکێکە لە شوێنە دیارەکانی سکاربۆرۆ. لە شەواندا، بەھۆی ڕووناکیی سەوزەوە کە لە ژێرەوە لێی دراوە، دیمەنێکی تایبەتی ھەیە. بۆ ڕێگریکردن لە ڕووداوی نەخوازراوی وەک [[خۆکوشتن]]، پەرژینی تۆڕی پتەو بۆ ڕێڕەوی پیادەکان زیاد کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Valley Bridge, Scarborough |ناونیشان=https://www.geograph.org.uk/photo/1508263 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} hmylnpd4clcpb9yn69z7aq2l8i1ztb5 0 288657 1687847 1480035 2026-10-16T04:33:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687847 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|official_name=پردی ئاشتیی فۆیڵ|native_name=Peace Bridge Foyle|image=The Peace Bridge - Derry, Northern Ireland, UK - August 17, 2017 06.jpg|caption=پردی ئاشتی لە شاری [[دێری]]، ئایرلەندی باکوور، ٢٠١٧.|carries=پیادە و پاسکیلسواران|crosses=[[ڕووباری فۆیڵ]]|locale=[[دێری]]، [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]|design=پردی ھەڵواسراوی خۆیی (Self-anchored suspension)|total_length=٢٣٥ مەتر|width=٤ مەتر|open=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|cost=١٤ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ|design_engineer=Wilkinson Eyre}} '''پردی ئاشتیی فۆیڵ''' (بە ئینگلیزی: Peace Bridge Foyle) پردێکی [[پیادە]] و [[پاسکیل سواری|پاسکیلسوارییە]] لە شاری [[دێری]] لە [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]، کە بەسەر [[ڕووباری فۆیڵ|ڕووباری فۆیڵدا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١١ کرایەوە و بووەتە ھێمایەکی گرنگی ئاشتی و یەکگرتنەوە، چونکە دوو کۆمەڵگەی لەمێژینە دابڕاوی شارەکە پێکەوە دەبەستێتەوە.<ref name="discoverNI">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Peace Bridge |ناونیشان=https://discovernorthernireland.com/things-to-do/peace-bridge-p701951 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشە و دروستکردن == پردی ئاشتی پردێکی ھەڵواسراوی خۆ-ڕاگیرە (self-anchored suspension bridge) و دیزاینێکی شێوە 'S'ی ھەیە. درێژییەکەی ٢٣٥ مەتر و پانییەکەی ٤ مەترە. پرۆژەکە بە تێچووی نزیکەی ١٤ [[پاوەندی ستەرلینگی|ملیۆن پاوەند]] دروست کراوە، کە بەشێکی زۆری لەلایەن بەرنامەی ئاشتیی سێیەمی [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتیی ئەورووپاوە]] (EU's PEACE III programme) دابین کراوە.<ref name="ice">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Peace Bridge, Derry-Londonderry |ناونیشان=https://www.ice.org.uk/what-is-civil-engineering/infrastructure-projects/peace-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشە ناوازەکەی، کە دوو ستوونی ھەڵگری مەیلدار لەخۆدەگرێت، وەک "تەوقەکردنێک بەسەر ڕووبارەکەدا" وەسف دەکرێت، کە ئاماژەیە بۆ ئامانجە ھێماییەکەی پردەکە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Peace Bridge (Foyle) - Wikipedia |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Peace_Bridge_(Foyle) |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:The_Peace_Bridge_-_panoramio.jpg|چەپ|وێنۆک|دیزاینی شێوە 'S'ی پردی ئاشتی لە شاری دێری.]] == گرنگیی ھێمایی و کاریگەری == ئامانجی سەرەکیی دروستکردنی پردی ئاشتی، بەستنەوەی دوو بەشی سەرەکیی شاری [[دێری]] بوو: بەشی سیتی ساید (Cityside) کە بە شێوەیەکی نەریتی زۆرینەی نەتەوەخوازن، و بەشی وۆتەرساید (Waterside) کە زۆرینەی یەکێتیخوازن. بۆ دەیان ساڵ، بەھۆی ململانێی ناسراو بە "The Troubles"، پەیوەندییەکی کەمی بەرجەستەیی و کۆمەڵایەتی لە نێوان ئەم دوو بەشەدا ھەبوو. پردی ئاشتی یارمەتیدەر بوو لە لابردنی بەربەستە دەروونی و گۆشەگیربوون و ھاندانی ھاتوچۆ و تێکەڵاویی نێوان ھەردوو کۆمەڵگەکە.<ref name="discoverNI" /> پردەکە بووەتە شوێنێکی یەکجار بەناوبانگ بۆ [[دانیشتووان]] و [[گەشتیاری|گەشتیاران]]. لە دوو ساڵی یەکەمی کرانەوەیدا، زیاتر لە ٣ ملیۆن جار بەکارھێنرابوو.<ref name="bbc">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Derry's Peace Bridge 'a decade of connecting communities' |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-foyle-west-57607699 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ھەروەھا ڕۆڵێکی گرنگی لە بوژاندنەوەی ناوچەکانی دەوروبەری ڕووبارەکەدا گێڕاوە و بووەتە شوێنێکی سەرەکی بۆ بەڕێوەچوونی بۆنە و فێستیڤاڵەکان. == خەڵات و ڕێزلێنان == پردی ئاشتی چەندین خەڵاتی لە بواری ئەندازیاری و دیزایندا بەدەستھێناوە، لەوانە خەڵاتی "باشترین باڵەخانەی گشتیی سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو".<ref name="ice" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Peace Bridge (Foyle)}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] [[پۆل:پردەکان لە ساڵی ٢٠١١ تەواو بوون]] buk765plqcfu8x2nf4520ow3dk56bs9 0 288659 1687844 1526532 2026-10-16T04:33:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687844 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|official_name=پردی ئابینگدۆن|native_name=Abingdon Bridge|image=AbingdonBrBu02.JPG|caption=پردی ئابینگدۆن لە ئابینگدۆن-ئۆن-تەمز.|carries=ڕێگای A415|crosses=[[ڕووباری تەمز]]|locale=[[ئابینگدۆن-ئۆن-تەمز]]، [[ئۆکسفۆردشێر]]، [[ئینگلتەرا]]|design=پردی کەوانەیی بەردین و کۆنکرێتی|open=١٤١٦ (بنەڕەتی)، ١٩٢٩ (دوای نۆژەنکردنەوە)}} '''پردی ئابینگدۆن''' (بە ئینگلیزی: Abingdon Bridge) پردێکی مێژووییە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە شارۆچکەی [[ئابینگدۆن-ئۆن-تەمز]] لە [[ئۆکسفۆردشێر|ئۆکسفۆردشێری]] [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. ئەم پردە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە و لە ڕاستیدا لە دوو پردی لێکدراو پێکدێت.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Abingdon Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Abingdon_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پردە بنەڕەتییەکە لە ساڵی ١٤١٦ لەلایەن "برایەتیی خاچی پیرۆز" (Fraternity of the Holy Cross) و بە مۆڵەتی [[ھێنری پێنجەمی ئینگلتەرا|پاشا ھێنری پێنجەم]] دروست کرا. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێگایەکی سەلامەت بوو لەبری بەکارھێنانی [[بەلەم|بەلەمی]] مەترسیدار بۆ پەڕینەوە، ھەروەھا بووە ڕێگایەکی بازرگانیی سەرەکی کە [[لەندەن|لەندەنی]] بە ڕۆژاوای ئینگلتەراوە دەبەستەوە.<ref name="abingdon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Abingdon Bridge |ناونیشان=https://www.abingdon.gov.uk/abingdon_buildings/abingdon-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ ماوەیەکی درێژ باج (toll) لە خەڵک وەردەگیرا بۆ پەڕینەوە، و خانووچکەی وەرگرتنی باج تا ساڵانی ١٩٢٠ لەسەر پردەکە مابووەوە.<ref name="culham">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Oxfordshire Toll Houses |ناونیشان=https://culhamticketoffice.co.uk/bits/tollhouses1.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Traffic_crossing_Abingdon_Bridge_-_geograph.org.uk_-_4532601.jpg|چەپ|وێنۆک|ھاتوچۆ بەسەر پردی ئابینگدۆن، ٢٠١٥.]] == نۆژەنکردنەوە و پێکھاتەی ئێستا == لە نێوان ساڵانی ١٩٢٧ بۆ ١٩٢٩، بەشی سەرەکیی پردەکە نۆژەن کرایەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە [[کەشتی]] و [[بەلەم|بەلەمی]] گەورەتر بدات بەژێریدا تێپەڕن. لەم نۆژەنکردنەوەیەدا، چەند کەوانەیەکی ناوەڕاستی پردەکە ڕووخێنران و بە یەک کەوانەی پان و بەرزی کۆنکرێتی جێگەیان گیرایەوە.<ref name="abingdon" /> پردی ئابینگدۆن لە دۆخی ئێستایدا لە دوو بەش پێکدێت: '''پردی ئابینگدۆن:''' بەشی سەرەکی و باکووری پردەکەیە کە لە ساڵانی ١٩٢٠ نۆژەن کراوەتەوە. '''پردی بێرفۆرد (Burford Bridge):''' بەشی باشووری پردەکەیە و پێکھاتە بنەڕەتییە سەدەی ناوەڕاستییەکەی خۆی پاراستووە کە لە چەندین کەوانەی بچووکی بەردین پێکدێت و مێژووەکەی بۆ ساڵی ١٤١٦ دەگەڕێتەوە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Abingdon Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} mwfn41pgeyrr2qk6esam8a1a9g8gbqk 0 288663 1687849 1526537 2026-10-16T04:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687849 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئالبێرت , داچێت | ناوی خۆماڵی = ، Albert Bridge, Datchet | وێنە = Albert Bridge over the River Thames near Datchet - geograph.org.uk - 6429963.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئەلبێرت بەسەر ڕووباری تەمزدا لە نزیک داچێت. | ھەڵگرتن = ڕێگای B3021 | پەڕینەوە = [[ڕووباری تەمز]] | شوێن = نێوان [[داچێت]]، بێرکشایەر و [[ویندسۆری کۆن]]، [[سەری (شارستان)]] | دیزاین = پردی کەوانەیی لە ئاسنی داڕێژراو | کرایەوە = ١٨٨٥ | تێچوو = ٩,٦٠٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٨٨٥) | ئەندازیاری دیزاین = Andrew Handyside and Co. }} '''پردی ئالبێرت , داچێت''' (بە ئینگلیزی: Albert Bridge, Datchet) پردێکی ڕێگای [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێلە]] کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە گوندی [[داچێت]] (لە بێرکشایەر) بە ناوچەی [[ویندسۆری کۆن]] (لە [[سەری (شارستان)]]) دەبەستێتەوە. پردەکە لە ساڵی ١٨٨٥ کراوەتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, Datchet |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Bridge,_Datchet?wprov=sfla1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پردی ئالبێرت جێگرەوەی پردێکی کۆنترە بە ناوی "پردی ڤیکتۆریا"، کە پردێکی دارین بوو و لە ساڵی ١٨٥١ لەلایەن شاژن ڤیکتۆریاوە کرابووەوە. پردی ڤیکتۆریا لە مانگی حوزەیرانی ١٨٨٣دا بەشێکی داڕما. لە ئەنجامدا، بڕیار درا پردێکی نوێ لە ئاسن دروست بکرێت. پردی نوێی ئالبێرت لە ساڵی ١٨٨٥ بە تێچووی ٩,٦٠٠ [[پاوەندی ستەرلینگی]] ئەو سەردەمە کرایەوە.<ref name="thames">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Albert and Victoria Bridges, Datchet |ناونیشان=https://www.thamesweb.co.uk/windsor/windsorbridges/bridges2.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="grace">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, Datchet |ناونیشان=https://www.gracesguide.co.uk/Albert_Bridge,_Datchet |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:The_B3021_crossing_Albert_Bridge_-_geograph.org.uk_-_5293414.jpg|چەپ|وێنۆک|ڕێگای B3021 بەسەر پردی ئەلبێرتدا دەپەڕێتەوە.]] == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی ئالبێرت پردێکی کەوانەیی تاکە کە لە ئاسنی داڕێژراو (cast iron) دروست کراوە. نەخش و جێبەجێکردنی لەلایەن کۆمپانیای Andrew Handyside and Co.ی شاری دێربییەوە ئەنجام دراوە. پێکھاتەکەی لە زی ئاسنی داڕێژراو و بەستەری ئاسنی پتەو پێکھاتووە، کە دیزاینێکی باوی [[سەردەمی ڤیکتۆریا|سەردەمی ڤیکتۆریایە]] و نەخش و نیگاری تایبەتی لەخۆدەگرێت.<ref name="wiki" /><ref name="grace" /> == دۆخی ئێستا == پردەکە لە ئێستادا ڕێگای B3021 ھەڵدەگرێت، کە ڕێگایەکی گرنگە بۆ ھاتوچۆی ناوچەکە. بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم لە لیستی میراتی نەتەوەیی ئینگلتەرادا تۆمار کراوە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Albert Bridge, Datchet}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} nssve740owbsp85avvlf4jskr35e4bk 0 288720 1687851 1526539 2026-10-16T04:34:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687851 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|official_name=پردی ئالبێرت - مانچستەر|native_name=Albert Bridge, Manchester|image=2766470 e4f6994d.jpg|caption=پردی ئالبێرت لە ساڵی ٢٠٠٧.|carries=ڕێگای ئۆتۆمبێل (یەک-ساید)|crosses=[[ڕووباری ئیروێڵ]]|locale=[[مانچستەر]] و [[سالفۆرد]]|design=پردی کەوانەیی بەردین|open=٢٦ی ئابی ١٨٤٤|listed_building_grade=پۆلی دووەم}} '''پردی ئالبێرت, مانچستەر ''' (بە ئینگلیزی: Albert Bridge , Manchester) پردێکی مێژووییە کە بەسەر [[ڕووباری ئیروێڵ|ڕووباری ئیروێڵدا]] ھەردوو شاری [[مانچستەر]] و [[سالفۆرد]] لە [[ئینگلتەرا]] پێکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە لە ساڵی ١٨٤٤ کراوەتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە. '''ئەم پردە جێگەی پردێکی کۆنتر بە ناوی "پردی نیو بەیلی" گرتەوە کە لە ساڵی ١٧٨٥ دروست کرابوو.''' '''پردی ئالبێرت یەکەم پرد بوو بەسەر ڕووباری ئیروێڵدا کە لە ساڵی ١٨٤٨ باج وەرگرتنی لەسەر ھەڵگیرا.''' '''دیزاینەکەی بە کەوانەیەکی تاک و بە بەردی ئەشلار داڕێژراوە و ھەڵگری نیشانەی ھەردوو شاری مانچستەر و سالفۆردە.''' '''لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٨٨، خرایە لیستی باڵەخانە پارێزراوەکانی پۆلی دووەمەوە.''' [[پەڕگە:Albert_bridge_manchester_1854.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی ئالبێرت لە ساڵی ١٨٥٤، دە ساڵ دوای کردنەوەی.]] == مێژوو == پێش دروستکردنی پردی ئالبێرت، پردێکی بەردینی تر بە ناوی "پردی نیو بەیلی" لە ھەمان شوێندا ھەبوو کە لە نێوان ساڵانی ١٧٨٣ بۆ ١٧٨٥ بە بەخشینی گشتی دروست کرابوو. بەڵام لەگەڵ گەشەکردنی شارەکاندا، ئەو پردە بەھۆی باریکی و لێژییەکەیەوە نەیدەتوانی پێداویستییەکانی ھاتوچۆ دابین بکات. بۆیە بڕیار درا پردێکی نوێ دروست بکرێت. پردی نوێ، کە بە ناوی [[شازادە ئالبێرت]]، ھاوسەری [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا]]، ناونرا، لە ٢٦ی ئابی ١٨٤٤ بە فەرمی کرایەوە. پردی ئالبێرت بووە یەکەم پرد بەسەر ڕووباری ئیروێڵدا کە ئەنجومەنی شارەوانییەکانی مانچستەر و سالفۆرد لە ساڵی ١٨٤٨دا باج وەرگرتنیان لەسەر ھەڵگرت و کردیان بە پردێکی خۆڕایی.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, Manchester |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Bridge,_Manchester?wprov=sfla1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=1844: England Gets a New Bridge |ناونیشان=https://transportationhistory.org/2022/08/26/1844-england-gets-a-new-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشەسازیی و پاراستن == پردەکە لە یەک کەوانەی بەردین پێکھاتووە کە بە بەردی ئەشلار (sandstone ashlar) ڕووپۆش کراوە. دیزاینەکەی چەندین وردەکاریی جوان لەخۆدەگرێت، وەک بەردی لێوارکراو (rusticated voussoirs) و پەرژینی بەردین بە ستوونی باڵستەر. لەسەر ھەردوو دیوی پردەکە، نیشانەی فەرمیی ھەردوو شاری مانچستەر و سالفۆرد ھەڵکۆڵراون. لە ڕابردوودا، پردەکە بە چرای ڕازاوە ڕووناک کرابووەوە، بەڵام لە ساڵانی شەستەکانی سەدەی بیستەمدا ئەو چرایانە لابردران. بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، پردەکە لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٨٨ وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم دیاری کرا. لە ئێستادا، پردەکە ھاتوچۆی یەک-سایدی لەسەرە و ڕێگای "بریدج ستریت" دەگوازێتەوە.<ref name="wiki" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge |ناونیشان=https://aroundus.com/p/12849860-albert-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|مانچستەر|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Albert Bridge, Manchester}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} 64nibr4ntd1oa6qx3hgujzimsx9ikka 0 288845 1687846 1526535 2026-10-16T04:33:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687846 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئاسنینی ئاڵدفۆرد | ناوی خۆماڵی = Aldford Iron Bridge | وێنە = The Iron Bridge at Aldford - geograph.org.uk - 6691105.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئاسنینی ئاڵدفۆرد لە چێشەر، ئینگلتەرا. | ھەڵگرتن = ئێستا تەنھا پیادە | پەڕینەوە = [[ڕووباری دی]] | شوێن = [[ئاڵدفۆرد]]، [[چێشەر]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی (Arch bridge) | کەرەستە = ئاسنی داڕێژراو، بەردی لمی | درێژیی گشتی = ٥٠ مەتر (١٦٤ پێ) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = تۆماس تێلفۆرد | بەڵێندەر = ویلیام ھازڵداین | کرایەوە = ١٨٢٤ | تێچوو = نادیار }} '''پردی ئاسنینی ئاڵدفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Aldford Iron Bridge) پردێکی ئاسنی داڕێژراوە کە بەسەر [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|ڕووباری دی]] لە گوندی [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|ئاڵدفۆرد]]، [[چێشەر]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە دەکەوێتە سنووری گەورەخانی ئیتن ھۆڵ (Eaton Hall) و وەک باڵەخانەیەکی مێژوویی پارێزراوی پۆلی یەکەم دەستنیشان کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Aldford_Iron_Bridge |سەردێڕ=Aldford Iron Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردەکە لە ساڵی ١٨٢٤ لەلایەن ڕۆبێرت گرۆسڤێنەری یەکەم، مارکیزی وێستمینستەر، دروست کراوە بۆ ئەوەی جێگەی بەلەم و پەڕینەوەیەکی مەترسیداری پێشووتر بگرێتەوە. نەخشەی پردەکە لەلایەن ئەندازیاری بەناوبانگ، [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|تۆماس تێلفۆرد]]، ئەنجام دراوە و لەلایەن ویلیام ھازڵداین، کە وەستایەکی بە ئەزموونی بواری ئاسن بوو، جێبەجێ کراوە. ئەم پردە بەشێک بوو لە زنجیرەیەک کاری ئەندازیاریی پێشکەوتوو کە تێلفۆرد لەو سەردەمەدا سەرپەرشتی دەکرد.<ref name="churton">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://basedinchurton.co.uk/2021/04/21/eaton-hall-bridge-at-aldford-built-by-william-hazledine-to-a-thomas-telford-design/ |سەردێڕ=Eaton Hall Bridge at Aldford, built by William Hazledine to a Thomas Telford design |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == پێکھاتە و نژیاروانی == پردی ئاسنینی ئاڵدفۆرد لە یەک کەوانەی ئاسنی داڕێژراو پێکھاتووە کە درێژییەکەی نزیکەی ٥٠ مەتر (١٦٤ پێ) دەبێت، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە درێژترین پردە ئاسنینەکانی سەردەمی خۆی. بنکە و کۆڵەکەکانی لە بەردی لمیی سوور دروست کراون. نەخشە نژیاروانییەکەی وردەکاریی جوانی تێدایە، وەک نەخشی گۆتیک لە پانێڵەکانی سەر کەوانەکە و دانانی دروشمی خێزانی گرۆسڤێنەر لەسەر لوتکەی کەوانەکە. ئەم وردەکارییانە جوانییەکی تایبەتیان بە پێکھاتە ئەندازیارییەکە بەخشیوە.<ref name="wiki" /><ref name="churton" /> [[پەڕگە:Aldford Iron Bridge.jpg|وێنۆک|چەپ|دیزاینی وردی کەوانەی پردەکە و نەخشە گۆتیکییەکان.]] == بەکارھێنان و پاراستن == پردەکە لە بنەڕەتدا بۆ ھاتوچۆی تایبەتی گەورەخانەکە دروست کرابوو. بە تێپەڕبوونی کات و زیادبوونی کێشی ئۆتۆمبێلەکان، پردەکە توانای ھەڵگرتنی ئەو بارە قورسانەی نەما. لە ساڵی ١٩٩٠، پردێکی کاتیی سەربازی (جۆری بەیلی) لەسەر پردە ئاسنینە مێژووییەکە دانرا بۆ ئەوەی ڕێگە بە ھاتوچۆی قورس بدات. دواتر لە ساڵانی ٢٠٠٠، ئەو پردە کاتییە بە پردێکی دیکەی ھاوچەرخ گۆڕدرا کە لەسەر ھەمان بناغەکان دروست کرایەوە. ئەمڕۆ، پردە ئاسنینە ڕەسەنەکەی تێلفۆرد تەنھا بۆ ھاتوچۆی پیادە بەکاردێت و وەک شاکارێکی ئەندازیاریی سەرەتای [[سەدەی نۆزدەھەم]] پارێزراوە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Aldford Iron Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی چێشەر]] [[پۆل:پردە ئاسنینە داڕێژراوەکان]] [[پۆل:باڵەخانە پارێزراوەکانی پۆلی یەکەم لە چێشەر]] [[پۆل:کارەکانی تۆماس تێلفۆرد]] [[پۆل:پردەکان کە لە ١٨٢٤ تەواو بوون]] 5j46333s93ip5jn2deczvw815gg890f 0 288846 1687910 1526574 2026-10-16T07:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687910 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بەیکوێڵ | ناوی خۆماڵی = Bakewell Bridge | وێنە = Bakewell Bridge - geograph.org.uk - 885121.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بەیکوێڵ بەسەر ڕووباری وای لە دێربیشایەر. | ھەڵگرتن = ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە (ڕێگای A619) | پەڕینەوە = [[ڕووباری وای]] | شوێن = [[بەیکوێڵ]]، [[دێربیشایەر]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | کەرەستە = بەردی لمی | ژمارەی مەوداکان = ٥ کەوانەی سەرەکی | کرایەوە = نزیکەی ١٣٠٠ }} '''پردی بەیکوێڵ''' (بە ئینگلیزی: Bakewell Bridge) پردێکی بەردینی مێژووییە کە بەسەر [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|ڕووباری وای]] لە شارۆچکەی [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|بەیکوێڵ]]، [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|دێربیشایەر]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. ئەم پردە بە یەکێک لە کۆنترین پردەکانی وڵات دادەنرێت کە ھێشتا لەکار دایە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم و مۆنۆمێنتێکی تۆمارکراو پۆلێن کراوە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1148112?section=official-list-entry |سەردێڕ=BAKEWELL BRIDGE |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نژیاروانی == مێژووی دروستکردنی پردی بەیکوێڵ دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ساڵی ١٣٠٠، کە لە سەرەتادا وەک پردێکی بارگواستنەوە (packhorse bridge) دروست کرابوو. پێکھاتە سەرەتاییەکەی لە پێنج کەوانەی تیژی گۆتیک پێکھاتووە کە لە بەردی لمیی خۆماڵی دروست کراون. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی بریتین لە بڕەرە ئاوییە سێگۆشەییەکان (cutwaters) کە لە نێوان کەوانەکاندا دروست کراون بۆ کەمکردنەوەی فشاری ئاو لەسەر پایەکان.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bakewell_Bridge |سەردێڕ=Bakewell Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="andrewsgen">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://andrewsgen.com/photo/derbyshire/bakewell_bridge.htm |سەردێڕ=Bakewell Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە سەرەتای سەدەی نۆزدەھەمدا، بەھۆی زیادبوونی قەبارەی ھاتوچۆ، پێویستی بە فراوانکردنی پردەکە کرا. لەجیاتی دروستکردنی پردێکی نوێ، لای باکووری پردەکە بەوریایی ھەڵوەشێنرایەوە و دووبارە بە پانییەکی زیاتر دروست کرایەوە. ئەم کارە بەشێوەیەک ئەنجام درا کە ڕووکاری باشووری پردەکە وەک خۆی مایەوە و شێوازە مێژوویی و سەدەکانی ناوەڕاستی خۆی پاراست. ئەمەش وای کردووە کە ئەمڕۆ دوو ڕووکارە سەرەکییەکەی پردەکە لە شێوازدا جیاواز بن.<ref name="historicengland" /> [[پەڕگە:Bridge over River Wye, Bakewell - geograph.org.uk - 3803218.jpg|وێنۆک|چەپ|ڕووباری وای کە لەژێر پردە مێژووییەکەی بەیکوێڵدا تێدەپەڕێت.]] == پێکھاتە و بەکارھێنانی ھاوچەرخ == پردەکە لە پێنج کەوانەی سەرەکی پێکدێت. بڕەرە ئاوییەکانی نێوان کەوانەکان تا ئاستی ڕێڕەوەکە بەرز دەبنەوە و پشوودانی بچووک بۆ پیادەکان دروست دەکەن، کە ئەمە تایبەتمەندییەکی باوی پردە سەدەکانی ناوەڕاستییەکانە بۆ دابینکردنی سەلامەتی بۆ پیادەکان لەکاتی تێپەڕبوونی گالیسکە و ئەسپدا. سەڕەڕای تەمەنی درێژی، پردی بەیکوێڵ ھێشتا بەشێکی گرنگی ژێرخانی ناوچەکەیە و ھاتوچۆی ڕێگای A619ی بەسەردا تێدەپەڕێت. بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، پردەکە لەژێر پاراستنی توندایە و وەک یەکێک لە شوێنەوارە ھەرە گرنگەکانی شارۆچکەی بەیکوێڵ و پارکی نیشتمانیی پیک دیستریکت (Peak District) دەمێنێتەوە.<ref name="wiki" /><ref name="historicengland" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Bakewell Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی دێربیشایەر]] [[پۆل:پردە بەردینەکان]] [[پۆل:بینا پارێزراوەکانی پۆلی یەکەم لە دێربیشایەر]] [[پۆل:پردەکانی سەدەی ١٤]] [[پۆل:مۆنۆمێنتە تۆمارکراوەکان لە دێربیشایەر]] [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 5lu1nx5qo3k7aq7lo3c6hca3ezczp82 0 288847 1687852 1526540 2026-10-16T04:34:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687852 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ئاڤۆنمۆس|ناوی خۆماڵی=Avonmouth Bridge|وێنە=040424 026 avonmouth.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئاڤۆنمۆس کە ڕێگای خێرای M5 ھەڵگرتووە.|ھەڵگرتن=ڕێگای خێرای M5|پەڕینەوە=[[ڕووباری ئاڤۆن]]|شوێن=نزیک [[بریستۆڵ]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی تیرچەی سندوقی پۆڵا (Steel box girder)|درێژیی گشتی=١٣٨٨ مەتر (٤٥٥٤ پێ)|درێژترین مەودا=١٧٤ مەتر (٥٧١ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=Freeman Fox & Partners|بەڵێندەر=Fairfield-Mabey|کرایەوە=٢٤ی ئایاری ١٩٧٤}} '''پردی ئاڤۆنمۆس''' (بە ئینگلیزی: Avonmouth Bridge) پردێکی گەورەیە کە ڕێگای خێرای M5 بەسەر [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|ڕووباری ئاڤۆندا]] دەگوازێتەوە، لە نزیک بەندەری ئاڤۆنمۆس و شاری [[بریستۆڵ]] لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە لە ٢٤ی ئایاری ١٩٧٤ کرایەوە و ئێستا یەکێکە لە گرنگترین و قەرەباڵغترین بەشەکانی تۆڕی ڕێگاوبانی [[شانشینی یەکگرتوو]].<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Avonmouth Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Avonmouth_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="bristolpost">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The M5 Avonmouth Bridge has been an iconic landmark for 50 years |ناونیشان=https://www.bristolpost.co.uk/news/bristol-news/m5-avonmouth-bridge-been-iconic-9295536 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == کاری دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٩٦٩ دەستی پێ کرد و لەلایەن کۆمپانیای Freeman Fox & Partners نەخشێنرا . پێکھاتەی سەرەکیی پردەکە لە جۆری تیرچەی سندوقی پۆڵایە (steel box girder). لە کاتی دروستکردنیدا، بەھۆی ڕووخانی چەند پردێکی ھاوشێوە لە شوێنەکانی دیکەی جیھان، نیگەرانی سەبارەت بە پارێزراوی ئەم شێوازە دروست بوو. ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە پێداچوونەوە بە نەخشەکەدا بکرێت و لە کاتی دروستکردندا بەھێزکاریی زیاتری بۆ ئەنجام بدرێت، ئەمەش پرۆسەی دروستکردنەکەی دواخست بەڵام پارێزراوی زیاتر مسۆگەر کرد.<ref name="fitzroy">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=M5 AVONMOUTH BRIDGE STRENGTHENING |ناونیشان=https://fitzroy.com/people/avonmouth.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> [[پەڕگە:M5_Motorway_-_southbound_on_the_Avonmouth_Bridge_-_geograph.org.uk_-_2080923.jpg|چەپ|وێنۆک|ڕێگای خێرای M5 لەسەر پردی ئاڤۆنمۆس بەرەو باشوور.]] == بەھێزکردن و چاکسازی == لەگەڵ کردنەوەی پردەکەدا، بۆ ھاتوچۆی نزیکەی ٤٠,٠٠٠ [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێل]] لە ڕۆژێکدا نەخشێنرابوو، بەڵام ئەمڕۆ ڕۆژانە زیاتر لە ١٢٠,٠٠٠ ئۆتۆمبێل بەکاریدەھێنن. ئەم بارە ترافیکە زۆرە بووەتە ھۆی ئەوەی کە پردەکە پێویستی بە چەندین قۆناغی بەھێزکردن و نۆژەنکردنەوە ھەبێت. گەورەترین کاری بەھێزکردن لە نێوان ساڵانی ١٩٩٦ و ٢٠٠١ ئەنجام درا، کە تێیدا بڕێکی زۆر پۆڵا بۆ بەھێزکردنی پێکھاتە ناوەکییەکەی زیاد کرا.<ref name="fitzroy" /> لە ساڵانی دواییدا، دەزگای ناشناڵ ھایوەیز (National Highways) بەردەوام کاری چاکسازیی لەسەر دەکات، وەک گۆڕینی جومگە جووڵاوەکان، دانانی ڕوویەکی نوێی دژەئاو، و نۆژەنکردنەوەی گشتی بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتیی درێژخایەنی پردەکە. ئەم کارانە زۆرجار لە شەواندا ئەنجام دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی کاریگەری لەسەر ھاتوچۆ.<ref name="bbc">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Overnight M5 closures for Avonmouth Bridge work |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-bristol-69045165 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="cices">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=M5 Avonmouth Bridge joint replacement |ناونیشان=https://journals.cices.org/ces/ces-october-2024/features/m5-avonmouth-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == گرنگی و کاریگەری == پردی ئاڤۆنمۆس تەنھا پێکھاتەیەکی ئەندازیاری نییە، بەڵکو بەشێکی ژیانییە لە تۆڕی گواستنەوەی بەریتانیا، کە باشووری ڕۆژئاوای ئینگلتەرا بە باقی وڵاتەوە دەبەستێتەوە. جگە لەوەش، بووەتە یەکێک لە نیشانە دیارەکانی شاری [[بریستۆڵ]]. لەگەڵ ئەوەشدا، پردەکە زۆرجار دەبێتە خاڵی دروستبوونی قەرەباڵغی، و بەھۆی بەرزی و کراوەییەکەیەوە، لە کاتی بای بەھێزدا ڕووبەڕووی سنووردارکردنی ھاتوچۆ یان داخستن دەبێتەوە، کە کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ھاتوچۆی ناوچەکە ھەیە.<ref name="bristolpost" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|M5 Avonmouth Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی بریستۆڵ]] [[پۆل:پردەکان کە لە ١٩٧٤ تەواو بوون]] [[پۆل:پردەکانی ڕێگای خێرا لە ئینگلتەرا]] [[پۆل:پردی تیرچەی سندوقی پۆڵا]] [[پۆل:پردەکان لە شاری بریستۆڵ]] 7q61ufi654ipsiel7s67gumsxlp9ygs 0 288860 1687850 1593081 2026-10-16T04:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687850 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ئالبێرت - لەندەن|ناوی خۆماڵی=Albert Bridge|وێنە=Albert Bridge, London - Oct 2012.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئالبێرت بەسەر ڕووباری تەمز، لەندەن.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3031) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]] ([[چێڵسی]] بۆ [[باترسی]])|نەخشەسازیی=پردی تێکەڵ (کەیبڵ-ڕاگیراو/ھەڵواسراو/تیرچە)|کەرەستە=ئاسنی داڕێژراو، پۆڵا، کۆنکرێت|درێژیی گشتی=٢٢٠ مەتر (٧١٠ پێ)|پانی=١٢.٥ مەتر (٤١ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ڕۆلاند مەیسن ئۆردیش (دیزاینی سەرەتایی)|کرایەوە=٣١ی ئابی ١٨٧٣}} '''پردی ئالبێرت''' (بە ئینگلیزی: Albert Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]] درێژ دەبێتەوە و ناوچەکانی [[چێڵسی]] لە باکوور و [[باترسی]] لە باشوور پێکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە بەھۆی لاوازیی پێکھاتەکەیەوە نازناوی "خانمە لەرزۆکەکە" (The Trembling Lady)ی لێ نراوە و بە درێژایی مێژووی خۆی ڕووبەڕووی چەندین کێشەی ئەندازیاری بووەتەوە. بەھۆی نەخشە ناوازە و جوانییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, London |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Bridge,_London |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == نەخشەی سەرەتایی پردەکە لەلایەن ئەندازیار [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.| ڕۆلاند مەیسن]] ئۆردیش لە ساڵی ١٨٦٤ پێشکەش کرا، کە شێوازێکی پێشکەوتووی جۆری کەیبڵ-ڕاگیراو (cable-stayed) بوو و بە سیستەمی ئۆردیش-لۆفوڤر ناسرابوو. بەڵام بەھۆی دواکەوتنی کارەکان، نەخشەکە لەلایەن سێر جۆزێف بازاڵجێتەوە گۆڕانکاریی تێدا کرا و توخمەکانی پردی ھەڵواسراوی (suspension bridge) بۆ زیاد کرا. پردەکە دواجار لە ساڵی ١٨٧٣ بە ڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە.<ref name="historicbridges">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge |ناونیشان=https://historicbridges.org/bridges/browser/?bridgebrowser=unitedkingdom/albertbridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم تێکەڵکردنە وای کردووە کە پردی ئالبێرت ببێتە خاوەنی پێکھاتەیەکی ئەندازیاریی ناوازە و تێکەڵ. == کێشە پێکھاتەییەکان و گۆڕانکارییەکان == ھەر زوو دوای کردنەوەی، دەرکەوت کە پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە لاوازە و بەھۆی لەرینەوەی زۆرەوە نازناوی "خانمە لەرزۆکەکە"ی بەدەستھێنا. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، تابلۆی ھۆشداری لە دەروازەکانی پردەکەدا دانران کە داوا لە سەربازەکان دەکەن "ڕێکوپێکیی ھەنگاو بشکێنن" لە کاتی پەڕینەوەدا، ئەم تابلۆیانە تا ئەمڕۆش ماونەتەوە. لە ساڵی ١٨٨٤، بازاڵجێت جارێکی دیکە بە زنجیری پۆڵایینی نوێ پردەکەی بەھێزتر کرد.<ref name="britainexpress">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, London |ناونیشان=https://www.britainexpress.com/London/albert-bridge.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> کێشە ھەرە گەورەکە لە ساڵی ١٩٧٣ چارەسەر کرا، کاتێک دوو پایەی [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] لە ناوەڕاستی ڕووبارەکەدا لەژێر پردەکەدا زیاد کران بۆ پشتگیریکردنی کێشی زیاد. ئەم کارە، کە بڕیار بوو کاتی بێت، بووە ھۆی ئەوەی کە پردەکە ببێتە تێکەڵەیەک لە سێ جۆر نەخشەی جیاواز (کەیبڵ-ڕاگیراو، ھەڵواسراو، و تیرچەیی)، بەڵام تا ئێستاش پایەکان وەک خۆیان ماونەتەوە. بەھۆی ئەم لاوازییەوە، سنوورێکی توندی کێش (٢ تۆن) بەسەر پردەکەدا سەپێنراوە.<ref name="wiki" /><ref name="historicbridges" /> [[پەڕگە:Albert_Bridge_at_night,_London,_UK_-_Diliff.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی ئالبێرت لە شەودا، ڕووناککراوە بە زیاتر لە ٤,٠٠٠ گڵۆپی LED.]] == دیمەن و گرنگیی کەلتووری == پردی ئالبێرت بە یەکێک لە جوانترین پردەکانی [[لەندەن]] دادەنرێت، بەتایبەتی لە شەواندا. لە ساڵی ١٩٩٢، بە زیاتر لە ٤,٠٠٠ گڵۆپی LED ڕازێنرایەوە، کە دیمەنێکی سەرنجڕاکێشی پێ دەبەخشێت و وای لێ کردووە ببێتە یەکێک لە ھێما دیارەکانی [[ڕووباری تەمز]]. پردەکە بە ڕەنگی پەمەیی، شین و سەوز بۆیاخ کراوە، کە لە بنەڕەتدا بۆ ئەوە بووە کە لەناو تەم و مژدا بە ئاسانی ببینرێت و کەشتییەکان خۆیانی پیا نەکێشن.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/albert-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251011042528/https://illuminatedriver.london/bridges/albert-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێکی تر لە تایبەتمەندییە ناوازەکانی ئەوەیە کە تاکە پردی سەرەکیی ڕووباری تەمزە لە ناوەڕاستی لەندەن کە ھێشتا ژووری باجگرتنە (tollbooths) ڕەسەنەکانی لە ھەردوو سەرەکەیدا ماونەتەوە، کە یادگاریی ئەو سەردەمەن کە خەڵک ناچار بوون باج بدەن بۆ پەڕینەوە.<ref name="britainexpress" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئەندازیاری|پردەکان|بەریتانیا|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Albert Bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی لەندەن]] [[پۆل:بینا پارێزراوەکانی پۆلی دووەم* لە لەندەن]] [[پۆل:پردەکانی سەر ڕووباری تێمز]] [[پۆل:پردە ھەڵواسراوەکان لە ئینگلتەرا]] [[پۆل:پردەکان کە لە ١٨٧٣ تەواو بوون]] 8eq795vti1fvbttwc82z2p71ypn0fsx 0 288862 1687858 1526545 2026-10-16T04:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687858 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی باتەرسیا|ناوی خۆماڵی=Battersea Bridge|وێنە=Battersea Bridge - geograph.org.uk - 5982066.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی باتەرسیا کە چێڵسی و باتەرسیا پێکەوە دەبەستێتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3220) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی تیرچەیی (Girder arch bridge)|کەرەستە=ئاسنی داڕێژراو، گرانیت|ژمارەی مەوداکان=٥ کەوانە|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر جۆزێف بازاڵگێت|کرایەوە=٢١ی تەممووزی ١٨٩٠}} '''پردی باتەرسیا''' (بە ئینگلیزی: Battersea Bridge) پردێکی ئاسنی داڕێژراو و گرانیتە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی چێڵسی لە کەناری باکوور بە باتەرسیا لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. ئەم پردە، کە لە ساڵی ١٨٩٠ کرایەوە، جێگرەوەی پردێکی دارینی پێشووتر بوو کە لە ھەمان شوێندا بوو. بەھۆی نەخشە و گرنگییە مێژووییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Battersea Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Battersea_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == پردە کۆنەکەی باتەرسیا (١٧٧١-١٨٨٥) == یەکەم پرد لەم شوێنەدا لە ساڵی ١٧٧١ کرایەوە و پێکھاتەیەکی دارینی ھەبوو کە لەلایەن ھێنری ھۆڵاندەوە نەخشێنرابوو. ئەم پردە دارینە، کە دوا پردی لەو جۆرە بوو لە [[لەندەن]]، بەھۆی کەوانە تەسکەکانیەوە مەترسییەکی گەورەی بۆ ھاتوچۆی کەشتیوانی دروست دەکرد و زۆر بەکەڵکی ھاتوچۆی قورس نەدەھات.<ref name="layers">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Battersea Bridge |ناونیشان=https://www.layersoflondon.org/map/records/battersea-bridge-7467e14c-e295-4a58-b417-d75e7342905a |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، پردە کۆنەکە بووە سەرچاوەی ئیلھام بۆ ھونەرمەندانی وەک جەیمس ویسلەر و ج.م.و. تێرنەر. لە ساڵی ١٨٧٩، دەستەی کارەکانی میترۆپۆلیتان (Metropolitan Board of Works) پردەکەی کڕییەوە و باجەکانی لابرد، بەڵام بەھۆی خراپیی دۆخیەوە، لە ساڵی ١٨٨٥ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="knowlondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Battersea Bridge |ناونیشان=https://knowyourlondon.wordpress.com/2017/05/10/battersea-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Battersea_Bridge_-_geograph.org.uk_-_5290034.jpg|چەپ|وێنۆک|دیزاینی ئاسنی داڕێژراو و ڕووناککەرەوەکانی سەر پردەکە.]] == پردی ئێستا (١٨٩٠) == === نەخشە و دروستکردن === پردی نوێ لەلایەن سێر جۆزێف بازاڵگێت، ئەندازیاری بەناوبانگی [[سەردەمی ڤیکتۆریا]]، نەخشکراوە و لە ٢١ی تەممووزی ١٨٩٠ کرایەوە. پردەکە لەسەر پێنج پایەی گرانیتی دروست کراوە و پێکھاتەی سەرەوەی لە ئاسنی داڕێژراوە. بازاڵگێت گرنگییەکی زۆری بە لایەنی جوانیی پردەکە داوە، کە لە وردەکارییەکانی وەک نەخشی سەر ئاسنەکان و ڕووناککەرەوە ڕازاوەکاندا دەردەکەوێت.<ref name="historicbridges">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Battersea Bridge |ناونیشان=https://historicbridges.org/bridges/browser/?bridgebrowser=unitedkingdom/batterseabridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم پردە بە تەسکترین پردی ڕێگای [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێل]] دادەنرێت کە لەسەر ڕووباری تەمز لە لەندەن ماوەتەوە، کە پانییەکەی تەنھا ١٢ مەتر (٤٠ پێ)یە.<ref name="wiki" /> === کێشەکانی ھاتوچۆی ڕووبار === سەرەڕای جوانییەکەی، پانیی تەسک و کەوانە نزیکەکانی پردی باتەرسیا بووەتە ھۆی ئەوەی ببێتە یەکێک لە پردە ھەرە کێشەدارەکان بۆ ھاتوچۆی کەشتیوانی لەسەر ڕووباری تەمز. مێژوویەکی درێژی لە پێکدادانی کەشتی و بەلەمەکان ھەیە. بۆ نموونە، لە ساڵی ٢٠٠٥ بەلەمێکی بارھەڵگر خۆی بە یەکێک لە پایەکاندا کێشا و زیانێکی زۆری پێ گەیاند. ئەم ڕووداوانە وایان کردووە کە پردەکە نازناوی "مەترسیدارترین پردی تەمز"ی پێ ببەخشرێت لەلایەن کەشتیوانانەوە. ئەمەش وای کردووە کە ھەمیشە لەژێر چاودێریی ورددا بێت بۆ پاراستنی پارێزراویی پێکھاتەکەی.<ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Battersea Bridge: 125 Years Of Collisions |ناونیشان=https://londonist.com/2015/07/battersea-bridge-125-years-of-collisions |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Battersea_Bridge,_River_Thames_-_geograph.org.uk_-_1820685.jpg|چەپ|وێنۆک|پردەکە وەک چۆن لەسەر ڕووباری تەمز دەردەکەوێت.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|نژیاروانی|پردەکان|شانشینی یەکگرتوو|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Battersea Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} ltljxkdpkglabf52ph2qhyio5lmx5gx 0 288863 1687915 1526577 2026-10-16T07:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687915 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی خولاوەی ڕێگای بارتن|ناوی خۆماڵی=Barton Road Swing Bridge|وێنە=Barton Road Swing Bridge from NE in 2017.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی خولاوەی ڕێگای بارتن لە مانچستەر، ٢٠١٧.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای B5211) و پیادە|پەڕینەوە=[[کەناڵی کەشتیی مانچستەر]]|شوێن=[[بارتن ئەپۆن ئیروێڵ]]، [[مانچستەری مەزن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی خولاوە (Swing bridge)|کەرەستە=پۆڵا|درێژیی گشتی=٥٩.٤ مەتر (١٩٥ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ئێدوارد لیدەر ویلیامز|کرایەوە=١٨٩٤}} '''پردی خولاوەی ڕێگای بارتن''' (بە ئینگلیزی: Barton Road Swing Bridge) پردێکی خولاوەی پۆڵایینە کە ڕێگای B5211 بەسەر [[کەناڵی کەشتیی مانچستەر]] لە ناوچەی [[بارتن ئەپۆن ئیروێڵ]]، [[مانچستەری مەزن]]، [[ئینگلتەرا]] دەگوازێتەوە. ئەم پردە، کە ھاوھێڵە لەگەڵ پردی ئاویی بارتن (Barton Swing Aqueduct)، وەک بەشێک لە پڕۆژەی ئەندازیاریی کەناڵەکە لە ساڵی ١٨٩٤ کرایەوە و بەھۆی گرنگییە مێژووییەکەیەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barton Road Swing Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Barton_Road_Swing_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دیزاین == پردەکە لەلایەن سێر ئێدوارد لیدەر ویلیامز، سەرۆکی ئەندازیارانی پڕۆژەی کەناڵی کەشتیی [[مەنچستر|مانچستەر]]، نەخشێنراوە. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێڕەوێک بوو بۆ ھاتوچۆی زەمینی بەبێ ئەوەی ببێتە ڕێگر لەبەردەم ھاتوچۆی ئەو کەشتییە گەورانەی کە کەناڵەکەیان بەکاردەھێنا.<ref name="quays">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Swing Bridge |ناونیشان=https://quayslife.com/todoandsee/swing-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە [[پۆڵا]] دروست کراوە و کێشەکەی دەگاتە ٨٠٠ تۆن. درێژییەکەی ٥٩.٤ مەتر (١٩٥ پێ)ە و لەسەر ستوونێکی ناوەندیی [[چیمەنتۆ|چیمەنتۆیی]] لەناو دوورگەیەکی دەستکرددا جێگیر کراوە. میکانیزمی کارکردنی پردەکە بە شێوەی خولانەوەیە؛ کاتێک کەشتییەک پێویستی بە تێپەڕبوون بێت، پردەکە ٩٠ پلە دەخولێتەوە و لەگەڵ دوورگە ناوەندییەکەدا ھاوھێڵ دەبێت، بەمەش ڕێڕەوی کەناڵەکە بەتەواوی دەکاتەوە.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Steamer_Daniel_Adamson_having_just_passed_the_Barton_Road_Swing_Bridge_and_Barton_Aqueduct.jpg|چەپ|وێنۆک|کەشتیی ھەڵمی دانیال ئادەمسن دوای تێپەڕبوونی بەلای پردی ڕێگای بارتن و پردی ئاویی بارتن.]] == کارکردن و گرنگی == یەکێک لە تایبەتمەندییە ھەرە ناوازەکانی ئەم پردە، بوونیەتی لە تەنیشت پردی ئاویی بارتن، کە ئەویش بە ھەمان شێوە دەخولێتەوە. کاتێک پێویست بکات، ھەردوو پردەکە پێکەوە دەکرێنەوە بۆ ڕێگەدان بە کەشتییەکان، کە ئەمەش دیمەنێکی ئەندازیاریی سەرنجڕاکێشی [[سەردەمی ڤیکتۆریا|سەردەمی ڤیکتۆریایە]].<ref name="cityhunt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barton Road Swing Bridge |ناونیشان=https://www.mycityhunt.co.uk/cities/eccles-gb-19862/poi/barton-road-swing-bridge-76338 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە بنەڕەتدا بە وزەی ھایدرۆلیکی کاری دەکرد کە لە وێستگەیەکی تایبەتەوە دابین دەکرا، ئەم وێستگەیە وزەی بۆ ھەردوو پردەکە و دەروازەکانی تەنیشتی دابین دەکرد. سەرەڕای تەمەنی، پردی خولاوەی ڕێگای بارتن ھێشتا بەشێکی گرنگی ژێرخانی ناوچەکەیە و ھاتوچۆی ڕۆژانەی بەسەردا تێدەپەڕێت. کردنەوە و داخستنی پردەکە دەبێتە ھۆی وەستانی کاتیی ھاتوچۆی [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێل]]، بەڵام بۆ بەردەوامی ھاتوچۆی کەشتیوانی لە کەناڵەکەدا پێویستە.<ref name="wiki" /><ref name="quays" /> [[پەڕگە:Barton_Bridge_-_geograph.org.uk_-_7281711.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردەکە لەکاتی تێپەڕبوونی ئۆتۆمبێل.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|پردەکان|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Barton Road Swing Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} 0woeqhsygwskadovlsvk1zw5mhyze5x 0 288864 1687919 1590847 2026-10-16T07:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687919 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی درێژی بارنستەپڵ|ناوی خۆماڵی=Barnstaple Long Bridge|وێنە=Barnstaple (Devon, UK), Long Bridge -- 2013 -- 0987.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی درێژی بارنستەپڵ، کە بەسەر ڕووباری تۆدا درێژ دەبێتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3125) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تۆ]]|شوێن=[[بارنستەپڵ]]، [[دێڤن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|ژمارەی مەوداکان=١٣ کەوانەی بنەڕەتی|کرایەوە=بنەڕەتەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٣|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جەیمس گرین (بۆ فراوانکردنی ١٨٣٤)}} '''پردی درێژی بارنستەپڵ''' (بە ئینگلیزی: Barnstaple Long Bridge) پردێکی بەردینی مێژووییە لە شارۆچکەی [[بارنستەپڵ]]، [[دێڤۆن|دێڤن]]، کە بەسەر [[ڕووباری تۆ|ڕووباری تۆدا]] تێدەپەڕێت. مێژووی ئەم پردە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست دەگەڕێتەوە و بە درێژایی سەدەکان چەندین جار فراوان کراوە و گۆڕانکاریی بەسەردا ھاتووە. بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barnstaple Long Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Barnstaple_Long_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژووی سەرەتایی == پێش دروستکردنی پردی بەردین، پردێکی دارین لە ھەمان شوێندا ھەبووە کە مێژووەکەی بۆ سەدەی ١٢ دەگەڕێتەوە. بەڵام بەھۆی ناجێگیری و کاریگەریی ئاوی زۆر، بڕیار درا پردێکی بەردینی پتەوتر دروست بکرێت. کاری دروستکردنی پردە بەردینەکە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٣ دەستی پێ کرد و پێکھاتبوو لە ١٣ کەوانەی بەردینی تیژ. بۆ دابینکردنی خەرجیی چاککردنەوە و پاراستنی، دامەزراوەیەکی خێرخوازی بە ناوی "ترەستی پردی درێژ" (Long Bridge Trust) دامەزرا، کە تا ئەمڕۆش بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی پردەکە.<ref name="trust">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=History |ناونیشان=https://barumbridgetrust.org/history/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="museum">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Spanning Proud: The Evolution Of Barnstaple’s Long Bridge |ناونیشان=https://barnstaplemuseum.org.uk/ourstories/spanning-proud-the-evolution-of-barnstaples-long-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Barnstaple_Long_Bridge_-_geograph.org.uk_-_4913016.jpg|چەپ|وێنۆک|دیوی پردەکە کە تێکەڵەیەک لە بەردی کۆن و فراوانکردنە نوێیەکەی پیشان دەدات.]] == فراوانکردن و گۆڕانکارییەکان == بە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانی شێوازی ھاتوچۆ، پردەکە چەندین قۆناغی فراوانکردنی بەخۆیەوە بینیوە: '''فراوانکردنی یەکەم (١٨٣٢-١٨٣٤):''' بە سەرپەرشتیی ئەندازیار جەیمس گرین، پردەکە بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان کرا. لەم پرۆسەیەدا، لەجیاتی ڕووخاندنی پردە کۆنەکە، پێکھاتە مێژووییە سەدەکانی ناوەڕاستییەکە لەناو بەرگێکی نوێی بەردیندا داپۆشرا. ئەم کارە وای کرد کە ناوکی پردەکە وەک خۆی بمێنێتەوە و لە دەرەوە ڕووکارێکی نوێ و فراوانتری ھەبێت.<ref name="wiki" /><ref name="museum" /> '''فراوانکردنی دووەم (١٩٦٢-١٩٦٤):''' بۆ چارەسەرکردنی کێشەی قەرەباڵغیی ھاتوچۆی ھاوچەرخ، پردەکە جارێکی دیکە فراوان کرایەوە. لەم قۆناغەدا، پێکھاتەیەکی کۆنکرێتیی نوێ بە دیوی سەرئاو (upstream)ی پردەکەوە زیاد کرا. ئەم کارە یەک ڕاڕەوی ھاتوچۆ و شۆستەی پیادەی فراوانتری بۆ پردەکە دابین کرد، بەڵام لە ھەمان کاتدا بووە ھۆی ئەوەی کە دوو دیوی پردەکە شێوازی نژیاروانیی تەواو جیاوازیان ھەبێت.<ref name="trust" /> == پێکھاتە و گرنگیی ھاوچەرخ == ئەمڕۆ، پردی درێژی بارنستەپڵ تێکەڵەیەکە لە ئەندازیاریی سەدەکانی ناوەڕاست، سەدەی نۆزدەھەم و سەدەی بیستەم. سەرەڕای ئەو ھەموو گۆڕانکارییە، ھێشتا وەک یەکێک لە گرنگترین ڕێڕەوەکانی پەڕینەوە لە شارۆچکەکەدا خزمەت دەکات و ھاتوچۆی ڕێگای A3125ی بەسەردا تێدەپەڕێت. پاراستنی وەک باڵەخانەیەکی پۆلی یەکەم نیشاندەری ئەو گرنگییە مێژووییە قووڵەیە کە لە سیمای شارۆچکەی بارنستەپڵدا ھەیەتی.<ref name="ndlife">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barnstaple Long Bridge |ناونیشان=https://www.northdevon.life/landmark/barnstaple-long-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.northdevon.life/landmark/barnstaple-long-bridge |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> [[پەڕگە:Crossing_the_Long_Bridge,_Barnstaple_-_geograph.org.uk_-_7286811.jpg|چەپ|وێنۆک|ھاتوچۆی ھاوچەرخ بەسەر پردە مێژووییەکەدا.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|پردەکان|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Long Bridge, Barnstaple}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} gcq540ynb0lcq5rctj00du0hkfhrpke 0 288869 1687860 1604677 2026-10-16T04:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687860 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بارڵ|ناوی خۆماڵی=Barle Bridge|وێنە=Barle Bridge, Dulverton - geograph.org.uk - 7313323.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بارڵ لە شارۆچکەی دۆڵڤەرتن، سۆمەرسێت.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری بارڵ]]|شوێن=[[دۆڵڤەرتن]]، [[سەمەرسێت]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|کەرەستە=بەردی خۆماڵی|درێژیی گشتی=٣٢ مەتر (١٠٥ پێ)|ژمارەی مەوداکان=٥ کەوانەی سەرەکی|کرایەوە=بنەڕەتەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٥}} '''پردی بارڵ''' (بە ئینگلیزی: Barle Bridge) پردێکی بەردینی [[سەدەکانی ناوەڕاست|سەدەکانی ناوەڕاستە]] کە بەسەر [[ڕووباری بارڵ]] لە شارۆچکەی [[دۆڵڤەرتن]]، [[سەمەرسێت]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە بەھۆی مێژووە دێرینەکەی و نژیاروانییە پارێزراوەکەیەوە، وەک مۆنۆمێنتێکی تۆمارکراو و باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم دەستنیشان کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barle Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Barle_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نژیاروانی == بنچینەی پردی بارڵ دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست، کە پێدەچێت لە [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی پازدەھەمدا]] دروست کرابێت. ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە لەوانەیە لەلایەن کڵێسای تۆنتنەوە (Taunton Priory) بنیات نرابێت. پێکھاتە سەرەکییەکەی لە پێنج کەوانەی تیژی گۆتیک پێکدێت کە لە بەردی خۆماڵیی ناوچەکە دروست کراون. یەکێک لە تایبەتمەندییە ھەرە دیارەکانی بریتییە لە بڕەرە ئاوییە تیژ و سێگۆشەییەکانی (cutwaters) کە لە ھەردوو دیوی پردەکەوە دروست کراون و تا ئاستی ڕێڕەوەکە بەرز دەبنەوە بۆ ئەوەی شوێنی پشوودان و خۆپاراستن بۆ پیادەکان دروست بکەن.<ref name="exmoor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Barle Bridge, Dulverton |ناونیشان=https://hbsmrweb-exmoor.esdm.co.uk/Theme/TEM30 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250815150402/https://hbsmrweb-exmoor.esdm.co.uk/theme/TEM30 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٨١٩، پردەکە لە دیوی سەرئاو (upstream) فراوان کرا بۆ ئەوەی بتوانێت قەبارەی زیاتری ھاتوچۆ لەخۆبگرێت. بەھۆی ئەم کارەوە، ڕووکاری خوارئاوی (downstream) پردەکە وەک شێوازە ڕەسەنە سەدەکانی ناوەڕاستییەکەی ماوەتەوە. پردەکە لە کاتی لافاوە گەورەکەی لینمەس لە ساڵی ١٩٥٢ تووشی زیان بوو، بەڵام دواتر بە شێوەیەکی پتەو نۆژەن کرایەوە.<ref name="wiki" /><ref name="exmoor" /> [[پەڕگە:Barle_Bridge_(geograph_1905904).jpg|چەپ|وێنۆک|دیوی سەرەوەی پردەکە.]] == گرنگی و پاراستن == پردی بارڵ وەک نموونەیەکی گرنگی [[ئەندازیاری|ئەندازیاریی]] سەدەکانی ناوەڕاست ماوەتەوە و بەشێکی دانەبڕاوە لە سیمای مێژوویی شارۆچکەی دۆڵڤەرتن. سەرەڕای تەمەنی زۆری، ھێشتا بەکاردێت و ھاتوچۆی ڕۆژانەی بەسەردا تێدەپەڕێت. بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، پردەکە لەژێر پاراستنی یاساییدایە وەک مۆنۆمێنتێکی تۆمارکراوی نیشتمانی و باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم، ئەمەش دڵنیایی دەدات لە مانەوەی بۆ نەوەکانی داھاتوو.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|مێژوو|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Barle Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} bhl6by4auxn3vwexwqhnjuviwb3vkz6 0 288896 1687956 1470758 2026-10-16T10:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687956 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی لەندەن | ناوی خۆماڵی = London Bridge | وێنە = London Bridge panorama.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئێستای لەندەن، کە لە ساڵی ١٩٧٣ کرایەوە. | ھەڵگرتن = ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3) و پیادە | پەڕینەوە = [[ڕووباری تەمز]] | شوێن = [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندووقی (Box girder bridge) | کەرەستە = کۆنکرێتی پڕچەککراو، پۆڵا | ئەندازیاری نەخشەسازیی = مۆت، ھەی و ئەندەرسن | کرایەوە = ١٧ی ئازاری ١٩٧٣ }} '''پردی لەندەن''' (بە ئینگلیزی: London Bridge) ئاماژەیە بۆ زنجیرەیەک پردی مێژوویی کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]]دا دروست کراون و شاری [[لەندەن]] (City of London) بە ناوچەی ساوسوارک (Southwark) دەبەستنەوە. پردی ئێستا، کە پردێکی سادەی تیرچەی سندووقییە، لە ساڵی ١٩٧٣ کرایەوە و جێگەی زنجیرەیەک پردی گرتەوە کە بۆ نزیکەی دوو ھەزار ساڵ لە ھەمان شوێندا وەستابوون.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/London_Bridge |سەردێڕ=London Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردە ڕۆمانییەکان و سەدەکانی ناوەڕاستی سەرەتا === یەکەم پرد لەم شوێنەدا لەلایەن ڕۆمانییەکانەوە نزیکەی ساڵی ٥٠ی زایینی دروست کرا. ئەم پردە دارینە چەندین جار ڕووخێنرا و دووبارە دروست کرایەوە، بەھۆی ھێرشی دوژمنان یان کارەساتی سروشتی. بۆ ماوەی چەندین سەدە، پردی لەندەن تاکە پرد بوو بەسەر ڕووباری تەمزدا لە خوارەوەی کینگستن.<ref name="ebsco">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ebsco.com/research-starters/social-sciences-and-humanities/london-bridge |سەردێڕ=London Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> === پردی کۆنی لەندەن (١٢٠٩–١٨٣١) === بەناوبانگترین پرد لە مێژوودا "پردی کۆنی لەندەن" بوو، کە پردێکی بەردینی سەدەکانی ناوەڕاست بوو و کارکردن تێیدا لە ساڵی ١١٧٦ دەستی پێ کرد و لە ١٢٠٩ تەواو بوو. ئەم پردە تەنھا ڕێڕەوێکی پەڕینەوە نەبوو، بەڵکو شوێنێکی نیشتەجێبوون و بازرگانیی قەرەباڵغ بوو. زیاتر لە ٢٠٠ خانوو و دووکان لەسەر پردەکە دروست کرابوون، لەگەڵ کڵێسایەکی بچووک لە ناوەڕاستیدا.<ref name="britannica">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Old-London-Bridge |سەردێڕ=Old London Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە ١٩ کەوانەی تیژی ھەبوو کە زۆر نزیک بوون لە یەکترەوە، ئەمەش وای دەکرد ئاوی ڕووبارەکە بە خێرایییەکی زۆر لەژێریاندا تێپەڕێت و پەڕینەوە بە بەلەم زۆر مەترسیدار بێت. یەکێک لە دیمەنە ناسراوەکانی پردە کۆنەکە، نمایشکردنی سەری بڕاوەی تاوانباران و ناپاکان بوو لەسەر ڕم لە دەروازەکانی پردەکەدا. ئەم پردە بۆ ماوەی زیاتر لە ٦٠٠ ساڵ وەستا، بەڵام دواجار بەھۆی تەنگی و قەرەباڵغی و بەربەستبوونی لەبەردەم ھاتوچۆی ڕووباردا، بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="londonbridgehotelhistory">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.londonbridgehotel.com/the-history-of-london-bridge/ |سەردێڕ=The History of London Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London Bridge from South bank.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنی پردی ئێستای لەندەن لە کەناری باشوورەوە، لەگەڵ باڵەخانە بەرزەکانی شاری لەندەن لە پاشبنەماکەیدا.]] === پردی نوێی لەندەن (پردی ڕێنی، ١٨٣١–١٩٦٧) === پردی دووەم، کە پردێکی گڕانیتی جوان بوو و لە پێنج کەوانەی فراوان پێکھاتبوو، لەلایەن ئەندازیار جۆن ڕێنییەوە نەخشەی بۆ کێشرا و لە ساڵی ١٨٣١ کرایەوە. ئەم پردە بۆ ماوەی ١٤٠ ساڵ مایەوە، بەڵام وردە وردە دەستی بە نیشتن کرد (ساڵانە نزیکەی یەک ئینج) و نەیدەتوانی قەبارەی زۆری ھاتوچۆی سەدەی بیستەم لەخۆ بگرێت.<ref name="wiki"/> لە ساڵی ١٩٦٨دا، لە ڕووداوێکی بازرگانیی ناوازەدا، پردەکە بە بڕی ٢.٤٦ ملیۆن دۆلار فرۆشرا بە سەرمایەداری [[ئەمریکی]]، ڕۆبێرت پی. مەککەڵەک. پردەکە بە وردی ھەڵوەشێنرایەوە، ھەر بەردێکی ژمارەی لێ درا و گواسترایەوە بۆ ئەمریکا. دووبارە لە شاری لەیک ھاڤاسو سیتی لە ویلایەتی ئەریزۆنا دروست کرایەوە، کە ئەمڕۆ بووەتە شوێنێکی گەشتیاریی بەناوبانگ.<ref name="londonbridgehotelfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.londonbridgehotel.com/london-bridge-facts/ |سەردێڕ=London Bridge Facts |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London Bridge, Lake Havasu City, Arizona (3227888290).jpg|وێنۆک|چەپ|پردەکەی جۆن ڕێنی دوای دووبارە دروستکردنەوەی لە لەیک ھاڤاسو سیتی، ئەریزۆنا.]] === پردی ھاوچەرخ (١٩٧٣–ئێستا) === پردی ئێستا، کە لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی مۆت، ھەی و ئەندەرسنەوە نەخشێنراوە، لە ١٧ی ئازاری ١٩٧٣ لەلایەن شاژن ئێلیزابێتی دووەمەوە کرایەوە. پردەکە لە سێ تیرچەی سندووقی لە کۆنکرێتی پێش-فشارکراو پێکدێت. نەخشەکەی زۆر سادە و کاراییە بۆ ئەوەی بتوانێت بە باشترین شێوە خزمەتی ھاتوچۆی قورسی [[لەندەن]] بکات. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی ئەوەیە کە سیستەمی گەرمکەرەوەی تێدایە بۆ ڕێگریکردن لە بەستنی ڕووەکەی لە وەرزی زستاندا.<ref name="wiki"/> == لە کەلتووری باودا == پردی لەندەن بووەتە بابەتی یەکێک لە بەناوبانگترین گۆرانییەکانی منداڵان لە زمانی ئینگلیزیدا: "London Bridge Is Falling Down" (پردی لەندەن دەڕووخێت). ئەم گۆرانییە ڕەنگدانەوەی مێژووە دوور و درێژەکەی پردەکەیە کە پڕ بووە لە ڕووخان و دووبارە دروستکردنەوە.<ref name="britannica"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|London Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی لەندەن]] [[پۆل:پردەکان بەسەر ڕووباری تەمزدا]] [[پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە شاری لەندەن]] [[پۆل:پردەکان کە لە ١٩٧٣ تەواو بوون]] gqtenyuggus904r6zfot7x6e8825upb 0 288897 1687973 1526616 2026-10-16T10:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687973 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی پیادەی میلینیەمی لەندەن|ناوی خۆماڵی=London Millennium Footbridge|وێنە=The Millennium Bridge across river Thames, London (Ank Kumar) 01.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی میلینیەم، کە بە "پردە لەرزۆکەکە"ش ناسراوە، لەگەڵ کڵێسای جام سانت پۆڵ لە پاشبنەماکەیدا.|ھەڵگرتن=پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی ھەڵواسراو (Suspension bridge)|کەرەستە=پۆڵا، ئەلەمنیۆم، کۆنکرێت|درێژیی گشتی=٣٢٥ مەتر (١،٠٦٦ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=گرووپی ئاروپ، فۆستەر و ھاوبەشەکانی، سێر ئەنتۆنی کارۆ|کرایەوە=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٠ (یەکەم جار)، ٢٢ی شوباتی ٢٠٠٢ (دوای چاکسازی)}} '''پردی میلینیەم''' (بە ئینگلیزی: Millennium Bridge)، کە ناوی فەرمیی '''پردی پیادەی میلینیەمی لەندەن London Millennium Footbridge'''ە، پردێکی ھەڵواسراوی پۆڵایینە بۆ پیادە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە کەناری بانکی ساوس (Bankside)، لە نزیک گالێریی [[تەیت مۆدێرن]] و شانۆی گلۆبی شێکسپیر، بە شاری [[لەندەن]] لە نزیک [[کڵێسای جام سانت پۆڵ]] دەبەستێتەوە. پردەکە بەھۆی لەرزینەوەیەکی چاوەڕواننەکراوەوە کە لە ڕۆژی کردنەوەیدا ڕوویدا، بە شێوەیەکی نافەرمی بە "پردە لەرزۆکەکە" (The Wobbly Bridge) ناسراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Millennium Bridge, London |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Millennium_Bridge,_London |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == نەخشەی پردەکە لە ئەنجامی پێشبڕکێیەکەوە لە ساڵی ١٩٩٦ ھەڵبژێردرا، کە لەلایەن ئەنجومەنی ساوسوارک و دامەزراوەی فاینانشیاڵ تایمزەوە ڕێک خرابوو. نەخشەی براوە بەرھەمی کاری ھاوبەشی نێوان گرووپی ئەندازیاریی ئاروپ، کۆمپانیای نژیاروانیی فۆستەر و ھاوبەشەکانی، و پەیکەرتاش سێر ئەنتۆنی کارۆ بوو. ئامانج دروستکردنی پردێکی زۆر نزم بوو کە وەک "تیغێکی ڕووناکی" بەسەر ڕووبارەکەدا دەربکەوێت و کەمترین کاریگەریی لەسەر دیمەنە مێژووییەکانی دەوروبەری ھەبێت. ئەمە یەکەم پردی نوێ بوو کە لە ناوەڕاستی [[لەندەن]] بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە ماوەی زیاتر لە ١٠٠ ساڵدا دروست دەکرا.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Millennium Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/millennium-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="visitlondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Millennium Bridge |ناونیشان=https://www.visitlondon.com/things-to-do/place/442404-millennium-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London_Millennium_Bridge_from_Saint_Paul's.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنی پردەکە لە کڵێسای جام سانت پۆڵەوە، کە نەخشە ھاڕێکەکەی بە ڕوونی نیشان دەدات.]] == کێشەی لەرزینەوە ("پردە لەرزۆکەکە") == پردی میلینیەم لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٠ بە ئامادەبوونی ھەزاران کەس کرایەوە. بەڵام ھەر زوو دوای کردنەوەی، پردەکە دەستی بە لەرزینەوەیەکی ئاسۆیی چاوەڕواننەکراو کرد کە بووە ھۆی ترس و نائارامی لەنێو خەڵکدا. ئەم دیاردەیە، کە بە "وروژاندنی لایەنی ھاوکات" (synchronous lateral excitation) ناسراوە، لە ئەنجامی ھەنگاوی ھەزاران پیادەوە دروست بوو کە بە شێوەیەکی نائاگایانە خۆیان لەگەڵ جووڵە سەرەتاییەکەی پردەکەدا دەگونجاند، و بەمەش جووڵەکەیان بەھێزتر دەکرد. بەھۆی ئەم کێشەیەوە، پردەکە تەنھا دوو ڕۆژ دوای کردنەوەی داخرا.<ref name="walks">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Why is the London Millennium Bridge Famous? |ناونیشان=https://www.walks.com/blog/why-is-the-london-millennium-bridge-famous/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە، ئەندازیاران بۆ ماوەی نزیکەی دوو ساڵ کاریان کرد و ٨٩ ئامێری دامرکێنەرەوەی جووڵە (damper)یان لەژێر پردەکەدا جێگیر کرد. ئەم ئامێرانە وەک شۆک ئەبسۆربەری ئۆتۆمبێل کار دەکەن و وزەی جووڵەکان ھەڵدەمژن. پردەکە دوای چاکسازییەکەی کە ٥ ملیۆن پاوەندی تێچوو، لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٠٢ دووبارە کرایەوە و لەو کاتەوە بەبێ ھیچ کێشەیەک جێگیرە.<ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Things You Might Not Know About The Millennium Bridge |ناونیشان=https://londonist.com/london/features/millennium-bridge-trivia |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == لە کەلتووری باودا == سەرەڕای دەستپێکە نالەبارەکەی، پردی میلینیەم بووەتە یەکێک لە پێکھاتە ناسراوەکانی لەندەن. یەکێک لە دیارترین دەرکەوتنەکانی لە دیمەنی کردنەوەی فیلمی [[ھاری پۆتەر (زنجیرە فیلم)|ھاری پۆتەر]] Harry Potter and the Half-Blood Prince (٢٠٠٩) دایە، کاتێک پردەکە لەلایەن مەرگخۆرەکانەوە (Death Eaters) دەڕووخێنرێت و دەکەوێتە ناو ڕووباری تەمزەوە. ھەروەھا لە فیلمی Guardians of the Galaxy (٢٠١٤) و چەندین فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دیکەدا دەرکەوتووە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|London Millennium Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} 7qspy43twfstcy06fnnb4pexa4j0c55 0 288898 1687942 1471876 2026-10-16T07:39:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687942 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی لامبێت|ناوی خۆماڵی=Lambeth Bridge|وێنە=Lambeth Bridge - north-west view.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی لامبێت، کە بە ڕەنگە سوورەکەی ناسراوەتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3203) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی پۆڵایین|ژمارەی مەوداکان=٥ کەوانە|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر جۆرج ھامفریز (ئەندازیار)، سێر ڕێجیناڵد بلۆمفیڵد (نژیاروان)|کرایەوە=١٩ی تەممووزی ١٩٣٢}} '''پردی لامبێت''' (بە ئینگلیزی: Lambeth Bridge) پردێکی کەوانەیی پۆڵایینە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ناوەڕاستی [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە دەکەوێتە نێوان پردی وێستمینستەر و پردی ڤۆکسۆڵ، و ناوچەی لامبێت بە وێستمینستەر دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، بە ڕەنگە سوورە دیارەکەی ناسراوەتەوە کە ھێمایە بۆ ئەنجومەنی لۆردان و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Lambeth Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Lambeth_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم (١٨٦٢–١٩٢٩) === بۆ سەدان ساڵ، تاکە ڕێگەی پەڕینەوە لەم شوێنەدا بەلەم بوو. یەکەم پرد لەم شوێنەدا پردێکی ھەڵواسراو بوو کە لەلایەن ئەندازیار پیتەر دبلیو. بارلۆوە نەخشەی بۆ کێشرابوو و لە ساڵی ١٨٦٢ کرایەوە. پردەکە لە سێ مەودا پێک ھاتبوو و بە کەیبڵی ئاسنین ڕاگیرابوو. بەڵام پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە زۆر پتەو نەبوو و ڕێڕەوەکانی زۆر لێژ بوون، کە وای دەکرد بۆ گالیسکە و ئەسپ گونجاو نەبێت. بەھۆی ئەم کێشانەوە، زوو بە زوو تەنھا بۆ پیادە سنووردار کرا و دوای چەندین ساڵ لە کەمبەکارھێنان و ناجێگیری، لە ساڵی ١٩٢٩ بۆ ڕووخاندن داخرا.<ref name="londonmuseum">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Lambeth Bridge |ناونیشان=https://www.londonmuseum.org.uk/collections/london-stories/lambeth-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> === پردی دووەم و ئێستا (١٩٣٢–ئێستا) === پردی ئێستا لە نێوان ساڵانی ١٩٢٩ و ١٩٣٢ دروست کرا و لە ١٩ی تەممووزی ١٩٣٢ لەلایەن شا جۆرجی پێنجەمەوە بە فەرمی کرایەوە. پردەکە بەرھەمی کاری ھاوبەشی ئەندازیار سێر جۆرج ھامفریز و نژیاروانان سێر ڕێجیناڵد بلۆمفیڵد و جی. تۆفام فۆرێست بوو. نەخشەسازیی پردە نوێیەکە بە شێوەیەک بوو کە بتوانێت قەبارەی زۆری ھاتوچۆی ھاوچەرخ ھەڵبگرێت و ببێتە پێکھاتەیەکی بەھێز و جێگیر.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:View_North_from_Lambeth_Bridge,_London.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنی باکوور لەسەر پردی لامبێتەوە، کە چاوی لەندەن و کۆشکی وێستمینستەر نیشان دەدات.]] == نەخشەسازیی و ھێماسازی == پردی لامبێت لە پێنج کەوانەی پۆڵایین پێکھاتووە و بە شێوەیەکی بەرچاو بە ڕەنگی سوور بۆیاخ کراوە. ئەم ڕەنگە بە مەبەست ھەڵبژێردراوە بۆ ئەوەی ھاوتەریب بێت لەگەڵ کورسییە سوورەکانی ئەنجومەنی لۆردان (House of Lords) کە دەکەوێتە بەشی باشووری کۆشکی وێستمینستەر. ئەمەش جیاوازییەکی ڕەنگاوڕەنگ لەگەڵ پردی وێستمینستەری دراوسێی دروست دەکات، کە ڕەنگی سەوزە و ھێمایە بۆ ئەنجومەنی گشتی (House of Commons).<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Lambeth Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/lambeth-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە ھەردوو سەری پردەکەوە، جووتێک ستوونی بەرز (obelisk) ھەن کە لەسەر لوتکەیان شێوەیەک ھەیە کە زۆرجار بە ھەڵە بە ئاناناس ناودەبرێت. باوەڕێکی باو ھەیە کە ئەمە ڕێزلێنانە بۆ جۆن ترەیدسکەنتی بچووک، کە گوایە یەکەم ئاناناسی لە بەریتانیا لە لامبێت چاندووە. بەڵام لە ڕاستیدا، ئەم شێوانە زیاتر لە قەوزاخ (pinecone) دەچن کە ھێمایەکی کلاسیکییە بۆ میوانداری و بەردەوامی، و وەک نەخشەیەکی نژیاروانی بەکارھاتوون.<ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Secrets Of Lambeth Bridge |ناونیشان=https://londonist.com/london/history/secrets-of-lambeth-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == لە کەلتووری باودا == پردی لامبێت لە چەندین فیلمی سینەماییدا دەرکەوتووە. یەکێک لە دیارترین دەرکەوتنەکانی لە فیلمی [[ھاری پۆتەر (زنجیرەفیلم)|ھاری پۆتەر]] Harry Potter and the Prisoner of Azkaban دایە، کاتێک پاسی Knight Bus بە شێوەیەکی ئەفسوناوی لە نێوان دوو پاسی دیکەدا خۆی بچووک دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەسەر پردەکە تێپەڕێت. ھەروەھا لە فیلمەکانی [[جەیمز بۆند]] وەک Spectre و چەندین فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دیکەدا بەکار ھاتووە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Lambeth Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] altaxpti6uza372oujdcqd1fszh4vm5 0 288901 1687911 1471873 2026-10-16T07:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687911 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی تاوەر|ناوی خۆماڵی=Tower Bridge|وێنە=Puente de la Torre, Londres, Inglaterra, 2014-08-11, DD 092.JPG|شرۆڤەی وێنە=پردی تاوەر، یەکێک لە ھێما ھەرە ناسراوەکانی شاری لەندەن.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی باسکول و ھەڵواسراوی تێکەڵاو|کەرەستە=پۆڵا، گرانیت، بەردی پۆرتلاند|درێژیی گشتی=٢٤٤ مەتر (٨٠١ پێ)|بەرزی=٦٥ مەتر (٢١٣ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر ھۆراس جۆنز (نژیاروان)، سێر جۆن وۆڵف باری (ئەندازیار)|دەستپێکی دروستکردن=٢١ی حوزەیرانی ١٨٨٦|کرایەوە=٣٠ی حوزەیرانی ١٨٩٤}} '''پردی تاوەر''' (بە ئینگلیزی: Tower Bridge) پردێکی باسکول و ھەڵواسراوی تێکەڵاوە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە لە نزیک [[قەڵای لەندەن]] (Tower of London) دروست کراوە و بەھۆیەوە ناونراوە. لە کاتی تەواوبوونیدا، بە یەکێک لە پێشکەوتووترین پردە باسکولەکانی جیھان دادەنرا و بە خێرایی بووە یەکێک لە ھێما ھەرە دیار و ناسراوەکانی لەندەن. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I) تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Tower Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Tower_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="tb-about">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=About Us - Tower Bridge |ناونیشان=https://www.towerbridge.org.uk/about-us |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و پێویستیی دروستکردن == لە نیوەی دووەمی [[سەدەی ١٩یەم|سەدەی نۆزدەھەمدا]]، گەشەسەندنی خێرای ناوچەی ئیست ئێندی لەندەن بووە ھۆی دروستبوونی قەرەباڵغییەکی زۆر لەسەر پردەکانی دیکەی شار، بەتایبەتی [[پردی لەندەن]]. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، پێویستییەکی زۆر بە دروستکردنی پردێکی نوێ لە خوارووی پردی لەندەنەوە ھەبوو. کێشەی سەرەکی ئەوە بوو کە پردە نوێیەکە دەبوایە ڕێگە بە تێپەڕبوونی کەشتییە گەورەکان بدات بۆ بەندەری قەرەباڵغی نێوان پردی لەندەن و قەڵای لەندەن. لە ساڵی ١٨٧٦، لیژنەی تایبەتی پرد یان ژێرزەمین (Special Bridge or Subway Committee) پێکھێنرا بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک. دوای ڕەتکردنەوەی زیاتر لە ٥٠ نەخشەی جیاواز، دواجار لە ساڵی ١٨٨٤ نەخشەی پێشکەشکراو لەلایەن نژیاروانی شار، سێر ھۆراس جۆنز، پەسەند کرا.<ref name="wiki" /><ref name="london-tickets">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Tower Bridge Facts |ناونیشان=https://www.london-tickets.co.uk/tower-bridge/facts/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> کاری دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٨٨٦ دەستی پێکرد و ماوەی ھەشت ساڵی خایاند، بە بەشداریی پێنج بەڵێندەری سەرەکی و ھێزی کاری زیاتر لە ٤٣٠ کرێکار. پردەکە لە ٣٠ی حوزەیرانی ١٨٩٤ لەلایەن شازادە و شازادە خاتوونی وەیڵز (کە دواتر بوون بە شا ئێدواردی حەوتەم و شاژن ئەلێکساندرا) بە فەرمی کرایەوە.<ref name="tb-facts">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Top facts you should know about Tower Bridge |ناونیشان=https://www.towerbridge.org.uk/discover/top-facts-you-should-know-about-tower-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Tower_Bridge_(aerial_view).jpg|چەپ|وێنۆک|پێکھاتەی تێکەڵاوی پردەکە لە دیمەنێکی ئاسمانییەوە دیارە: دوو تاوەر، دوو ڕێڕەوی ئاست-بەرز، باسکولەکان، و بەشە ھەڵواسراوەکان.]] == نەخشەسازیی و نژیاروانی == نەخشەی پردی تاوەر بەرھەمی ھاوکاریی نێوان سێر ھۆراس جۆنز و ئەندازیار سێر جۆن وۆڵف باری بوو. دوای مردنی جۆنز لە ساڵی ١٨٨٧، باری بەرپرسیارێتیی پڕۆژەکەی گرتە ئەستۆ و گۆڕانکاریی لە ھەندێک وردەکاریی نژیاروانییدا کرد. پێکھاتەی سەرەکیی پردەکە لە دوو تاوەری گەورە پێکدێت کە بە دوو ڕێڕەوی پیادەی ئاست-بەرز لە سەرەوە پێکەوە بەستراونەتەوە. ئەم ڕێڕەوانە یارمەتیدەرن بۆ بەھێزکردنی پێکھاتەکە و بەرگەگرتنی ھێزە ئاسۆییەکانی بەشە ھەڵواسراوەکانی لای کەنارەکان. پێکھاتەی [[پۆڵا|پۆڵایینی]] پردەکە، کە کێشی زیاتر لە ١١,٠٠٠ تەنە، بە بەردی گرانیتی کۆرنیش و بەردی پۆرتلاند ڕووپۆش کراوە بۆ پاراستنی لە ژەنگ و پێدانی شێوازێکی جوانتر بە شێوازی گۆتیکیی ڤیکتۆریایی. لە بنەڕەتدا پردەکە بە ڕەنگی قاوەیی تۆخی چوکلێتی ڕەنگ کرابوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٧ بۆ یۆبیلی زیوینی [[ئێلیزابێتی دووەم|شاژن ئێلیزابێتی]] دووەم، بە ڕەنگەکانی سوور، سپی و شین ڕەنگ کرا.<ref name="wiki" /><ref name="tb-facts" /> == ڕێگای بەرزکردنەوە (باسکول) == تایبەتمەندیی ھەرە دیاری پردی تاوەر بریتییە لە دوو باسکولەکەی (bascules)، کە ھەر یەکێکیان کێشی زیاتر لە ١,٠٠٠ تەنە و دەتوانن لە ماوەی نزیکەی یەک خولەکدا بە گۆشەی ٨٦ پلە بەرز ببنەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی کەشتییەکان بدەن. لە سەرەتادا، بەرزکردنەوەکە بە ھێزی ھەڵمی ھایدرۆلیکی کاری دەکرد؛ دوو بزوێنەری ھەڵمی گەورە ئاویان دەپاڵاوتە ناو شەش کۆکەرەوەی ھایدرۆلیکی گەورەوە بۆ دابینکردنی وزەی پێویست. لە ساڵی ١٩٧٦، سیستەمەکە نوێ کرایەوە و ئێستا بە ڕۆن و کارەبا کاردەکات. ئەمڕۆ، باسکولەکان ساڵانە نزیکەی ٨٠٠-٨٥٠ جار بەرز دەکرێنەوە و پێویستە کەشتییەکان ٢٤ کاتژمێر پێشتر داوای کردنەوەی پردەکە بکەن.<ref name="tb-about" /><ref name="london-tickets" /> == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Tower_Bridge_in_the_1900s.jpg|پردی تاوەر لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم. پەڕگە:The_road_over_Tower_Bridge_-_geograph.org.uk_-_3349542.jpg|ڕێگای ئۆتۆمبێل بەسەر پردەکەدا. پەڕگە:Tower_Bridge_London_Feb_2006.jpg| پردی تاوەر بە شەو لە باڵەخانەی شارەوە. پەڕگە:Tower_Bridge_from_the_Shard_London_Bridge._Evening_2019-09-22.jpg| دیمەنێکی پردەکە لە ساڵی ٢٠٠٦. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] {{پۆلی کۆمنز|Tower Bridge}} cdo98q2cnyr8ni1qen74u9uddgo0c6x 0 288978 1687808 1526479 2026-10-16T01:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1687808 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} لە [[وەرزش|وەرزشدا]]، '''پاڵەوانێتی''' [[ڕکابەری|کێبڕکێیەکە]] کە تێیدا ئامانج دیاریکردنی ئەوەیە کە کام تاک یان تیم [[پاڵەوان (وەرزش)|پاڵەوانە]]. == سیستەمەکانی پاڵەوانێتی == دەکرێت چەندین شێوازی جیاوازی کێبڕکێ بە زاراوەی پاڵەوانێتی ناوببرێن. === سیستەمی یاریی نازناو === لەم سیستەمەدا، کێبڕکێکارێک دەبێت بەرەنگاری پاڵەوانی ئێستا ببێتەوە بۆ ئەوەی پاڵەوانێتییەکە بباتەوە. کێبڕکێکارێک (کە پێی دەوترێت ''کاندیدی ژمارە ١'') دەتوانێت دوای بەزاندنی کێبڕکێکارەکانی تر، بەرەنگاری پاڵەوانی ئێستا ببێتەوە. ئەم شێوازەی پاڵەوانێتی لە کێبڕکێ تاکەکەسییە ڕاستەوخۆکاندا بەکاردێت و بەتایبەتی پەیوەستە بە وەرزشە شەڕکەرەکانەوە وەک [[زۆرانبازی]]، [[مستانی|مشتانی]] و [[ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sports championships}} {{شریتی دەروازە|وەرزش}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} lu4juqh3dl3363udcf1tuqbnktocjf5 0 289272 1687968 1526613 2026-10-16T10:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687968 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی وێستمینستەر | ناوی خۆماڵی = Westminster Bridge | وێنە = London - Westminster Bridge Road - Jubilee Walkway - Panorama view on Palace of Westminster, Big Ben, Westminster Bridge & London Eye 02.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی وێستمینستەر لەگەڵ کۆشکی وێستمینستەر و چاوی لەندەن . | ھەڵگرتن = ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، پاس و پیادە | پەڕینەوە = [[ڕووباری تەمز]] | شوێن = [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی ئاسنی داڕێژراو | ژمارەی مەوداکان = ٧ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = تۆماس پەیج (ئەندازیار)، چارڵز باری (نژیاروان) | کرایەوە = ٢٤ی ئایاری ١٨٦٢ }} '''پردی وێستمینستەر''' (بە ئینگلیزی: Westminster Bridge) پردێکی کەوانەیی ئاسنی داڕێژراوە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە [[کۆشکی وێستمینستەر]] و ناوچەی [[شاری وێستمینستەر|وێستمینستەر]] لە کەناری باکوور بە ناوچەی لامبێس لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، کۆنترین پردی ڕێگایە لە ناوەڕاستی لەندەن و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II*) تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Westminster_Bridge |سەردێڕ=Westminster Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم (١٧٥٠–١٨٦٢) === پێش دروستکردنی یەکەم پرد، بۆ ماوەی زیاتر لە ٦٠٠ ساڵ، تاکە پرد لە ناوەڕاستی لەندەن، [[پردی لەندەن]] بوو. دوای دەیان ساڵ لە گفتوگۆ و دژایەتی، دواجار لە ساڵی ١٧٥٠ یەکەم پردی وێستمینستەر کرایەوە. ئەم پردە لەلایەن نژیاروانی سویسری، چارڵز لابێلی، نەخشەی بۆ کێشرابوو و لە ١٥ کەوانەی بەردینی جوان پێک ھاتبوو. تێچووی پردەکە لەڕێگەی پشکێکی گشتییەوە دابین کرا، نەک لەلایەن دەسەڵاتی شاھانەوە.<ref name="londonmuseum">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.londonmuseum.org.uk/collections/london-stories/westminster-bridge/ |سەردێڕ=Westminster Bridge: a London Story |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> بەڵام بە تێپەڕبوونی کات، پردەکە تووشی داکشان (subsidence) بوو و چاککردنەوەی تێچووی زۆر بوو. دواجار بڕیاری ڕووخاندنی درا. جوانیی پردە کۆنەکە بووە ئیلھام بۆ چەندین ھونەرمەند، لەوانە کانالێتۆ کە چەندین تابلۆی لێ کێشا. [[پەڕگە:The Thames at Westminster Bridge - the Lord Mayor's Procession, Canaletto, 1747.png|وێنۆک|چەپ|تابلۆی "تەمز لە پردی وێستمینستەر" لەلایەن کانالێتۆ، ١٧٤٧، کە پردە کۆنەکە نیشان دەدات.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٨٦٢–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن ئەندازیار تۆماس پەیجەوە نەخشێنرا، لە کاتێکدا وردەکارییە نژیاروانییەکانی لەلایەن چارڵز بارییەوە ئەنجام درا، ھەمان ئەو نژیاروانەی کە نەخشەی بۆ کۆشکی وێستمینستەری تازە دروستکراو کێشابوو. پردی نوێ لە ئاسنی داڕێژراو و بە حەوت کەوانە دروست کراوە و لە ٢٤ی ئایاری ١٨٦٢، لە ڕۆژی لەدایکبوونی شاژن ڤیکتۆریادا، کرایەوە.<ref name="wiki" /> == نژیاروانی و ھێماسازی == پردی وێستمینستەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە ڕەنگی سەوز ڕەنگ کراوە. ئەم ڕەنگە بە مەبەست ھەڵبژێردراوە بۆ ئەوەی ڕەنگدانەوەی کورسییە چەرمە سەوزەکانی ئەنجومەنی گشتی (House of Commons) بێت، کە لە کۆشکی وێستمینستەری تەنیشتیەتی. ئەمە پێچەوانەی [[پردی لامبێت|پردی لامبێتی]] دراوسێیەتی کە بە ڕەنگی سوور ڕەنگ کراوە، وەک ھێمایەک بۆ کورسییەکانی ئەنجومەنی ژوورین (House of Lords).<ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://londonist.com/2016/08/secrets-of-westminster-bridge |سەردێڕ=Secrets Of Westminster Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشە گۆتیکییەکانی سەر پردەکە، وەک نەخشی چوارگەڵا (quatrefoil)، بە مەبەست لەلایەن چارڵز بارییەوە زیاد کراون بۆ ئەوەی لەگەڵ شێوازی نژیاروانیی کۆشکی وێستمینستەردا بگونجێت. لەم دواییانەدا، پردەکە بووەتە بەشێک لە پڕۆژەی "Illuminated River" (ڕووباری ڕووناککراوە)، کە شەوانە بە شێوازێکی ھونەری و بە ڕەنگی سەوز ڕووناک دەکرێتەوە.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/westminster-bridge |سەردێڕ=Westminster Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == گرنگیی ھونەریی == پردی وێستمینستەر بەھۆی شوێنە ستراتیژییەکەیەوە یەکێکە لە گرنگترین شوێنە گەشتیارییەکانی لەندەن. دیمەنە ناوازەکەی بەسەر [[پەرلەمانی شانشینی یەکگرتوو|پەرلەمان]] و [[چاوی لەندەن|چاوی لەندەندا]] وای کردووە ببێتە شوێنێکی سەرەکی بۆ وێنەگرتن و فیلمسازی. ھۆنەری بەناوبانگ ویلیام وۆردسوۆرس لە سۆناتای "Composed upon Westminster Bridge, September 3, 1802"دا ستایشی جوانیی دیمەنی شارەکەی کردووە لەسەر پردە کۆنەکەوە. ==ڕووداوەکان== لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٧دا، پردەکە شوێنی ھێرشێکی [[تیرۆریست|تیرۆریستی]] بوو، کاتێک ھێرشبەرێک بە ئۆتۆمبێلەکەی خەڵکی کردە ئامانج و دواتر ھێرشی کردە سەر ئەفسەرێکی پۆلیس.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Westminster Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] rfw48rpm1ejg6aebdgr80ll4aoiwr6m 0 289274 1687965 1526611 2026-10-16T10:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687965 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی وۆتەرلوو|ناوی خۆماڵی=Waterloo Bridge|وێنە=River Thames and Waterloo Bridge, London-17Aug2009.jpg|شرۆڤەی وێنە=دیمەنێکی پانۆرامایی لەندەن لەسەر پردی واتەرلووەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، پاس و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی تیرچە (Beam bridge)|کەرەستە=کۆنکرێتی پڕچەککراو، ڕووکەشکراو بە بەردی پۆرتلاند|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر جایڵز گیلبێرت سکۆت|کرایەوە=١٩٤٥}} [[پەڕگە:London Skyline from Waterloo Bridge, London, UK - Diliff.jpg|وێنۆک|پردی وۆتەرلوو لە دوورەوە.]] '''پردی وۆتەرلوو''' (بە ئینگلیزی: Waterloo Bridge) پردێکی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادەیە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ناوەڕاستی [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی ساوس بانک (South Bank) بە ناوچەکانی ئاڵدویچ و ستراند دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، نازناوی "پردی ژنان" (The Ladies' Bridge)ی لێنراوە بەھۆی ئەو ڕۆڵە گرنگەی کە ژنان لە دروستکردنیدا گێڕایان، و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II*) تۆمار کراوە.<ref name="wiki2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Waterloo Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Waterloo_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم (١٨١٧–١٩٢٣) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا لەلایەن ئەندازیار جۆن ڕێنییەوە نەخشێنرا و لە ساڵی ١٨١٧، لە دووەم ساڵیادی شەڕی وۆتەرلوودا، کرایەوە. پردەکە لە گرانیتی کۆرنیش و بە نۆ کەوانەی نیمچە ھێلکەیی دروست کرابوو. لە سەرەتادا ناوی "پردی ستراند" بوو، بەڵام دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ "پردی واتەرلوو" بۆ ڕێزلێنان لە سەرکەوتنی [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] و ھاوپەیمانەکانی لە شەڕەکەدا. ئەم پردە بەھۆی جوانی و شکۆدارییەکەیەوە ستایشێکی زۆری لێ دەکرا؛ پەیکەرتاشی ئیتاڵی، ئەنتۆنیۆ کانۆڤا، بە "ئەفسانەییترین پردی جیھان" ناوی برد و ھونەرمەند جۆن کۆنستەبڵ چەندین تابلۆی لێ کێشا. سەرەڕای ئەمەش، بەھۆی کێشەی پێکھاتەیی کە لە ئەنجامی داخورانی بناغەکانییەوە دروست بوو، لە ساڵی ١٩٢٣ داخرا و دواجار بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="londonmuseum2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Waterloo Bridge: a London Story |ناونیشان=https://www.londonmuseum.org.uk/collections/london-stories/waterloo-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:William_Henry_Brooke_-_Brooke-98325_-_The_Opening_of_Waterloo_Bridge_-_1817.jpg|چەپ|وێنۆک|کردنەوەی پردی یەکەمی وۆتەرلوو لە ساڵی ١٨١٧.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٩٤٥–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن نژیاروان سێر جایڵز گیلبێرت سکۆتەوە نەخشێنرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٣٧ دەستی پێ کرد، بەڵام بەھۆی ھەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمەوە]] کارەکان خاو بوونەوە. لەم ماوەیەدا، بەھۆی ئەوەی زۆربەی پیاوان لە بەرەکانی جەنگدا بوون، ھێزێکی کاری زۆر لە ژنان پێکھات کە ڕۆڵێکی سەرەکییان لە دروستکردنی پردەکەدا گێڕا، ھەر بۆیە پردەکە نازناوی "پردی ژنان"ی وەرگرت. ئەم پردە تاکە پردی [[ڕووباری تەمز]] بوو کە لە کاتی جەنگدا زیانی ھێرشی ئەڵمانی پێ گەیشت. پردەکە لە [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] پڕچەککراو دروست کراوە و بە بەردی پۆرتلاند ڕووپۆش کراوە. بەشێک لە بەردە گرانیتییەکانی پردە کۆنەکە دووبارە بەکارھێنرانەوە بۆ مەبەستی جیاواز لە سەرانسەری [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیادا]]. پردی نوێ بە شێوەیەکی قۆناغ بە قۆناغ لە ساڵی ١٩٤٢ کرایەوە و لە ساڵی ١٩٤٥ بە تەواوی تەواو بوو.<ref name="wiki2" /> == نژیاروانی و گرنگیی کەلتووری == پردی وۆتەرلوو خاوەنی نەخشەیەکی سادە و تازەگەرە کە جەخت لەسەر کارایی دەکاتەوە. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەوەیە کە بەردی پۆرتلاندەکەی بە شێوەیەکە کە خۆی پاک دەکاتەوە و پیسیی لەندەنی لەسەر نامێنێتەوە. پردەکە بەوە ناسراوە کە یەکێک لە باشترین دیمەنە پانۆراماییەکانی لەندەنی لێوە دەبینرێت؛ لەسەر پردەکەوە دەتوانرێت دیمەنی فراوانی شارەکە ببینرێت، لە [[شاری وێستمینستەر|وێستمینستەر]] و [[چاوی لەندەن|چاوی لەندەنەوە]] تا دەگاتە [[لەندەن|شاری لەندەن]] و کەناری وۆرف.<ref name="visitlondon2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Waterloo Bridge |ناونیشان=https://www.visitlondon.com/things-to-do/place/16924483-waterloo-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم دیمەنە بووەتە ئیلھام بۆ چەندین کاری ھونەری، لەوانە گۆرانیی بەناوبانگی "Waterloo Sunset"ی گرووپی The Kinks، کە ئاماژە بەو دیمەنە جوانە دەکات کە لەسەر پردەکەوە دەبینرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Waterloo Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] mw7ji6qx5c48b1z5xpsps289ktoalzm 0 289275 1687963 1526610 2026-10-16T10:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687963 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی واندسوۆرت|ناوی خۆماڵی=Wandsworth Bridge|وێنە=WandsworthBridge.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی واندسوۆrs دوای نۆژەنکردنەوە و ڕووناککردنەوەی نوێی.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی پۆڵایینی کانتیلیڤەر (Cantilever)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر تۆماس پایرسن فرانک|کرایەوە=٢٥ی ئەیلوولی ١٩٤٠}} '''پردی واندسوۆرت''' (بە ئینگلیزی: Wandsworth Bridge) پردێکی پۆڵایینی کۆڵەکە ئازادە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی واندسوۆرت لە کەناری باشوور بە ناوچەی فوولام لە کەناری باکوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، یەکێکە لە قەرەباڵغترین پردەکانی لەندەن لە ڕووی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Wandsworth Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Wandsworth_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم (١٨٧٣–١٩٣٦) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا لەلایەن ئەندازیار جوولیان تۆڵمێوە نەخشێنرابوو و لە ساڵی ١٨٧٣ کرایەوە. پردەکە لە ئاسنی داڕێژراو و بە شێوازی تۆڕی پایەدار (lattice girder) دروست کرابوو. ئەم پردە بە شێوەیەکی تایبەت پارەی بۆ کۆکرابووەوە و باجی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا. بەڵام، پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە زۆر بەھێز نەبوو و نەیدەتوانی کێشی ھاتوچۆی قورس، بەتایبەتی [[پاس]]، ھەڵبگرێت. ئەمەش وای کرد کە پێویستی بە دروستکردنی پردێکی نوێ و بەھێزتر ھەبێت.<ref name="wandsworth.com">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Wandsworth Bridge About |ناونیشان=https://www.wandsworth.com/wandsworth-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London_,_Wandsworth_-_Wandsworth_Bridge_-_geograph.org.uk_-_2409488.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی واندسوۆرت پێش نۆژەنکردنەوەکەی.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٩٤٠–ئێستا) === پردی دووەم و ئێستا لەلایەن سێر تۆماس پایرسن فرانک، ئەندازیاری سەرەکیی ئەنجومەنی شاری [[لەندەن]]، نەخشێنرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٣٧ دەستی پێ کرد و لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٤٠ کرایەوە. بەھۆی سنووردارکردنی بودجە لە سەروبەندی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمدا]]، نەخشەی پردەکە زۆر سادە و کاراییخواز (utilitarian) بوو، بەبێ ھیچ ڕازاندنەوەیەکی نژیاروانیی دیار. ئەمەش وای کردبوو کە بۆ دەیان ساڵ، پردەکە بە یەکێک لە "بێزارکەرترین" یان "سادەترین" پردەکانی لەندەن بناسرێت.<ref name="greatwalk">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Wandsworth Bridge History |ناونیشان=https://www.thegreatlondonbridgeswalk.com/walk/bridge/wandsworth-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشەسازیی و نۆژەنکردنەوەی نوێ == پردەکە لە شێوازی کۆڵەکەی ئازاد دروست کراوە و لە سێ مەودای پۆڵایین پێکدێت. بۆ ماوەیەکی درێژ، پردەکە بە ڕەنگێکی شینی مردوویی ڕەنگ کرابوو کە زیاتر سادەییەکە جەختی لێ کرابوو. بۆ گۆڕینی ئەم وێنە باوە و جوانترکردنی پردەکە، لە ساڵی ٢٠٢٣دا پڕۆژەیەکی نۆژەنکردنەوەی گەورە تەواو کرا. لەم پڕۆژەیەدا، پردەکە بە ڕەنگێکی نوێی شینی پەلکەزێڕینە ڕەنگ کرایەوە و سیستەمێکی ڕووناککردنەوەی نژیاروانیی پێشکەوتووی بۆ دانرا. ئەم ڕووناکییە نوێیە لە شەواندا بە شێوەیەکی ھونەری ڕەنگەکانی دەگۆڕێت و جوانییەکی تایبەتی بە پردەکە و دیمەنی ڕووبارەکە بەخشیوە. ئامانجی ئەم پڕۆژەیە ئەوە بوو کە پردی واندسوۆرت چیتر وەک "بێزارکەرترین پردی لەندەن" سەیر نەکرێت.<ref name="wandsworth.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Wandsworth Bridge no longer London’s most ‘boring bridge’ |ناونیشان=https://www.wandsworth.gov.uk/news/news-april-2025/wandsworth-bridge-no-longer-london-s-most-boring-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Wandsworth Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] m12ugx8d5zjrrq58xwsgz6cyhh91x0f 0 289277 1687991 1593079 2026-10-16T10:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687991 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ڤۆکسھۆڵ|ناوی خۆماڵی=Vauxhall Bridge|وێنە=Vauxhall Bridge 2009.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ڤۆکسھۆڵ و پەیکەرە برۆنزییەکانی سەر پایەکانی.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A202) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی پۆڵایین|ژمارەی مەوداکان=٥|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر ئەلێکساندەر بینی (ئەندازیار)، دەبلیو. ئی. ڕایلی (نژیاروان)|کرایەوە=٢٦ی ئایاری ١٩٠٦}} '''پردی ڤۆکسھۆڵ''' (بە ئینگلیزی: Vauxhall Bridge) پردێکی کەوانەیی پۆڵایینە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ناوەڕاستی [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی ڤۆکسھۆڵ لە کەناری باشوور بە ناوچەی پیملیکۆ لە کەناری باکوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، بەھۆی ئەو پەیکەرە زیوییە گەورانەی کە لەسەر پایەکانی جێگیر کراون، ناسراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II*) تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Vauxhall_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی ڕیجێنت (١٨١٦–١٨٩٨) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا بە ناوی "پردی ڕیجێنت" ناسرابوو و لەلایەن ئەندازیار جەیمس ووڵکەرەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو. لە ساڵی ١٨١٦ کرایەوە و یەکەم پردی ئاسنی داڕێژراو بوو کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە [[لەندەن]] دروست دەکرا. پردەکە لە نۆ کەوانەی ئاسنین پێکھاتبوو کە لەسەر پایەی بەردین وەستابوون.<ref name="gracesguide">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://www.gracesguide.co.uk/Vauxhall_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> بەڵام، بەھۆی کاریگەریی بەردەوامی ڕەوتی ئاوی ڕووبارەکە، بناغەی پایەکانی تووشی داخوران (scour) بوون و پردەکە بە تێپەڕبوونی کات ناجێگیر بوو. دوای چەندین کاری چاکسازیی تێچووبەرز، دواجار لە ساڵی ١٨٩٨ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="historyoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The original Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://www.thehistoryoflondon.co.uk/the-original-vauxhall-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:View_of_Vauxhall_Bridge_and_St_George_Wharf_Tower_from_Lambeth_Bridge.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردی ڤۆکسھۆڵ لە دوورەوە.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٩٠٦–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن سێر ئەلێکساندەر بینی، ئەندازیاری سەرەکیی ئەنجومەنی شاری لەندەن، و نژیاروان دەبلیو. ئی. ڕایلی، نەخشێنرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٨٩٨ دەستی پێ کرد، بەڵام بەھۆی کێشەی تەکنیکی و گفتوگۆ لەسەر نەخشەکەیەوە کارەکان دواکەوتن. دواجار، پردەکە لە ٢٦ی ئایاری ١٩٠٦ کرایەوە. پردی نوێکە لە پێنج کەوانەی پۆڵایین پێکھاتووە کە لەسەر پایەی گرانیتی وەستاون. ئەمە یەکەم پرد بوو لە لەندەن کە ڕێڕەوی تایبەتی بۆ ترام لەسەر بوو.<ref name="wiki" /> == پەیکەرەکان و نژیاروانی == تایبەتمەندیی ھەرە دیاری پردی ڤۆکسھۆڵ بریتییە لە ھەشت پەیکەری برۆنزیی گەورە کە لەسەر پایەکانی (piers) پردەکە جێگیر کراون. ئەم پەیکەرانە بەشێک نەبوون لە نەخشە ئەندازیارییە سەرەتاییەکەی بینی، بەڵکو لەسەر پێشنیاری نژیاروان، ڕایلی، زیاد کران. پەیکەرەکان لەلایەن دوو پەیکەرتاش، ئەلفرێد Drury و فرێدریک پۆمەرۆی، دروست کراون و نوێنەرایەتیی چەمکی ئەبستراکت دەکەن.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/vauxhall-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250807125845/https://illuminatedriver.london/bridges/vauxhall-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''لای سەرەوەی ڕووبار (Upstream)، کاری پۆمەرۆی:''' کشتوکاڵ، نژیاروانی، ئەندازیاری، گۆزەکەری. '''لای خوارەوەی ڕووبار (Downstream)، کاری Drury:''' زانست، ھونەرە جوانەکان، حکومەتی خۆجێی، پەروەrdە. ئەم پەیکەرانە جوانییەکی ھونەریی ناوازەیان بە پردەکە بەخشیوە و وایان کردووە لە پردەکانی تری لەندەن جیاواز بێت.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Vauxhall Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] c1s36xb6lew05ej8gpvf9h3syyv0ni2 0 289278 1687912 1472495 2026-10-16T07:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687912 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی تویکنھام|ناوی خۆماڵی=Twickenham Bridge|وێنە=Twickenham Bridge312-315b.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی تویکنھام، نموونەیەکی دیاری نژیاروانیی ئارت دێکۆ.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A316) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی کۆنکرێتی|کەرەستە=کۆنکرێتی پڕچەککراو، ڕووکەشکراو بە بەردی پۆرتلاند|ژمارەی مەوداکان=٣|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ماکسوێڵ ئایرتن (نژیاروان)، ئەلفرێد ഡ്രایلاند (ئەندازیار)|کرایەوە=٣ی تەممووزی ١٩٣٣}} '''پردی تویکنھام''' (بە ئینگلیزی: Twickenham Bridge) پردێکی کەوانەیی [[کۆنکریت|کۆنکرێتییە]] کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە بەشێکە لە ڕێگای سەرەکی A316 و ناوچەی ڕیچمەند بە تویکنھامەوە دەبەستێتەوە. پردەکە بەھۆی نەخشە نژیاروانییە ناوازەکەیەوە کە بە شێوازی ئارت دێکۆیە، ناسراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II*) تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Twickenham Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Twickenham_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == لە ساڵانی ١٩٢٠دا، بەھۆی زیادبوونی بەرچاوی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، پێویستی بە دروستکردنی ڕێگایەکی نوێی سەرەکی (arterial road) ھەبوو بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لەسەر پردە کۆنەکانی ناوچەکە. پردی تویکنھام وەک بەشێک لە پڕۆژەی گەورەی ڕێگای چێرتسی (Great Chertsey Road) نەخشێنرا. سەرەڕای ئەوەی کە کۆمیسیۆنی شاھانەی ھونەرە جوانەکان لە سەرەتادا دژی نەخشەکە بوون، بەڵام دواجار پڕۆژەکە پەسەند کرا.<ref name="layersoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=About Twickenham Bridge |ناونیشان=https://www.layersoflondon.org/map/records/twickenham-bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٢٨ دەستی پێ کرد و پردەکە لە ٣ی تەممووزی ١٩٣٣، لە ھەمان ڕۆژدا لەگەڵ [[پردی چیزیک]]، لەلایەن شازادەی وەیڵزەوە (کە دواتر بوو بە شا [[ئێدواردی ھەشتەم]]) بە فەرمی کرایەوە. پردەکە لەلایەن ئەندازیار ئەلفرێد ഡ്രایلاند و نژیاروان ماکسوێڵ ئایرتنەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو.<ref name="greatwalk">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Twickenham Bridge History |ناونیشان=https://www.thegreatlondonbridgeswalk.com/walk/bridge/twickenham-bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Twickenham_Bridge_-_geograph.org.uk_-_2137271.jpg|چەپ|وێنۆک|دیوارە چەماوەییەکانی سەرەتای پردەکە، کە بەشێکی دیاری نەخشەکەیەتی.]] == نەخشەسازیی و نژیاروانی == پردی تویکنھام نموونەیەکی دیاری شێوازی ئارت دێکۆیە لە ئەندازیاریی پردەکاندا. پێکھاتەکەی لە سێ کەوانەی کۆنکرێتی پڕچەککراو دروست کراوە کە بە بەردی پۆرتلاند ڕووپۆش کراوە. پردەکە بە وردەکارییە ھونەرییەکانی ناسراوە، لەوانە: # '''پەرژینی برۆنزی''': پەرژینەکانی (balustrades) سەر پردەکە لە برۆنز دروست کراون و نەخشی جوانیان تێدایە کە شێوازە ھونەرییەکەی سەردەمی خۆی نیشان دەدات. # '''گلۆپەکان''': ستوونی گلۆپەکانی سەر پردەکەش بە ھەمان شێوازی ئارت دێکۆ نەخشێنراون و جوانییەکی تایبەتیان بە پردەکە بەخشیوە. # '''دیوارە چەماوەییەکان''': لە ھەردوو سەری پردەکەوە، دیوارە بنکەیییەکان (abutments) بە شێوەیەکی پلیکانی و چەماوەیی دروست کراون، کە یەکێکە لە تایبەتمەندییە ھەرە دیار و ناسراوەکانی نەخشەکەی.<ref name="viewopolis">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Twickenham Bridge Info |ناونیشان=https://viewopolis.com/views/twickenhambridge/ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم تێکەڵکردنەی نێوان کارایی ئەندازیاری و جوانیی نژیاروانی، پردی تویکنھامی کردووە بە یەکێک لە پردە ھەرە سەرنجڕاکێشەکانی ڕووباری تەمز.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Twickenham Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] hq3sgno49b80jsrgpa9wmgveftymim6 0 289279 1687925 1526594 2026-10-16T07:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687925 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ساوتوەرک|ناوی خۆماڵی=Southwark Bridge|وێنە=London, Southwark Bridge -- 2016 -- 4632.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئێستای ساوەرک بە ڕەنگە تایبەتەکەیەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی پۆڵایین|ژمارەی مەوداکان=٥|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر ئێرنست جۆرج (نژیاروان)، بازیل مۆت (ئەندازیار)|کرایەوە=٦ی حوزەیرانی ١٩٢١}} '''پردی ساوتوەرک''' (بە ئینگلیزی: Southwark Bridge) پردێکی کەوانەییە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی ساوتوەرک لە کەناری باشوور بە [[لەندەن|شاری لەندەن]] لە کەناری باکوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٩٢١ کراوەتەوە، دووەم پردە لەم شوێنەدا و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Southwark Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Southwark_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی شاژن ستریت (١٨١٩–١٩١٣) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا لەلایەن ئەندازیاری بەناوبانگ، جۆن ڕێنیی باوک، نەخشێنرا و لە ساڵی ١٨١٩ کرایەوە. ئەم پردە لە ئاسنی داڕێژراو دروست کرابوو و خاوەنی سێ کەوانەی زەبەلاح بوو. کەوانە ناوەندییەکەی کە درێژییەکەی ٢٤٠ پێ (٧٣ مەتر) بوو، درێژترین کەوانەی ئاسنی داڕێژراو بوو کە تا ئەو کاتە لە جیھاندا دروست کرابێت.<ref name="ice">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Southwark Bridge |ناونیشان=https://www.ice.org.uk/what-is-civil-engineering/infrastructure-projects/southwark-bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە وەک شاکارێکی ئەندازیاری سەیر دەکرا، پردەکە لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو نەبوو چونکە باجی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا، لە کاتێکدا پردەکانی [[پردی بلاکفرایەرز|بلاکفرایەرز]] و [[پردی لەندەن|لەندەنی]] نزیکی بەخۆڕایی بوون. ھەروەھا، لێژاییە زۆرەکەی ڕێگەی سەر پردەکە ئەرکێکی قورسی بۆ ئەو ئەسپانە دروست دەکرد کە گالیسکەکانیان ڕادەکێشا. دواجار بڕیاری ڕووخاندنی درا بۆ ئەوەی جێگەی بۆ پردێکی فراوانتر و گونجاوتر بکرێتەوە.<ref name="historyoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The original Southwark Bridge |ناونیشان=https://www.thehistoryoflondon.co.uk/the-original-southwark-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Completion_of_Southwark_Bridge_by_John_Rennie_1819.jpg|چەپ|وێنۆک|تەواوبوونی پردی یەکەمی ساوتوەرک لەلایەن جۆن ڕێنییەوە، ساڵی ١٨١٩.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٩٢١–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن ئەندازیار بازیل مۆت و نژیاروان سێر ئێرنست جۆرجەوە نەخشێنرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩١٢ دەستی پێ کرد بەڵام بەھۆی ھەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمەوە]] وەستا. دواجار، لە ٦ی حوزەیرانی ١٩٢١ لەلایەن شا [[جۆرجی پێنجەم]] و شاژن مێرییەوە بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە لە پۆڵا و بە پێنج کەوانە دروست کراوە، کە ڕێڕەوی فراوانتر بۆ ھاتوچۆی کەشتییەکان لەژێر پردەکەدا دابین دەکات. کۆمپانیای سێر ویلیام ئارۆڵ و کۆ. کاری دروستکردنەکەی ئەنجام دا.<ref name="ice" /> == نەخشەسازیی و تایبەتمندییەکان == پردی ساوتوەرک بە ڕەنگە تایبەتەکەی ناسراوە کە بریتییە لە سەوز و زەرد، ئەمەش وای کردووە لە پردەکانی تری تەمز جیاواز بێت. سەرەڕای ئەوەی کە لە شوێنێکی ستراتیژیی ناوەڕاستی لەندەندایە، بە شێوەیەکی گشتی بە یەکێک لە کەمترین پردە بەکارھاتووەکان دادەنرێت بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، کە ھەندێکجار بە "پردە چۆڵەکە" ناودەبرێت.<ref name="wiki" /> پردەکە بەشێکە لە پڕۆژەی "Illuminated River" (ڕووباری ڕووناککراوە)، کە تێیدا لە شەواندا بە شێوازێکی ھونەری و بە بەکارھێنانی ڕەنگی گونجاو لەگەڵ پێکھاتەکەیدا ڕووناک دەکرێتەوە. ئەم ڕووناکییە لەلایەن ھونەرمەندی ئەمریکی، لیۆ ڤیاریاڵ، نەخشەی بۆ کێشراوە و جوانییەکی تایبەتی بە پردەکە بەخشیوە لە دیمەنی شەوانەی لەندەندا.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Southwark Bridge About |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/southwark-bridge |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Southwark Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] rvp9drq9pnvluqsau6194i22jgeb66s 0 289280 1687988 1526626 2026-10-16T10:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687988 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ڕۆیاڵ ڤیکتۆریا دۆک|ناوی خۆماڵی=Royal Victoria Dock Bridge|وێنە=Royal Victoria Dock Bridge - geograph.org.uk - 5922588.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ڕۆیاڵ ڤیکتۆRIA دۆک، بە نەخشە تایبەتەکەیەوە کە لە کەشتیی چارۆکەدار دەچێت.|ھەڵگرتن=پیادە|پەڕینەوە=ڕۆیاڵ ڤیکتۆRIA دۆک|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی پایەداری ئاوەژوو (Inverted Fink truss)|درێژیی گشتی=١٢٨ مەتر|بۆشاییی ژێرەوە=١٥ مەتر|ئەندازیاری نەخشەسازیی=لیفتشوتز دەیڤیدسۆن ساندیلاندز (نژیاروانان)|کرایەوە=١٩٩٨}} '''پردی ڕۆیاڵ ڤیکتۆریا دۆک''' (بە ئینگلیزی: Royal Victoria Dock Bridge) پردێکی پیادەی ئاست-بەرزە کە بەسەر بەندەری ڕۆیاڵ ڤیکتۆریا لە ناوچەی دۆکلاندز لە ڕۆژھەڵاتی [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ بەستنەوەی کەنارەکانی بەندەرەکە و دابینکردنی ڕێڕەوێکی ئاسان بۆ ناوەندی پێشانگای ئێکسێڵ (ExCeL Exhibition Centre) نەخشێنراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Royal Victoria Dock Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Victoria_Dock_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و مەبەستی دروستکردن == پردەکە لەلایەن دەزگای گەشەپێدانی دۆکلاندزی لەندەن (LDDC) وەک بەشێک لە پڕۆژەی بووژاندنەوەی ناوچەکە داوا کرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی پێ کرد و پردەکە لە ساڵی ١٩٩٨ بەڕووی خەڵکدا کرایەوە. ئامانجی سەرەکیی پردەکە باشترکردنی پەیوەندیی نێوان دوو لای بەندەرەکە بوو، بەتایبەتی بۆ ئاسانکاریی ھاتووچۆی ئەو میوانانەی سەردانی ناوەندی ئێکسێڵ دەکەن، ھەروەھا دابینکردنی ڕێڕەوێک بۆ دانیشتووانی ناوچەکە.<ref name="ritchie">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Royal Victoria Dock Bridge |ناونیشان=https://www.ritchie.studio/projects/royal_victoria_dock/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:08-14-05_Royal_Victoria_Dock_12.jpg|چەپ|وێنۆک|پردەکە بە ئاستە بەرزەکەیەوە کە ڕێگە بە تێپەڕبوونی کەشتی دەدات.]] == نەخشەسازیی و پێکھاتە == نەخشەی پردەکە لەلایەن کۆمپانیای نژیاروانیی لیفتشوتز دەیڤیدسۆن ساندیلاندزەوە کێشراوە. پردەکە خاوەنی نەخشەیەکی ناوازەیە کە بە شێوازی "پایەداری ئاوەژوو" (Inverted Fink truss) ناسراوە. ئەم شێوازە وای کردووە کە پردەکە لە دوورەوە لە چارۆکە و ستوونی کەشتییەکی گەورە بچێت، کە ئەمەش لەگەڵ ژینگەی بەندەر و مێژووی دەریایی ناوچەکەدا دەگونجێت.<ref name="lds-uk">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Royal Victoria Dock Bridge About |ناونیشان=https://lds-uk.com/projects/infrastructure/royal-victoria-dock-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە ئاست-بەرزە، بەجۆرێک کە ١٥ مەتر (٤٩ پێ) لە ئاستی ئاوەکەوە بەرزە. ئەم بەرزاییە ڕێگە بە تێپەڕبوونی کەشتی و بەلەمی چارۆکەدار دەدات بەبێ ئەوەی پێویستی بە ڕێڕەوەی کردنەوە و داخستن ھەبێت. بۆ گەیشتن بە ڕێڕەوی سەر پردەکە، لە ھەردوو سەرەوە پەیژە و بەرزکەرەوە (lift) دانراون بۆ ئاسانکاریی ھاتووچۆی پیادەکان.<ref name="wiki" /> == دۆخی ئێستا و بەکارھێنان == پردی ڕۆیاڵ ڤیکتۆریا دۆک وەک ڕێڕەوێکی گرنگی پیادە لە ناوچەی ڕۆیاڵ دۆکسدا خزمەت دەکات. جگە لە کاراییە سەرەکییەکەی، پردەکە دیمەنێکی پانۆرامایی بەسەر بەندەرەکە و ئاسۆی ناوچەی کەناری وۆرف (Canary Wharf) دابین دەکات. لەم ساڵانەی دواییدا، پردەکە ڕووبەڕووی ھەندێک کێشەی چاکسازی و بەڕێوەبردن بووەتەوە، لەوانە لەکارکەوتنی بەرزکەرەوەکان، کە کاریگەریی لەسەر ئاسانیی بەکارھێنانی ھەبووە بۆ ھەندێک لە بەکارھێنەران.<ref name="royaldocks">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Information Note on the RVD Footbridge |ناونیشان=https://londonsroyaldocks.com/information-note-on-the-rvd-footbridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Royal Victoria Dock Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] cmwxr84nhwfvc9rflq3ci3xh6c77tlt 0 289282 1687989 1560777 2026-10-16T10:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687989 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ڕیچمەند|ناوی خۆماڵی=Richmond Bridge|وێنە=Richmond Bridge Panorama Restitch.jpg|شرۆڤەی وێنە=دیمەنێکی پانۆرامایی پردی ڕیچمەند لە لەندەن.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A305) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|کەرەستە=بەردی پۆرتلاند|ژمارەی مەوداکان=٥|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جەیمس پێین و کێنتن کاوس|کرایەوە=١٧٧٧}} '''پردی ڕیچمەند''' (بە ئینگلیزی: Richmond Bridge) پردێکی کەوانەیی بەردینی [[سەدەی ٨ەم|سەدەی ھەژدەھەمە]] کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە شارۆچکەی ڕیچمەند لە کەناری ڕۆژھەڵات بە ناوچەی سانت مارگرێتس لە کەناری ڕۆژئاوا دەبەستێتەوە. ئەم پردە کۆنترین پردی ماوەی ڕووباری تەمزە لە لەندەنی گەورەدا و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Richmond Bridge, London |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Richmond_Bridge,_London |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Richmond Bridge, Richmond |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/education/schools-resources/educational-images/richmond-bridge-richmond-3691 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://historicengland.org.uk/education/schools-resources/educational-images/richmond-bridge-richmond-3691 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پێش دروستکردنی پردەکە، پەڕینەوە لەم شوێنەدا لەڕێگەی بەلەمێکەوە بوو کە مێژووەکەی دەگەڕایەوە بۆ سەردەمی تیودۆرەکان. بەلەمەکە نادڵنیا و ھەندێکجار مەترسیدار بوو، بۆیە لە سەرەتای سەدەی ھەژدەھەمدا داواکاری بۆ دروستکردنی پردێک زیاد بوو. لە ساڵی ١٧٧٣، یاسایەک لە پەرلەمانەوە دەرچوو بۆ دروستکردنی پردەکە. تێچووی پڕۆژەکە لەڕێگەی ھەڵمەتێکی تایبەتی وەبەرھێنانەوە دابین کرا کە بە "تۆنتین" ناسرابوو، نەک لەسەر بودجەی گشتی. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٧٧٤ دەستی پێ کرد و لە ساڵی ١٧٧٧ تەواو بوو. پردەکە لەلایەن دوو نژیاروان، جەیمس پێین و کێنتن کاوس، نەخشەی بۆ کێشرابوو.<ref name="richmond.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Richmond Bridge - Local History Note |ناونیشان=https://www.richmond.gov.uk/richmond_bridge_local_history_note |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ گێڕانەوەی پارەی وەبەرھێنەران، باج لەو کەسانە وەردەگیرا کە بەسەر پردەکەدا دەپەڕینەوە. ئەم باجە تا ساڵی ١٨٥٩ بەردەوام بوو، دواتر پردەکە کرا بە خۆڕایی.<ref name="londonmuseum">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Richmond Bridge: a London Story |ناونیشان=https://www.londonmuseum.org.uk/collections/london-stories/richmond-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Richmond_018_Richmond_Bridge_TT_panorama.JPG|چەپ|وێنۆک|پردەکە بە پێنج کەوانە بەردینەکەیەوە، نموونەیەکی نژیاروانیی جۆرجیی.]] == نژیاروانی و فراوانکردن == پردی ڕیچمەند بە شێوازێکی کلاسیکی جۆرجیی نەخشێنراوە و لە پێنج کەوانەی بەردینی پۆرتلاند پێکدێت. کەوانەکان قەبارەیان جیاوازە، کەوانەی ناوەڕاست فراوانترینە بۆ ئەوەی ڕێگە بە ھاتوچۆی ئاسانی بەلەم و کەشتییەکان بدات. شێوەی پردەکە کەمێک چەماوەییەکی ھەیە، کە تایبەتمەندییەکی باوی پردەکانی ئەو سەردەمە بوو. لەگەڵ ھاتنی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]] و زیادبوونی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، پردەکە زۆر تەسک بوو. لە نێوان ساڵانی ١٩٣٧ و ١٩٤٠، پردەکە بە شێوەیەکی زیرەکانە فراوان کرا بەبێ ئەوەی شێوە مێژووییەکەی تێک بچێت. لەم پڕۆسەیەدا، بەردەکانی ڕووکاری دەرەوەی پردەکە بەوریایی لێ کرانەوە و ژمارەیان لەسەر دانرا، پاشان پێکھاتە ناوەکییەکە بە [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] پڕچەککراو فراوان کرا و لە کۆتاییدا ھەمان بەردە بنەڕەتییەکان خرابوونەوە شوێنی خۆیان. ئەم کارە وای کرد کە پردەکە بتوانێت ھاتوچۆی ھاوچەرخ ھەڵبگرێت لە کاتێکدا دیمەنە کلاسیکییەکەی پارێزراو بێت.<ref name="richmond.gov" /><ref name="wiki" /> == گرنگیی کولتووری و دۆخی ئێستا == پردی ڕیچمەند تەنھا ڕێڕەوێکی پەڕینەوە نییە، بەڵکو یەکێکە لە شوێنەوارە ھەرە ناسراو و خۆشەویستەکانی ناوچەکە. جوانییەکەی بووەتە ئیلھام بۆ چەندین ھونەرمەندی بەناوبانگ، لەوانە جەی. ئێم. دەبلیو. تێرنەر، کە چەندین تابلۆی لێ کێشاوە. پردەکە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دیمەنی سروشتیی جوانی ڕیچمەند دادەنرێت. تا ئەمڕۆش پردەکە بە کراوەیی ماوەتەوە و ھاتوچۆی ڕۆژانەی ئۆتۆمبێل و پیادەی لەسەرە، کە ئەمەش گەواھیدەری بەھێزیی پێکھاتە و گرنگیی بەردەوامیەتی لە ژێرخانی لەندەندا.<ref name="historicengland" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Richmond Bridge, London}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 8lq55vlwkgb4c69y61xdov72dvxco1a 0 289284 1687977 1526620 2026-10-16T10:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687977 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی پەتنی|ناوی خۆماڵی=Putney Bridge|وێنە=Putney Bridge, London 03.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی پەتنی، پردێکی بەردینی مێژوویی بەسەر ڕووباری تەمزدا.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل، پاس و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|کەرەستە=گرانیت|درێژیی گشتی=٢١٣ مەتر (٧٠٠ پێ)|پانی=٢٢ مەتر (٧٤ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر جۆزێف بازاڵجێت|کرایەوە=٢٩ی ئایاری ١٨٨٦}} '''پردی پەتنی''' (بە ئینگلیزی: Putney Bridge) پردێکی کەوانەیی بەردینە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی پەتنی لە کەناری باشوور بە ناوچەی فوولام لە کەناری باکوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٨٨٦ کراوەتەوە، دووەم پردە لەم شوێنەدا و بەوە ناسراوە کە خاڵی دەستپێکی پێشبڕکێی بەلەمڕانیی بەناوبانگی [[ئۆکسفۆرد]] و [[کامبریج|کامبریجە]]. ھەروەھا وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Putney Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Putney_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی فوولام (١٧٢٩–١٨٨٦) === پێش دروستکردنی یەکەم پرد، پەڕینەوە لەم بەشەی ڕووباری تەمزدا تەنھا لەڕێگەی [[بەلەم|بەلەمەوە]] بوو. لە ساڵی ١٧٢٩، دوای چەندین ھەوڵ و دژایەتی لەلایەن بەلەمەوانەکانەوە، یەکەم پرد لەم شوێنەدا دروست کرا کە بە "پردی فوولام" ناسرا. ئەم پردە بە تەواوی لە دار نەخشێنرابوو و لەسەر ٢٦ کەوانەی تەسک بنیات نرابوو. بۆ ماوەی زیاتر لە ٥٠٠ ساڵ، ئەمە یەکەم پردی نوێ بوو کە لە ڕۆژئاوای پردی لەندەنەوە دروست دەکرا. سەرەڕای ئەوەی کە کارێکی ئەندازیاریی سەرنجڕاکێش بوو بۆ سەردەمی خۆی، کەوانە تەسکەکانی ڕێڕەوی ڕووبارەکەیان قەرەباڵغ کردبوو و دەبوونە ھۆی ڕووداوی پێکدادانی بەلەمەکان. دوای زیاتر لە ١٥٠ ساڵ، بڕیاری ڕووخاندنی درا بۆ ئەوەی جێگەی بۆ پردێکی فراوانتر و بەھێزتر بکرێتەوە.<ref name="historyoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Putney Bridge |ناونیشان=https://www.thehistoryoflondon.co.uk/putney-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Secrets Of Putney Bridge |ناونیشان=https://londonist.com/london/history/secrets-of-putney-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Putney_from_the_air.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمانێکی ئاسمانیی پردی پەتنی و دەوروبەری.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٨٨٦–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن ئەندازیاری ناوداری سەردەمی ڤیکتۆری، سێر جۆزێف بازاڵجێت، نەخشێنرا. بازاڵجێت ھەمان ئەو ئەندازیارەیە کە سیستەمی ئاوەڕۆی لەندەنی نەخشاندووە. پردی نوێ لە گرانیتی کۆرنیش دروست کراوە و لە پێنج کەوانەی فراوان پێکدێت کە ڕێڕەوێکی ئاسوودە بۆ ھاتوچۆی ڕووبار دابین دەکات. پردەکە لە ٢٩ی ئایاری ١٨٨٦ لەلایەن شازادە و شازادەژنی وەیڵزەوە کرایەوە. ئەم پردە تا ئەمڕۆش وەک یەکێک لە ڕێڕەوە سەرەکییەکانی پەڕینەوە لەو بەشەی [[لەندەن]] بەکاردێت.<ref name="wiki" /> == نژیاروانی و تایبەتمەندییەکان == پردی پەتنی بەوە تایبەتمەندە کە لە ھەردوو سەرییەوە کڵێسایەکی لێیە. لە کۆتایی باشووری (پەتنی) کڵێسای سانت ماری (St Mary's Church) ھەیە و لە کۆتایی باکووری (فوولام) کڵێسای ئۆڵ سەینتس (All Saints' Church) ھەیە. ئەمە تاکە پردە لە بەریتانیا کە لە ھەردوو سەرەوە کڵێسای ھەبێت. لەسەر پایەکانی پردەکە لەلای پەتنییەوە، دوو ژووری بچووکی چیمەنتۆیی لە شێوەی پەناگە دروست کراون، کە مێژووەکەیان بە تەواوی ڕوون نییە بەڵام وا گومان دەبرێت وەک شوێنی پشوودان بۆ ڕێبواران بەکار ھاتبێتن.<ref name="londonist" /> == پێشبڕکێی بەلەمڕانی (The Boat Race) == [[پەڕگە:Start - 2009 Boat Race.jpg|وێنۆک|پێشبڕکێی بەلەمڕانی لە نێوان زانکۆکانی ئۆکسفۆرد و کامبریج لە ساڵی ٢٠٠٩.]] پردی پەتنی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەوە ناسراوە کە شوێنی دەستپێکردنی پێشبڕکێی بەلەمڕانیی ساڵانەی نێوان زانکۆکانی ئۆکسفۆرد و کامبریجە. خاڵی دەستپێک لەلایەن بەردێکی نیشانەکراوەوە دیاری کراوە کە بە "The University Stone" (بەردی زانکۆ) ناسراوە و دەکەوێتە نزیک پردەکە لە کەناری باشوور. ھەموو ساڵێک، ھەزاران کەس لەسەر پردەکە و کەنارەکانی ڕووبارەکە کۆدەبنەوە بۆ بینینی دەستپێکی ئەم پێشبڕکێیە مێژووییە.<ref name="visitlondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Putney Bridge |ناونیشان=https://www.visitlondon.com/things-to-do/place/833407-putney-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Putney Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] iwld6olzi12rthd9bui8m170baf5vvt 0 289287 1687872 1472485 2026-10-16T04:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687872 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بلاکفرایەرز|ناوی خۆماڵی=Blackfriars Bridge|وێنە=London MMB »0W6 Blackfriars Bridge and "Typhoon Clipper".jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئێستای بلاکفرایەرز لە لەندەن.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A201) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی ئاسنین|ژمارەی مەوداکان=٥ کەوانە|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جۆزێف کیوبیت|کرایەوە=٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩}} [[پەڕگە:Blackfriars Bridge, River Thames, London, with St Pauls Cathedral.jpg|وێنۆک|پردی بلاکفرایەرز]] '''پردی بلاکفرایەرز''' (بە ئینگلیزی: Blackfriars Bridge) پردێکی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادەیە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە دەکەوێتە نێوان [[پردی پیادەی میلینیەمی لەندەن|پردی میلینیەم]] و پردی ھێڵی ئاسنینی بلاکفرایەرز. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٨٦٩ کراوەتەوە، دووەم پردە کە لەم شوێنەدا دروست کراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Blackfriars_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم (١٧٦٩–١٨٦٠) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا لە نێوان ساڵانی ١٧٦٠ و ١٧٦٩ دروست کرا و لەلایەن نژیاروانی سکۆتلەندی، ڕۆبێرت میلن، نەخشەی بۆ کێشرابوو. لە سەرەتادا ناوی "پردی ویلیام پیت" بوو، بۆ ڕێزلێنان لە سەرۆک وەزیرانی ئەوکات، ویلیام پیت. پردەکە لە بەردی پۆرتلاند دروست کرابوو و خاوەنی نۆ کەوانەی نیمچە ھێلکەیی بوو. بەڵام بەھۆی خراپیی کوالێتیی بەردەکە و کاریگەریی پیسیی ھەوای لەندەن، پردەکە بەخێرایی دەستی بە داخوران کرد. دوای چەندین کاری چاکسازیی تێچووبەرز، دواجار لە ساڵی ١٨٦٠ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="historyoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Original Blackfriars Bridge |ناونیشان=https://www.thehistoryoflondon.co.uk/the-original-blackfriars-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Old_Blackfriars_Bridge_under_construction_1766.png|چەپ|وێنۆک|پردی یەکەمی بلاکفرایەرز لەکاتی دروستکردنیدا، ساڵی ١٧٦٦.]] === پردی ئێستا (١٨٦٩–ئێستا) === پردی دووەم و ئێستا لەلایەن ئەندازیار جۆزێف کیوبیت نەخشێنرا و لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ لەلایەن شاژن [[ڤیکتۆریا (شاژن)|ڤیکتۆریاوە]] بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە لە ئاسنی داڕێژراو و بە پێنج کەوانەی گەورە دروست کراوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٠٧ و ١٩١٠، پردەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی بتوانێت ھاتوچۆی زیاتری لەخۆ بگرێت، بەتایبەتی دوای زیادکردنی ھێڵی ترام. ئەم پردە تا ئەمڕۆش وەک یەکێک لە ڕێڕەوە سەرەکییەکانی پەڕینەوە لەسەر ڕووباری تەمز خزمەت دەکات.<ref name="wiki" /> == نەخشەسازیی و نژیاروانی == پردی بلاکفرایەرز بە وردەکارییە نژیاروانییەکانی ناسراوە. لەسەر پایە بەردینەکانی نێوان کەوانەکان، نەخشی تایبەت ھەیە کە لەلایەن پەیکەرتاش جۆن بێرنی فیلیپەوە نەخشێنراون. ئەم نەخشانە لە شێوەی مینبەری کڵێسا دان، وەک ئاماژەیەک بۆ ناوی پردەکە کە لە خانەقایەکی دۆمینیکانەوە (کە بە "Black Friars" ناسرابوون) وەرگیراوە.<ref name="illuminatedriver">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/blackfriars-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> یەکێک لە تایبەتمەندییە ھێماییەکانی بریتییە لە نەخشی باڵندەکان: '''لای ڕۆژئاوا (بەرەو سەرەوەی ڕووبار):''' نەخشی باڵندە ئاوییەکانی ئاوی شیرین تێدایە، کە ئاماژەیە بۆ ژینگەی ڕووبارەکە لە سەرەوەی پردەکە. '''لای ڕۆژھەڵات (بەرەو خوارەوەی ڕووبار):''' نەخشی باڵندە دەریاییەکان نیشان دەدات، کە ھێمایە بۆ دەستپێکی بەشی کاریگەر بە دەریا (tidal)ی ڕووباری تەمز.<ref name="wiki" /> == ستوونە سوورەکانی پردی شەمەندەفەر == لە تەنیشت پردی بلاکفرایەرزەوە، چەند ستوونێکی گەورەی سووری ئاسنین دەبینرێن کە لەناو ئاودا وەستاون. ئەمانە پاشماوەی پردی ھێڵی ئاسنینی لەندەن، چاتام و دۆڤەرن کە لە ساڵی ١٨٦٤ دروست کرابوو. کاتێک وێستگەی شەمەندەفەری بلاکفرایەرز نۆژەن کرایەوە، پردە کۆنەکە لە ساڵی ١٩٨٥ ڕووخێنرا چونکە توانای ھەڵگرتنی شەمەندەفەرە نوێیەکانی نەمابوو. بەڵام کۆڵەکەکانی، کە ئێستا وەک باڵەخانەی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراون، وەک یادگارییەکی پیشەسازی لەناو ڕووبارەکەدا ھێڵدرانەوە.<ref name="livinglondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=What Are The Odd Red Pillars By Blackfriars Bridge? |ناونیشان=https://livinglondonhistory.com/what-are-the-odd-red-pillars-by-blackfriars-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Blackfriars Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] n1ar498rgwjrkg0wrocrs204ofzdycq 0 289288 1687985 1593080 2026-10-16T10:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687985 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی چێڵسی|ناوی خۆماڵی=Chelsea Bridge|وێنە=Chelsea Bridge, London.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی چێڵسی لە لەندەن، کە چێڵسی بە باترسییەوە دەبەستێتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی ھەڵواسراوی خۆیی (Self-anchored suspension)|درێژیی گشتی=٢١٣ مەتر (٦٩٨ پێ)|پانی=٢٠ مەتر (٦٦ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جی. تۆفام فۆرێست، ئی. پی. ویلەر|کرایەوە=٦ی ئایاری ١٩٣٧}} '''پردی چێڵسی''' (بە ئینگلیزی: Chelsea Bridge) پردێکی ھەڵواسراوی خۆییە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە، کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە ناوچەی چێڵسی لە کەناری باکوور بە باترسی لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chelsea_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی ڤیکتۆریا (١٨٥٨–١٩٣٤) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا بە ناوی "پردی ڤیکتۆریا" ناسرابوو، کە لەلایەن ئەندازیار تۆماس پەیجەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو و لە ساڵی ١٨٥٨ کرایەوە. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێڕەوێکی نوێ بوو بۆ گەیشتن بە پارکی باترسی (Battersea Park) کە تازە دروست کرابوو. بەڵام پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە لاواز بوو و باجی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا، ئەمەش بووە ھۆی ناڕەزایەتیی خەڵک. بۆ دوورکەوتنەوە لە پەیوەستکردنی ناوی [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا]] بە پردێکی نادڵنیا و کێشەدارەوە، ناوی پردەکە بۆ "پردی چێڵسی" گۆڕدرا. دواجار بەھۆی زیادبوونی ھاتوچۆ و لاوازیی پێکھاتەکەیەوە، لە ساڵی ١٩٣٤ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="layers">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://www.layersoflondon.org/map/records/chelsea-bridge-73593738-07c0-41eb-b27b-b2d910d66b43 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Secrets Of Chelsea Bridge |ناونیشان=https://londonist.com/london/features/secrets-of-chelsea-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London's_Chelsea_Bridge_3.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی چێڵسی بە شەو، کە بەشێکە لە پڕۆژەی ڕووناککردنەوەی ڕووباری تەمز.]] === پردی ئێستا (١٩٣٧–ئێستا) === پردی دووەم و ئێستا لەلایەن ئەنجومەنی شاری لەندەنەوە دروست کرا و لە ٦ی ئایاری ١٩٣٧ لەلایەن سەرۆک وەزیرانی کەنەدا، [[ماکنزی کینگ]]، بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە یەکەم پردی ھەڵواسراوی خۆیی بوو کە لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] دروست دەکرا. نەخشەکەی لەلایەن جی. تۆفام فۆرێست و ئی. پی. ویلەرەوە ئامادە کرا. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەوە بوو کە تەواوی پۆڵای بەکارھاتوو لەناوخۆی [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیادا]] بەرھەم ھێنرابوو، کە لەو سەردەمەدا جێی شانازی بوو.<ref name="wiki" /><ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/chelsea-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250807140937/https://illuminatedriver.london/bridges/chelsea-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نەخشەسازیی و وردەکارییەکان == پردی چێڵسی بە نەخشە سادە و جوانەکەی ناسراوە کە لەگەڵ ژینگەی دەوروبەریدا دەگونجێت. پردەکە چوار تاوەری شەشپاڵووی ھەیە کە کێبلە ھەڵواسراوەکانی پێوە بەستراوە. یەکێک لە وردەکارییە سەرنجڕاکێشەکانی، ستوونەکانی ڕووناکییە (گلۆپەکان). ھەر یەکێک لەم ستوونانە بە پەیکەرێکی بچووکی کەشتیی جەنگیی کۆن (galleon) ڕازێنراوەتەوە، کە جوانییەکی تایبەتی بە شێوەی گشتیی پردەکە بەخشیوە. لەم دواییانەدا، پردەکە بووەتە بەشێک لە پڕۆژەی "Illuminated River"، کە تێیدا بە شێوازێکی ھونەری و نوێ ڕووناک کراوەتەوە.<ref name="londonist" /><ref name="illuminated" /> == گرنگیی کەلتووری == لە ناوەڕاستی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]، پردی چێڵسی بووە شوێنێکی ناسراو بۆ کۆبوونەوەی ماتۆڕسواران. بۆ چەندین دەیە، پردەکە شوێنی پێکدادانی نێوان گرووپە جیاوازەکانی ماتۆڕسواران بوو، بەتایبەتی لە نێوان "مۆدەکان" و "ڕۆکەرەکان". یەکێک لە بەناوبانگترین ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩٧٠ ڕوویدا، کاتێک پێکدادانێکی گەورە لە نێوان پۆلیس و سەدان ماتۆڕسواردا ڕوویدا، کە بووە ھۆی دەستگیرکردنی چەندین کەس. ئەم ڕووداوانە پردەکەیان کردە بەشێک لە مێژووی کەلتووریی لاوانی لەندەن.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Chelsea Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] ojlqj49xgzo44iozq0pjwahi30mhz0o 0 289289 1687982 1472483 2026-10-16T10:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687982 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی چیزیک|ناوی خۆماڵی=Chiswick Bridge|وێنە=Chiswick-Bridge-15-540-3.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی چیزیک، کە بەسەر ڕووباری تەمزدا درێژ دەبێتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A316) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی کۆنکرێتی|کەرەستە=کۆنکرێتی پڕچەککراو، ڕووکەشکراو بە بەردی پۆرتلاند|ژمارەی مەوداکان=٥ کەوانە|درێژیی گشتی=١٨٥ مەتر (٦٠٧ پێ)|پانی=٢١ مەتر (٧٠ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر ھێربێرت بەیکەر (نژیاروان)، ئەلفرێد ഡ്രایلاند (ئەندازیار)|کرایەوە=٣ی تەممووزی ١٩٣٣}} '''پردی چیزیک''' (بە ئینگلیزی: Chiswick Bridge) پردێکی کەوانەیی [[کۆنکریت|کۆنکرێتییە]] کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە بەشێکە لە ڕێگای سەرەکی A316 و ناوچەی چیزیک لە کەناری باکوور بە مۆرکلەیک لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. پردەکە بەوە ناسراوە کە ھێڵی کۆتایی پێشبڕکێی بەلەمڕانیی بەناوبانگی ئۆکسفۆرد و کامبریجە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chiswick Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chiswick_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پردی چیزیک وەک بەشێک لە پڕۆژەی گەورەی ڕێگای چێرتسی (Great Chertsey Road) لە نێوان ساڵانی ١٩٣٠ و ١٩٣٣ دروست کرا، کە ئامانج لێی کەمکردنەوەی قەرەباڵغیی ھاتوچۆ بوو لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]. نەخشەی پردەکە بەرھەمی ھاوکاریی نێوان نژیاروانی بەناوبانگ سێر ھێربێرت بەیکەر و ئەندازیار ئەلفرێد بوو، کە ئەندازیاری سەرەکیی ئەنجومەنی ناوچەی میدڵسێکس بوو.<ref name="mortlake">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chiswick Bridge History |ناونیشان=https://mortlake-history.org.uk/BandMmap/chiswick.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە ٣ی تەممووزی ١٩٣٣، لە ھەمان ڕۆژدا لەگەڵ [[پردی تویکنھام]]، لەلایەن شازادەی وەیڵز (کە دواتر بوو بە شا [[ئێدواردی ھەشتەم]]) بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە نموونەیەکی سەرەتایی بەکارھێنانی کۆنکرێتی پڕچەککراو بوو لە دروستکردنی پردی گەورەدا، بەڵام بۆ ئەوەی شێوازێکی کلاسیکی و شکۆداری پێ ببەخشرێت، تەواوی ڕووی دەرەوەی بە بەردی پۆرتلاند ڕووپۆش کرا.<ref name="greatwalk">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chiswick Bridge About |ناونیشان=https://www.thegreatlondonbridgeswalk.com/walk/bridge/chiswick-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Chiswick_Bridge.jpg|چەپ|وێنۆک|نەخشەسازیی نیۆ-جۆرجیی پردەکە و ڕووکەشە بەردینەکەی.]] == نەخشەسازیی و تایبەتمەندییەکان == پردەکە لە پێنج کەوانەی کۆنکرێتی پێکدێت: کەوانەیەکی ناوەندیی گەورە بە درێژیی ٤٦ مەتر (١٥٠ پێ) و دوو کەوانەی بچووکتر لە ھەر لایەک. نەخشەکەی شێوازێکی نیۆ-جۆرجیی ھەیە کە تایبەتمەندیی کارەکانی ھێربێرت بەیکەرە، ئەمەش وای کردووە پردەکە زیاتر لە پێکھاتەیەکی ئەندازیاری، وەک کارێکی ھونەریی نژیاروانی دەربکەوێت. پایە بەھێزەکانی نێوان کەوانەکان شوێنی تایبەتیان لەسەرە بۆ ئەوەی پیادەکان بتوانن تێیدا بوەستن و چێژ لە دیمەنی ڕووبارەکە وەربگرن.<ref name="wheelers">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chiswick Bridge Info |ناونیشان=https://wheelersofchiswick.com/pages/chiswick-bridge?srsltid=AfmBOor_bXRlsK2wsW6muQWrnQ8uQbBFPLwkppqQZK0MzwZ35tG2bGtW |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == پێشبڕکێی بەلەمڕانی (The Boat Race) == گرنگترین تایبەتمەندیی کەلتووریی پردی چیزیک پەیوەندیی بە پێشبڕکێی بەلەمڕانیی ساڵانەی نێوان زانکۆکانی [[ئۆکسفۆرد]] و [[کامبریج|کامبریجەوە]] ھەیە. لای سەرەوەی ڕووبار (upstream)ی پردەکە وەک ھێڵی فەرمیی کۆتایی پێشبڕکێکە دیاری کراوە. نیشانەیەکی بەردین لەسەر کەناری باشووری ڕووبارەکە، لە نزیک پردەکە، جێگیر کراوە کە بە وردی شوێنی ھێڵی کۆتاییەکە دیاری دەکات. ئەمەش وای کردووە پردەکە ببێتە بەشێکی دانەبڕاو لە مێژوو و کەلتووری یەکێک لە بەناوبانگترین پێشبڕکێ وەرزشییەکانی بەریتانیا.<ref name="wiki" /><ref name="mortlake" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Chiswick Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] apf3b8wv8xpopzm9infk64qjq01luze 0 289294 1687908 1526573 2026-10-16T07:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687908 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بێکفووت|ناوی خۆماڵی=Beckfoot Bridge|وێنە=Beckfoot Bridge in Bingley 2008.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بێکفووت لە بینگلی، یۆرکشایری ڕۆژئاوا، ٢٠٠٨.|ھەڵگرتن=ڕێڕەوی پیادە (پێشتر ڕێڕەوی ئەسپی بارھەڵگر)|پەڕینەوە=جۆگەی ھاردن (Harden Beck)|شوێن=بینگلی، یۆرکشایری ڕۆژئاوا، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی ئەسپی بارھەڵگر (Packhorse bridge)|کەرەستە=بەرد|ژمارەی مەوداکان=٢|کرایەوە=ڕەنگە ١٧٢٣}} '''پردی بێکفووت''' (بە ئینگلیزی: Beckfoot Bridge) پردێکی مێژوویی ئەسپی بارھەڵگرە (packhorse bridge) کە دەکەوێتە شاری بینگلی لە یۆرکشایری ڕۆژئاوا، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر جۆگەی ھاردن (Harden Beck)دا درێژ دەبێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Beckfoot Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Beckfoot_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی بێکفووت لە بنەڕەتدا پێکھاتەیەکی سەدەکانی ناوەڕاست بووە، بەڵام بەدرێژایی ساڵان گۆڕانکاری و نۆژەنکردنەوەی زۆری بەسەردا ھاتووە. باوەڕ وایە کە پێکھاتەی ئێستای پردەکە بگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٢٣، بەھۆی بوونی بەردێکی نەخشێنراو کە ئەو مێژووەی لەسەرە. ئەم پردە بەشێک بووە لە ڕێڕەوێکی گرنگی ئەسپی بارھەڵگر کە شاری ھەلیڤاکسی بە کێنداڵ دەبەستەوە و وەک ڕێگایەکی لاوەکی بەکاردەھات بۆ خۆدزینەوە لەو ڕێگا سەرەکییانەی کە باجیان لەسەر بوو.<ref name="wiki" /><ref name="saltairedaily">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Beckfoot Bridge |ناونیشان=https://saltairedaily.blogspot.com/2022/12/beckfoot-bridge.html?m=1 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە دوو کەوانەی بەردین پێکھاتووە و ستوونێکی ناوەندی ھەیە کە لایەکی تیژکراوە (cutwater) بۆ شکاندنی ھێزی ئاوەکە. پانیی پردەکە تەنھا نزیکەی ١.٢ مەتر (٤ پێ)ە، کە تایبەتمەندییەکی باوی پردە کۆنەکانی ئەسپی بارھەڵگرە و وا دروست کراوە کە ئەسپەکان بە یەک ڕیز بەسەریدا بپەڕنەوە.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Bingley_Beckfoot_Bridge_1.jpg|چەپ|وێنۆک|پردەکە لە دوو کەوانەی بەردین پێکھاتووە و ستوونێکی ناوەندی ھەیە.]] == دۆخی ئێستا == تا ئەمڕۆش پردی بێکفووت وەک شوێنەوارێکی مێژوویی و جوان ماوەتەوە و لەلایەن پیاسەکەران و خەڵکی ناوچەکەوە زۆر بەکاردەھێنرێت. لە تەنیشت پردەکەوە شوێنێکی پەڕینەوەی ئاوی کەم قووڵ (ford) ھەیە، کە لە کاتی ئاساییدا و لە ڕابردوودا بۆ پەڕینەوە بەکارھاتووە. پردەکە بە یەکێک لە شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی بینگلی دادەنرێت.<ref name="saltairedaily" /><ref name="aroundus">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Beckfoot Bridge |ناونیشان=https://aroundus.com/p/164089499-beckfoot-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Beckfoot Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ئینگلتەرا]] lt0rn2az6wma41fpz1e26i25z6nj3a9 0 289295 1687859 1526546 2026-10-16T04:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687859 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی باجگریی باسامپتۆن|ناوی خۆماڵی=Bathampton Toll Bridge|وێنە=Bathampton Toll Bridge 12.JPG|شرۆڤەی وێنە=پردی باجگریی باسامپتۆن و خانووچکەی باجگرییەکەی.|ھەڵگرتن=ڕێگای ئۆتۆمبێل|پەڕینەوە=[[ڕووباری ئەیڤۆن (بریستۆڵ)|ڕووباری ئەیڤۆن]]|شوێن=باسامپتۆن، سەمەرسێت، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی (Arch bridge)|کەرەستە=بەردی ئاشلاری باپ، ئاسنی داڕێژراو|ژمارەی مەوداکان=١٠|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ھێنری گوودریج|کرایەوە=١٨٧٢|باج=بەڵێ}} '''پردی باجگریی باسامپتۆن''' (بە ئینگلیزی: Bathampton Toll Bridge) پردێکی کەوانەیی بەردینە کە بەسەر [[ڕووباری ئەیڤۆن (بریستۆڵ)|ڕووباری ئەیڤۆندا]] لە گوندی باسامپتۆن، نزیک شاری باپ لە سەمەرسێت، [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە و خانووچکەی باجگرییەکەی کە پێوەی لکاوە، وەک باڵەخانەی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed) پۆلێن کراون.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BATHAMPTON TOLL BRIDGE AND TOLL HOUSE |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1395371 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پێش دروستکردنی پردە بەردینەکە، پردێکی داریی لێ بووە. پردی ئێستا لە دەوروبەری ساڵی ١٨٧٢ لەلایەن ھێنری گوودریج، کە نژیاروانێکی ناسراوی شاری باپ بوو، نەخشەسازیی بۆ کراوە. ئامانج لە دروستکردنی، بەستنەوەی گوندی باسامپتۆن بوو بە ڕێگای لەندەن (A4) لە ناوچەی باسیستۆن، کە پێشتر لەڕێگەی بەلەمەوە دەپەڕینەوە.<ref name="ntt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bathampton Toll Bridge and House |ناونیشان=https://www.nationaltransporttrust.org.uk/heritage-sites/heritage-detail/bathampton-toll-bridge-and-house |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bathampton Toll Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bathampton_Toll_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Bathampton_weir_and_tollbridge_-_geograph.org.uk_-_1310229.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی باجگریی باسامپتۆن و بەنداوی تەنیشتی.]] == نەخشەسازی و پێکھاتە == پردەکە لە بەردی ئاشلاری باپ دروست کراوە و لە ١٠ کەوانە پێکدێت. یەک کەوانەی گەورەی بازنەیی بەسەر بەشی سەرەکیی ڕووبارەکەدا ھەیە، لەگەڵ نۆ کەوانەی بچووکتری دیکە کە وەک ڕێڕەوی ئاوی لافاو بەکاردێن. پەرژینی پردەکە لە ئاسنی داڕێژراوی ڕازاوە پێکھاتووە. خانووچکەی باجگرییەکە کە لە تەنیشت پردەکەوەیە، بە ھەمان شێوەی پردەکە لە بەردی باپ دروست کراوە و بەشێکە لە پێکھاتە پارێزراوەکە.<ref name="historicengland" /><ref name="wiki" /> == خاوەندارێتی و باج == پردەکە موڵکی تایبەتە و لەلایەن کۆمپانیای جەنەراڵ ئینفراستراکچەری باسامپتۆنەوە بەڕێوەدەبرێت. تا ئەمڕۆش پارەی باج لە ئۆتۆمبێلەکان وەردەگیرێت، بەڵام پەڕینەوە بۆ پیادە و پاسکیلسواران بەخۆڕاییە. بەھۆی ئەوەی پردەکە وەک "ڕێڕەوی سوور" پۆلێن کراوە، ڕاوەستان لەسەری قەدەغەیە.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Bathampton_Toll_Bridge_15.JPG|چەپ|وێنۆک|پردەکە لە بەردی ئاشلاری باپ دروست کراوە و پەرژینێکی ئاسنی ھەیە.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Bathampton Toll Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] f59uphim879vsku4apyv39qdadycrb3 0 289296 1687907 1526572 2026-10-16T07:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687907 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بێسێڵ|ناوی خۆماڵی=Bethells Bridge|وێنە=Bethell's Swing Bridge - geograph.org.uk - 1410152.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی خولاوەی بێسێڵ.|ھەڵگرتن=ڕێگایەکی لاوەکی|پەڕینەوە=[[ڕووباری ھەڵ]]|شوێن=نزیک ویڵ، ئیست ڕایدینگی یۆرکشایر، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی خولاوە (Swing bridge)|کەرەستە=ئاسنی خام، ئاسنی داڕێژراو، دار|کرایەوە=١٨٨٥|پۆتانەکان=53.8647576, -0.3779895}} '''پردی بێسێڵ''' (بە ئینگلیزی: Bethells Bridge) پردێکی خولاوەی دەستییە کە دەکەوێتە سەر [[ڕووباری ھەڵ]] لە نزیک گوندۆچکەی ویڵ لە ئیست ڕایدینگی یۆرکشێر، [[ئینگلتەرا]]. ئەم پردە بەھۆی گرنگیی مێژوویی و ئەندازیارییەوە لە ساڵی ١٩٨٧ـەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bethells Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bethells_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پردی بێسێڵ لە ساڵی ١٨٨٥ لەلایەن "دەستەی ئاودێریی بێڤەرلی و بارمستن" (Beverley and Barmston Drainage Board) دروست کرا. ئامانج لە دروستکردنی پردەکە جێگرتنەوەی بەلەمێکی پەڕینەوە بوو کە لە ساڵی ١٨٠١ـەوە لەو شوێنەدا کاری دەکرد، ئەمەش دوای ئەوەی ئاڕاستەی ڕووبارەکە ڕاست کرایەوە. پردەکە لە پێکھاتەیەکی ئاسنی خام (wrought iron) دروست کراوە کە لەسەر پایەی ئاسنی داڕێژراو (cast iron) جێگیر کراوە و ڕووی پردەکە بە دار داپۆشراوە.<ref name="wiki" /><ref name="aroundus">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bethells Bridge {{!}} aroundus |ناونیشان=https://aroundus.com/p/12853365-bethells-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Bethell's_Bridge_over_the_River_Hull_-_geograph.org.uk_-_2166639.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی بێسێڵ بەسەر ڕووباری ھەڵدا]] == نەخشەسازیی و تایبەتمەندی == پردی بێسێڵ نموونەیەکی دەگمەنی ماوەی پردە خولاوەکانە کە بە شێوەی دەستی کار دەکات. میکانیزمی کردنەوە و داخستنی پردەکە بەھۆی دەسکێکی دەستییەوە (hand-cranked) ئەنجام دەدرێت، کە ڕێگە بە کەشتی و بەلەمەکان دەدات بەناو ڕووبارەکەدا تێپەڕن. ئەم شێوازە کارپێکردنە کلاسیکییە وای کردووە ببێتە نموونەیەکی گرنگی ئەندازیاریی [[سەردەمی ڤیکتۆریا]].<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Bethells Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] she0litzzbss6f3urjdzn6r432vq1sy 0 289483 1687904 1526569 2026-10-16T07:33:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687904 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بیودلی|ناوی خۆماڵی=Bewdley Bridge|وێنە=Bewdley Bridge from Severnside North.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بیودلی لە شارۆچکەی بیودلی، بەسەر ڕووباری سێڤرندا.|ھەڵگرتن=ڕێگای B4190، ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری سێڤرن]]|شوێن=بیودلی، وۆستەرشێر، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|کرایەوە=١٧٩٨|تێچوو=٩،٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٧٩٨)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=تۆماس تێلفۆرد}} '''پردی بیودلی''' (بە ئینگلیزی: Bewdley Bridge) پردێکی کەوانەیی بەردینە کە بەسەر [[ڕووباری سێڤرن]] لە شارۆچکەی بیودلی، وۆستەرشێر، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە لەلایەن ئەندازیاری ناوداری [[سەدەی ٨ەم|سەدەی ھەژدەیەم]]، تۆماس تێلفۆرد، دیزاین کراوە و وەک یەکێک لە بینا پارێزراوەکانی پۆلی یەکەم پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bewdley Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bewdley_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="castellogy">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bewdley Bridge {{!}} castellogy |ناونیشان=https://castellogy.com/sites/sites-west-midlands/bewdley-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پردی ئێستا جێگرەوەی پردێکی کۆنتری [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاستە]] کە لە ساڵی ١٤٨٣ دروست کرابوو. ئەو پردە کۆنە پایەی بەردین و سەرەوەی دارینی ھەبوو، بەڵام لە زستانی ساڵی ١٧٩٥دا بەھۆی لافاوێکی گەورەوە ڕووخا. دوای ئەم ڕووداوە، بڕیار درا پردێکی نوێ و پتەوتر دروست بکرێت و نەخشەکەی تۆماس تێلفۆرد بۆ ئەم مەبەستە ھەڵبژێردرا. کاری دروستکردنی پردی نوێ لە ساڵی ١٧٩٥ دەستی پێ کرد و لە ساڵی ١٧٩٨ تەواو بوو و کرایەوە. تێچووی پڕۆژەکە نزیکەی ٩،٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ بوو کە لەڕێگەی بەخشینی گشتییەوە کۆکرایەوە و لەلایەن بەڵێندەر جۆن سیمپسۆنەوە جێبەجێ کرا.<ref name="ntt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bewdley Bridge {{!}} nationaltransporttrust |ناونیشان=https://www.nationaltransporttrust.org.uk/heritage-sites/heritage-detail/bewdley-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Bewdley_Bridge_-_geograph.org.uk_-_5187941.jpg|چەپ|وێنۆک|نەخشەی سێ کەوانەیی پردەکە.]] == دیزاین و نژیاروانی == پردی بیودلی نموونەیەکی سەرەتایی و گرنگی کارەکانی تۆماس تێلفۆردە و بە دیزاینە سادە و جوانەکەی ناسراوە. پردەکە لە سێ کەوانەی نیمچە بازنەیی پێکھاتووە کە لە بەردی пясачанік (sandstone)ی ناوچەی ئارلی دروست کراون. کەوانەی ناوەڕاست پانترینە و درێژییەکەی ٦٠ پێیە (١٨ مەتر)، لە کاتێکدا دوو کەوانەکەی تەنیشتی ھەر یەکەیان ٥٢ پێ (١٦ مەتر) درێژن. دیواری پردەکە بە بەردی ئەشلار (ashlar) ڕووپۆش کراوە، کە جوانی و پتەوییەکی زیاتری پێ بەخشیوە.<ref name="industrialtour">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bewdley Bridge {{!}} industrialtour |ناونیشان=https://industrialtour.co.uk/bewdley-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> == گرنگی و کەلەپوور == پردەکە نەک ھەر وەک ڕێڕەوێکی گرنگی ھاتوچۆ لەسەر ڕێگای نێوان وێست میدلەندز و وێڵز خزمەتی کردووە، بەڵکو وەک شاکارێکی ئەندازیاریی سەردەمی خۆی دادەنرێت. بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، پردی بیودلی وەک بینایەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم و یادگارێکی کەلەپووریی خشتەبەندکراو (Scheduled Ancient Monument) دەستنیشان کراوە. ھەروەھا لەلایەن دامەزراوەی ناشناڵ ترانسپۆرت ترەستەوە وەک شوێنێکی میراتی "ویلە سوور" (Red Wheel) ناسێنراوە.<ref name="ntt" /><ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Bewdley Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] dm9xp2nj9ug6hoeduxzd8yv7tsoclnk 0 289488 1687920 1597736 2026-10-16T07:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687920 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی درێژی بایدفۆرد|ناوی خۆماڵی=Bideford Long Bridge|وێنە=Bideford long bridge pan 1200.jpg|شرۆڤەی وێنە=دیمەنێکی پانۆرامایی پردی درێژی بایدفۆرد.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=ڕووباری توریج|شوێن=بایدفۆرد، دێڤۆن، [[ئینگلتەرا]]|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر تیۆباڵد گرێنڤیڵ (پردی بەردین)|ژمارەی مەوداکان=٢٤ کەوانە|درێژیی گشتی=٢٠٦ مەتر (٦٧٧ پێ)|کرایەوە=سەدەی ١٥ (پردی بەردین)}} '''پردی درێژی بایدفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Bideford Long Bridge) پردێکی مێژوویی و بەردینی کەوانەییە لە شارۆچکەی بایدفۆرد لە دێڤۆن، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر ڕووباری توریجدا درێژ دەبێتەوە و بەھۆی مێژووە دێرینەکەی و پێکھاتە ناوازەکەیەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bideford Long Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bideford_Long_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="bideford.com">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bideford Long Bridge {{!}} bideford |ناونیشان=https://bideford.com/bideford-long-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250621013444/https://bideford.com/bideford-long-bridge/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == یەکەم پرد کە لەم شوێنەدا دروست کرا، پردێکی دارین بوو کە مێژووەکەی بۆ دەوروبەری ساڵی ١٣٠٠ دەگەڕێتەوە. بەھۆی ناسەقامگیریی پردە دارینەکەوە، لە سەدەی ١٥دا پردێکی بەردینی نوێ لە شوێنی دروست کرا. بەپێی گێڕانەوەکان، کارەکە لەلایەن سێر تیۆباڵد گرێنڤیڵەوە ئەنجام دراوە. بۆ دابینکردنی خەرجیی چاککردنەوە و پاراستنی بەردەوامی پردەکە، دەزگایەکی تایبەت بە ناوی "Bideford Bridge Trust" دامەزرا، کە لە ڕێگەی بەخشینی زەوی و زارەوە داھاتی بۆ کۆدەکراوەوە، ئەم دەزگایە تا ئەمڕۆش بەردەوامە لە بەڕێوەبردنی پردەکە.<ref name="trust">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=History of the Bideford Bridge Trust |ناونیشان=http://www.bidefordbridgetrust.org.uk/history/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە مێژووی خۆیدا چەندین جار فراوان کراوە بۆ ئەوەی لەگەڵ پێداویستییەکانی ھاتوچۆی سەردەمدا بگونجێت. دیارترینیان لە ساڵانی ١٨٦٤ و ١٩٢٥دا بووە، کە تێیدا ڕێڕەوی ھاتوچۆ و شۆستەی پیادە فراوانتر کران.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Bideford_Bridge.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی درێژ لە بایدفۆرد، وێنەیەکی کۆنتر.]] == پێکھاتە و نەخشەسازیی == پردی درێژی بایدفۆرد بەوە ناسراوە کە لە ٢٤ کەوانەی بەردینی نووکتیژ پێکھاتووە، کە ھەریەکەیان قەبارە و پانیی جیاوازیان ھەیە. ھۆکاری ئەم جیاوازییە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە کاتی دروستکردنیدا، بونیادنەرەکان ناچار بوون بناغەی ھەر کەوانەیەک لەسەر ئەو بەشە پتەوەی بنکی ڕووبارەکە دابنێن کە دەیاندۆزییەوە، ئەمەش بووەتە ھۆی دروستبوونی کەوانەی جیاواز. درێژیی گشتیی پردەکە ٢٠٦ مەتر (٦٧٧ پێ)ە.<ref name="northdevon.life">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bideford Long Bridge {{!}} northdevon |ناونیشان=https://www.northdevon.life/landmark/bideford-long-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.northdevon.life/landmark/bideford-long-bridge |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="trust" /> ئەفسانەیەکی باو ھەیە کە دەڵێت بناغەکانی پردەکە لەسەر کیسەی خوری دانراون، بەڵام ئەمە تەنھا گێڕانەوەیەکی فۆلکلۆرییە و ھیچ بنەمایەکی ڕاستەقینەی نییە. لە ڕاستیدا، بناغەکان لەسەر کۆڵەکەی دارین و بەردی گەورە دروست کراون.<ref name="bideford.com" /> [[پەڕگە:Long_Bridge,_Bideford_-_geograph.org.uk_-_3442771.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی دیکەی پردەکە لە گۆشەیەکی جیاوازەوە.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Bideford Long Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 00shxfqxr71a34s5lx4q1cw0c1kbl3x 0 289621 1687877 1526562 2026-10-16T04:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687877 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بووسفێری|ناوی خۆماڵی=Boothferry Bridge|وێنە=Boothferry Bridge - geograph.org.uk - 555611.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بووسفێری، پردێکی جووڵاوی گرنگ لە یۆرکشایری ڕۆژھەڵات.|ھەڵگرتن=ڕێگای A161|پەڕینەوە=ڕووباری ئاوز|شوێن=نزیک گووڵ، یۆرکشایری ڕۆژھەڵات، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی جووڵاو (Swing bridge)|درێژیی گشتی=٢٢٤ مەتر (٧٣٥ پێ)|بەڵێندەر=Sir William Arrol & Co.|کرایەوە=١٩ی ئایاری ١٩٢٩}} '''پردی بووسفێری''' (بە ئینگلیزی: Boothferry Bridge) پردێکی جووڵاوە (swing bridge) کە بەسەر ڕووباری ئاوز (River Ouse) لە نزیک شارۆچکەی گووڵ لە یۆرکشێری ڕۆژھەڵاتی [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. ئەم پردە کە لە ساڵی ١٩٢٩ کراوەتەوە، وەک پێکھاتەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم دیاری کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Boothferry Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Boothferry_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == بۆ ماوەی چەندین سەدە، پەڕینەوە لەم بەشەی ڕووباری ئاوز لەڕێگەی بەلەمێکەوە بوو کە بە "بەلەمی بووس" (Booth's Ferry) ناسرابوو. لەگەڵ زیادبوونی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل لە سەرەتای [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]، پێویستییەکی زۆر بۆ دروستکردنی پردێکی ھەمیشەیی دروست بوو. یاسای پەرلەمان بۆ دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٩٢٥ دەرچوو و کارەکانی دروستکردن دەستی پێ کرد.<ref name="asselby">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Boothferry History |ناونیشان=https://asselbyparishcouncil.eastriding.gov.uk/boothferry-history-2.aspx |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی بەناوبانگی "سێر ویلیام ئارۆڵ و کۆمپانیا" (Sir William Arrol & Co.)، کە پردی فۆرس و [[پردی تاوەر|تاوەر بریجیان]] دروست کردبوو، بنیات نرا. پردی بووسفێری بە فەرمی لە ١٩ی ئایاری ١٩٢٩ لەلایەن ھێربەرت مۆریسن، وەزیری گواستنەوەی ئەوکات، کرایەوە.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Boothferry_Bridge_-_geograph.org.uk_-_4280608.jpg|چەپ|وێنۆک|ژووری کۆنترۆڵی پردەکە کە لە ناوەڕاستی پێکھاتەکەدایە.]] == نەخشە و پەیڕەو == پردی بووسفێری پردێکی پۆڵایینی جۆری "پرات ترەس" (Pratt truss)ە و درێژیی گشتییەکەی ٢٢٤ مەترە. تایبەتمەندیی سەرەکیی پردەکە بەشە جووڵاوەکەیەتی کە درێژییەکەی ٧٦ مەترە و کێشەکەی ٦٠٠ تەنە. ئەم بەشە لەسەر پایەیەکی ناوەندی دەخولێتەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە پەڕینەوەی کەشتییە بەرزەکان بدات لە ڕووبارەکەدا. میکانیزمی کردنەوە و داخستنی پردەکە لە ژووری کۆنترۆڵەوە بەڕێوەدەبرێت کە لەسەرووی ناوەڕاستی پردەکەوەیە.<ref name="wiki" /><ref name="briggsamasco">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Boothferry Swing Bridge {{!}} briggsamasco |ناونیشان=https://briggsamasco.co.uk/case-studies/boothferry-swing-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == ڕۆڵ و گرنگی == بۆ ماوەی نزیکەی ٥٠ ساڵ، پردی بووسفێری ھەڵگری ڕێگای سەرەکیی A63 بوو، کە یەکێک بوو لە ڕێگا گرنگەکانی ھاتوچۆ لە نێوان شارەکانی ھەڵ و [[لیدز|لیدزدا]]. پردەکە بەھۆی کردنەوەی بەردەوامی بۆ کەشتییەکان و قەبارە بچووکەکەیەوە، ھەمیشە شوێنی قەرەباڵغی و دواکەوتنی ھاتوچۆ بوو. لە ساڵی ١٩٧٦، بە کردنەوەی پردی ئاوزی سەر ڕێگای خێرای M62 لە دووریی چەند کیلۆمەترێک، بارگرانیی ھاتوچۆ لەسەر پردی بووسفێری بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بووەوە. لە ئێستادا، پردەکە ڕێگای A161 ھەڵدەگرێت و وەک ڕێڕەوێکی گرنگی ناوخۆیی و پێکھاتەیەکی مێژوویی پارێزراو ماوەتەوە.<ref name="wiki" /><ref name="asselby" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Boothferry Bridge, River Ouse}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] dy1c2i74kjc4ij6yuobdgrokc52n0nz 0 289622 1687971 1526614 2026-10-16T10:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687971 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی پیادەی بلومەرز ھۆڵ|ناوی خۆماڵی=Bloomers Hole Footbridge|وێنە=Bloomers Hole Footbridge.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی پیادەی بلومەرز ھۆڵ بەسەر ڕووباری تەمزدا.|ھەڵگرتن=پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=نزیک [[لێکلەید]]، [[گڵۆستەرشێر]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی تیرچەیی|کەرەستە=پۆڵا|ئەندازیاری نەخشەسازیی=Babtie Group|بەڵێندەر=Costain Civil Engineering|کرایەوە=ئابی ٢٠٠٠}} '''پردی پیادەی بلومەرز ھۆڵ''' (بە ئینگلیزی: Bloomers Hole Footbridge) پردێکی پیادەیە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە نزیک شارۆچکەی [[لێکلەید]] لە [[گڵۆستەرشێر|گڵۆستەرشێری]] [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە بە تایبەتی بۆ بەکارھێنەرانی ڕێڕەوی نیشتمانیی تەمز (Thames Path National Trail) دروست کراوە. == مێژوو و مەبەست == پێش دروستکردنی ئەم پردە، ڕێڕەوی نیشتمانیی تەمز لەم ناوچەیەدا پچڕاو بوو. ڕێبواران ناچار بوون ڕێگایەکی ٤ مایلی (٦.٤ کیلۆمەتر) ببڕن بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە سەر ڕێڕەوەکە لەوبەری ڕووبارەکە. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، پردی بلومەرز ھۆڵ بە بەخشینێکی ٢٥٠،٠٠٠ پاوەندی لەلایەن سندوقی میراتی لۆتەریی نیشتمانییەوە (National Lottery Heritage Fund) دروست کرا. پردەکە لەلایەن گرووپی ئەندازیاریی Babtie Group دیزاین کراوە و لەلایەن Costain Civil Engineering جێبەجێ کراوە. پردەکە بە فەرمی لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٠٠ کرایەوە. ناوی "بلومەرز ھۆڵ" لە ناوی ئەو ناوچە خۆجێییەی کەناری ڕووبارەکەوە وەرگیراوە. [[پەڕگە:Bloomer's_Hole_Footbridge,_River_Thames_-_geograph.org.uk_-_2127522.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی تری پردەکە، کە سادەیی دیزاینەکەی نیشان دەدات.]] == نەخشە و پێکھاتە == پردی بلومەرز ھۆڵ نەخشێکی سادە و کرداریی ھەیە. پردەکە پردێکی تیرچەیی پۆڵایینە (steel beam bridge) کە لە یەک مەودا (single-span) پێکھاتووە و بە شێوەیەکی ئاسایی بەسەر ڕووبارەکەدا دەپەڕێتەوە. ئەم نەخشە سادەیە یارمەتیدەر بووە بۆ کەمکردنەوەی تێچوو و کاریگەریی بینراوی پردەکە لەسەر دیمەنی سروشتیی دەوروبەری.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bloomers Hole Footbridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] inhb3in46xp20v4112z7v1j05yozrsw 0 289623 1687874 1526559 2026-10-16T04:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687874 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بلەیدن|ناوی خۆماڵی=Blaydon Bridge|وێنە=Blaydon Bridge over the River Tyne - geograph.org.uk - 3950865.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بلەیدن بەسەر ڕووباری تایندا.|ھەڵگرتن=ڕێگای خێرای A1|پەڕینەوە=[[ڕووباری تاین]] و ھێڵی شەمەندەفەری دۆڵی تاین|شوێن=[[نیوکاسڵ]] و [[گەیتسھێد]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی girderی سندووقی (Box girder bridge)|درێژیی گشتی=نزیکەی ١ کیلۆمەتر (تەواوی پێکھاتەکە)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=Bullen and Partners|بەڵێندەر=Edmund Nuttall Ltd|دەستپێکی دروستکردن=١٩٨٧|کرایەوە=٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٠}} '''پردی بلەیدن''' (بە ئینگلیزی: Blaydon Bridge) پردێکی سەرەکیی ڕێگای خێرایە کە بەشێکە لە ڕێگای بازنەیی ڕۆژئاوای A1. پردەکە بەسەر [[ڕووباری تاین]] و ھێڵی شەمەندەفەری دۆڵی تایندا لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە و شاری [[نیوکاسڵ]] بە شارۆچکەی بلەیدن لە [[گەیتسھێد]] دەبەستێتەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blaydon Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Blaydon_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پردی بلەیدن وەک بەشێکی گرنگ لە پڕۆژەی ڕێگای بازنەیی ڕۆژئاوای گەیتسھێد (Gateshead Western Bypass) دروست کرا. ئامانجی سەرەکیی پڕۆژەکە کەمکردنەوەی قەرەباڵغی ھاتوچۆ بوو لەسەر پردە کۆنەکانی ناوەندی شار و ناوچەی پیشەسازیی تاین و وێر (Tyne and Wear). کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٨٧ دەستی پێ کرد و لەلایەن کۆمپانیای Edmund Nuttall Ltd ئەنجام درا، لەسەر نەخشەی کۆمپانیای ڕاوێژکاریی Bullen and Partners. پردەکە بە فەرمی لە ٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٠ کرایەوە.<ref name="bridgesonthetyne">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blaydon Bridge {{!}} bridgesonthetyne |ناونیشان=https://www.bridgesonthetyne.co.uk/blaydon.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="gatesheadhistory">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blaydon Bridge {{!}} gatesheadhistory |ناونیشان=http://www.gatesheadhistory.com/blaydon-bridge.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Blaydon_Road_Bridge_-_geograph.org.uk_-_285020.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردەکە لە کاتی دروستکردنیدا.]] == نەخشە و پێکھاتە == پردی بلەیدن لە [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] پێش-گوشراو (prestressed concrete) بە شێوازی girderی سندووقی دروست کراوە. تەواوی پێکھاتەکە، کە لە دوو پردی ھاوھێڵ پێکھاتووە، درێژییەکەی نزیکەی ١ کیلۆمەترە. بەشە سەرەکییەکەی کە بەسەر ڕووباری تایندا دەپەڕێتەوە، لە سێ مەودا (span) پێکدێت. بۆ دروستکردنی بەشە سەرەکییەکەی، ھونەری "کۆڵەکەی ھاوسەنگ" (balanced cantilever) بەکارھێنرا. ئەم ھونەرە ڕێگەی دا کە بەشەکانی پردەکە بە یەک لە دوای یەک لە ھەردوو لای پایەکانەوە دروست بکرێن بەبێ ئەوەی پێویست بە دانانی ھیچ ستوونێکی کاتی لەناو ڕووبارەکەدا بکات، ئەمەش ڕێگریی لە ھاتوچۆی کەشتییەکان نەکرد. پایەکانی پردەکە لەسەر بناغەی قووڵی شیشی کۆنکرێتی (concrete piled foundations) دانراون بۆ دڵنیابوون لە سەقامگیریی پێکھاتەکە.<ref name="bridgesonthetyne" /><ref name="gatesheadhistory" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Blaydon Bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] bzqihjbbohcgvlzv4phocre3j1wpvpp 0 289624 1687875 1526560 2026-10-16T04:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687875 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بلەیکبۆرۆ|ناوی خۆماڵی=Blakeborough's Bridge|وێنە=Bridge over River Calder - geograph.org.uk - 2536113.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بلەیکبۆرۆ بەسەر ڕووباری کالدەردا.|ھەڵگرتن=پیادە|پەڕینەوە=ڕووباری کالدەر|شوێن=[[برێگھاوس]]، [[یۆرکشێری ڕۆژئاوا]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی ھەڵواسراو|کرایەوە=١٩٦٣}} '''پردی بلەیکبۆرۆ''' (بە ئینگلیزی: Blakeborough's Bridge) پردێکی پیادەی تایبەتە کە بەسەر ڕووباری کالدەردا لە شارۆچکەی [[برێگھاوس]]، [[یۆرکشێری ڕۆژئاوا]] لە [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە لەلایەن کۆمپانیایەکی ئەندازیاریی ناوخۆییەوە دروست کراوە بۆ بەستنەوەی دوو بەشی کارگەکانی. == مێژوو و مەبەست == پردەکە لە ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن کۆمپانیای "جەی بلەیکبۆرۆ و کوڕەکانی" (J. Blakeborough and Sons) دروست کرا، کە کۆمپانیایەکی ناسراوی بواری دروستکردنی ڤاڵڤ (valve) بوو لە برێگھاوس. کۆمپانیاکە دوو کارگەی ھەبوو کە لە دوو بەری ڕووباری کالدەرەوە بوون. پردەکە بە مەبەستی دابینکردنی ڕێڕەوێکی تایبەت و خێرا بۆ کارمەندان دروست کرا تا بتوانن لە نێوان ھەردوو کارگەکەدا ھاتوچۆ بکەن بەبێ ئەوەی پێویست بکات ڕێگایەکی دوور ببڕن. سەرەڕای ئەوەی کە کۆمپانیای بلەیکبۆرۆ لە ساڵی ١٩٨٩ داخرا، پردەکە ھەر ماوەتەوە و لە ئێستادا وەک پردێکی پیادەی گشتی لەلایەن خەڵکەوە بەکاردەھێنرێت. [[پەڕگە:Footbridge_over_the_River_Calder,_at_the_end_of_Huntingdon_Road_-_geograph.org.uk_-_1014510.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی تری پردەکە، کە ستوونەکانی شێوە 'A'ی تێدا دیارە.]] == نەخشە و پێکھاتە == پردی بلەیکبۆرۆ پردێکی ھەڵواسراوی سادەیە. پێکھاتە سەرەکییەکەی لە دوو ستوونی پۆڵایینی شێوە 'A' پێکھاتووە کە کێبڵە ھەڵواسراوەکانی پێوە بەستراوە. ڕێڕەوی پردەکە (deck) لە پۆڵا دروست کراوە. دیزاینەکەی تەواو کردارییە (functional) و ڕەنگدانەوەی سروشتی پیشەسازیی پردەکەیە، کە تەنھا بۆ مەبەستێکی کرداریی تایبەت بە کارگەکە دروست کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Blakeborough's Bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 15ymum2tg66fdjae61dsph7p5wjtjso 0 289625 1687873 1526558 2026-10-16T04:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687873 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بلاکفرایەرز، مانچستەر|ناوی خۆماڵی=Blackfriars Bridge|وێنە=Former Fairburn House and Blackfriars Bridge, Manchester.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بلاکفرایەرز لە مانچستەر.|ھەڵگرتن=شەقامی بلاکفرایەرز|پەڕینەوە=[[ڕووباری ئیروێڵ]]|شوێن=[[مانچستەر]] و [[ساڵفۆرد]]، مانچستەری مەزن، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جەیمس چاپمان|کرایەوە=ئابی ١٨٢٠|تێچوو=~٩،٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ}} '''پردی بلاکفرایەرز''' (بە ئینگلیزی: Blackfriars Bridge) پردێکی مێژووییە لە شاری [[مانچستەر|مانچستەری]] [[ئینگلتەرا]]، کە بەسەر [[ڕووباری ئیروێڵ|ڕووباری ئیروێڵدا]] درێژ دەبێتەوە و شاری مانچستەر بە شاری [[ساڵفۆرد]] دەبەستێتەوە. ئەم پردە بەردینە کە لە ساڵی ١٨٢٠ کراوەتەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پۆلێن کراوە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BLACKFRIARS BRIDGE {{!}} historicengland |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1279490 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی کۆمیدیاکارەکان === پێش دروستکردنی پردی ئێستا، پردێکی تری دارین لە ھەمان شوێندا ھەبوو کە لە ساڵی ١٧٦١ لەلایەن کۆمپانیایەکی ئەکتەرە کۆمیدییەکانەوە دروست کرا. ئەم پردە کە بە "پردی کۆمیدیاکارەکان" (Comedians' Bridge) ناسرابوو، تەنھا بۆ پیادە بوو و پارەی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا. پردە دارینەکە لە ساڵی ١٨١٧دا لادرا بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ پردێکی نوێ و بەھێزتر خۆش بکات.<ref name="manchesterhistory">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge {{!}} manchesterhistory |ناونیشان=https://manchesterhistory.net/manchester/bridges/blackfriars.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge, Manchester |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Blackfriars_Bridge,_Manchester |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Blackfriars_wooden_bridge_manchester.jpg|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی کێشراوی پردە دارینەکەی یەکەم، کە لە نێوان ساڵانی ١٨٣١ بۆ ١٨٣٤ کێشراوە.]] === پردی ئێستا: پێکھاتەی بەردین === یاسای پەرلەمان بۆ دروستکردنی پردی نوێ لە ساڵی ١٨١٧ دەرچوو و دیزاینەکەی لەلایەن ڕووپێوێکی ناوخۆیی بە ناوی جەیمس چاپمانەوە کرا. کارەکە لەلایەن دەیڤد بێڵھاوسەوە ئەنجام درا و پردەکە لە ئابی ١٨٢٠ بەڕووی خەڵکدا کرایەوە. تێچووی پڕۆژەکە نزیکەی ٩،٠٠٠ [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەندی ستەرلینگ]] بوو کە لەڕێگەی بەخشینی گشتییەوە کۆ کرایەوە.<ref name="manchesterhistory" /><ref name="victorianarchitects">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge {{!}} manchestervictorianarchitects |ناونیشان=https://manchestervictorianarchitects.org.uk/buildings/blackfriars-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == نژیاروانی و دیزاین == پردی بلاکفرایەرز بە بەردی ئەشلار (sandstone ashlar) دروست کراوە و لە سێ کەوانەی نیمچە بازنەیی پێکھاتووە. نەخشەی کلاسیکییە و چەندین وردەکاریی تێدایە، لەوانە: * ستوونی جووتی شێوەی ئایۆنی لەسەر پایەکانی ناوەڕاستی پردەکە. * پەرژینێکی باڵوستەرەدار (balustraded parapet) لە ھەردوو لای پردەکەوە. * تاجێکی ھێڵکاریی (cornice) لەژێر پەرژینەکەدا. ئەم وردەکارییە نژیارییانە وای کردووە کە پردەکە وەک نموونەیەکی جوانی ئەندازیاریی سەردەمی جۆرجیی (Georgian era) سەیر بکرێت.<ref name="historicengland" /><ref name="victorianarchitects" /> [[پەڕگە:Victoria Bridge & Irwell, Manchester, 1859.jpg|وێنۆک|دیمەنێکی پردەکە و ڕووباری ئیروێڵ لە ساڵی ١٨٥٩.]] == گۆڕانکارییەکانی دواتر == لە ساڵانی ١٩٧٠دا، پردەکە فراوان کرا بە زیادکردنی بەشێکی کۆنکرێتی لە لای سەرەوەی ڕووبارەکە بۆ ئەوەی بتوانێت وەڵامدانەوەی زیاتری بۆ قەرەباڵغی ھاتوچۆ ھەبێت. لە ساڵی ١٩٩٠، پردەکە بەڕووی زۆربەی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلدا داخرا و لە ئێستادا تەنھا پاس و تەکسی و پاسکیل ڕێگەیان پێ دەدرێت.<ref name="wiki" /><ref name="engole">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blackfriars Bridge, Manchester {{!}} engole |ناونیشان=https://engole.info/blackfriars-bridge-manchester/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|مانچستەر|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Blackfriars Bridge, Manchester}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 1evafj8lmu65aj5a7ie8ohial26abnp 0 289633 1687870 1526556 2026-10-16T04:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687870 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بریدن | ناوی خۆماڵی = Breydon Bridge | وێنە = Breydon bridge closes after allowing the boat through - geograph.org.uk - 525303.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بریدن لە کاتی داخرانەوەیدا دوای تێپەڕبوونی بەلەمێک. | ھەڵگرتن = ڕێگای A47 | پەڕینەوە = ڕووباری یار | شوێن = گرەیت یارمووس، نۆرفۆک، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی باسکولی دوولایی (Double-leaf bascule) | درێژیی گشتی = ٢٤٧ مەتر | کرایەوە = ٢٤ی ئازاری ١٩٨٥ | بەڵێندەر = RDL-John Howard }} '''پردی بریدن''' (بە ئینگلیزی: Breydon Bridge) پردێکی جووڵاوی باسکولە کە ڕێگای A47 لە شارۆچکەی گرەیت یارمووس لە نۆرفۆک، [[ئینگلتەرا]] ھەڵدەگرێت. پردەکە بەسەر ڕووباری یاردا دەپەڕێتەوە،لە خوارەوەی شوێنی یەکگرتنی لەگەڵ ڕووباری وەیڤنیدا لە ئاوی بریدن (Breydon Water). == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی ئێستا لە شوێنی پردێکی کۆنتری ھێڵی ئاسندا دروست کراوە کە بە "Breydon Viaduct" ناسرابوو. ئەو پردە کۆنە، کە لە ساڵی ١٩٠٣ کرابووەوە، پردێکی خوولاوە بوو و لە ساڵی ١٩٦٣ ڕووخێنرا دوای داخستنی ھێڵە شەمەندەفەرەکە. کاری دروستکردنی پردی نوێی ڕێگاوبان لە ساڵی ١٩٨٣ دەستی پێ کرد و لە ٢٤ی ئازاری ١٩٨٥ لەلایەن دۆقی کێنتەوە بە فەرمی کرایەوە. پردەکە درێژییەکەی ٢٤٧ مەترە و نەخشەیەکی باسکولی دوولایی (double-leaf bascule) ھەیە، کە ڕێگە دەدات بەشە جووڵاوەکەی بە پانیی ٢٣ مەتر بکرێتەوە بۆ تێپەڕبوونی ئەو کەشتی و بەلەمانەی کە ستوونیان بەرزە. [[پەڕگە:Breydon Bridge - geograph.org.uk - 2249660.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێکی گشتیی پردی بریدن.]] == کارکردن و گرنگی == پردی بریدن یەکێکە لە سێ ڕێگای سەرەکیی پەڕینەوە بەسەر ڕووبارەکانی نۆرفۆک برۆدسدا و ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە لە بەستنەوەی گرەیت یارمووس بە تۆڕی ڕێگاوبانی نیشتمانییەوە. کردنەوەی پردەکە، کە ساڵانە نزیکەی ١٠٠٠ جار ڕوودەدات، دەبێتە ھۆی وەستان و دروستبوونی قەرەباڵغییەکی بەرچاوی ھاتوچۆ لەسەر ڕێگای A47. پڕۆسەی کردنەوە و داخستنەوەی پردەکە لە تاوەرێکی کۆنترۆڵەوە بەڕێوە دەبرێت کە لە تەنیشت پردەکەوەیە. ئەم پردە خاڵێکی ستراتیژییە بۆ ئەو کەشتییانەی کە لە نێوان برۆدس و دەریای باکووردا ھاتوچۆ دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Breydon Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} fnan4uhump4ju31x01jym1xrzvjr78y 0 289634 1687867 1526553 2026-10-16T04:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687867 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی برادفۆرد|ناوی خۆماڵی=Bradford Bridge|وێنە=Bradford Bridge.JPG|شرۆڤەی وێنە=پردی برادفۆرد لە برادفۆرد ئۆن ئەیڤن، کە خانە بچکۆلەکەی لەسەر دیارە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ڕێگا و پیادە|پەڕینەوە=ڕووباری ئەیڤن|شوێن=برادفۆرد ئۆن ئەیڤن، ویڵتشێر، [[ئینگلتەرا]]|کرایەوە=سەدەی ١٣ (بنەچە)، سەدەی ١٧ (دووبارە دروستکردنەوە)|کەرەستە=بەردی ئەشلار|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی (٩ کەوانە)}} '''پردی برادفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Bradford Bridge) پردێکی مێژووییە لە شارۆچکەی برادفۆرد ئۆن ئەیڤن لە ویلایەتی ویڵتشێر لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر ڕووباری ئەیڤندا دروست کراوە و بەھۆی خانە بچکۆلەکەی (lock-up) کە لەسەریەتی و مێژووە دێرینەکەیەوە ناسراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bradford Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bradford_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == بنەچەی پردەکە دەگەڕێتەوە بۆ [[سەدەی ١٣]]، کاتێک وەک پردێکی بارەبەریی (packhorse bridge) بەرتەسک دروست کرا. لە [[سەدەی ١٧یەم|سەدەی ١٧دا]]، پردەکە بە شێوەیەکی بەرچاو دووبارە دروست کرایەوە. دواتر، لە سەدەی ١٨دا، بۆ گونجاندن لەگەڵ ھاتوچۆی زیاتردا، پردەکە فراوان کرا. ئەم فراوانکردنە بە زیادکردنی چینێکی نوێی بەرد لە لای سەرئاوەکەیدا (upstream) ئەنجام درا، کە بووە ھۆی دروستبوونی دیمەنێکی نژیاروانیی ناوازە و دوولایەنە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bradford-on-Avon Town Bridge - 1006220 |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1006220 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم دوو قۆناغە جیاوازەی بنیاتنان لە شێوازی کەوانەکانیدا بە ڕوونی دیارە: '''لای خوارئاو (Downstream'''): ئەم بەشە کۆنترە و دوو کەوانەی تیژی شێواز گۆتیکی تێدا ماوەتەوە کە ھیی پێکھاتەی سەدەکانی ناوەڕاستن. '''لای سەرئاو (Upstream):''' ئەمە ئەو بەشەیە کە لە سەدەی ١٨دا زیاد کراوە و کەوانەکانی شێوەیان خڕە و لەگەڵ ستایلە کۆنەکەی لایەکەی تر جیاوازن. پردەکە بە گشتی لە نۆ کەوانە پێکدێت و بە بەردی ئەشلار (ashlar stone) ڕووپۆش کراوە.<ref name="wiki" /> == خانەی سەر پردەکە == یەکێک لە تایبەتمەندییە ھەرە دیارەکانی پردی برادفۆرد، ئەو خانە بچکۆلە بەردینەیەیە کە لەسەر یەکێک لە ستوونە ناوەندییەکانی دروست کراوە. ئەم باڵەخانەیە لە بنەڕەتدا کەنیسەیەکی بچووک (chapel) بووە کە تەرخان کرابوو بۆ سانت لۆرێنس. بەڵام دواتر، گۆڕدرا بۆ خانەیەکی بەندکردنی شارۆچکەکە (town lock-up) و بۆ ماوەیەک وەک زیندانێکی کاتی بەکار دەھات.<ref name="historicengland" /> لەسەر سەقفی قوبەیی شێوەکەی، ئاڵایەکی ئاسنین ھەیە کە شێوەی ماسیی گەجن (gudgeon)ی ھەیە. ئەم ماسییە وەک ھێمایەکی ناوخۆیی بۆ شارۆچکەکە دادەنرێت.<ref name="wiki" /> == پاراستن == بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییە ناوازەکەیەوە، پردی برادفۆرد پلەیەکی بەرزی پاراستنی ھەیە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I listed building) و ھەروەھا وەک یادگارێکی خشتەبەندکراو (scheduled monument) پۆلێن کراوە.<ref name="historicengland" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bradford Bridge, Somerset}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} 7uxcf917kvyjd0mi8z4yinug8ms9g3k 0 289635 1687881 1526567 2026-10-16T04:39:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687881 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بۆو، پلۆکس|ناوی خۆماڵی=Bow Bridge, Plox|وێنە=Bow Bridge Bruton.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بۆو لە بروتن، یەکێک لە باشترین نموونەکانی پردی بارەبەری.|ھەڵگرتن=ڕێڕەوی پیادە (پردی بارەبەر)|پەڕینەوە=ڕووباری برو|شوێن=پلۆکس، بروتن، سۆمەرسێت، [[ئینگلتەرا]]|کرایەوە=سەدەی ١٨ (بنەچەی لە سەدەکانی ناوەڕاست)|کەرەستە=بەردی وردەی خۆماڵی|نەخشەسازیی=یەک کەوانەیی (شێوازی گۆتیک)}} '''پردی بۆو، پلۆکس''' (بە ئینگلیزی: Bow Bridge, Plox) پردێکی بارەبەریی (packhorse bridge) مێژووییە کە دەکەوێتە ناوچەی پلۆکس لە شارۆچکەی بروتن، سۆمەرسێت، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر ڕووباری برودا دروست کراوە و بە یەکێک لە گرنگترین و باشترین نموونە پارێزراوەکانی جۆری خۆی دادەنرێت.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BOW BRIDGE, Bruton - 1176195 Historic England |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1176195 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی بۆو خاوەنی بنەچەیەکی [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاستە]]، بەڵام پێکھاتە ئێستاییەکەی بە ئەگەری زۆرەوە لە [[سەدەی ١٨یەم|سەدەی ١٨دا]] دووبارە دروست کراوەتەوە. پردەکە لە بەردی وردەی خۆماڵی دروست کراوە و ڕێڕەوەکەی بە بەردی چەڵەمۆ کراوە (cobbled).<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bow Bridge, Plox |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bow_Bridge,_Plox |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشەسازییەکەی لە یەک کەوانەی تیژی شێواز گۆتیک پێکدێت. لە لای سەرئاوەکەیدا (upstream)، ستوونێکی تیژکراوی (cutwater) سێگۆشەیی ھەیە کە یارمەتیی شکاندنی ھێزی ئاو دەدات. پانیی پردەکە تەنھا ١.٣ مەترە و دیوارەکانی (parapets) نزم دروست کراون، کە تایبەتمەندییەکی سەرەکیی پردە بارەبەرییەکانە بۆ ڕێگەدان بە تێپەڕبوونی ئاسانی ئەو وڵاخانەی کە باری گەورەیان بە ھەردوو لادا ھەڵواسیوە.<ref name="historicengland" /><ref name="natt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bow Bridge, Bruton National Transport Trust |ناونیشان=https://www.nationaltransporttrust.org.uk/heritage-sites/heritage-detail/bow-bridge-bruton |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Packhorse_bridge,_Bruton_-_geograph.org.uk_-_666834.jpg|چەپ|وێنۆک|ڕێڕەوی بەردچنی پردەکە و دیوارە نزمەکانی.]] == گرنگی و پاراستن == پردی بۆو بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییە ناوازەکەیەوە، پلەیەکی بەرزی پاراستنی ھەیە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I listed building) و ھەروەھا وەک یادگارێکی خشتەبەندکراو (scheduled monument) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki" /> لە ساڵی ٢٠١١، دامەزراوەی ناشناڵ ترانسپۆرت ترەست (National Transport Trust) تابلۆیەکی ڕێزلێنانی "Red Wheel"ی لەسەر پردەکە دانا، وەک داننانێک بە گرنگییەکەی لە مێژووی گواستنەوەی ناوچەکەدا.<ref name="natt" /> [[پەڕگە:Bruton_Bow_1893.jpg|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی پردەکە لە ساڵی ١٨٩٣، کە دێرینی و بەردەوامییەکەی نیشان دەدات.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bow Bridge, Bruton}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} nsak5nhsz6n36hun33844wr4x49co6x 0 289636 1687880 1526565 2026-10-16T04:39:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687880 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بۆو، ئایوود|ناوی خۆماڵی=Bow Bridge, Iwood|وێنە=Bow Bridge, Iwood, Congresbury, North Somerset (geograph 6872067 by Neil Owen).jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بۆو، ئایوود، کۆنگرسبێری، سۆمەرسێت.|ھەڵگرتن=ڕێڕەوی پیادە (پردی بارەبەر)|پەڕینەوە=[[ڕووباری ییۆ]]|شوێن=ئایوود، کۆنگرسبێری، سۆمەرسێت، [[ئینگلتەرا]]|کرایەوە=سەدەی ١٨|کەرەستە=بەردی وردە|نەخشەسازیی=دوو کەوانەیی}} '''پردی بۆو، ئایوود''' (بە ئینگلیزی: Bow Bridge, Iwood) پردێکی بارەبەریی (packhorse bridge) سەدەی ١٨یە و دەکەوێتە گوندە بچکۆلەی ئایوود، لە ناوچەی کۆنگرسبێری لە سۆمەرسێت، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر [[ڕووباری ییۆ|ڕووباری ییۆدا]] دروست کراوە و وەک یادگارێکی مێژوویی پارێزراوە. == نەخشەسازیی و مێژوو == پردی بۆو لە بەردی وردە (rubble stone) دروست کراوە و لە دوو کەوانەی پارچەیی (segmental arches) پێکدێت. لە نێوان کەوانەکاندا ستوونێکی ناوەندی ھەیە کە لایەکی تیژکراوە (cutwater) بۆ کەمکردنەوەی پەستانی ئاو. دیوارەکانی (parapets) نزم دروست کراون، کە تایبەتمەندییەکی باوی پردە بارەبەرییەکانە بۆ ئەوەی ڕێگە خۆش بکات بۆ تێپەڕبوونی ئەو بارانەی کە بە ھەردوو لای وڵاخەکانەوە شۆڕ دەبنەوە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed building) و ھەروەھا وەک یادگارێکی خشتەبەندکراو (scheduled monument) دەستنیشان کراوە، کە گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەکەی دووپات دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bow Bridge over River Yeo}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} h9k3d6jbd4fefg0bkb1rqqzc9y85awi 0 289637 1687879 1526563 2026-10-16T04:39:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687879 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بۆتلی|ناوی خۆماڵی=Botley Bridge|وێنە=Botley Road Bridge over the Seacourt Stream - geograph.org.uk - 1231192.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ڕێگای بۆتلی بەسەر چەمی سیکۆرت، یەکێک لە پردەکانی زنجیرەی پردی بۆتلی.|ھەڵگرتن=ڕێگای A420 (ڕێگای بۆتلی)|پەڕینەوە=چەمەکانی ڕووباری تەمز (چەمی بولستەیک و چەمی سیکۆرت)|شوێن=[[ئۆکسفۆرد]]، ئۆکسفۆردشێر، [[ئینگلتەرا]]|کرایەوە=١٩٢٩-١٩٢٨ (پێکھاتەی ئێستا)|کەرەستە=کۆنکریتی پۆڵایین}} '''پردی بۆتلی''' (بە ئینگلیزی: Botley Bridge) لە ڕاستیدا ناوێکی گشتییە بۆ زنجیرەیەک پرد و ڕاڕەوی بەرزکراوە (causeway) کە ڕێگای بۆتلی (A420) لە بەشی ڕۆژئاوای شاری [[ئۆکسفۆرد]] لە [[ئینگلتەرا]] ھەڵدەگرن. ئەم پێکھاتەیە بەسەر چەندین لقی [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] دەپەڕێتەوە، کە گرنگترینیان چەمی بولستەیک و چەمی سیکۆرتن.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Botley Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Botley_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == بوونی پردێک لەم شوێنەدا مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە و بۆ سەدەی ١٣ دەگەڕێتەوە، کە وەک بەشێک لە "ڕاڕەوی بەرزکراوەی بۆتلی" (Botley Causeway) ناسرابوو. ئەم ڕێگایە دەروازەی سەرەکیی ڕۆژئاوای ئۆکسفۆرد بووە. پردە کۆنەکان لە بەرد دروست کرابوون، بەڵام لە نێوان ساڵانی ١٩٢٨ و ١٩٢٩، پردە کۆنەکان ڕووخێنران و لە شوێنیاندا پێکھاتەی نوێ لە کۆنکریتی پۆڵایین دروست کران بۆ ئەوەی توانای ھەڵگرتنی ھاتوچۆی نوێیان ھەبێت.<ref name="osney">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Botley Road and its bridges |ناونیشان=https://osneyisland.org.uk/botley-road-and-its-bridges/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == پردی ھێڵی ئاسن == جگە لە پردەکانی سەر ڕێگاکە، پردێکی دیکەی ھێڵی ئاسن لە نزیکەوە بوونی ھەیە کە زۆرجار بە ھەمان ناو ئاماژەی پێ دەکرێت. ئەم پردە لە ساڵی ١٨٥٠ لەلایەن ئەندازیاری بەناوبانگ ئیسامبارد کینگدەم برونێلەوە بۆ ھێڵی ئاسنی گرەیت وێستەرن (Great Western Railway) نەخشێنراوە و لە خشت و بەرد دروست کرابوو. ئەم پردە لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە کەوتووەتە ژێر کاری نۆژەنکردنەوە و دووبارە دروستکردنەوە وەک بەشێک لە پڕۆژەی فراوانکردنی وێستگەی شەمەندەفەری ئۆکسفۆرد.<ref name="osney" /> [[پەڕگە:Botley_Road_Railway_Bridge_under_reconstruction_20230831_125524.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی ھێڵی ئاسنی ڕێگای بۆتلی لە کاتی نۆژەنکردنەوەیدا، ئابی ٢٠٢٣.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|ئۆکسفۆرد|شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} 1yqlscbtwdblfozg0hcnbdh1ii3n1qo 0 289662 1687845 1587060 2026-10-16T04:33:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687845 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ئاخەکان|ناوی خۆماڵی=Bridge of Sighs|وێنە=Bridge of Sighs, St John's College, Cambridge, UK - Diliff.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئاخەکان لە کۆلێژی سانت جۆن، کامبریج.|ھەڵگرتن=پیادە (تایبەت بە کۆلێژ)|پەڕینەوە=[[ڕووباری کام]]|شوێن=کۆلێژی سانت جۆن، [[کامبریج]]، [[ئینگلتەرا]]|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ھێنری ھچینسن|کرایەوە=١٨٣١}} '''پردی ئاخەکان''' (بە ئینگلیزی: Bridge of Sighs) پردێکی داپۆشراوی بەناوبانگە لە شاری [[کامبریج]]، [[ئینگلتەرا]] کە بەسەر [[ڕووباری کام|ڕووباری کامدا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە بەشێکە لە کۆلێژی سانت جۆن لەگەڵ [[زانکۆی کامبریج]] و یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە ھەرە ناسراوەکانی شارەکە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bridge of Sighs, Cambridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_of_Sighs,_Cambridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == [[پەڕگە:Bridge of Sighs (Cambridge) 04.JPG|وێنۆک|ناوەوەی پردەکە کە خوێندکاران بەکاریدەھێنن.]] پردەکە لە نێوان ساڵانی ١٨٢٧ و ١٨٣١ بەپێی نەخشەیەکی نژیاروان ھێنری ھچینسن دروست کراوە.<ref name="johcam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Bridge of Sighs {{!}} joh.cam. |ناونیشان=https://www.joh.cam.ac.uk/about-us/our-history/the-bridge-of-sighs |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> ئامانجی سەرەکیی پردەکە بەستنەوەی گۆڕەپانی سێیەم (Third Court) بوو بە گۆڕەپانی نوێی کۆلێژەکە (New Court) کە لەوبەری ڕووبارەکەوە بوو، بەبێ ئەوەی خوێندکاران پێویست بکات لە سنووری کۆلێژەکە بچنە دەرەوە. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی پردەکە ئەوەیە کە داپۆشراوە و چەند پەنجەرەیەکی کراوەی تێدایە کە دیمەنێکی جوانی ڕووبارەکەی لێوە دیارە.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Cambridge_University,_Bridge_of_Sighs,_St._john's_College.jpg|چەپ|وێنۆک|دیزاینی ناوەوەی پردەکە و پەنجەرە کراوەکانی.]] == ناو و ئەفسانە == ناوی پردەکە لە پردی ئاخەکانی شاری ڤێنیسەوە وەرگیراوە، ھەرچەندە لە ڕووی نەخشەسازییەوە ھیچ لێکچوونێکیان نییە. بەپێی باوترین چیرۆک، ناونانەکەی پەیوەندی بەو خوێندکارانەوە ھەبووە کە لە ڕێگەیاندا بۆ ھۆڵەکانی تاقیکردنەوە بەسەر پردەکەدا دەپەڕینەوە و "ئاخ"یان بۆ چارەنووسی ئەکادیمیی خۆیان ھەڵدەکێشا.<ref name="letsgopunting">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Bridge Of Sighs {{!}} letsgopunting |ناونیشان=https://letsgopunting.co.uk/the-sights/the-bridge-of-sighs/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="rutherfordspunting">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Bridge of Sighs {{!}} rutherfordspunting |ناونیشان=https://rutherfordspunting.com/bridge-of-sighs/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> یەکێک لە ئەفسانە ناسراوەکانی دیکە ئەوەیە کە گوایە شاژن [[ڤیکتۆریا (شاژن)|ڤیکتۆریا]] ئەوەندە سەرسامی ئەم پردە بووە کە بە جوانترین دیمەنی کامبریجی داناوە.<ref name="wiki" /> ھەرچەندە ئەم چیرۆکە بە فراوانی باسی لێوە دەکرێت، بەڵام ھیچ بەڵگەیەکی مێژوویی پشتڕاستی ناکاتەوە. == گرنگیی کولتووری == پردی ئاخەکان بووەتە یەکێک لە ھێما سەرەکییەکانی شاری کامبریج و شوێنێکی زۆر دڵخوازی گەشتیاران و وێنەگرانە. دیمەنە ڕۆمانسییەکەی وای کردووە ببێتە پاشخانێکی جوان بۆ وێنەگرتن. پردەکە تەنھا بۆ ئەندامانی کۆلێژی سانت جۆن کراوەیە و خەڵکی گشتی ناتوانن بچنە سەری، بەڵام باشترین دیمەنی لە ڕێگەی بەلەمەکانی سەر ڕووباری کامەوە بەدی دەکرێت.<ref name="rutherfordspunting" /> پردەکە لە چەندین فیلم و کاری ھونەریدا دەرکەوتووە و بووەتە بەشێک لە شوناسی کولتووریی [[زانکۆی کامبریج]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|زانکۆی کامبریج|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bridge of Sighs (Cambridge)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} i4bvgwbct2t89bezmqutv7qesvysvlz 0 289687 1687871 1526557 2026-10-16T04:37:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687871 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بریگھاوس | ناوی خۆماڵی = Brighouse Bridge | وێنە = Brighouse Bridge - geograph.org.uk - 5329180.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بریگھاوس کە بەسەر ڕووباری کاڵدەردا دەپەڕێتەوە. | پەڕینەوە = ڕووباری کاڵدەر | شوێن = بریگھاوس، کاڵدەردەیڵ، وێست یۆرکشایر، [[ئینگلتەرا]] | بەڵێندەر = ویلیام ڕادفۆرد و جۆزێف سێتڵ | کرایەوە = ١٨٢٥ }} '''پردی بریگھاوس''' (بە ئینگلیزی: Brighouse Bridge) پردێکی مێژووییە لە شارۆچکەی بریگھاوس لە وێست یۆرکشێر، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای A641 بەسەر ڕووباری کاڵدەر (River Calder)دا دەگوازێتەوە و وەک پێکھاتەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed) پۆلێن کراوە. == مێژوو و دروستکردن == پردی بەردینی ئێستا لە ساڵی ١٨٢٥ دروست کراوە و جێگەی پردێکی داریی کۆنتری گرتووەتەوە کە مێژووەکەی بۆ [[سەدەی ١٤یەم|سەدەی ١٤]] دەگەڕێتەوە و لەلایەن جۆن دی ئیلاندەوە دروست کرابوو. یاسایەک لە پەرلەمان لە ساڵی ١٨٢٢ دەرچوو بۆ بەخشینی دەسەڵات بۆ دروستکردنی پردی نوێ، کە تێچووەکەی لەلایەن دانیشتووانی شارۆچکەی بریگھاوسەوە دابین کرا. کاری بەردتاشیی پردەکە لەلایەن ویلیام ڕادفۆرد و جۆزێف سێتڵەوە ئەنجام درا. پردەکە لە بەردی (sandstone) دروست کراوە و لە دوو کەوانەی بازنەیی پێکھاتووە. تایبەتمەندییە نژیاروانییەکانی بریتین لە بڕەرە ئاوییە سێگۆشەییەکان (triangular cutwaters) و پایە خڕەکان کە ڕووبەڕووی دەرەوەن. [[پەڕگە:Brighouse Bridge, Plaque - geograph.org.uk - 1403343.jpg|وێنۆک|چەپ|تابلۆی یادگاریی سەر پردەکە کە ئاماژە بە فراوانکردنی دەکات لە ساڵی ١٩٠٥.]] == فراوانکردن و بەکارھێنانی ئێستا == لە ساڵی ١٩٠٥، پردەکە فراوان کرا بۆ ئەوەی جێگەی ھێڵی تراموای نوێی تێدا ببێتەوە کە بریگھاوسی بە ھادەرسفیڵدەوە دەبەستەوە. کارەکانی فراوانکردن لەلایەن کۆمپانیای جۆن ئاینلی و کوڕەکانییەوە ئەنجام درا و تێچووەکەی لە نێوان شارەوانیی بریگھاوس و ئەنجومەنی ھەرێمی وێست ڕایدینگدا دابەش کرا. ئەم پردە مێژووییە لە ساڵی ١٩٨٢ەوە بە فەرمی وەک پێکھاتەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە و تا ئەمڕۆش وەک بەشێکی گرنگی ژێرخانی شارۆچکەکە بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|پردەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Brighouse Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] ngz69v7xt1gqskc25i4b5fg705hdnlm 0 289704 1687868 1526554 2026-10-16T04:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687868 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی برۆمفۆرد | ناوی خۆماڵی = Bromford Viaduct | وێنە = M6 viaduct, Bromford Lane roundabout (geograph 2801615).jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی برۆمفۆرد کە ڕێگای خێرای M6ی ھەڵگرتووە. | ھەڵگرتن = ڕێگای خێرای M6 | پەڕینەوە = ڕێگاوبان، ھێڵی شەمەندەفەر، ڕووبار و کەناڵ | شوێن = بێرمینگام، [[ئینگلتەرا]] | درێژیی گشتی = ٥.٦ کیلۆمەتر (٣.٥ میل) | کرایەوە = ٢٤ی ئایاری ١٩٧٢ | تێچوو = ٨.٥ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٩٧٢) }} '''پردی برۆمفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Bromford Viaduct) پردێکی ڕێگای خێرایە لە شاری بێرمینگام لە [[ئینگلتەرا]] کە ڕێگای خێرای M6ی ھەڵگرتووە. بە درێژیی ٥.٦ کیلۆمەتر (٣.٥ میل)، ئەم پردە درێژترین پردە لە شانشینی یەکگرتوودا.<ref name="express">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.express.co.uk/news/uk/1941887/incredible-bridge-longest-uk-traffic-chaos-motorway |سەردێڕ=The incredible 3.5-mile bridge that's the longest in the UK and causes traffic chaos |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و پێکھاتە == پردی برۆمفۆرد لە چوارچێوەی پڕۆژەی "میدلاندز لینک" (Midlands Link)ی ڕێگای خێرای M6 دروست کراوە و لە ٢٤ی ئایاری ١٩٧٢ لەلایەن پیتەر وۆکەر، وەزیری ژینگەی ئەوکات، بە فەرمی کرایەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bromford_Viaduct |سەردێڕ=Bromford Viaduct |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> تێچووی دروستکردنی لەو سەردەمەدا ٨.٥ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ بووە.<ref name="express" /> پێکھاتەکە لە کۆنکرێتی پتەو دروست کراوە و لەسەر ستوونی کۆنکرێتی ڕاگیراوە. بەھۆی درێژییەکەیەوە، پردەکە بەسەر ژمارەیەکی زۆر لە ژێرخانی گرنگدا دەپەڕێتەوە، لەوانە: شەقامی A38 ڕووباری تێم (River Tame) کەناڵی بێرمینگام و فەیزلی (Birmingham and Fazeley Canal) ھێڵەکانی شەمەندەفەری کڕاس-سیتی و وۆڵساڵ (Cross-City and Walsall railway lines).<ref name="wiki" /> == گرنگی و کاریگەری == پردی برۆمفۆرد بەشێکی ژیانی و گرنگی تۆڕی ڕێگاوبانی شانشینی یەکگرتووە. ڕۆژانە نزیکەی ٢٠٠,٠٠٠ ئۆتۆمبێل بەسەریدا تێدەپەڕن، کە وای کردووە ببێتە یەکێک لە قەرەباڵغترین بەشەکانی ڕێگای خێرای M6.<ref name="express" /> ئەم قەرەباڵغییە زۆرە زۆرجار دەبێتە ھۆی دروستبوونی لۆدی ھاتوچۆ، بەڵام پردەکە وەک خوێنبەرێکی سەرەکی بۆ ھاتوچۆی نێوان باکوور و باشووری وڵاتەکە دەمێنێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|بێرمینگام|پردەکان| شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] [[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]] codv3e7swh2x7otr2ns8m0m4ulgkc6q 0 289732 1687864 1526549 2026-10-16T04:36:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687864 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بایوێڵ | ناوی خۆماڵی = Bywell Bridge | وێنە = Bridge over the Tyne at Bywell - geograph.org.uk - 37255.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بایوێڵ بەسەر ڕووباری تایندا، نۆرسەمبەرلاند. | ھەڵگرتن = ڕێگای B6309 | پەڕینەوە = ڕووباری تاین | شوێن = بایوێڵ، [[نۆرسەمبەرلاند]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | درێژیی گشتی = ١٣٣ مەتر (٤٣٦ پێ) | ژمارەی مەوداکان = ٥ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = جۆرج بەیسڤی | دەستپێکی دروستکردن = ١٨٣٦ | کرایەوە = ١٨٣٨ }} '''پردی بایوێڵ''' (بە ئینگلیزی: Bywell Bridge) پردێکی ڕێگایە کە دەکەوێتە بایوێڵ لە ناوچەی [[نۆرسەمبەرلاند]]، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای B6309 بەسەر ڕووباری تایندا دەگوازێتەوە و بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە. == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی ئێستا لە شوێنی پردێکی کۆنتر دروست کراوە کە لە لافاوە گەورەکەی ساڵی ١٧٧١دا وێران بوو. دوای ڕووخانی پردە کۆنەکە، بۆ ماوەی ٦٥ ساڵ ھیچ پردێک لەو شوێنەدا نەبوو و خەڵک بۆ پەڕینەوە لە ڕووبارەکەدا کەڵەکیان بەکاردەھێنا. پردە نوێیەکە لە نێوان ساڵانی ١٨٣٦ و ١٨٣٨ دروست کرا و تێچووەکەی لەلایەن خاوەن زەویی ناوچەکە، تی دبلیو بیمۆنت (T W Beaumont)، دابین کرا. پردەکە لەلایەن نژیاروان جۆرج بەیسڤی (George Basevi) نەخشێنراوە و لە بەرد دروست کراوە. پێکھاتەکەی لە پێنج کەوانەی ھێلکەیی (elliptical arches) پێکھاتووە و درێژیی گشتییەکەی دەگاتە ١٣٣ مەتر (٤٣٦ پێ). ستوونەکانی پردەکە خاوەنی بڕەرەئاوی سێگۆشەیین بۆ کەمکردنەوەی فشاری ئاو لەسەر پێکھاتەکە. ئەم پردە نموونەیەکی دیاری ئەندازیاریی سەدەی نۆزدەمە لە ناوچەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|پرد|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bywell Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 9i9im7fj4jdvbrt587hnnjw5pc6epiq 0 289733 1687906 1526571 2026-10-16T07:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687906 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بێری|ناوی خۆماڵی=Bury Bridge|وێنە=BuryExmoor.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بێری لە نزیک گوندی بێری، سۆمەرسێت.|ھەڵگرتن=ڕێگای لاوەکی (پردی بارەبەری)|پەڕینەوە=ڕووباری ھادیۆ|شوێن=نزیک بێری، [[سۆمەرسێت]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی بەردین|کەرەستە=بەردی خۆماڵی|کرایەوە=سەدەی ١٧-١٨ (یان لەوانەیە سەدەی ناوەڕاست)}} '''پردی بێری''' (بە ئینگلیزی: Bury Bridge) پردێکی بارەبەریی (packhorse bridge) مێژووییە کە ڕێگایەکی لاوەکی بەسەر ڕووباری ھادیۆدا دەگوازێتەوە، لە نزیک گوندی بێری لە ناوچەی [[سۆمەرسێت]]، [[ئینگلتەرا]]. بەھۆی گرنگییە مێژووییەکەیەوە، پردەکە وەک مۆنومێنتێکی پارێزراو (scheduled monument) و باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BURY BRIDGE, Brompton Regis - 1263985 |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1263985 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bury Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Bury_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == مێژووی دروستکردنی پردەکە بە تەواوی ڕوون نییە؛ سەرچاوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە لە [[سەدەی ١٧یەم|سەدەی ١٧]] یان ١٨ دروست کراوە، ھەرچەندە ئەگەری ئەوەش ھەیە کە بنچینەکەی بگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست. پردەکە لە بەردی خۆماڵی دروست کراوە و خاوەنی دوو کەوانەی ناھاوشێوەیە: کەوانەی باشووری شێوەیەکی تیژ (Gothic)ی ھەیە، لە کاتێکدا کەوانەی باکووری شێوەی نیوەبازنەییە.<ref name="historicengland" /> یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی پردەکە بریتییە لە بوونی بڕەرەئاوی V-شێوە (cutwaters) لە ھەردوو دیوی پردەکەدا بۆ شکاندنی تیژیی شەپۆلی ئاو. بڕەرەئاوەکەی دیوی ڕۆژھەڵات (لای سەرەوەی ئاوەکە) تا ئاستی دیوارەکان بەرز بووەتەوە و پەناگەیەکی بچووکی بۆ پیادەکان دروست کردووە. دیوارەکانی پردەکە نزمان و لە بەردی ورد دروست کراون و سەریان بە پارچە تەختەبەرد داپۆشراوە.<ref name="historicengland" /><ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|پرد|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bury Bridge, Brompton Regis}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} he3akeh2swgtk7phpp6ev51m3qkxv9x 0 289734 1687905 1570480 2026-10-16T07:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687905 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بێرفیڵد | ناوی خۆماڵی = Burghfield Bridge | وێنە = Burghfield Bridge.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بێرفیڵد لە بێرکشێر، ئینگلتەرا. | ھەڵگرتن = ڕێگای بێرفیڵد | پەڕینەوە = ڕووباری کێنێت | شوێن = بێرفیڵد، [[بێرکشێر]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی خشتی | کرایەوە = ١٧٧٠ }} '''پردی بێرفیڵد''' (بە ئینگلیزی: Burghfield Bridge) پردێکی خشتیی مێژووییە کە دەکەوێتە گوندی بێرفیڵد لە ناوچەی [[بێرکشێر]]، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای بێرفیڵد بەسەر ڕووباری کێنێتدا دەگوازێتەوە و بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Burghfield_Bridge |سەردێڕ=Burghfield Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردەکە لە ساڵی ١٧٧٠ لەلایەن کۆمپانیای ڕێگای تێرنپایکی ڕێدینگ و نیوبێری (Reading and Newbury Turnpike Company) دروست کراوە و جێگەی پردێکی داریی کۆنتری گرتووەتەوە. یاسای پەرلەمانی بۆ دروستکردنی ئەم ڕێگا و پردە نوێیە لە ساڵی ١٧٦٨ دەرچوو. نەخشەی پردەکە لە سێ کەوانەی خشتی پێکدێت و تا ئەمڕۆش وەک بەشێکی گرنگی ژێرخانی ناوچەکە ماوەتەوە، کە شاھیدی شێوازی ئەندازیاریی [[سەدەی ١٨یەم|سەدەی ١٨ـەمە]].<ref name="wiki" /><ref name="landscape">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.landscapebritain.co.uk/places/berkshire/burghfield-bridge/ |سەردێڕ=Burghfield Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.landscapebritain.co.uk/places/berkshire/burghfield-bridge/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> == کێشەی لافاو == یەکێک لە کێشە سەرەکییەکانی پەیوەست بە پردی بێرفیڵد، لافاوی بەردەوامە. بەھۆی نزیکی لە ڕووباری کێنێت، ڕێگاکە و دەوروبەری پردەکە زۆرجار دەکەونە ژێر ئاوەوە، بەتایبەتی لە وەرزی بارانبارینی زۆردا. ئەم لافاوانە دەبنە ھۆی پەککەوتنی ھاتوچۆ و دابڕانی دانیشتووانی ناوچەکە. بۆ نموونە، لە ساڵی ٢٠١٤ و دووبارە لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، لافاوی توند بووە ھۆی داخرانی ڕێگاکە و دروستبوونی ناڕەزایی لەنێو خەڵکدا کە داوای چارەسەری بەپەلە لە ئەنجومەنی خۆجێیی وێست بێرکشێر دەکەن.<ref name="wiki" /><ref name="chronicle">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.readingchronicle.co.uk/news/24844507.burghfield-bridge-suffers-severe-flooding-ignored-council/ |سەردێڕ=Burghfield Bridge suffers severe flooding 'ignored by council' |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|پرد|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] ap4wb9ehrti0e40kr1sm3jvy6j3imdd 0 289737 1687876 1526561 2026-10-16T04:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687876 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بولستەیک|ناوی خۆماڵی=Bulstake Bridge|وێنە=Bulstake Bridge, Botley Road - geograph.org.uk - 2740895.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی بولستەیک لەسەر ڕێگای بۆتلی، ٢٠١١.|ھەڵگرتن=ڕێگای A420 (ڕێگای بۆتلی)|پەڕینەوە=جۆگەی بولستەیک|شوێن=ئۆکسفۆردی ڕۆژاوا، [[ئۆکسفۆردشێر]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی تیرچەی کۆنکرێتی پتەوکراو|بەڵێندەر=Cementation Company|کرایەوە=١٩٢٥}} '''پردی بولستەیک''' (بە ئینگلیزی: Bulstake Bridge) پردێکە دەکەوێتە ڕۆژاوای شاری [[ئۆکسفۆرد]] لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای بۆتلی (کە بەشێکە لە ڕێگای سەرەکی A420) بەسەر جۆگەی بولستەیکدا دەگوازێتەوە، کە یەکێکە لە لقەکانی [[ڕووباری تەمز]]. == مێژوو == بوونی پرد لەم شوێنەدا مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە و بۆ [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاست]] دەگەڕێتەوە. تۆمارەکان ئاماژە بە بوونی پردێک دەکەن لەم شوێنەدا ھەر لە ساڵی ١٢٧٩. پردە کۆنەکە بەشێک بوو لە ڕێڕەوێکی بەردین (causeway) و لە چەندین کەوانە پێکھاتبوو. وێنەیەکی کێشراوی ساڵی ١٧٦٩، حەوت کەوانەی بۆ پردە کۆنەکە نیشان داوە. پردی بولستەیک بە درێژایی مێژوو بەشێک بووە لە ڕێگای سەرەکیی ڕۆیشتن بەرەو ڕۆژاوا لە ئۆکسفۆردەوە. پردە ئێستاییەکە لە نێوان ساڵانی ١٩٢٤ بۆ ١٩٢٥ دروست کراوە و جێگەی پردە کۆنەکەی گرتووەتەوە. ئەم کارە بەشێک بوو لە پڕۆژەیەکی فراوانکردنی ڕێگای بۆتلی. پردە نوێیەکە لەلایەن کۆمپانیای سێمێنتەیشن (Cementation Company)ی وێستمینستەرەوە دروست کراوە و پێکھاتەیەکی یەک-مەودایی ھەیە کە لە کۆنکرێتی پتەوکراو (ferro-concrete) بە شێوازی تیرچەیی نەخشێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|پرد|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Bulstake Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} 6h4qyub639oqmb8vjjf9lhifh0slk9b 0 289751 1687865 1526551 2026-10-16T04:36:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687865 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی بایکەر|ناوی خۆماڵی=Byker Bridge|وێنە=Byker Road Bridge - geograph.org.uk - 1775124.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ڕێگای بایکەر، نیوکاسڵ ئەپۆن تاین.|ھەڵگرتن=ڕێگای A193|پەڕینەوە=دۆڵی ئاوزبێرن (Ouseburn Valley)|شوێن=بایکەر، نیوکاسڵ ئەپۆن تاین، ئینگلتەرا|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی (Viaduct)|کەرەستە=خشت و بەردی شنی|درێژیی گشتی=٣٤٥.٥ مەتر (١١٣٣.٥ پێ)|بەرزی=٣٦.٦ مەتر (١٢٠ پێ)|ژمارەی مەوداکان=١٤|ئەندازیاری نەخشەسازیی=Tremewan and Company|بەڵێندەر=John Waddell and Sons|دەستپێکی دروستکردن=١٨٧٦|کرایەوە=١٨٧٨|تێچوو=٢٥,٢٣٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ١٨٧٨)}} '''پردی بایکەر''' (بە ئینگلیزی: Byker Bridge) پردێکی ڕێگایە کە بەسەر دۆڵی ئاوزبێرندا لە شاری نیوکاسڵ ئەپۆن تاین، [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە ناوچەی بایکەر بە ناوەندی شارەکەوە دەبەستێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Byker Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Byker_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پێش دروستکردنی پردەکە، گەیشتن بە بایکەر لە ناوەندی شارەوە پێویستی بە دابەزین و سەرکەوتنێکی سەخت ھەبوو بەناو دۆڵی ئاوزبێرندا. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، کۆمپانیای "Byker Bridge and Felling Tramways" پڕۆژەی دروستکردنی پردەکەی دەست پێ کرد. کاری نەخشەسازیی لەلایەن کۆمپانیای Tremewan and Companyی لەندەنییەوە ئەنجام درا و لەلایەن بەڵێندەر John Waddell and Sonsەوە جێبەجێ کرا. کارکردن لە ساڵی ١٨٧٦ دەستی پێ کرد و پردەکە لە ساڵی ١٨٧٨ بە تێچووی ٢٥,٢٣٠ پاوەندی ستەرلینگ تەواو بوو.<ref name="historicbridges">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Byker Bridge {{!}} historicbridges |ناونیشان=https://historicbridges.org/bridges/browser/?bridgebrowser=unitedkingdom/bykerbridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="sitelines">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Byker Bridge {{!}} sitelines.newcastle |ناونیشان=https://sitelines.newcastle.gov.uk/SMR/1945 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Bridge_over_the_A193_road_in_Byker_-_geograph.org.uk_-_1633245.jpg|چەپ|وێنۆک|پردەکە بەسەر ڕێگای A193دا دەپەڕێتەوە لە بایکەر.]] == پێکھاتە و بەکارھێنان == پردی بایکەر پردێکی بەرزی کەوانەییە (viaduct) کە لە خشت و بەردی شنی (sandstone) دروست کراوە. درێژییەکەی ٣٤٥.٥ مەتر و بەرزییەکەشی دەگاتە ٣٦.٦ مەتر. پردەکە لە ١٤ کەوانەی نیمچە بازنەیی پێکدێت. لە سەرەتادا بۆ ھاتوچۆی ترامی ئەسپی نەخشێنرابوو، بەڵام دواتر بۆ ترامی کارەبایی گونجێنرا. لە ئێستادا پردەکە ڕێگای A193ی بەسەردا تێدەپەڕێت و وەک ڕێڕەوێکی ھاتوچۆی گرنگ لە شارەکەدا خزمەت دەکات.<ref name="wiki" /><ref name="historicbridges" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Byker Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] cxqln421gd4vuqqby06yqagzttnsbc9 0 289753 1687994 1526632 2026-10-16T10:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687994 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی کاستڵ ئیتن|ناوی خۆماڵی=Castle Eaton Bridge|وێنە=Castle Cutting Bridge - geograph.org.uk - 7291113.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی کاستڵ ئیتن لە ویڵتشێر.|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=کاستڵ ئیتن، ویڵتشێر، ئینگلتەرا|نەخشەسازیی=پردی تیرچەیی (Girder bridge)|کەرەستە=ئاسنی چەسپاو و ئاسنی داڕێژراو|کرایەوە=١٨٩٣|بەڵێندەر=ئەنجومەنی پارێزگای گلۆستەرشێر}} '''پردی کاستڵ ئیتن''' (بە ئینگلیزی: Castle Eaton Bridge) پردێکی ڕێگایە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە گوندی کاستڵ ئیتن لە ویڵتشێر، [[ئینگلتەرا]]، درێژ دەبێتەوە. پردی ئێستا لە ساڵی ١٨٩٣ دروست کراوە و جێگەی زنجیرەیەک پەڕینەوەی کۆنتری گرتووەتەوە لە ھەمان شوێندا.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Castle Eaton Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Castle_Eaton_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == مێژووی پەڕینەوە لەم خاڵەی ڕووباری تەمزدا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٤، کاتێک کەشتییەکی بچووک (ferry) بۆ گواستنەوەی خەڵک بەکار دەھێنرا. دواتر، پردێکی تەختەیی دروست کرا. ئەم پردە کۆنە وەک "کۆمەڵەیەکی سەرنجڕاکێشی شپرزەیی لە کۆڵەکەی دار، تیر و پەرژین" وەسف کراوە و ئەوەندە تەسک بووە کە تەنھا یەک ئۆتۆمبێل توانیویەتی پێیدا تێپەڕێت.<ref name="thamesme">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Castle Eaton Bridge {{!}} thames |ناونیشان=https://thames.me.uk/s02330.htm |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٨٩٣ لەلایەن ئەنجومەنی پارێزگای گلۆستەرشێرەوە دروست کرا، پێکھاتەیەکی پتەوتری ھەیە. پردەکە لە دوو مەودای تیرچەی تۆڕی ئاسنی چەسپاو (wrought iron lattice girders) پێکدێت کە لە ناوەڕاستی ڕووبارەکەدا لەسەر کۆڵەکەی ئاسنی داڕێژراو (cast iron columns) ڕاگیراون.<ref name="wiki" /><ref name="thamesme" /> == شوێن == پردەکە دەکەوێتە سەر ڕێگای نێوان شارۆچکەکانی کریکلاد و لێچلاد. لەسەر [[ڕووباری تەمز]]، دەکەوێتە خوارەوەی کەمپسفۆرد و سەرەوەی پردی ھانینگتن. ڕێڕەوی نیشتمانیی تەمز (Thames Path) بە ژێر پردەکەدا تێدەپەڕێت.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Castle Eaton Bridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} ehrua64aojhn5hr867lb0q06mqygi6z 0 289754 1687975 1526618 2026-10-16T10:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687975 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی پیادەی کاستڵ وۆک|ناوی خۆماڵی=Castle Walk Footbridge|وێنە=Castle walk footbridge.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی پیادەی کاستڵ وۆک لە شروزبێری.|پەڕینەوە=ڕووباری سێڤێرن|شوێن=شروزبێری، شرۆپشێر، ئینگلتەرا|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی ئاسنی داڕێژراو|کەرەستە=ئاسنی داڕێژراو و بەرد|کرایەوە=١٨٥٥|بەڵێندەر=Coalbrookdale Company}} '''پردی پیادەی کاستڵ وۆک''' (بە ئینگلیزی: Castle Walk Footbridge) پردێکی پیادەییە لە شاری شروزبێری، شرۆپشێر، [[ئینگلتەرا]]، کە بەسەر ڕووباری سێڤێرندا درێژ دەبێتەوە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed) پۆلێن کراوە. == مێژوو و نەخشەسازیی == پردەکە لە ساڵی ١٨٥٥ لەلایەن کۆمپانیای بەناوبانگی کۆڵبروکدەیڵ (Coalbrookdale Company) دروست کراوە، کە بە کارە ئاسنینەکانی ناسراوە. پردی کاستڵ وۆک لە سێ مەودا پێکدێت کە لەسەر کەوانەی ئاسنی داڕێژراو (cast iron arches) ڕاگیراون. نەخشەسازییەکەی چەندین شێوازی ڕازاوەی تێدایە، وەک نەخشی شێوە گۆتیک لە نێوان کەوانەکان و ڕووی پردەکەدا (spandrels)، ھەروەھا پەرژینی ئاسنی ڕازاوە. بنکە و کۆتاییەکانی پردەکە لە بەرد دروست کراون. پردەکە لە ساڵی ١٩٧٤دا نۆژەن کراوەتەوە. == لە کولتووردا == پردی کاستڵ وۆک وەک شوێنێکی وێنەگرتن لە فیلمی "A Christmas Carol" کە لە ساڵی ١٩٨٤ دەرچوو، بەکار ھاتووە. فیلمەکە لە شاری شروزبێری وێنەی گیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی|ئینگلتەرا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} gr8rypnrvx7mkadd8j30z3tmymvp9fu 0 289755 1687974 1526617 2026-10-16T10:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687974 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی پیادەی کاتیدراڵ گرین|ناوی خۆماڵی=Cathedral Green Footbridge|وێنە=Cathedral Green Footbridge – Derby.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی پیادەی کاتیدراڵ گرین لە شاری دێربی.|پەڕینەوە=ڕووباری دێروێنت|شوێن=دێربی، ئینگلتەرا|نەخشەسازیی=پردی کەیبڵ-ستاید (Cable-stayed)|کەرەستە=پۆڵا و کۆنکریت|درێژیی گشتی=٨٠ مەتر|کرایەوە=٢٠٠٩|ئەندازیاری نەخشەسازیی=Ramboll|بەڵێندەر=Bowmer & Kirkland}} '''پردی پیادەی کاتیدراڵ گرین''' (بە ئینگلیزی: Cathedral Green Footbridge) پردێکی پیادە و پاسکیلسواری مۆدێرنە کە بەسەر ڕووباری دێروێنتدا لە شاری دێربی، [[ئینگلتەرا]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە بەھۆی نەخشەسازییە ناوازەکەیەوە ناسراوە و چەندین خەڵاتی لە بواری ئەندازیاریدا بەدەستھێناوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Cathedral Green Footbridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Cathedral_Green_Footbridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == دروستکردنی پردەکە بەشێک بوو لە ستراتیژیەتی ڕووباری دێربی (Derby's River Strategy)، کە پڕۆژەیەکی بووژاندنەوە بوو بە سەرپەرشتیی ئەنجومەنی شاری دێربی. پردەکە لە ساڵی ٢٠٠٩ کرایەوە و ناوچەی کاتیدراڵ گرینی لە لای شارەوە بە یانەی وەرزشیی دێروێنت و پارکی پارکەرز پیس لە دیوی بەرامبەر دەبەستێتەوە. کاری نەخشەسازیی لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی ڕامبۆڵ (Ramboll) ئەنجام دراوە و لەلایەن کۆمپانیای باومەر و کێرکلاندەوە (Bowmer & Kirkland) جێبەجێ کراوە.<ref name="wiki" /> == پێکھاتە و دیزاین == پردەکە پردێکی کەیبڵ-ستایدە (cable-stayed) کە درێژییەکەی ٨٠ مەترە. دیارترین تایبەتمەندیی پردەکە، ستوونە (mast) بەرز و چەماوەکەیەتی کە بەرزییەکەی دەگاتە ٤٣ مەتر و بەسەر ڕووبارەکەدا شۆڕ بووەتەوە. ڕێڕەوی پردەکە (deck) شێوەی پیتی 'S'ی ھەیە، کە ئەمەش بۆ ھێواشکردنەوەی خێرایی پاسکیلسواران نەخشێنراوە.<ref name="lusas">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Cathedral Green Footbridge, Derby, UK |ناونیشان=https://www.lusas.com/case/bridge/cathedral_green.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پێکھاتەی پردەکە بە ١١ کەیبڵی پۆڵایین (forestay cables) بە ستوونەکەوە بەستراوەتەوە، ھەروەھا ستوونەکەش بە ٤ کەیبڵی تر لە پشتەوە (backstay cables) ڕاگیراوە. ئەم شێوازە ھەندێک جار بە دیزاینی "تارب" (harp design) ناودەبرێت بەھۆی شێوەی ڕیزبوونی کەیبڵەکانەوە.<ref name="wiki" /><ref name="lusas" /> == خەڵاتەکان == نەخشەسازییە پێشکەوتووەکەی پردەکە بووەتە ھۆی ئەوەی چەندین خەڵاتی گرنگ بەدەست بھێنێت، لەوانە: *خەڵاتی دامەزراوەی ئەندازیارانی پێکھاتەیی (IStructE) بۆ باشترین پردی پیادە لە ساڵی ٢٠١٠. *خەڵاتی پیشەسازیی بیناسازیی بەریتانی (BCI) بۆ باشترین پڕۆژەی ئەندازیاریی شارستانیی بچووک لە ساڵی ٢٠١٠.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Cathedral Green Footbridge}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} dd4jp6a21od2536ybnbg96v5rtffkuo 0 289778 1687979 1526622 2026-10-16T10:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687979 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی چارتەرسۆ | ناوی خۆماڵی = Chartershaugh Bridge | وێنە = Chartershaugh Bridge 2020.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی چارتەرسۆ، واشینگتن، ئینگلتەرا. | ھەڵگرتن = ڕێگای A182 | پەڕینەوە = ڕووباری وێر | شوێن = [[واشینگتن، تاین و وێر|واشینگتن]]، [[سەندەرلاند]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندووقی (Box girder bridge) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Mott, Hay and Anderson | بەڵێندەر = Kier Group | دەستپێکی دروستکردن = ١٩٧٣ | کرایەوە = ١٩٧٥ }} '''پردی چارتەرسۆ''' (بە ئینگلیزی: Chartershaugh Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر ڕووباری وێردا لە [[واشینگتن، تاین و وێر|واشینگتن]]، [[ئینگلتەرا]]، دەپەڕێتەوە. پردەکە بەشێکە لە ڕێگای دوو سایدی A182 و ناوچەکانی پێنشۆ (Penshaw) و شاینکلیف (Shiney Row) لە باشوورەوە بە واشینگتن لە باکوورەوە دەبەستێتەوە. == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی چارتەرسۆ وەک بەشێک لە پەرەپێدانی شارۆچکە نوێیەکەی واشینگتن لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی بیستەمدا دروست کرا. کاری دروستکردنی لە ساڵی ١٩٧٣ دەستی پێ کرد و لە ساڵی ١٩٧٥ بەڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە. نەخشەسازیی پردەکە لەلایەن کۆمپانیای Mott, Hay and Anderson ئەنجام دراوە و لەلایەن کۆمپانیای Kier Group جێبەجێ کراوە. ناوی پردەکە لە ناوی گوندۆچکەیەکی نزیکەوە وەرگیراوە بە ناوی چارتەرسۆ. == پێکھاتە و دیزاین == پردەکە بە شێوازی "پردی تیرچەی سندووقی" (box girder) دروست کراوە و لە کۆنکرێتی پێش-چەسپاو (prestressed concrete) پێکھاتووە. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی پردەکە بریتییە لە بوونی یەک ستوونی کۆنکرێتیی ناوەندی کە ھەردوو سایدی ڕێگاکە لەسەر لێوارەکانی ھەڵدەگرێت. ئەم پردە یەکێکە لە دوو پردی سەرەکیی ڕێگای ئۆتۆمبێل کە لە واشینگتن بەسەر ڕووباری وێردا دەپەڕنەوە، شانبەشانی پردی ھایڵتۆن (Hylton Bridge) کە بەشێکە لە ڕێگای A19.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Chartershaugh Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] ffw56xcg83xd7gbtclov9wgod6pbqjt 0 289779 1687983 1526624 2026-10-16T10:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687983 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی چێرتسی | ناوی خۆماڵی = Chertsey Bridge | وێنە = Chertsey Bridge from east bank - April 2025 - 01.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی چێرتسی، وێنەکە لە کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووبارەکەوە گیراوە. | ھەڵگرتن = ڕێگای B375، پیادە | پەڕینەوە = [[ڕووباری تەمز]] | شوێن = نێوان چێرتسی، [[سەری (ناوچە)|سەری]] و شێپەرتن، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | ئەندازیاری نەخشەسازیی = جەیمس پاین | کرایەوە = ١٧٨٥ | تێچوو = ١١,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٧٨٥) }} '''پردی چێرتسی''' (بە ئینگلیزی: Chertsey Bridge) پردێکی مێژوویی بەردینە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]]دا لە [[ئینگلتەرا]] دەپەڕێتەوە. پردەکە شارۆچکەی چێرتسی لە ناوچەی [[سەری (ناوچە)|سەری]] بە گوندی شێپەرتنەوە دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە مێژووەکەی بۆ سەدەی ھەژدەھەم دەگەڕێتەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chertsey_Bridge |سەردێڕ=Chertsey Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پێش دروستکردنی پردی ئێستا، چەندین پردی دیکە لە ھەمان شوێندا بوونیان ھەبووە. یەکەم پردی دارین لە دەوروبەری ساڵی ١٥٣٠ دروست کرا، بەڵام بەھۆی سروشتی کەرەستەکەیەوە، بەردەوام پێویستی بە چاککردنەوە و نۆژەنکردنەوە ھەبوو.<ref name="villagematters">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=CHERTSEY BRIDGE {{!}} villagematters |ناونیشان=https://www.villagematters.co.uk/shepperton-matters/shepperton-matters-articles/2016/02/chertsey-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> لە [[سەدەی ١٨یەم|سەدەی ھەژدەھەمد]]<nowiki/>ا، بەھۆی خراپیی داری پردە دارینەکە و زیادبوونی پێداویستیی ھاتوچۆ، بڕیاری دروستکردنی پردێکی بەردینی نوێ و پتەو درا.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:East end of Chertsey Bridge, Surrey - June 2025 - 01.jpg|وێنۆک|چەپ|لای ڕۆژھەڵاتی پردی چێرتسی لە ناوچەی سەری.]] == پردی ئێستا == پردی بەردینی ئێستا لەنێوان ساڵانی ١٧٨٠ بۆ ١٧٨٥ لەلایەن نژیاروانی ناسراو، جەیمس پاین، نەخشەسازیی بۆ کرا و دروست کرا. پردەکە لە حەوت کەوانەی بەردینی پێکھاتووە کە لە بەردی پۆربێک (Purbeck stone) دروست کراون، ئەمەش دیمەنێکی کلاسیکی و سەرنجڕاکێشی پێ بەخشیوە.<ref name="exploringsurreyspast">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.exploringsurreyspast.org.uk/themes/people/artists/john_hassell/chertsey/chertsey-bridge-1823-john-hassell/ |سەردێڕ=Chertsey Bridge, 1823, by John Hassell |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> تێچووی گشتیی پڕۆژەکە لەو سەردەمەدا نزیکەی ١١,٠٠٠ [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەندی ستەرلینگ]] بووە. پردەکە تا ئەمڕۆش بەکاردێت و ھاتوچۆی ڕێگای B375 ھەڵدەگرێت، ھاوکات وەک یەکێک لە پێکھاتە مێژووییە جوانەکانی سەر ڕووباری تەمز ماوەتەوە.<ref name="wiki" /><ref name="villagematters" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Chertsey Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] n5du6685ws6r2sdjlc4jxqm84xglkqz 0 289780 1687961 1526609 2026-10-16T10:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687961 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی نوێی چێستەر | ناوی خۆماڵی = Chester New Bridge | وێنە = Chester New Bridge-geograph.org.uk-2275227.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی نوێی چێستەر، کاونتی دەرھەم، ئینگلتەرا. | ھەڵگرتن = ڕێگای A183 | پەڕینەوە = ڕووباری وێر | شوێن = نزیک چێستەر-لی-ستریت، کاونتی دەرھەم، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی کۆنکرێتی | ئەندازیاری نەخشەسازیی = ویلیام جەی مێرێت (ئەندازیاری کاونتی) | بەڵێندەر = Dorman Long & Co. Ltd | کرایەوە = ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٨ | تێچوو = ~٢٣٠,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ (لە ١٩٢٨) }} '''پردی نوێی چێستەر''' (بە ئینگلیزی: Chester New Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر ڕووباری وێردا لە نزیک شارۆچکەی چێستەر-لی-ستریت لە کاونتی دەرھەم، [[ئینگلتەرا]]، دەپەڕێتەوە. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم پۆلێن کراوە.<ref name="cocura">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://co-curate.ncl.ac.uk/chester-new-bridge-near-lambton-castle/ |سەردێڕ=Chester New Bridge, near Lambton Castle |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و بنیاتنان == لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، شارۆچکەی چێستەر-لی-ستریت و پردە کۆنەکەی ببوونە یەکێک لە قەرەباڵغترین خاڵەکان لەسەر ڕێگای گەورەی باکوور (A1)، کە ئەمەش کێشەیەکی گەورەی بۆ ھاتوچۆ دروست کردبوو. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، وەزارەتی گواستنەوە بڕیاری دروستکردنی ڕێگایەکی لاڕێ (bypass) و پردێکی نوێی دا. کاری دروستکردنی پردی نوێی چێستەر لەلایەن کۆمپانیای Dorman Long & Co. Ltd ئەنجام درا و لە ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٨ لەلایەن شازادە ھێنری، دوکی گلۆستەرەوە، بە فەرمی کرایەوە. تێچووی گشتیی پڕۆژەکە نزیکەی ٢٣٠,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ بوو.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chester_New_Bridge |سەردێڕ=Chester New Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="tynebridges">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chester New Bridge {{!}} bridgesonthetyne |ناونیشان=https://www.bridgesonthetyne.co.uk/chestnew.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی نوێی چێستەر لەلایەن ئەندازیاری کاونتی دەرھەم، ویلیام جەی مێرێت، بە ھاوکاریی ئەندازیارانی وەزارەتی گواستنەوە نەخشەسازیی بۆ کراوە. پردەکە لە سێ کەوانەی [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] پتەوکراو پێکھاتووە کە ڕووکەشەکەی بە بەردی دەستکرد داپۆشراوە بۆ جوانکاری. کەوانەی ناوەڕاستی پردەکە درێژییەکەی ٦١ مەترە (٢٠٠ پێ) و دوو کەوانەکەی تەنیشتیشی ھەر یەکەیان ٤٦ مەتر (١٥٠ پێ) درێژن. پردەکە لە سەرەتادا ڕێگای سەرەکیی A1ی ھەڵدەگرت، بەڵام دوای دروستکردنی ڕێگایەکی نوێتر، ئێستا بەشێکە لە ڕێگای A183.<ref name="wiki" /><ref name="tynebridges" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Chester New Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 7a1arhdkvb61xtcetpw3y9apg2igjhr 0 289781 1687984 1475038 2026-10-16T10:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687984 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی چێستەرز | ناوی خۆماڵی = Chesters Bridge | وێنە = Chesters bridge abutment (2) - geograph.org.uk - 809557.jpg | شرۆڤەی وێنە = پاشماوەی بناغەی پردی چێستەرز لەسەر کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووباری تاینی باکوور. | پەڕینەوە = ڕووباری تاینی باکوور | شوێن = نزیک قەڵای چێستەرز (سیلورنوم)، نۆرسەمبەرلاند، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردینی (ڕۆمانی) | دەستپێکی دروستکردن = ~١٢٢ زایینی (یەکەم پرد)، سەرەتای سەدەی سێیەم (دووەم پرد) }} '''پردی چێستەرز''' (بە ئینگلیزی: Chesters Bridge) پاشماوەی پردێکی دێرینی [[ڕۆم]]ییە کە بەسەر ڕووباری تاینی باکووردا لە نزیک قەڵای چێستەرز (Cilurnum) لەسەر [[دیواری ھادریان]] لە نۆرسەمبەرلاند، [[ئینگلتەرا]]، دروست کرابوو. لە ڕاستیدا دوو پردی یەک لەدوای یەک لەم شوێنەدا بنیات نراون و پاشماوەکانیان یەکێکن لە گرنگترین پێکھاتە ئەندازیارییەکانی سەر دیواری ھادریان. شوێنەوارەکە لەلایەن ڕێکخراوی "میراتی ئینگلیزی" (English Heritage) بەڕێوە دەبرێت.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chesters_Bridge |سەردێڕ=Chesters Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="historicuk">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.historic-uk.com/HistoryMagazine/DestinationsUK/Hadrians-Wall-Bridge-at-Chesters-Fort/ |سەردێڕ=Hadrian's Wall Bridge at Chesters Fort |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == یەکەم پرد == یەکەم پرد ھاوکات لەگەڵ بنیاتنانی دیواری ھادریان لە دەوروبەری ساڵی ١٢٢ی زایینیدا دروست کرا. ئەم پردە پێکھاتەیەکی تەسکتر بوو، پانییەکەی نزیکەی ٣ مەتر بوو و وا دادەنرێت کە لە پایەی بەردین پێکھاتبوو کە ڕێڕەوێکی دارینی لەسەر بووە. ئەرکی سەرەکیی ھەڵگرتنی ڕێگای سەربازیی دیوارەکە بوو. پاشماوەی بناغە نزمەکەی لەسەر کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووبارەکە ھێشتا دیارە و شاھیدیی بوونی ئەم پردە سەرەتاییە دەدات.<ref name="englishheritage">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/chesters-bridge-abutment-hadrians-wall/history/ |سەردێڕ=History of Chesters Bridge Abutment |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Remains of Chesters Roman Bridge - geograph.org.uk - 4595600.jpg|وێنۆک|چەپ|پاشماوەکانی پردە ڕۆمانییەکە لە چێستەرز.]] == دووەم پرد == لە سەرەتای سەدەی سێیەمی زایینیدا، دوای ئەوەی قەڵاکە فراوانتر کرا و گارنیزۆنێکی نوێی تێدا جێگیر کرا، پردێکی نوێ و زۆر گەورەتر لە شوێنی یەکەمی دروست کرا. ئەم پردە دووەمە یەکێک بوو لە پڕۆژە ئەندازیارییە ھەرە سەرنجڕاکێشەکانی سەرانسەری دیواری ھادریان. پانییەکەی نزیکەی دوو ھێندەی پردی یەکەم بوو (نزیکەی ٦ مەتر) و بە تەواوی لە بەرد دروست کرابوو. پردەکە لە چوار کەوانە پێکھاتبوو کە لەسەر سێ پایەی پتەوی ناو ئاوەکە ڕاگیرابوون. ئەم پایانە بە شێوەیەک نەخشێنرابوون کە لێوارێکی تیژیان ھەبوو (cutwater) بۆ شکاندنی ھێزی ئاوی ڕووبارەکە و پاراستنی پردەکە لە کاتی لافاودا. لەسەر بناغەی ڕۆژھەڵاتی پردەکە تاوەرێکی پاسەوانی و نەخشێکی ھەڵکۆڵراوی ئەندامی نێرینە (phallus) ھەبووە، کە لەوانەیە وەک ھێمایەک بۆ بەختی باشی و پاراستن دانرابێت.<ref name="englishheritage" /><ref name="historicuk" /> == مێژووی دواتر و پاراستن == دوای کشانەوەی ڕۆمەکان لە بەریتانیا لە سەدەی پێنجەمدا، پردەکە وردە وردە گرنگیی خۆی لەدەست دا و داڕما. بۆ ماوەی چەندین سەدە، بەردەکانی بۆ கட்டடسازیی ناوچەکە بەکارھێنران. لە سەدەی نۆزدەھەمدا، شوێنەوارناس و خاوەن زەوی، جۆن کڵەیتن، پاشماوەکانی ھەڵکۆڵی و پاراستنی لە لەناوچوونی زیاتر. ھەوڵەکانی ئەو بووە ھۆی ئەوەی کە ئەمڕۆ ئەم پاشماوە مێژووییە گرنگە بمێنێتەوە و ببێتە شوێنێکی گەشتیاریی دیار.<ref name="wiki" /><ref name="historicuk" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم|ئینگلتەرا|نژیاروانی|شوێنەوارناسی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Chesters Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 868sus6zfr5tc70cla7rmb8zwa2maia 0 289787 1687981 1526623 2026-10-16T10:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687981 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی چۆلێرفۆرد | ناوی خۆماڵی = Chollerford Bridge | وێنە = Flat Calm at Chollerford Bridge - geograph.org.uk - 441279.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی چۆلێرفۆرد بەسەر ڕووباری نۆرس تایندا. | ھەڵگرتن = ڕێگای B6318 (ڕێگای سەربازی) | پەڕینەوە = ڕووباری نۆرس تاین | شوێن = چۆلێرفۆرد، نۆرسەمبەرلاند، ئینگلتەرا | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | کەرەستە = بەردی пясачаник (Sandstone ashlar) | ژمارەی مەوداکان = ٥ | کرایەوە = ١٧٨٥ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = ڕۆبێرت میلن }} '''پردی چۆلێرفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Chollerford Bridge) پردێکی بەردینی مێژووییە کە دەکەوێتە گوندی چۆلێرفۆرد لە ناوچەی نۆرسەمبەرلاند لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای B6318 (کە بە "ڕێگای سەربازی" ناسراوە) بەسەر ڕووباری نۆرس تایندا دەگوازێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed) پۆلێن کراوە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=CHOLLERFORD BRIDGE, Humshaugh - 1370563 |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1370563 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پردی ئێستا لە ساڵی ١٧٨٥ لەلایەن ئەندازیار و نژیاروان ڕۆبێرت میلن (Robert Mylne) نەخشێنراوە و دروست کراوە. ئەم پردە نوێیە وەک جێگرەوەیەک بۆ پردێکی کۆنتر دروست کرا کە لە ساڵی ١٧٧١ بنیات نرابوو، بەڵام ھەر لە ھەمان ساڵدا بەھۆی "لافاوە گەورەکەی ١٧٧١"ـەوە بە تەواوی ڕووخا. ئەو لافاوە کارەساتبارە بووە ھۆی لەناوچوونی نزیکەی ھەموو پردەکانی سەر ڕووباری تاین، جگە لە پردی کۆربریج.<ref name="bridgesonthetyne">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chollerford Bridge Bridges On The Tyne |ناونیشان=https://www.bridgesonthetyne.co.uk/chollro.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chollerford_Bridge |سەردێڕ=Chollerford Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Chollerford and Chollerford Bridge c.1889 - drawing.png|وێنۆک|چەپ|وێنەیەکی کێشراوی پردی چۆلێرفۆرد، دەوروبەری ساڵی ١٨٨٩.]] == نەخشە و پێکھاتە == پردی چۆلێرفۆرد لە بەردی пясачаник (ashlar sandstone) دروست کراوە و پێکھاتووە لە پێنج کەوانەی لەت (segmental arches). یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی نەخشەکەی بریتییە لە بوونی بڕەر-ئاوی V-شێوە (V-section cutwaters) لەنێوان کەوانەکاندا. ئەم بڕەر-ئاوانە بەرەو سەرەوە بەرز دەبنەوە و پانتاییەکی بچووک وەک پەناگەی پیادە پێکدەھێنن، کە ڕێگە بە پیادەکان دەدات بە سەلامەتی لە کاتی تێپەڕبوونی ئۆتۆمبێلدا پشوویەک بدەن. دیوارەکانی پردەکە بە بەردی ڕێک و ساف ڕووپۆش کراون کە جوانییەکی تایبەتی پێ بەخشیوە.<ref name="historicengland" /> لە خوارەوەی پردەکەوە و بە دوورییەکی کەم، پاشماوەی پردێکی ڕۆمانی بە ناوی "[[پردی چێستەرز]]" (Chesters Bridge) دەبینرێت، کە بەشێک بووە لە دیواری ھادریان و مێژوویەکی دێرینتری ھەیە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Chollerford Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] sdk9nuq6gm4yp2swe11klf2m81y2sym 0 289823 1687913 1526575 2026-10-16T07:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687913 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی جاڵجاڵۆکە | ناوی خۆماڵی = Cobweb Bridge | وێنە = Spider Bridge, Sheffield - geograph.org.uk - 725522.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی جاڵجاڵۆکە لە شێفیڵد، کە نەخشەکەی لە تۆڕی جاڵجاڵۆکە وەرگیراوە. | پەڕینەوە = ڕووباری دۆن | شوێن = شێفیڵد، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی ھەڵواسراو | درێژیی گشتی = ٦٠ مەتر | ئەندازیاری نەخشەسازیی = تیمی نەخشەسازیی ئەنجومەنی شاری شێفیڵد | کرایەوە = کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ | تێچوو = ٤٠٠،٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ }} '''پردی جاڵجاڵۆکە''' (بە ئینگلیزی: Cobweb Bridge) پردێکی ھەڵواسراوی پۆڵایینە بۆ پیادە کە دەکەوێتە شاری [[شێفیڵد]] لە [[ئینگلتەرا]] و بەسەر ڕووباری دۆن (River Don) دا درێژ دەبێتەوە. پردەکە بەھۆی نەخشە ناوازەکەیەوە ناسراوە کە شێوەی تۆڕی جاڵجاڵۆکەی ھەیە و بووەتە یەکێک لە ھێما نژیاروانییە نوێیەکانی شارەکە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Cobweb_Bridge |سەردێڕ=Cobweb Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="atlasobscura">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Cobweb Bridge Atlas Obscura |ناونیشان=https://www.atlasobscura.com/places/cobweb-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی جاڵجاڵۆکە وەک بەشێک لە پڕۆژەی بوژاندنەوەی دۆڵی خوارووی ڕووباری دۆن، ناسراو بە "شاری پۆڵا، ڕووباری ژیان" (City of Steel, River of Life)، دروست کرا. ئامانج لە پڕۆژەکە دروستکردنی پێکھاتەیەکی یادگاری و جیاواز بوو کە ببێتە ھێمایەک بۆ ناوچەکە. پردەکە لەلایەن تیمی نەخشەسازیی ئەنجومەنی شاری شێفیڵدەوە نەخشێنراوە و لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ بە فەرمی کرایەوە، بە تێچووی ٤٠٠،٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ.<ref name="bbc">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Cobweb Bridge BBC |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/southyorkshire/content/articles/2004/10/01/culture_cobweb_bridge_feature.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشەی پردەکە لە ستوونێکی ناوەندیی لار (pylon) پێکھاتووە کە بەرزییەکەی ٢٠ مەترە. کۆمەڵێک کابلی پۆڵایین لەم ستوونەوە بە شێوەی تیشکی بەرەو ڕێڕەوی پردەکە شۆڕ دەبنەوە، کە دیمەنی تۆڕێکی [[جاڵجاڵۆکە]] دەبەخشن. درێژیی ڕێڕەوی پردەکە ٦٠ مەترە و وەک بەشێک لە ڕێڕەوی پیادەی "Five Weirs Walk" خزمەت دەکات.<ref name="wiki" /><ref name="bbc" /> == گرنگی و دانپێدانان == پردی جاڵجاڵۆکە تەنھا ڕێڕەوێکی کارا نییە، بەڵکو وەک کارێکی ھونەریی گشتیش سەیر دەکرێت کە جوانییەکی تایبەتی بە دیمەنی پیشەسازیی پێشووی ناوچەکە بەخشیوە. بەھۆی نەخشە داھێنەرانەکەیەوە، پردەکە لە ساڵی ٢٠٠٣ خەڵاتی "Prime Minister's Royal Fine Art Commission Trust Award"ی بەدەستھێنا، کە دانپێدانانێکە بە باشی و جوانیی نەخشەسازییە گشتییەکان.<ref name="wiki" /> پردەکە بووەتە شوێنێکی ناسراو بۆ وێنەگرتن و خاڵێکی دیاری شاری شێفیڵدە.<ref name="atlasobscura" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|نژیاروانی|ئەندازیاری | شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Cobweb Bridge, Sheffield}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] nno4mi8viyb8rlvn47zv494liws213w 0 289887 1687976 1526619 2026-10-16T10:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687976 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی پیادەی کۆکس گرین | ناوی خۆماڵی = Cox Green Footbridge | وێنە = Coxgreen Footbridge.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی پیادەی کۆکس گرین، کە بە "پردە سپییەکە"ش ناسراوە. | ھەڵگرتن = پیادە و پاسکیلسواران | پەڕینەوە = [[ڕووباری وێر]] | شوێن = کۆکس گرین، سەندەرلاند، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی کۆنکرێتی | درێژیی گشتی = ٣٠٩ مەتر | درێژترین مەودا = ٩٦ مەتر | کرایەوە = ١٩٧٥ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = R Travers Morgan and Partners | بەڵێندەر = Kier Ltd }} '''پردی پیادەی کۆکس گرین''' (بە ئینگلیزی: Cox Green Footbridge)، کە لەنێو خەڵکی ناوچەکەدا بە '''پردە سپییەکە''' (The White Bridge) ناسراوە، پردێکی پیادە و پاسکیلسوارییە کە بەسەر [[ڕووباری وێر]] لە ناوچەی سەندەرلاند لە [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە بەشێک بوو لە پڕۆژەی گەشەپێدانی شارۆچکەی نوێی واشنتن و کۆمەڵگەکانی پێنشاو و واشنتن لە کەناری باکوور بە کۆکس گرین و ئۆفێرتۆن لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە.<ref name="bridgesonthetyne">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Coxgreen Footbridge {{!}} bridgesonthetyne |ناونیشان=https://www.bridgesonthetyne.co.uk/cox.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Cox_Green_Footbridge |سەردێڕ=Cox Green Footbridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشەسازیی و دروستکردن == پردەکە لە ساڵی ١٩٧٥ کرایەوە و لەلایەن کۆمپانیای ڕاوێژکاریی "R Travers Morgan and Partners" نەخشێنراوە و لەلایەن کۆمپانیای "Kier Ltd" جێبەجێ کراوە. پردەکە لە کۆنکرێتی بەھێزکراو دروست کراوە و لە شێوەی کەوانەیەکی سەرەکی پێکدێت کە درێژییەکەی ٩٦ مەترە. کۆی درێژیی گشتیی پردەکە، لەگەڵ ڕێڕەوەکانی ھاتنەناوەوەی، دەگاتە ٣٠٩ مەتر.<ref name="wiki" /> شێوازی دروستکردنی کەوانە سەرەکییەکەی ناوازە بوو؛ کەوانەکە لە دوو نیوەی جیاوازدا لەسەر ھەردوو کەناری ڕووبارەکە و بە پاڵپشتیی تاوەری پۆڵایینی کاتی دروست کرا. پاشان، تاوەرەکان سووڕێنران بۆ ئەوەی ھەردوو نیوەکە لە خاڵی ناوەڕاستدا بھێننەوەیەک و پێکھاتە کەوانەییە تەواوەکە پێکبھێنن.<ref name="bridgesonthetyne" /> [[پەڕگە:Cox Green Footbridge.jpg|وێنۆک|چەپ|کۆکس گرین و پردی پیادەی کۆکس گرین لە دیمەنێکی ئاسمانییەوە.]] == شوێن و بەکارھێنان == پردەکە دەکەوێتە نزیک شوێنی وێستگەی شەمەندەفەری پێشووی کۆکس گرین. ئەم پردە ڕێڕەوێکی گرنگە بۆ دانیشتووانی ناوچەکە بۆ پەڕینەوە لە ڕووباری وێر و گەیشتن بە ناوچە سەوزایی و گوندەکانی دەوروبەر. بەھۆی ڕەنگە سپییە دیارەکەیەوە، بووەتە یەکێک لە نیشانە ناسراوەکانی ناوچەکە.<ref name="bridgesonthetyne" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی | شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Cox Green footbridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 7spsahgtuqjxzxreuzcmhalsp6t41e6 0 289888 1687936 1526602 2026-10-16T07:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687936 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شەقامی کۆرپۆرەیشن | ناوی خۆماڵی = Corporation Street Bridge | وێنە = Bridge over Corporation Street - geograph.org.uk - 809089.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی شەقامی کۆرپۆرەیشن لە مانچستەر، کە دوو ناوەندی بازاڕکردنی گەورە پێکەوە دەبەستێتەوە. | ھەڵگرتن = پیادە | پەڕینەوە = شەقامی کۆرپۆرەیشن | شوێن = [[مانچستەر]]، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = پردی توولەکیی شووشەبەند (Glazed tubular bridge) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Hodder + Partners | کرایەوە = ١٩٩٩ | تێچوو = ١ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ }} '''پردی شەقامی کۆرپۆرەیشن''' (بە ئینگلیزی: Corporation Street Bridge) پردێکی پیادەی شووشەبەندی مۆدێرنە لە ناوەندی شاری [[مانچستەر]] لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ناوەندی بازاڕکردنی مانچستەر ئارندەیڵ (Manchester Arndale) بە باڵەخانەی سێلفریجز (پێشتر مارکس و سپێنسەر) دەبەستێتەوە و بەسەر شەقامی کۆرپۆرەیشندا دەپەڕێتەوە. ئەم پردە تەنھا ڕێڕەوێکی پەڕینەوە نییە، بەڵکو وەک ھێمایەکی گرنگی بووژانەوەی [[مانچستەر]] دوای تەقینەوەکەی ساڵی ١٩٩٦ دادەنرێت.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Corporation_Street_Bridge |سەردێڕ=Corporation Street Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="hodder">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://hodderandpartners.com/25-years-of-corporation-street-bridge-manchester/ |سەردێڕ=25 Years of Corporation Street Bridge, Manchester |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و گرنگیی ھێمایی == لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٩٦، سوپای کاتیی کۆماریی ئایرلەندی (IRA) بۆمبێکی گەورەی لەسەر شەقامی کۆرپۆرەیشن تەقاندەوە کە بووە ھۆی وێرانکارییەکی زۆر لە ناوەندی شاردا. یەکێک لەو پێکھاتانەی کە بە تەواوی ڕووخا، پردی پیادەی ئەوکات بوو کە ھەردوو باڵەخانەکەی پێکەوە دەبەستەوە. دوای ڕووداوەکە، پردێکی کاتی دانرا بۆ ڕاگرتنی پەیوەندیی نێوان دوو ناوەندە بازرگانییەکە. دروستکردنی پردی نوێ لە ساڵی ١٩٩٩ بەشێک بوو لە نەخشەی گەورەی ئاوەدانکردنەوەی ناوەندی شار. پردە نوێیەکە، کە لەلایەن کۆمپانیای نژیاروانیی Hodder + Partners نەخشێنراوە، بووە ھێمایەکی دیاری خۆڕاگری و متمانەبەخۆبوونی مانچستەر لە دوای ئەو کارەساتە.<ref name="wiki" /><ref name="hodder" /> [[پەڕگە:Arndale Bridge interior.jpg|وێنۆک|چەپ|ناوخۆی پردەکە کە پێکھاتە توولەکییەکەی و نەخشەسازیی "دییاگرید" پیشان دەدات.]] == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردەکە خاوەنی نەخشەیەکی ناوازە و چاوگیرە کە بە شێوەی "S"ی خاو (lazy-S) ناسراوە. ئەم شێوە چەماوەیە تەنھا بۆ جوانی نییە، بەڵکو وەڵامێکی کردارییە بۆ بەستنەوەی دەروازەی دوو باڵەخانەکە کە ڕێک بەرامبەر یەکتر نین. پێکھاتەی سەرەکیی پردەکە لە چوارچێوەیەکی توولەکیی پۆڵایین پێکدێت کە بە شێوازی "دییاگرید" (diagrid) یان تۆڕی لار پێکەوە بەستراونەتەوە، کە ئەمەش ھەم ھێز و پتەوی و ھەم دیمەنێکی کراوەی پێ بەخشیوە. تەواوی پردەکە بە شووشە ڕووپۆش کراوە، کە وا دەکات ناوەوەی ڕووناک بێت و ڕێبواران ھەست بە کراوەیی بکەن.<ref name="pontist">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://happypontist.blogspot.com/2010/03/manchester-bridges-9-corporation-street.html?m=1 |سەردێڕ=Manchester Bridges: 9. Corporation Street Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="find-architect">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://find-an-architect.architecture.com/hodder-partners/manchester/corporation-street-bridge-manchester |سەردێڕ=Corporation Street Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == خەڵات و پێشوازی == بەھۆی نەخشەسازییە داھێنەرانە و گرنگییە ھێماییەکەیەوە، پردی شەقامی کۆرپۆرەیشن چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە. دیارترینیان بریتی بوو لە خەڵاتی پەیمانگای شاھانەی نژیاروانانی بەریتانی (RIBA) و خەڵاتی نەخشەسازیی پۆڵایینی پێکھاتەیی. پردەکە بووەتە یەکێک لە شوێنە ناسراوەکانی مانچستەر و جێگەی بایەخی گەشتیاران و خەڵکی شارەکەیە.<ref name="wiki" /><ref name="pontist" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|مانچستەر|ئەندازیاری|نژیاروانی | شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Corporation Street Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] ik57gmea51tti9py1jn2zq9xhk8tj2h 0 289902 1687933 1526599 2026-10-16T07:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687933 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شارۆچکەی کریکلاید | ناوی خۆماڵی = Cricklade Town Bridge | وێنە = The Town Bridge over the Thames - geograph.org.uk - 1775990.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی شارۆچکەی کریکلاید بەسەر بەشی سەرەوەی ڕووباری تەمزدا. | ھەڵگرتن = ڕێگای B4040 | پەڕینەوە = [[ڕووباری تەمز]] | شوێن = کریکلاید، ویڵتشێر، [[ئینگلتەرا]] | کەرەستە = بەردی کلسی ئەشلار (Limestone ashlar) | کرایەوە = ١٨٢٤ }} '''پردی شارۆچکەی کریکلاید''' (بە ئینگلیزی: Cricklade Town Bridge) پردێکی مێژووییە کە دەکەوێتە شارۆچکەی کریکلاید لە ویلایەتی ویڵتشێر لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە ڕێگای B4040 بەسەر بەشی سەرەتایی [[ڕووباری تەمز]]دا ھەڵدەگرێت و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed) پۆلێن کراوە.<ref name="historicengland">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=TOWN BRIDGE, Cricklade - 1023113 - Historic England |ناونیشان=https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1023113 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی ئێستا لە ساڵی ١٨٢٤ دروست کراوە و جێگەی پردێکی کۆنتر گرتووەتەوە. نەخشەکەی لە کەرەستەی بەردی کلسی ئەشلار (limestone ashlar) پێکھاتووە، کە جۆرێکە لە بەردی ورد و ڕێک بڕاو. پردەکە خاوەنی تاقێکی تاکە بەشییە (single segmental arch) کە بەردێکی کلیلی دەرپەڕیوی لە ناوەڕاستدایە. ھەروەھا پەرژینی بەردینی پتەوی ھەیە کە بە بەردی تەختی ڕیزکراو داپۆشراوە و لە ھەردوو سەرەکەیدا ستوونی چوارگۆشەیی ھەیە کە سەری ھەرەمییان لەسەرە. ئەم پردە لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥ بە فەرمی وەک باڵەخانەیەکی پارێزراو تۆمار کراوە.<ref name="historicengland" /><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Cricklade_Town_Bridge |سەردێڕ=Cricklade Town Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Town Bridge, Cricklade - geograph.org.uk - 1420167.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێکی تری پردەکە لە کریکلاید.]] == شوێن و تایبەتمەندی == پردی شارۆچکەی کریکلاید بە یەکەم پردی سەر ڕێگای گشتی دادەنرێت کە بەسەر ڕووباری تەمزدا دروست کراوە لە دوای سەرچاوەکەیەوە. لەم خاڵەدا، ڕووباری تەمز ھێشتا زۆر بچووکە و زیاتر لە جۆگەیەک یان ڕووبارۆچکەیەک دەچێت نەک ڕووبارێکی گەورە.<ref name="thames.me.uk">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thames.me.uk/s02360a.htm |سەردێڕ=Cricklade Town Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە بەشێکە لە ڕێڕەوی بەناوبانگی نیشتمانیی ڕێڕەوی تەمز (Thames Path)، کە ڕێگەیەکی درێژی پیادەڕەوییە و بە درێژایی ڕووبارەکە درێژ دەبێتەوە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Town Bridge, Cricklade}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 48ktvjq1wb61q3ik0hfuwigy2o5f0ct 0 289925 1687916 1526580 2026-10-16T07:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687916 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی دارلی | ناوی خۆماڵی = Darley Bridge | وێنە = Bridge at Darley Bridge - geograph.org.uk - 299493.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی دارلی بەسەر ڕووباری دێروێنت، دەربی شێر. | ھەڵگرتن = ھاتوچۆی ڕێگا | پەڕینەوە = ڕووباری دێروێنت | شوێن = دارلی بریج، دەربی شێر، [[ئینگلتەرا]] | کرایەوە = سەدەی ١٥ }} '''پردی دارلی''' (بە ئینگلیزی: Darley Bridge) پردێکی مێژووییە کە لە سەدەی پازدەھەمدا دروست کراوە و دەکەوێتە گوندی دارلی بریج لە نزیک دارلی دەیڵ، دەربی شێر لە [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر ڕووباری دێروێنتدا ھاتوچۆ دەکات و تا ئەمڕۆش بۆ گواستنەوەی ئۆتۆمبێل بەکاردەھێنرێت. بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، وەک پێکھاتەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Darley_Bridge |سەردێڕ=Darley Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == پێکھاتە و بەکارھێنان == پردی دارلی لە بەرد دروست کراوە و لە سێ کەوانەی سەرەکی پێکدێت. ئەم پردە کۆنە ھێشتاش بەشێکە لە تۆڕی ڕێگاوبانی ناوچەکە. بۆ ئاسانکاریی زیاتری پیادەکان، لە سەدەی نۆزدەھەمدا پردێکی تایبەت بە پیادە لە تەنیشتییەوە دروست کرا.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Darley Bridge.jpg|وێنۆک|چەپ|کەسێک خەریکی ماسیگرتنە لە نزیک پردی دارلی، ٢٠١٠.]] == شوێنی پشوودان == لە تەنیشت پردەکە و لەسەر کەناری ڕووباری دێروێنت، شوێنێکی پشوودان (picnic site) ھەیە کە لەلایەن ئەنجومەنی پارێزگای دەربی شێرەوە سەرپەرشتی دەکرێت. ئەم شوێنە دیمەنێکی ڕاستەوخۆی پردە مێژووییەکەی ھەیە و بەھۆی ئاسانیی گەیشتن پێی، بووەتە جێگەیەکی خوازراو بۆ خێزانەکان تا پشووی تێدا بدەن و چالاکی وەک مەلەکردن لە ئاوە تەنکەکانی ڕووبارەکەدا ئەنجام بدەن. ھەروەھا، ژینگەی دەوروبەری ڕووبارەکە شوێنی نیشتەجێبوونی ھەندێک باڵندە، وەک باڵندەی 'دیپەر' (dipper) کە لەسەر ڕووبارەکەدا دەبینرێن.<ref name="derbyshire">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.derbyshire.gov.uk/leisure/countryside/countryside-sites/wildlife-amenity/darley-bridge-picnic-site.aspx |سەردێڕ=Darley Bridge picnic site |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Darley Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] roupxun9geqhudyaperw5m3m9bptnpc 0 289928 1687922 1526587 2026-10-16T07:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687922 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی دێڵ | ناوی خۆماڵی = Dell Bridge | وێنە = Dell Bridge Port Sunlight (207524265).jpeg | شرۆڤەی وێنە = پردی دێڵ لە پۆرت سەنلایت. | ھەڵگرتن = پیادە | پەڕینەوە = دۆڵێک (Dell) | شوێن = پۆرت سەنلایت، مێرزیساید، [[ئینگلتەرا]] | نەخشەسازیی = بەشی نژیاروانیی لیڤەر براژەرز | کەرەستە = بەردی لمینی سوور | کرایەوە = نزیکەی ١٨٩٤ }} '''پردی دێڵ''' (بە ئینگلیزی: Dell Bridge) پردێکی پیادەیە کە دەکەوێتە گوندی مۆدێلی پۆرت سەنلایت، مێرزیساید، [[ئینگلتەرا]]. پردەکە بەسەر دۆڵێکدا (dell) دروست کراوە و بەھۆی گرنگیی مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە، لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٥ وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed building) دەستنیشان کراوە. == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی دێڵ لە دەوروبەری ساڵی ١٨٩٤ لەلایەن بەشی نژیاروانیی کۆمپانیای لیڤەر براژەرز (Lever Brothers) نەخشەسازیی بۆ کراوە، کە بەڕێوەبەری بەشەکە لەو کاتەدا نژیاروان جەیمس لۆماکس-سیمپسۆن بوو. پردەکە لە بەردی لمینی سوور (red sandstone) دروست کراوە و لە یەک کەوانەی پارچەیی (segmental arch) پێکھاتووە. [[پەڕگە:Dell Bridge.jpeg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێکی تری پردی دێڵ]] پردەکە پەرژینی پتەوی ھەیە کە لە کۆتاییەکانیدا ستوونی چوارگۆشەیی ھەیە. لەسەر ھەر یەکێک لەم ستوونانە گۆیەکی بازنەیی (ball finial) وەک ڕازاندنەوە دانراوە. نەخشەی سادە و پتەوی پردەکە لەگەڵ ژینگەی سەوزی دەوروبەریدا بەشێکە لە دیزاینی گشتیی گوندی پۆرت سەنلایت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Dell Bridge, Port Sunlight}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 1shc0u35dkafcu0brk7gdsmncud9nz9 0 289931 1687856 1582906 2026-10-16T04:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687856 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئەسک | ناوی خۆماڵی = Usk Bridge | وێنە = The Usk Bridge, Brecon, Wales.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئەسک لە شارۆچکەی برێکۆن، وێڵز. | ھەڵگرتن = ڕێگای A40 و پیادە | پەڕینەوە = ڕووباری ئەسک | شوێن = برێکۆن، پاویس، [[وێڵز]] | کەرەستە = بەرد | کرایەوە = ١٥٦٣ (وەشانی بەردین) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = تۆماس ئێدواردز (فراوانکردن لە ١٧٩٤) }} '''پردی ئەسک''' (بە ئینگلیزی: Usk Bridge) پردێکی مێژووییە لە شارۆچکەی برێکۆن، پاویس، [[وێڵز]]، کە بەسەر ڕووباری ئەسکدا ڕێگای A40 دەگوازێتەوە. ئەم پردە کە مێژووەکەی بۆ سەدەی شازدەھەم دەگەڕێتەوە، بەھۆی گرنگییە نژیاروانی و مێژووییەکەیەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I listed building) و یادگارێکی خشتەبەندکراو (Scheduled Ancient Monument) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Usk_Bridge_(Brecon) |سەردێڕ=Usk Bridge (Brecon) |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="historypoints">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Usk Bridge, Brecon {{!}} historypoints |ناونیشان=https://historypoints.org/index.php?page=usk-bridge-brecon |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://historypoints.org/index.php?page=usk-bridge-brecon |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> == مێژوو == پێشینەی پردێک لەم شوێنەدا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست، بەڵام لە ساڵی ١٥٣٥دا بەھۆی لافاوێکی گەورەوە وێران بوو. لە ساڵی ١٥٦٣، پردەکە بە بەرد دووبارە دروست کرایەوە. بەپێی نەریتە ناوخۆییەکان، دوای ئەوەی ھاوسەری سێر جۆن گەیمز (Sir John Games)، کەسایەتییەکی دیاری ناوچەکە، لە کاتی پەڕینەوە لە ڕووبارەکەدا خنکا، ئەو بڕیاری دا پردێکی نوێ و پتەو لەسەر ئەرکی خۆی دروست بکات.<ref name="cariadslocal">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cariadslocal.co.uk/news/your-history-usk-bridge |سەردێڕ=YOUR HISTORY: Usk Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ١٧٩٤دا، پردەکە بە مەبەستی فراوانکردن و گونجاندنی لەگەڵ ھاتوچۆی زیاتردا، لەلایەن ئەندازیار تۆماس ئێدواردز، کوڕی پردسازە بەناوبانگەکە ویلیام ئێدواردز، کاری نوێکردنەوەی بۆ کرا. لەم نوێکردنەوەیەدا، کەوانەیەکی نوێ لە لای ڕۆژئاواوە بۆ زیاد کرا. گۆڕانکارییەکی دیاری دیکە لە ساڵی ١٩٥٥ ئەنجام درا، کاتێک ڕێڕەوی پیادەی کۆنکرێتی بە شێوەی کانتیلیڤەر بۆ ھەردوو لای پردەکە زیاد کرا بۆ سەلامەتیی پیادەکان.<ref name="wiki" /><ref name="historypoints" /> [[پەڕگە:River Usk and bridge, Brecon (geograph 1840498).jpg|وێنۆک|چەپ|ڕووباری ئەسک و پردەکە لە برێکۆن.]] == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی ئەسک لە حەوت کەوانەی بەردینی پێکھاتووە کە شێوەیان نووکتیژە و تایبətمەندیی نژیاروانیی سەردەمی تیودۆر نیشان دەدەن. پردەکە خاوەنی بڕەرە ئاویی تیژە (cutwaters) کە یارمەتیی کەمکردنەوەی فشاری ئاو لەسەر ستوونەکان دەدات، بەتایبەتی لە کاتی لافاودا. پێکھاتە سەرەکییەکەی پردەکە ھی ساڵی ١٥٦٣یە، لە کاتێکدا کەوانە زیادکراوەکەی ساڵی ١٧٩٤ و ڕێڕەوە کۆنکرێتییەکانی ١٩٥٥ قۆناغە جیاوازەکانی گەشەسەندنی پردەکە نیشان دەدەن. ئەم تێکەڵاوییە لە نێوان نژیاروانیی کۆن و پێویستیی مۆدێرن، پردەکەی کردووەتە نموونەیەکی گرنگی مێژووی ئەندازیاری.<ref name="wiki" /><ref name="historypoints" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Usk Bridge, Brecon}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] snvxl4uz2pmayxtbhe41g5p82geaj21 0 289932 1687869 1526555 2026-10-16T04:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687869 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بریتانیا | ناوی خۆماڵی = Britannia Bridge | وێنە = Brittania Bridge, Anglesey, Cymru (Wales); June 2023.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بریتانیای نوێکراوە، وێڵز، ٢٠٢٣. | ھەڵگرتن = ھێڵی شەمەندەفەری کەناری باکووری وێڵز (خوارەوە) <br> ڕێگای A55 (سەرەوە) | پەڕینەوە = گەرووی مێنای | شوێن = ئانگڵسی و گوینێد، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی פלדהیی دوو نھۆمی | کرایەوە = ١٨٥٠ (پردی ڕەسەن) <br> ١٩٧٢ (ھێڵی شەمەندەفەری نوێکراوە) <br> ١٩٨٠ (ڕێگای ئۆتۆمبێل) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = ڕۆبێرت ستیڤنسن (پردی ڕەسەن) <br> Husband & Co. (نۆژەنکردنەوە) }} '''پردی بریتانیا''' (بە ئینگلیزی: Britannia Bridge) پردێکە لە [[وێڵز]] کە بەسەر گەرووی مێنایدا لە نێوان دوورگەی ئانگڵسی و خاکی سەرەکیی وێڵزدا پەڕینەوە دەکات. پردەکە لە دوو نھۆم پێکدێت؛ نھۆمی خوارەوە ھێڵی شەمەندەفەر ھەڵدەگرێت و نھۆمی سەرەوەش ڕێگای ئۆتۆمبێلی A55 ھەڵدەگرێت. ئەم پردە لە سەرەتایدا وەک شاکارێکی ئەندازیاریی [[سەردەمی ڤیکتۆریا]] لەلایەن ڕۆبێرت ستیڤنسنەوە نەخشێنرابوو، بەڵام دوای ئاگرکەوتنەوەیەکی وێرانکەر لە ساڵی ١٩٧٠، بە شێوەیەکی بنەڕەتی دووبارە دروست کرایەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Britannia_Bridge |سەردێڕ=Britannia Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="britannica">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Britannia-Bridge |سەردێڕ=Britannia Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == پردی ڕەسەن (١٨٥٠) == پێویستیی دروستکردنی پردەکە لە چوارچێوەی پڕۆژەی ھێڵی شەمەندەفەری چێستەر و ھۆلیھێددا ھاتە کایەوە، کە ئامانجی بەستنەوەی [[لەندەن]] بە بەندەری ھۆلیھێد بوو بۆ گەیاندنی پۆستە بە [[ئیرلەند|ئایرلەند]]. گەورەترین ئاستەنگ دروستکردنی پردێک بوو بەسەر گەرووی مێنایدا کە ڕێگە بە کەشتییە بەرزەکان بدات بە سەلامەتی تێپەڕن. ئەمەش وای کرد کە ئەندازیاری سەرەکی، ڕۆبێرت ستیڤنسن، بیر لە نەخشەیەکی شۆڕشگێڕانە بکاتەوە.<ref name="networkrail">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.networkrail.co.uk/who-we-are/our-history/iconic-infrastructure/the-history-of-the-britannia-bridge-north-wales/ |سەردێڕ=The history of the Britannia Bridge, North Wales |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> === نەخشەسازیی و دروستکردن === نەخشە ناوازەکەی ستیڤنسن بریتی بوو لە "پردی بۆری" (tubular bridge)، کە لە دوو بۆریی گەورەی ئاسنی چوارگۆشەیی پێکھاتبوو. شەمەندەفەرەکان لەناو ئەم بۆریانەدا ھاتوچۆیان دەکرد. بۆ دڵنیابوون لە پتەویی ئەم نەخشەیە، ستیڤنسن بە ھاوکاریی ئەندازیاران ویلیام فەیربێرن و ئیتن ھۆدجکینسن، زنجیرەیەک تاقیکردنەوەی وردی ئەنجام دا. بۆرییەکان لەسەر کەنار دروست کران، پاشان بە کەڵەکی تایبەت بۆ شوێنی خۆیان گواسترانەوە و بە شێوەیەکی ورد بەرز کرانەوە بۆ سەر تاوەرە بەردینەکان. پردەکە لەسەر سێ تاوەری بەردی مەزن ڕاگیرابوو، و لە ھەر چوار لای پردەکەوە دوو پەیکەری شێری گەورە دانران کە لەلایەن پەیکەرتاش جۆن تۆماسەوە نەخشێنرابوون. پردی ڕەسەنی بریتانیا لە ٥ی ئازاری ١٨٥٠ بە فەرمی کرایەوە و وەک سەرکەوتنێکی گەورەی ئەندازیاریی سەردەمی خۆی ناسرا.<ref name="wiki" /><ref name="menaibridges">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://menaibridges.co.uk/history/britannia-bridge/ |سەردێڕ=Britannia Bridge History |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Britannia Bridge - circa 1852.jpg|وێنۆک|چەپ|پردی بریتانیای ڕەسەن، نزیکەی ١٨٥٢، کە دیزاینی بۆرییەکەی تێدا دیارە.]] == ئاگرکەوتنەوە و نۆژەنکردنەوە == لە شەوی ٢٣ی ئایاری ١٩٧٠، دوو گەنج بە ھەڵە ئاگرێکیان لەناو یەکێک لە بۆرییەکاندا کردەوە کە بە خێرایی تەشەنەی سەند و بووە ھۆی کارەساتێکی گەورە. گەرمیی زۆری ئاگرەکە بووە ھۆی ئەوەی کە بۆرییە ئاسنینەکان شل ببنەوە و بچەمێنەوە، بەجۆرێک کە پردەکە توانای ھەڵگرتنی ھیچ قورساییەکی نەمێنێت و بە تەواوی لەکارکەوت. ئەم ڕووداوە ھێڵی شەمەندەفەری سەرەکیی بۆ دوورگەی ئانگڵسی پچڕاند.<ref name="networkrail" /> === پردی نوێ === بڕیار درا کە پردەکە بە بەکارھێنانی تاوەرە بەردینە ڕەسەنەکان دووبارە دروست بکرێتەوە. نەخشەی نوێ، کە لەلایەن کۆمپانیای Husband & Co. دانرا، بریتی بوو لە دروستکردنی کەوانەی پتەو لە نێوان تاوەرەکاندا بۆ ڕاگرتنی دوو نھۆمی نوێ: نھۆمی خوارەوە بۆ ھێڵی شەمەندەفەر و نھۆمی سەرەوە بۆ ڕێگایەکی فراوانی ئۆتۆمبێل (A55). بۆرییە سووتاوەکانی ستیڤنسن پارچە پارچە کران و لابران. ھێڵی شەمەندەفەر لە ساڵی ١٩٧٢دا دووبارە کرایەوە و نھۆمی سەرەوەی ڕێگای ئۆتۆمبێلیش لە ساڵی ١٩٨٠دا بەڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە. ئەمڕۆ، پردی بریتانیا وەک ھێمایەکی زیندووی تێکەڵکردنی میراتی ئەندازیاریی سەدەی نۆزدەھەم و تەکنەلۆژیای سەدەی بیستەم خزمەت دەکات.<ref name="wiki" /><ref name="menaibridges" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی|شانشینی یەکگرتوو|شەمەندەفەر}} {{پۆلی کۆمنز|Britannia Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] 9e4qxbx0b2zspgx26tnv68tsha3zqb6 0 289933 1687993 1526631 2026-10-16T10:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687993 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی کاردیف | ناوی خۆماڵی = Cardiff Bridge | وێنە = Cardiff Bridge (geograph 6267384).jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی کاردیف، کە بەسەر ڕووباری تافدا دەپەڕێتەوە. | ھەڵگرتن = شەقامی قەڵا (Castle Street) | پەڕینەوە = ڕووباری تاف | شوێن = [[کاردیف]]، [[وێڵز]] | کرایەوە = ١٨٨٣ (پردی ئێستا) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = ویلیام ھارپەر (نەخشەسازیی پردی ئێستا) }} '''پردی کاردیف''' (بە ئینگلیزی: Cardiff Bridge)، کە ھەندێک جار بە '''پردی کانتۆن''' (Canton Bridge)یش ناودەبرێت، یەکێکە لە پردە سەرەکییەکانی شاری [[کاردیف]] لە [[وێڵز]]. پردەکە شەقامی قەڵا (Castle Street) بەسەر ڕووباری تافدا دەگوازێتەوە و ناوەندی شار بە ناوچەی کانتۆن دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٨٨٣ دروست کراوە، نوێترین وەشانە لە زنجیرەیەک پرد کە لە ھەمان شوێندا لە سەدەکانی ناوەڕاستەوە بوونیان ھەبووە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Cardiff_Bridge |سەردێڕ=Cardiff Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="cathedral">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Canton Bridge {{!}} cardiffcathedral |ناونیشان=https://www.cardiffcathedral.org.uk/canton-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == یەکەم پردی بەردین لەم شوێنەدا لە [[سەدەی ١٣|سەدەی سێزدەھەمدا]] دروست کرا و لەسەر پردەکە کڵێسایەکی بچووک (chapel)ی تێدا بوو کە تایبەت بوو بە سانت ماری. ئەم پردە کۆنە بەردەوام ڕووبەڕووی مەترسیی لافاوەکانی ڕووباری تاف دەبووەوە و چەندین جار زیانی پێ گەیشت. لە ساڵی ١٧٧٢دا، لافاوێکی بەھێز زیانێکی زۆری بە پردەکە گەیاند، ھەر بۆیە بڕیار درا پردێکی نوێ لەلایەن پردسازە بەناوبانگەکەی وێڵز، ویلیام ئێدواردز، دروست بکرێت. پردە نوێیەکەی ئێدواردز، کە لە ساڵی ١٧٧٩ تەواو بوو، خاوەنی پێنج کەوانە بوو.<ref name="cathedral" /> [[پەڕگە:Cardiff.jpeg|وێنۆک|چەپ|وێنەیەکی کێشراوی پردی کاردیف لە ساڵی ١٨١١.]] لە ساڵی ١٨٢٧دا، لافاوێکی دیکە دوو لە کەوانەکانی پردەکەی ئێدواردزی ڕووخاند. دوای ئەم ڕووداوە، پردەکە نۆژەن کرایەوە و فراوانتر کرا. بەڵام لەگەڵ گەشەسەندنی خێرای کاردیف لە سەردەمی ڤیکتۆریادا، پردەکە جارێکی تر توانای ھەڵگرتنی قەڕەباڵغیی ھاتوچۆی نەما.<ref name="wiki" /> === پردی ئێستا === لە ساڵی ١٨٨١، کار بۆ دروستکردنی پردێکی نوێتر و فراوانتر لەژێر سەرپەرشتیی ئەندازیاری شار، ویلیام ھارپەر، دەستی پێ کرد. پردی کۆن بە تەواوی ڕووخێنرا و پردی ئێستا، کە لە سێ کەوانەی بەردینی پێکدێت، لە ساڵی ١٨٨٣دا کرایەوە. ئەم پردە تا ئەمڕۆش وەک یەکێک لە ڕێڕەوە سەرەکییەکانی ھاتوچۆ لە دڵی کاردیفدا خزمەت دەکات.<ref name="wiki" /><ref name="cathedral" /> == پاراستن == بەھۆی گرنگییە مێژووییەکەیەوە وەک یەکێک لە کۆنترین خاڵەکانی پەڕینەوە لەسەر ڕووباری تاف، پردی کاردیف وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed building) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Cardiff Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] poypiuuc6iduv63haxc3df733kmkw6q 0 289943 1687959 1526608 2026-10-16T10:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687959 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی مۆنۆ | ناوی خۆماڵی = Monnow Bridge | وێنە = Monmouth - Monnow Bridge.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی مۆنۆ و تاوەرە دەروازەیییەکەی، ھێمای شارۆچکەی مۆنمەس. | ھەڵگرتن = پیادە (پێشتر ھاتوچۆی ڕێگا) | پەڕینەوە = ڕووباری مۆنۆ | شوێن = مۆنمەس، مۆنمەس‌شێر، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین لەگەڵ تاوەری دەروازەیی | کرایەوە = پرد: نزیکەی ١٢٧٢ <br> تاوەر: نزیکەی ١٣٠٠ }} '''پردی مۆنۆ''' (بە ئینگلیزی: Monnow Bridge) پردێکی بەردینی قەڵابەندکراوی سەدەکانی ناوەڕاستە کە دەکەوێتە شارۆچکەی مۆنمەس لە [[وێڵز]]. پردەکە بەسەر ڕووباری مۆنۆدا دەپەڕێتەوە و تاکە نموونەی لەم جۆرەی خۆیەتی لە تەواوی بەریتانیای گەورەدا کە تاوەری دەروازەیییەکەی (gatehouse) ھێشتا لەسەر پردەکە خۆی ماوەتەوە. ئەمڕۆ پردەکە تەنھا بۆ پیادە بەکاردێت و وەک ھێمایەکی سەرەکیی شارۆچکەی مۆنمەس ناسراوە. بەھۆی گرنگییە مێژووییە بێوێنەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم و یادگارێکی خشتەبەندکراو پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Monnow_Bridge |سەردێڕ=Monnow Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="historyhit">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Monnow Bridge {{!}} historyhit |ناونیشان=https://www.historyhit.com/locations/monnow-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پردی بەردینی ئێستا لە کۆتاییەکانی سەدەی سێزدەھەمدا، وا تخمینە دەکرێت لە دەوروبەری ساڵی ١٢٧٢، دروست کراوە و جێگەی پردێکی داری کۆنتری گرتووەتەوە. تاوەرە بەناوبانگەکەی، کە بە "دەروازەی مۆنۆ" (Monnow Gate) ناسراوە، ماوەیەکی کەم دوای پردەکە، لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٣ یان سەرەتای سەدەی ١٤، بۆ زیاد کراوە. ئامانجی سەرەکیی تاوەرەکە دوولایەنە بوو: لە لایەکەوە وەک بەشێک لە سیستەمی بەرگریی شارۆچکە walledکە خزمەتی دەکرد و لە لایەکی تریشەوە بۆ وەرگرتنی باج (murage) لەو کەسانەی کە کاڵایان دەھێنایە ناو شارەوە بەکاردەھات.<ref name="castlewales">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.castlewales.com/monnow.html |سەردێڕ=Monnow Bridge and Gate |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="transporttrust">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nationaltransporttrust.org.uk/heritage-sites/heritage-detail/monnow-bridge-monmouth |سەردێڕ=Monnow Bridge, Monmouth |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە لە کاتی شەڕی ناوخۆی ئینگلتەرادا گرنگیی سەربازیی ھەبووە. لە ساڵی ١٦٤٥، ھێزەکانی پەرلەمان توانیان بەرپەرچی ھێرشێکی ھێزەکانی پاشا بدەنەوە کە دەیانویست لە ڕێگەی ئەم پردەوە شارەکە بگرنەوە. [[پەڕگە:Monnow Bridge and Gateway, Monmouth (18475309493).jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێکی نزیکی پرد و دەروازەکە، کە تایبەتمەندییە بەرگرییەکانی پیشان دەدات.]] == گۆڕانکاری و نژیاروانی == پردەکە لە بەردی لمینی سووری کۆن (Old Red Sandstone) دروست کراوە و لە سێ کەوانەی نووکتیژ پێکدێت. تاوەرەکەش کە لە ھەمان کەرەستە دروست کراوە، خاوەنی چەندین تایبەتمەندیی بەرگرییە، وەک کونیلەی بەرگری (machicolations) بۆ فڕێدانی شت بەسەر دوژمندا، کونیلەی تیرھاویشتن (arrowslits) و شوێنەواری دەروازەی ئاسنیی داکەوتوو (portcullis). لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، تاوەرەکە بەکارھێنانی سەربازیی لەدەست دا. لە دەوروبەری ساڵی ١٧٠٥، سەقفێکی نوێی داری بۆ دروست کرا و کرایە خانووێکی بچووکی دوو نھۆمی. دواتر بۆ ماوەیەک وەک زیندانی شارۆچکەکە بەکارھێنرا. بۆ ئاسانکردنی ھاتوچۆی پیادە، لە ساڵی ١٨٣٢دا ڕێڕەوێکی پیادە لەناو دەروازەکەدا کرایەوە.<ref name="wiki" /><ref name="historyhit" /> == دۆخی ئێستا == بۆ سەدان ساڵ، پردی مۆنۆ تاکە خاڵی پەڕینەوە بوو لەسەر ڕووبارەکە و بەرگەی ھاتوچۆی قورسی دەگرت. بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٤، دوای دروستکردنی پردێکی نوێ لە نزیکەوە، پردی مۆنۆ بەڕووی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلدا داخرا و بە تەواوی بۆ پیادە تەرخان کرا. ئەم کارە یارمەتیدەر بووە بۆ پاراستنی ئەم میراتە ناوازەیە بۆ نەوەکانی داھاتوو.<ref name="wiki" /><ref name="transporttrust" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Monnow Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] 70frkva3ic2m614v6ikkcltgtu6ul3k 0 289944 1687932 1526598 2026-10-16T07:37:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687932 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شارۆچکەی نیوپۆرت | ناوی خۆماڵی = Newport Town Bridge | وێنە = Newport Town Bridge.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی شارۆچکەی نیوپۆرت بەسەر ڕووباری ئەسکدا. | ھەڵگرتن = ھاتوچۆی ڕێگا و پیادە | پەڕینەوە = ڕووباری ئەسک | شوێن = [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی (کۆنکرێتی پتەوکراو بە ڕووی بەردین) | کرایەوە = ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٢٧ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Mott, Hay and Anderson | بەڵێندەر = Sir William Arrol & Co. }} '''پردی شارۆچکەی نیوپۆرت''' (بە ئینگلیزی: Newport Town Bridge) پردێکی سەرەکییە کە بەسەر ڕووباری ئەسکدا لە شاری [[نیوپۆرت]] لە [[وێڵز]] دەپەڕێتەوە. پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٩٢٧ کراوەتەوە، نوێترین وەشانە لە زنجیرەیەک پرد کە مێژووەکەیان بۆ سەدان ساڵ دەگەڕێتەوە و لە ھەمان شوێندا خزمەتیان کردووە. پردەکە بەھۆی گرنگییە مێژوویی و نژیاروانییەکەیەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم (Grade II listed) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Newport_Town_Bridge |سەردێڕ=Newport Town Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == بۆ ماوەی چەندین سەدە، پردێکی دار لەم شوێنەدا بوونی ھەبوو کە تاکە خاڵی پەڕینەوە بوو لە بەشی خوارەوەی ڕووباری ئەسک. لە ساڵی ١٨٠٠، پردێکی نوێی بەردین کە لە پێنج کەوانە پێکھاتبوو لەلایەن ئەندازیار دەیڤید ئێدواردزەوە دروست کرا. ئەم پردە لە ساڵی ١٨٦٦دا فراوانتر کرا بۆ ئەوەی بتوانێت ھاتوچۆی زیادبووی شارەکە لەخۆبگرێت. بەڵام لەگەڵ ھاتنی سەدەی بیستەم و گەشەسەندنی زیاتری نیوپۆرت، جارێکی تر پێویستی بە پردێکی فراوانتر و بەھێزتر ھەبوو.<ref name="newportpast">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.newportpast.com/bridges/town_bridge/index.php |سەردێڕ=Newport Past - Town Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> کاری ڕووخاندنی پردە کۆنەکە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستی پێ کرد و پردی نوێ، کە لەلایەن کۆمپانیای Mott, Hay and Anderson نەخشەسازیی بۆ کرابوو و لەلایەن Sir William Arrol & Co. جێبەجێ کرابوو، لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٢٧ لەلایەن وەزیری گواستنەوەی ئەوکاتەوە بە فەرمی کرایەوە.<ref name="wiki" /><ref name="newportpast" /> [[پەڕگە:Newport Castle & Bridge (4641371).jpg|وێنۆک|چەپ|پردە کۆنەکەی نیوپۆرت و قەڵاکە لە تەنیشتی، نزیکەی ١٩٠٥.]] == نەخشەسازیی و تایبەتمەندییەکان == پردی ئێستا لە پێنج کەوانەی گەورە پێکھاتووە کە لە کۆنکرێتی پتەوکراو دروست کراون و ڕووەکەیان بە بەردی مەیسنری داپۆشراوە، ئەمەش دیمەنێکی کلاسیکی پێ بەخشیوە کە لەگەڵ ژینگەی دەوروبەریدا دەگونجێت. پردەکە یەکێکە لە گرنگترین ڕێڕەوەکانی ھاتوچۆ لە شارەکەدا و ناوەندی شار بە بەشەکانی ڕۆژھەڵاتییەوە دەبەستێتەوە.<ref name="wiki" /> لە ساڵانی دواییدا، سیستەمێکی نوێی ڕووناککردنەوەی LED بۆ پردەکە دانراوە. ئەم سیستەمە نوێیە توانای گۆڕینی ڕەنگی ھەیە و وا نەخشێنراوە کە تایبەتمەندییە نژیاروانییەکانی پردەکە بە شەواندا زیاتر دەربخات و بیکاتە ھێمایەکی دیاری بینراو لە شارەکەدا. پڕۆژەی ڕووناککردنەوەکە بە شێوەیەک ئەنجام دراوە کە زیان بە پێکھاتە مێژووییە پارێزراوەکەی پردەکە نەگەیەنێت.<ref name="acrospire">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://acrospire.co/case-studies-and-projects/newports-old-town-bridge/ |سەردێڕ=Newport’s Old Town Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Newport Bridge at night.jpg|وێنۆک|پردەکە بە شەو بە سیستەمی ڕووناککردنەوە نوێیەکەیەوە.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Newport Town Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] 756m5x8fv08dyv570ze6bzp2s013nw3 0 289949 1687966 1582910 2026-10-16T10:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687966 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئاسنینی وۆتەرلوو | ناوی خۆماڵی = Waterloo Bridge | وێنە = Betws Y Coed iron bridge - geograph.org.uk - 289742.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی وۆتەرلووی ئاسنین لە بێتووس-وای-کۆید، وێڵز. | ھەڵگرتن = ڕێگای A5 | پەڕینەوە = ڕووباری کۆنوی | شوێن = بێتووس-وای-کۆید، کۆنوی، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی ئاسنی داڕێژراو | درێژترین مەودا = ٣٢ مەتر (١٠٥ پێ) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = تۆماس تێلفۆرد | کرایەوە = ١٨١٥ }} '''پردی وۆتەرلوو''' (بە ئینگلیزی: Waterloo Bridge) پردێکی ئاسنی داڕێژراوی مێژووییە کە ڕێگای A5 بەسەر ڕووباری کۆنوی (Conwy) لە شارۆچکەی بێتووس-وای-کۆید لە [[وێڵز]]دا ھەڵدەگرێت. پردەکە لەلایەن ئەندازیاری بەناوبانگ، تۆماس تێلفۆرد، نەخشەی بۆ کێشراوە و لە ساڵی ١٨١٥ کراوەتەوە. ئەم پردە بەھۆی گرنگیی مێژوویی و ئەندازیارییەکەیەوە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی یەکەم (Grade I listed building) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Waterloo_Bridge,_Betws-y-Coed |سەردێڕ=Waterloo Bridge, Betws-y-Coed |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی وۆتەرلوو وەک بەشێک لە پڕۆژە گەورەکەی تۆماس تێلفۆرد بۆ دروستکردنی ڕێگای نوێی لەندەن-ھۆلیھێد (A5) بنیات نرا. ئامانج لەم ڕێگایە باشترکردنی ھاتوچۆ بوو بەرەو [[ئایرلەند]] دوای یەکگرتنی لەگەڵ بەریتانیا لە ساڵی ١٨٠١. پردەکە ناوی "وۆتەرلوو"ی لێ نرا چونکە لە ھەمان ساڵی شەڕی بەناوبانگی وۆتەرلوودا دروست کرا.<ref name="historypoints">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Waterloo Bridge, Betws-y-Coed {{!}} historypoints |ناونیشان=https://historypoints.org/index.php?page=waterloo-bridge-betws-y-coed |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://historypoints.org/index.php?page=waterloo-bridge-betws-y-coed |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> پێکھاتە ئاسنینەکەی پردەکە لەلایەن ویلیام ھازڵداین (William Hazledine) لە کارگەی ئاسنەکەی لە Plas Kynaston لە نزیک ڕێکسھام (Wrexham) دروست کرا و پاشان بە ڕێگای ئاوی و وشکانیدا گواسترایەوە بۆ شوێنی مەبەست. نەخشەی پردەکە لە یەک کەوانەی ئاسنی داڕێژراو پێکدێت کە درێژییەکەی ٣٢ مەترە. لەسەر کەوانەکانی پردەکە نووسراوێکی تایبەت ھەیە کە دەڵێت: "ئەم کەوانەیە لە ھەمان ساڵدا دروست کرا کە شەڕی وۆتەرلوو تێیدا ڕوویدا". ھەروەھا ھێماکانی گوڵی ڕۆزی ئینگلتەرا، گوڵی سیری وێڵز و شامیی ئایرلەند لەسەر پردەکە نەخشێنراون، کە ئاماژەیە بۆ یەکێتیی وڵاتەکان.<ref name="historypoints" /><ref name="natt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Waterloo Bridge, Betws-y-Coed {{!}} nationaltransporttrust |ناونیشان=https://www.nationaltransporttrust.org.uk/heritage-sites/heritage-detail/waterloo-bridge-betws-y-coed |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:The A5 on the Waterloo Bridge - geograph.org.uk - 2111681.jpg|وێنۆک|چەپ|ڕێگای A5 بەسەر پردی وۆتەرلوودا تێدەپەڕێت.]] == گرنگی و پاراستن == پردی وۆتەرلوو وەک یەکێک لە باشترین نموونەکانی پردی ئاسنی داڕێژراوی سەرەتایی دادەنرێت و بەڵگەیە لەسەر لێھاتوویی و پێشەنگیی تۆماس تێلفۆرد لە بواری ئەندازیاریدا. ئەم پردە بۆ زیاتر لە ٢٠٠ ساڵە بە شێوەیەکی بەردەوام ھاتوچۆی لەسەرە و تا ئێستاش بەشێکی گرنگی تۆڕی ڕێگاوبانی نیشتمانییە. بەھۆی ئەم گرنگییە مێژوویی و تەکنیکییەوە، پردەکە لە لیستی باڵەخانە پارێزراوەکانی پۆلی یەکەمدا دانراوە.<ref name="wiki" /><ref name="natt" /> [[پەڕگە:North west view of Waterloo Bridge, over the river Conway.jpeg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێکی پردەکە، ١٨١٥.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی|مێژوو| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Waterloo Bridge, Betws-y-Coed}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] g3mvvoecwztjlbc2nco66pkwbccc7ca 0 289953 1687857 1526543 2026-10-16T04:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687857 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئەسکی تیژڕەوی M4 | ناوی خۆماڵی = M4 motorway Usk bridge | وێنە = Four bridges across the Usk, Newport.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئەسکی ڕێگای خێرای M4 (لە پێشەوە)، لەگەڵ سێ پردی دیکەی شاری نیوپۆرت. | ھەڵگرتن = ڕێگای خێرای M4 | پەڕینەوە = [[ڕووباری ئەسک]] | شوێن = [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] | کەرەستە = کۆنکرێتی پڕچەک | درێژیی گشتی = ٤٨٥ مەتر (١،٥٩١ پێ) | کرایەوە = ٥ی حوزەیرانی ١٩٦٧ }} '''پردی ئەسکی ڕێگای خێرای M4''' (بە ئینگلیزی: M4 motorway Usk bridge)، کە بە '''پردی سانت جولیانس'''ـیش (St. Julians Bridge) ناسراوە، پردێکە کە ڕێگای خێرای M4 بەسەر [[ڕووباری ئەسک]]دا لە شاری [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] ھەڵدەگرێت. ئەم پردە کە لە ٥ی حوزەیرانی ١٩٦٧ کرایەوە، یەکەم پردی ڕێگای خێرا بوو کە لە وێڵز دروست کرا. == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردەکە لە بنەڕەتدا لە دوو پێکھاتەی تەواو جیاواز پێکدێت، کە ھەریەکەیان یەک ئاڕاستەی ھاتوچۆی ڕێگا خێراکە ھەڵدەگرێت. نەخشەی ھەردوو پردەکە لە جۆری "پێکھاتەی فرە-مەودای کانتیلیڤەر و مەودای ھەڵواسراو" (multi-span cantilever and suspended span structure)ە. درێژیی گشتیی پردەکە ٤٨٥ مەتر (١،٥٩١ پێ)یە و بە تەواوی لە کۆنکرێتی پڕچەک دروست کراوە. ستوونە سەرەکییەکانی (piers) پردەکە لەسەر بنکەی قووڵی کاسۆن (caissons) دانراون کە لەناو بنی ڕووبارەکەدا چەسپێنراون. [[پەڕگە:Supporting pillars, M4 motorway Usk bridges, Newport - geograph.org.uk - 2689535.jpg|وێنۆک|چەپ|ستوونە پاڵپشتیکەرەکانی پردی ئەسکی ڕێگای خێرای M4.]] == قەرەباڵغی و نەخشەی داھاتوو == پردی ئەسک، لەگەڵ تونێلەکانی برینگڵاس (Brynglas Tunnels) کە دەکەونە نزیکییەوە، یەکێکن لە خاڵە ھەرە قەرەباڵغ و سەرەکییەکانی سەر ڕێگای خێرای M4 لە باشووری وێڵز. ئەم قەرەباڵغییە بووەتە ھۆی ئەوەی کە چەندین پێشنیاز بۆ دروستکردنی ڕێگایەکی نوێی یارمەتیدەر (M4 relief road) لە باشووری نیوپۆرت بخرێتەڕوو. ئەم پلانە پێشنیازکراوە دروستکردنی پردێکی نوێ و جیاواز لەخۆدەگرێت بۆ پەڕینەوە بەسەر ڕووباری ئەسکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|ڕێگاوبان| شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل: پردەکانی وێڵز]] [[پۆل:ئەو پردانەی لە ١٩٦٧ تەواوکراون]] 46z2p0nm68wlfn228r3vihs51ieynh2 0 289954 1687935 1526601 2026-10-16T07:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687935 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شەقامی جۆرج | ناوی خۆماڵی = George Street Bridge | وێنە = George Street Bridge2.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی شەقامی جۆرج، یەکەم پردی کەیبڵ-ڕاگیراو لە شانشینی یەکگرتوو. | ھەڵگرتن = ڕێگای ئۆتۆمبیل | پەڕینەوە = [[ڕووباری ئەسک]] | شوێن = [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەیبڵ-ڕاگیراو | درێژیی گشتی = ٣٥٦ مەتر (١،١٦٨ پێ) | درێژترین مەودا = ١٥٢ مەتر (٥٠٠ پێ) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Mott, Hay and Anderson | کرایەوە = نیسانی ١٩٦٤ }} '''پردی شەقامی جۆرج''' (بە ئینگلیزی: George Street Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر [[ڕووباری ئەسک]]دا لە ناوەندی شاری [[نیوپۆرت]] لە [[وێڵز]]دا دەپەڕێتەوە. ئەم پردە کە لە نیسانی ١٩٦٤دا کرایەوە، بە یەکەم پردی لە جۆری کەیبڵ-ڕاگیراو (cable-stayed) لە شانشینی یەکگرتوو دادەنرێت. پردەکە وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II* listed building) پۆلێن کراوە بەھۆی گرنگییە مێژوویی و ئەندازیارییەکەیەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/George_Street_Bridge,_Newport |سەردێڕ=George Street Bridge, Newport |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی شەقامی جۆرج لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی Mott, Hay and Anderson نەخشەی بۆ کێشراوە، کە ھەمان کۆمپانیا بوون نەخشەیان بۆ پردی سیتی-یش کێشابوو. ھەردوو پردەکە لە ھەمان ساڵدا (١٩٦٤) کرانەوە بە ئامانجی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لەسەر پردی سەرەکی و کۆنی شار، پردی نیوپۆرت.<ref name="argus">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.southwalesargus.co.uk/news/19785393.remembering-newports-george-street-bridge-built/ |سەردێڕ=Remembering when Newport's George Street Bridge was built |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشەی پردەکە لە سەردەمی خۆیدا زۆر پێشکەوتوو بوو. پێکھاتەکەی لە دوو جووتە ستوونی سەرەکی (pylon) پێکدێت کە شێوەی پیتی 'Y'ی وەرگەڕاویان ھەیە و بەرزییان دەگاتە ٥٢ مەتر (١٧٠ پێ). کەیبڵە پۆڵایینەکان لەم ستوونانەوە شۆڕ دەبنەوە بۆ پاڵپشتیکردنی سەکۆی سەرەکیی پردەکە. درێژترین مەودای نێوان ستوونەکان ١٥٢ مەتر (٥٠٠ پێ)یە و درێژیی گشتیی پردەکە ٣٥٦ مەتر (١،١٦٨ پێ)یە.<ref name="wiki" /> == گرنگی و بەکارھێنان == پردی شەقامی جۆرج وەک یەکەم نموونەی پردی کەیبڵ-ڕاگیراو لە بەریتانیا، پێگەیەکی گرنگی لە مێژووی ئەندازیاریی شارستانیدا ھەیە. لە ساڵی ١٩٩٨دا، بەھۆی "بایەخی تایبەتی نژیاروانی وەک پارچەیەکی پێشەنگی ئەندازیاریی دوای جەنگ"، خرایە لیستی باڵەخانە پارێزراوەکانەوە.<ref name="wiki" /> پردەکە لە سەرەتادا ھەڵگری ڕێگای B4591 بوو، بەڵام دوای کردنەوەی ڕێگای دابەشکەری باشوور (Southern Distributor Road) لە ساڵی ٢٠٠٤، باری قورسی ھاتوچۆی لەسەر کەم بووەوە و ئێستا وەک ڕێگایەکی ناوخۆیی بەکاردێت.<ref name="argus" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|George Street Bridge, Newport}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] dpc9uahz9586ss6ypmn4fl2q1401f46 0 289961 1687972 1526615 2026-10-16T10:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687972 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی پیادەی شاری نیوپۆرت | ناوی خۆماڵی = Newport City Footbridge | وێنە = Newport City Footbridge over River Usk - geograph.org.uk - 3286011.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی پیادەی شاری نیوپۆرت بەسەر ڕووباری ئەسکدا. | ھەڵگرتن = پیادە و پاسکیلسواران | پەڕینەوە = [[ڕووباری ئەسک]] | شوێن = [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەیبڵ-ڕاگیراو | درێژیی گشتی = ١٤٥ مەتر (٤٧٦ پێ) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Grimshaw Architects (نژیاروان) و Atkins (ئەندازیار) | کرایەوە = ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ | تێچوو = ٥ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ }} '''پردی پیادەی شاری نیوپۆرت''' (بە ئینگلیزی: Newport City Footbridge) پردێکی کەیبڵ-ڕاگیراوە کە بۆ پیادە و پاسکیلسواران دروست کراوە و بەسەر [[ڕووباری ئەسک]] لە شاری [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]]دا دەپەڕێتەوە. پردەکە کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووبارەکە (شوێنی کامپەسی زانکۆی باشووری وێڵز) بە ناوەندی شار لە کەناری ڕۆژئاواوە دەبەستێتەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Newport_City_footbridge |سەردێڕ=Newport City footbridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == نەخشەسازیی و دیزاین == پردەکە لەلایەن کۆمپانیای بەناوبانگی Grimshaw Architects نەخشەی بۆ کێشراوە و لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی Atkins کاری ئەندازیاریی بۆ کراوە. ئەم پردە بە دیزاینە ناوازە و سەرنجڕاکێشەکەی ناسراوە، کە دوو ستوونی سەرەکیی (mast) بە بەرزیی ٧٠ مەتر لەخۆدەگرێت. ستوونەکان لە کەناری ڕووبارەکەوە بەرەو دەرەوە لار کراونەتەوە و بە کەیبڵ پاڵپشتیی سەکۆی سەرەکیی پردەکە دەکەن کە درێژییەکەی ١٤٥ مەترە.<ref name="steel">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Newport City Footbridge steelconstruction |ناونیشان=https://www.steelconstruction.info/Newport_City_Footbridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> نەخشەکەی وەک "پێکھاتەیەکی دەروازەیی" (gateway structure) وەسف کراوە و بووەتە یەکێک لە ھێما دیارەکانی ئاسۆی شاری نیوپۆرت. ستوونە بەرزەکان، کە ھەندێک جار بە کەمانچە یان چارۆکەی کەشتی دەچوێنرێن، شەوانە ڕووناک دەکرێنەوە و دیمەنێکی جوان دەبەخشن. ئەم پردە وەک نموونەیەکی گرنگی ئەندازیاریی پۆڵا و نژیاروانیی ھاوچەرخ دادەنرێت.<ref name="dcfw">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Newport City Footbridge dcfw |ناونیشان=https://dcfw.org/archive/newport-city-footbridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Newport City Footbridge from the east bank of the Usk - geograph.org.uk - 546247.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنی پردەکە لە کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووباری ئەسکەوە.]] == مێژوو و بنیاتنان == پردی پیادەی شاری نیوپۆرت لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ بە ڕووی خەڵکدا کرایەوە. پڕۆژەکە بەشێک بوو لە پلانێکی گەورەتر بۆ بوژاندنەوە و پەرەپێدانی ناوچەکانی کەناری ڕووباری ئەسک. تێچووی گشتیی دروستکردنی پردەکە نزیکەی ٥ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ بوو.<ref name="wiki" /> == خەڵات و پێزانین == بەھۆی دیزاین و ئەندازیارییە پێشکەوتووەکەیەوە، پردەکە چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە: *خەڵاتی جۆرج گیبی (George Gibby Award) لەلایەن دامەزراوەی ئەندازیارانی شارستانی (ICE) لە وێڵز لە ساڵی ٢٠٠٧. *خەڵاتی نەخشەسازیی پۆڵای پێکھاتەیی (Structural Steel Design Award) لە ساڵی ٢٠٠٧.<ref name="steel" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Newport City footbridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] fmmkhakqywmbx9xibmwte2dfwmjck3w 0 289983 1687930 1526596 2026-10-16T07:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687930 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شار | ناوی خۆماڵی = City Bridge | وێنە = City Bridge, Newport - geograph.org.uk - 557828.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی سیتی، نیوپۆرت، وێڵز. | ھەڵگرتن = ڕێگای A48 | پەڕینەوە = [[ڕووباری ئەسک]] | شوێن = [[نیوپۆرت]]، [[وێڵز]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Mott, Hay and Anderson | کرایەوە = ١٩٦٤ }} '''پردی سیتی''' یان "' پردی شار" ' (بە ئینگلیزی: City Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر [[ڕووباری ئەسک]]دا لە شاری [[نیوپۆرت]] لە [[وێڵز]] درێژ دەبێتەوە. پردەکە ھەڵگری ڕێگای سەرەکیی A48ە و لە ساڵی ١٩٦٤دا کراوەتەوە. ئامانجی سەرەکیی دروستکردنی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی بوو لەسەر پردی نیوپۆرتی کۆنتر کە دەکەوێتە خوارەوەی ڕووبارەکە. == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی سیتی لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی Mott, Hay and Anderson نەخشەی بۆ کێشراوە و وەک پردێکی کەوانەیی کۆنکرێتی نەخشێنراوە. لە کاتی دروستکردنیدا، ئەم پردە یەکەم پرد بوو لە شانشینی یەکگرتوو کە پێکھاتەی "تیرچەی سندووقی بەردەوامی کۆنکرێتی پێش-گوشراو" (pre-stressed concrete continuous box girder)ی تێدا بەکارھات. ھەر لە ھەمان ساڵدا (١٩٦٤)، پردێکی دیکە بە ناوی پردی جۆرج ستریت (George Street Bridge) لە نیوپۆرت کرایەوە کە نەخشەیەکی جیاوازی ھەیە و پردێکی کەیبڵ-ڕاگیراوە (cable-stayed)، ئەمەش وای کردووە کە ھەردوو پردەکە پێکەوە وەک نموونەیەک لە ئەندازیاریی جیاوازی ئەو سەردەمە لە شارەکەدا بمێننەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Towards City Bridge, Newport - geograph.org.uk - 4176978.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنێک بەرەو پردی سیتی لە نیوپۆرت.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێڵز|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|City Bridge, Newport}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی وێڵز]] oe6vhi1pjqleah9wpxxkns7wgeyz7wm 0 289988 1687848 1526536 2026-10-16T04:33:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687848 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئالبێرت، بێڵفاست | ناوی خۆماڵی = Albert Bridge | وێنە = Albert Bridge, Belfast.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئالبێرت لە بێلفاست، ٢٠١٢. | پەڕینەوە = ڕووباری لاگان | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | کەرەستە = بەرد، گرانیت، بەردی لمین | ژمارەی مەوداکان = ٥ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = جەی. سی. برێتلاند | دەستپێکی دروستکردن = ١٨٨٦ | کرایەوە = ١٨٩٠ }} '''پردی ئالبێرت''' (بە ئینگلیزی: Albert Bridge) پردێکی سەرەکییە لە شاری [[بێلفاست]] لە [[ئایرلەندی باکوور]]، کە بەسەر ڕووباری لاگاندا درێژ دەبێتەوە. پردەکە ڕێگای "East Bridge Street" بە ڕێگای "Albertbridge Road" دەبەستێتەوە و وەک یەکێک لە پردە مێژووییەکانی شارەکە دادەنرێت.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Bridge,_Belfast |سەردێڕ=Albert Bridge, Belfast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی پێشوو و ڕووخان === پێش دروستکردنی پردی ئێستا، پردێکی تر لە ھەمان شوێندا ھەبوو کە ناوی "پردی لاگان" بوو و لە ساڵی ١٨٣١ کرابووەوە. لە ساڵی ١٨٨٦، ئەو پردە کۆنە بەھۆی لاوازیی پێکھاتەکەیەوە داڕما. ڕووداوی داڕمانەکە ڕاستەوخۆ دوای ئەوە ھات کە کاروانێکی گالیسکە و ئەسپی کارگەیەکی نانەوا بەسەریدا تێپەڕین، کە بووە ھۆی زیادبوونی بارگرانی لەسەر پردە لاوازەکە. خۆشبەختانە، لە ڕووداوەکەدا ھیچ زیانێکی گیانی لێ نەکەوتەوە.<ref name="wiki" /> === دروستکردنی پردی نوێ === دوای ڕووخانی پردە کۆنەکە، کار بۆ دروستکردنی پردێکی نوێ دەستی پێ کرد. پردی نوێ لە نێوان ساڵانی ١٨٨٦ و ١٨٩٠ دروست کرا و لەلایەن ئەندازیار و ڕووپێوی شار، مستەر جەی. سی. برێتلاند، نەخشەسازیی بۆ کرا. پردەکە لە ساڵی ١٨٩٠ بە فەرمی لەلایەن شازادە ئالبێرت ڤیکتۆر، نەوەی شاژن ڤیکتۆریا، کرایەوە و ھەر بە ناوی ئەوەوە ناونرا "پردی ئالبێرت".<ref name="excellentstreetimages">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.excellentstreetimages.com/belfast-street-photography/more-to-do/there-are-many-interesting-buildings-in-the-city/photographs-of-belfast-bridges/albert-bridge-2012/ |سەردێڕ=Albert Bridge (2012) |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki" /> == نەخشەسازیی و تایبەتمەندییەکان == پردی ئالبێرت پردێکی کەوانەیی بەردینە کە لە پێنج کەوانە پێکدێت و لە تێکەڵەیەک لە بەردی گرانیت و بەردی لمینی سوور دروست کراوە. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی پردەکە، ستوونی چرا ڕازاوەکانیەتی. لەسەر ھەر ستوونێکی چرا، تاجی پاشایەتی ھەبوو، بەڵام ئەم تاجانە لە ساڵی ١٩٤٢ لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا بۆ بەکارھێنانەوەی کانزاکانیان لابردران. لە ساڵی ٢٠٠٠، کۆپیی تاجە ئەسڵییەکان دروست کرانەوە و خرایەوە سەر ستوونەکان. ھەروەھا، لە ھەردوو سەری پردەکەدا پایەی بەردینی گەورە ھەن کە لە سەرەتادا بڕیار بوو پەیکەری ئاسک لەسەریان دابنرێت، بەڵام ئەم بیرۆکەیە ھەرگیز جێبەجێ نەکرا.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|نژیاروانی|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Albert Bridge, Belfast}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] 5lkct3atawcb0tayy4ju8o8uce8t72q 0 289999 1687862 1526548 2026-10-16T04:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687862 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بالیڤی | ناوی خۆماڵی = Ballievey Bridge | وێنە = Ballievey Bridge near Banbridge - geograph.org.uk - 535018.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بالیڤی لە نزیک بانبریج، کاونتی داون. | پەڕینەوە = [[ڕووباری بان]] | شوێن = کاونتی داون، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی (سێ کەوانە) | کرایەوە = دەوروبەری ١٨٠٠ }} '''پردی بالیڤی''' (بە ئینگلیزی: Ballievey Bridge) پردێکی سێ-کەوانەیی مێژووییە کە دەکەوێتە کاونتی داون لە [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە بەسەر [[ڕووباری بان]]دا درێژ دەبێتەوە و تا ئەمڕۆش بۆ ھاتوچۆی سووک بەکاردێت. == مێژوو و گرنگیی ستراتیژی == پردی بالیڤی لە دەوروبەری ساڵی ١٨٠٠ دروست کراوە. شوێنی پردەکە لە نزیک ڕێڕەوێکی ئاوی (ford) کۆنە لەسەر ڕووباری بان، کە لە سەردەمە کۆنەکاندا خاڵێکی گرنگی پەڕینەوە بووە لەسەر ڕێگای سەرەکیی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوای ھەرێمی ئەلستەر. بەھۆی ئەمەوە، ناوچەکە ھەمیشە گرنگییەکی ستراتیژیی ھەبووە. ئەم خاڵی پەڕینەوەیە لە مێژوودا گەواھی چەندین ڕووداوی گرنگ بووە. بۆ نموونە، لە ساڵی ١٦٤٢، ڕانداڵ ماکدۆنێڵ، ئێرلی ئەنتریم، ناچار بوو لەم شوێنەوە پاشەکشە بکات. ھەروەھا، لە ساڵی ١٦٨٩، سوپای ویلیامی سێیەمی ئۆرەنج (ویلیامیتەکان) پش گەمارۆدانی شاری [[دێری]]، ئەم ڕێڕەوەیان بەکارھێنا بۆ پەڕینەوە. [[پەڕگە:Ballievey Bridge near Banbridge (2) - geograph.org.uk - 574100.jpg|وێنۆک|دیمەنێکی تری پردەکە کە پێکھاتە کەوانەیییەکەی پیشان دەدات.]] == دۆخی ئێستا == پردەکە تا ئێستاش کراوەیە بەڕووی ھاتوچۆدا، بەڵام بەھۆی تەمەنی و پێکھاتەکەیەوە، کێشی ئەو ئۆتۆمبێلانەی بەسەریدا تێدەپەڕن سنووردار کراوە بۆ ٧٫٥ تەن.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] crpbh34b7rng0thhgah8vc9fvb4d7rf 0 290020 1687882 1526568 2026-10-16T04:39:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687882 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی بۆین | ناوی خۆماڵی = Boyne Bridge | وێنە = The Boyne Bridge, Belfast - August 2019(1) - geograph.org.uk - 6241021.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی بۆین لە بێلفاست، ئابی ٢٠١٩. | ھەڵگرتن = ڕێگای خێرای M1 | پەڕینەوە = [[ڕووباری لاگان]] | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندووقی (Box girder bridge) | کرایەوە = ١٩٧٠ }} '''پردی بۆین''' (بە ئینگلیزی: Boyne Bridge) پردێکی ڕێگای خێرایە لە شاری [[بێلفاست]]، پایتەختی [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە ڕێگای خێرای M1 بەسەر [[ڕووباری لاگان]]دا ھەڵدەگرێت و بەشێکی گرنگی ژێرخانی گواستنەوەی شارەکەیە. == مێژوو و ناو == پردەکە لە ساڵی ١٩٧٠ کرایەوە وەک بەشێک لە پەرەپێدانی تۆڕی ڕێگاوبانی بێلفاست. ناوەکەی بۆ ڕێزلێنان لە شەڕی بۆین (Battle of the Boyne) دانراوە، کە لە ساڵی ١٦٩٠ ڕوویدا. ئەم شەڕە ڕووداوێکی مێژوویی گرنگە، بەتایبەتی بۆ یەکێتیخوازەکان لە [[ئایرلەندی باکوور]]. == نەخشەسازیی و کارکرد == پردی بۆین بە شێوازی پردی تیرچەی سندووقی (box girder) نەخشێنراوە، کە پێکھاتەیەکی باو و پتەوە بۆ پردی ڕێگای خێرا. ئەرکی سەرەکیی پردەکە بریتییە لە دابینکردنی ڕێڕەوێکی بێ وەستان بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل لەسەر ڕێگای خێرای M1، کە یەکێکە لە ڕێگا سەرەکییەکانی ھاتنەناوەوە و چوونەدەرەوە لە شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل: پردەکانی وێڵز]] 4r7i6pm5r86ttgh6r3n5aj074mcbjs8 0 290031 1687978 1526621 2026-10-16T10:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687978 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی پەتکیی کاریک ئەرید | ناوی خۆماڵی = Carrick-a-Rede Rope Bridge | وێنە = Carrick-a-rede Rope Bridge - geograph.org.uk - 742704.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی پەتکیی کاریک-ئە-رید کە دوورگەکە بە وشکانییەوە دەبەستێتەوە. | ھەڵگرتن = پیادە | پەڕینەوە = گەرووی دەریا لەنێوان وشکانی و دوورگەی کاریک-ئە-رید | شوێن = نزیک بالینتۆی، کاونتی ئەنتریم، [[ئایرلەندی باکوور]] | بەڕێوەبەر = National Trust | درێژیی گشتی = ٢٠ مەتر (٦٦ پێ) | بەرزی = ٣٠ مەتر (٩٨ پێ) لە ئاستی دەریاوە | کرایەوە = (یەکەم پرد نزیکەی ساڵی ١٧٥٥) }} '''پردی پەتکیی کاریک ئەرید''' (بە ئینگلیزی: Carrick-a-Rede Rope Bridge) پردێکی پەتکیی بەناوبانگە کە دەکەوێتە نزیک گوندی بالینتۆی لە کاونتی ئەنتریم، [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە وشکانیی سەرەکی بە دوورگە بچووکەکەی کاریک-ئە-رید (کە ناوی بە واتای "بەردی ناو ڕێڕەوەکە" دێت) دەبەستێتەوە. درێژیی پردەکە ٢٠ مەترە و ٣٠ مەتر لەسەروو بەردەکانی ژێرەوەی ھەڵواسراوە. ئەم شوێنە لەلایەن دامەزراوەی ناشناڵ ترەستەوە (National Trust) بەڕێوەدەبرێت و بووەتە یەکێک لە دیارترین شوێنە گەشتیارییەکانی ناوچەکە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Carrick-a-Rede_Rope_Bridge |سەردێڕ=Carrick-a-Rede Rope Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="ireland.com">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Carrick-a-Rede Rope Bridge Things To Do In Ireland: |ناونیشان=https://www.ireland.com/en-us/things-to-do/attractions/carrick-a-rede-rope-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و ماسیگری == مێژووی پردەکە بۆ زیاتر لە ٣٥٠ ساڵ دەگەڕێتەوە، کاتێک لەلایەن ماسیگرانی ماسیی سەلەمونەوە دروست کرا. دوورگەی کاریک-ئە-رید بەربەستێکی سروشتی بوو لەبەردەم ڕێڕەوی کۆچی ماسیی سەلەمون، ئەمەش وای کردبوو ببێتە شوێنێکی نموونەیی بۆ ڕاوکردنیان. ماسیگران پردەکەیان دروست کرد بۆ ئەوەی بتوانن بە ئاسانی بگەنە دوورگەکە و تۆڕەکانیان دابنێن. یەکەم پردەکان زۆر سادەتر و ترسناکتر بوون؛ لە ھەندێک وەشاندا تەنھا یەک دەسک (پەنجەرە)یان ھەبووە و تەختەی نێوانیان بەشێوەیەکی ناڕێک دانرابوون. پیشەی ماسیگریی سەلەمون لەم ناوچەیەدا تا ساڵی ٢٠٠٢ بەردەوام بوو، بەڵام بەھۆی کەمبوونەوەی ژمارەی ماسییەکان و پیسبوونی ژینگە، کۆتایی پێ ھات.<ref name="nationaltrust">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nationaltrust.org.uk/visit/northern-ireland/carrick-a-rede/history-at-carrick-a-rede |سەردێڕ=The history of Carrick-a-Rede |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Photograph of a man standing on Carrick-a-rede rope bridge..jpg|وێنۆک|چەپ|پیاوێک لەسەر یەکێک لە وەشانە کۆنەکانی پردەکە وەستاوە، نزیکەی ساڵی ١٩٠٠.]] == پێکھاتەی ئێستا و گەشتیاری == پردەکەی ئێستا کە لەلایەن کۆمپانیای Heyn Construction لە بێلفاستەوە دروست کراوە، زۆر بەھێز و سەلامەتترە. پێکھاتەکەی لە پەتکی پۆڵایین و تەختەی داری سنەوبەری دۆگلاس پێکھاتووە و توانای ھەڵگرتنی کێشی دە تەن ھەیە. سەرەڕای سەلامەتییەکەی، پەڕینەوە بەسەر پردەکەدا، بەتایبەت لە کاتی بوونی بای بەھێزدا، ھێشتا ئەزموونێکی ورووژێنەرە. بەھۆی ئەم تایبەتمەندییەیەوە، پردەکە بووەتە شوێنێکی گەشتیاریی زۆر بەناوبانگ و ساڵانە سەدان ھەزار گەشتیار سەردانی دەکەن.<ref name="wiki" /><ref name="ireland.com" /> ناوچەکە بەشێکە لە "ناوچەی جوانیی سروشتیی نایابی کەناری کۆزوەی" (Causeway Coast Area of Outstanding Natural Beauty). لە کاتی پەڕینەوە بەسەر پردەکە و لەسەر دوورگەکەوە، دیمەنی سەرنجڕاکێشی دوورگەی ڕاسلین و لە ڕۆژانی ساماڵدا، سکۆتلەندا، بەدی دەکرێت. دوورگەکە خۆی شوێنێکی تایبەتیی گرنگی زانستییە (SSSI) بەھۆی بوونی کۆمەڵێکی گەورەی باڵندەی دەریایی، وەک باڵندەی پەفین و گیلیمۆت.<ref name="causeway">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Carrick-a-Rede Rope Bridge causewaycoastaonb.ccght.org |ناونیشان=https://causewaycoastaonb.ccght.org/carrick-a-rede-rope-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|گەشتیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Carrick-a-Rede rope bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] sp94la7u5mg4h13vo31e3yhskpif5ks 0 290037 1687931 1526597 2026-10-16T07:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687931 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شارلیمۆنت | ناوی خۆماڵی = Charlemont Bridge | وێنە = | شرۆڤەی وێنە = | پەڕینەوە = ڕووباری بلاک واتەر | شوێن = مۆی، کاونتی تایرۆن، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | کرایەوە = نزیکەی ١٨٥٥ }} '''پردی شارلیمۆنت''' (بە ئینگلیزی: Charlemont Bridge) پردێکی مێژووییە و دەکەوێتە نزیک گوندی مۆی لە کاونتی تایرۆن، [[ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە بەسەر ڕووباری بلاک واتەردا دەپەڕێتەوە و کاونتی تایرۆن بە کاونتی ئارما دەبەستێتەوە. ئەم پردە کە مێژووی دروستکردنی بۆ نزیکەی ساڵی ١٨٥٥ دەگەڕێتەوە، لە لیستی پێکھاتە پارێزراوەکاندا وەک پۆلی B1 تۆمار کراوە. == مێژوو == پردی ئێستا لە شوێنی پردێکی کۆنتر دروست کراوە کە لە مێژوودا خاڵێکی ستراتیژیی گرنگ بووە بۆ پەڕینەوە لە ڕووباری بلاک واتەر. ئاماژەکان باس لەوە دەکەن کە لە ساڵی ١٦٧٣ پردێکی دارین لەم شوێنەدا ھەبووە، کە دواتر لە ساڵی ١٧٠٤دا بە پردێکی بەردین جێگەی گیراوەتەوە. گرنگیی ئەم شوێنە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٧، کاتێک شەڕی بێنبێرب لە ساڵی ١٦٤٦ لە نزیک ئەم پردە ڕوویدا. ناوی پردەکە لە قەڵای شارلیمۆنتەوە وەرگیراوە کە لە نزیکیەتی. قەڵاکە لە ساڵی ١٦٠٢ لەلایەن لۆرد ماونتجۆی (چارڵز بلاونت) دروست کراوە و بە ناوی خۆیەوە "شارلیمۆنت"ی ناو ناوە. == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی شارلیمۆنت پێکھاتەیەکی بەردینی ھەیە و لە پێنج کەوانە پێکدێت. بۆ دروستکردنی، بەرد بە شێوەیەکی ڕێک و دەستکرد بەکار ھاتووە. کەوانەکانی شێوەی نیوبازنەییان ھەیە و لە ھەردوو لای پردەکەوە بڕەرە ئاویی تیژ (cutwaters) بوونیان ھەیە بۆ شکاندنی تیژیی شەپۆلی ئاو. دیوارەکانی سەر پردەکە (parapets) لە بەردی پتەو دروستکراون و ڕووی سەرەوەی پردەکەش قیرتاو کراوە.<ref>بەشداربووانی ویکیپیدیا، « [[:en:Charlemont_Bridge|Charlemont Bridge]]»، [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]]. سەردان لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری|پرد| شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] qsp4bnqusc5i0ovle8yh98dnd43dm8n 0 290086 1687917 1526581 2026-10-16T07:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687917 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی دارگان، بێڵفاست | ناوی خۆماڵی = Dargan Bridge | وێنە = The Dargan Bridge, Belfast - geograph.org.uk - 6674044.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی دارگان لە بێلفاست، پردێکی سەرەکیی شەمەندەفەرە. | ھەڵگرتن = ھێڵەکانی شەمەندەفەری بێلفاست–لارن و بێلفاست–دێری | پەڕینەوە = ڕووباری لاگان | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندووقی (Box girder bridge) | کرایەوە = ١٩٩٥ | بەڵێندەر = Farrans / Costain Group }} '''پردی دارگان''' (بە ئینگلیزی: Dargan Bridge) پردێکی شەمەندەفەری گرنگە لە شاری [[بێلفاست]]، [[ئیرلەندی باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە ھێڵەکانی شەمەندەفەری باکووری ئایرلەندی باکوور بەسەر ڕووباری لاگاندا دەگوازێتەوە و بە ناوی ویلیام دارگان، یەکێک لە پێشەنگەکانی بواری ئەندازیاریی شەمەندەفەر لە سەدەی نۆزدەھەمدا، ناونراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Dargan_Bridge,_Belfast |سەردێڕ=Dargan Bridge, Belfast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="archive">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://archive.org/details/ireland0000rowl/ |سەردێڕ=A Regional History of Railways: Volume XVI: Ireland |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردی دارگان وەک بەشێکی سەرەکی لە پڕۆژەی «بەستنەوەی شەمەندەفەری نێوان بەندەرەکان» (Cross-Harbour Rail Link) دروست کرا، کە ئامانجی پێکەوەبەستنی ھێڵە شەمەندەفەرەکانی باکوور و باشووری بێلفاست بوو. ئەم پڕۆژەیە بە یەکێک لە پڕۆژە ژێرخانییە گرنگەکانی شارەکە دادەنرێت بۆ باشترکردنی سیستەمی گواستنەوە. نەخشەسازیی پردەکە لە جۆری پردی تیرچەی سندووقی کۆنکرێتییە (concrete box girder) و لە ١١ مەودا (span) پێکدێت. پردەکە لە ساڵی ١٩٩٥ بەڕووی ھاتوچۆی شەمەندەفەردا کرایەوە.<ref name="ice">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ice.org.uk/what-is-civil-engineering/infrastructure-projects/belfast-cross-harbour-road-and-rail-bridges |سەردێڕ=Belfast cross-harbour road and rail bridges |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki"/> [[پەڕگە:Steam train on Dargan Bridge - 2001 (geograph 3804969).jpg|وێنۆک|شەمەندەفەرێکی ھەڵمی بەسەر پردی دارگاندا تێدەپەڕێت، ساڵی ٢٠٠١.]] == گرنگی و ڕۆڵ == پردی دارگان ڕۆڵێکی ژیانی لە تۆڕی شەمەندەفەری کۆمپانیای Northern Ireland Railwaysدا دەگێڕێت. پردەکە ڕێگە بە شەمەندەفەرەکانی ھێڵی لارن و ھێڵی دێری دەدات کە ڕاستەوخۆ بچنە ناو وێستگەی ناوەندیی بێلفاست و بەردەوام بن بەرەو باشوور. پێش دروستکردنی ئەم پردە، ھێڵەکانی باکوور لە وێستگەیەکی جیاوازدا دەوەستان، کە ئەمەش گەشتکردنی بۆ سەرنشینان ئاڵۆز دەکرد. تەواوبوونی ئەم پردە بووە ھۆی دروستکردنی تۆڕێکی شەمەندەفەری یەکگرتوو لە سەرانسەری [[ئایرلەندی باکوور]] و بەشێک بوو لە پلانی ستراتیژیی گەشەپێدانی شاری بێلفاست.<ref name="ice"/><ref name="planning">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.planningni.gov.uk/index/policy/development_plans/devplans_az/belfast-urban-area-plan-2001.htm |سەردێڕ=Belfast Urban Area Plan 2001 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://wayback.archive-it.org/11112/20190702145434/https://www.planningni.gov.uk/index/policy/development_plans/devplans_az/belfast-urban-area-plan-2001.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Lagan Bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] ssu0op0g8hhfxvyufa8yvrldp46icv3 0 290163 1687918 1526582 2026-10-16T07:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687918 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی درۆمۆر | ناوی خۆماڵی = Dromore Viaduct | وێنە = Dromore viaduct (1) (geograph 2614510).jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی شەمەندەفەری درۆمۆر، یەکێک لە پێکھاتە مێژووییەکانی کاونتی داون. | پەڕینەوە = پێشتر ھێڵی ئاسنینی بانبریج، لیزبۆرن و بێلفاست | شوێن = درۆمۆر، کاونتی داون، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | ئەندازیاری نەخشەسازیی = سێر جۆن ماکنیڵ | بەڵێندەر = ویلیام дарגן | کرایەوە = ١٨٦١ | تێچوو = نادیار }} '''پردی شەمەندەفەری درۆمۆر''' (بە ئینگلیزی: Dromore Viaduct) کە بە '''ڤایادەکتی درۆمۆر'''یش ناسراوە، پردێکی شەمەندەفەری مێژووییە لە شارۆچکەی درۆمۆر لە کاونتی داون، [[ئیرلەندای باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. ئەم پێکھاتەیە بەسەر ڕووباری لاگاندا درێژ دەبێتەوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی A پۆلێن کراوە، کە بەرزترین پلەی پاراستنی نژیاروانییە.<ref name="HBD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://apps.communities-ni.gov.uk/Buildings/buildview.aspx?id=6202&js=false |سەردێڕ=Historic Building Details: HB 17/14/013 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پردەکە لەلایەن ئەندازیاری ناوداری ئایرلەندی، سێر جۆن ماکنیڵ، نەخشەی بۆ کێشراوە و لەلایەن بەڵێندەر ویلیامەوە لە نێوان ساڵانی ١٨٥٩ و ١٨٦١ دروست کراوە. ئەم پردە بۆ ھەڵگرتنی ھێڵی ئاسنینی نێوان بانبریج، لیزبۆرن و بێلفاست بەکارھاتووە. پێکھاتەی پردەکە لە ١٨ کەوانەی نیمچە بازنەیی پێکدێت کە لە بەردی ڕەق و بەھێزی ناوچەکە (ناسراو بە whinstone) دروست کراوە، لە کاتێکدا لێوار و ڕووکاری کەوانەکان بە بەردی لمینی جوانکاری نەخشێنراون.<ref name="HBD" /><ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Dromore_Viaduct |سەردێڕ=Dromore Viaduct |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> ھێڵە شەمەندەفەرەکە لە ساڵی ١٩٥٦ بەڕووی ھاتوچۆدا داخرا. ھەرچەندە ڕێڕەوی شەمەندەفەرەکە لابراوە، بەڵام پردەکە وەک پێکھاتەیەکی نژیاروانیی گرنگ و خاڵێکی دیاری ناوچەکە ماوەتەوە و ئێستا وەک بەشێک لە ڕێڕەوێکی پیادەڕەوی نافەرمی بەکاردێت.<ref name="wiki" /> [[پەڕگە:Dromore viaduct (1980-1) - geograph.org.uk - 2614468.jpg|وێنۆک|چەپ|پردەکە لە ساڵی ١٩٨٠، دوای چەندین ساڵ لە داخستنی ھێڵی شەمەندەفەرەکە.]] == نیگەرانییەکانی سەلامەتیی گشتی == سەرەڕای جوانی و گرنگییە مێژووییەکەی، پردەکە بووەتە جێگەی نیگەرانیی سەلامەتی بەھۆی ھەندێک ڕەفتاری مەترسیدارەوە. لە ساڵی ٢٠٠٨دا، گەنجێک وەک بەشێک لە "چالاکییەکی سەرکێشی"، لە بەرزایی پردەکەوە خۆی فڕێدایە ناو ڕووباری لاگان. ئەم کارە، کە ڤیدیۆکەی لە ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە، لەلایەن سیاسەتمەدارانی ناوچەکەوە بە توندی ئیدانە کرا. ئەوان ھۆشدارییان دا کە ئەم جۆرە کارانە "گەمژانە و کوشندەن" و دەکرێت ببنە ھۆی برینداربوونی سەخت یان مەرگ، بەتایبەتی بەھۆی بەرزیی پردەکە و قووڵیی کەمی ئاوی ڕووبارەکە لە ھەندێک شوێندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dromoreleader.co.uk/news/viaduct-leap-stunt-condemned-1-1624064 |سەردێڕ=VIADUCT LEAP STUNT CONDEMNED |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190216170821/https://www.dromoreleader.co.uk/news/viaduct-leap-stunt-condemned-1-1624064 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Dromore Viaduct}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] 9nsi4h8n2q7pws4v6vqjfxo6rj6p15i 0 290178 1687941 1526605 2026-10-16T07:39:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687941 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی فین | ناوی خۆماڵی = Finn Bridge | وێنە = Finn Bridge - geograph.org.uk - 165620.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی فین لەسەر سنووری نێوان ئایرلەند و ئایرلەندی باکوور. | ھەڵگرتن = ڕێگای N54 (ئایرلەند) / A3 (ئایرلەندی باکوور) | پەڕینەوە = ڕووباری فین | شوێن = سنووری نێوان کاونتی مۆناھان، [[کۆماری ئایرلەندا]] و کاونتی فێرمانا، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی بەردین | کرایەوە = ١٩٩٦ (دوای دووبارە دروستکردنەوە) }} '''پردی فین''' (بە ئینگلیزی: Finn Bridge) پردێکە کە بەسەر ڕووباری فیندا درێژ دەبێتەوە و بەشێک لە سنووری نێودەوڵەتیی نێوان [[کۆماری ئیرلەندا|کۆماری ئایرلەندا]] (کاونتی مۆناھان) و [[شانشینی یەکگرتوو]] (کاونتی فێرمانا، [[ئایرلەندی باکوور]]) پێکدەھێنێت. پردەکە ھەڵگری ڕێگای N54ـی ئایرلەندی و A3ـی ئایرلەندی باکوورە، کە شارۆچکەکانی کلۆنس و کاڤان بەیەکەوە دەبەستێتەوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Finn Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Finn_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و "ناخۆشییەکان" == پردی ئێستا لە دەوروبەری ساڵی ١٨٥٠ دروست کراوە. لە سەردەمی "ناخۆشییەکان" (The Troubles) لە ئایرلەندی باکوور، پردەکە بەھۆی شوێنە ستراتیژییەکەی لەسەر سنوور، کرایە ئامانجی گروپە چەکدارەکان. لە ساڵی ١٩٧٢ بەھۆی بۆمبێکی ئۆتۆمبێلییەوە زیانی پێ گەیشت، و لە ساڵی ١٩٧٦ دوای ئەوەی لەلایەن سوپای کاتیی کۆماریی ئایرلەند (IRA)ـەوە بە بۆمب زیانی زیاتری پێ گەیەنرا، بە تەواوی داخرا. لەو ماوەیەدا، پردەکە بە "پردی خەمەکان" (Bridge of Sorrows) ناسرابوو. داخستنی پردەکە بووە ھۆی دابڕانێکی زۆری دانیشتووانی ناوچەکە، کە ناچار بوون بۆ پەڕینەوە لە سنوور ڕێگایەکی دوور و درێژ ببڕن. دواجار پردەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دووبارە دروست کرایەوە و کرایەوە.<ref name="wiki" /><ref name="bloomberg">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The 310 Miles Breaking Brexit |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/features/2019-irish-border/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == گرنگیی جوگرافی == پردی فین گرنگییەکی جوگرافیی تایبەتی ھەیە چونکە تاکە ڕێگای وشکانییە کە ناوچەی "درەمەڵی پۆلیپ" (Drummully Polyp) بە باقیی خاکی [[کۆماری ئایرلەندا]] دەبەستێتەوە. "پۆلیپ" ناوچەیەکی جوگرافیی نامۆیە کە وەک نیمچەدوورگەیەک لە کاونتی مۆناھانەوە چووەتە ناو خاکی کاونتی فێرمانا لە [[ئایرلەندی باکوور]]. ئەم ناوچەیە نزیکەی ١٣٠ دانیشتووی ھەیە و بە تەواوی بە خاکی [[شانشینی یەکگرتوو]] دەورە دراوە، تەنھا لە ڕێگەی پردی فینەوە نەبێت. ئەم تایبەتمەندییە وای کردووە کە دانیشتووانی ناوچەکە زۆر نیگەران بن لە ئەگەری دروستبوونەوەی "سنوورێکی ڕەق" دوای برێگزیت، چونکە ترسیان لە گەڕانەوەی ئەو دابڕانە ھەبوو کە لە سەردەمی داخرانی پردەکەدا ئەزموونیان کردبوو.<ref name="wiki" /><ref name="thetimes">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Enclave with no way out of the Irish hard border dilemma |ناونیشان=https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/drummully-polyp-enclave-with-no-way-out-of-the-irish-hard-border-dilemma-of-brexit-ghrgdw0lg |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="bloomberg" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەند|شانشینی یەکگرتوو|ئەندازیاری}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] s0rhfu09ctwaeho48icve896gmft2wz 0 290212 1687940 1581216 2026-10-16T07:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687940 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی فۆیڵ | ناوی خۆماڵی = Foyle Bridge | وێنە = Foyle bridge, railside.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی فۆیڵ کە ڕووباری فۆیڵ لە شاری دێری دەبڕێت. | ھەڵگرتن = ڕێگای A2 (دوو سایدی ئۆتۆمبێل)، ڕێڕەوی پیادە | پەڕینەوە = [[ڕووباری فۆیڵ]] | شوێن = [[دێری]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندوقی پۆڵا (Steel box girder bridge) | درێژیی گشتی = ٨٦٦ مەتر (٢،٨٤١ پێ) | درێژترین مەودا = ٢٣٤ مەتر (٧٦٨ پێ) | ئەندازیاری نەخشەسازیی = Ove Arup and Partners | بەڵێندەر = RDL-Graham Joint Venture | کرایەوە = ١٩٨٤ | تێچوو = ٢٩.٦ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ (لە ساڵی ١٩٨٤) }} '''پردی فۆیڵ''' (بە ئینگلیزی: Foyle Bridge) پردێکی ڕێگای سەرەکییە لە شاری [[دێری]]، [[ئیرلەندای باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە ڕێگای A2 بەسەر [[ڕووباری فۆیڵ]]دا دەگوازێتەوە و دووەم درێژترین پردە لە دوورگەی ئایرلەند. ئەم پردە وەک پێکھاتەیەکی ئەندازیاریی گرنگ و خاڵێکی دیاری شارەکە دادەنرێت.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Foyle_Bridge |سەردێڕ=Foyle Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wesley">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wesleyjohnston.com/roads/a515foylebridge.html |سەردێڕ=A515 Foyle Bridge, Londonderry |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و دروستکردن == پردی فۆیڵ لە ساڵی ١٩٨٤ بە ڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە و بووە ھۆی گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە شێوازی ھاتوچۆ لە شاری دێری، بەوەی کە ڕێگایەکی بازنەیی خێرای لە باکووری شارەکەدا بۆ ئۆتۆمبێلەکان دابین کرد. پردەکە لەلایەن کۆمپانیای ئەندازیاریی Ove Arup and Partners نەخشەسازیی بۆ کراوە و لەلایەن کۆمپانیای ھاوبەشی RDL-Graham Joint Venture جێبەجێ کراوە. تێچووی تەواوی پڕۆژەکە لەو کاتەدا ٢٩.٦ ملیۆن پاوەندی ستەرلینگ بوو.<ref name="wesley" /><ref name="dublinbridges">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.bridgesofdublin.ie/bridge-building/famous-bridges/foyle-bridge-1984 |سەردێڕ=Foyle Bridge (1984) |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.bridgesofdublin.ie/bridge-building/famous-bridges/foyle-bridge-1984 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> [[پەڕگە:Foyle bridge, underside.jpg|وێنۆک|چەپ|دیمەنی ژێرەوەی پردەکە کە پێکھاتە پۆڵاینەکەی پیشان دەدات.]] == نەخشە و پێکھاتە == پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە پردێکی تیرچەی سندوقی پۆڵای بەردەوامە (continuous steel box girder) کە درێژیی گشتییەکەی دەگاتە ٨٦٦ مەتر (٢،٨٤١ پێ). پردەکە لە سێ مەودای سەرەکی پێکدێت کە درێژترین مەودای ناوەڕاستی ٢٣٤ مەترە، لەگەڵ دوو ڕێڕەوی نزیکبوونەوەی کۆنکرێتی لە ھەردوو لایەوە. بۆ ماوەی ٢٥ ساڵ، واتا تا کردنەوەی پردی ڕووباری سویر لە ساڵی ٢٠٠٩، پردی فۆیڵ درێژترین پرد بوو لە تەواوی دوورگەی ئایرلەند.<ref name="buildings">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.buildingsofireland.ie/buildings-search/building/40907132/foyle-bridge-glenfad-county-donegal |سەردێڕ=Foyle Bridge, Glenfad, COUNTY DONEGAL |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250616011919/https://www.buildingsofireland.ie/buildings-search/building/40907132/foyle-bridge-glenfad-county-donegal |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="wiki" /> == گرنگی و بەکارھێنان == پردی فۆیڵ پەیوەندییەکی ستراتیژیی ھاتوچۆ لەنێوان دوو بەری ڕووباری فۆیڵدا دابین دەکات و بەشێکی لە تۆڕی ڕێگاوبانی ناوچەکە. بەھۆی بەرزییەکەی و شوێنە کراوەکەیەوە، پردەکە زۆرکات ڕووبەڕووی بای بەھێز دەبێتەوە. ئەمەش وای کردووە کە لە کاتی بای بەرزدا، پردەکە بەڕووی ئۆتۆمبێلی بەرز و ھەندێکجاریش بەڕووی پیادەدا دابخرێت بۆ پاراستنی سەلامەتی. سەرەڕای ئەمەش، پردەکە وەک پێکھاتەیەکی نژیاروانیی سەرنجڕاکێش دادەنرێت کە دیمەنێکی جوانی بە باکووری شارەکە بەخشیوە.<ref name="wiki" /><ref name="buildings" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری|نژیاروانی| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Foyle Bridge}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] mfes1ey78bvt8j1e4n5thv5u8yuvoal 0 290237 1687937 1526603 2026-10-16T07:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687937 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شەمەندەفەری لاگان | ناوی خۆماڵی = Lagan Railway Bridge | وێنە = Train Crossing The The Lagan Railway Bridge In Belfast - Northern Ireland - panoramio.jpg | شرۆڤەی وێنە = شەمەندەفەرێک بەسەر پردی شەمەندەفەری لاگاندا لە بێلفاست تێدەپەڕێت. | ھەڵگرتن = ھێڵی شەمەندەفەر | پەڕینەوە = ڕووباری لاگان | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی تیرچەی سندووقی (Box-girder bridge) | درێژیی گشتی = ٢٨٠ مەتر | کرایەوە = ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ | بەڕێوەبەر = NI Railways }} '''پردی شەمەندەفەری لاگان''' (بە ئینگلیزی: Lagan Railway Bridge) پردێکی ھێڵی شەمەندەفەرە لە شاری [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]]، کە بەسەر ڕووباری لاگاندا دەپەڕێتەوە. ئەم پردە بەشێکی سەرەکییە لە پڕۆژەی "ھێڵی شەمەندەفەری نێوان بەندەری بێلفاست" (Belfast Cross-Harbour Rail Link) و ڕۆڵێکی گرنگی لە یەکخستنی تۆڕی شەمەندەفەری شارەکەدا گێڕاوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Lagan_Railway_Bridge |سەردێڕ=Lagan Railway Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و گرنگی == پێش دروستکردنی ئەم پردە، ھێڵەکانی شەمەندەفەری باکووری بێلفاست (لۆڕن و بانگۆر) لە باقیی تۆڕی شەمەندەفەری ئایرلەندی باکوور دابڕابوون. پڕۆژەی ھێڵی شەمەندەفەری نێوان بەندەر، کە ئەم پردە بەشێکی سەرەکی بوو، بۆ یەکەم جار تۆڕێکی شەمەندەفەری یەکگرتووی بۆ شارەکە دروست کرد.<ref name="ice">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ice.org.uk/what-is-civil-engineering/infrastructure-projects/belfast-cross-harbour-road-and-rail-bridges |سەردێڕ=Belfast Cross-Harbour road and rail bridges |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە وێستگەی سێنتراڵی بێلفاست (کە ئێستا بە وێستگەی لانۆن پلەیس ناسراوە) بە وێستگەی یۆرکگەیتەوە دەبەستێتەوە. ئەمەش ڕێگەی خۆش کرد بۆ گەشتی ڕاستەوخۆ لە نێوان ھێڵی بانگۆر و پۆرتاداون. پڕۆژەکە لە ساڵی ١٩٩١ دەستی پێ کرد و پردەکە لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ بە فەرمی کرایەوە.<ref name="wiki" /> == نەخشەسازیی و دروستکردن == پردی شەمەندەفەری لاگان نەخشەیەکی تیرچەی سندووقی (steel box girder) ھەیە و درێژییەکەی ٢٨٠ مەترە. پێکھاتەکە لە سێ مەودا پێکدێت. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی پڕۆسەی دروستکردنەکەی ئەوە بوو کە پردەکە لەسەر وشکانی دروست کرا و پاشان بە بەکارھێنانی پێکھاتەیەکی پۆڵایینی کاتیی زەبەلاح، بە شێوەی پاڵنان (launched) بەسەر ڕووبارەکەدا پەڕێنرایەوە.<ref name="ice" /> == ڕێڕەوی پیادە == ھاوتەریب لەگەڵ پردی شەمەندەفەرەکەدا، پردێکی جیاواز بۆ پیادە و پاسکیلسواران دروست کراوە. ئەم پردە، کە بە "پردی پیادەی لاگان" ناسراوە، ڕێگە بە خەڵک دەدات بە پیادە لە نێوان ناوچەکانی وێستگەی لانۆن پلەیس و ئۆدیسی پاڤیلیۆن ھاتوچۆ بکەن.<ref name="wiki" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.excellentstreetimages.com/belfast-street-photography/belfast-2018/lagan-railway-and-pedestrian-bridge/ |سەردێڕ=Lagan Railway and Pedestrian Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Lagan Railway Bridge}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] co5ibxevp9hdriu72jzgcgwd4vnkeu6 0 290248 1687955 1526606 2026-10-16T10:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687955 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی لیفۆرد | ناوی خۆماڵی = Lifford Bridge | وێنە = Bridge across the River Foyle at Lifford - geograph.org.uk - 1320289.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی لیفۆرد کە بەسەر ڕووباری فۆیڵدا دەپەڕێتەوە. | پەڕینەوە = [[ڕووباری فۆیڵ]] | شوێن = لیفۆرد، کاونتی دۆنیگال، [[کۆماری ئایرلەند]] — سترابان، کاونتی تایrۆن، [[ئایرلەندی باکوور]] | ھەڵگرتن = ڕێگای N15 / A38 | کرایەوە = ١٩٦٤ | بەڵێندەر = GRAHAM Construction (بۆ نۆژەنکردنەوە) }} '''پردی لیفۆرد''' (بە ئینگلیزی: Lifford Bridge) پردێکی سەرەکییە کە بەسەر [[ڕووباری فۆیڵ]]دا درێژ دەبێتەوە و شارۆچکەی لیفۆرد لە کاونتی دۆنیگال لە [[کۆماری ئیرلەندا|کۆماری ئایرلەند]] بە شارۆچکەی سترابان لە کاونتی تایrۆن لە [[ئیرلەندای باکوور|ئایرلەندی باکوور]] دەبەستێتەوە. پردەکە ھەڵگری ڕێگای N15ە لە باشوور و ڕێگای A38ە لە باکوور، وەک بەشێک لە ھێڵێکی گرنگی گواستنەوەی نێوان دوو وڵات کار دەکات.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Lifford_Bridge |سەردێڕ=Lifford Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پردی ئێستا، کە لە ساڵی ١٩٦٤ کرایەوە، جێگرەوەی پردێکی کۆنترە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کۆتاییەکانی سەدەی ھەژدەھەم (نزیکەی ١٧٧٠-١٧٨٠). پردە کۆنەکە پێکھاتەیەکی جوان و کەوانەیی بوو کە وەک پردێکی باج سەیر دەکرا تاوەکو ساڵی ١٩٢٦. پردی نوێی ساڵی ١٩٦٤ پێکھاتەیەکی کۆنکرێتیی سادەترە کە بۆ مەبەستی کارکردن و بەرگەگرتنی ھاتوچۆی نوێ نەخشێنراوە.<ref name="askaboutireland">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.askaboutireland.ie/reading-room/environment-geography/transport/the-bridges-of-donegal-co/linking-north-south-liffo/index.xml |سەردێڕ=Linking North & South: Lifford Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ ماوەیەکی درێژ، بەتایبەتی لە سەردەمی کێشەکانی باکووری ئایرلەندا (The Troubles)، خاڵێکی پشکنینی گومرگی لە دیوی سترابان (لای باکوور)ی پردەکە بوونی ھەبوو، کە وەک نیشانەیەکی دیاری دابەشبوونی سیاسی و ئابووری کاری دەکرد. ئەم خاڵە گومرگییە لە ساڵی ١٩٩٣ بەھۆی دامەزراندنی بازاڕی ھاوبەشی ئەورووپییەوە لابرا.<ref name="wiki" /><ref name="askaboutireland" /> == نۆژەنکردنەوەی ساڵی ٢٠٠٥ == لە ساڵی ٢٠٠٥دا، پڕۆژەیەکی گەورەی نۆژەنکردنەوە و بەھێزکردن بۆ پردەکە بە بڕی ٥٠٠,٠٠٠ پاوەندی ستەرلینگ دەستی پێ کرد. ئەم پڕۆژەیە لەلایەن دەسەڵاتی ڕێگاوبانی نیشتمانیی ئایرلەندەوە پارەدار کرا و لەلایەن کۆمپانیای GRAHAM Constructionەوە جێبەجێ کرا.<ref name="grahamnews">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.graham.co.uk/pages_news/documents/gnews_61.pdf |سەردێڕ=Graham News. Winter 2005–2006 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927023123/http://www.graham.co.uk/pages_news/documents/gnews_61.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارەکان چەندین بواری لەخۆگرتبوو، وەک: * لابردنی کۆنکرێتی سەرەوەی پردەکە. * دانانی تۆڕی ئاسنی نوێ و داڕشتنەوەی کۆنکرێت. * گۆڕینی پەرژینی لاتەنیشتەکان. * دانانی چینی دژەئاو و قیرتاوکردنەوە. * دانانی پەرژینی سەلامەتی و سیستەمی ڕووناکیی نوێ. ئامانج لەم پڕۆژەیە درێژکردنەوەی تەمەنی پردەکە و دڵنیابوون بوو لە بەردەوامیی خزمەتکردنی وەک ھێڵێکی پەیوەندیی گرنگ.<ref name="grahamnews" /><ref name="wiki" /> == گرنگی == پردی لیفۆرد تەنھا پێکھاتەیەکی ئەندازیاری نییە، بەڵکو وەک ھێڵێکی ژیانی ئابووری و کۆمەڵایەتیی گرنگ لە نێوان کاونتی دۆنیگال لە کۆماری ئایرلەند و کاونتی تایrۆن لە ئایرلەندی باکوور کار دەکات. پردەکە ڕۆڵێکی سەرەکی لە ئاسانکاریی ھاتوچۆی ڕۆژانەی خەڵک و گواستنەوەی کاڵادا دەگێڕێت و بە یەکێک لە خاڵە ھەرە گرنگەکانی پەیوەندیی نێوان باکوور و باشووری ئایرلەند دادەنرێت.<ref name="askaboutireland" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|شانشینی یەکگرتوو|ئەندازیاری}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] mxpbrwuu0oe4jtqavrr1e23ervhvnx3 0 290276 1687855 1526541 2026-10-16T04:35:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687855 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی ئۆرمۆ | ناوی خۆماڵی = Ormeau Bridge | وێنە = The Ormeau Bridge, Belfast - geograph.org.uk - 980269.jpg | شرۆڤەی وێنە = پردی ئۆرمۆ لە بێلفاست، کە بەسەر ڕووباری لاگاندا دەپەڕێتەوە. | پەڕینەوە = ڕووباری لاگان | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | کرایەوە = ١٨٦٣ | ئەندازیاری نەخشەسازیی = سێر چارڵز لانین | جۆری باڵەخانە = پردی کەوانەیی }} '''پردی ئۆرمۆ''' (بە ئینگلیزی: Ormeau Bridge) پردێکی مێژووییە لە شاری [[بێلفاست]]، پایتەختی [[ئیرلەندای باکوور|ئایرلەندی باکوور]]. پردەکە بەسەر [[ڕووباری لاگان]]دا دروست کراوە و ڕێگای ئۆرمۆ (Ormeau Road) بە кеی ئۆرمۆ (Ormeau Embankment) دەبەستێتەوە. ئەم پردە بە یەکێک لە کارە نژیاروانییە دیارەکانی شارەکە دادەنرێت و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی B+ پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Ormeau_Bridge |سەردێڕ=Ormeau Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == پێش دروستکردنی پردی ئێستا، پردێکی کاتیی دارین لە ساڵانی ١٨٠٧-١٨٠٨ لە ھەمان شوێندا بوونی ھەبوو. پردی بەردینیی ئێستا، کە لە سەرەتادا ناوی "پردی لاگان" بوو، لەلایەن نژیاروایی بەناوبانگ سێر چارڵز لانین (Sir Charles Lanyon) نەخشەی بۆ کێشراوە. کاری دروستکردنی لە ساڵی ١٨٦٠ دەستی پێ کرد و لە ساڵی ١٨٦٣ بە ڕووی خەڵکدا کرایەوە.<ref name="wiki" /><ref name="geograph">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.geograph.org.uk/snippet/10347 |سەردێڕ=The Ormeau Bridge, Belfast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == تایبەتمەندییە نژیاروانییەکان == پردی ئۆرمۆ لە سێ کەوانەی بەردی شنی (sandstone) پێکھاتووە. نەخشەکەی چەندین شێوازی جوانی لەخۆدەگرێت، لەوانە ستوونی چراکان کە بە ستایلی فەرەنسی نەخشێنراون و لەسەر پایەکان جێگیر کراون، ھەروەھا پەرژینی باڵکۆنیی (balustrade) وردەکاری تێداکراو. ئەم پردە نموونەیەکی دیاری ئەندازیاری و نژیاروانیی سەردەمی ڤیکتۆریایە لە بێلفاست.<ref name="geograph" /> == بەکارھێنانی ھاوچەرخ == پردی ئۆرمۆ تا ئەمڕۆش وەک بەشێکی گرنگی ژێرخانی گواستنەوەی بێلفاست کار دەکات و ھاتوچۆی ڕێگای A24 ھەڵدەگرێت.<ref name="citytours">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://citytoursbelfast.com/ormeau-road-belfast |سەردێڕ=Ormeau Road Belfast, A Visitors Guide |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردەکە شاھیدی چەندین ڕووداوی مێژوویی و کۆمەڵایەتی بووە. بۆ نموونە، لە ساڵی ٢٠١٢، دوای ڕووداوێکی ھاتوچۆی دڵتەزێن کە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی پاسکیلسوارێک بە ناوی مایکڵ کۆڵفیڵد، یادگارییەکی "پاسکیلی تارمایی" (ghost bike) سپی لەسەر پردەکە دانرا وەک ڕێزلێنانێک و بۆ ھۆشیارکردنەوەی خەڵک لەبارەی سەلامەتیی پاسکیلسوارانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/northern-ireland/belfast-ghost-bike-widow-moved-by-memorial-at-site-of-husbands-accident-28739875.html |سەردێڕ=Belfast ghost bike: Widow moved by memorial at site of husband's accident |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|نژیاروانی|ئەندازیاری| شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Ormeau Bridge, Belfast}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] 9c830qpvu16sq050dl9aaabu1yw23lk 0 290327 1687934 1526600 2026-10-16T07:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687934 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد | ناوی فەرمی = پردی شاژن | ناوی خۆماڵی = Queen's Bridge | وێنە = Belfast (141), October 2009.JPG | شرۆڤەی وێنە = پردی شاژن لە بێلفاست، ٢٠٠٩. | پەڕینەوە = ڕووباری لاگان | شوێن = [[بێلفاست]]، [[ئایرلەندی باکوور]] | نەخشەسازیی = پردی کەوانەیی (Arch bridge) | کەرەستە = گرانیت | ئەندازیاری نەخشەسازیی = سێر چارڵز لانیۆن | کرایەوە = ١٨٤٩ }} '''پردی شاژن''' (بە ئینگلیزی: Queen's Bridge) پردێکی مێژووییە لە شاری [[بێلفاست]]، [[ئیرلەندای باکوور|ئایرلەندی باکوور]]، کە بەسەر ڕووباری لاگاندا درێژ دەبێتەوە. پردەکە شەقامی ئان بە گۆڕەپانی کوینزەوە دەبەستێتەوە و وەک یەکێک لە پێکھاتە پارێزراوەکانی پۆلی Aی شارەکە پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Queen's_Bridge,_Belfast |سەردێڕ=Queen's Bridge, Belfast |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == پێش دروستکردنی پردی شاژن، پردێکی درێژتر بە ناوی «پردی درێژ» (Long Bridge) لە ھەمان شوێندا ھەبوو کە لە ساڵانی ١٦٨٠کاندا دروست کرابوو. ئەو پردە کۆنە لە دار و ٢١ کەوانە پێکھاتبوو و ڕێگایەکی سەرەکی بوو بۆ ھاتنە ناو بێلفاست، بەڵام بە تێپەڕبوونی کات لاواز ببوو.<ref name="bbc">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/northernireland/yourplaceandmine/coast/part5.shtml |سەردێڕ=Belfast and the River Lagan |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> پردی نوێ، کە لە سەرەتادا ناوی «پردی لاگان» بوو، لە ساڵانی ١٨٤٠کاندا دروست کرا. لە ساڵی ١٨٤٩، لە کاتی یەکەمین سەردانی فەرمیدا بۆ بێلفاست، شاژن ڤیکتۆریا پردەکەی کردەوە. بۆ ڕێزلێنان لەو سەردانە، ناوی پردەکە بە فەرمی گۆڕدرا بۆ «پردی شاژن».<ref name="wiki"/><ref name="bbc"/> == نەخشەسازیی و پێکھاتە == پردی شاژن لەلایەن ئەندازیاری بەناوبانگ، سێر چارڵز لانیۆن، نەخشەسازیی بۆ کراوە و لەلایەن کۆمپانیای فرانسیس ڕیچی و کوڕەکەیەوە (Francis Ritchie & Son) دروست کراوە. پردەکە لە پێنج کەوانەی گەورە پێکدێت کە بە بەردی گرانیتی ئەشلار (granite ashlar) ڕووپۆش کراون، ئەمەش دیمەنێکی پتەو و جوان بە پردەکە دەبەخشێت.<ref name="lonelyplanet">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lonelyplanet.com/northern-ireland/belfast/titanic-quarter/attractions/queen-s-bridge/a/poi-sig/1353581/1342622 |سەردێڕ=Queen's Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="wiki"/> لە نێوان ساڵانی ١٨٨٥ و ١٨٨٦، پردەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی بتوانێت وەڵامدەرەوەی زیادبوونی ھاتوچۆی شار بێت. ئەمڕۆ، پردی شاژن وەک بەشێکی گرنگ لە ژێرخانی بێلفاست و یادگارییەکی مێژوویی گرنگ ماوەتەوە.<ref name="wiki"/> [[پەڕگە:Queen's Bridge, Belfast, by night - geograph.org.uk - 637940.jpg|وێنۆک|پردی شاژن بە شەو، ڕووناککراوە بە ڕەنگی جیاواز.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئایرلەندی باکوور|نژیاروانی|ئەندازیاری | شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Queen's Bridge, Belfast}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئایرلەندی باکوور]] cd4ucmcd8ktt362vefpjcma6e2btgos 0 291146 1687774 1546916 2026-10-15T22:39:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1687774 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Power_plant_in_Bayji.jpg|وێنۆک|پاڵاوگەی بێجی لە ساڵی ٢٠٠٨]] '''پاڵاوگەی بێجی''' گەورەترین [[پاڵاوگەی نەوت|کۆمپلێکسی پاڵاوتن]] و پرۆسێسکردنی [[نەوت]]ە لە [[عێراق]]. لە [[تەممووز (ڕۆژژمێری بابلی)|تەممووزی]] ساڵی ١٩٧٨ دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=فؤاد مرسي|ناونیشان=https://books.google.com.sa/books?id=_YcRAQAAMAAJ&q=%22يوم+تم+افتتاحها+في+تموز+1978+وهي+على+غرار+مصفى+السماوة%22&dq=%22يوم+تم+افتتاحها+في+تموز+1978+وهي+على+غرار+مصفى+السماوة%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiw8qWi6_v6AhXFg_0HHRHgC8cQ6AF6BAgHEAE|سەردێڕ=المفهوم المادي للتنمية الاقتصادية|بڵاوکەرەوە=Volume 4, Issues 1-3 - Page 237|پەڕە=٢٣٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221025170209/https://books.google.com.sa/books?id=_YcRAQAAMAAJ&q=%22%D9%8A%D9%88%D9%85+%D8%AA%D9%85+%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD%D9%87%D8%A7+%D9%81%D9%8A+%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2+1978+%D9%88%D9%87%D9%8A+%D8%B9%D9%84%D9%89+%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%B1+%D9%85%D8%B5%D9%81%D9%89+%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A9%22&dq=%22%D9%8A%D9%88%D9%85+%D8%AA%D9%85+%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD%D9%87%D8%A7+%D9%81%D9%8A+%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2+1978+%D9%88%D9%87%D9%8A+%D8%B9%D9%84%D9%89+%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%B1+%D9%85%D8%B5%D9%81%D9%89+%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A9%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiw8qWi6_v6AhXFg_0HHRHgC8cQ6AF6BAgHEAE|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> و یەک لەسەر سێی کۆی بەرھەمی پاڵاوگەی عێراق بەرھەم دەھێنێت. پاڵاوگەکە دەکەوێتە [[پارێزگای سەلاحەددین|پارێزگای سەلاحەددین]]، نزیکەی ١٣٠ کیلۆمەتر لە باکووری [[بەغدا]] و ناوەڕاستی ڕێگای نێوان [[بەغدا]] و [[مووسڵ]]ەوە دوورە. توانای بەرھەمھێنانی ١٥ ملیۆن تۆنە لە ساڵێکدا لە بەرھەمە [[نەوت|نەوتییەکان]]، توانای پاڵاوتنی ٣١٠ ھەزار [[بەرمیل]] لە ڕۆژێکدا (٤٩ ھەزار م٣/ڕۆژ)ە. لە ساڵی ٢٠٠٨دا ٥٠٠ بارھەڵگری تانکەری عێراقی ڕۆژانە نەوتیان لە پاڵاوگەی بێجی دەگواستەوە. == کۆنترۆڵکردنەوەی پاڵاوگەکە لە دەستی داعش == داعش لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤ دەستی بەسەر پاڵاوگەی بێجیدا گرت بەڵام [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق]] توانییان لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ پاڵاوگەکە لە دەستی داعش کۆنترۆڵ بکەنەوە، لە ئەنجامی ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازییانەی لەوێ ڕوویانداوە زیانێکی زۆری بە پاڵاوگەکە گەیاند و ڕەنگە چاککردنەوەی زیاتر لە ساڵێک بخایەنێت. == وەرگرتنەوەی پارچەی دزراوەکان و کارپێکردن == ھەندێک بەش لە کاتی کۆنترۆڵکردنی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|ڕێکخراوی تیرۆریستی داعشدا]] لەناوچوون و دزراون. [[محەممەد شیاع سوودانی|محەممەد شیاع ئەلسودانی،]] سەرۆکوەزیرانی عێراق، دۆزینەوەی پارچە دزراوەکانی ڕاگەیاند، دوای ئەوەی ھاووڵاتییەک دەستپێشخەریی کرد بۆ ھاوکاریکردن لە گەڕاندنەوەی ئەو پارچە دزراوانە کە لە [[ھەرێمی کوردستان]] بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alsumaria.tv/news/localnews/464915/السوداني-يكشف-تفاصيل-إستعادة-معدات-مصفى-بيجي|سەردێڕ=السوداني يكشف تفاصيل إستعادة معدات مصفى بيجي |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231001145543/https://www.alsumaria.tv/news/localnews/464915/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D9%83%D8%B4%D9%81-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%8A%D9%84-%D8%A5%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D9%81%D9%89-%D8%A8%D9%8A%D8%AC%D9%8A |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=قناه السومرية العراقية |زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ئابووری|عێراق|بەغدا|وزە|دەیەی ٢٠١٠}} {{عێراق-کۆلکە}} 65lbkagzgog4ivygv7e62q3r3m4mj2c 0 291799 1687769 1649453 2026-10-15T22:38:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687769 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاڵانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بالاني }}<br>{{lang-en| Palani }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord|36.01778| 44.11075}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاڵانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.01778| 44.11075 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاڵانی''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] mbvywv1lx052xb6p4e93131ydwatcnx 0 292357 1687770 1649451 2026-10-15T22:39:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687770 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاڵانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بالاني}}<br>{{lang-en| Palani}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.82403| 43.58871 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاڵانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.82403| 43.58871 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاڵانی''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] cp8tj6dwsfdbsmpealvedxxq7ifpos3 0 292600 1687559 1652874 2026-10-15T16:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687559 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاشبەندی گەورە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشبند الکبیر}}<br>{{lang-en| Great Pashband}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.56455| 43.60887}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاشبەندی گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.56455| 43.60887 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەراج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانیباشووری کوردستان - لە سەرژمێری ساڵی(١٩٧٧)دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF | ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240618223223/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاشبەندی گەورە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی قەراج]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 4z1f1fx1dxz1ouqdfhakrguf7irdviq 0 292601 1687558 1652875 2026-10-15T16:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687558 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاشبەندی گچکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشبند الصغیر}}<br>{{lang-en| Little Pashband}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.56188| 43.60121}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاشبەندی گچکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.56188| 43.60121 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەراج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانیباشووری کوردستان - لە سەرژمێری ساڵی(١٩٧٧)دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF | ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240618223223/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاشبەندی گچکە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی قەراج]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 4j9st0z924y6nhcxutzx21kjuf8iocv 0 292847 1687560 1649477 2026-10-15T16:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1687560 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پاشتات | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشتات}}<br>{{lang-en| Pashtat}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53335| 44.79217}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاشتات''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.53335| 44.79217 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پاشتات''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ڕەواندز}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] 9z0g9vogfpqqglw53771jmcp7pvx1b5 0 293437 1687831 1568019 2026-10-16T01:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1687831 wikitext text/x-wiki لە [[زمانەوانی]] و [[فەلسەفەی زمان|فەلسەفەی زماندا]]، '''پراگماتیک''' بریتییە لە لێکۆڵینەوە لەوەی چۆن بارودۆخ (کۆنتێکست) بەشدار دەبێت لە واتا. ئەم بواری خوێندنە ھەڵسەنگاندن بۆ ئەوە دەکات کە چۆن زمانی مرۆڤ لە کارلێکە کۆمەڵایەتییەکاندا بەکاردێت، ھەروەھا پەیوەندی نێوان لێکدەرەوە و لێکدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mey|یەکەم=Jacob L.|سەردێڕ=Encyclopedia of language & linguistics|بڵاوکەرەوە=Elsevier|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٨-٠٤٤٨٥٤-١|editor-last=Brown|editor-first=E. K.|edition=2nd|شوێنی بڵاوکردنەوە=Amsterdam|پەڕەکان=٥١–٦٢|chapter=Pragmatics: Overview|doi=10.1016/B0-08-044854-2/00306-0|editor-last2=Anderson|editor-first2=Anne}}</ref> ئەو زمانەوانانەی کە تایبەتمەندن لە پراگماتیکدا پێیان دەوترێت '''پراگماتیچیانەکان'''. ئەم بوارە لە ساڵی ١٩٨٦ەوە لەلایەن کۆمەڵەی نێودەوڵەتی پراگماتیک (ئای پی ئاڕ ئەی) نوێنەرایەتی دەکرێت. پراگماتیک دیاردەکانی وەک ئاماژە، کردە قسەیییەکان، پەیوەندیداری و گفتوگۆ، ھەروەھا پەیوەندی نائاخاوتنی دەگرێتەوە. تیۆرییەکانی پراگماتیک بە توندی بەستراونەتەوە بە تیۆرییەکانی [[واتاناسی]]، کە لە لایەنەکانی واتا دەکۆڵێتەوە، و [[ڕستەناسی]]، کە لە پێکھاتەی ڕستە، بنەماکان و پەیوەندییەکان دەکۆڵێتەوە. پراگماتیک، لەگەڵ واتاناسی و ڕستەناسیدا، بەشێکە لە نیشانەناسی. توانای تێگەیشتن لە واتای مەبەستداری قسەکەرێکی تر پێی دەوترێت کارامەیی پراگماتیکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kim |یەکەم=Daejin |دوایین٢=Hall |یەکەم٢=Joan Kelly |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=The Role of an Interactive Book Reading Program in the Development of Second Language Pragmatic Competence |journal=The Modern Language Journal |بەرگ=٨٦|issue=3 |پەڕەکان=٣٣٢–٣٤٨|doi=10.1111/1540-4781.00153 |jstor=1192847}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Takimoto |یەکەم=Masahiro |ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=The Effects of Deductive and Inductive Instruction on the Development of Language Learners' Pragmatic Competence |journal=The Modern Language Journal |بەرگ=٩٢|پەڕەکان=٣٦٩–٣٨٦|doi=10.1111/j.1540-4781.2008.00752.x |jstor=25173064}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Koike |یەکەم=Dale April |ساڵ=١٩٨٩|سەردێڕ=Pragmatic Competence and Adult L2 Acquisition: Speech Acts in Interlanguage |journal=The Modern Language Journal |بەرگ=٧٣|issue=3 |پەڕەکان=٢٧٩–٢٨٩|doi=10.1111/j.1540-4781.1989.tb06364.x |jstor=327002}}</ref> لە ساڵی ١٩٣٨، چارڵز مۆریس بۆ یەکەمجار پراگماتیکی وەک ژێربوارێکی سەربەخۆ لەناو نیشانەناسیدا جیاکردەوە، لە پاڵ ڕستەناسی و واتاناسی.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Israel|یەکەم=Michael|سەردێڕ=The grammar of polarity: Pragmatics, sensitivity, and the logic of scales|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠١١|شوێن=Cambridge|پەڕە=١٠}}</ref> پراگماتیک وەک ژێربوارێکی سەربەخۆ لە پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا دەرکەوت دوای کارە پێشەنگەکانی جەی ئێڵ ئۆستن و پاوڵ گرایس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kroeger|یەکەم=Paul R.|ناونیشان=https://langsci-press.org/catalog/book/231|سەردێڕ=Analyzing meaning: An introduction to semantics and pragmatics|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Language Science Press|ژپنک=٩٧٨-٣-٩٦١١٠-١٣٦-٨|edition=2nd|شوێنی بڵاوکردنەوە=Berlin|پەڕەکان=١٢, ١٤١|doi=10.5281/ZENODO.2538330|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Pragmatics}} {{شریتی دەروازە|فەلسەفە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفەی زمان]] [[پۆل:Harv and Sfn no-target errors]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] sjnyccesrppw5swpaecgzbgvix7f0d3 0 293744 1687637 1649465 2026-10-15T19:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1687637 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پانکان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بانکان}}<br>{{lang-en| Pankan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.544| 44.13333}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پانکان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.544| 44.13333 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بەستۆڕە|بەستۆڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پانکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بەستۆڕە]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] edy462q0le6c93gt5uy1zyo385tldlq 0 294475 1687890 1575186 2026-10-16T05:48:32Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687890 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سندووقی جیھانیی بۆ سروشت''' ('''دەبلیوو دەبلیوو ئێف''') [[ڕێکخراوەی ناحکوومیی نێونەتەوەیی|ڕێکخراوەیەکی ناحکوومیی نێونەتەوەیییە]] کە بنکەکەی لە سویسڕایە، لە ساڵی ١٩٦١ دامەزراوە و لە بواری پاراستنی ژینگەی کێوی و کەمکردنەوەی [[کاریگەریی مرۆڤ لەسەر ژینگە|کاریگەریی مرۆڤ لەسەر ژینگەدا]] کار دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldwildlife.org/about/history|سەردێڕ=WWF's history |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200413065837/https://www.worldwildlife.org/about/history |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=World Wildlife Fund}}</ref> پێشتر بە '''سندووقی جیھانیی ژیانی کێوی''' ناودەبرا، کە وەک ناوی فەرمیی لە کەنەدا و ویلایەتە یەکگرتووەکاندا ماوەتەوە. دەبلیوو دەبلیوو ئێف گەورەترین ڕێکخراوی پاراستنە لە جیھاندا، کە زیاتر لە ٥ ملیۆن لایەنگری لە سەرانسەری جیھاندا ھەیە، لە زیاتر لە ١٠٠ وڵاتدا کار دەکات و پشتگیری لە نزیکەی ٣٬٠٠٠ پڕۆژەی پاراستن و ژینگەیی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.panda.org/about_wwf/where_we_work/project/|سەردێڕ=Oh no! The page you are looking for has gone extinct... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210212212431/https://wwf.panda.org/404error/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥ەوە زیاتر لە ١ ملیار دۆلاری لە زیاتر لە ١٢٬٠٠٠ دەسپێشخەریی پاراستندا وەبەرھێناوە.<ref name="WorldWildLife">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldwildlife.org|سەردێڕ=WWF - Endangered Species Conservation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180417223651/https://www.worldwildlife.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=World Wildlife Fund}}</ref> دەبلیوو دەبلیوو ئێف دامەزراوەیەکە کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا ٦٥٪ی داراییەکەی لەلایەن تاکەکان و وەسیەتەکانەوە، ١٧٪ لە سەرچاوە حکوومەتییەکانەوە (وەک [[گرووپی بانکی جیھانی|بانکی جیھانی]]، نووسینگەی دەرەوە، و یو ئێس ئەی ئای دی) و ٨٪ لە کۆمپانیاکانەوە دابین کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://wwf.panda.org/discover/about_wwf/how_were_run/finance/|سەردێڕ=Oh no! The page you are looking for has gone extinct... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220613100459/https://wwf.panda.org/discover/about_wwf/how_were_run/finance/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="WWF-INT Annual Review">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://wwfint.awsassets.panda.org/downloads/wwfintl_annualreview2020.pdf|سەردێڕ=WWFN-International Annual Review|بڵاوکەرەوە=World Wide Fund for Nature|ساڵ=٢٠٢٠|پەڕە=٦٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221010020615/https://wwfint.awsassets.panda.org/downloads/wwfintl_annualreview2020.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|World Wide Fund For Nature}} {{شریتی دەروازە|وزە}} [[پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦١]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] 3rck21c6o7x5gha093kdgighy0xgtuv 0 295324 1687747 1579654 2026-10-15T22:35:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687747 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Papeete}} {{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|جوگرافیا|فەڕەنسا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] jxd6xlc0wr61dqa4c43d0slwkbjcxo0 0 295701 1687811 1583489 2026-10-16T01:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1687811 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر'''، یان بە کورتی وەک '''پاڵەوانێتیی جیھانیی''' [[سنووکەر]] ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=World Snooker Tour |ناونیشان=https://www.wst.tv/worldchampionship/|سەردێڕ=Halo World Championship |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=World Snooker Tour}}</ref> کۆنترین و پڕبایەخترین پاڵەوانێتییە لە سنووکەری پیشەگەردا. ھەروەھا دەوڵەمەندترین چالاکییە تا ئێستا بە کۆی گشتی پارەی خەڵاتی ٢٬٣٩٥٬٠٠٠ پاوەند، لەوانەش ٥٠٠٬٠٠٠ پاوەند بۆ براوەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://wst.tv/wp-content/uploads/2022/10/Tour-Prize-Money-Ranking-Points-Schedule-2022-2023-Season-v1.pdf|سەردێڕ=Home of World Snooker |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221127184017/https://wst.tv/wp-content/uploads/2022/10/Tour-Prize-Money-Ranking-Points-Schedule-2022-2023-Season-v1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Snooker Tour]]}}</ref> یەکەمجار لە ساڵی ١٩٢٧دا ئەنجامدرا، ئێستا یەکێکە لەو سێ پاڵەوانێتییەی (لەگەڵ پاڵەوانێتیی بەریتانیا و ماستەرزی بانگھێشتکراو) کە زنجیرەی تاجی سێیانەی سنووکەر پێکدەھێنن. پاڵەوانی جیھانیی ئێستا [[وو ییزە]]یە. == مێژوو == === تێڕوانینی گشتی === جۆ دەیڤیس لە ماوەی دوو دەیەی یەکەمیدا باڵادەست بوو بەسەر پاڵەوانێتییەکەدا، و ١٥ یەکەمین پاڵەوانێتیی جیھانیی بردەوە پێش ئەوەی بەبێ شکست خانەنشین بێت دوای کۆتا سەرکەوتنی لە ساڵی ١٩٤٦دا. جامی جیاوازی پاڵەوانێتیی جیھانی، کە پەیکەرێکی شوانکارەی یۆنانی لەسەرە و بە خانمی زیوین ناسراوە، لەلایەن دەیڤیسەوە لە ساڵی ١٩٢٦دا بەدەستھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://wpbsa.com/about-us/history/trophies/|سەردێڕ=Trophies |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210518172710/https://wpbsa.com/about-us/history/trophies/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=WPBSA}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٤١ و ١٩٤٥دا ھیچ پاڵەوانێتییەک بەڕێوەنەچوو بەھۆی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمەوە]]، یان لە نێوان ١٩٥٢ و ١٩٦٣دا بەھۆی ناکۆکیی نێوان کۆمەڵەی یاریزانانی بیلیاردی پیشەگەر (پی بی پی ئەی) و ئەنجومەنی کۆنترۆڵ و کۆمەڵەی بیلیارد (بی ئەی سی سی) کە تێیدا پی بی پی ئەی پاڵەوانێتییەکی جێگرەوەی ناڕەسمی ئەنجامدا؛ پاڵەوانێتییە فەرمییەکە لە ساڵی ١٩٦٤دا لەسەر بنەمای تەحەددی زیندووکرایەوە و لە ساڵی ١٩٦٩دا گەڕایەوە بۆ فۆرماتی دەرکردن (knockout)، کە ئێستا وەک سەرەتای سەردەمی نوێی سنووکەر ناسراوە. ساڵانە ئەنجامدراوە و ھەموو خولەکانی لە ساڵی ١٩٧٧ەوە لە شانۆی کرووسیبڵ لە [[شێفیڵد]] ئەنجامدراون، تەنھا بە ئیستیسنایەکی پلان بۆ داڕێژراو لە ساڵی ٢٠٢٩دا بە مەبەستی نۆژەنکردنەوەی شوێنەکە. لەژێر فۆرماتێکدا کە لە ساڵی ١٩٨٢ەوە تا ڕادەیەکی زۆر بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە، ساڵانە ٣٢ یاریزان دەگەنە کرووسیبڵ؛ ١٦ باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سەردەکەون، لەکاتێکدا ١٦ یاریزانی دیکە لە ڕێگەی پاڵەوانێتییەکی پاڵاوتنەوە شوێن بەدەستدەھێنن؛ تەنھا چوار یاریزانی پاڵاوتن تا ئێستا پاڵەوانێتییەکەیان بردوەتەوە (ئەلێکس ھیگینز لە ١٩٧٢، تێری گریفیتس لە ١٩٧٩، [[شۆن مێرفی]] لە ٢٠٠٥ و ژاو شینتۆنگ لە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢٥|٢٠٢٥]]). ستیفن ھێندری و [[ڕۆنی ئۆسلیڤان]] ھەریەکەیان حەوت جار نازناوەکەیان بردوەتەوە بۆ ئەوەی بەھاوبەشی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین نازناوی جیھانی لە سەردەمی نوێدا بگرن. ڕەی ڕیاردۆن و ستیڤ دەیڤیس شەش نازناویان بردوەتەوە؛ جۆن ھیگینز و مارک سێلبی چوار؛ جۆن سپێنسەر و مارک ویلیامز سێ؛ و ئەلێکس ھیگینز دوو. تا ساڵی ٢٠٢٦، ٩٢ خولی پاڵەوانێتیی جیھانی ئەنجامدراون و ٣٠ یاریزان پاڵەوانێتییەکەیان بردوەتەوە. پازدە ماکسیمەم برەیک لە مێژووی پاڵەوانێتییەکەدا لەلایەن یازدە یاریزانی جیاوازەوە تۆمارکراون—کلیف تۆربرن یەکەمینی لە ساڵی ١٩٨٣دا تۆمارکرد، و مارک ئاڵن دوایینینی لە ساڵی ٢٠٢٥دا تۆمارکرد. ژمارەیەکی پێوانەیی کە ١٠٩ سەدەی برەیک بوو لە کرووسیبڵ لە ساڵی ٢٠٢٢دا تۆمارکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|World Snooker Championship}} {{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 486j1m80mtra5sub4pqtlwt3espdi4g 0 296021 1687572 1649467 2026-10-15T16:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1687572 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پالوسە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بالوسة}}<br>{{lang-en| Palusa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.70778| 44.77889}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پالوسە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.70778| 44.77889 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سمێلان|سمێلان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٦٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پالوسە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سمێلان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] [[پۆل:گوندەکانی سمیلان]] d97hl32sfcy2kunz8ea2zzv6x8ovqw8 0 296137 1687995 1588592 2026-10-16T10:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687995 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''پردی کاشکان''' ({{Langx|fa|پل کشکان}}) پردێکی مێژووییە لە [[پارێزگای لوڕستان]] [[ئێران|لە ئێران]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ٩٩٩ی زایینی لە سەردەمی [[بەدری کوڕی حەسەنوەیە]] دەستی پێکردووە و ١٠ ساڵی خایاند تا تەواو بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/97110201268/آغاز-مرمت-کوله-شرقی-پل-تاریخی-کشکان|سەردێڕ=https://www.isna.ir/news/97110201268/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D9%BE%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=ایسنا |زمان=fa}}</ref> درێژی پردەکە ٣٢٠ مەتر بووە، لە سەرەتادا ١٢ کەوانە لەخۆدەگرێت، کە ٩ کەوانەیان تا ئەمڕۆش ماونەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/photo/193809/آشنایی-با-پل-تاریخی-کشکان-لرستان|سەردێڕ=آشنایی با پل تاریخی کشکان - لرستان |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=همشهری آنلاین |زمان=fa}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.tehrantimes.com/news/435594/Restoration-commences-on-Iran-s-flood-hit-Sassanid-bridge|سەردێڕ=Restoration commences on Iran’s flood-hit Sassanid bridge |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Tehran Times |زمان=en}}</ref> ئەم پردە بە ژمارە ٣٥٥ لە [[ئاسەوارە نیشتمانییەکانی ئێران|پێڕستی میراتی نیشتمانی ئێراندا]] ھاتووە. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kashkan Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو}} {{سەرچاوەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکانی ئێران]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] a4rwzxnurjiuooq8nspxzq10compiue 0 296155 1687763 1587119 2026-10-15T22:37:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1687763 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:OCD handwash.jpg|وێنۆک|چەپ|دەستشۆردن،<ref name="UNICEF WHO 2021" /> کە جۆرێکە لە پاکوخاوێنی، کاریگەرترین ڕێگەیە بۆ بەرگرتن لە بڵاوبوونەوەی [[تەشەنا|نەخۆشییە گوازراوەکان]].]] '''پاکوخاوێنی''' ({{بە ئینگلیزی|Hygiene}}) کۆمەڵێک کردار و نەریتە کە بۆ پاراستنی [[تەندروستی]] دەکرێن. بەپێی پێناسەی [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]، «پاکوخاوێنی ئاماژەیە بۆ ئەو بارودۆخ و کردارانەی یارمەتیدەرن بۆ پاراستنی تەندروستی و بەرگرتن لە بڵاوبوونەوەی [[نەخۆشی|نەخۆشییەکان]].»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.afro.who.int/health-topics/hygiene|سەردێڕ=Hygiene: Overview|بڵاوکەرەوە=World Health Organization (WHO)|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> مەبەست لە '''پاکوخاوێنیی کەسی''' پاراستنی خاوێنیی جەستەیە. چالاکییەکانی پەیوەست بە پاکوخاوێنی دەکرێت بۆ ئەم بەشانە پۆلێن بکرێن: پاکوخاوێنیی ماڵەوە و ڕۆژانە، پاکوخاوێنیی کەسی، پاکوخاوێنیی پزیشکی، پاکوخاوێنیی خەو، و [[سەلامەتیی خۆراک|پاکوخاوێنیی خۆراک]]. پاکوخاوێنیی ماڵەوە و ڕۆژانە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[دەستشۆردن]]، پاکوخاوێنیی کۆئەندامی ھەناسە، پاکوخاوێنیی خۆراک لە ماڵەوە، پاکوخاوێنیی چێشتخانە، پاکوخاوێنیی گەرماو، خاوێنیی جلوبەرگ، لەگەڵ پاکوخاوێنیی پزیشکی لە ناوماڵدا. ھەرچەندە لە قسەکردنی ڕۆژانەدا زۆرجار زاراوەی پاکوخاوێنی تەنیا وەک ھاوواتای خاوێنی بەکار دەھێنرێت، بەڵام لە ڕووی زانستییەوە چەمکێکە کە ئەو کردارە کەسی و بارودۆخە ژینگەییانە دەگرێتەوە کە دەبنە ھۆی پاراستنی تەندروستی و ڕێگریکردن لە نەخۆشی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hygiene}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|پەرستاری|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:پاکژی]] gl7aq3z4guqi4re6iuwadxnaq18nocy 0 296412 1687530 1594184 2026-10-15T15:04:30Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687530 wikitext text/x-wiki {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''سۆربلەتى، گێوژی گاوانان''' ( لە [[جۆر (ژینناسی)|جۆری]] monogyna[[جنس (ژینناسی)|Crataegus]] [[گۆیژ|.]] جۆرێکە لە گێوژى کیویلە بە سرووشتى دەروێ و بۆ داودەرمان بەکار دێت لە چیاکانى کوردستان و [[ئەورووپا|ئەوروپا]] و باکووری ڕۆژئاوای [[ئەفریقا]] [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژئاوای ئاسیایە]] دەڕوێت. [[پەڕگە:(MHNT) Crataegus monogyna - Fruits.jpg|وێنۆک|سۆربلەتى لە رەواندز]] گێوژەسوور[[دەوەن|درەختێکی]] چڕ و چڕە و بەرزییەکەی ٢ بۆ ٦ مەتر دەبێت، لقەکانی دڕکاوی و خۆڵەمێشی و نەرمن، {{پۆلی کۆمنز|Crataegus monogyna}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|ڕوەک}} [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:گژوگیاکانی لوبنان]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئەفریقای باکوور]] [[پۆل:گۆیژ]] [[پۆل:دارە ڕازاوەکان]] [[پۆل:دارستان]] [[پۆل:ڕوەکە خۆرەنییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئەورووپا]] lsvo3zdghny1iknd6b2a0oxvt716or3 0 296571 1687731 1676674 2026-10-15T22:32:29Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک زیاترە) 1687731 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو= ئەنفا ٨ {{ھن}} Anfa 8 |وێنە= ئەنفا ٨ (کارزان کاردۆزی، ٢٠٢٦).jpg |دەرھێنەر= [[کارزان کاردۆزی]] |سەرچاوەی چیڕۆک= جەنگی خۆرەس و سێز{{ھن}}گەشتی ئینانا بۆ جیھانی مردن |چەشن= خەیاڵی زانستی، دراما، ھەستبزوێن، نوار |کاست= بەرزان یونس{{ھن}}کەنار سەرچڵ{{ھن}}ڕاگەش کیژان{{ھن}}نڤار یاسین |زمان= [[زمانی کوردی|کوردی]] |وڵات= [[ھەرێمی کوردستان]]{{ھن}}[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] |ڕێکەوتی دەرچوون= ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |وێنەگری سینەمایی= لانە دیار |ماوەی فیلم= ١٠٥ خولەک |بودجە= ٨٬٠٠٠ دۆلار |imdb_id= tt22817100 }} '''ئەنفا ٨''' ({{بە ئینگلیزی|Anfa 8}}) یەکەمین فیلمی درێژی [[کورد]]ییە لە ژانرای [[خەیاڵی زانستی]]. فیلمەکە بەرھەمێکی سەربەخۆیە کە لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ لە سینەماکانی [[ھەرێمی کوردستان]] دەستی بە نمایشکردن کرد. فیلمەکە لە نووسین، بەرھەمھێنان و دەرھێنانی [[کارزان کاردۆزی|کارزان کاردۆزییە]]، و نواندنی سەرەکی لەلایەن بەرزان یونس، کەنار سەرچڵ، تەها محەمەد، ڕاگەش کیژان و نڤار یاسینەوە بۆ کراوە. ناوی فیلمەکە ئاماژەیەکی لێکدراوە بۆ پرۆسەی [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و ساڵی ١٩٨٨، کە لە ھەمان کاتدا ئاماژەیە بۆ سیستەمێکی ژیریی دەستکرد کە گەیشتووەتە قۆناغی سینگولارێتی (گەشەکردنی سەرووی مرۆڤ) و دامەزراندنی داتاسەنتەر. چیرۆکی فیلمەکە سەرچاوەی گرتووە لە ئەفسانەکانی ''جەنگی خۆرەس و سێز و ''گەشتی ئینانا بۆ جیھانی مردن'' کە بە ناوەڕۆک و وێنەیەکی ھاوچەرخ دەگێڕرێتەوە لە چوارچێوەی ژانەری خەیاڵی زانستی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karzan Kardozi |ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt22817100/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=IMDB |زمان=en}}</ref> == چیرۆک == لە شاری سۆلێ کە دەسەڵاتداریەتی دەکرێت لەلایەن ئەنفا ٨، شەو ھەمیشەیییە و ڕۆژ بوونی نییە. خۆرەس لە ھێزی شۆپاژۆ، ڕاوی ئەندامانی گرووپێکی خۆرپەرست دەکات. .<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمی ئەنفا ٨|بڵاوکەرەوە=Kurdistan24|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/882097|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == کاست == * بەرزان یونس لە ڕۆڵی [[خۆر|خۆرەس]] * کەنار سەرچڵ لە ڕۆڵی [[عەشتار|ئینانا]] * تەھا محەممەد لە ڕۆڵی ئەنفا ٨ * فەرھاد سەعدی لە ڕۆڵی شوفێر * ڕاگەش کیژان لە ڕۆڵی ھەنی وێڵ ٦٠٢٢ * نڤار یاسین لە ڕۆڵی ڕاوێژکاری ئەنفا ٨ * یاسین عومەر لە ڕۆڵی ژمارە ٣ == بەرھەمھێنان == فیلمەکە کارێکی سەربەخۆیە کە بە بودجەی تەنھا ٨ ھەزار دۆلار بەرھەمھاتووە، و خەرجییەکەی بەتەواوی لەلایەن دەرھێنەر خۆیەوە دابین کراوە. وێنەگرتنی سەرەکیی فیلمەکە بە ستافێکی بچووکی پێنج کەسی، تەنیا لە ماوەی ١٨ ڕۆژدا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە لۆکەیشنەکانی شاری [[سلێمانی]] و دەوروبەری ئەنجامدراوە، و بە گشتی دیمەنەکانی فیلمەکە بە شەو وێنەگیراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھەواڵی فیلمی ئەنفا ٨|بڵاوکەرەوە=Channel 8|ناونیشان=https://channel8.com/kurdish/news/199488|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>. فیلمی "ئەنفا ٨" بەشی دووەمە لە زنجیرەی "سێینەی ئەفسانە". بەشی یەکەمی سێینەکە، فیلمی [[گلگامێش لە کوێیە؟|گێلگامێش لە کوێیە؟]] لە ساڵی ٢٠٢٤دا بڵاوکرایەوە و بڕیارە بەشی سێیەمی لە ساڵی ٢٠٢٨دا بڵاو بکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Epic of Gilgamesh Comes to the Silver Screen|بڵاوکەرەوە=Kurdistan Chronicle|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3595|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == تێما و ھێماکان == فیلمی ئەنفا ٨ وەرچەرخانێکی نوێیە لە مێژووی سینەمای کوردیدا، بە دەرچوون لەو بابەتە کلاسیکی و کۆمەڵایەتییانەی کە ساڵانێکە سینەمای کوردی پێوە دەناسرێت، چوونە ناو جیهانی خەیاڵی زانستی و چەشنی نیۆ نوارە. فیلمەکە کەشوهەوای تاریکیی هەمیشەیی، باران و سێبەرەکانی نواری بەکارهێناوە بۆ دروستکردنی وێنەیەکی دەوڵەمەندی فەلسەفی و مێژوویی، و چەندین ڕەمز لەخۆ دەگرێت: * '''یادەوەری و ئەنفالی دیجیتاڵی:''' ناوی فیلمەکە ڕەخنەیەکی قووڵە لە پرۆسەی سڕینەوەی یادەوەریی نەتەوەی . ئەگەر لە ساڵی ١٩٨٨دا ئەنفال بۆ لەناوبردنی جەستەیی بووبێت، ئەوا لە ئەنفا ٨ دا ئەنفالەکە دیجیتاڵییە؛ ژیرییەکی دەستکرد کۆنترۆڵی مێشک و داتای مرۆڤەکان دەکات، وەک جۆرێکی نوێ لە جینۆساید کە تێیدا مرۆڤ بە جەستە دەمێنێت بەڵام ڕۆح و مێژووی لێ زەوت دەکرێت. راستیەکان دەبن بە درۆ و مێژووی ڕاستەقینەی نەتەوەیەک ساختە دەکرێت و بە لاڕیدا دەبرێت. * '''گۆڕانکاری لە زمان و وشە و مانادا:''' سیستەمی ئەنفا ٨ گۆڕانکاریی قووڵ لە زمان و وشەی کوردیدا کردووە؛ مانای وشەکان پێچەوانە کراونەتەوە و وشە کوردیەکان دەگۆڕدرێن بۆ مانا و وشەی بیانی. ئاماژەیەکی ڕەمزیانە بۆ لاوازبوون و کاڵبوونەوەی بەکارھێنانی زمانی پەتیی کوردی لە داھاتوودا و مەترسیی لەدەستدانی ناسنامەی زمانەوانی. دانیشتوانی سۆلێ هەندێک وشە و دەستەواژەی بیانی بەکار دەهێنن کە کوردی نین و مەبەستەکانیان پێچەوانەی ئامانجی بەکارهێنانیانە. * '''شاری سۆلێ و تاریکیی ھەمیشەیی:''' شاری سۆلێ ٣٣ ساڵە خۆری لێ ھەڵنەھاتووە. تەنیا دیاردەیەکی ژینگەیی نییە، بەڵکوو ھێمایە بۆ تەمتەمانی سیاسی، بێھیوایی کۆمەڵایەتی و ونبوونی ڕووناکی، شارێک کە بووە بە زیندانێکی تاریکی تەکنەلۆژی. * '''گەشتەکەی ئینانا:''' کەسایەتیی ئینانا (کەنار سەرچڵ) ڕاستەوخۆ لە ئەفسانەی سۆمەری "گەشتی ئینانا بۆ جیھانی مردن" وەرگیراوە. گەشتێکە بۆ ناوەندی کۆنترۆڵی سیستەمی ئەنفا ٨ وەکوو هێماییەک بۆ ڕۆچوونی مرۆڤی کوردی بۆ ناو سیستەمە گشتگیرەکان و قوربانیدان بە ناسنامە و ھەستە مرۆییەکان و هەڵکەندنی لە ڕەگی مێژووی و کلتوری خۆی. * '''خۆرەس:''' کەسایەتیی خۆرەس (بەرزان یونس) کە ناوەکەی لە خوداوەندی میسڕی "خۆرەس" و وشەی "خۆر"ەوە وەرگیراوە، نوێنەرایەتی ڕووناکی، ھۆشیاری و بەرگری دەکات. دژە هیرۆیەکی بێدەنگ و خەمۆکە، کە دەبێتە ھێمایەک بۆ ھیوایەکی کز لەناو تاریکیدا دژی سیستەمێکی چەوسێنەر. هیوایەک بۆ گەڕانەوەی خۆر و ڕوناکی و ئازادبوونی مرۆڤەکان. == بڵاوکردنەوە == فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ بە شێوەیەکی فەرمی کەوتە سەر شاشەی سینەماکان و لە ھەریەک لە سینەما سالم لە شاری سلێمانی، سینەما ھەولێر لە شاری ھەولێر و سینەما ئاران لە قەزای کەلار نمایش کرا. == ئەمانەش ببینە == * [[گلگامێش لە کوێیە؟|گێلگامێش لە کوێیە؟]] * [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|39131341|ئەنفا ٨}} {{فیلمە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:فیلمە کوردییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە تاوانکارییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمی نوار]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کوردستان داندراون]] [[پۆل:پێڕستە خەیاڵییە زانستییەکان]] [[پۆل:بابەتە خەیاڵییە زانستییەکان]] [[پۆل:کارەکان سەبارەت بە خەیاڵی زانستی]] [[پۆل:فیلمە خەیاڵییە زانستییەکانی چەشنی ڕۆژاواییی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمەڵگە نھێنییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:مانگ لە فیلم]] [[پۆل:مێژووی خەیاڵی زانستی]] [[پۆل:فیلمە درامایییە خەیاڵییە زانستییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سەبارەت بە تیرۆرکردنەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کوشتنی گرێبەست]] [[پۆل:فیلمە درۆنەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ئەفسانەی میسری]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بابل داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە میسری کۆن داندراون]] [[پۆل:ئیزیس]] [[پۆل:فیلمەکانی داھاتوو]] 3knnnik95fbt1dzpk2lgp8zevfbp7e0 0 296613 1687798 1591352 2026-10-16T01:33:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1687798 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پاڵنەری مووشەک''' وەک بارستەیەکی کاردانەوە بەکاردێت کە لە [[بزوێنەری مووشەک|بزوێنەری مووشەکەوە]] دەردەھاوێژرێت بۆ بەرھەمھێنانی [[پاڵ پێوەنان|پاڵنەر]]. ئەو وزەیەی کە پێویستە دەکرێت یان لە خودی پاڵنەرەکانەوە بێت، وەک لە [[بزوێنەری مووشەک|مووشەکی کیمیاییدا]]، یان لە سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە بێت، وەک لە بزوێنەرە ئایۆنییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rocket propellants}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|فڕینی بۆشایی|تەکنۆلۆژیا}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە چینییەکان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 4ocpv14wacarxoeiplqsiehowkptoed 0 296657 1687739 1683767 2026-10-15T22:34:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687739 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''پاپا سیستوسی یەکەم''' (بە یۆنانی: ''Σίξτος''، ھەروەھا بە ''Xystus'' دەنووسرێت)، پیاوێکی [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ڕۆمانی]] بە ڕەچەڵەک [[یۆنانی کۆن|یۆنانی]] بوو کە وەک قەشەی سەرەکی شاری [[ڕۆما]] و شەشەمین پاپای [[کەنیسەی کاتۆلیک]] خزمەتی کردووە. سەردەمی پاپایەتییەکەی لە دەوروبەری ساڵانی ١١٧ یاخود ١١٩ی زایینی دەستی پێکرد و تا کاتی کۆچی دوایی لە نێوان ساڵانی ١٢٦ یان ١٢٨ی زایینیدا بەردەوام بوو. ئەو لە دوای «پاپا ئەلیکساندەری یەکەم» بوو بە پاپا. ساڵانە لە ڕێکەوتی ٦ی نیساندا، یادی جەژنی شێواز و پیرۆزیی ئەم پاپایە دەکرێتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پاپا]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Sixtus I}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|مێژوو|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:مێژووی کەنیسەی کاسۆلیک]] [[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]] 5sl48glxuf8igjc39s9t8aceneq66xd 0 296658 1687742 1591744 2026-10-15T22:34:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1687742 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''پاپا مارسیلینۆس''' (بە ئینگلیزی: ''Marcellinus'')، لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٩٦ی زایینییەوە تا کاتی کۆچی دوایی لە ساڵی ٣٠٤، وەک قەشەی سەرەکی شاری [[ڕۆما]] و پاپای [[کەنیسەی کاتۆلیک]] خزمەتی کردووە. لە ڕووی مێژوویییەوە، لەلایەن ھەندێک سەرچاوەوە تۆمەتێکی ئاڕاستە کراوە کە گوایە لە کاتی چەوساندنەوەی فەرمیی مەسیحییەکان لەلایەن ئیمپراتۆر دیکۆلتیانوسەوە، وازی لە ئایینی مەسیحی ھێناوە و دواتر تۆبەی کردووە؛ ئەمەش ھۆکاری ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە بۆچی ناوی لە پێڕستی شەھیدانی کەنیسەدا نەنووسراوە؛ بەڵام ئەم تۆمەتە لەلایەن چەندین زانای ئایینییەوە ڕەتکراوەتەوە، کە دیارترینیان "ئۆگستینی ھێپۆ" (Saint Augustine) بوو. لە ئێستادا، پاپا مارسیلینۆس لە کەنیسەی کاتۆلیک و کەنیسەی ئۆرسۆدۆکسی سێربیدا وەک پێشەنگێکی پیرۆز (Saint) ڕێزی لێ دەگیرێت. == ئەمانەش ببینە == * [[پاپا]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Marcellinus}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|مێژوو|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پاپاکان]] [[پۆل:پیرۆزانی کەنیسەی کاتۆلیک]] [[پۆل:مردووانی ٣٠٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٣یەم]] mzvl8f9sy7k0jbslcuhqf1v87nlpkv5 0 297052 1687886 1666187 2026-10-16T05:47:51Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687886 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''سندرۆمی ئاگنێس''' (بە ئینگلیزی: Aagenaes syndrome) نیشانەیەکی پزیشکیی [[بۆماوە|بۆماوەیی]] و دەگمەنە کە دەبێتە ھۆی کەمگەشەکردنی زگماکیی [[لوولەی لیمفی|ڕەگە لیمفییەەکان]]. == نیشانەکان و پەرەسەندن == ئەم سندرۆمە دەبێتە ھۆی دروستبوونی چەندین کێشەی تەندروستی لە جەستەدا، لەوانە: * '''ئاوسانی لیمفی (Lymphedema):''' کۆبوونەوەی شلەی لیمف کە بە شێوەیەکی سەرەکی دەبێتە ھۆی ئاوسانی قاچەکان. * '''سیرۆزی جگەر (Hepatic cirrhosis):''' تێکچوونی ھێواش و پێشکەوتووی شانەکانی [[جەرگ|جگەر]]، کە لە کۆتاییدا دەبێتە ھۆی ھەوکردنی جگەری خانە زەبەلاحەکان ھاوڕێ لەگەڵ ڕیشاڵبوونی (Fibrosis) ڕێڕەوەکانی دەروازەی جگەر. ئەم نەخۆشییە بەھۆی تێکچوونی گواستنەوەی لیمف و زراوەوە بارگرانییەکی زۆر دەخاتە سەر [[کۆئەندامی ھەرس]] و جگەری کۆرپەلە. == ئەمانەش ببینە == * [[جگەر]] * [[کۆئەندامی لیمف]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Aagenaes syndrome}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:نەخۆشییە بۆماوەیییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی جگەر و زراو]] [[پۆل:کێشەکانی سیستمی بەرگری]] fzluskbtjnv8bj2cc46ctaet1tvyqdk 0 297133 1687573 1595116 2026-10-15T16:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687573 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پالۆ ئاڵتۆ''' شارێکە لە باکووری ڕۆژاوای [[سانتا کلارا، کالیفۆرنیا|ناوچەی سانتا کڵارا، کالیفۆرنیا]]، ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە [[ناوچەی کەنداوی سان فرانسیسکۆ]]، کە بە ناوی دارێکی سووری کەنار دەریا بە ناوی ئێڵ پالۆ ئاڵتۆ ناونراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Palo Alto, California}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ism9du03yww4u1qzaraysvc3pmtopv5 0 297324 1687827 1597238 2026-10-16T01:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1687827 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:TASNEE_001.jpg|وێنۆک|کارگەیەکی پترۆکیمیایی لە [[عەرەبستانی سعوودی]]]] '''پترۆکیمیایییەکان''' (ھەندێک جار بە '''پی کێمز''' کورت دەکرێنەوە) ئەو بەرھەمە کیمیایییانەن کە لە ڕێگەی پاڵاوتنەوە لە [[نەوت]] بەدەست دێن. ھەندێک [[ئاوێتەی کیمیایی]] کە لە نەوت دروست دەکرێن، ھەروەھا لە [[سووتەمەنیی فۆسیلی|سووتەمەنییە فۆسیلییەکانی]] تری وەک [[خەڵووزی بەردین]] یان [[گازی سروشتی]]، یان سەرچاوە نوێبووەوەکانی وەک [[گەنمەشامی]]، میوەی خورما یان [[قامیشی شەکر]] بەدەست دەھێنرێن. دوو باوترین پۆلی پترۆکیمیایییەکان بریتین لە [[ئەلکین|ئۆلیفینەکان]] (لەوانە ئێتیلین و پڕۆپیلین) و ئەرۆماتیکەکان (لەوانە [[بەنزین (ئەڵقە)|بەنزین]]، تۆلوین و [[ئایزۆمەر|ئایزۆمەرە]]کانی زایلین). [[پاڵاوگەی نەوت|پاڵاوگەکانی نەوت]] ئۆلیفین و ئەرۆماتیکەکان لە ڕێگەی کراکردنی کاتالیتیکی شلی کەرتە نەوتییەکانەوە بەرھەم دەھێنن. کارگە کیمیایییەکان ئۆلیفینەکان لە ڕێگەی کراکردنی ھەڵمیی شلە گازییە سروشتییەکانی وەک ئێتان و پڕۆپان بەرھەم دەھێنن. ئەرۆماتیکەکان لە ڕێگەی چاکسازیی کاتالیتیکیی نافتاوە بەرھەم دەھێنرێن. ئۆلیفین و ئەرۆماتیکەکان بەردی بناغەن بۆ کۆمەڵەیەکی بەرفراوان لە ماددەکان وەک توێنەرەوەکان، پاککەرەوەکان، و لکێنەرەکان. ئۆلیفینەکان بنچینەن بۆ [[پۆلیمەر|پۆلیمەرەکان]] و ئۆلیگۆمەرەکان کە لە [[پلاستیک]]، ڕێزین، ڕیشاڵ، [[ئێلاستۆمەر|ئێلاستۆمەرەکان]]، چەورکەرەکان، و جێڵەکاندا بەکاردێن.<ref name="Hatch">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sami Matar and Lewis F. Hatch|سەردێڕ=Chemistry of Petrochemical Processes|بڵاوکەرەوە=Gulf Professional Publishing|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٨٤١٥-٣١٥-٠}}</ref><ref name="HP">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Staff |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠١|سەردێڕ=Petrochemical Processes 2001 |journal=Hydrocarbon Processing |پەڕەکان=٧١–٢٤٦|issn=0887-0284}}</ref> بەرھەمھێنانی جیھانیی ئێتیلین ١٩٠ ملیۆن تۆن و پڕۆپیلین ١٢٠ ملیۆن تۆن بوو لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/1067372/global-ethylene-production-capacity/#:~:text=The%20production%20capacity%20of%20ubiquitous,to%20283%20million%20metric%20tons.|سەردێڕ=Ethylene production capacity globally 2023}}</ref> بەرھەمھێنانی ئەرۆماتیکەکان نزیکەی ٧٠ ملیۆن تۆنە. گەورەترین پیشەسازییە پترۆکیمیایییەکان لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[ئەورووپای ڕۆژاوا]] ھەڵکەوتوون؛ بەڵام گەشەی سەرەکی لە توانای بەرھەمھێنانی نوێدا لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئاسیا]]دایە. بازرگانییەکی بەرچاوی پترۆکیمیایی لە نێوان ناوچەکاندا ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Petrochemicals}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|وزە}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} 5yfyb4i2djh34nhr6jmtjj8kkws7c53 0 297394 1687580 1669496 2026-10-15T16:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1687580 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Cockerellites_liops_18"_layer_img2.jpg|وێنۆک|''Priscacara liops''، فۆسیلی ماسی لە وایۆمینگ]] '''بالیۆزوولۆژی''' لقێکی [[بەردینناسی]] و [[ژینناسیی پەرەسەندن]]ە کە بە تایبەتی لێکۆڵینەوە لە [[ئۆرگانیزم|ئۆرگانیزمە]] پێش مێژووییەکانی شانشینی [[گیانلەبەر|گیانلەبەران]] و دۆزینەوە و ناسینەوەی پاشماوەی [[فۆسیل|فۆسیلەکانیان]] لە چوارچێوە [[زەویناسی]]ی (یان تەنانەت [[شوێنەوارناسی|شوێنەوارناسییە]])کاندا دەکات. ئەم بوارە ھەروەھا بەکارھێنانی ئەم تۆمارە فۆسیلانە دەگرێتەوە بۆ {{بنز|فیلۆجێنیکی دار|en|Phylogenetic_tree|lt=فیلۆجێنیی}}بنیادنەرەوە (لە ڕێگەی توێکاریی بەراوردکاری و {{بنز|فیلۆجینێتیک|en|Phylogenetics|lt=فیلۆجینێتیکەوە}}) و پالیۆئیکۆلۆژی، واتە لێکۆڵینەوە لە [[ژینگەی سروشتی|ژینگە سروشتییە]] کۆنەکان و سیستمە ژینگەییەکان.<ref name="Quantitative">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lyman|یەکەم=R. Lee|سەردێڕ=Quantitative Paleozoology|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠٠٨|شوێن=Cambridge}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|بەردینناسی|گیانلەبەران|ژینناسی}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ژێربوارەکانی گیانلەبەرناسی]] mpn6ge3t0r7wqjz3y2ysg4l08zum9o1 0 298006 1687794 1602209 2026-10-16T01:33:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1687794 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پاڵاوگەی جەمناگار'''، کە بە '''ئاڕ ئای ئێڵ جەمناگار''' یان '''ئاڕ پی ئێڵ جەمناگار'''یش ناسراوە، پاڵاوگەیەکی کەرتی تایبەتە بۆ [[پاڵاوگەی نەوت|پاڵاوکردنی نەوت]] کە لەلایەن کۆمپانیای ڕیلایانس ئیندستریزەوە خاوەندارێتی دەکرێت و دەکەوێتە مۆتیخاڤدی، جەمناگار، لە ویلایەتی گوجارات لە ھیندستان. پاڵاوگەکە لە تەممووزی ١٩٩٩دا بە توانای دەستپێکی داڕێژراوی {{Convert|668000|oilbbl/d}} کەوتەکار. توانای ئێستای دوای فراوانکردنی بریتییە لە {{Convert|1240000|oilbbl/d}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ril.com/OurBusinesses/PetroleumRefiningAndMarketing.aspx|سەردێڕ=Reliance Industries Limited – Retail Markets {{!}} Telecom {{!}} Petroleum Refining & Marketing {{!}} Petrochemicals {{!}} Hydrocarbon Exploration & Production {{!}} Jio 4G {{!}} Reliance Shares}}</ref> ئەم پاڵاوگەیە لە ئێستادا گەورەترین پاڵاوگەی نەوتە لە جیھاندا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|کۆمپانیا|وزە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} d1zjx9u8y7i47rxf20xiyvsnkh12sb9 0 298170 1687883 1603821 2026-10-16T05:47:21Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1687883 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''سناپ!''' (پێشتر بیڵد یۆر ئۆن بلۆکس) زمانێکی بەرنامەسازیی گرافیکیی پەروەردەیی بێبەرامبەر و لەسەر بنەمای بلۆکە، ھەروەھا کۆمەڵگەیەکی ئۆنلاینە. سناپ ڕێگە بە خوێندکاران دەدات کە ئەنیمەیشنە کارلێکەرەکان، یارییەکان، چیرۆکەکان و زۆری تر بپشکنن، دروست بکەن و تێکەڵ بکەنەوە، لە ھەمان کاتدا دەربارەی بیرۆکە بیرکاریییەکان و ژمێرکارییەکان فێر ببن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Snap! (programming language)}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 0og789huqqr3wt0gtgltvqw4qrshwij 0 298607 1687986 1608236 2026-10-16T10:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687986 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox}} '''پردی ڕۆبەرت ئێف کێنیدی''' (RFK)؛ یان زیاتر لەلایەن خەڵکی ناوچەکەوە بە ناوی خۆیەوە ناودەبرێت پێش ساڵی ٢٠٠٨، '''پردی تریبۆرۆ'''. کۆمەڵێک [[پرد]] و ڕێڕەوی خێرای بەرزە<ref name="MTA">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://web.mta.info/bandt/html/rfk.html|سەردێڕ=Robert F. Kennedy Bridge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130121031012/http://www.mta.info/bandt/html/rfk.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[Metropolitan Transportation Authority]] (MTA) |وتەگێڕانەوە=The Robert F. Kennedy Bridge (formerly the Triborough Bridge), the authority's flagship facility, opened in 1936. It is actually three bridges, a viaduct, and 14 miles of approach roads connecting Manhattan, Queens, and the Bronx.}}</ref> لە [[نیوویۆرک]] و ناوچەکانی [[مانھاتن]] و کوینز و برۆنکس بەیەکەوە دەبەستنەوە. پردەکان دوورگەکانی ڕانداڵز و واردز دەبڕن، کە پێشتر دوو دوورگە بوون و ئێستا بەستراونەتەوە بە پاشماوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Triborough Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەندازیاری}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] dh2zy9dpighpg79sagmxc7kd9fafp95 0 298610 1687969 1606769 2026-10-16T10:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ھیندستان-کۆلکە) 1687969 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{Databox}} '''پردی پامبان''' (بە [[ڕۆمانی]]: ''pāmban'') پردێکی هێڵی ئاسن بوو کە شارۆچکەی ڕامێسوارام لە دوورگەی پامبان، شاری مەنداپام بە وشکانی [[هیندستان]] دەبەستەوە. لە ٢٤ی شوباتی ١٩١٤ کرایەوە، یەکەم پردی دەریایی هیندستان بوو، و درێژترین پردی دەریایی بوو لە هیندستان تا کردنەوەی پردی دەریایی باندرا-ڤۆرلی لە ساڵی ٢٠١٠. پردێکی ئاسایی بوو کە لەسەر ستوونی کۆنکرێتی وەستابوو، و بەشێکی جووت جووڵەکراوی لە ناوەڕاستدا ھەبوو، کە دەتوانرا بەرز بکرێتەوە بۆ ئەوەی [[کەشتی]] و [[بەلەم]] پێیدا تێپەڕن. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Pamban Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:دەربەندی پالک]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] d5pamjmznjmwkhe62p7ssch2e4c6ud9 0 298616 1687958 1610785 2026-10-16T10:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687958 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی ماکیناک''' (کە بە '''مایتی ماک''' یان '''بیگ ماک''' ناودەبرێت)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٧|ناونیشان=https://www.saintignace.org/event/mighty-mac-bridge-race/|سەردێڕ=Cancelled-Mighty Mac Bridge Run (2018-09-22)|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170908154852/http://www.saintignace.org/event/mighty-mac-bridge-race/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پردێکی [[پردی ھەڵواسراو|ھەڵواسراوە]] کە نیوەدوورگەکانی سەرەوە و خوارەوەی ویلایەتی [[میشیگان]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە بەسەر تەنگاوی ماکیناکدا دەپەڕێتەوە، کە تەنگاوێکە دەریاچەی میشیگان و دەریاچەی ھیورۆن (دوو لە [[دەریاچە گەورەکان]]) بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە کە لە ساڵی ١٩٥٧دا کرایەوە، درێژییەکەی {{Convert|26372|ft|mi km|}}ە، و خاوەنی ٢٩یەمین درێژترین مەودای سەرەکییە لە جیھاندا، ھەروەھا درێژترین پردی ھەڵواسراوی نێوان لەنگەرەکانە لە نیوەگۆی ڕۆژاوای زەویدا.<ref name="mba-about">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mackinac Bridge Authority |ڕێکەوت=n.d. |ناونیشان=https://mackinacbridge.org/about-the-bridge-8/|سەردێڕ=About the Bridge - Mackinac Bridge Authority |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091222184021/https://www.mackinacbridge.org/about-the-bridge-8/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> پردی ماکیناک بەشێکە لە ڕێگای نێوان ویلایەتەکانی ٧٥ (ئای-٧٥) و بەشەکانی دەریاچەی میشیگان و ھیورۆنی «گەشتی خولیی دەریاچە گەورەکان» بەسەر تەنگاوەکەدا دەگوازێتەوە؛ ھەروەھا ئەم پردە بەشێکە لە ڕێڕەوی دیمەنی نیشتمانیی باکووری ئەمریکا. پردەکە شاری سانت ئینیاس لە باکوورەوە بە گوندی ماکیناو سیتی لە باشوورەوە دەبەستێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mackinac Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] 5wu49uiallpr3zjoauktrjjpf5yxe7k 0 298620 1687878 1608226 2026-10-16T04:38:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687878 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی بڕۆکلین''' پردێکی ھەڵواسراوی کێبڵدارە لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]]، کە بەسەر ڕووباری ئیستدا دەپەڕێتەوە و ناوچەکانی [[مانھاتن]] و [[بڕۆکلین]] بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پردی بڕۆکلین کە لە ٢٤ی ئایاری ١٨٨٣دا کرایەوە، یەکەم شوێنی پەڕینەوەی جێگیر بوو بەسەر ڕووباری ئیستدا. ھەروەھا لە کاتی کردنەوەیدا درێژترین پردی ھەڵواسراوی جیھان بوو، کە خاوەنی مەودایەکی سەرەکیی {{Convert|1595.5|ft|m}} و تەختەپردەکەی {{Convert|127|ft|m|1}} لە سەرووی تێکڕای بەرزترین ئاستی ئاوەوە بوو. ئەم پردە لە سەرەتادا بە '''پردی نیویۆرک و بڕۆکلین''' یان '''پردی ڕووباری ئیست''' ناودەبرا، بەڵام لە ساڵی ١٩١٥دا بە فەرمی ناوەکەی گۆڕدرا بۆ پردی بڕۆکلین. پێشنیارەکان بۆ دروستکردنی پردێک کە مانھاتن و بڕۆکلین بەیەکەوە ببەستێتەوە، بۆ یەکەمجار لە سەرەتای سەدەی ١٩یەمدا خرانەڕوو؛ ئەم پلانانە دواتر پەرەیان سەند بۆ ئەوەی کە ئێستا پێی دەوترێت پردی بڕۆکلین، کە لەلایەن جۆن ئەی ڕۆبلینگەوە دیزاین کراوە. سەرۆکی ئەندازیارانی پڕۆژەکە، واشینگتن ڕۆبلینگی کوڕی، کاری زیاتری لەسەر دیزاینی پردەکە کرد، بە ھاوکاریی ھاوسەرەکەی، ئەندازیار ئێمیلی وارن ڕۆبلینگ. کارەکانی دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٨٧٠دا دەستی پێکرد و لەلایەن کۆمپانیای پردی نیویۆرکەوە سەرپەرشتی دەکرا، کە ئەم کۆمپانیایەش لەلایەن ڕێکخراوی سیاسیی تەمانی ھۆڵەوە کۆنترۆڵ کرابوو. ناکۆکییە زۆرەکان و نوێخوازیی دیزاینەکە پڕۆژەکەیان بۆ زیاتر لە سێزدە ساڵ درێژکردەوە. دوای کردنەوەی، پردی بڕۆکلین بە چەند گۆڕانکاریدا تێپەڕی، کە پێڕاگوێزە ئەسپکێشەکان و ھێڵە بەرزکراوەکانی شەمەندەفەری تا ساڵی ١٩٥٠ لەسەر بوو. بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغیی ھاتوچۆ کە لە زیادبووندابوو، پرد و تونێلی زیاتر بەسەر ڕووباری ئیستدا دروست کران. بەھۆی خراپبوون و داخورانی بەردەوامەوە، پردی بڕۆکلین چەندین جار نۆژەنکرایەوە، لەوانەش لە ساڵانی ١٩٥٠، ١٩٨٠ و ٢٠١٠کاندا. پردی بڕۆکلین باشووریترین پردە لە نێوان پێنج پردی پێڕاگوێزەکان کە دوورگەی مانھاتن و لۆنگ ئایلەند بەیەکەوە دەبەستنەوە، کە پردەکانی مانھاتن، ویلیامزبێرگ، کوینزبۆرۆ، و [[پردی ڕۆبێرت ئێف کێنیدی]] (کە پێشتر بە پردی ترایبۆرۆ دەناسرا) دەکەونە باکوورییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sharif |یەکەم=Mo |ڕێکەوت=٢٠٠٥|ناونیشان=https://highways.dot.gov/public-roads/mayjune-2005/protecting-new-york-citys-bridge-assets|سەردێڕ=Protecting New York City's Bridge Assets {{!}} FHWA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429221316/https://highways.dot.gov/public-roads/mayjune-2005/protecting-new-york-citys-bridge-assets |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Federal Highway Administration}}</ref> تەنیا پێڕاگوێزەکانی سەرنشینان و ھاتوچۆی پیادە و پاسکیل ڕێگەیان پێ دەدرێت. پردی بڕۆکلین لە کاتی کردنەوەیەوە شوێنێکی سەرەکیی ڕاکێشانی گەشتیاران بووە، و بووەتە ھێمایەکی شاری نیویۆرک. لە ماوەی ساڵاندا، پردەکە بۆ ئەنجامدانی سەرکێشی و نمایشەکان بەکارھێنراوە، ھەروەھا چەندین تاوان، ھێرش و تێکدانی بەخۆیەوە بینیوە. پردی بڕۆکلین وەک [[شوێنەواری مێژوویی نیشتمانی]]، شوێنەوارێکی شاری نیویۆرک، و شوێنەوارێکی مێژوویی نیشتمانیی ئەندازیاریی شارستانی دەستنیشان کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Brooklyn Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئۆتۆمۆبیل|نژیاروانی|شەمەندەفەر|ئەندازیاری}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] ilndy8lxtzd0ltxi5ogcabfepvoz5an 0 298624 1687962 1606763 2026-10-16T10:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1687962 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{نوێکردنەوە}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی نێونەتەوەییی گۆردی ھاو''' ({{Langx|fr|Pont International Gordie Howe}}) [[پرد|پردێکی]] نێونەتەوەییی کێبڵدارە بەسەر ڕووباری دێترۆیتدا، کە بڕیارە لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦دا بکرێتەوە. ئەم خاڵی پەڕینەوەیە [[دێترۆیت]] لە ویلایەتی میشیگانی ئەمریکا بە ویندسۆر لە ئۆنتاریۆی کەنەدا بەیەکەوە دەبەستێتەوە، ئەمەش لە ڕێگەی بەستنەوەی ڕێگای نێوان ویلایەتەکانی ٧٥ (ئای-٧٥) لە میشیگان بە شاڕێگەی ٤٠١ لە ئۆنتاریۆ (لە ڕێگەی درێژکراوەی پارکڕێی ھێرب گرای بۆ شاڕێگەی ٤٠١). پردەکە، کە خاوەندارێتییەکەی بە شێوەیەکی یەکسان لە نێوان کەنەدا و ویلایەتی [[میشیگان]] دابەش کراوە، ھاتوچۆیەکی بەردەوام و بێ پچڕانی شاڕێگەکە دابین دەکات، ئەمەش بە پێچەوانەی دۆخی ئێستای پردی ئامباستۆری نزیکییەوە کە لە لایەنی ئۆنتاریۆ بە شەقامەکانی ناو شارەوە دەبەسترێتەوە. پردەکە بە ناوی گۆردی ھاوی یاریزانی کەنەدیی ھۆکی سەر سەھۆڵەوە ناونراوە، کە کاروانی وەرزشییەکەی ٢٥ ساڵ یارییکردنی لەگەڵ دێترۆیت ڕێد وینگز لەخۆگرتبوو، و دوو ساڵ پێش دەستپێکردنی کارەکانی دروستکردنی پردەکە کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Gordie Howe International Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} as2zu2nolrn7bysxbikp58m67u3aubr 0 298627 1687992 1608238 2026-10-16T10:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687992 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی ڤێرازانۆ-نارۆز''' ھەروەھا بە '''پردی نارۆز'''، '''پردی ڤێرازانۆ'''، یان بە کورتی تەنیا بە '''ڤێرازانۆ'''ش ناودەبرێت) [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوە]] کە ناوچەکانی ستاتن ئایلەند و [[بڕۆکلین]] لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]] لە ویلایەتی نیویۆرک لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە بەسەر تەنگاوی نارۆزدا دەپەڕێتەوە، کە تەشەنەیەکی ئاوییە و بەندەری تا ڕادەیەک داخراوی نیویۆرک بە کەنداوی خوارووی نیویۆرک و [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک]] بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ئەمە تاکە شوێنی پەڕینەوەی جێگیری تەنگاوی نارۆزە. ئەم [[پرد|پردە دووقاتییە]] ١٣ ھێڵی ڕێگای نێوان ویلایەتەکانی ٢٧٨ دەگوازێتەوە: حەوتیان لە ئاستی سەرەوە و شەشیان لە ئاستی خوارەوەدان. ئەم پردە بە ناوی جیۆڤانی دا ڤێرازانۆوە ناونراوە، کە لە ساڵی ١٥٢٤دا یەکەمین گەڕیدەی ئەورووپی بوو کە چووە ناو بەندەری نیویۆرک و ڕووباری ھادسنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Verrazzano-Narrows Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەندازیاری}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] g6lzmxxqs6c3i0ldk1zqdm3e0wzetaz 0 298630 1687863 1608242 2026-10-16T04:36:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1687863 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی ئەمباسادۆر''' [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوی]] نێونەتەوەیییە بەسەر ڕووباری دێترۆیتدا، کە [[دێترۆیت|دێترۆیت، میشیگان]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە ویندسۆر لە ئۆنتاریۆی کەنەدا بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ئەم پردە باجدارە کە لە ساڵی ١٩٢٩دا کرایەوە، قەرەباڵغترین خاڵی پەڕینەوەی نێونەتەوەییی [[سنوور|سنوورییە]] لە ئەمریکای باکوور لە ڕووی قەبارەی بازرگانییەوە، کە زیاتر لە ٢٥٪ی تەواوی بەھای بازرگانیی کاڵاکانی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کەنەدا دەگوازێتەوە. توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٤ی «ھاوبەشیی گواستنەوەی سنووری» نیشانی دا کە ١٥٠٬٠٠٠ ھەلی کار لە ناوچەی دێترۆیت-ویندسۆر و ١٣ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی]] لە بەرھەمھێنانی ساڵانەدا، پشت بە خاڵی پەڕینەوەی نێونەتەوەییی سنووریی دێترۆیت-ویندسۆر دەبەستن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Detroit Regional Chamber |ساڵ=٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.detroitchamber.com/detroiter/articles.asp?cid=7&detcid=531|سەردێڕ=Detroit/Windsor Border Update: Part I-Detroit River International Crossing Study |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060321130504/http://www.detroitchamber.com/detroiter/articles.asp?cid=7&detcid=531 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٠٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ambassador Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] 4dh6uyvqx3ggfslaaxhqdthox3dfuph 0 298636 1687964 1606756 2026-10-16T10:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1687964 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} لە [[بایۆجوگرافیا|بایۆجوگرافیادا]]، '''پردی وشکانی''' بریتییە لە [[باریکە|باریکەیەکی وشکانی]] یان بەستەرێکی وشکانیی فراوانتر لە نێوان ئەو ناوچانەی کە پێشتر لە یەکتر جیا بوون، کە لە ڕێگەیەوە [[گیانلەبەر|گیانلەبەران]] و [[ڕوەک|ڕوەکەکان]] دەتوانن بپەڕنەوە و لە زەوییە نوێیەکاندا نیشتەجێ ببن. پردی وشکانی دەکرێت بەھۆی پاشەکشەی دەریاوە دروست ببێت، کە تێیدا [[ئاستی دەریا|ئاستی دەریاکان]] نزم دەبێتەوە و بەشە کەمقووڵەکانی [[ڕەفەی کیشوەری]] کە پێشتر لەژێر ئاودا بوون دەردەکەون؛ یان کاتێک وشکانیی نوێ بەھۆی [[تێکتۆنیکی پەڕەیی|تێکتۆنیکی پەڕەیییەوە]] پێکدێت؛ یاخود ھەندێک جار کاتێک بنکەی دەریا بەھۆی کاردانەوەی پاش بەستەڵەکەوە دوای [[سەردەمی بەستەڵەک|سەردەمێکی بەستەڵەک]] بەرز دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Land bridges}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان]] [[پۆل:بایۆجوگرافیا]] [[پۆل:زەویناسیی مێژوویی]] [[پۆل:شێوەزەوییەکان]] 3cwmkapx5abh8gpudelrm824w104jme 0 298638 1687914 1608243 2026-10-16T07:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687914 wikitext text/x-wiki {{بۆشایییەکان}} {{داتابۆکس}} '''پردی جۆرج واشینگتن''' [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوی]] دووقاتییە کە بەسەر ڕووباری ھادسندا دەکێشرێت، و فۆرت لی لە شارستانی بێرگن لە نیوجێرزی بە گەڕەکی واشینگتن ھایتس لە [[مانھاتن]] لە شاری نیویۆرک بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ئەم پردە بە ناوی [[جۆرج واشینگتن]]ەوە ناونراوە، کە یەکێکە لە [[باوکە دامەزرێنەرانی ویلایەتە یەکگرتوەکان|باوکە دامەزرێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و یەکەمین سەرۆکی ئەو وڵاتە بووە. پردی جۆرج واشینگتن قەرەباڵغترین پردی [[پێڕاگوێزی مۆتۆردار|پێڕاگوێزە مۆتۆردارەکانە]] لە جیھاندا،<ref name="BusiestBridgeOnEarth">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.traveltrivia.com/question/what-is-the-worlds-busiest-bridge/Xt5l8G78AIX3tiWB|سەردێڕ=Travel Quiz |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200626164533/https://www.traveltrivia.com/question/what-is-the-worlds-busiest-bridge/Xt5l8G78AIX3tiWB |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Travel Trivia |وتەگێڕانەوە=A staggering 108 million vehicles cross the bridge annually, making the George Washington Bridge the busiest bridge on Earth}}</ref> کە ھاتوچۆی زیاتر لە ١٠٤ملیۆن پێڕاگوێز بەخۆیەوە دەبینێت {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٩}}،<ref name="GWBWorldsBusiestBridge">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.njspotlightnews.org/2020/11/george-washington-bridge-104-million-vehicles-annually-worlds-busiest-bridge/amp/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣}}{{بەستەری مردوو|date=May 2024}}</ref> و تاکە پردی ھەڵواسراوی جیھانە کە خاوەنی ١٤ ھێڵی ھاتوچۆی پێڕاگوێزەکان بێت. درێژیی پردی جۆرج واشینگتن {{Convert|4760|ft|m}}ە، و مەودای سەرەکییەکەی {{Convert|3500|ft|m}} درێژ دەبێتەوە. ئەم پردە لە کاتی کردنەوەیەوە لە ساڵی ١٩٣١دا درێژترین مەودای سەرەکیی پردی لە جیھاندا ھەبوو، تا ئەو کاتەی [[پردی گۆڵدن گەیت]] لە سان فرانسیسکۆ لە ساڵی ١٩٣٧دا کرایەوە. پردەکە بە شێوەیەکی نافەرمی بە '''پردی جی دەبلیو'''، '''جی دەبلیو بی'''، '''جی دەبلیو'''، یان '''جۆرج''' ناودەبرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rose |یەکەم=Lacey |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Inside the Booth |ناونیشان=https://www.forbes.com/2006/03/02/tollbooth-collectors-money_cx_lr_money06_0302tollbooth.html |journal=[[Forbes|فۆربز]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060822052218/https://www.forbes.com/2006/03/02/tollbooth-collectors-money_cx_lr_money06_0302tollbooth.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|وتەگێڕانەوە=Like the PATH trains, which also connect New York to New Jersey, the G.W. Bridge is run by the Port Authority of New York and New Jersey, a public agency that employees 7,000 workers {{sic}} and has annual revenues of $2.9{{nbsp}}billion.}}</ref> و لە ماوەی دروستکردنیدا بە '''پردی فۆرت لی''' یان '''پردی ڕووباری ھادسن''' دەناسرا. ئەم پردە خاوەندارێتییەکەی بۆ «دەسەڵاتی بەندەری نیویۆرک و نیوجێرزی» دەگەڕێتەوە، کە ئاژانسێکی حکوومیی نێوان ھەردوو ویلایەتەکەیە و سەرپەرشتیی ژێرخانی بەندەری نیویۆرک و نیوجێرزی دەکات. پردی جۆرج واشینگتن ڕێڕەوێکی سەرەکیی ھاتوچۆیە لە ناوچەی مێترۆپۆلیتانی نیویۆرکدا. ئەم پردە خاوەنی ئاستێکی سەرەوەیە کە چوار ھێڵی ھاتوچۆ لە ھەر ئاراستەیەکدا دەگوازێتەوە، و ئاستێکی خوارەوەش کە سێ ھێڵ لە ھەر ئاراستەیەکدا لەخۆدەگرێت، کە کۆی گشتییەکەی دەکاتە ١٤ ھێڵی ھاتوچۆ. سنووری خێرایی لەسەر پردەکە {{Convert|45|mph|km/h}}ە. ئاستی سەرەوەی پردەکە ھاتوچۆی پیادە و پاسکیلیش دەگوازێتەوە. ڕێگای نێوان ویلایەتەکانی ٩٥ (ئای-٩٥) و ڕێگای نیشتمانیی ئەمریکا ١/٩ (یو ئێس ١/٩، کە لە یو ئێس ١ و یو ئێس ٩ پێکدێت) لە ڕێگەی ئەم پردەوە بەسەر ڕووبارەکەدا دەپەڕنەوە. ڕێگای نیشتمانیی ئەمریکا ٤٦ (یو ئێس ٤٦)، کە بە تەواوی لە ناوخۆی نیوجێرزیدایە، لە ناوەڕاستی پردەکەدا و لەسەر سنووری ویلایەتەکە لەگەڵ [[نیویۆرک (ویلایەت)|نیویۆرک]] کۆتایی پێدێت. لە کۆتایییە ڕۆژھەڵاتییەکەی لە شاری نیویۆرک، پردەکە بە ڕێگای خێرای ترانس-مانھاتنەوە بەردەوام دەبێت (کە بەشێکە لە ئای-٩٥ و بە ڕێگای خێرای کرۆس برۆنکسەوە دەبەستێتەوە). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|George Washington Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەندازیاری}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] fgy4udhhocbwb7yioppgjgvevye87rg 0 298642 1687957 1608251 2026-10-16T10:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687957 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی مانھاتن''' [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوە]] کە بەسەر ڕووباری ئیستدا لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]] دەپەڕێتەوە، و بەشی خوارووی مانھاتن لە شەقامی کانال بە ناوەندی بڕۆکلین لە درێژکراوەی شەقامی فلاتبوش بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە کە لەلایەن لیۆن مۆیسێفەوە دیزاین کراوە، درێژییەکەی بە گشتی {{Convert|6855|ft|m|0}}ە. پردەکە یەکێکە لە چوار پردی پێڕاگوێزەکان کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دوورگەی مانھاتن و لۆنگ ئایلەند بەیەکەوە دەبەستنەوە؛ [[پردی بڕۆکلین]]ی نزیک تەنیا کەمێک زیاتر بەرەو ڕۆژاوایە، لەکاتێکدا پردەکانی کوینزبۆرۆ و ویلیامزبێرگ دەکەونە باکوورییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sharif |یەکەم=Mo |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٣|ناونیشان=https://highways.dot.gov/public-roads/mayjune-2005/protecting-new-york-citys-bridge-assets|سەردێڕ=Protecting New York City's Bridge Assets {{!}} FHWA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429221316/https://highways.dot.gov/public-roads/mayjune-2005/protecting-new-york-citys-bridge-assets |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Federal Highway Administration}}</ref> پردەکە لە ساڵی ١٨٩٨دا پێشنیار کرا و لە سەرەتادا بە «پردی ژمارە ٣» ناودەبرا پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٠٢دا ناوەکەی بگۆڕدرێت بۆ پردی مانھاتن. بنکەکانی تاوەرە ھەڵواسراوەکانی پردەکە لە ساڵی ١٩٠٤دا تەواو کران، بە دوایاندا شوێنی لەنگەرگرتنەکان لە ساڵی ١٩٠٧ و تاوەرەکان لە ساڵی ١٩٠٨دا تەواو کران. پردی مانھاتن لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٩دا بەڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە، و لە ساڵی ١٩١٢دا دەستی بە گواستنەوەی شەمەندەفەرە سەرشەقامییەکان و لە ساڵی ١٩١٥دا شەمەندەفەرەکانی [[بنەڕێی نیویۆرک ستی]] کرد. ڕێگای ئاستی سەرەوەی ڕۆژھەڵات لە ساڵی ١٩٢٢دا دامەزرا. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٢٩دا شەمەندەفەرە سەرشەقامییەکان لە کارکردن وەستان، ڕێگای ئاستی سەرەوەی ڕۆژاوا دوو ساڵ دواتر تەواو کرا. ناڕێکیی کێشی ئەو شەمەندەفەرانەی بنەڕێ کە بەسەر پردی مانھاتندا دەپەڕینەوە بووە ھۆی کێل بوونی بەرەو یەک لادا، ئەمەش وای کرد کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٢ بۆ ٢٠٠٤دا نۆژەنکردنەوەیەکی بەرفراوانی بۆ بکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manhattan Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی|شەمەندەفەر|ئەندازیاری}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] n8yjeq0fthxgvxnq8buvcezrcfpe77z 0 298683 1687861 1607502 2026-10-16T04:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687861 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی باسکولی''' (ھەروەھا بە '''پردی ڕاکێشراو''' یان '''پردی بەرزکەرەوە''' ناو دەبرێت) پردێکی جووڵاوە کە کێشێکی بەرامبەری ھەیە بۆ پاراستنی ھاوسەنگیی بەردەوامی سەکۆ یان باڵەکەی لە کاتی سووڕانەوەی بەرەو سەرەوە، بە مەبەستی دابینکردنی ڕێڕەو بۆ ھاتوچۆی بەلەمەکان. ئەم پردە دەکرێت یەکباڵ یان دووباڵ بێت. ناوەکەی لە زاراوەیەکی فەڕەنسییەوە بۆ تەرازووی ھاوسەنگی ھاتووە، کە ھەمان بنەما پەیڕەو دەکات. پردە باسکولییەکان باوترین جۆری پردە جووڵاوەکانن، چونکە بە خێرایی دەکرێنەوە و پێویستیان بە [[وزە|وزەیەکی]] تا ڕادەیەک کەمە بۆ کارکردن، لەکاتێکدا توانای دابینکردنی بەرزاییی بێ سنوور بۆ ھاتوچۆی دەریایی فەراھەم دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Bascule bridges}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان بەپێی جۆری پێکھاتەیی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] f7h06qliz5i9s4m30t6kbm6f38atezu 0 298699 1687960 1607500 2026-10-16T10:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1687960 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی میۆ''' ({{Langx|fr|Viaduc de Millau}} {{IPA|fr|vja.dyk də mi.jo|}}) پردێکی کێبڵداری فرەمەودایە کە لە ساڵی ٢٠٠٤دا بەسەر [[کانیۆن]]ی [[دۆڵ]]ی تارن لە نزیک (ڕۆژاوای) میۆ لە بەشی ئاڤیرۆن لە ھەرێمی ئۆکسیتانی لە باشووری فەڕەنسا تەواو کراوە. تیمی دیزاینکردنەکە لەلایەن ئەندازیار میشێل ڤیرلۆژۆ و تەلارسازی [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیزی]] [[نۆرمەن فۆستەر]] سەرپەرشتی دەکرا. تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٥، بۆ ماوەی زیاتر لە دوو دەیە وەک بەرزترین پرد لە جیھاندا مایەوە، کە بەرزییە پێکھاتەییەکەی دەگاتە {{Convert|343|m}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viaduc de Millau}} {{تووڵی دەروازە|ئۆتۆمۆبیل|ئەندازیاری|دەیەی ٢٠٠٠|فەڕەنسا|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} jwlouqlkbuf11oftnob0g60sqg36t5m 0 298701 1687853 1607499 2026-10-16T04:34:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1687853 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} {{Nihongo|'''پردی ئاکاشی کایکیۆ'''|明石海峡大橋|Akashi Kaikyō Ōhashi}} [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوە]] کە شاری [[کۆبێ]] لەسەر دوورگەی [[ھۆنشوو]]ی ژاپۆنی بە ئیوایا لەسەر دوورگەی ئاواجی دەبەستێتەوە. ئەم پردە بەشێکە لە شاڕێگەی کۆبێ-ئاواجی-ناروتۆ، و بەسەر تەنگەی قەرەباڵغ و شڵەژاوی ئاکاشیدا (بە ژاپۆنی: ''Akashi Kaikyō'') دەپەڕێتەوە. لە ساڵی ١٩٩٨دا تەواو کراوە، و لەو کاتەدا، بە درێژاییی {{Convert|1991|m|ft}} خاوەنی درێژترین مەودای ناوەندی بوو لە نێوان سەرجەم پردە ھەڵواسراوەکانی جیھاندا. لە ئێستادا، لە دوای [[پردی چاناققەلعە ١٩١٥|پردی چاناققەلعەی ١٩١٥]] لە تورکیا کە لە ئازاری ٢٠٢٢دا کرایەوە، بە دووەم درێژترین پردی ھەڵواسراو دادەنرێت. پردی ئاکاشی کایکیۆ یەکێکە لە بەستەرە سەرەکییەکانی پڕۆژەی پردی ھۆنشوو–شیکۆکو، کە سێ ڕێڕەوی بەسەر دەریای ناوخۆییی سێتۆدا دروست کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Akashi-Kaikyo Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:باڵەخانە و شێوەکارییەکان لە کۆبێ]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:باڵەخانە و شێوەکارییەکان لە کۆبێ]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] j6yqbbvqny4rm1p90h0zdsw1t4u7ars 0 298702 1687866 1608247 2026-10-16T04:36:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687866 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی بایۆن''' پردێکی کەوانیی پۆڵایینە کە بەسەر تەنگەی کیڵ ڤان کەڵدا لە نێوان ستاتن ئایلەند لە [[نیویۆرک (ویلایەت)|نیویۆرک]] و بایۆن لە [[نیوجێرزی]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەپەڕێتەوە. ڕێگەی ویلایەتی نیویۆرک ٤٤٠ و ڕێگەی نیوجێرزی ٤٤٠ی بەسەردا تێدەپەڕێت، کە ھەردوو ڕێگەکە لە سنووری نێوان ھەردوو ویلایەتەکە و لە ناوەڕاستی ئاوەکەدا بەیەکەوە دەبەسترێنەوە. ئەم پردە خاوەنی ھەشتەمین درێژترین مەودای سەرەکیی کەوانی پۆڵایینە لە جیھاندا، کە لە کاتی تەواوبوونیدا درێژترینی جیھان بوو. ئەم پردە یەکێکیشە لەو چوار پردەی کە نیوجێرزی بە ستاتن ئایلەندەوە دەبەستنەوە؛ دوو پردەکەی تری ئۆتۆمۆبیل بریتین لە پردی گۆتڵس لە [[ئێلیزابێت، نیوجێرزی|ئێلیزابێت]] و ئاوتەربریج کرۆسینگ (کە ئەویش ڕێگەی ٤٤٠ی بەسەردا تێدەپەڕێت) لە پێرس ئەمبۆی، و پردی تایبەت بە ھێڵی ئاسنیش پردی بەرزکەرەوەی ئارسەر کیڵە، کە سەرجەمیان بەسەر ئارسەر کیڵدا دەپەڕنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Bayonne Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] 1ka89jcx2yl9byw2n4jeumdfoa2iita 0 298703 1687967 1607497 2026-10-16T10:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687967 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی ویلیامزبێرگ''' [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوە]] بەسەر ڕووباری ئیستدا لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]]، کە ناوچەی لۆوەر ئیست سایدی [[مانھاتن]] بە گەڕەکی ویلیامزبێرگی [[بڕۆکلین|بڕۆکلینەوە]] دەبەستێتەوە. پردەکە لە سەرەتادا بە «پردی ڕووباری ئیست» دەناسرا، و لە ساڵی ١٩٠٣دا تەواو کرا. بە درێژاییی {{Convert|7308|ft|m}}، درێژترین مەودای پردی ھەڵواسراو بوو لە جیھاندا تا ساڵی ١٩٢٤. پڕۆژەی پردەکە لە کانوونی دووەمی ١٨٩٢دا پێشنیار کرا و لە ساڵی ١٨٩٥دا پەسەند کرا. کارکردن لێی لە ١٩ی حوزەیرانی ١٨٩٦ لەژێر سەرپەرشتیی گەورە ئەندازیار لێفێرت ئێڵ باک دەستی پێکرد. سەرەڕای دواکەوتن و کەمبوونی بوودجە، پردەکە لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٣دا کرایەوە. جگە لە ڕێگاوبان، شۆستەی پیادەڕۆ و ھێڵەکانی [[بنەڕێی نیویۆرک ستی]]، پردەکە چوار ھێڵی ترامواشی ھەبوو، کە لە ساڵانی ١٩٣٦ و ١٩٤٩دا بە ڕێگای ئۆتۆمۆبیل گۆڕدران. دوای دۆزینەوەی کەموکوڕی توندی پێکھاتەیی، پردەکە لە ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٩٠دا نۆژەنکردنەوەیەکی سەرەکیی بەخۆوە بینی، و لە ساڵانی ٢٠٢٠ەکانیشدا دووبارە نۆژەن دەکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Williamsburg Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەندازیاری}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} hihgwp1zu67cuuet5ywapwawyblkne3 0 298706 1687970 1607496 2026-10-16T10:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687970 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی پایەدار''' [[پرد|پردێکە]] کە ئەو بەشەی سەرەوەی کە قورساییەکە ڕادەگرێت لە پایەیەک پێکھاتووە، کە پێکھاتەیەکە لە چەند بەشێکی بەیەکەوەبەستراو و بەزۆری شێوەی سێگۆشە پێکدەھێنن. ئەو بەشە بەیەکەوەبەستراوانە کە بەزۆری ڕاستن، ڕەنگە لە کاتی بەرکەوتنی قورسایی و باری جووڵاودا بکەونە ژێر فشاری ڕاکێشان، پەستان یان ھەندێک جار ھەردووکیان. چەندین جۆری پردی پایەدار ھەن، لەوانەش ھەندێکیان خاوەن دیزاینێکی سادەن کە لە یەکەمین پردە دروستکراوەکانی سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠ بوون. دروستکردنی پردی پایەدار لە ڕووی تێچووەوە زۆر گونجاوە، چونکە کەرەستەکان بە شێوەیەکی زۆر باش بەکاردەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Truss bridges}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:پردەکان بەپێی جۆری پێکھاتەیی]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] h4h21wcxvwy1negz3n9ke9nw5eu1bxs 0 298708 1687939 1607486 2026-10-16T07:38:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687939 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی فۆرت'''<ref name="bridgeName">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠١٥|ناونیشان=http://www.forth-bridges.co.uk/forth-bridge.html|سەردێڕ=The Forth Bridge {{!}} Forth Bridges |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170806141802/http://www.forth-bridges.co.uk/forth-bridge.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٧|وێبگە=forth-bridges.co.uk |وتەگێڕانەوە=Opened in 1890, The Forth Bridge is recognised the world over as the most famous of cantilever designs.}}</ref> پردێکی [[گواستنەوەی ئاسنین|ھێڵی ئاسنە]] لە جۆری کەنتیلیڤەر (کۆڵەکە ئازاد) کە بەسەر کەنداوی فێرس ئۆف فۆرت لە ڕۆژھەڵاتی [[سکۆتلاند|سکۆتلەندا]] و لە مەودای {{Convert|9|mi}} لە ڕۆژاوای ناوەڕاستی [[ئێدینبەرە]] دروست کراوە. ئەم پردە کە لە ساڵی ١٨٩٠دا تەواو کراوە، بە ھێمایەکی سکۆتلەندا دادەنرێت (دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦دا وەک گەورەترین دەستکردی مرۆڤ لە سکۆتلەندا دەنگی پێدرا)، و شوێنێکی [[کەلەپووری جیھانیی یوونێسکۆ|کەلەپووری جیھانیی]] [[یوونێسکۆ|یوونێسکۆیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/1485/|سەردێڕ=The Forth Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre |زمان=en}}</ref> لەلایەن ئەندازیارانی ئینگلیز، سێر جۆن فاولەر و سێر بێنجامین بەیکەرەوە دیزاین کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.theforthbridges.org/forth-bridge/history/the-bridge-builders/|سەردێڕ=The Forth Bridge Builders |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.theforthbridges.org}}</ref> ھەندێک جار بە '''پردی ھێڵی ئاسنی فۆرت''' ناو دەبرێت (بۆ جیاکردنەوەی لە پردی ڕێگای ئۆتۆمۆبیلی فۆرت لە تەنیشتی)، ھەرچەندە ئەمە ناوی فەرمی خۆی نییە. دروستکردنی پردەکە لە ساڵی ١٨٨٢دا دەستی پێکرد، و لە ٤ی ئازاری ١٨٩٠دا لەلایەن دۆکی ڕۆتسی کە دواتر بوو بە پاشا [[ئێدواردی حەوتەم]]، کرایەوە. پردەکە ھێڵی شەمەندەفەری نێوان ئێدینبەرە–ئابەردین بەسەر ڕووباری فۆرتدا دەگوازێتەوە، کە دەکەوێتە نێوان ھەردوو گوندی ساوس کوینزفێری و نۆرس کوینزفێری، و درێژیی گشتییەکەی دەگاتە {{Convert|2467|m}}. کاتێک کرایەوە، خاوەنی درێژترین تاکی مەودای پردی کەنتیلیڤەر (کۆڵەکە ئازاد) بوو لە جیھاندا، ئەمەش تا ساڵی ١٩١٩ کاتێک پردی کیوبێک لە [[کەنەدا]] بە تاکی مەودای {{Cvt|549|m}} تەواو کرا. ئەم پردە تا ئێستاش بە دووەم درێژترین تاکی مەودای کەنتیلیڤەر (کۆڵەکە ئازاد) لە جیھاندا دەمێنێتەوە، کە خاوەنی دوو مەودای == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Forth Bridge}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|شەمەندەفەر}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} j6m0cry24gctq8fjr7jt4cabse0qqxd 0 298723 1687929 1607929 2026-10-16T07:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1687929 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی سێڤرن''' ({{Langx|cy|Pont Hafren}}) پردێکی ھەڵواسراوی شاڕێگەیە کە بەسەر ڕووباری سێڤرندا لە نێوان ساوس گلۆستێرشێر لە ئینگلتەرا و مۆنمۆتشر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وێڵز دەپەڕێتەوە. ئەم پردە یەکەمین ڕێگای دەربازبوونی ئۆتۆمۆبیلی سێڤرنە لە نێوان ئینگلتەرا و وێڵزدا، و دروستکردنی سێ ساڵ و نیوی خایاند،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.highways.gov.uk/our-road-network/managing-our-roads/operating-our-network/how-we-manage-our-roads/area-teams/area-2/the-severn-bridges/the-severn-crossing-facts-and-figures/|سەردێڕ=The Severn Crossing — Facts and Figures |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131113231903/http://www.highways.gov.uk/our-road-network/managing-our-roads/operating-our-network/how-we-manage-our-roads/area-teams/area-2/the-severn-bridges/the-severn-crossing-facts-and-figures/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> بە تێچووی ٨ ملیۆن [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەندی ستەرلینگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pr-usa.net/index.php?option=com_content&task=view&id=70347&Itemid=9|سەردێڕ=PR-USA.net - M48 Severn Bridge - Closures to Install Cable Drying Equipment |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080306080240/http://www.pr-usa.net/index.php?option=com_content&task=view&id=70347&Itemid=9 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٠٨|وێبگە=M48 Severn Bridge – Closures to Install Cable Drying}}</ref> ئەم پردە شوێنی بەلەمی گواستنەوەی ئۆستی گرتەوە کە تەمەنی ١٣٧ ساڵ بوو. پردەکە لە ساڵی ١٩٦٦دا لەلایەن شاژن [[ئێلیزابێتی دووەم|ئێلیزابێتی دووەمەوە]] کرایەوە.<ref name="qeprize">{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٨|ناونیشان=http://qeprize.org/createthefuture/celebrating-majestys-service-engineering/|سەردێڕ=Celebrating Her Majesty's service to engineering - Create the Future |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180907183226/http://qeprize.org/createthefuture/celebrating-majestys-service-engineering/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> بۆ ماوەی سی ساڵ، شاڕێگەی ئێم چوار بەسەر ئەم پردەدا تێدەپەڕی. لە ساڵی ١٩٩٩دا، پلەی یەکەمی وەک باڵەخانەیەکی [[باڵەخانەی تۆمارکراو|تۆمارکراوی مێژوویی (پارێزراو)]] پێدرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Severn Bridge}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی وێڵزی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} djvlahnkb6ibqn53dczq2cpa235qvhy 0 298729 1687909 1607489 2026-10-16T07:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687909 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پردی بەندەری سیدنی''' پردێکی کەوانیی پۆڵایینە لە [[سیدنی]]، لە نیو ساوس وێڵز لە ئوسترالیا، کە بەسەر بەندەری سیدنیدا لە ناوچەی بازرگانیی ناوەندی (سی بی دی) تا کەناری باکوور دەپەڕێتەوە. دیمەنی پردەکە، بەندەرەکە، و [[خانووی ئۆپێرای سیدنی]] لەو نزیکانە، بە شێوەیەکی بەربڵاو وەک ھێمایەکی ناسراوی سیدنی و خودی وڵاتی ئوسترالیا سەیر دەکرێت. ئەم پردە کە بەھۆی دیزاینە کەوانییەکەیەوە نازناوی "'''ھەڵواسەرەی جلوبەرگ'''"ی لێنراوە، ھاتوچۆی شەمەندەفەر، [[پێڕاگوێز|پێڕاگوێزەکان]]، پاسکیل و پیادەڕۆی بەسەردا تێدەپەڕێت.<ref name="7bwh">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.7bridgeswalk.com.au/pages/bridge-history.php#sydharbourbridge|سەردێڕ=7 Bridges Walk |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070829175704/http://www.7bridgeswalk.com.au/pages/bridge-history.php#sydharbourbridge |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە=Bridge History}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/sydney-harbour-bridge|سەردێڕ=Find government payments and services |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120512054556/http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/sydney-harbour-bridge |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> لەژێر سەرپەرشتیی جۆن برادفێڵد لە فەرمانگەی کارە گشتییەکانی نیو ساوس وێڵز، پردەکە لەلایەن کۆمپانیای بەریتانیی دۆرمان لۆنگ لە میدڵزبرە دیزاین و دروست کرا، و لە ساڵی ١٩٣٢دا کرایەوە.<ref name="pl-jb">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pylonlookout.com.au/history_frs.htm|سەردێڕ=Sydney Harbour BridgeMuseum {{!}} Step Inside the Story |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110218075104/http://www.pylonlookout.com.au/history_frs.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=Pylon Lookout: Sydney Harbour Bridge}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/uk-16572812|سەردێڕ=Olympic connections across the UK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120320080047/http://www.bbc.co.uk/news/uk-16572812 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٢|وێبگە=[[BBC News|بی بی سی نیووز]]}}</ref> دیزاینی گشتیی پردەکە، کە برادفێڵد ئەرکی دروستکردنی بە فەرمانگەی کارە گشتییەکانی ئێن ئێس دەبلیو ئەسپاردبوو، کۆپییەکی نزیکەیی پردی ھێڵ گەیت بوو لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]]. ئەو دیزاینەی کە لە نێوان پێشنیارە پێشکەشکراوەکاندا ھەڵبژێردرا، کارێکی ڕەسەنی کۆمپانیای دۆرمان لۆنگ بوو، کە لە بەشێکی دیزاینەکەیدا سوودی لە پردی تاینی خۆی وەرگرتبوو.<ref name="bridging-sydney">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=James Weirick |بەستەری نووسەر=James Weirick |ساڵ=٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.architecturemedia.com/aa/aaissue.php?article=3&issueid=200703&typeon=1#jumptoitem2007030301|سەردێڕ=AA - EXHIBITION - March/April 2007 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080906134244/https://www.architecturemedia.com/aa/aaissue.php?issueid=200703&article=3&typeon=1#jumptoitem2007030301 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> ئەم پردە یازدەیەمین درێژترین پردی کەوانییە لە جیھاندا و بەرزترین پردی کەوانیی پۆڵایینە، کە بەرزییەکەی لە سەرەوە تا ئاستی ئاوەکە دەگاتە {{Convert|134|m|ft|0}}.<ref name="culture.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/harbourbridge|سەردێڕ=Sydney Harbour Bridge - Australia's Culture Portal |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100920172424/http://cultureandrecreation.gov.au/articles/harbourbridge/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=culture.gov.au}}</ref> ھەروەھا بە پانیی {{Convert|48.8|m|ft}} پانترین پردی درێژمەودای جیھان بوو، تا ئەو کاتەی دروستکردنی پردی نوێی پۆرت مان لە [[ڤانکۆڤەر]] لە ساڵی ٢٠١٢دا تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/widest-bridge|سەردێڕ=Widest bridge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120914200138/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/widest-bridge |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.pmh1project.com/in-your-community/in-your-community-port-mann-bridge/Pages/default.aspx|سەردێڕ=Port Mann Bridge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120911095545/http://www.pmh1project.com/in-your-community/in-your-community-port-mann-bridge/Pages/default.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢|وێبگە=Transportation Investment Corporation |وتەگێڕانەوە=Once complete, the new 10-lane Port Mann Bridge will the second largest and longest cable-supported bridge in North America, and at 65 metres wide it will be the widest bridge in the world.}}</ref> ئەو ڕێگایەی بەسەر پردەکەدا دەڕوات لە ئێستادا لەلایەن حکوومەتی ویلایەتەکەوە لە ڕێگەی کۆمپانیای شاڕێگەکانی ئێن ئێس دەبلیو خاوەندارێتی دەکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Sydney Harbour Bridge}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی سیدنی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] jazcby2mo8jmbh1gqzvh4k5ybqquo2e 0 298737 1687987 1607491 2026-10-16T10:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە) 1687987 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Puente_Romano_y_Puente_de_Lusitania,_Mérida.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|پوێنتێ ڕۆمانۆ (پردی ڕۆمانی) لە مێریدا، درێژترین پردی ڕۆمانیی ماوە لە جیھاندا (کە تا ئێستاش بەکاردێت)]] ڕۆمانییە کۆنەکان یەکەمین شارستانیەتی بوون کە [[پرد]]ی گەورە و ھەمیشەیییان دروست کرد.<ref>{{Harvard citation no brackets|O'Connor|1993}}</ref> پردە ڕۆمانییە سەرەتایییەکان بە بەکارھێنانی ئەو تەکنیکانە دروست دەکران کە لەلایەن [[کۆچ|کۆچبەرە]] ئەتروسکییەکانەوە ھێنرابوون، بەڵام ڕۆمانییەکان ئەو لێھاتووییانەیان پێشخست، و ڕێگاکانی وەک دروستکردنی [[تاق|تاقەکان]] و بەردی سەرەکیی تاقیان پەرەپێدا و باشتر کرد. سێ جۆری سەرەکی لە '''پردی ڕۆمانی''' ھەبوون: دارین، پردی سەر ئاو (پۆنتۆن)، و بەردین. پردە ڕۆمانییە سەرەتایییەکان لە دار دروست دەکران، بەڵام لە سەدەی دووەمی پێش زایینەوە بەرد بەکارھێنرا. پردە بەردینەکان تاقیان وەک [[پردی کەوانەیی|پێکھاتەی سەرەکیی خۆیان]] بەکار دەھێنا، و زۆربەیان کۆنکرێتیان بەکاردەھێنا، کە ئەمەش یەکەم بەکارھێنانی ئەو کەرەستەیە بوو لە دروستکردنی پرددا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ancient Roman bridges}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} hjkny1ztbmgt7nklg7l0owfczi83nn7 0 298738 1687928 1608245 2026-10-16T07:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1687928 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پردی سیڵڤەر''' (پردی زیوین) [[پردی ھەڵواسراو|پردێکی ھەڵواسراوی]] زنجیریی پۆڵایین بوو کە لە ساڵی ١٩٢٨دا دروست کرا و ڕێگەی یوو ئێس ٣٥ی بەسەردا تێدەپەڕی، کە ناوچەی پۆینت پڵێزنت لە ڤێرجینیای ڕۆژاوا بە گالیپۆلیس لە ئۆھایۆ دەبەستەوە. ھەرچەندە بە فەرمی ناوی '''پردی پۆینت پڵێزنت''' بوو،<ref name="ASCE">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Witcher |یەکەم=T.R. |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=From Disaster to Prevention: The Silver Bridge |journal=Civil Engineering Magazine |بەرگ=٨٧|issue=11 |پەڕە=٤٥|doi=10.1061/ciegag.0001250 |doi-access=free}}</ref> بەڵام بەھۆی ڕەنگی بۆیە ئەلەمۆنیۆمییەکەیەوە، لە نێو خەڵکدا بە '''پردی سێڵڤەر''' ناسرابوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Silver Bridge}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەندازیاری}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:پردی پۆڵاین لە ئەمریکا]] hmmfw6psyobp495hkprd58viahssjbz 0 298784 1687893 1666191 2026-10-16T05:49:01Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1687893 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Black Box 2020 film poster.png|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''سندووقی ڕەش''''' فیلمێکی [[فیلمی ترسێنەر|ترسێنەری]] [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٠ە کە لە دەرھێنانی ئیمانوێل ئۆسێی کوفووری جۆنیۆرە (وەک یەکەمین کاری دەرھێنانی) و لە نووسینی ئۆسێی کوفووری جۆنیۆر و ستیڤن ھێرمانە. [[مامودۆ ئاتی]]، فلیشیا ڕاشاد، دەماندا کریستین، تۆسین مۆڕۆھونفۆلا و شارمەین بینگوا ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکەدا دەگێڕن. جەیسن بڵەم کاری بەرھەمھێنانی جێبەجێکاری بۆ کردووە لەژێر ناوی کۆمپانیای [[بلۆمھاوس پرۆدەکشنز|بلۆمھاوس تەلەڤیژن]]. ''سندووقی ڕەش'' لە ٦ی تشرینی یەکەمدا لەلایەن [[ئەمازۆن ستۆدیۆز]] لەسەر پلاتفۆرمی ئۆ تی تیی [[ئەمازۆن ڤیدیۆ|ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ]] وەک دووەم بەشی زنجیرە فیلمی مژارداری «بەخێربێن بۆ بلۆمھاوس» بڵاوکرایەوە.<ref name="Rubin">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rubin |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://variety.com/2020/film/news/blumhouse-movies-amazon-1234733954/|سەردێڕ=Eight New Blumhouse Horror Films Coming to Amazon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201109234822/https://variety.com/2020/film/news/blumhouse-movies-amazon-1234733954/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Variety (magazine)|ڤارایەتی]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ئەمازۆن ئێم جی ئێم ستۆدیۆز]] [[پۆل:فیلمە یەکەم دەرھێنانییەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] eq06snecudash6ikiz92o6jfv2k9rb0 0 299592 1687748 1620525 2026-10-15T22:35:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ماتماتیک-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1687748 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پاپیروسی ماتماتیکی ڕایند''' ({{بە ئینگلیزی|Rhind Mathematical Papyrus}}) یەکێکە لە ناسراوترین بەڵگە [[ماتماتیکی میسری کۆن|ماتماتیکییەکانی میسری کۆن]]. ئەم پاپیروسە، لەگەڵ [[پاپیروسی ماتماتیکی مۆسکۆ]]، یەکێکە لە دوو پاپیروسی ماتماتیکی بەناوبانگی [[میسری کۆن]]. پاپیروسی ڕایند لە ڕووی قەبارەوە گەورەترە، بەڵام لە ڕووی مێژووییەوە لە پاپیروسی مۆسکۆ نوێترە.<ref name="Spalinger">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم=Anthony |دوایین=Spalinger |سەردێڕ=The Rhind Mathematical Papyrus as a Historical Document |journal=Studien zur Altägyptischen Kultur |بەرگ=١٧|ساڵ=١٩٩٠|پەڕەکان=٢٩٥–٣٣٧|بڵاوکەرەوە=Helmut Buske Verlag |jstor=25150159}}</ref> [[ئەحمەس]] لە سەرەتای پاپیروسەکەدا دەڵێت کە ئەم نووسینە «ھەژمارکردنێکی وردە بۆ لێکۆڵینەوە لە شتەکان، زانینی ھەموو شتەکان و نھێنییەکانیان»، پاشان دەڵێت: <blockquote> «ئەم دەقە لە ساڵی سی و سێی پاشایەتی، لە مانگی چوارەمی وەرزی [[ئاخێت]]، لە سەردەمی پاشای میسری سەروو و خواروو، [[ئۆسەرڕێ]]، کە ژیانی درێژ بێت، لە ڕووی نوسخەیەکی کۆنتر کە لە سەردەمی پاشا [[نیمائتڕێ]] نووسرابوو، ڕونووس کرا. کاتبەکە، ئەحمەس، ڕوونووسی کرد.»<ref name="Clagett"/> </blockquote> ژمارەیەک کتێب و وتار و توێژینەوە لەبارەی پاپیروسی ماتماتیکی ڕایند، بڵاو کراونەتەوە کە ھەندێکیان گرنگیی تایبەتیان ھەیە.<ref name="Spalinger"/> دەقی پاپیروسی ڕایند لە ساڵی ١٩٢٣ لەلایەن میسرناسی ئینگلیزی [[تی ئێریک پیت]] بڵاو کرایەوە، ئەم بەرھەمە لێکۆڵینەوەیەکی وردی لەسەر دەقی پاپیروسەکە لەخۆ گرتبوو، و دەقەکەی بەگوێرەی دابەشکردنی [[فرانسیس لێوێلین گریفیس]] بۆ سێ بەرگ (یەکەم، دووەم و سێیەم) شیکردبووەوە.<ref name=peet/> [[ئارنۆلد بافۆم چەیس]]یش لە نێوان ساڵانی ١٩٢٧ تا ١٩٢٩ چەند بەرگی توێژینەوەی بڵاو کردەوە کە وێنەکانی پاپیروسەکەشی تێدا بوو.<ref name="Chace, Arnold Buffum 1929">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chace |یەکەم=Arnold Buffum |orig-year=1927–29 |سەردێڕ=The Rhind Mathematical Papyrus: Free Translation and Commentary with Selected Photographs, Translations, Transliterations and Literal Translations |زنجیرە=Classics in Mathematics Education |بەرگ=٨. ٢ vols|شوێن=Oberlin |بڵاوکەرەوە=Mathematical Association of America |edition=Reston: National Council of Teachers of Mathematics Reprinted |ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٠-٨٧٣٥٣-١٣٣-٧|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/rhindmathematica0000unse}}</ref> نوێترین پێداچوونەوەی گشتی سەبارەت بەم پاپیروسە لە ساڵی ١٩٨٧ لەلایەن ڕابینز و شوت بڵاو کرایەوە. == مێژوو == ئەم پاپیروسە لەلایەن نووسەرێک بە ناوی [[ئەحمەس]] (یان شێوازە کۆنەکەی ئەحمۆس؛ کە مێژوونووسانی ماتماتیک زیاتر بەکاری دەھێنن) لەڕووی دەقێک کە ئێستا ون بووە، کە سەردەمی فەرمانڕەوایی [[ئەمەنمەحاتی سێیەم]]، نووسرابوو. ئەم پاپیروسە بۆ نزیکەی ١٥٥٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Rhind Mathematical Papyrus |ناونیشان=https://www.britishmuseum.org/collection/object/Y_EA10057 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The British Museum |زمان=en}}</ref> لە پشتەوەی پاپیروسەکەدا تێبینییەکی مێژوویی ھەیە کە دەڵێت: «لە ساڵی یازدەی پاشایەتی، لە مانگی دووەمی وەرزی [[شێمو]]، شاری [[ھێلیۆپۆلیس]] داگیر کرا. لە ڕۆژی بیست و سێی مانگی یەکەمی وەرزی ئاخێت، «ئەوەی لە باشوور ھات» ھێرشی کردە سەر [[تجارو]]»<ref>Irene Forstner-Mueller, The end of the Hyksos State, [https://books.google.ca/books?id=m0eGzwEACAAJ&pg=PA48&source=gbs_toc_r&cad=2#v=onepage&q&f=false The Hyksos State] in (eds: Karen Radner, Nadine Moeller and D.T. Potts), "The Oxford history of the Ancient Near East: from the Hyksos to the Late Second Millenium B.C." Volume: III, Oxford University Press, 2022, p. 37 Irene Forstner-Mueller states that "There is little doubt that the regnal year referred to here is that of the Hyksos king [[Khamudi]], whereas "he of the South" is Ahmose."</ref> ھەردوو میسرناس، [[تۆماس شنایدەر]] و [[ئیرێنە فۆرستنەر مولەر]]، ھاوڕان لەسەر ئەوەی کە مەبەست لە «ئەوەی لە باشوور ھات» [[ئەحمەسی یەکەم]]، پاشای تیبسە. تۆماس شنایدەر دەنووسێت: «لەبەر ئەوەی «ئەوەی لە باشوور ھات» بێگومان ئاماژەیە بۆ فەرمانڕەوای تیبس، ئەحمەس، ئەوا ساڵی یازدەی پاشایەتی تەنھا دەکرێت بۆ جێنشینی پاشای ھیکسۆس، ئەپێپی، واتە [[خامودی]]، بگەڕێتەوە. بەم پێیە، پایتەختی ھیکسۆسەکان، ئاڤاریس، دوای ماوەیەکی کەم کەوتووەتە دەستی ئەحمەس.<ref>Thomas Schneider, "[https://www.academia.edu/6374956/The_Chronology_of_the_Middle_Kingdom_and_the_Hyksos_Period_in_E_Hornung_R_Krauss_D_Warburton_eds_Ancient_Egyptian_Chronology_Handbook_of_Oriental_Studies_1_83_Leiden_Boston_2006_168_196 The Relative Chronology of the Middle Kingdom and the Hyksos Period (Dyns. 12-17)]{{بەستەری مردوو|url=https://www.academia.edu/6374956/The_Chronology_of_the_Middle_Kingdom_and_the_Hyksos_Period_in_E_Hornung_R_Krauss_D_Warburton_eds_Ancient_Egyptian_Chronology_Handbook_of_Oriental_Studies_1_83_Leiden_Boston_2006_168_196 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}". In Hornung, Erik; Krauss, Rolf; Warburton, David (eds.). Ancient Egyptian Chronology. Handbook of Oriental Studies. Brill. 2006 p.195</ref><ref>Irene Forstner-Mueller, The end of the Hyksos State, [https://books.google.ca/books?id=m0eGzwEACAAJ&pg=PA48&source=gbs_toc_r&cad=2#v=onepage&q&f=false The Hyksos State] in (eds: Karen Radner, Nadine Moeller and D.T. Potts), "The Oxford history of the Ancient Near East: from the Hyksos to the Late Second Millenium B.C." Volume: III, Oxford University Press, 2022, p. 37 Irene Forstner-Mueller states that "There is little doubt that the regnal year referred to here is that of the Hyksos king [[Khamudi]], whereas "he of the South" is Ahmose."</ref> [[ئەلەکساندر ھێنری ڕایند]]، شوێنەوارناس و کۆکەرەوەی شوێنەوارەکانی [[سکۆتلەند]]ی، لە ساڵی ١٨٥٨ دوو بەشی ئەم پاپیروسەی لە [[ئوکسوور]]ی میسر کڕی. وتراوە ئەم پاپیروسە لە «یەکێک لە بینا بچووکەکانی نزیک ڕامێسیۆم» لە دەوروبەری ئوکسوور دۆزراوەتەوە.<ref name=peet>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Rhind Mathematical Papyrus: British Museum 10057 and 10058|یەکەم=T. Eric|دوایین=Peet|بەستەری نووسەر=T. Eric Peet|بڵاوکەرەوە=University Press of Liverpool|ساڵ=١٩٢٣}} For the location where the papyrus was found see [https://archive.org/details/Peet_1923/page/n5 page 2].</ref> [[مۆزەخانەی بەریتانیا]]، کە ئێستا زۆربەی بەشەکانی ئەم پاپیروسەی تێدا پارێزراون، لە ساڵی ١٨٦٥ ئەوی لەگەڵ پاپیروسی پێستی ماتماتیکیی میسر، کە ئەویش ئی ھێنری ڕایند بوو، بەدەستھێنا.<ref name="Clagett">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clagett |یەکەم=Marshall |سەردێڕ=Ancient Egyptian Science, A Source Book |بەرگ=Three: Ancient Egyptian Mathematics |زنجیرە=Memoirs of the American Philosophical Society |بڵاوکەرەوە=American Philosophical Society |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧١٦٩-٢٣٢-٠|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/ancientegyptians03clag}}</ref> ھەندێک پارچەی دیکەی ئەم دەقە لە ناوەڕاستی دەیەی ١٨٦٠ی زایینیدا بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن میسرناسی ئەمریکی ئێدوین سمیس لە ئوکسوور کڕدران. کچەکەی لە ساڵی ١٩٠٦ ئەو پارچانەی بەخشی بە ئەنجومەنی مێژوویی نیویۆرک<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Guggenbühl |یەکەم= Laura |بەستەری نووسەر= Laura Guggenbühl |editor-last= Eves |editor-first= Howard |ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٦٤|department= Historically Speaking |doi= 10.5951/mt.57.6.0406 |issue= 6 |journal= The Mathematics Teacher |jstor= 27957095 |پەڕەکان= ٤٠٦–٤١٠|سەردێڕ= The New York fragments of the Rhind Mathematical Papyrus |بەرگ= ٥٧}}</ref> و ئێستا لە مۆزەخانەی بروکلین پارێزراون.<ref name="Spalinger"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Collections: Egyptian, Classical, Ancient Near Eastern Art: Fragments of Rhind Mathematical Papyrus |بڵاوکەرەوە=Brooklyn Museum |ناونیشان=http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/118304/Fragments_of_Rhind_Mathematical_Papyrus |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029185414/http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/118304/Fragments_of_Rhind_Mathematical_Papyrus |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەشێکی ناوەڕاستی پاپیروسەکە بە درێژی نزیکەی ١٨ سانتیمەتر ون بووە. توێژەران لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمەوە، پڕۆسەی خوێندنەوەی دەقەکە و وەرگێڕانیان دەست پێ کرد؛ بەڵام تا ئێستاش لە ھەندێک ڕووەوە، وەرگێڕان و لێکدانەوەی ماتماتیکیی ئەم پاپیروسە تەواو نەبووە.<ref name="Schneider"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Rhind_Mathematical_Papyrus| سەردێڕ= Rhind Mathematical Papyrus | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|لەندەن|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|Rhind Mathematical Papyrus}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:دەستنووسە ماتماتیکییەکان]] [[پۆل:پای]] 48o83x96tw68469vq01b68xz1j0y3ps 0 300128 1687554 1626764 2026-10-15T16:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1687554 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Himyarite Kingdom.png|وێنۆک|نەخشەی شوێنی جوگرافی و ڕووبەری پاشایەتیی حیمییەر لە باشووری [[نیمچەدوورگەی عەرەبی|نیمچەدوورگەی عەرەبیدا]]]] '''پاشایەتیی حیمییەر''' دەوڵەتێکی مێژوویی بوو لە بەرزایییەکانی باشووری [[یەمەن]]. تا ساڵی ١١٠ پێش زایین بەشێک بوو لە شانشینی قەتبان، بەڵام لە دوای ئەوە وەک شانشینێکی سەربەخۆ ناسرا. بەپێی سەرچاوە کۆنەکان، پایتەختەکەیان شاری زەفار بوو، و لە سەدەی پێنجەمدا ناوەندی دەسەڵاتیان ڕووی لە [[سەنعا]] کرد. شانشینی حیمییەر زنجیرەیەک شەڕی لەگەڵ دەوڵەتە دراوسێکانی ئەنجامدا؛ لە دەوروبەری ساڵی ٢٨٠ی زایینیدا توانی شانشینی سەبا کۆنتڕۆڵ بکات، ھەروەھا ناوچەکانی قەتبان و حەزرەمەوتیشی خستە سەر خاکەکەی. لە سەرەتادا خەڵکی حیمییەر پەرستشی خوداوەندە ناوخۆیییەکانیان دەکرد، بەڵام لە کۆتایییەکانی سەدەی چوارەمی زایینیدا، [[جوویەتی|ئایینی مووسایی]]ان وەک ئایینی سەرەکیی دەوڵەت ھەڵبژارد. لە ساڵی ٥٣٠ی زایینیدا، پاشایەتییەکە لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی حەبەشە|ئیمپراتۆرییەتیی حەبەشەەوە]] داگیرکرا، و سەرەنجام لە دەوروبەری ساڵانی ٥٧٥ تا ٥٧٨ی زایینیدا، لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ئیمپراتۆرییەتیی ساسانییەوە]] وەک پارێزگایەک خرایە سەر خاکەکەیان. == ئەمانەش ببینە == * [[یەمەن]] * [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] == سەرچاوەکان == * "Encyclopædia Britannica, Himyar". *Encyclopedia Britannica*. * Jérémie Schiettecatte. "Himyar". *The Encyclopedia of Ancient History*, John Wiley & Sons, 2017. {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Himyarite Kingdom}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی یەمەن]] [[پۆل:شانشینە کۆنەکان]] [[پۆل:مێژووی ئاسیا]] [[پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا]] ffl177kqy7yu0xi440ikz4vv422huoq 3 300330 1687944 1687385 2026-10-16T08:00:55Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1687944 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Vivairan2@fa.wikibooks|Vivairan2@fa.wikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alphama@Global|Alphama@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sam Paris@global|Sam Paris@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/Barras 2|Barras 2]] — <small>Requests for bureaucratship</small> * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for bureaucratship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang|Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Yivan000@tlwiktionary|Yivan000@tlwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-06</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (7 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Sibiru45@bjnwiktionary|Sibiru45@bjnwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-07</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#咽頭べさ@piwikipedia|咽頭べさ@piwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Exec8@cebWikipedia|Exec8@cebWikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#روتانا@arwikiquote|روتانا@arwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#BabulB@aswikisource|BabulB@aswikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sakura emad@ckbwiktionary|Sakura emad@ckbwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Editor Master Plus@ptwiki|Editor Master Plus@ptwiki]] — <small>Oversight access · filed 2026-10-10</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Robertsky@tetwiki|Robertsky@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Filtre antiabus@multiple projects|Filtre antiabus@multiple projects]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Sohom Datta|Sohom Datta]] — <small>Requests for regular adminship</small> * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Christopher Schwarzkopf (WMDE)|Christopher Schwarzkopf (WMDE)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The Discoverer@gomwiki|The Discoverer@gomwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-12</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Xmwdcytbpbzcamw@global|Xmwdcytbpbzcamw@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-10-12</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for checkuser/SHB|SHB]] — <small>Requests for CheckUser access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (14 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Gayobah13@ff.wikipedia|Gayobah13@ff.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Flipdot@ruewiki|Flipdot@ruewiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-14</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ar choler@brWiktionary|Ar choler@brWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Isma4l@sowikipedia|Isma4l@sowikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Rzuwig@plwikivoyage|Rzuwig@plwikivoyage]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-15</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Volstand@bjnwikipedia|Volstand@bjnwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-16</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 9w3am66eu96n10u4o0d90r83k5qayu8 1 301682 1687592 1639280 2026-10-15T17:57:29Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:شیلە]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[وتووێژ:شیلە، کۆیە]] 1639280 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[شیلە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1639279 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ بۆ https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 بۆ http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٠٤، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) au1n5dzrdszg90vihxfex2v84hvab0y 0 304199 1687626 1681362 2026-10-15T19:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1687626 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=پانتە بەهرامی|image=Pantea Bahram (cropped).jpg|caption=بەهرامی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠١٨|native_name=پانته‌آ بهرام|native_name_lang=Fa|birth_date={{Birth date and age|1970|03|04|df=yes}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|imagesize=|occupation=ئەکتەر|education=[[زانکۆی تاران]]|years_active=١٩٨٨–ئێستا|spouse=|children=|nationality=}} '''پانته بەهرامی''' ({{langx|fa|پانته‌آ بهرام}}؛ لەدایکبووی ٤ی ئاداری ١٩٧٠) ئەکتەرێکی ئێرانییە.<ref>{{Cite web |url=https://rahbordemoaser.ir/fa/news/89636/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%7C-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D9%82-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4 |access-date=2021-05-28 |website=rahbordemoaser.ir |title=فیلم{{!}} ماجرای غرق شدن پانته‌آ بهرام در دریا و نجات یافتن جالبش! - راهبرد معاصر}}</ref> ئەو خەڵاتی جۆراوجۆری بەدەستهێناوە، لەوانە [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی کریستاڵی]] و خەڵاتێکی [[ئاھەنگی سینەمای ئێران|جەژنی سینەمای ئێران]]، جگە لە بەربژێرکردنی بۆ شەش [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] و چوار خەڵاتی [[کۆمەڵەی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران]] == ژیاننامە == پانته بەهرامی لە ساڵی ١٩٧٠ لە [[تاران|تارانی]] ئێران لەدایکبووە.<ref name="iFilm profile">{{cite web |url=https://en.ifilmtv.com/Artist/Content/2732 |access-date=13 March 2021 |website=iFilm |title=Pantea Bahram}}</ref> لە قوتابخانەی ھونەر و ئەدەبیاتی زانکۆی ڕێکخراوی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران خوێندوویەتی و لە ساڵی ١٩٨٨دا دەستی بە کاری ئەکتەری لە شانۆدا کردووە.<ref name="iFilm profile" /> بۆ یەکەمجار وەک ئەکتەر بە ڕۆڵگێڕانی لە زنجیرەی ''مسافر'' (گەشتیار) ناسرا.<ref name="iFilm profile" /> بەهرامی لە ساڵی ٢٠٠٥دا دەرهێنانی بۆ شانۆگەریی «ساختی ایران» کرد، کە لە ساڵی ٢٠٠٧یشدا لە فینلاند نمایشکرا.<ref>{{cite news|title="Made in Iran" staged in Finland|url=https://en.mehrnews.com/news/23847/Made-in-Iran-staged-in-Finland|access-date=13 March 2021|work=MEHR News|date=23 June 2007}}</ref> بەهرامی وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر سەرکوتکارییەکانی [[حکومەتی ئێران|حکومەت]] لە خۆپێشاندانەکانی ٢٠٢٥-٢٠٢٦ی ئێراندا، بایکۆتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری کرد.<ref>https://www.iranintl.com/202602139001</ref> == فیلم و زنجیرە == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فێلم !دەرهێنەر |- |2021 |خائن کشی |مسعود کیمیایی |- |2020 |شنای پروانه |محمد کارت |- |2019 |آینده |امیر پورکیان |- |2018 |شاید عشق نبود |سعید ابراهیمی فر |- |2016 |گذر موقت |افشین هاشمی |- |2015 |کوچه بی‌نام |هاتف علیمردانی |- |2014 |طبقه حساس |کمال تبریزی |- |2014 |تراژدی |آزیتا موگویی |- |2014 |بیگانه |بهرام توکلی |- |2014 |بلوک۹ خروجی۲ |علیرضا امینی |- |2013 |گس |کیارش اسدی‌زاده |- |2013 |روز روشن |حسین شهابی |- |2012 |میگرن |مانلی شجاعی فرد |- |2012 |بی خود و بی جهت |عبدالرضا کاهانی |- |2011 |من مادر هستم |فریدون جیرانی |- |2011 |اسب حیوان نجیبی است |عبدالرضا کاهانی |- |2010 |بدرود بغداد |مهدی نادری |- |2010 |خواب‌های دنباله دار |پوران درخشنده |- |2010 |طهران:روزهای آشنایی |داریوش مهرجویی |- |2010 |هیچ |عبدالرضا کاهانی |- |2009 |پستچی سه بار در نمی‌زند |حسن فتحی |- |2007 |اقلیما |محمدمهدی عسگرپور |- |2007 |بچه‌های ابدی |پوران درخشنده |- |2006 |چهارشنبه‌سوری |اصغر فرهادی |- |2003 |غوغا |سعید سهیلی |- |2003 |بانوی من |یدالله صمدی |- |2003 |توکیو بدون توقف |سعید عالم‌زاده |- |2000 |عینک دودی |محمدحسین لطیفی |- |1997 |زشت و زیبا |احمدرضا معتمدی |- |1990 |هامون |داریوش مهرجویی |} === شانۆ === * آتقی و شهر خیال (1990) * مجلس عاشقانه سلیمان و بلقیس (1990) * مرگ یزدگرد (1991) * شب بخیر مادر (1995–1996) * زمستان ۶۶ (1997) * رقص کاغذ پاره (1998) * پس تا فردا و دل سگ (1999) * یک دقیقه تا سکوت (2000) * افسون معبد سوخته (2001) * همان همیشگی – زمزمه مردگان – رازها و دروغها (2002) * خواب در فنجان خالی – شب هزار و یکم (2004) * نمایشنامه‌خوانی آدم‌های خیس (2004) * شکلک (تشرینی دووەمی 2004) * با دهان بند سکوت (تشرینی دووەمی 2004) * زمزمهٔ مردگان (کانونی یەکەمی 2004) * هی مرد گنده گریه نکن! (کانونی دووەمی 2005) * منطقهٔ اشغال شده (شوباتی 2005 - لە فێستیڤاڵی شانۆی فەجر) * نورا (هاوێنی 2010 علیرضا کوشک جلالی) * افسون معبد سوخته (تشرینی یەکەم و تشرینی دووەمی 2016) کیومرث مرادی، تاران، ئێرانشار - هۆڵی ئوستاد سەمەندەریان * یک دقیقه و سیزده ثانیه (ئابی 2017) شهرام گیل آبادی، تاران، ئێرانشار - هۆڵی ئوستاد سەمەندەریان * اتاق محترم (2022) هۆڵی شارزاد === زنجیرەی تەلەڤزیۆنی === {| class="wikitable sortable" !ناوی بەرهەم !دەرهێنەر !ساڵی دروستکردن !کەناڵ !ڕۆڵ |- |آئینه (بەشی سێیەم) |غلامحسین لطفی |(1987) |1 | |- |خانواده حمزه‌علی خان |محمدباقر خسروی |(1993) | | |- |مسافر |سیروس مقدم |(2000) |5 |مەنیژە |- |وکیل |سیروس مقدم |(2000) |5 | |- |پلیس جوان |سیروس مقدم |(2001) |3 |شیرین |- |راز سکوت |حسین حکمت جو |(2002) |2 | |- |جستجوگران |محمدعلی سجادی |(2009) | | |- |زیر هشت |سیروس مقدم |(2010) |1 |مەنیژە کارخانە |- |تعبیر وارونه یک رؤیا |فریدون جیرانی |(2015) |1 |ژالە |- |دلدادگان |منوچهر هادی |(2018) |3 |ئەفسانە مەشکات |- |خنداننده شو |رامبد جوان |(2018) |نەسیم | |} === تۆڕی نمایشکردنی مالەوە === {| class="wikitable sortable" !ساڵی پەخش !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر !ڕۆڵ |- |2017 |[[ئاشقانە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|ئاشقانە]] |منوچهر هادی |ڕەیحانە ڕەستاک |- |2021 |ملکه گدایان |حسین سهیلی‌زاده |خورشید یەکتا |- |2022 |''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید محموودی]] |لەیلا بەرزگەر |} * {{IMDb name|4204262}} * {{Instagram|officialpanteabahram}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Pantea Bahram}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران]] e6up4u7vfg481tzqjwhjzlveshir40w 1 304295 1687726 1672961 2026-10-15T22:08:00Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687726 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ناپۆلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1672960 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200820224259/https://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/9712101/The-most-impressive-underground-railway-stations-in-Europe.html?frame=2413808 بۆ https://www.telegraph.co.uk/travel/picturegallerieS/9712101/The-most-impressive-underground-railway-stations-in-Europe.html?frame=2413808 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٣٣، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ناپۆلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687725 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20071011012141/http://www.questia.com/googleScholar.qst بۆ https://www.questia.com/googleScholar.qst;jsessionid=HGLTkBTylpyyN6nRHvHhh1ChNGN38XWmr4 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٠٨، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 6sqs0eklwe36anbh7o6d1ftbqk1jqhw 0 304428 1687608 1681376 2026-10-15T19:25:15Z Bilalinfo 57400 /* فیلم و زنجیرە */ 1687608 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٧٤)}}{{Infobox person|name=مەریلا زارعی|image=Merila Zarei 2019.jpg|image_size=|alt=|caption=زارعی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٧ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ٢٠١٩|native_name=مریلا زارعی|native_name_lang=Fa|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1974|04|14}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٩٤–ئێستا|partner=|relatives=مەلیکا زارعی {{small|(خوشک)}}|spouse=|children=|education=[[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]|website=}} '''مەریلا زارعی''' ({{langx|fa|مریلا زارعی}}؛ لەدایکبووی ١٤ی نیسانی ١٩٧٤) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. خەڵاتی جۆراوجۆری بەدەستهێناوە، لەوانە ورچێکی زیوین، سەرهەڕای سێ خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورین]]، چوار [[خەڵاتی حافز]]، چوار خەڵاتی [[جەژنی سینەمای ئێران|ئاهەنگی سینەمای ئێران]] و خەڵاتێکی [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]].<ref>{{cite web |url=https://namnak.com/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C.p5848 |website=Namnak News |title=Full biography and biography of Marila Zarei}}</ref><ref name="IranActor">{{cite web |url=http://www.iranactor.com/artists/actors/merila-zarehe.htm |2=ila-zarehe.htm |archivedate=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |language=Persian |title=Merila Zarei |publisher=IranActor.com |accessdate=2007-11-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123122635/http://www.iranactor.com/artists/actors/merila-zarehe.htm}}</ref> == ژیان و کاری هونەری == دەرچووی زانکۆی ئازادی تارانە، لە کاتی خوێندنیدا لە ڕێگەی خولەکانی ئەکتەریی عزەتولڵا ئینتیزامی‌وە ئارەزووی بۆ ئەکتەری پەیدا کردووە.<ref>{{cite web |url=https://www.tabnak.ir/fa/tags/10298/12/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |website=Tabnak News |title=Biography of Merila Zarei}}</ref> یەکەم فیلمی لە ساڵی ١٩٩٤ فیلمی ''پاتەک'' بوو لە دەرھێنانی عەلی ئەسغەر شادڕەوان. لە ٢٣یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجردا]] خەڵاتی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورینی]] بۆ باشترین ئەکتەری بەشداربوو بۆ فیلمی ''سەربازەکانی ڕۆژی ھەینی'' (٢٠٠٥، [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]]) بەدەستھێنا.<ref name="IranActor" /> ھەروەھا براوەی خەڵاتی سیمورغی بلورین بۆ باشترین ئەکتەر لە ٣٢یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجردا]] بووە. == فیلم و زنجیرە == [[پەڕگە:Merila_Zarei_in_Parviz_Parastui's_commemoration.jpg|وێنۆک|مەریلا زارعی لە ڕێوڕەسمی ڕێزلێنان لە [[پەرویز پەرەستوویی|پەرویز پەرەستویی]]، ٩ی ئاداری ٢٠١٦]] '''فیلمەکان:''' * ''پاتەک'' لە دەرهێنانی عەلی ئەسغەر شادڕەوان (١٩٩٤) * ''روی خط مرگ'' لە دەرهێنانی شەفیع ئاغاموحەممەدیان (١٩٩٥) * ''زن شرقی'' لە دەرهێنانی ڕامبد لوتفی (١٩٩٦) * ''خلابان'' لە دەرهێنانی جەمال شورجە (١٩٩٦) * ''دوو ژن'' لە دەرهێنانی تەہمینە میلانی (١٩٩٩) * ''تکیه بر باد'' لە دەرهێنانی داریوش فەرهەنگ (١٩٩٩) * ''واکنش پنجم'' لە دەرهێنانی تەہمینە میلانی (٢٠٠١) * ''عشق فیلم'' لە دەرهێنانی ئیبراهیم وەحیدزادە (٢٠٠١) * ''هم‌نفس'' لە دەرهێنانی مەهدی فەخیمزادە (٢٠٠٢) * ''معادله'' لە دەرهێنانی ئیبراهیم وەحیدزادە (٢٠٠٢) * ''سیزده گربه روی شیروانی'' لە دەرهێنانی عەلی عەبدولعەلیزادە (٢٠٠٢) * ''سربازهای جمعه'' لە دەرهێنانی [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] (٢٠٠٢) * ''مجردها'' لە دەرهێنانی ئەسغەر هاشمی (٢٠٠٣) * ''زن زیادی'' لە دەرهێنانی تەہمینە میلانی (٢٠٠٥) * ''زاگرس'' لە دەرهێنانی موحسین عەلی نەجەفی (٢٠٠٤) * ''حوکم'' لە دەرهێنانی [[مەسعوود کیمیایی|مەسعود کیمیایی]] (٢٠٠٤) * ''پاپیتال'' لە دەرهێنانی ئاردەشیر شەلێلە (٢٠٠٥) * ''دستهای خالی'' لە دەرهێنانی ئابولقاسم تالبی (٢٠٠٧) * ''دعوت'' لە دەرهێنانی [[ئیبراھیم حاتەمی‌کیا]] (٢٠٠٨) * ''[[دەربارەی ئێلی]]'' لە دەرهێنانی [[ئەسغەر فەرهادی]] (٢٠٠٩) * ''کیفر'' لە دەرهێنانی [[حەسەن فەتحی]] * ''دیگری'' لە دەرهێنانی مەهدی ڕەحمانی * ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]]'' لە دەرهێنانی [[ئەسغەر فەرهادی]] (٢٠١١) * ''خەواڵوم'' لە دەرهێنانی [[ڕەزا عەتاران]] (٢٠١٢) * ''خرس'' لە دەرهێنانی خوسرەو مەعسوومی * ''هس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' لە دەرهێنانی پووران دەڕەخشەندە (٢٠١٢) * ''رژیم طلایی'' لە دەرهێنانی ڕەزا سوبحانی * ''همه چیز برای فروش'' لە دەرهێنانی ئەمیر حوسێن سەقەفی (٢٠١٢) * ''چ'' لە دەرهێنانی ئیبراهیم حاتەمی‌کیا (٢٠١٢) * ''شیاری ١٤٣'' لە دەرهێنانی [[نێرگز ئابیار]] (٢٠١٣) * ''ماهی سیاه کوچولو'' لە دەرهێنانی مەجید ئیسماعیلی (٢٠١٥) * ''بادیگارد'' لە دەرهێنانی [[ئیبراھیم حاتەمی‌کیا]] (٢٠١٦) * [[ئیسرافیل (فیلم)|ئیسرافیل]] لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] (٢٠١٦) * ''زێر سەقفی دووکەڵاوی'' (٢٠١٧) * ''هەناس'' (٢٠٢٢) '''زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی:''' * ''پایورانی دەریا'' لە دەرهێنانی سیرووس موقەددەم * ''مانکەن'' لە دەرهێنانی حوسێن سوەیلیزادە * ''[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جەیران]]'' لە دەرهێنانی [[حەسەن فەتحی]] * ''[[ماری تاران]]'' لە دەرهێنانی [[پەیمان مەعادی]] * ''جەنگەڵی ئاسفاڵت'' لە دەرهێنانی پەیمان تەیمورتەش<ref>{{Cite web |url=https://danofilm.com/actor/%d9%85%d8%b1%db%8c%d9%84%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b9%db%8c/ |title=Merila Zarei films}}</ref> * [[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] لە دەرهێنانی سجاد پهلوان‌زاده <ref>[http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112190216/ Merila Zarei on Soureh Cinema]</ref> == خەڵات و پاڵێوراوەکان == * بردنەوەی [[سیمورغ بلورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین خانمە ئەکتەر – [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٢یەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] (٢٠١٤)، [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٥ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] (٢٠١٧) * پاڵێوراو بۆ شیاری ١٤٣ باشترین خانمە ئەکتەر - ٨ەمین خەڵاتەکانی سینەمای ئاسیا پاسیفیک (٢٠١٤)<ref>{{cite news|url=http://ifpnews.com/news/world/asia/iranian-actress-merila-zarei-wins-award-2014-asia-pacific-screen-awards/|title=Iranian actress Merila Zarei wins award at the 2014 Asia Pacific Screen Awards|date=December 14, 2014|newspaper=Iran Front Page|access-date=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|archive-date=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20171218200233/http://ifpnews.com/news/world/asia/iranian-actress-merila-zarei-wins-award-2014-asia-pacific-screen-awards/|url-status=dead}}</ref> == ڕوانگە لەسەر جەنگی ئێران ٢٠٢٦ == پشتیوانییەکەی بۆ ئێران لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ئێران ٢٠٢٦]]: "بە پارێزەرانی ئەم خاکە بڵێن کە ئێوە ڕۆڵەی ڕاستەقینەی ئێرانن، ئێمە شانازیتان پێوە دەکەین و سوپاس بۆ خوا کە بەختی ئەوەمان پێبراوە لە سەردەمێکدا بژین کە ئێوەی پیاوانی مەزن داستانێکی وەهاتان تۆمار کرد. لە مێژووی ئەم خاکەدا، ئازایەتی و بڕوای ئێوە فێری نەوەکانی داهاتوو دەکرێت و هیوادارم تا زیندوم قوتابییەکی ئەم پۆلە شکۆدارە بم."<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1363960/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D9%88%D9%88%D8%B4%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8N-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%8N-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%8N-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%8N%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF مریلا زارعی نوشت: فرزندان واقعی ایران مدافعانش هستند روز بیست و چهارم/موج جدید شلیک موشک‌های ایران به سمت اراضی اشغالی/حمله دشمن آمریکایی_صهیونی به برخی مناطق تهران/ بروزرسانی می شود] Retrieved 23 March 2026</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0953423}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112190216 مەریلا زارعی] {{بەستەری مردوو|url=https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112190216 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }} لەسەر [[:fa:سوره‌سینما|سوورەسینەما]] (بە فارسی) {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن|فیلم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] ndegrud3ih2hxln3y7pdevccfmsb9a3 0 304460 1687996 1686565 2026-10-16T11:18:16Z Bilalinfo 57400 /* ئەکتەرەکان */ 1687996 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=[[جەمشید مەحموودی]]|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] * [[موجتەبا پیرزادە]] }}|composer=[[بامداد ئەفشار]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=[[نەوید مەحموودی]]|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا|website=https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404}} '''یەل''' یان '''پاڵەوان'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Yal (یل) {{!}} Kurdsubtitle |ناونیشان=https://kurdsubtitle.net/tvshows/563017-Drunkard-Morning |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-10 |وێبگە=kurdsubtitle.net |زمان=en}}</ref> (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی [[نەوید مەحموودی]] کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، [[موحسین قەسابیان]] و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/1069109/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> کاری میوزیکی لەلایەن [[بامداد ئەفشار]] بۆ کراوە. == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == پەخش == پەخشی ''یەل'' لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ لە [[فیلمنێت]] دەست پێ دەکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی ''[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]]''. ئەم زنجیرەیە لە سێ وەرز و ۲٤ ئەڵقەدا پێک دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-10-09 |سەردێڕ=جزئیات سریال «یل» با بازی نوید محمد زاده؛ داستان، بازیگران و زمان پخش |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/1005120/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-09 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref> == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |[[نەوید محەممەدزادە]] | |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |سوهراب |یەل برای پەری و مورتەزا، مامی لەیلا |- |[[حوسێن یاری]] |موحسن |باوکی غەزەل، هاوڕێی سۆهراب |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |پەری |خوشکی سۆهراب، دایکی لەیلا |- |[[نەدا جەبرائیلی]] |شەهلا |هاوڕێی پەری |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |جەمشید زومردی | |- |[[موحسین قەسابیان]] | | |- |[[بابەک حەمیدیان]] | |بکوژ |- |مەهبود جەهان نووش |مورتەزا |برای سوهراب و پەری مامی لەیلا |- |[[ڕۆیا جاویدنیا]] | | |- |[[سوھەیلا ڕەزەوی]] | | |- |مێهدی نۆسراتی | | |- |[[عەلی ئۆسیوەند]] |سەماوات | |- |پەیمان موغدامی | | |- |پولاد موختاری | | |- |مەیسام موجاڤێری | | |- |محەممەد ئەشکانفەر | | |- |سینا قاسمی | | |- |محمد اشکان‌فر | | |- |مرتضی خانجانی | | |- |فائزه یوسفی | | |- |حسین ثمری | | |- |هادی الیاسی | | |- |مرجان قمری | | |- |محمد عاقبتی | | |- |آرشیدا درستکار |غەزەل |قوربانییەکە، کچەکەی موحسین |- |تصنیف حسینی |لەیلا |قوربانییەکە کچی لەیلا خوشکەزای سوهراب و مورتەزا |} == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == * [https://www.imdb.com/title/tt47616772 یەل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] * [https://filmnet.ir/contents/sc9nEOr/Yal-1404 یەل] لە [[فیلمنێت]]{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 8zsesxe721kbcwrj0mjvpwtjtva51pj 0 304573 1687771 1677191 2026-10-15T22:39:09Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687771 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھەرنێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|هرني}}<br>{{lang-en| Harne}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.87119| 43.98872}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھەرنێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.87119| 43.98872 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٣٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھەرنێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == گوندی ھەرنێ (کە لە ھەندێک سەرچاوەدا بە ھێرن یان ھەڕن ئاماژەی پێکراوە) یەکێکە لە گوندە دێرینەکانی دەڤەری ئاکرێ و ناوچەی نەھلە. سەبارەت بە بنچینەی ناوی ئەم گوندە و واتاکەی، لە ناوچە شاخاوییەکانی [[کوردستان]]دا ناودێری گوندەکان زۆرجار لەسەر بنەمای جوگرافیا، سروشت، ڕوەک، یان ڕووداوێکی مێژوویی دروست بوون. بۆ گوندی ھەرنێ چەند ڕەھەندێکی لێکدانەوە ھەن: * واتای جوگرافی و سروشتی: لە زاراوە و زمانەوانیی ناوچە کوردنشینەکاندا (تایبەت دەڤەری بادینان)، ناوە کۆنەکان زۆرجار پەیوەندییان بە پێکھاتەی خاک، ھەڵکەوتەی شوێنەکە، یان بوونی جۆرەھا گیا و دارستانەوە ھەیە. ناوی «ھەرنێ» لە شێوە زاراوەی ناوخۆیدا لەگەڵ چەند دەستەواژەیەکی تری ناوچەیی نزیکە کە ئاماژەن بۆ شوێنە نیشتەجێبووە کۆنەکان یان کانی و زەوییە کشتوکاڵییە بەپیتەکان. * ڕەھەندی مێژوویی: ئەم گوندە و دەوروبەری (وەک ناوچەی نھلە و دەڤەری زێبار) مێژوویەکی دێرینیان ھەیە و لە سەرچاوە مێژوویی و ئیدارییە کۆنەکاندا (وەک ئامارەکانی نیوەی یەکەمی سەدەی ڕابردوو) ناویان ھاتووە، کە ئەوە دەگەیەنێت ناوەکە ریشەیەکی کۆنی تێدایە و لە باو باپیرانەوە بە ھەمان شێوەی زارەکی ماوەتەوە. بە گشتی، وەک زۆربەی ناوچە گوندنشینەکانی تری کوردستان، ناوی گوندەکە لە تایبەتمەندییە سروشتییەکان یان بنەما لۆکاڵییەکانی ئەو ناوچە شاخاوییە سەرچاوەی گرتووە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٥٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٢٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٠٠) [[خێزان]] و (١٤٥٢) کەس، کە (٧٠٠) [[نێر]] و (٧٥٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8yvuim0970osuvjjggqaerv3hhnh0lj 0 304577 1687607 1682901 2026-10-15T19:22:58Z Bilalinfo 57400 /* فیلم */ 1687607 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨٣)}} {{Infobox person|name=ھودا زەینولعابدین|image=Hoda Zeinolabedin (cropped).jpg|caption=زەینولعابدین لە ساڵی ٢٠١٧|birth_date={{birth date and age|1983|06|13}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|education=زانکۆی زانست و تەکنۆلۆژیای ڕاھێنراو - دبلۆم|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٥–ئێستا}} '''ھودا زەین ئەلعابدین''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: هدی زین‌العابدین؛ لەدایکبووی ١٩٨٣) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]]، جگە لە پاڵێورابوونی بۆ دوو [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی کریستاڵی]] و خەڵاتێکی [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران]].<ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/hoda-zeinolabedin.p76214 |access-date=2024-06-08 |website=نمناک |language=fa |title=ژیاننامەی ھودا زەینولعابدینی و وێنە نوێییەکانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/biography1-hoda-zeinolabedin.html |access-date=2024-06-08 |website=www.beytoote.com |title=ژیاننامەی ھودا زەینولعابدینی ئەکتەر + وێنە خێزانییەکانی}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-08 |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/1004262-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD-%D9%85%D9%84%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%8BD%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8 |access-date=2024-06-08 |website=رکنا |language=fa |title=ھودا زەینولعابدین بووە ملیکەی مۆدێلینگی ئێران ! + وێنەکانی خانمی ئەکتەری زنجیرەی در انتهای شب !}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1579202-اقدام-هماهنگ-بازیگران-یک-فیلم-در-جشنواره-فجر |title=کاری ھاوبەشی ئەکتەرانی فیلمێک لە فێستیڤاڵی فەجر}}</ref> == ژیان == ھودا زەینولعابدین لە ساڵی ١٩٨٣ لە [[تاران]] لە ئێران لەدایکبووە.<ref>{{Cite web |date=2024-06-08 |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/10089775/%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-06-08 |website=akharinkhabar.ir |title="ھودا زەینولعابدین" چۆن بووە ئەکتەر؟}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86 |access-date=2024-06-08 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=ژیاننامەی ھودا زەینولعابدینی ئەکتەر و ھاوسەرەکەی + ژیاننامە}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |url=https://www.vaghtesobh.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-15/231266-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-06-08 |website=وقت صبح |language=fa |title=ژیاننامەی ھودا زەینولعابدینی ئەکتەری "در انتهای شب" کە خەڵکی کرجە}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-08 |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/999640-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C |access-date=2024-06-08 |website=رکنا |language=fa |title=جوانیی ھودا زەینولعابدینی ئەکتەری زنجیرەی سقوط یک فرشته دوای ١٣ ساڵ + وێنە سەرنجڕاکێشەکان و ژیاننامە}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر |- !2025 |اسکورت |یووسف حاتمی‌کیا |- !2024 |بازی را بکش |محەممەدئیبراهیم عەزیزی |- !2022 |عطرآلود |هادی موقەددەم‌دووست |- !2021 |دسته دختران |مونیر قیدی |- !2020 |[[زاڵاوا|زالاوا]] |[[ئەرسەلان ئەمیری]] |- ! rowspan="2" |2019 |اتاق جادویی |شەهاب عەباسی |- |داستان دست‌انداز |کەمال تەبریزی |- ! rowspan="2" |2018 |طلا |پەروێز شەھبازی |- |سمفونی نهم |محەممەدرەزا هۆنەرمەند |- ! rowspan="3" |2017 |عرق سرد |سوھەیل بەیرەقی |- |جاده قدیم |مەنیژە حیکمەت |- |[[ئیسرافیل (فیلم)|ئسرافیل]] |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] |- !2016 |آن‌ها |ئیحسان سەڵتەنیان |- !2014 |صفر |مەسعود یەزدانی‌فەر |- !2013 |پایان خدمت |حەمید زەرگەرنەژاد |- !2011 |سه قدم عاشقی |محەممەد خەڕات‌زادە |- !2005 |خانه روشن |وەحید موسائیان |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر !کەناڵ |- !2012 |همه خانواده من |داریوش فەرهەنگ |- !2011 |سقوط یک فرشته |بەهرام بەهرامیان |- !2010 |یکی از ما |نیگار ئازەربایجانی |- !2009 |آشپزباشی |محەممەدرەزا هۆنەرمەند |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !دەرهێنەر |- !2024 |''[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]]'' |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] |- !2022 |''[[ئازادم بکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ئازادم بکە]]'' |شەهرام شاه حسێنی |- !2019 |کرگدن |کیارش ئەسەدی‌زادە |- !2018 |رقص روی شیشه |مەهدی گوڵستانە |- !2013 |شوخی کردم |[[میھران مودیری]] |- !2012 |قلب یخی ۳ |سامان موقەددەم |} == سەرچاوە == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|4812613}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی کەرەج]] 3eyyvgf0ll07qoaid9jzaxd7a5u6h3j 0 304578 1687480 1687477 2026-10-15T12:02:25Z Bilalinfo 57400 1687480 wikitext text/x-wiki {{Short description|کورتە زنجیرەیەکی ئێرانیی ٢٠٢٤}} {{Infobox television | image = At the End of the Night poster.jpg | native_name = {{Infobox name module|fa|در انتهای شب}} | genre = {{plainlist| * [[فیلمی دراما|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] }} | creator = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | writer = [[ئایدا پەناھەندە]]<br />[[ئەرسەلان ئەمیری]] | director = [[ئایدا پەناھەندە]] | starring = {{ubl|[[ھودا زەین ئەلعابدین]]|[[پارسا پیروزفەر]]}} | composer = ڕامین کۆشا | country = ئێران | language = فارسی | num_seasons = ١ | num_episodes = ٩ | producer = محەممەد یامینی | cinematography = فرشاد محەممەدی | editor = عەماد خودابەخش | runtime = ٥٢–٦٥ خولەک | network = [[فیلمنێت]] | first_aired = {{Start date|2024|05|24|df=y}} | last_aired = {{End date|2024|07|19|df=y}} }} '''لە کۆتایی شەودا''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]:در انتهای شب) [[کورتەزنجیرە]]<nowiki/>یەکی [[فیلمی دراما|دراما]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ٢٠٢٤ە کە لە نووسینی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری|ئەرسەلان ئەمیرییە]]، لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|پەناهەندەیە]]، و [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] و [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. زنجیرەکە لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ تا ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ هەموو هەینییەک لە [[فیلمنێت]] پەخش کرا.<ref>{{Cite web |url=https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night |access-date=2025-01-26 |website=filmnet.ir |title=زنجیرەی در انتهای شب {{!}} فیلم نێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |url=https://www.isna.ir/news/1403032114184/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%8BD%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7 |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=سڕینەوەی دیمەنێکی «در انتهای شب» دوای چەند ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی + ڕوونکردنەوەی ساترا}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%8BD-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/30/3162026/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=یادداشت{{!}}&quot;در انتهای شب&quot;، لە کۆتایی ڕێگەی ئاکار - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/24/3102300/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%A8 |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=وەرگێڕانە مانادارەکان لە زنجیرەی «در انتهای شب» - تسنیم}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] وەک ماھڕوخ زەرباف * [[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] وەک بەھنام ئەفشار * ڕایان سەرلەک وەک دارا ئەفشار * [[سەحەر گوڵدۆست]] وەک ثورەییا * [[پێدرام شەریفی]] وەک ڕەزا بوپزرگمەھر * عەلیرەزا داوودنەژاد وەک باوکی مینا و ماھڕوخ * نەسرین نوسرەتی وەک حەکیمە * [[پووریا ڕەحیمی سام|پوریا ڕەحیمی‌سام]] وەک ئەمیر شەمساپبادی * [[ڕەزا بەھبوودی]] وەک سەفا * ئیلھام شەفیعی وەک مینا زەرباف * [[ئیحترام برومەند]] وەک دایکی بەھنام * سیامەک سەفاری * کازم ھەجیرئازاد * محەممەد حەیدەری وەک پێدرام * ناهید موسلمی وەک ئەعزەم ئێسحاقی<ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |url=https://www.isna.ir/news/1402122517790/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%8BD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%8BD |access-date=2025-01-26 |website=ایسنا |language=fa |title=بڵاوبوونەوەی زنجیرەیەک بە بەشداری پارسا پیرووزفەر و هودا زەینولعابدین}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/6208616/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%8BD-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%8BD-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» چۆن پارسا پیرووزفەری گەنج کردەوە؟}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.mehrnews.com/news/6111724/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«در انتهای شب» دەبینرێت}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/31/3107456/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=ئایا «در انتهای شب» دەلاقەیەکی ئومێد دەبهَخشێت؟ - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-21 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1934948/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%8BD%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%8BD-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=«در انتهای شب»؛ داستان دانی لە کووپەیەک کە شایستەی شکان بوو}}</ref> == بڵاوبوونەوە == ئەم زنجیرەیە بە شێوەیەکی تایبەت لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ڕاژەی [[فیلمنێت]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !خەڵات / فێستیڤاڵ !پۆلێن !وەرگر !ئەنجام |- | rowspan="9" |٢٠٢٤ | rowspan="9" |[[خەڵاتەکانی حافز|بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز]]<ref>{{cite web |date=۱۴۰۳-۰۹-۰۳ |url=https://www.hafezawards.com/23rd-hafez-awards-1403/ |website=ئاهەنگی حافز |language=fa-IR |title=بیست و سێهەمین خولی ئاهەنگی حافز (ساڵی 1403) - ئاهەنگی حافز}}</ref> |باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین سیناریۆی تەلەڤیزیۆنی |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و ئەرسەلان ئەمیری | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەڤیزیۆنی |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرید ناسرفەسیحی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و هونەری |فەرشاد محەممەدی | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="12" |2025 | rowspan="12" |یەکەمین خولی ئاهەنگی نیگا<ref>{{cite web |author=فیلم نیوز |date=۱۴۰۴/۰۵/۲۷ |url=https://www.filmnews.ir/اخبار-مهم/فهرست-کامل-برگزیدگان-نخستین-جشن-نگا-سر |website=فیلم نیوز |title=پێرستی تەواوی هەڵبژێردراوانی یەکەمین ئاهەنگی نیگا}}</ref> |باشترین زنجیرەی پەخشی ناوخۆیی |محەممەد یەمینی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین دەرهێنەریی پەخشی ناوخۆیی |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین سیناریۆ |[[ئایدا پەناھەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی سەرەکیی ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی پیاو |عەلیرەزا داوودنژاد | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی ژن |سەحەر گوڵدووست | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین پایلۆت (ئەڵقەی یەکەم) |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین کۆتایی‌هاتن |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]] و [[ئەرسەلان ئەمیری]] | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |پووریا ڕەحیمی سام | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- |باشترین ئەکتەری میوان |ڕەزا بەهبوودی | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |باشترین ئەکتەری میوان |سیامەک سەفەری | style="background:#8B0000; color:white;" |پاڵێوراو |- | rowspan="2" |2025 | rowspan="2" |[https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_Jove?utm_source=chatgpt.com Cinema Jove]<ref>{{cite web |date=۲۰۲۵-۰۶-۲۸ |url=https://www.cinemajove.com/en/40th-cinema-jove-awards/ |website=Cinema Jove |language=en |title=40th Cinema Jove Awards}}</ref> |ئەکتەری پیاو |[[پارسا پیروزفەر|پارسا پیرووزفەر]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |ئەکتەری ژن |[[ھودا زەین ئەلعابدین|ھودا زەینولعابدین]] | style="background:#006400; color:white;" |ئاماژەی تایبەتی لێژنەی دادوەران |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/2025_Series_Mania?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی سریز مانیا] |باشترین دەرهێنەری، بەشی Panorama International |[[ئایدا پەناھەندە]] | style="background:#006400; color:white;" |براوە |- |2025 |[https://en.wikipedia.org/wiki/Film_Festival_Cologne?utm_source=chatgpt.com فێستیڤاڵی فیلمی کۆڵن] |Top Ten TV |در انتهای شب | style="background:#555; color:white;" |هەڵبژێردراو |} == مۆسیقا == مۆسیقای باکگراوندی زنجیرەی «لە کۆتایی شەودا» لەلایەن ڕامین کۆشاوە دروستکراوە. ئەلبومی مۆسیقای باکگراوندی ئەم زنجیرەیە بە ناونیشانی ''At the End of the Night (Original Series Soundtrack)'' یازدە بەش لەخۆدەگرێت.<ref>{{cite web |url=https://open.spotify.com/album/1KaaIbNxQUnnbiFeOVpguo |website=سپۆتیفای |language=en |title=At the End of the Night (Original Series Soundtrack)}}</ref> === پێڕستی بەشەکان === {| class="wikitable" !ژمارە !ناونیشان !ماوە |- |۱ |Shared Past |1:34 |- |۲ |Lost in Dreams |0:42 |- |۳ |Melody of Separation |2:07 |- |۴ |Heartfelt Conversations |1:54 |- |۵ |Promising Sunrise |1:17 |- |۶ |Hidden Tears |1:47 |- |۷ |Differences |1:17 |- |۸ |The Last Kiss |1:17 |- |۹ |Misunderstanding |2:42 |- |۱۰ |Empty House |1:00 |- |۱۱ |At the End of the Night |2:01 |} == ئەڵقەکان == {| class="wikitable" !ئەڵقە !ناونیشانی ئەڵقە !ڕێکەوتی بڵاوبوونەوە |- |۱ |پاسی گەشتیاری |۲۳ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۲ |١+٢٤ |۳۱ی ئەیاری ۲۰۲٤ |- |۳ |دوورگەکانی گولاگ |۷ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۴ |زەردەخەنەی مۆنالیزا |۱۴ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۵ |بارگرانی |۲۱ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۶ |مار و پلیکانە |۲۸ی حوزەیرانی ۲۰۲٤ |- |۷ |هوکی هوکی |۵ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۸ |ڕووخساری هونەرمەند لە تەمەنی گەنجیدا |۱۲ی تەممووزی ۲۰۲٤ |- |۹ |محبوبه شب |۱۹ی تەممووزی ۲۰۲٤ |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|31739473}} * ''[https://filmnet.ir/contents/sc5oYVb/At-The-End-Of-The-Night لە کۆتایی شەودا]'' لە [[فیلمنێت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی جیابوونەوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:بەرهەمەکانی فیلمنێت]] 9yfheaxxv8w8vrwama6sbdzsb6rb4jx 0 304580 1687605 1687418 2026-10-15T19:17:56Z Bilalinfo 57400 /* فیلم */ 1687605 wikitext text/x-wiki {{short description|دەرهێنەر و بەرهەمهێنەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٧٩)}} {{Infobox person|name=ئایدا پەناهەندە|image=Ida Panahandeh.jpg|caption=پەناهەندە لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1979|09|08}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|education=[[زانکۆی تاران]]|occupation={{hlist|دەرهێنەر|ڕێکخێنەری پەڕدە|بەرهەمهێنەر}}|years_active=١٩٩٨–ئێستا|spouse=[[ئەرسەلان ئەمیری]]}} '''ئایدا پەناهەندە''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: آیدا پناهنده؛ لەدایکبووی ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩) دەرهێنەر، ڕێکخێنەری و بەرهەمهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. زیاتر بە فیلمەکانی [[ناهید (فیلم)|''ناهید'']] (٢٠١٥)، ''[[تی تی (فیلم)|تی‌تی]]'' (٢٠٢٠)، و کورتەزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] (٢٠٢٤) ناسراوە.<ref>{{Cite web |date=2022-05-25 |url=https://www.mehrnews.com/news/5498967/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=مستەرکلاسی ئایدا پەناهەندە لە زوریخ بەڕێوەدەچێت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-03 |url=https://www.mehrnews.com/news/5014797/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DA%AF%D8%B1 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مۆڵەتی بۆ «تی‌تی» وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |url=https://www.isna.ir/news/1403042315954/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%B4 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=گێڕانەوەی ئایدا پەناهەندە لە ڕۆڵگێڕانی عەلیرەزا داوودنژاد لە زنجیرەکەیدا}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ئایدا پەناهەندە لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە [[تاران]]، ئێران لەدایکبووە. وی ڕەچەڵەکی ئازەربایجانیی ئێرانییە.<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |url=https://www.mehrnews.com/news/5510233/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە مەجۆڕی زێڕینی کوروشی وەرگرت}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-12-27 |url=https://www.mehrnews.com/news/4184251/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%8BD8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=فیلمەکانی ئایدا پەناهەندە لە «هونەر و ئەزموون» پەخش دەکرێن}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/art/artist/ida-01panahandeh.html |access-date=2025-01-26 |website=www.beytoote.com |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە: لە فیلمی کورتەوە تا فێستیواڵە نێودەوڵەتییەکان}}</ref><ref>{{Cite web |last=marsai.dev |url=https://www.sirtapiyaz.com/ShowDetails/index/2826/Ida-Panahandeh |access-date=2025-01-26 |website=سیر تا پیاز |language=fa |title=ژیاننامەی ئایدا پەناهەندە هاوسەری ئەرسەلان امیری}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/12/16/1674929/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%AA%D9%88%D9%87%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە: فیلمە نیمچە کۆمیدییەکان سووکایەتی بە تێگەیشتنی بینەر دەکەن - تەسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/10/22/968189/%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی تەسنیم |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە بووە میوانی «فیلمی کورت»ی تۆڕی بەڵگەنامەیی - تەسنیم}}</ref> == چالاکی ئەدەبی == ئایدا پەناهەندە لە هەمان ساڵانی سەرەتای خوێندنی دەستیکرد بە بەشداریکردن لە کۆبوونەوەکانی [[ڕەخنەی ئەدەبی]] ڕۆژانی پێنجشەممەی گۆڤاری ئەدەبی کارنامە. یەکەم چیرۆکی کورتی پەناهەندە بە ناوی «ئانا» لە ژمارەی نۆیەمی گۆڤاری کارنامە لە ئازاری ٢٠٠٠ بە سەرنووسەری هۆشەنگ گوڵشیری بڵاوکرایەوە.<ref>{{Cite web |url=https://cinemacinema.ir/conversation/آیدا-پناهنده،-کارگردان-فیلم-ناهید/ |website=سینەماسینەما |language=fa |title=ئایدا پەناهەندە، دەرهێنەری فیلمی «ناهید»: ناهید ژنێکی ئاسایی ڕاستەقینەیە}}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٠٣ و لە ژمارەی سی و پێنجەمی گۆڤاری کارنامە چیرۆکێکی تری بە ناوی «دوایین قوربانی» بڵاوکرایەوە کە لەم قۆناغەدا بەڕێوەبردنی بەشی چیرۆک لەسەر شانی محەممەد محەممەدەلی بوو.<ref>{{Cite web |url=https://www.rouydad24.ir/fa/news/112764/روایت-محمد-محمدعلی-از-مجله-کارنامه |website=ڕووداو٢٤ |language=fa |title=گێڕانەوەی محەممەد محەممەدەلی لە گۆڤاری کارنامە}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nogaam.com/founder/3593/ |website=نۆگام |language=fa |title=محەممەد محەممەدەلی}}</ref> یەکێکی تر لە چیرۆکە کۆرتە بڵاوکراوەکانی پەناهەندە لە مانگنامەی ئەدەبی گۆڵستانە لە ئابی ٢٠٠٥ بە ناوی «ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن» بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/906640/ایرانی-زنانی-که-به-سقف-نگاه-می-کنند?q=آیدا%20پناهنده&score=27.058243&rownumber=1 |website=نوورمەگز |language=fa |title=ئەو ژنانەی تەماشای سەقف دەکەن}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی فیلم ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !نووسەر !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |2015 |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناهید]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2015-05-12 |url=https://www.mehrnews.com/news/2578771/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%8BD8%A8-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پۆستەری فیلمی «ناهید» لە فێستیواڵی کەن پەردەی لەسەر لادرا}}</ref> |- ! scope="row" |2017 |[[ئیسرافیل (فیلم)|ئسرافیل]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2017-10-11 |url=https://www.mehrnews.com/news/4111232/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 |access-date=2025-01-26 |website=ئاژانسی هەواڵی مێهر |language=fa |title=پەردەلادان لەسەر پۆستەری دەرەوەی فیلمی «ئیسرافیل» لە لۆندۆن}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |کەوتنی نیکایدۆکان |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |بەرهەمی ژاپۆن |<ref>{{Cite web |last=Folven |first=Edwin |date=2021-04-29 |url=https://beverlypress.com/2021/04/jfla-presents-the-nikaidos-fall-through-thursday/ |access-date=2025-01-26 |website=Beverly Press & Park Labrea News |language=en-US |title=JFLA presents ‘The Nikaidos’ Fall’ through Thursday}}</ref> |- ! scope="row" |2020 |[[تی تی (فیلم)|تی تی]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |date=2020-11-06 |url=https://www.isna.ir/news/99081610053/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%88 |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=پەخشکردنی فیلمێک بە بەشداری ئالناز شاکردۆست لە توکیۆ}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |[[زاڵاوا|زالاوا]] |{{No}} |{{Yes}} |{{No}} | |<ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |url=https://www.tehrantimes.com/news/475860/World-sales-companies-line-up-for-Iranian-film-Zalava |access-date=2025-01-26 |website=تايمزی تاران |language=en |title=کۆمپانیاکانی فرۆشتنی جیهانی بۆ فیلمی ئێرانی «زالاوا» ڕیز دەبەستن}}</ref> |- |{{TBA}} |جانافا |{{No}} |{{Yes}} |{{Yes}} | |<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2023-03-14 |url=https://variety.com/2023/film/asia/arsalan-amiri-haf-janava-zalava-venice-1235550585/ |access-date=2025-01-26 |website=Variety |language=en-US |title=Venice Winner Arsalan Amiri Returns to HAF With ‘Janava’}}</ref> |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵپەڕ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! rowspan="2" scope="col" |ساڵ ! rowspan="2" scope="col" |ناوی زنجیرە ! colspan="3" scope="col" |بەشداری وەک ! rowspan="2" |پلاتفۆرم ! rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! rowspan="2" |{{abbr|ژمارە|ژێدەرەکان}} |- !دەرهێنەر !نووسەر !بەرهەمهێنەر |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلمنێت|فیلم نێت]] |کورتەزنجیرە؛ هەروەها وەک ئەکتەر، ١ ئەڵقە |<ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |url=https://www.isna.ir/news/1403023021863/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%81%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D8%AF%DB%8C |access-date=2025-01-26 |website=ئیسنا |language=fa |title=ڕاگەیاندنی کاتی پەخشکردنی زنجیرەی «در انتهای شب» بە بەشداری پارسا پیرووزفەڕ و هودا زەینولئابدین}}</ref> |- |{{TBA}} |جادوی سفید |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] |کورتەزنجیرە؛ داهاتوو |<ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |access-date=2025-01-26 |website=نمناک |language=fa |title=ئەکتەرانی زنجیرەی جادوی سفیدی ئایدا پەناهەندە + کاتی پەخش}}</ref> |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش |{{Yes}} |{{Yes}} |{{No}} |[[فیلیمۆ]] | | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5304764}} {{پۆلی کۆمنز|Ida Panahandeh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] r1kykz70d0vckx8ys1drjmxdmvrtra6 0 304585 1687750 1677183 2026-10-15T22:35:49Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687750 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھنارێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|ھناري}}<br>{{lang-en| Hnare }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.89201| 43.95857}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھنارێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.89201| 43.95857 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھنارێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی ھنارێ (کە لە ناوچەی دینارتە سەر بە قەزای ئاکرێ لە پارێزگای دھۆک)، وەک زۆرێک لە ناوچەکانی تری [[کوردستان]] کە ناویان لە ژینگە، ڕووەک، یان بەرھەمە سروشتییەکانەوە وەرگیراوە، ڕیشەکەی دەگەڕێتەوە بۆ «[[ھەنار]]» (دار ھەنار). بەپێی تایبەتمەندییە جوگرافی و کشتوکاڵییەکانی ناوچەکە و [[قەزای ئاکرێ|دەڤەری ئاکرێ]] کە بە باخ و بەرھەمھێنانی ھەناری ناوازە و بەناوبانگ ناسراوە، ناوی ئەم گوندە لە بوونی باخەکانی [[ھەنار]] یان زۆریی دارە ھەناری ئەو دەڤەرەوە ھاتووە و لە شێوە زاراوەی خۆجێی ناوچەکەدا بە (ھنارێ / ھەنارە) ناودێر کراوە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٠٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦) [[خێزان]] و (٣١) کەس، کە (١٦) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3teu515gsl911qu4oa2ohisr11dhs7b 0 304588 1687735 1684227 2026-10-15T22:33:31Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687735 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = نەقەبا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|نقبا}}<br>{{lang-en| Naqaba }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.78066| 44.08279}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی نەقەبا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.78066| 44.08279 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''نەقەبا''' یان '''نەقەبێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی «نەقەبا»، لە ڕووی جوگرافی و زمانییەوە لە چەند واتایەک یان لێکدانەوەیەکی مێژوویی و سروشتیی ناوچەکە سەرچاوە دەگرێت: * واتای جوگرافی (نەقب / ڕێگەی تەنگ و شاخاوی): لە [[زمانی کوردی]] و زمانە ناوچەییەکاندا، وشەی «نەقب» یان «نەقەب» (کە لە عەرەبییەوە ھاتووە و لە شێوەزاری ناوچەکەدا بەکار دێت) بە مانای ڕێگەی تەنگ، تەسکی ناو [[چیا]]، قەڵشەک یان ڕێڕەوێکی کونلەکراو یان بڕدراو لەناو [[بەرد]] و شاخدا دێت. لەبەر ئەوەی زۆرێک لە گوندەکانی ئەو دەڤەرە دەکەونە ناو دۆڵ، سەر سنورە شاخاوییەکان یان ڕێگەی تەنگەبەرەوە، ناونانی گوندەکە بە «نەقەبا» زۆر جار پەیوەندی بە ھەڵکەوتەی جوگرافیی شوێنەکەوە ھەیە کە دەکەوێتە سەر ڕێڕەوێکی تەنگ یان ناوچەیەکی شاخاویی ھەڵکەندراو. * واتای مێژوویی و کارگێڕی (دەڤەری نەقەبا): لە ڕووی کۆمەڵایەتی و کارگێڕییەوە لەو دەڤەرەدا، ناوچەیەک بە ناوی «دەڤەری نەقەبا» ناسراوە کە کۆمەڵێک گوند لەخۆ دەگرێت (نزیکەی ٢٠ گوند) و دەکەونە سنوری ناحیەی دینارتە سەر بە قەزای ئاکرێ. بە کورتی، بنەمای ناوی گوندەکە زیاتر لە ھەڵکەوتەی جوگرافیی ناوچەکە و ئەو ڕێگە و ڕێڕەوە شاخاوییانەوە ھاتووە کە لەو دەڤەرەدا ھەن. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٩٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٠٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٨) [[خێزان]] و (٤٣) کەس، کە (٢٧) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] s96bvq3ykejfqr9yeqe1cu1n8tx4l5i 0 304591 1687729 1680469 2026-10-15T22:21:13Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687729 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرەکێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میرکي}}<br>{{lang-en| Meraki }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.73922| 44.21449}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێرەکێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.73922| 44.21449 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێرەکێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == گوندی مێرەکێ، سەبارەت بە سەرچاوە و مانای ناوی ئەم گوندە، لە شێوەزاری ناوچەکە و لێکدانەوە جوگرافی و زمانییەکاندا چەند ڕوونکردنەوەیەک ھەن: * پەیوەندی بە سروشتی ناوچەکەوە (مێرگ / مێرگە): لە زمانی کوردییدا وشەی «[[مێرگ]]» یان «مێرگە» بە واتای شوێنی سەوزایی، چیمەن، و گیاجاڕی پڕ لە [[ئاو]] دێت. زۆر جار لە ناوچە شاخاوییەکانی [[کوردستان]]دا ناوی گوندەکان لە ژینگە و پێکھاتەی سروشتی ناوچەکەیانەوە وەرگیراون؛ پێکھاتەی ناوی «مێرەکێ» (کە لە شێوەزاردا لە شێوازی «مێرگە» یان «مێرگۆکە» نزیکە بە مانای مێرگی بچووک یان ناوچە سەوز و چیمەنەکان دێت) ئاماژەیە بۆ سروشتی سروشتی، زەوییە کشتوکاڵییەکان یان لەوەڕگا سەوزەکانی ئەو دەڤەرە. * گۆڕانکاری زاراوەیی: لە ڕووی زمانەوانییەوە، پیتەکانی کۆتایی ناوی گوندەکان لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا تووشی سووکەڵەبوون یان گۆڕانی زاراوەیی دەبن (بۆ نموونە گۆڕینی «مێرگە» بۆ «مێرەکێ» یان «میرکی»). بە کورتی، ناوەکەی زیاتر ڕەنگدانەوەی تایبەتمەندییە جوگرافی و سروشتییەکەیەتی کە دەشتایی یان شوێنێکی سەوز و پڕ لە لەوەڕگا بودووە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٦٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٠) [[خێزان]] و (٩٦) کەس، کە (٤٤) [[نێر]] و (٥٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] stf0dza0ec4o5aaa38jreqbv9o89kq4 0 304592 1687728 1680452 2026-10-15T22:18:03Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687728 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێرگێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میرکي}}<br>{{lang-en| Merge }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.76535| 44.13278}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێرگێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.76535| 44.13278 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٩٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێرگێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی مێرگێ، لە ڕووی زمانەوانی و جوگرافییەوە لە وشەی «[[مێرگ]]» یان «مێرگە»وە ھاتووە، کە لە زمان کوردییدا بە مانای زەوییەکی سەوزایی، چیمەنزار، یاخود ڕووبەرێکی گەورەی پڕ لە گژوگیا و گیا سەوزەکان دێت کە بۆ لەوەڕاندنی ئاژەڵ یان شوێنی سەرنجڕاکێشی سروشتی بەکاردێت. پاشگری (ێ) لە ناوەکەدا لە شێوەزاری ناوچەکەدا (بە تایبەت بادینی) ئاماژەیە بۆ ناساندن یان کورتکراوەی وشەی مێرگە، کە چەند خاڵێکی سەرەکی لەخۆ دەگرێت: * سروشتی جوگرافی: زۆربەی ئەو ناوچە و گوندانەی لە [[کوردستان]]دا ناوی مێرگ، مێرگە یان مێرگێیان لێنراوە، دەکەونە ناوچە دەشتاییە چیاکان، بناری چیاکان، یان ئەو شوێنانەی کە سەرچاوەی ئاویان تێدایە و خاوەن زەوییەکی سەوز و پڕ لەگیا و چیمەندن. * ژینگە: لەبەر ئەوەی گوندەکە دەکەوێتە دەڤەری ئاکرێ و ناوچەیەکی شاخاوی و سەوزاییە، بوونی مێرگ و لەوەڕگە سروشتییەکان لەو دەوروبەرەدا ھۆکاری سەرەکی بووە بۆ ئەوەی ئەم ناوە کوردییە ڕەسەنە لە کۆنەوە بەسەر ئەو گوندەدا ببڕێت. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٤٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٣) [[خێزان]] و (٦٩) کەس، کە (٣٧) [[نێر]] و (٣٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9x4oy2pakuaaknj3rvlf5425zasqs8p 0 304692 1687730 1680524 2026-10-15T22:29:04Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1687730 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مێوگێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|میوکي}}<br>{{lang-en| Mewge }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.76599| 44.11479}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مێوگێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.76599| 44.11479 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨١٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مێوگێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی مێوگێ، لە زمانەوانیی کوردی و شیکردنەوەی ناوی گوندەکاندا، پێکھاتەی ناوی ئەم گوندە و ھاوشێوەکانی لە ناوچە شاخاوییەکانی [[کوردستان]] زیاتر لەسەر بنەمای پێگەی جوگرافی، ژینگەیی یان ڕوەکی ناوچەکە دروست بوون: * پەیوەندی بە «[[مێو]]»ەوە: لە زاراوە و شێوەزارەکانی بادینان و ناوچە کوردییەکاندا، پیت یان پاشگری «گێ» یان «گە» لە کۆتایی ھەندێک ناودا دەبێتە ھێمای شوێن یان کەمکردنەوە/خاسییەتێک (وەک زاراوەی جوگرافی یان ناوچەی چێنراو). وشەی «مێو» یان «مێوڕەز» لە [[زمانی کوردی]]یدا بە مانای (ڕەزی ڕووەکی مێو / سەرچاوەی [[ترێ]]) دێت. * سەرچاوەی ناوەکە: بەپێی تایبەتمەندیی ژینگەیی زۆربەی گوندەکانی ئەو دەڤەرە کە باخ و ڕەزی [[ترێ]]ی تێدا بووە یان لە کۆندا شوێنێکی تایبەت بووە بۆ چاندن و ھەبوونی مێو (ڕەز)، ناوەکە لەو سروشتە کشتوکاڵییەوە وەرگیراوە و بە مانای (شوێنی مێو) یان (گوندی ڕەز و مێو) دێت. لە ناوچە کوردییەکاندا زۆر جار ناوی گوندەکان ڕەنگدانەوەی ڕووەک، دار، یان بەرھەمی سەرەکی ئەو دەڤەرەن لە کاتی دۆزینەوە یان ئاوەدانکردنەوەیاندا. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٥) [[خێزان]] و (٢٩) کەس، کە (١٤) [[نێر]] و (١٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] fs56a3rs6kaixw0n712vq53les03dhp 0 304695 1687528 1687393 2026-10-15T15:01:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1687528 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=تۆوی ترێ|image=|image_size=|caption=پۆستەری فیلم|director=[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|producer=[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|writer=محەممەدعەلی حسێنی{{-}}[[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]|starring=[[ڕەزا عەتاران]]{{-}} [[نەوید محەممەدزادە]] {{-}} [[مێھرداد سدیقیان]]{{-}} [[گلارە عەباسی]] {{-}} پانەتەئا پەناھیھا {{-}} [[پەردیس پورعابدینی]] {{-}} [[سابر ئابر]] {{-}} [[مەسعوود کەرامەتی]]|music=|cinematography=|editing=|studio=عامریان فیلم|distributor=عامریان فیلم|released=۲۰ی ئەیلوولی ۲۰۲٦|runtime=|language=فارسی|country=[[ئێران]]|budget=|gross=}} '''تۆوی ترێ''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: دانه‌های انگور; بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]:Black Wine) فیلمێکی درامی کۆمەڵایەتییە لە دەرھێنانی [[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]]، نووسینی [[ئیبراھیم ئیبراھیمیان]] و محەممەدعەلی حسێنی، و بەرھەمھێنانی ئیبراھیم عامریان کە لە ساڵی ٢٠٢٥ بەرھەم ھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-20 |سەردێڕ=آغاز اکران بی‌سروصدای «دانه‌های انگور» و «سرزمین فرشته‌ها» از امروز، یکشنبه ۲۹ شهریور/ خیز بلند برای اسکار؟ |ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/live/2277319/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرآنلاین |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری خبرآنلاین - آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} Khabaronline |زمان=fa}}</ref> ئەم فیلمە بۆ ڕکابەری لە پڕۆسەی ھەڵبژاردنی نوێنەری سینەمای ئێران بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]]، لە ۲۰ی ئەیلوولی ۲۰۲٦ بە شێوەیەکی سنووردار نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1405062919638/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%B1-%D9%88-%D8%B5%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-23 |سەردێڕ=دانه‌های انگور؛ مدعی تازه برای اسکار |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/photo/1071287/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[ڕەزا عەتاران]] * [[نەوید محەممەدزادە|نەوید محەمەدزادە]] * [[مێھرداد سدیقیان]] * [[گلارە عەباسی]] * پانتائا پەناهیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-07 |سەردێڕ=پانته‌آ پناهی‌ها و پردیس پورعابدینی به «دانه‌های انگور» پیوستند |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6681127/%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> * [[پەردیس پورعابدینی|پەردیس پورعابدی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-07 |سەردێڕ=پانته‌آ پناهی‌ها و پردیس پورعابدینی به «دانه‌های انگور» پیوستند |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6681127/%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> * [[سابر ئابر]] * مەسعوود کەرامەتی == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://www.mehrnews.com/news/6675603/ مەھرداد سدیقیان و گەلارە عەباسی لە «دەنکەکانی ترێ» بوونە ھاوئەکتەر] ئاژانسی دەنگوباسی مێھر * [https://www.mehrnews.com/news/6681127/ پانەتەئا پەناھیھا و پەردیس پورعابدی پەیوەست بوون بە «دەنکەکانی ترێ»] ئاژانسی دەنگوباسی مێھر * [https://www.isna.ir/news/1405062919638/ پەخشکردنی بێ دەنگودەنگی فیلمێک بە بەشداریی عەتاران و نەوید محەممەدزادە] ئیسنا * [https://www.isna.ir/news/1404092214644/ سابیر ئەبەر و مەسعود کەرامەتی لە «دەنکەکانی ترێ»] ئیسنا == بەستەری دەرەکی == [https://www.imdb.com/title/tt46659848/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_2_cdt_t_1 تۆوی ترێ] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] dwqu5ak24revrzkyy8k8f7e8uy6067e 0 304809 1687595 1679189 2026-10-15T18:06:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687595 wikitext text/x-wiki {{Infobox award|name=بەشداربووانی باشترین فیلمی نێودەوڵەتیی ٢٠٢٦|image=|caption=|award1_type=براوەی ئۆسکار|award1_winner=دیاری نەکراوە|award2_type=بەشداربووان|award2_winner=٩١ (بەردەوامە)|award3_type=یەکەم دەرکەوتنەکان|award3_winner=٢ (بەردەوامە)}} ئەمە '''پێڕستی بەشداربووانی ٩٩ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکارە بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی'''. [[ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو]] (AMPAS) داوای لە پێشەسازییەکانی فیلم لە وڵاتە جیاوازەکان کردووە تا باشترین فیلمی خۆیان بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی بنێرن بۆ ھەر ساڵێک لەو کاتەوەی خەڵاتەکە لە [[٢٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|١٩٥٦]] دامەزراوە.<ref name="HistPg2">{{cite web |url=http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history02.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622191328/http://www.oscars.org/aboutacademyawards/history02.html |archive-date=22 June 2008 |access-date=19 September 2014 |title=مێژووی خەڵاتەکانی ئۆسکار – پەڕەی ٢ |publisher=[[ئەکادیمیای ھونەر و زانستەکانی وێنەی جووڵاو]] |url-status=dead}}</ref> خەڵاتەکە ساڵانە لەلایەن ئەکادیمیاوە پێشکەش بە فیلمێکی درێژ دەکرێت کە لە دەرەوەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بەرهەم هێنراوە و بە شێوەیەکی سەرەکی ئەو فیلمانەن کە دیالۆگی نا ئینگلیزی تێدایە.<ref name="HistPg2" /><ref name="Rules">{{cite web |url=http://www.oscars.org/sites/oscars/files/89aa_rules.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161002114822/https://www.oscars.org/sites/oscars/files/89aa_rules.pdf |archive-date=2 October 2016 |access-date=4 October 2016 |work=ئەکادیمیای ھونەر و زانستەکانی وێنەی جووڵاو |title=یاسای سێزدەهەم: یاسا تایبەتەکان بۆ خەڵاتی فیلمی زمانی بیانی |publisher=[[ئەکادیمیای ھونەر و زانستەکانی وێنەی جووڵاو]] |url-status=dead}}</ref> کۆمیتەی خەڵاتی فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی سەرپەرشتی پڕۆسەکە دەکات و پێداچوونەوە بە هەموو فیلمە پێشکەشکراوەکاندا دەکات.<ref name="Rules" /> پێشتر ناوی ئەم پۆلێنە باشترین فیلمی زمانی بیانی بوو، بەڵام لە نیسانی ٢٠١٩دا گۆڕدرا بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی، دوای ئەوەی ئەکادیمیا وشەی "بیانی"ی بە بەسەرچوو زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/jeffewing/2019/04/24/academy-announces-rule-changes-for-92nd-oscars/#7b9d85ac3d5b |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527181952/https://www.forbes.com/sites/jeffewing/2019/04/24/academy-announces-rule-changes-for-92nd-oscars/#7b9d85ac3d5b |archive-date=27 May 2019 |access-date=12 July 2019 |work=فۆربس |title=ئەکادیمیا گۆڕانکاری لە یاساکانی ٩٢ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار ڕادەگەیەنێت |url-status=live}}</ref> دەستپێکردن لە ٩٩ەمین مەراسیمدا، یاساکانی پرۆسەی پێشکەشکردن گۆڕانکارییان بەسەردا هات کە ڕێگە دەدات بەو فیلمەی بە زمانی نا ئینگلیزین پێشکەش بکرێن ئەگەر خەڵاتێکی شایستەیی لە فێستیڤاڵێکی نێودەوڵەتی فیلمدا بباتەوە. ئەم فێستیڤاڵانە و خەڵاتە تایبەتەکانیان بریتی دەبن لە: [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین|بەرلینالە]] ([[ورچی زێڕین|پۆلی ورچی زێڕین]]), [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بوسان|بوسان]] (خەڵاتی باشترین فیلم), [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|کان]] (نخلی زێڕین), [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|سەندانس]] (سینەمای جیهانی خەڵاتی گەورەی دەستەی دادوەرانی درامی و بەڵگەنامەیی)<ref>{{Cite web |date=2026-07-29 |url=https://www.sundance.org/blogs/what-to-know-about-the-2027-sundance-film-festival/ |access-date=2026-09-19 |language=en-US |title=ئەوەی پێویستە بیزانیت دەربارەی فێستیڤاڵی فیلمی سەندانسی ٢٠٢٧ |publisher=[[پەیمانگای سەندانس]]}}</ref>، [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی تۆرنتۆ|تۆرنتۆ]] (Platform Prize) و [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز|ڤێنیز]] ([[شێری زێڕین]]).<ref>{{Cite web |last=Hammond |first=Pete |date=2026-05-01 |url=https://deadline.com/2026/05/oscar-rules-chbanges-2026-acting-international-film-1236878201/ |access-date=2026-05-01 |website=دیدلاین |language=en-US |title=گۆڕانکاری لە یاساکانی ئۆسکار: بزووتنەوەی گەورە لە پۆلێنەکانی ئەکتەری و فیلمی نێودەوڵەتی}}</ref> بۆ ٩٩ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار، پێویستە ئەو فیلمە پێشکەشکراوانە بۆ یەکەمجار لەنێوان ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ و ٣٠ی ئەیلولی ٢٠٢٦ لە سینەماکانی وڵاتەکانی خۆیاندا نمایش کرابن. دوا وادە بۆ پێشکەشکردن بۆ ئەکادیمیا ٣٠ی ئەیلولی ٢٠٢٦ دەبێت.<ref>{{Cite web |url=https://www.oscars.org/sites/oscars/files/2026-05/99th_oscars_complete_rules.pdf?VersionId=84FilOcTNI7wpFAxl56.8xesZyP5.UWl |access-date=2026-05-01 |website=Oscars.org |language=en-US |title=شایستەیی ٩٩ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار}}</ref> [[قوبرس]]<ref name="Cyprus" /> و [[ئێلسالڤادۆر|ئێل سالڤادۆر]]<ref name="ElSalvador" /> بۆ یەکەمجار فیلمیان پێشکەش کرد، لەکاتێکدا [[سریلانکا]] بۆ یەکەمجار لە دوای ٢٠٠٩ەوە فیلمێکی پێشکەش کرد. == پێشکەشکراوەکان == {|class="wikitable sortable" width="98%"} !وڵاتی پێشکەشکەر !ناوی فیلم لە پێشکەشکردندا !ناوی ڕەسەن !زمان(ەکان) !دەرهێنەر(ەکان) !ئەنجام |- | {{Flag|Albania}} |data-sort-value="State Film, A" | ''A State Film''<ref>{{Cite web |title='“FILM I SHTETIT”, nga Roland Sejko, është propozimi i Shqipërisë për Çmimet Oscar® 2027 |url=https://qkk.al/film-i-shtetit-eshte-propozimi-i-shqiperise-per-cmimet-oscar-2027/ |date=22 September 2026 |access-date=22 September 2026 |publisher=Qendra Kombëtare e Kinematografisë |language=Albanian}}</ref> | ''Film di Stato'' / ''Film i Shtetit'' | ئەڵبانی | data-sort-value="Sejko, Roland" | Roland Sejko | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Algeria}} | ''Roqia''<ref>{{Cite web |title=فيلم "رقية" يمثل الجزائر في سباق الأوسكار |url=https://www.elkhabar.com/culture/%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-%D8%B1%D9%82%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D9%83%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84-99-274838 |date=22 September 2026 |access-date=23 September 2026 |website=[[El Khabar]] |language=Arabic}}</ref> | رقية | [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | data-sort-value="Koussim, Yanis" | {{ill|Yanis Koussim|fr|Yanis Koussim}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Argentina}} | data-sort-value="Virgin of the Quarry Lake, The" | ''The Virgin of the Quarry Lake''<ref>{{Cite web |title="La virgen de la tosquera" de Laura Casabé representará a la Argentina en los Oscar |url=https://www.minutouno.com/espectaculos/la-virgen-la-tosquera-laura-casabe-representara-la-argentina-los-oscar-n6327706 |date=28 September 2026 |access-date=28 September 2026 |website=MinutoUno.com |language=es}}</ref> | ''La virgen de la tosquera'' | [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] | data-sort-value="Casabé, Laura" | {{ill|Laura Casabé|es|Laura Casabé}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Armenia}} | ''In the Land of Arto''<ref>{{Cite web |title='In the Land of Arto': Tamara Stepanyan's feature film to be nominated for Oscars |url=https://www.panorama.am/en/news/2026/09/04/Tamara-Stepanyan-film/3168077 |date=4 September 2026 |access-date=4 September 2026 |website=Panorama.am |language=en}}</ref> | ''Le Pays d'Arto'' / Արտոյի Երկւրը | فەڕەنسی, ئەرمەنی, ئینگلیزی | data-sort-value="Stepanyan, Tamara" | Tamara Stepanyan | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Australia}} | colspan="2" | ''First Light''<ref name="1:hr">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-2027-australia-first-light-international-feature-film-1236696323/ |title=Oscars: Australia Picks ‘First Light’ as International Feature Contender (Exclusive) |author=Scott Roxborough |website= [[The Hollywood Reporter]] |date=10 September 2026 |access-date= 10 September 2026|language=en-us}}</ref> | فیلیپینی | data-sort-value="Robinson, James J." | James J. Robinson | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Austria}} | colspan="2" | ''Rose''<ref>{{Cite web |title=99. Oscars: "Rose" vertritt Österreich im Rennen um den Auslandsoscar |url=https://www.derstandard.at/story/3000000335644/99-oscars-rose-vertritt-oesterreich-im-rennen-um-den-auslandsoscar |date=2026-08-14 |access-date=2026-08-14 |website=[[Der Standard]] |language=de-AT}}</ref> | ئەڵمانی | data-sort-value="Schleinzer, Markus" | Markus Schleinzer | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Bangladesh}} | ''Roid''<ref>{{Cite web |title='Roid' to represent Bangladesh in 99th Oscars |url=https://www.tbsnews.net/splash/roid-represent-bangladesh-99th-oscars-1555246 |date=2026-09-27 |access-date=2026-09-27 |website=[[The Business Standard]] |language=en}}</ref> | রইদ | بەنگالی | data-sort-value="Rahman Sumon, Mejbaur" | Mejbaur Rahman Sumon | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Belgium}} | colspan="2" | ''Coward''<ref>{{Cite web |last=Van Gils |first=Lieven |last2=Grommen |first2=Stefan |date=2026-08-25 |title=Oorlogsfilm 'Coward' van Lukas Dhont wordt Belgische inzending voor Oscars |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/25/oscars-belgische-inzending/ |access-date=2026-08-25 |website=[[VRT NWS]] |language=nl}}</ref> | فەڕەنسی, هۆڵەندی | data-sort-value="Dhont, Lukas" | Lukas Dhont | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Bolivia}} |data-sort-value="Condor Daughter, The" | ''The Condor Daughter''<ref>{{Cite web |date=2026-09-07 |title=«La Hija Cóndor» representará a Bolivia en los Óscar y Goya 2027 |url=https://lavozdetarija.com/2026/09/07/la-hija-condor-representara-a-bolivia-en-los-oscar-y-goya-2027/ |access-date=2026-09-08 |website=La Voz de Tarija |language=es}}</ref> | ''La hija cóndor'' | کێچوا, Spanish | data-sort-value="Torrico, Álvaro Olmos" | Álvaro Olmos Torrico | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |data-sort-value="Widower, The" | ''The Widower''<ref>{{Cite web |date=18 September 2026 |title=Film "Udovac" ovogodišnji bh. kandidat za nagradu Oscar|url=https://euronews.ba/magazin/kultura/66412/film-udovac-ovogodisnji-bh-kandidat-za-nagradu-oscar |access-date=18 September 2026 |website=Euronews.ba |language=Bosnian}}</ref> | ''Udovac'' | بۆسنینی | data-sort-value="Šečić, Hari" | Hari Šečić | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Brazil}} | ''Gugu's World''<ref>{{Cite web |date=2026-09-16 |title="Feito Pipa" será o representante do Brasil no Oscar 2027 |url=https://www.cnnbrasil.com.br/pop/cinema/feito-pipa-sera-o-representante-do-brasil-no-oscar-2027/ |access-date=2026-09-16 |website=CNN Brasil |language=pt-BR}}</ref> | ''Feito Pipa'' | پورتوگالی | data-sort-value="Deberton, Allan" | {{ill|Allan Deberton|pt| Allan Deberton}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Bulgaria}} | data-sort-value="Dreamed Adventure, The" | ''The Dreamed Adventure''<ref>{{Cite web |date=14 September 2026 |title=„Мечтаното Приключение“ На Валеска Гризебах Е Българското Предложение За 99-ите Награди „Оскар“ |url=https://www.nfc.bg/%d0%bc%d0%b5%d1%87%d1%82%d0%b0%d0%bd%d0%be%d1%82%d0%be-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%bb%d1%8e%d1%87%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d0%bd%d0%b0-%d0%b2%d0%b0%d0%bb%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b0/ |access-date=14 September 2026 |publisher=Bulgarian National Film Center |language=bg-BG}}</ref> | ''Das geträumte Abenteuer'' / Мечтаното Приключение | بۆلغاری, German | data-sort-value="Grisebach, Valeska" | Valeska Grisebach | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Cambodia}} | ''Becoming Human''<ref name="comb:variety">{{Cite news|url=https://variety.com/2026/film/news/cambodia-oscar-submission-becoming-human-polen-ly-1236842378/ |title=Oscars: Cambodia Selects ‘Becoming Human’ for International Feature Race (Exclusive) |first=Naman |last=Ramachandran |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=August 25, 2026 |access-date= August 25, 2026 |language=en}}</ref> | ជាតិជាមនុស្សا | خەمێری | data-sort-value="Ly, Polen" | Polen Ly | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Cameroon}} | colspan="2" |''Mabanda''<ref>{{Cite Instagram |user=lauradavemediamag |postid=DdJ1bVgs1pR |title= CINÉMA : Le Cameroun aux Oscars avec Mabanda de @kangquintus |date=11 September 2026}}</ref> | ئینگلیزیی پیدجینی کەمەرونی | data-sort-value="Quintus, Kang" | {{ill|Kang Quintus|fr|Kang Quintus}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Canada}} | colspan="2" | ''Nina Roza''<ref>{{Cite web |last=Kay |first=Jeremy |title=Canada submits ‘Nina Roza’ as Oscar submission |url=https://www.screendaily.com/news/canada-submits-nina-roza-as-oscar-submission/5219715.article |access-date=2026-08-25 |website=[[Screen International|Screen Daily]] |language=en}}</ref> | بۆلغاری, French | data-sort-value="Dulude-De Celles, Geneviève" | Geneviève Dulude-de Celles | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Chad}} | ''Soumsoum, the Night of the Stars''<ref>{{Cite web |last=Leffler |first=Rebecca |date=11 September 2026 |title=Chad selects ‘Soumsoum, The Night Of The Stars’ for Oscars race |url=https://www.screendaily.com/news/chad-selects-soumsoum-the-night-of-the-stars-for-oscars-race/5220345.article |access-date=11 September 2026 |website=[[Screen International|Screen Daily]] |language=en}}</ref> | ''Soumsoum, la nuit des astres'' | فەڕەنسی, عەرەبی | data-sort-value="Haroun, Mahamat-Saleh" | Mahamat-Saleh Haroun | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Chile}} | data-sort-value="Meltdown, The" | ''The Meltdown''<ref>{{Cite web |last=Valdivia |first=Gonzalo |date=2026-08-26 |title=El Deshielo y Hangar Rojo: Chile anuncia a sus cartas para los Oscar y Goya 2027 |url=https://www.latercera.com/culto/noticia/el-deshielo-y-hangar-rojo-chile-anuncia-a-sus-cartas-para-los-oscar-y-goya-2027/ |access-date=2026-08-26 |website=[[La Tercera]] |language=es}}</ref> | ''El deshielo'' | ئیسپانی | data-sort-value="Martelli, Manuela " | Manuela Martelli |{{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Colombia}} | ''Rains Over Babel''<ref>{{Cite web |last=Gutierrez |first=Carlos |date=2026-08-21 |title=Oscars: Colombia Selects Gala del Sol's RAINS OVER BABEL as Its Official Submission |url=https://www.cinematropical.com/cinema-tropical/colombia-selects-gala-del-sols-rains-over-babel-as-its-official-submission |access-date=2026-08-22 |website=[[Cinema Tropical]] |language=en-US}}</ref> | ''Llueve sobre Babel'' | ئیسپانی | data-sort-value="del Sol, Gala" | Gala del Sol | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Costa Rica}} | ''If We Don't Burn, How Do We Light Up the Night''<ref>{{Cite web |title=Dos historias costarricenses llevarán la voz de nuestro cine a los Premios Óscar y Goya {{!}} Centro Costarricense de Producción Cinematográfica |url=https://www.centrodecine.go.cr/node/5868 |access-date=2026-09-23 |website=www.centrodecine.go.cr}}</ref> | ''Si no ardemos, cómo iluminar la noche'' | ئیسپانی | Kim Torres | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Croatia}} | ''God Will Not Help''<ref>{{Cite web |date=2026-09-03 |title=Jutarnji list - Poznato je koji je hrvatski film kandidat za Oscara |url=https://www.jutarnji.hr/kultura/film-i-televizija/poznato-je-koji-je-hrvatski-film-kandidat-za-oscara-15742968 |access-date=2026-09-03 |website=[[Jutarnji list]] |language=hr-hr}}</ref> | ''Bog neće pomoći'' | کڕواتی, ئیسپانی | data-sort-value="Jušić, Hana" | Hana Jušić | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Cuba}} | colspan="2" |''Malecón''<ref>{{Cite web |last=Barraclough |first=Leo |date=2026-09-25 |title=Oscars: Cuba Selects ‘Malecón’ for International Feature Contest, Movistar Plus Acquires Spanish Streaming Rights (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-cuba-maleco-movistar-plus-1236875440/ |access-date=2026-09-25 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ئیسپانی | Carlos Larrazabal | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Cyprus}} | ''Hold onto Me''<ref name=Cyprus>{{Cite web |first=Dina |last=Husseini |title=Cyprus selects ‘Hold Onto Me’ for Oscars |url=https://cyprus-mail.com/2026/09/08/cyprus-selects-hold-onto-me-for-oscars |access-date=8 September 2026 |website=[[Cyprus Mail]] |date=8 September 2026 |language=en}}</ref> | Κράτα Με | یۆنانی | data-sort-value="Aristidou, Myrsini" | Myrsini Aristidou | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Czech Republic}} | ''If Pigeons Turned to Gold''<ref>{{Cite web |title=The Czech Republic will send the documentary feature If Pigeons Turned to Gold into the fight for an Oscar |url=https://www.filmovaakademie.cz/en/news/the-czech-republic-will-send-the-documentary-feature-if-pigeons-turned-to-gold-into-the-fight-for-an-oscar |access-date=19 August 2026 |publisher=Ceny České filmové a televizní akademie |date=19 August 2025 |language=en}}</ref> | ''Kdyby se holubi proměnili ve zlato'' | چیکی, ئینگلیزی | data-sort-value="Lubojacki, Pepa" | {{ill|Pepa Lubojacki (filmmaker)|lt=Pepa Lubojacki|cs|Pepa Lubojacki}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Denmark}} | ''Woman Unknown''{{efn|name=Kvinde ukendt|Although automatically qualified under the category's new rules as the [[83rd Venice International Film Festival|2026 Venice International Film Festival]] [[Golden Lion]] winner, ''[[Woman Unknown (film)|Woman Unknown]]'' was ultimately submitted as the [[List of Danish submissions for the Academy Award for Best International Feature Film|Danish entry]].}}<ref>{{Cite web |last=Keslassy |first=Elsa |date=2026-09-25 |title=Oscars: Denmark Selects May el-Toukhy’s Golden Lion Winner ‘Woman Unknown’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-denmark-may-el-toukhys-golden-lion-woman-unknown-1236875415/ |access-date=2026-09-25 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ''Kvinde ukendt'' | دانمارکی | May el-Toukhy | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Dominican Republic}} | colspan=2| ''Melodrama''<ref>{{cite web |date=13 August 2026 |title=Película "Melodrama" a los premios OSCAR de la academia de cine AMPAS |url=https://www.accinerd.org/post/pel%C3%ADcula-melodrama-a-los-premios-oscar-de-la-academia-de-cine-ampas |publisher=Academia de las Artes y Ciencias Cinematográficas de la República Dominicana |access-date=14 August 2026 |language=es}}</ref> | ئیسپانی, فەڕەنسی, کرێۆلیی هاییتی | data-sort-value="Farías, Andrés" | Andrés Farías | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Ecuador}} |data-sort-value="Ivy, The" | ''The Ivy''<ref>{{Cite web |last=Gutierrez |first=Carlos |date=2026-09-03 |title=Oscars: Ana Cristina Barragán’s Venice-Winning THE IVY Is Ecuador’s Hopeful |url=https://www.cinematropical.com/cinema-tropical/oscars-ana-cristina-barragns-venice-winning-the-ivy-is-ecuadors-hopeful |access-date=2026-09-04 |website=[[Cinema Tropical]] |language=en-US}}</ref> | ''Hiedra'' | ئیسپانی | data-sort-value="Barragán, Ana Cristina" | Ana Cristina Barragán | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Egypt}} | data-sort-value="Stories, The" | ''The Stories''<ref>{{cite web |date=17 September 2026 |title=El Qesas Selected To Represent Egypt At The Oscars |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/149560/El-Qesas-Selected-To-Represent-Egypt-At-The-Oscars |access-date=17 September 2026|website=[[Egypt Today]]|language=en}}</ref> | القِصَص | عەرەبی, ئینگلیزی, ئەڵمانی | data-sort-value="Shawky, Abu Bakr" | Abu Bakr Shawky | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|El Salvador}} | ''Vertices''<ref name=ElSalvador>{{Cite web |last=Molina |first=José |date=2026-09-18 |title=“Vértices” representará a El Salvador en los Premios Óscar 2027 a Mejor Película Internacional |url=https://www.laprensagrafica.com/farandula/vertices-representara-a-el-salvador-en-los-premios-oscar-2027-a-mejor-pelicula-internacional-20260918-0041.html |access-date=2026-09-18 |website=[[La Prensa Gráfica]] |language=es-SV}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.laprensagrafica.com/farandula/vertices-representara-a-el-salvador-en-los-premios-oscar-2027-a-mejor-pelicula-internacional-20260918-0041.html |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> | ''Vértices'' | ئیسپانی | data-sort-value="López Rodas, Arturo " | Arturo López Rodas | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Estonia}} | ''Our Erika''<ref>{{cite web |date=26 August 2026 |title=Estonia picks 'Meie Erika' as 2027 Oscar hopeful |url=https://news.err.ee/1610119507/estonia-picks-meie-erika-as-2027-oscar-hopeful |access-date=26 August 2026|website=[[Eesti Rahvusringhääling]]|language=en}}</ref> | ''Meie Erika'' | ئیستۆنی | data-sort-value="Golub, German" | {{ill|German Golub|et|German Golub}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Finland}} | data-sort-value="Squirrel, The" | ''The Squirrel''<ref>{{cite web |date=8 September 2026 |title=Markus Lehmusruusun Orava ehdolle Oscareihin |url=https://www.filmikamari.fi/markus-lehmusruusun-orava-ehdolle-oscareihin/ |access-date=8 September 2026|publisher=Suomen Filmikamari|language=fi}}</ref> | ''Orava'' | فینلەندی | data-sort-value="Lehmusruusu, Markus" | Markus Lehmusruusu | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|France}} | ''Minotaur''<ref>{{cite web |date=16 September 2026 |first=Elsa |last=Keslassy |title=Oscars: France Selects Cannes Prizewinner ‘Minotaur’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-france-cannes-prizewinner-minotaur-international-race-1236864305/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=16 September 2026 |language=en}}</ref> | Минотавр | ڕووسی | data-sort-value="Zvyagintsev, Andrey" | Andrey Zvyagintsev | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Georgia}} | ''Guria''<ref>{{Cite web |last=Maglakelidze |first=Nanuka |date=3 September 2026 |title=Georgia selects Levan Koguashvili’s ‘Guria’ as Oscar entry |url=https://georgiatoday.ge/georgia-selects-levan-koguashvilis-guria-as-oscar-entry/ |access-date=3 September 2026 |website=[[Georgia Today]] |language=en}}</ref> | გურია | جۆرجی | data-sort-value="Koguashvili, Levan" | Levan Koguashvili | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Germany}} | colspan="2" | ''Everytime''<ref>{{Cite web |last=Barraclough |first=Leo |date=2026-08-25 |title=Oscars: Germany Selects Sandra Wollner’s ‘Everytime’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-germany-sandra-wollner-everytime-1236842383/ |access-date=2026-08-25 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ئەڵمانی, ئیسپانی | data-sort-value="Wollner, Sandra" | Sandra Wollner | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Greece}} | ''Broken Vein''<ref>{{cite web |first=Kosta |last=Papadopoulos |date=7 September 2026 |title=‘Broken Vein’ Selected as Greece’s Official Oscar Entry |url=https://greekcitytimes.com/2026/09/08/broken-vein-selected-as-greeces-official-oscar-entry/ |website=Greek City Times |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> | Σπασμένη φλέβα | یۆنانی | data-sort-value="Economides, Yannis" | Yannis Economides |{{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Hong Kong}} | ''Sons of the Neon Night''<ref>{{Cite web |date=2026-09-21 |title=《風林火山》代表香港 提名角逐第99屆奧斯卡最佳國際影片 |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20260921/bkn-20260921160739288-0921_00862_001.html |access-date=2026-09-21 |website=[[Oriental Press Group|on.cc]] |language=zh-hk}}</ref> | 風林火山 | کانتۆنی | data-sort-value="Mak, Juno" | Juno Mak | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Hungary}} | ''Silent Friend''<ref>{{Cite web |last=Barraclough |first=Leo |date=2026-09-14 |title=Oscars: Hungary Selects Ildiko Enyedi’s ‘Silent Friend’ for International Feature Race (Exclusive) |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-hungary-ildiko-enyedi-silent-friend-1236861096/ |access-date=2026-09-14 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ''Stille Freundin / Csendes barát'' | ئەڵمانی, ئینگلیزی, کانتۆنی | data-sort-value="Enyedi, Ildikó" | Ildikó Enyedi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Iceland}} | data-sort-value="Ground Beneath Our Feet, The" | ''The Ground Beneath Our Feet''<ref>{{Cite web |date=3 September 2026 |title=The Ground Beneath Our Feet Is Iceland's Oscar Submission |url=https://www.icelandicfilmcentre.is/discover/news/the-ground-beneath-our-feet-is-icelands-oscar-submission |access-date=3 September 2026 |publisher=[[Icelandic Film Centre]] |language=en}}</ref> | ''Jörðin undir fótum okkar'' | ئایسلەندی | data-sort-value="Fannberg, Yrsa Roca" | Yrsa Roca Fannberg | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{flag|India}} | ''Gondhal''<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/marathi-film-gondhal-selected-as-indias-official-entry-for-oscars-2027-by-film-federation-chosen-from-33-contenders/articleshow/134332821.cms |title=Marathi film 'Gondhal' selected as India's official entry for Oscars 2027 by Film Federation, chosen from 33 contenders |work=[[The Times of India]] |date=18 September 2026 |access-date=18 September 2026|language=en}}</ref> | گونده‌ڵ | ماراتی | data-sort-value="Davakhar, Santosh"| Santosh Davakhar | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{flag|Indonesia}} | ''Four Seasons in Java''<ref name="oscar:var">{{Cite news |url=https://variety.com/2026/film/news/oscars-indonesia-four-seasons-in-java-1236863932/ |title=Oscars: Indonesia Selects Kamila Andini’s ‘Four Seasons in Java’ for International Feature Race (EXCLUSIVE) |first=Naman |last=Ramachandran |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=15 September 2026|access-date=16 September 2026|language=en}}</ref> | ''Empat Musim Pertiwi'' | ئیندۆنیزی, ژاڤایی | data-sort-value="Andini, Kamila"| Kamila Andini | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{flag|Iran}} | ''[[خاکی فریشتەکان (فیلم)|خاکی فریشتەکان]]'' <ref>{{Cite news |url=https://www.tehrantimes.com/news/530607/Iran-submits-Babak-Khajehpasha-s-Land-of-Angels-to-99th-Academy |title=Iran submits Babak Khajehpasha’s “Land of Angels” to 99th Academy Awards |work=[[Tehran Times]] |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026 |language=en}}</ref> | سرزمین فرشتەکان | [[زمانی فارسی|فارسی]] | data-sort-value="Khajehpasha, Babak"| Babak Khajehpasha | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Iraq}} | ''No Paradise If You Are Killed by a Woman''<ref>{{Cite web |first=Melanie |last=Goodfellow |date=4 September 2026 |title=Oscars: Iraq Submits Venice Title ‘No Paradise If You Are Killed By A Woman’ |url=https://deadline.com/2026/09/oscars-iraq-venice-no-paradise-killed-woman-international-1237068226/ |access-date=4 September 2026 |website=[[Deadline Hollywood]] |language=en}}</ref> | بەهەشت نابینیت ئەگەر ژن بتکوژێت | کوردی, عەرەبی, نۆرویژی, ئینگلیزی | data-sort-value="Mustafa, Halkawt" | {{ill|Halkawt Mustafa|ckb|ھەڵکەوت مستەفا}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Ireland}} | colspan="2" | ''Aontas''<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=2026-08-28 |title=Oscars: Ireland Selects Damian McCann’s Heist Thriller ‘Aontas’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-ireland-aontas-international-feature-race-1236845611/ |access-date=2026-08-28 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ئیرلەندی | data-sort-value="McCann, Damian" | Damian McCann | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Israel}} | ''Tell Me Everything''<ref>{{Cite web |last=Brown |first=Hannah |date=9 September 2026 |title=Tell Me Everything wins big at the Ophir Awards, taking home Best Picture |url=https://www.jpost.com/israel-news/culture/article-908167 |access-date=9 September 2026 |website=[[The Jerusalem Post]] |language=en}}</ref> | ئیستقلال | عیبری | data-sort-value="Rosenthal, Moshe" | Moshe Rosenthal | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Italy}} | data-sort-value="Spiral, The" | ''The Spiral''<ref>{{Cite web |last=Shafer |first=Ellise |date=2026-09-23 |title=Oscars: Italy Selects Paolo Strippoli’s Thriller ‘The Spiral’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-italy-paolo-strippoli-the-spiral-international-feature-1236871826/ |access-date=2026-09-23 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ''L'estranea'' | ئیتالی | data-sort-value="Strippoli, Paolo" | Paolo Strippoli | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Japan}} | ''All of a Sudden''<ref>{{Cite web |title=Oscars: Japan Selects ‘All of a Sudden’ for International Feature Race |first=Naman |last=Ramachandran |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-japan-all-of-a-sudden-oscars-1236843581/ |date=26 August 2026 |access-date=26 August 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | ''Soudain'' / 急に具合が悪くなる | فەڕەنسی, ژاپۆنی | data-sort-value="Hamaguchi, Ryusuke" | Ryusuke Hamaguchi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Jordan}} | ''Sink''<ref>{{Cite web |title=Jordan selects ‘Sink’ as Oscar submission |url=https://en.royanews.tv/news/73946/Jordan-selects-%E2%80%98Sink%E2%80%99-as-Oscar-submission |date=21 September 2026 |access-date=21 September 2026 |website=[[Roya TV|Roya News]] |language=en}}</ref> | غرق | عەرەبی | data-sort-value="Duraie, Zain" | Zain Duraie | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Kazakhstan}} | ''Abel''<ref>{{Cite web |title=Стало известно, какой фильм выдвинут на «Оскар» от Казахстана |url=https://exclusive.kz/stalo-izvestno-kakoj-film-vydvinut-na-oskar-ot-kazahstana/ |date=23 September 2026 |access-date=23 September 2026 |website=Exclusive.kz |language=Russian}}</ref> | ئەبیل | کازاخی | data-sort-value="Eskendir, Elzat" | Elzat Eskendir | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Kenya}} | colspan=2| ''One Woman One Bra''<ref>{{Cite web |first=Manuel |last=Ntoyai |title=The Maasai story taking Kenya to the Oscars |url=https://www.tnx.africa/breaking-news/article/2001558461/the-maasai-story-taking-kenya-to-the-oscars |date=23 September 2026 |access-date=23 September 2026 |website=TNX Africa |language=en}}</ref> | ماسايی, سواحیلی, ئینگلیزی | data-sort-value="Nchogu, Vincho" | Vincho Nchogu | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Kosovo}} | colspan=2| ''Dua''<ref>{{cite web |date= |title=Filmi "Dua" Do Ta Përfaqësojë Kosovën Në Edicionin e 99-të Të Academy Awards |url=https://qkk-rks.com/sq-al/info-lajme/1153/filmi-dua-do-ta-perfaqesoje-kosoven-ne-edicionin-e-99-te-te-academy-awards/ |publisher=Qendra Kinematografike e Kosovës |access-date=31 July 2026 |language=Albanian}}</ref> | ئەڵبانی, سەربی | data-sort-value="Basholli, Blerta" | Blerta Basholli | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Kyrgyzstan}} | ''Cassandra''<ref>{{Cite web |first=Asel |last=Sherniyazova |date=6 September 2026 |title=Голливуд-Азия: «Кассандра» — выбор Кыргызстана для представления страны на 99-й премии «Оскар» |url=https://culture.akipress.org/news:2528810 |access-date=7 September 2026 |website=[[AKIpress News Agency]] |language=Russian}}</ref> | کاساندرا | قیرغیزی | data-sort-value="Pirmatov, Bekzat" | Bekzat Pirmatov | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Latvia}} | ''Ulya''<ref>{{Cite web |title=Latvia's Oscar nominee is 'Ulya' |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/culture/18.08.2026-latvias-oscar-nominee-is-ulya.a659295/ |date=2026-08-18 |access-date=2026-08-18 |website=[[Latvian Public Service Media]] |language=en}}</ref> | ''Uļa'' | لاتڤی | data-sort-value="Kairish, Viestur" | Viesturs Kairišs | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Lebanon}} | ''Furies''<ref>{{Cite web |title=وزارة الثقافة اللبنانية ترشّح فيلم Furies لجوائز أوسكار 2027 |url=https://www.annahar.com/culture/351327/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-furies-%D9%84%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%B2-%D8%A3%D9%88%D8%B3%D9%83%D8%A7%D8%B1-2027 |date=2026-09-25|access-date=2026-09-25 |website=[[An-Nahar]] |language=ar-LB}}</ref> | غضب | عەرەبی | data-sort-value="Kodeih, Rami" | Rami Kodeih | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Lithuania}} | ''How to Divorce During the War''<ref>{{cite web |date=11 August 2026 |title=Andriaus Blaževičiaus „Skyrybos karo metu“ išrinktas Lietuvos pretendentu į „Oskarus“ |url=https://www.lkc.lt/naujiena/andriaus-blazeviciaus-skyrybos-karo-metu-isrinktas-lietuvos-pretendentu-i-oskarus-2312 |publisher=Lithuanian Film Centre |access-date=11 August 2026 |language=Lithuanian}}</ref> | ''Skyrybos karo metu'' | لیتوانی, ئینگلیزی, ڕووسی, ئۆکراینی | data-sort-value="Blaževičius, Andrius" | Andrius Blaževičius | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Luxembourg}} | colspan=2| ''Child''<ref>{{Cite web |first=Duncan |last=Roberts |title=Luxembourg sends Cyrus Neshvad's debut feature to Oscars race |url=https://www.luxtimes.lu/culture/luxembourg-sends-cyrus-neshvads-debut-feature-to-oscars-race/161258159.html |date=10 September 2026 |access-date=10 September 2026 |website=Luxembourg Times |language=en}}</ref> | فەڕەنسی, ئینگلیزی, لوکسەمبورگی | data-sort-value="Neshvad, Cyrus" | {{ill|Cyrus Neshvad|lb|Cyrus Neshvad}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Malaysia}} | data-sort-value="Fox King, The" | ''The Fox King''<ref>{{cite web |date=29 September 2026 |first=Rebecca |last=Chong|title=Woo Ming Jin’s 'The Fox King' set to represent Malaysia at the Oscars |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/09/29/woo-ming-jins-the-fox-king-set-to-represent-malaysia-at-the-oscars |website=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |access-date=29 September 2026 |language=en}}</ref> | ''Semusim Lara'' | مالایی, ژاپۆنی, ئیندۆنیزی, ئینگلیزی | data-sort-value="Jin, Woo Ming" | Woo Ming Jin | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Malta}} | colspan=2| ''Żejtune''<ref>{{cite web |date=30 September 2026 |title=Żejtune selected as Malta’s official submission for the Academy Awards |url=https://timesofmalta.com/article/zejtune-selected-malta-official-submission-academy-awards.1134866 |website=[[Times of Malta]] |access-date=30 September 2026 |language=en}}</ref> | ماڵتی | data-sort-value="Camilleri, Alex" | {{ill|Alex Camilleri|de|Alex Camilleri}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Mexico}} | ''On the Road''<ref>{{cite web |date=25 August 2026 |first=Paloma |last=González |title=En el camino: de qué se trata la película que representará a México en los Oscar |url=https://www.gq.com.mx/articulo/en-el-camino-pelicula-mexicana-de-que-se-trata-trailer-entrevista-25-08-2026 |website=[[GQ|GQ Mexico]] |access-date=25 August 2026 |language=es}}</ref> | ''En el camino'' | ئیسپانی | data-sort-value="Pablos, David" | David Pablos | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Mongolia}} | ''Independence: Keeper of the Prophecy''<ref>{{cite web |date=29 September 2026 |title=“АКАДЕМИ АВАРДС” БУЮУ 99 ДЭХ УДААГИЙН “ОСКАР”-ЫН ШАГНАЛ ГАРДУУЛАХ ЁСЛОЛЫН АРГА ХЭМЖЭЭНД МОНГОЛ УЛСЫГ ТӨЛӨӨЛӨХ КИНО БҮТЭЭЛ СОНГОН ШАЛГАРУУЛНА |url=https://www.facebook.com/MongoliaPressMP/posts/99-%D0%B4%D1%8D%D1%85-%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80-%D1%82-%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%87-%D0%B1%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%81%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BB-%D0%B1%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%B3-%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B3%D1%87-%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE-%D0%BC%D0%BE/122205620582522040/ |website=Mongolian Press |access-date=29 September 2026 |language=Mongolian}}</ref> | Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч | مەنگۆلی | data-sort-value="Bat-ulzii, Tamir" | Tamir Bat-Ulzii | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Montenegro}} | ''To Hold a Mountain''{{efn|name=Planina|Although automatically qualified under the category's new rules as the [[2026 Sundance Film Festival]] [[Grand Jury Prize Documentary|World Cinema Documentary]] winner, ''[[To Hold a Mountain]]'' was ultimately submitted as the [[List of Montenegrin submissions for the Academy Award for Best International Feature Film|Montenegrin entry]].}}<ref>{{Cite web |date=17 September 2026 |title="The Mountain" travels to the Oscars: Montenegro chooses candidate for 2026 |url=https://en.vijesti.me/news-b/culture/827204/The-mountain-is-traveling-towards-the-Oscars-Montenegro-has-chosen-a-candidate-for-2026 |access-date=17 September 2026 |website=Vijesti |language=en}}</ref> | ''Planina'' | مۆنتینیگرۆیی | data-sort-value="Tutorov, Biljana" | Biljana Tutorov and Petar Glomazić | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Morocco}} | ''Strawberries''<ref>{{Cite web |last=Elalami |first=Yassine |date=2026-09-02 |title=« La Más Dulce » de Laila Marrakchi représentera le Maroc aux Oscars 2027 |url=https://lopinion.ma/fr/culture/cinema/-la-mas-dulce--de-laila-marrakchi-representera-le-maroc-aux-oscars-2027_a39289?articleId=802a40f3-c559-4417-b0ff-abfb1bd8a4eb |access-date=2026-09-03 |website=[[L'Opinion]] |language=fr}}</ref> | ''La más dulce'' | عەرەبی, ئیسپانی | data-sort-value="Marrakchi, Laïla" | Laïla Marrakchi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Nepal}} | ''Elephants in the Fog''<ref>{{cite web |date=13 September 2026 |title=Elephants in the Fog to represent Nepal at the Oscars |url=https://english.onlinekhabar.com/elephants-in-the-fog-academy-awards.html |website=[[Online Khabar]] |access-date=13 September 2026 |language=en}}</ref> | तिनीहरू | نیپالی, بۆجپوری | data-sort-value="Shah, Abinash Bikram" | Abinash Bikram Shah | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Netherlands}} | ''{{ill|Paikar (2025 film)|lt=Paikar|nl|Paikar}}''<ref>{{Cite web |last=Cunningham |first=Nick |date=14 September 2026 |title=Dutch doc PAIKAR enters International Feature Oscar race |url=https://businessdoceurope.com/dutch-doc-paikar-enters-international-feature-oscar-race/ |access-date=14 September 2026 |website=Business Doc Europe |language=en}}</ref> | پیکار | دری, هۆڵەندی, ئینگلیزی | data-sort-value="Hilmandi, Dawood" | Dawood Hilmandi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|North Macedonia}} | data-sort-value="Seventeen" colspan=2 |''17''<ref>{{Cite web |date=2026-09-01 |title=„17“ на Косара Митиќ е македонскиот кандидат за Оскар |url=https://republika.mk/scena/film/17-na-kosara-mitik-e-makedonskiot-kandidat-za-oskar/ |access-date=2026-09-01 |website=[[Republika (Macedonian newspaper)|Republika]] |language=Macedonian}}</ref> | مەقدۆنی | data-sort-value="Mitić, Kosara" | Kosara Mitić | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Norway}} | ''Growth of the Soil''<ref>{{Cite web |last=Johannessen |first=NTB-Gitte |date=2026-09-01 |title=Blir Norges Oscar-kandidat |url=https://www.bt.no/i/43vqqE |access-date=2026-09-01 |website=[[Bergens Tidende]] |language=nb}}</ref> | ''Markens grøde'' | نۆرویژی | data-sort-value="Moland, Hans Petter" | Hans Petter Moland | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Pakistan}} | colspan=2| ''Hanging by a Wire''<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-10-02 |title=Oscars: Pakistan Selects Documentary ‘Hanging by a Wire’ for International Feature Race (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-pakistan-hanging-by-a-wire-international-feature-1236897231/ |access-date=2026-10-02 |website=Variety |language=en-US}}</ref> | ئینگلیزی, ئوردو, پەشتو | Mohammed Ali Naqvi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Palestine}} | ''Citizen Osama''<ref>{{Cite web |date=1 September 2026 |title=«الثقافة» الفلسطينية ترشح «المواطن أسامة» للأوسكار |url=https://aawsat.com/%D9%8A%D9%88%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82/5313467-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B7%D9%86-%D8%A3%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D9%83%D8%A7%D8%B1 |access-date=1 September 2026 |website=[[Asharq Al-Awsat]] |language=Arabic}}</ref> | المواطن أسامة | عەرەبی | data-sort-value="Hassouna, Ahmed" | Ahmed Hassouna | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Panama}} | colspan="2" | ''Chichero''<ref>{{cite web |last=Reyes |first=Getzalette |date=10 September 2026 |title=Chichero inicia el camino de Panama hacia los Oscar y Goya 2026|url=https://www.prensa.com/vivir/chichero-inicia-el-camino-de-panama-hacia-los-oscar-y-goya-2027/ |website=[[La Prensa (Panama City)|La Prensa]] |access-date=10 September 2026 |language=es}}</ref> | ئیسپانی | data-sort-value="Bromley, Aarón" | Aarón Bromley and Arturo Montenegro | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Paraguay}} | colspan="2" | ''Narciso''<ref>{{Cite web |title=“Narciso”, la película paraguaya que representará a nuestro país en los Premios Óscar y Goya 2027 - Espectáculos - ABC Color |url=https://www.abc.com.py/espectaculos/2026/09/11/narciso-la-pelicula-paraguaya-que-representara-a-nuestro-pais-en-los-premios-oscar-y-goya-2027/ |access-date=2026-09-11 |website=ABC |language=es}}</ref> | ئیسپانی, گوارانی | Marcelo Martinessi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Peru}} | ''Night Has Come''<ref>{{cite web |date=28 August 2026 |title=Ministerio de Cultura informa que la película “Vino la noche” representará al Perú en los premios Oscar y Goya 2027 |url=https://www.gob.pe/institucion/cultura/noticias/1436063-ministerio-de-cultura-informa-que-la-pelicula-vino-la-noche-representara-al-peru-en-los-premios-oscar-y-goya-2027 |publisher=[[Ministry of Culture (Peru)]] |access-date=28 August 2026 |language=es}}</ref> | ''Vino la noche'' | ئیسپانی | data-sort-value="Tizón, Paolo" | Paolo Tizón | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Philippines}} | colspan="2" | ''Filipiñana''<ref>{{Cite web |last=Tangcay |first=Jazz |date=2026-09-13 |title=Oscars: Philippines Selects Rafael Manuel’s ‘Filipiñana’ for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-philippines-selects-rafael-manuels-filipinana-international-feature-1236860043/ |access-date=2026-09-13 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | فیلیپینی, ئینگلیزی, ئیلوکانی | data-sort-value="Manuel, Rafael"|Rafael Manuel | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Poland}} | colspan="2" | ''Fatherland''<ref>{{Cite web |last=S.A |first=Telewizja Polska |title=Oscar-winning Polish director gets another shot at Academy Award |url=https://tvpworld.com/95458497/poland-picks-pawel-pawlikowskis-fatherland-for-2027-oscars |access-date=2026-09-18 |website=tvpworld.com |language=en}}</ref> | ئەڵمانی, ئینگلیزی, فەڕەنسی, ڕووسی | Paweł Pawlikowski | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Portugal}} | data-sort-value="Scent of Things Remembered, The"| ''The Scent of Things Remembered''<ref>{{cite web |date=15 September 2026 |title=Portugal submits film for Oscar nomination |url=https://www.theportugalnews.com/news/2026-09-15/portugal-submits-film-for-oscar-nomination/1086460 |website=[[The Portugal News]] |access-date=15 September 2026 |language=en}}</ref> | ''A Memória do Cheiro das Coisas'' | پورتوگالی | data-sort-value="Ferreira, António" | António Ferreira | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Romania}} | colspan=2 | ''Fjord''{{efn|name=Fjord|Although automatically qualified under the category's new rules as the [[2026 Cannes Film Festival]] [[Palme d'Or]] winner, ''[[Fjord (film)|Fjord]]'' was ultimately submitted as the [[List of Romanian submissions for the Academy Award for Best International Feature Film|Romanian entry]].}}<ref>{{cite web |date=2 September 2026 |title=Fjord Este Propunerea României Pentru Premiile Oscar 2027 |url=https://cnc.gov.ro/?p=63434 |publisher=Centrul Național al Cinematografiei |access-date=2 September 2026 |language=Romanian}}</ref> | نۆرویژی, ئینگلیزی, ڕۆمانی, سویدی | data-sort-value="Mungiu, Cristian" | Cristian Mungiu | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Senegal}} | data-sort-value="Attachment, The" | ''The Attachment''<ref>{{cite web |date=24 September 2026 |title=Oscars 2026 : ”Liti-Liti” de Mamadou Khouma Guèye chois pour représenter le Sénégal |url=https://aps.sn/oscars-2026-liti-liti-de-mamadou-khouma-gueye-chois-pour-representer-le-senegal/ |website=Agence de presse sénégalaise |access-date=24 September 2026 |language=fr}}</ref> | ''Liti Liti'' | وۆلۆفی, فەڕەنسی | data-sort-value="Gueye, Mamadou Khouma" | {{ill|Mamadou Khouma Gueye|fr|Mamadou Khouma Gueye}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Serbia}} | ''{{ill|Wanderlust (2025 film)|lt=Wanderlust|sr|Излет (филм из 2025)}}''<ref>{{cite web |first=Ivana |last=Veljković |date=10 September 2026 |title=Izlet Named Serbia's Entry for 99th Oscars |url=https://srpske.rs/en/news/kultura/2026/09/10/izlet-serbia-oscar-entry-nenad-pavlovic |website=Srpske Novine |access-date=10 September 2026 |language=en}}</ref> | ''Izlet'' | سەربی | data-sort-value="Pavlović, Nenad" | Nenad Pavlović | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Singapore}} | ''We Are All Strangers''<ref>{{Cite news |last=Lim |first=Clay |date=2026-09-11 |title=We Are All Strangers picked as Singapore’s Oscars entry for Best International Feature Film category |url=https://www.straitstimes.com/life/we-are-all-strangers-picked-as-singapores-oscars-entry-for-best-international-feature-film-category |access-date=2026-09-11 |work=[[The Straits Times]] |language=en |issn=0585-3923}}</ref> | 我们不是陌生人 | ماندارین, هۆکیەن, ئینگلیزی | data-sort-value="Chen, Anthony" | Anthony Chen | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Slovakia}} | ''Flood''<ref>{{cite web |date=30 July 2026 |title=Slovenská filmová a televízna akadémia zverejnila kandidáta na Oscara: Je ním výnimočný film Potopa |url=https://sfta.sk/slovenska-filmova-a-televizna-akademia-zverejnila-kandidata-na-oscara-je-nim-vynimocny-film-potopa/ |publisher=Slovak Film and Television Academy |access-date=30 July 2026 |language=Slovak}}</ref> | ''Potopa'' | ڕوسینی, سلۆڤاکی | data-sort-value="Gonda, Martin" | Martin Gonda | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Slovenia}} | colspan=2| ''Fantasy''<ref>{{cite web |date=8 September 2026 |title=Slovenski kandidat za nagrado OSKAR je film Fantasy režiserke Katarine Bogdanović – Kukle. |url=https://zdsfu.si/slovenski-kandidat-za-nagrado-oskar-je-film-fantasy-režiserke-katarine-bogdanovic-kukle/ |publisher=Slovak Film and Television Academy |access-date=8 September 2026 |language=Slovenian}} {{بەستەری مردوو|url=https://zdsfu.si/slovenski-kandidat-za-nagrado-oskar-je-film-fantasy-re%C5%BEiserke-katarine-bogdanovic-kukle/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> | سلۆڤینی, ئەڵبانی, سەربی, بۆسنینی, مەقدۆنی | data-sort-value="Kukla" | {{ill|Kukla (director)|lt=Kukla|sl|Kукла}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|South Africa}} | ''{{ill|Variations on a Theme (film)|lt=Variations on a Theme|fr|Il était une bergère (film)}}''<ref>{{Cite web |date=30 September 2026 |title=SA Oscars' Selection |url=https://www.facebook.com/nfvfsa/posts/%EF%B8%8Fsa-oscars-selectionthe-nfvf-is-excited-to-announce-variasies-op-n-temavariation/1548643110637273/ |access-date=30 September 2026 |publisher=National Film and Video Foundation |language=en}}</ref> | ''Variasies op 'n Tema'' | Afrikaans | data-sort-value="Delmar, Devon" | Devon Delmar and Jason Jacobs | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|South Korea}} | ''Possible Love''<ref>{{Cite web |date=2026-08-25 |title=Lee Chang-dong asks what binds people in 'Possible Love,' Korea’s 2027 Oscar entry|url=https://www.koreajoongangdaily.com/entertainment/lee-changdong-asks-what-binds-people-in-possible-love-koreas-2027-oscar-entry/12841685|access-date=2026-08-25 |website=[[Korea JoongAng Daily]] |language=en}}</ref> | 가능한 사랑 | کۆریایی | Lee Chang-dong | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Spain}} | colspan="2" | ''La bola negra''<ref>{{Cite web |last=Hopewell |first=John |last2=de Pablos |first2=Emiliano |date=2026-09-16 |title=Oscars: Spain Selects ‘La Bola Negra’ for International Features Race |url=https://variety.com/2026/film/awards/oscars-spain-javier-calvo-javier-ambrossi-la-bola-negra-1236863433/ |access-date=2026-09-16 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |language=en-US}}</ref> | ئیسپانی | data-sort-value="Calvo, Javier" | Javier Calvo and Javier Ambrossi | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Sri Lanka}} | ''Riverstone''<ref>{{Cite web |date=28 September 2026 |title=Sri Lanka announces official entry for 99th Oscars |url=https://www.newswire.lk/2026/09/28/sri-lanka-announces-official-entry-for-99th-oscars/ |access-date=28 September 2026 |website=[[Newswire]] |language=en}}</ref> | ریوەستۆن | سینهالی | data-sort-value="Rathnayake, Lalith " | Lalith Rathnayake | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Sweden}} | ''Adult Supervision''<ref>{{Cite web |date=2026-09-02 |title=Adult Supervision Is Sweden’s Oscar Submission |url=https://en.pressroom.filminstitutet.se/pressreleases/adult-supervision-is-swedens-oscar-submission-3464104 |access-date=2026-09-02 |publisher=[[Swedish Film Institute]] |language=en}}</ref> | ''Arkipelag'' | سویدی | data-sort-value="Schulman, Alex" | Alex Schulman | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Switzerland}} | ''Who Is Still Alive''<ref>{{cite web |first=Nick |last=Vivarelli |date=13 August 2026 |title=Oscars: Switzerland Selects ‘Who is Still Alive’ About Palestinians Who Escaped Humanitarian Crisis in Gaza |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-switzerland-who-is-still-alive-palestinians-gaza-1236833801/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=13 August 2026 |language=}}</ref> | ''Qui vit encore'' | عەرەبی | data-sort-value="Wadimoff, Nicolas " | {{ill|Nicolas Wadimoff|fr|Nicolas Wadimoff}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Taiwan}} | data-sort-value="Foggy Tale, A" | ''A Foggy Tale''<ref>{{Cite web |last=Hsu |first=Shih-ying |last2=Khan |first2=Fion |date=2026-08-18 |title=‘A Foggy Tale’ to represent Taiwan at Oscars |url=https://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2026/08/18/2003862706 |access-date=2026-08-18 |website=[[Taipei Times]] |language=en}}</ref> | 大濛 | هۆکیەنیی تایوانی, ماندارین | data-sort-value="Chen, Yu-hsun" | Chen Yu-hsun | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Thailand}} | data-sort-value="Nine Temples to Heaven" | ''9 Temples to Heaven''<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-08-26 |title=สมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ เลือก "9 วัดสู่สวรรค์" เป็นตัวแทนภาพยนตร์ไทยเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 99 สาขาภาพยนตร์นานาชาติยอดเยี่ยม |url=https://www.mpc.or.th/content/7416/99thoscars-9templestoheaven-thailandsubmission |access-date=2026-08-26 |publisher=[[National Federation of Motion Pictures and Contents Associations]] |language=en}}</ref> | ''9'' วัดสู่สวรรค์ | تایلەندی | data-sort-value="Chidgasornpongse, Sompot " | Sompot Chidgasornpongse | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Turkey}} | ''{{ill|Like a Limbless Tree|tr|Kesilmiş Bir Ağaç Gibi}}''<ref>{{cite web |date=30 July 2026 |first=Haber |last=Merkezi̇ |title=Türkiye’nin Oscar adayı ‘Kesilmiş Bir Ağaç Gibi’ oldu |url=https://ilkses.com.tr/kultur-sanat/turkiye-nin-oscar-adayi-kesilmis-bir-agac-gibi-oldu-455267 |website=İlkses Gazetesi |access-date=30 July 2026 |language=Turkish}}</ref> | ''Kesilmiş Bir Ağaç Gibi'' | تورکی | data-sort-value="Davut, Tunç" | Tunç Davut | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Ukraine}} | ''Traces''<ref>{{cite web |date=16 September 2026 |first=Nick |last=Vivarelli |title=Oscars: Ukraine Selects ‘Traces,’ About Women Who Survived Sexual Assault During War With Russia, for International Feature Race |url=https://variety.com/2026/film/global/oscars-ukraine-traces-war-russia-international-1236864127/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=16 September 2026 |language=en}}</ref> | Сліди | ئۆکراینی | data-sort-value="Kovalenko, Alisa" | Alisa Kovalenko | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Uruguay}} | data-sort-value="Loose End, A" | ''A Loose End''<ref>{{cite web |date=31 August 2026 |title=Uruguay ya tiene su elegida para los Premios Oscar y los Goya: la Academia de Cine candidateó a Un cabo suelto, de Daniel Hendler |url=https://www.elobservador.com.uy/cultura-y-espectaculos/uruguay-ya-tiene-su-elegida-los-premios-oscar-y-los-goya-la-academia-cine-candidateo-un-cabo-suelto-daniel-hendler-n6055744/amp |website=El Observador |access-date=31 August 2026 |language=es}}</ref> | ''Un cabo suelto'' | ئیسپانی | data-sort-value="Hendler, Daniel" | Daniel Hendler | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Venezuela}} | ''Death Has No Master''<ref>{{cite web |date=24 September 2026 |title=La muerte no tiene dueño es la candidata venezolana al premio Oscar |url=https://www.elnacional.com/2026/09/la-muerte-no-tiene-dueno-es-la-candidata-venezolana-al-oscar/ |website=El Nacional |access-date=24 September 2026 |language=es}}</ref> | ''La muerte no tiene dueño'' | ئیسپانی, ئیتالی | data-sort-value="Armand, Jorge Thielen" | Jorge Thielen Armand | {{center|دیاری نەکراوە}} |- | {{Flag|Vietnam}} | ''Spirit Guardians: The Last Secret of the First Emperor''<ref>{{Cite web |date=26 September 2026 |title=The Ministry of Culture selects the 100 billion VND film 'Guardian of the Valiant Warriors' for the Oscars. |url=https://www.vietnam.vn/en/bo-van-hoa-chon-phim-100-ty-ho-linh-trang-si-di-oscar |access-date=26 September 2026 |website=Vietnam.vn |language=}}</ref> | ''Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí Ẩn Mộ Vua Đinh'' | ڤێتنامی | data-sort-value="Nguyễn Phan Quang Bình" | {{ill|Nguyễn Phan Quang Bình|vi|Nguyễn Phan Quang Bình}} | {{center|دیاری نەکراوە}} |} == پێشوەختە پێشکەشکردنی وڵاتان == * {{Flagicon|Bhutan}} دەستەی زانیاری، پەیوەندییەکان و میدیای بۆتان داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date=19 August 2026 |url=https://www.bicma.gov.bt/?p=9246 |access-date=20 August 2026 |language=en |title=مەرجەکانی هەڵبژاردنی بەشداری فەرمی بۆ پۆلی باشترین فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی لە ٩٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار |publisher=دەستەی زانیاری، پەیوەندییەکان و میدیای بۆتان}}</ref> * {{Flagicon|Democratic Republic of the Congo}} کۆمیسیۆنی فیلمی [[کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ]] داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە. بڕیارە لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ هەڵبژاردنەکەیان ڕابگەیەنن.<ref>{{Cite web |date=2026-06-26 |url=https://www.radiookapi.net/2026/06/26/actualite/culture/la-rdc-rejoint-officiellement-les-pays-eligibles-aux-oscars-2027 |access-date=2026-07-17 |website=ڕادیۆ ئۆکاپی |language=fr |title=کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ بە فەرمی پەیوەندی بە وڵاتانی شایستەی ئۆسکاری ٢٠٢٧ەوە دەکات}}</ref> ئەمە یەکەمجار دەبێت لە دوای ١٩٩٧ەوە کە کێبڕکێ لەسەر خەڵاتەکە بکەن. * {{Flagicon|Guatemala}} ئەکادیمیای ھونەر و زانستە سینەماییەکانی [[گواتیمالا]] پێرستێکی کورتی لە دوو فیلم ڕاگەیاند: ''پێشبینییەکان'' لە دەرهێنانی خاڤیێر بۆڕایۆ و ''{{ill|Mountains of Fire|es|Cordillera de Fuego|پ=چیاکانی ئاگر}}'' لە دەرهێنانی خایڕۆ بوستامانتێ.<ref>{{Cite web |date=2026-08-12 |url=https://www.facebook.com/academiaguatemaltecadecine/posts/camino-a-los-premios-oscar-2027la-academia-guatemalteca-de-artes-y-ciencias-cine/1474081688070795/ |access-date=2026-08-21 |language=es |title=ڕێگای خەڵاتەکانی ئۆسکار® ٢٠٢٧! |publisher=ئەکادیمیای ھونەر و زانستە سینەماییەکانی گواتیمالا (فەیسبووک)}}</ref> * {{Flagicon|Madagascar}} کۆمیتەی هەڵبژاردنی [[ماداگاسکار]] داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |url=https://malagasycinema.netlify.app/#how-to-submit |access-date=21 August 2026 |language=French |title=ماداگاسکار لە ئۆسکاری ٢٠٢٧ |publisher=کۆمیتەی هەڵبژاردنی ئۆسکاری ماداگاسکار}}</ref> * {{Flagicon|Nigeria}} کۆمیتەی هەڵبژاردنی [[نێجیریا]] داوای لە فیلمسازان کرد تا ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{Cite web |last=Sulaimon |first=Muhibat |date=30 July 2026 |url=https://lifestyle.thecable.ng/apply-nigerias-selection-committee-calls-for-2027-oscars-film-submissions/ |access-date=30 July 2026 |website=زە کەیبڵ |language=en |title=داواکاری پێشکەش بکە: کۆمیتەی هەڵبژاردنی نێجیریا داوای پێشکەشکردنی فیلم دەکات بۆ ئۆسکاری ٢٠٢٧}}</ref> * {{Flagicon|Papua New Guinea}} کۆمیسیۆنی نیشتمانیی ڕۆشنبیریی پاپوا گینێی نوێ داوای لە فیلمسازان کرد تا ١٥ی ئابی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date=21 July 2026 |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=993842603475737&set=a.113842584809081 |access-date=9 August 2026 |language= |title=بانگەواز بۆ بەشداریکردن - بەشداری فەرمیی پاپوا گینێی نوێ بۆ ٩٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار® |publisher=فەیسبووک}}</ref> پاپوا گینێی نوێ بۆ یەکەمجار لە ٢٠٢٥ کۆمیتەیەکی پێکهێنا. ئەمە یەکەمجار دەبێت کێبڕکێ لەسەر خەڵاتەکە بکەن. * {{Flagicon|Rwanda}} وەزارەتی گەنجان و ھونەری ڕواندا داوای لە فیلمسازانی ڕواندی کرد تا ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە لە پۆلی باشترین فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی لە ٩٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار®.<ref>{{Cite tweet|user=RwandaYouthArts|number=2088710110709510500|title=🚨 وەزارەتی گەنجان و ھونەر داوا لە فیلمسازانی ڕواندی دەکات فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە لە پۆلی باشترین فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی لە ٩٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار®.}}</ref> ڕواندا بۆ یەکەمجار لە ٢٠٢٥ کۆمیتەیەکی پێکهێنا. ئەمە یەکەمجار دەبێت کێبڕکێ لەسەر خەڵاتەکە بکەن. * {{Flagicon|Saudi Arabia}} کۆمیسیۆنی فیلمی عەرەبستانی سودی داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date=13 August 2026 |url=https://english.aawsat.com/culture/5306600-film-commission-announces-rules-selection-process-kingdom%E2%80%99s-2027-best-international |access-date=13 August 2026 |website=[[Asharq Al-Awsat|شەرق ئەلاوسەت]] |language= |title=کۆمیسیۆنی فیلم یاساکان و پڕۆسەی هەڵبژاردن بۆ بەشداری شانشین لە ئۆسکاری ٢٠٢٧ بۆ باشترین فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی ڕادەگەیەنێت}}</ref> * {{Flagicon|Tunisia}} ناوەندی نیشتمانیی سینەما و وێنەی تونس داوای لە فیلمسازان کرد تا ١٤ی ئابی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date=3 August 2026 |url=https://www.facebook.com/centre.national.du.cinema.et.de.limage/posts/pfbid033hmDiBucofhixKF8qHcp8KtuHULMYSJyWrMTrx5671PTFEPTP8pBWb3S4qH3QV3gl |access-date=3 August 2026 |language=Arabic |title=بلاغ بشأن المشاركة في الدورة التاسعة والتسعين لجوائز الأوسكار |publisher=فەیسبووک}}</ref> * {{Flagicon|United Kingdom}} ئەکادیمیای بەریتانی بۆ ھونەرەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆنی شانشینی یەکگرتوو داوای لە فیلمسازان کرد تا ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date= |url=https://www.bafta.org/awards/ampas-international-feature-film-award/ |access-date=19 July 2026 |language= |title=خەڵاتی AMPAS بۆ باشترین فیلمی تایبەتمەندی نێودەوڵەتی |publisher=[[British Academy of Film and Television Arts|ئەکادیمیای بەریتانی بۆ ھونەرەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن]]}}</ref> * {{Flagicon|Uzbekistan}} کۆمیتەی ئۆسکاری ئۆزبەکستان داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date=12 August 2026 |url=https://esg-u.com/insights/uzbekistan-oscar-committee-99th-academy-awards-selection-process |access-date=22 August 2026 |website=ESGU |language=en |title=کۆمیتەی ئۆسکاری ئۆزبەکستان پڕۆسەی هەڵبژاردن و یاساکانی پێشکەشکردنی فیلمی نیشتمانی بۆ ٩٩یەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار ڕادەگەیەنێت}}</ref> * {{Flagicon|Zambia}} کۆمیتەی هەڵبژاردنی زامبیا داوای لە فیلمسازان کرد تا ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ فیلمەکانیان پێشکەش بکەن بۆ پێداچوونەوە.<ref>{{cite web |date= |url=https://filmfreeway.com/ZambiaOscarsCommittee |access-date=9 August 2026 |language= |title=کۆمیتەی ئۆسکاری زامبیا |publisher=کۆمیتەی ئۆسکاری زامبیا}}</ref> زامبیا بۆ یەکەمجار لە ٢٠٢٢ کۆمیتەیەکی پێکهێنا. ئەمە یەکەمجار دەبێت کێبڕکێ لەسەر خەڵاتەکە بکەن. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.oscars.org/ ماڵپەڕی فەرمیی خەڵاتەکانی ئۆسکار] == سەرچاوە == <references /> [[پۆل:خەڵاتی ئۆسکار]] [[پۆل:خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی ھەڵبژێردراوی نێونەتەوەییی]] [[پۆل:سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:سینەمای باشووری کالیفۆڕنیا]] ne8wbezcd4muaq5hinywy44x2calck2 0 304838 1687570 1683627 2026-10-15T16:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1687570 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پالانا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|بالانا}}<br>{{lang-en| Palana }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.976353| 43.930013}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پالانا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.976353| 43.930013 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٣٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پالانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 | url-status = bot: unknown }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی پالانا لە ڕووی زمانەوانی و مێژووی ناوچەکەوە بۆ دوو بۆچوونی سەرەکی دەگەڕێتەوە: * بەستنەوە بە شێوەی تۆپۆگرافی و جوگرافی (پاڵ / پاڵان): لە زمانی [[کوردیی باکووری]]دا «پاڵ» یان «پاڵپاڵ» بە مانای لێژایی، داوێنی شاخ یان ڕووبەرێکی بەرزایی دێت. وەک چۆن وشەی «پالان» بە مانای پشتێند، داوێنی [[چیا]] یان تەختاییەک لەسەر بەرزایی دێت. ناوچەی [[دینارتێ]] و دەوروبەری پالانا ناوچەیەکی کوێستانی و شاخاویین، سەرھەڵدانی ناوی گوندەکە لە لێژایی و داوێنی ئەو شاخەیە کە گوندەکەی لەسەر بناغە نراوە. * بەستنەوە بە ناو یان عەشیرەتی «پاڵانی / پالان»: لە بەشێک لە سەرچاوە مێژووییەکاندا ناوەکە پەیوەندیدار دەکرێتەوە بە ناوی [[ھۆز]] یان [[تیرە]]یەک کە لەم ناوچەیەی بادینان و مزووری سەرێ/باڵا نیشتەجێ بوون، یان ناوی بنەماڵەیەکی کۆنی ناوچەکە بووە کە گوندەکەیان ئاوەدان کردووەتەوە. لە ڕوانگەی لێکۆڵینەوەی ناوی شوێنەکان (Toponymy) لە بادینان، زۆربەی توێژەران بۆچوونی یەکەم (داوێنی شاخ و شوێنی لێژ) بە نزیکترین و دروستترین ھۆکاری ناونانی پالانا دەزانن. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (–)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] h0sbgoqnep5xdgfblnsk348ivbhbaso 0 304885 1687482 1682996 2026-10-15T12:13:48Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687482 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=سورپۆست|image=Sorkh Post Poster.jpg|image_size=|caption=پۆستەری فەرمیی فیلمەکە|director=[[نیما جاویدی]]|producer=مەجید موتەڵەبی|writer=نیما جاویدی|starring=[[پەریناز ئیزەدیار]] - [[نەوید محەممەدزادە]] - [[مانی حەقیقی]]|music=ڕامین کۆشا|cinematography=ھوومەن بەھمەنەش|editing=ئیماد خودابەخش|narrator=|distributor=فیلمیران|released=شوباتی ٢٠١٩ (فێستیڤاڵی فیلمی فەجر) ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|studio=|runtime=١٠٠ خولەک|language=فارسی|country={{IRN}}|budget=٥.٥ میلیارد تمەن|box_office=١٤٫٩٧٩٫٤٥٦٫٠٠٠ تمەن|website=}} '''''سورپێست''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سرخ‌پوست) فیلمێکە لە ژانەی [[فیلمی دراما|دراما]]، [[فیلمی ڕازئامێز|ڕاز ئامێز]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] لە دەرهێنانی و نووسینی [[نیما جاویدی]] و بەرهەمهێنانی مەجید موتەڵەبی بەرهەمی ساڵی ٢٠١٩یە. ئەم فیلمە بۆ یەکەم جار لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا، [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەرانی بەدەستھێنا.<ref>{{cite web |url=http://cinemapress.ir/news/105056/گریم-متفاوت-نوید-محمدزاده-در-فیلم-سرخ-پوست |title=گۆڕینی ڕوخساری جیاوازی نەوید محەممەدزادە لە فیلمی «سورپۆست» |publisher=سینماپرس}}</ref> == چیرۆک == ساڵی ١٩٦٧، بەندیخانەیەکی کۆن لە باشوور بەهۆی نزیکی لە فڕۆکەخانەی شارەکە کە لە گەشەکردندایە، لە حاڵەتی چۆڵکردندایە. سەرگورد نیعمەت جاهێد همراهی مامورانی لە حاڵەتی گواستنەوەی بەندکراوەکانن بۆ بەندیخانە نوێیەکە و بڕیارە خۆی و هێزەکانی تا ئێوارە لە بەندیخانەکە بڕۆن. سەرھەنگ مودەبڕ کە سەرپەرشتی جاهێدە دێتە دیداری لە بەندیخانە و پێی دەڵێت کە جاهێد پلەی بەرز کراوەتەوە و بڕیارە ببێتە شوێنگرەوەی خۆی. جاهێد کە بە بیستنی ئەم هەواڵە دڵخۆشە، لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنییەوە دەزانێت کە یەکێک لە بەندکراوەکان بە ناوی «ئەحمەد» ناسراو بە «ئەحمەدی سوورپێست» لەگەڵ بەندکراوەکانی تردا نەبووە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر جاهێد دڵنیا دەکاتەوە کە سورپێست هێشتا لە بەندیخانەکەیە و لە شوێنێکدا شاردراوەتەوە. لە لایەکی ترەوە لە هەمان کاتدا یارمەتیدەرێکی کۆمەڵایەتیی بەندیخانە بە ناوی سووسەن کەریمی دێتە دیداری جاهێد و پێی دەڵێت کە سزای سورپێست بە شێوەیەکی گوماناوی لە بەندکردنەوە گۆڕدراوە بۆ سێدارە. جاهێد کە بڕیاری پلەبەرزکردنەوەی خۆی لە مەترسیدا دەبینێت، لەگەڵ هێزەکانیدا تەواوی بەندیخانەکە دەپشکنن بۆ دۆزینەوەی سورپێست. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |نیعمەت جاهێد |- |[[پەریناز ئیزەدیار|پەڕیناز ئێزدیار]] |سووسەن کەریمی |- |ئاتیلا پەسیانی |بەڕێوەبەری فڕۆکەخانە |- |حەبیب ڕەزایی |بەندکراو |- |ستارە پەسیانی |ژنی ئەحمەدی سورپێست |- |[[مانی حەقیقی]] |سەرھەنگ مودەبڕ |- |محەممەد ڕەسوول سەفەری |سەروان ڕەئوف |- |ئیسماعیل پورڕەزا |سەید داوود |- |یەدوڵڵا شادمانی |پیاوی بەساڵاچوو |- |عەلی مەردانە |ئوستووار ئەسەدی |- |ئەمیر کەیوان مەعسوومی |ئوستووار عەباس ناجی |} == بڵاوبوونەوە == سورپێست بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ھەینی لە ١ی شوباتی ٢٠١٩، لە بەشی سەودای سیمورغی سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا و بە بەربژێرکردنی لە ٨ بەشدا لەوانە باشترین فیلم و باشترین فیلمنامە، توانینی «خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران» بەدەستبێنێت.<ref>{{cite news|url=https://tn.ai/1944443|title=بەربژێرەکانی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ناسێندران|publisher=تەسنیم|date=١٠ی شوباتی ٢٠١٩}} {{بەستەری مردوو|url=https://tn.ai/1944443 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003080951/https://www.fajrfilmfestival.com/news/1611 |archivedate=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |title=درێژەی ڕێوڕەسمی کۆتاییھاتنی سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر |dead-url=yes}}</ref> لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠١٩، [[نیما جاویدی]] ڕایگەیاند کە «مۆڵەتی نمایش»ی فیلمی سورپێست دەرچووە و لە ھەوڵدایە بۆ ئەوەی بەم زووانە فیلمەکە لە سینەماکاندا نمایش بکات.<ref>{{cite news|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-فرهنگ-هنر-32/3520603-زمان-اکران-سرخ-پوست-در-سینماها|title=کاتی نمیشکردنی سورپۆست لە سینەماکاندا|publisher=دونیای ئابووری|date=١ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> لە کۆتاییدا ئەم فیلمە لە ڕێکەوتی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە سینەماکانی سەرتاسەری وڵات و لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە تۆڕی نمایشی ماڵەوەدا بڵاوکرایەوە.<ref>{{cite news|url=https://khabar.ban.com/a/25901841|title=دابەزاندنی فیلمی سینەمایی سورپۆست بە بەشداری نەوید محەممەدزادە و پەڕیناز ئێزدیار|publisher=خەبەربان|date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}} {{بەستەری مردوو|url=https://khabar.ban.com/a/25901841 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> لە یەکەم بەشداریی نێودەوڵەتییدا لە «شەشەمین و سێیەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس|فێستیڤاڵی فیلمی لەندەن]]» لە پێشوازی فیلمە دیارەکانی وەکو مێردە ئیرلەندییەکە دروستکراوی [[ماڕتن سکۆڕسێزی|مارتن سکۆرسێزی]] نمایش کرا.<ref>{{cite news|url=https://borna.news/003jwn|title=یەکەم بەشداریی جیھانیی «سورپۆست»|publisher=بۆڕنا|date=٣٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> == کاردانەوەکان == [[پەڕگە:Parinazizadyar_fajr37.jpg|وێنۆک|[[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] و [[نەوید محەممەدزادە]] لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانیی فیلمی سورپێست]] [[مەسعوود فراستی|مەسعود فراستی]] لە بەرنامەی ھەفتدا ئەم فیلمەی بە باشترین بەرهەمی فێستیڤاڵ زانی.<ref>{{cite web |url=https://www.aparat.com/v/VQsMC/برنامه_هفت_-_نقد_فیلم_سرخپوست_مسعود_فراستی_،_محمدتقی |access-date=2020-10-19 |website=ئاپارات - سرووشی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ |language=fa |title=بەرنامەی ھەفت - ڕەخنەی فیلمی سورپۆست لەلایەن مەسعود فراستی، محەممەدتەقی فەھیم و قەتبی زادە}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ڕەخنەگرانیش ڕەخنەیان لە فەرامۆشکردنی ڕۆڵگێڕانی پەڕیناز ئێزدیار لە دوو فیلمی «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» لەلایەن دەستەی داوەرانەوە لە سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] گرت.<ref>{{cite news|url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-811204|title=ئەم کچانا بەربژێر ناکرێن!|publisher=بۆڕنا|date=١١ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ئیسماعیل دلخموش ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە بە شێوازێکی پڕ لە ڕاڕایی هەوڵەکانی سەرۆک بۆ دۆزینەوەی ئەحمەد نیشان دەدات، لە کاتێکدا دوو سەرچاوە؛ ژنێک لە کارمەندانی بەندیخانە (بە ڕۆڵگێڕانی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]) کە جۆرێک لە ئاڵۆزیی سۆزدارییشی دروست کردووە لەگەڵ ڕاستییەکانی پەیوەندیدار بە بێتاوانیی ئەحمەد، ململانێیەکی ئاکاریی ناوەکی بۆ کەسایەتیی سەرۆک دروست دەکەن.<ref>{{cite web |last=دلخمۆش |first=ئیسماعیل |date=2019-02-04 |url=https://www.digikala.com/mag/نقد-فیلم-سرخ-پوست/ |access-date=2024-05-18 |website=دیجی‌کالا مێگ |language=fa-IR |title=ڕەخنەی فیلمی سورپۆست؛ داستانێک لە دژەپاڵەوانێکی خۆشەویست}}</ref> کاوە مەساوات لە فیلیمۆشات ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم فیلمە لە چەندین لایەنی فیلمنامەکەیەوە کێشەی هەیە: یەکەم، خەڵەتاندن و فێڵکردن لە بینەری ئێرانی کە لە تەواوی ئەم ساڵانەدا بەرهەمەکانی ھۆڵیوودی بە بەرزترین کواڵیتی بینیوە کارێکی ئاسان نییە و '''جاویدی'''یش نەیتوانیوە بپەڕێتەوە بەسەریدا تا پێچکەی کۆتایی داستانەکەی بەو جۆرە ناسکە دەربێنێت کە بینەر سەرسام بکات.<ref>{{cite web |last=مەساوات |first=کاوە |date=2019-11-20 |url=https://www.filimo.com/shot/21718/نقد-فیلم-سرخپوست/ |access-date=2024-05-18 |website=فیلیمۆشات |language=fa-IR |title=ڕەخنەیەک لە فیلمی «سورپۆست»؛ تریلەری نوێی ئێرانی بە هەموو کێشەکانیەوە |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240518043526/https://www.filimo.com/shot/21718/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85-%d8%b3%d8%b1%d8%ae%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> پەرهام مووسەوی لە پێگەی ئاخترین خەبەر ڕایگەیاند کە گێڕانەوەی کۆتایی فیلمی سورپێست لەگەڵ ئەوەی پێکهاتەی کلاسیکی هەیە بەڵام بەهۆی ڕاڕایی بینەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، لە سورپێستدا وەک فیلمەکانی هیچکاک بینەری گێڕانەوەی فیلمنامەیەکین لە شوێنێکدا کە ڕووداوێکی ترسناک لەو شوێنەدا ڕوو دەدات، ڕووداوێک کە تەواوی کەسایەتییەکان تێوەدەگلێنێت.<ref>{{cite web |last=مووسەوی |first=پەڕھام |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7835727/نقد-و-بررسی-فیلم-سرخپوست-با-بازی-نوید-محمدزاده |title=ڕەخنە و ھەڵسەنگاندنی فیلمی سورپۆست لە پێگەی ئاخترین خەبەر}}</ref> لە ڕاپرسیی باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٩ لە دوو میدیای «فیلم‌نیوز» و «سینمادیلی» کە تایبەت بوو بە هەڵبژاردنی باشترین ئەکتەری ژن و پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا، لە کۆی گشتیدا ١١٥ هەزار کەس دەنگیان دا و [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «مەتری شەش و نیو» بە ٣٢٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری ژنی ساڵ و [[نەوید محەممەدزادە]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە «سورپێست» و «[[مەتری شەش و نیو]]» بە ٤٠٪ی دەنگەکان لە بەشی باشترین ئەکتەری پیاوی ساڵ، پلەی یەکەمیان بەدەستهێنا.<ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نوید-محمدزاده-بهترین-بازیگر-مرد-سینما|title=نەوید محەممەدزادە بووە باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/پری-ناز-ایزدیار-بهترین-بازیگر-زن-سینما|title=پەڕیناز ئێزدیار بووە باشترین ئەکتەری ژنی سینەما لە ساڵی ٢٠١٩دا|publisher=فیلم نیوز|date=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == نمایشەکان، بەشداری لە فێستیڤاڵ و خەڵاتەکان == === نمایش و فێستیڤاڵەکان === ==== ناوخۆیی ==== {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ڕووداو !بەش !کاتی نمایش |- | align="center" |٢٠١٩ |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |سەودای سیمورغ | align="center" |١ی شوباتی ٢٠١٩ |- | align="center" |٢٠١٩ |جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی |فیلمە درێژەکان | align="center" |— |- | align="center" |٢٠١٩ |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |تەندیسی شایستەیی | align="center" |٣٠ی ئابی ٢٠١٩ |} === خەڵاتەکان === {| class="wikitable sortable" |+سی و حەوتەمین خولی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |مەجید موتەڵەبی |دووەم |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین بەرگەڕایی دیمەن |موحسین نەسروڵڵاهی | {{nom|کاندید نەکرا}} |سیمورغی بلورین |- |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |} === خەڵاتەکانی تر === {| class="wikitable sortable" |+بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاو |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ئەکتەری ڕۆڵی دووەمی ژن |ستارە پەسیانی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین فیلمنامە |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین وێنەگرتن |ھوومەن بەھمەنەش | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش و هودا مووبینی | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین ماکیاژ |ئیمان ئومێدواری | {{nom|کاندید نەکرا}} |تەندیسی شایستەیی |- |باشترین کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکان |جەواد مەتوری | {{won|براوە}} |تەندیسی شایستەیی |} {| class="wikitable sortable" |+بیستەمین خولی جەژنی حافز<ref>{{cite web |date=١٥ی ئابی 2020 |url=https://www.mehrnews.com/news/4999329 |title=ڕاپۆرتی تەواوی مێهر لە بیستەمین جەژنی حافز |publisher=ئاژانسی خەبەری مێهر}}</ref> !بەش !بەربژێر !ئەنجام |- |باشترین فیلم |مەجید موتەڵەبی | {{won|براوە}} |- |باشترین دەرهێنان |[[نیما جاویدی]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری پیاوی سینەما |[[نەوید محەممەدزادە]] | {{won|براوە}} |- |باشترین ئەکتەری ژنی سینەما |پەڕیناز ئێزدیار | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین دەستکاریکردن |عیماد خودابەخش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین مۆسیقای دەق |ڕامین کۆشا | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین وێنەگری سینەمایی |ھوومەن بەھمەنەش | {{nom|کاندید نەکرا}} |- |باشترین فیلمنامەی سینەمایی |[[نیما جاویدی]] | {{nom|کاندید نەکرا}} |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt8522820}} * {{Rotten Tomatoes|the_warden_2019}} * [https://web.archive.org/web/20240805025136/https://salamcinama.ir/movie/ZR01/%D8%B3%D8%B1%D8%AE-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA ''سورپێست''] لە سەلام سینەما * [http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=139709260000 ''سورپێست''] لە سینەما سوورە [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] 7vw2gs0lbidi99j9gcad6eg0nh3kxgy 0 304959 1687534 1683931 2026-10-15T15:49:13Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١٨ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687534 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer | name = عەلی باباچاھی | native_name = {{فارسی|علی باباچاهی}} | native_name_lang = fa | image = A.Babachahi.jpg | alt = وێنەی ڕەش و سپیی عەلی باباچاھی | caption = باباچاھی لە ساڵی ٢٠١١ | pseudonym = ع. فەریاد (لە سەرەتای لاوێتیدا) | birth_date = {{birth date|١٩٤٢|١١|١١}} | birth_place = [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]، [[پارێزگای بووشێھر]]، [[ئێران]] | death_date = {{death date and age|٢٠٢٦|٢|٢٣|١٩٤٢|١١|١١}} | death_place = [[کەرەج]]، ئێران | resting_place = گۆڕستانی بەھەشتی سەکینە، کەرەج | nationality = ئێرانی | occupation = [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر، [[نووسەر]] | language = فارسی | education = کۆلێژی ئەدەبیات، {{Interlanguage link|زانکۆی شیراز|fa|دانشگاه شیراز}} | years_active = ١٩٦١–٢٠٢٦ | spouse = فەڕخوندە بەختیاری | children = غەزەل، بەھرەنگ | awards = {{Interlanguage link|خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} (٢٠١٦، بە ھاوبەشی) }} '''عەلی باباچاھی''' ({{بە فارسی|علی باباچاهی}}؛ ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ – ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، بەرانبەر بە ٢٠ی خەزەڵوەری ١٣٢١ – ٤ی ڕەشەمەی ١٤٠٤ی [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی|ھەتاوی]]) [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر و [[نووسەر]]ێکی ئێرانی بوو.<ref name="bbc-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cgjzy7jgpndo|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> وەک یەکێک لە ڕووخسارە ناسراوەکانی شیعری نوێی فارسی لە نەوەی دوای [[نیما یووشیج|نیما]] دادەنرێت، و لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو بە یەکێک لە تیۆرداڕێژ و ڕەخنەگرە ھەرە مشتومڕھەڵگرەکانی شیعری ھاوچەرخی ئێران؛ ئەو چەمکی «شیعری پاشنیمایی» (''شعر پسانیمایی'') و دواتر چەمکی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» (''شعر در وضعیت دیگر'')ی ھێنایە ئاراوە.<ref name="khabar">{{cite web|language=fa|author=زینب کاظم‌خواه|script-title=fa:باباچاهی جسور علیه تکرار / وداع با جان‌به‌دربرده از حادثهٔ سقوط اتوبوس هنرمندان در ارمنستان / شش دهه عصیان و پوست‌اندازی|trans-title=باباچاھی، بوێر دژی دووبارەبوونەوە / ماڵئاوایی لە ڕزگاربوویەکی ڕووداوی پاسی ھونەرمەندان لە ئەرمەنستان / شەش دەیە یاخیبوون و پێستگۆڕین|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186284|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> نزیکەی ھەژدە ساڵ لە [[بووشێھر]] وانەی ئەدەبیاتی گوتەوە و لە ساڵی ١٩٦٧دا گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو''ی لەوێ دامەزراند، کە بە گوشاری [[ساواک]] داخرا. لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا لە «{{Interlanguage link|دە شەوەکەی گوێتە|fa|شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|lt=دە شەوەکەی گوێتە}}»دا لە تاران شیعری خوێندەوە. دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕش]]، لە ساڵی ١٩٨٣دا بە زۆرەملێ خانەنشین کرا.<ref name="bbc-obit" /><ref name="mahjoubi">{{cite web|language=fa|author=حسام محجوبی|script-title=fa:وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند|trans-title=کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمیان گوتەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە!»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cly83pdqmd9o|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ساڵانێکی دوورودرێژ سەرپەرشتیاری لاپەڕەکانی شیعری مانگنامەی ''{{Interlanguage link|ئادینە (گۆڤار)|fa|آدینه (نشریه)|lt=ئادینە}}'' بوو. ئەندامی {{Interlanguage link|کانوونی نووسەرانی ئێران|fa|کانون نویسندگان ایران}} و یەکێک لە سەرنشینانی ئەو پاسە بوو کە پلانی ئەوە دانرابوو لە {{Interlanguage link|ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان|en|Assassination attempt on the Iranian writers' bus|lt=ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان}}ی ساڵی ١٩٩٦دا فڕێ بدرێتە ناو دۆڵێکەوە.<ref name="kanoon">{{cite web|language=fa|author=کانوونی نووسەرانی ئێران|script-title=fa:بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران در مورد درگذشت علی باباچاهی|trans-title=بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126150/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا کۆمەڵە شیعری ''{{Interlanguage link|ئەم کەشتییە پڕڕازە|fa|این کشتی پراسرار|lt=این کشتی پراسرار}}'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە») بە ھاوبەشی وەک براوەی یەکەمین خولی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو ڕاگەیەنرا.<ref name="zamaneh2016">{{cite web|language=fa|author=محمد تنگستانی|script-title=fa:علی باباچاهی: این کشتی پراسرار|trans-title=عەلی باباچاھی: ئەم کەشتییە پڕڕازە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> زیاتر لە سی کتێبی لە بوارەکانی شیعر، ڕەخنە و توێژینەوەدا بڵاو کردەوە.<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" /> == ژیاننامە == === منداڵی و لاوێتی === عەلی باباچاھی لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ لە [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]ی [[پارێزگای بووشێھر]] لەدایک بوو و منداڵیی خۆی لە گوندی جوفرە بەسەر برد. بچووکترین منداڵی خێزانەکەی بوو. بە گوتەی خۆی، یەکەم ئاشنایەتیی لەگەڵ شیعردا لە ڕێگەی دەستگێڕێکەوە بوو کە لە کۆڵانەکانی جوفرەدا [[حەڵوا]] و کتێبی دەفرۆشت؛ لەنێو ئەو کتێبانەدا ''موش و گربه'' («مشک و پشیلە»)ی عوبەید زاکانی ھەبوو. ھەر لە ڕێگەی براکانیەوە ئاشنای کتێبە سیاسییەکانی [[حیزبی توودەی ئێران|حیزبی توودە]] و گۆڤارگەلی وەک ''امید ایران''، ''سپید و سیاه'' و ''روشنفکر'' بوو.<ref name="mahjoubi" /> خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی لە بووشێھر تەواو کرد و لەوێ قوتابیی مەنووچێھر ئاتەشی و محەممەدڕەزا نیعمەتیزادە بوو؛ دواتر ئەمی دووەمی بە ھۆکارێکی یەکلاکەرەوە لە شکڵگرتنی ھەستی شیعریی خۆیدا دەزانی. بە گوتەی خۆی، لە تەمەنی سێزدە یان چواردە ساڵیدا شیعرێکی بە ناوی «باران»ی بۆ ئاتەشی خوێندەوە و ئاتەشی داوای لێ کرد بۆ ھەموو پۆلەکەی بخوێنێتەوە؛ ئەو ئەم ڕووداوەی بە «سەرەتای ئەو سەرگوزەشتەیەی کە کردییە شاعیر» دەزانی. لە پێشبڕکێی ئەدەبیی قوتابیانی ئامادەیی لە بووشێھر و پاشان لە [[شیراز]] پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، و ھەتا کۆتایی قۆناغی ئامادەیی یەکەم شیعرەکانی بە ناوی خوازراوی «ع. فەریاد» لە گۆڤارەکانی ''امید ایران'' و ''زن روز''دا بڵاو دەبوونەوە.<ref name="mahjoubi" /> دوای ئەوەی ''امید ایران'' یەکێک لە شیعرەکانی وەک «باشترین شیعری ھەفتە» ھەڵبژارد، دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکانی بە ناوی ڕاستەقینەی خۆی.<ref name="khabar" /> === زانکۆ و مامۆستایەتی === باباچاھی لە ساڵی ١٩٦١دا، لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا، چووە کۆلێژی ئەدەبیاتی زانکۆی شیرازەوە<ref name="mahjoubi" /> (ھەندێک سەرچاوە ساڵی ١٩٦٠یان نووسیوە<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />). لەوێ لەگەڵ شاعیرانی وەک عەلیڕەزا تەبائی و مەنسوور ئۆجی ئاشنا بوو و لە قاوەخانەیەکی شەقامی زەندی شیراز شیعرەکانیان بۆ یەکتر دەخوێندەوە. باباچاھی لە سەردەمی خوێندکاریدا چیرۆکی کورتیشی دەنووسی، بەڵام کاتێک نووسەری شیرازی محەممەد مۆئەززین پێی گوت کە «پەخشاننووسێکی باش نییە»، وازی لە چیرۆکنووسی ھێنا و خۆی بۆ شیعر و ڕەخنەی شیعر تەرخان کرد. بڵاوبوونەوەی شیعرەکانی لە ھەفتەنامەی ''فردوسی''دا لە ساڵانی ١٩٦٣ و ١٩٦٤دا ڕێڕەوی ئەدەبیی ئەوی یەکلا کردەوە.<ref name="mahjoubi" /> دوای تەواوکردنی خوێندن و [[سەربازیی زۆرەملێ لە ئێران|خزمەتی سەربازی]]، لە ساڵی ١٩٦٦دا وەک مامۆستای ئەدەبیات لە بووشێھر دامەزرا<ref name="mahjoubi" /> و نزیکەی ھەژدە ساڵ لە قوتابخانەکانی ئەو شارەدا وانەی گوتەوە.<ref name="khabar" /> لە ساڵی ١٩٦٩دا، سێ ساڵ دوای دامەزراندنی، ھاوسەرگیریی کرد.<ref name="mahjoubi" /> ھاوسەرەکەی، فەڕخوندە بەختیاری، مامۆستای قوتابخانە ئامادەییەکانی بووشێھر بوو؛<ref name="artebox">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هنرمند – علی باباچاهی|trans-title=ھونەرمەند – عەلی باباچاھی|url=https://artebox.ir/Artist/Intro/254/|website=ئارتەباکس|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەم ژن و مێردە کچێکیان بە ناوی غەزەل و کوڕێکیان بە ناوی بەھرەنگ ھەبوو.<ref name="artebox" /><ref name="tabnak">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1359368|website=تابناک (بە گواستنەوە لە ئیسنا)|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ''تکاپو'' و ساڵانی پێش شۆڕش === لە پاییزی ١٩٦٧دا باباچاھی بوو بە سەرنووسەری گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو'' («ھەوڵ و تێکۆشان») لە بووشێھر.<ref name="khabar" /><ref name="anon1">{{cite book|language=fa|author=سید قاسم هاشمی|script-title=fa:صد سال مطبوعات بوشهر|trans-title=سەد ساڵ ڕۆژنامەگەریی بووشێھر|page=300}}</ref> ئەم گۆڤارە لە بازنە ڕووناکبیرییەکانی [[تاران]]دا پێشوازییەکی باشی لێ کرا: ''خوشه''، ئەو گۆڤارەی [[ئەحمەد شاملوو]] سەرنووسەری بوو، دەقەکانی ئەوی بڵاو دەکردەوە و نووسەرەکانی بە «وەستاکانی شیعری ئەمڕۆی ئێران» ناو برد. لەگەڵ ئەوەشدا ''تکاپو'' لە ساڵی ١٩٦٨دا، تەنیا دوای سێ ژمارە، بە گوشاری دەزگا ئەمنییەکان و بە بیانووی نەبوونی مۆڵەت قەدەغە کرا.<ref name="khabar" /><ref name="bbc-obit" /> یەکەم کۆمەڵە شیعری ئەو، ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»)، ھەر لە ساڵی ١٩٦٧دا بە خەرجی خۆی چاپ کرا و شیعرگەلێکی لەسەر کێشە نیماییەکان لەخۆ گرتبوو. بەدوای ئەودا ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٩٧٠)، ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٩٧٤) و ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٩٧٧) ھاتن؛ ھەر لەو ماوەیەدا دوو کتێبی شیعریشی بۆ منداڵان بڵاو کردەوە.<ref name="mahjoubi" /> شیعرەکانی لە بڵاوکراوە ڕووناکبیرییەکانی ئەو سەردەمەدا، بەتایبەتی ''خوشه'' و ''فردوسی''، چاپ دەکران،<ref name="kanoon" /> و ھاوکاریی گۆڤارگەلی وەک ''روشنفکر'' و ''رودکی''شی دەکرد.<ref name="bbc-obit" /> لەو ساڵانەدا باباچاھی ڕەخنەی شیعریشی دەنووسی. یەکەم وتاری ڕەخنەیی، کە لە ''فردوسی''دا بڵاو بووەوە، وەڵامێک بوو بۆ وتارێکی ڕەزا بەراھەنی؛ پاشان وتاری توندی دژی شیعری یەدوڵڵا ڕۆیایی نووسی. ئەو کاتە دژبەرێکی سەرسەختی بزووتنەوەکانی «شیعری حەجم» (''شعر حجم'') و «شەپۆلی نوێ» (''موج نو'') بوو، و دواتر دەربارەی ئەو قۆناغە گوتی: «ئەو کاتە تا ڕادەیەک ئایدیۆلۆژیک بووم، یان ڕۆحی سەردەم ڕایدەکێشام»؛ ڕوانگەی بەرانبەر بەو بزووتنەوانە، بەتایبەتی شیعری حەجم، لە دەیەکانی دواتردا گۆڕا.<ref name="mahjoubi" /> لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا) بە بۆنەی کۆچی دوایی ڕۆیایی، ئەوی بە شاعیرێکی پێشەنگی «بەنرخ» ناو برد کە «بە ڕادەی پێویست شارەزای شیعری ئێرانی و فەرەنسی بوو»، و گوتی باوەڕی بە بوونی ئەدەبیی ئەو ھەیە و «ھەمیشە شیعرەکانیم بەدڵ بووە»، بەڵام مانیفێستی شیعری حەجمی بە «زۆر گەورەنمایانە» و دەربڕینەکەی بە «نازانستی و شاعیرانە» وەسف کرد.<ref name="isna1401">{{cite web|language=fa|author=ندا ولی‌پور|script-title=fa:علی باباچاهی: برخی با شعرهای «رویایی» میانه خوبی نداشتند|trans-title=عەلی باباچاھی: ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی ڕۆیاییدا ڕێک نەبوون|url=https://www.isna.ir/news/1401062619032/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214091105/https://www.isna.ir/news/1401062619032/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF|archive-date=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی خۆی، چالاکیی سیاسیی ئەو، کە پێش شۆڕش تەنیا کولتووری بوو، لەگەڵ نزیکبوونەوەی شۆڕشدا شێوەیەکی «بەرجەستەتر و کردەییتر»ی وەرگرت.<ref name="mahjoubi" /> === «دە شەوەکەی گوێتە» (تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) === <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Image-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] پۆستەری دە شەوەکەی گوێتە</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">«شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران»<br />١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;"><span style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[[:fa:پرونده:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران.jpg|<span style="color:#ffffff;">بینینی پۆستەرەکە لە ویکیپیدیای فارسی</span>]]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">ناوی باباچاھی لە بەرنامەی '''شەوی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەم''' (شەوی حەوتەم)دا ھاتووە.</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">دیزاین: بوزورگ خزرایی · پەیمانگای گوێتە، تاران</div> </div> ==== ڕێکخستن و گرنگی ==== لە ١٠ ھەتا ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (١٨–٢٧ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، کانوونی نووسەرانی ئێران بە ھاوکاریی پەیمانگای گوێتە، دە شەو کۆڕی وتار و شیعرخوێندنەوەی لە ژێر ناوی «شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران» لە باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، لە شەقامی پەھلەوی (شەقامی وەلیعەسری ئێستا) لە [[تاران]] ڕێک خست؛ ئەم زنجیرە شەوانە دواتر بە «دە شەوەکەی گوێتە» ناسران.<ref name="azadi-dahshab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)|date=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20260123200757/https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|archive-date=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="iranica-goethe">{{cite encyclopedia|last=Chehabi|first=H. E.|title=Goethe Institute|encyclopedia=[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]|volume=XI|issue=1|pages=43–44|date=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|url=https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute/|doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_2212|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319095301/https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute|archive-date=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> بەپێی ''[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]''، لە ساڵانی پێشوودا کۆڕی شیعرخوێندنەوە لە پەیمانگاکەدا بەڕێوە چووبوون، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٧دا بۆ یەکەم جار ھاوبەشە ئێرانییەکە نەک ئەنجوومەنی ئەدەبیی تارانی سەر بە دەوڵەت، بەڵکوو کانوونی نووسەرانی ئۆپۆزیسیۆن بوو، کە لە چوارچێوەی کراوەییی سیاسیی سەردەمی سەرۆکوەزیران جەمشید ئامووزگاردا ڕێگەی پێ درابوو جارێکی دیکە کۆبوونەوە بکات. باخچەی کۆمەڵە کولتوورییەکە ھەڵبژێردرا، چونکە شوێنی خودی پەیمانگاکە بۆ ئەو ئامادەبووانەی چاوەڕوان دەکران بە بچووک دادەنرا.<ref name="iranica-goethe" /> ئەندامانی کانوون کۆکن لەسەر ئەوەی کە بیرۆکەکە ھی شاعیر جەلال سەرفەراز بوو، کە سەرپەرشتیاری لاپەڕەی شیعری ڕۆژنامەی ''کیهان'' بوو؛ کاروباری لۆجیستیکیش بە {{Interlanguage link|ئیسلام کازمییە|fa|اسلام کاظمیه}} سپێردرا.<ref name="iranchehr2013">{{cite web|language=fa|author=م. خ.|script-title=fa:شب‌های نویسندگان و شاعران ایران، ۲۷–۱۸ مهرماه ۱۳۵۶|trans-title=شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران، ١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧|url=https://iranchehr.com/?p=2567|website=ئێرانچێھر|date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423041324/http://iranchehr.com/?p=2567|archive-date=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرفەراز دواتر نووسی کە نموونەی ئەو، شەوانی شیعری گۆڤاری ''{{Interlanguage link|خوشە (گۆڤار)|fa|خوشه (مجله)|lt=خوشه}}'' بوو کە بە سەرپەرشتیی [[ئەحمەد شاملوو]] ڕێک دەخران، و کە باخچەکە بە پێشنیاری ھانس بێکەر، بەڕێوەبەری پەیمانگاکە، شەوی بە ٤٬٠٠٠ تمەن بە کرێ گیرا.<ref name="bbc-sarfaraz2013">{{cite web|language=fa|author=جلال سرفراز|script-title=fa:ده شب شعر گوته چگونه برگزار شد|trans-title=شەوانی شیعری دە شەوەکەی گوێتە چۆن ڕێک خران|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012090315/https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|archive-date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> بەپێی ''ئێرانیکا''، لە شەوی یەکەمدا خەڵکەکە ئەوەندە زۆر بوون کە ڕژانە شەقامە دراوسێکانەوە و لەوێ بڵندگۆ دانران؛ لە شەوە سەرەتاییەکاندا ھەتا دە ھەزار کەس ئامادە بوون، و دوای دەستپێکردنی باران ژمارەکە بۆ نزیکەی سێ ھەزار کەس دابەزی. زیاتر لە پەنجا نووسەر، شاعیر، شانۆنامەنووس، ڕەخنەگر و وەرگێڕ دەربارەی [[سانسۆرکردن|سانسۆر]]، ئازادیی بیر، بەرپرسیارێتیی ڕووناکبیران، نایەکسانی و ستەم قسەیان کرد، «و بەم شێوەیە ڕووداوێکی ئەدەبییان کرد بە ڕووداوێکی سیاسی».<ref name="iranica-goethe" /> ماڵپەڕی ''ئازادی'' ژمارەی ئامادەبووان بە نێوان دە بۆ پازدە ھەزار کەس مەزەندە دەکات،<ref name="azadi-dahshab" /> و وتارێکی «م. خ.» لە گۆڤاری ئۆنلاینی ''ایرانچهر''دا ژمارەی وتاربێژ و شاعیران بە ٥٧ کەس دادەنێت.<ref name="iranchehr2013" /> کانوون و پەیمانگاکە ڕێک کەوتبوون کە وتاربێژان لە جیاتی «سانسۆر» وشەی ''ممیزی'' («پشکنین») بەکار بھێنن، کە زاراوەی دەستوور بوو؛ بەڵام لە شەوی سێیەمدا {{Interlanguage link|شەمس ئالی ئەحمەد|fa|شمس آل احمد}} ھەر لە سەرەتای وتارەکەیدا ئەم ڕێککەوتنەی ئاشکرا کرد و چەندین جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> لە شەوی پێنجەمدا، دوای وتارێکی {{Interlanguage link|باقر مۆئمینی|fa|باقر مؤمنی}}، کە بەپێی ماڵپەڕی ''ئازادی'' زیاتر لە سەد جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا، و شیعرخوێندنەوەی سەعید سوڵتانپوور، ھەڵچوونی خەڵکەکە گەیشتە لووتکە و بێکەر ھاواری کرد کە شاعیر سەکۆکە بەجێ بھێڵێت. ئینجا بڕیار درا وتارەکان لاببرێن، بەڵام ڕێکخستنە نوێیەکە ڕووبەڕووی ناڕەزایەتیی ئامادەبووان بووەوە و دوای دانوستانی سەرلەنوێی نێوان کانوون و پەیمانگاکە، وتارەکان لە شەوی شەشەمەوە دەستیان پێ کردەوە. لە کۆتایی شەوی نۆیەمدا برووسکەیەکی پشتگیریی کۆمەڵێک نووسەر و بیرمەندی فەرەنسی، لەوانە [[ژان پۆڵ سارتر]]، [[سیمۆن دێ بۆڤوار]] و [[میشێل فووکۆ]]، خوێندرایەوە. لە دوا شەودا سەرۆکی کانوون، بەئازین (مەحموود ئیعتمادزادە)، بە خەڵکەکەی گوت: «دە شەو ھاتن، بە کۆمەڵێک کە زۆرجار دە ھەزار کەس یان زیاتر بوو [...] و گوێتان لە وتاربێژان گرت. چیتان بیست؟ ئازادی، و ئازادی، و ئازادی...»؛ پەیامی کۆتایی کانوونیش لەلایەن ھووشەنگ گوڵشیرییەوە خوێندرایەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ''ئێرانیکا'' دەڵێت ھەرچەندە ئۆتۆمبێلی زرێپۆشی سەربازی ناوچەکەیان گەمارۆ دابوو، ھیچ توندوتیژییەک ڕووی نەدا، و دە شەوەکە بوو بە «یەکەمین ئەڵقە لە زنجیرەیەک کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیی جەماوەری کە بە شۆڕشی ١٩٧٩ گەیشت».<ref name="iranica-goethe" /> پۆستەرەکە لەلایەن بوزورگ خزرایی، گرافیکاری ڕۆژنامەی ''اطلاعات''ەوە دیزاین کرا: ماسییەکی سپیی بچووک کە بە گوتەی دیزاینەرەکەی «ھاواری خەبات دژی سانسۆر و سەرکوت» بەرز دەکاتەوە.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> بە گوتەی سەرفەراز، سانسۆرچییەکان ڕێگەیان نەدا ناوی کانوون لەسەر پۆستەرەکە بێت، و پۆستەرەکە دوو جار سانسۆر کرا؛ ھەروەھا نووسیویەتی کە فەرمان بە ڕۆژنامە و ڕادیۆ و تەلەفزیۆن درابوو ھیچ ھەواڵ و ڕاپۆرتێک بڵاو نەکەنەوە، و تەنیا {{Interlanguage link|سیرووس عەلینەژاد|fa|سیروس علی‌نژاد}} دوای شەوی یەکەم ڕاپۆرتێکی لە ''آیندگان''دا بڵاو کردەوە کە تووشی گرفتی کرد.<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> گێڕانەوەکەی ''ایرانچهر''، کە پشتی بە ڕۆژنامەکانی ئەو سەردەمە بەستووە، تا ڕادەیەک جیاوازە: بەپێی ئەو، چوار ڕۆژنامەی سەرتاسەری لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا پۆستەر و بەرنامەکەیان بڵاو کردەوە، و ''اطلاعات''، ''کیهان'' و ''رستاخیز'' ھەتا شەوی شەشەم بە کورتی ھەواڵی شەوەکانیان بڵاو دەکردەوە، و دوای ئەوە جگە لە ''اطلاعات'' ھەموویان بێدەنگ بوون.<ref name="iranchehr2013" /> کاسێتەکانی دە شەوەکە کۆپی کران و بە ھەزاران دانە لە ناوخۆ و دەرەوەی ئێران فرۆشران، و دەقی وتار و شیعرەکان لە ساڵی ١٩٧٨دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئەمیرکەبیرەوە بە ناوی ''ده شب'' («دە شەو»)، بە ئامادەکردنی {{Interlanguage link|ناسر مۆئەززین|fa|ناصر مؤذن}}، چاپ کران.<ref name="iranica-goethe" /><ref name="moazzen1357">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی سەرفەراز، کاسێتە سەرەکییەکانی وتار و شیعرخوێندنەوەکان، ھەروەھا کاسێتەکانی دانیشتنەکانی پرسیار و وەڵام، دواتر بەھۆی کەمتەرخەمییەوە ون بوون؛<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> لەگەڵ ئەوەشدا کۆپییەکان مانەوە، و لە ساڵانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣دا ماڵپەڕی ''ئازادی'' پەڕگە دەنگییەکانی شیعرخوێندنەوە و وتارەکانی، لەگەڵ پۆستەرەکە و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبەکە، بڵاو کردەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ==== شیعرخوێندنەوەی باباچاھی لە شەوی حەوتەمدا ==== <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.6; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">دە شەوەکەی گوێتە – '''شەوی حەوتەم'''<br />یەکشەممە، ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)<br />باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، تاران</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:Ali Babachahi reading at the Ten Nights of Goethe, 16 October 1977.ogg|center|290px|تۆماری دەنگیی شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''شیعرەکانی لە کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦):''' # «سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت» # «سروودی خۆماڵی» # «لە وەسفی عاشقانی جیھاندا» # «لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا» </div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ماوە: ٣:٣٥ · سەرچاوەی دەنگ: ماڵپەڕی ئازادی (azadi.art)</div> </div> باباچاھی، کە ئەو کاتە لە بووشێھر دەژیا، پێش ئەوەی ڕێکخەران بتوانن پەیوەندیی پێوە بکەن، وەک بەشداربوو ناوی ڕاگەیەنرا. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا ''کیهان'' نووسی: «ھەرچەندە ناوی {{Interlanguage link|مەنسوور ئۆجی|fa|منصور اوجی}}، عەلی باباچاھی، بەھمەن ساڵحی و مەنسوور بەرمەکی لە لیستی بەشداربوواندا ھاتووە، ڕێکخەران نەیانتوانیوە پەیوەندییان پێوە بکەن، چونکە لە شارەکانی دەرەوەی پایتەخت دەژین.» بە گوتەی «م. خ.»، کانوون، کە ناونیشانی ھەندێک لەم شاعیرانەی نەبوو، ناوەکانیانی بڵاو کردەوە تاکوو ھەواڵەکە بیانگاتێ و بێن؛ لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ''کیهان'' ڕایگەیاند کە ئاگادار کراونەتەوە و ئامادەیی خۆیان بۆ بەشداریکردن دەربڕیوە. لەو چوار کەسە، ساڵحی و بەرمەکی بەشدار نەبوون.<ref name="iranchehr2013" /> پۆستەرەکە ناوی باباچاھی، لەگەڵ ئیسلام کازمییە، م. ئازاد، جەواد موجابی، جەلال سەرفەراز و بەتووڵ عەزیزپوور، بۆ بەرنامەی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، واتە شەوی حەوتەم، تۆمار کردبوو.<ref name="azadi-poster">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|trans-title=پۆستەری شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران (١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)، دیزاینی بوزورگ خزرایی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|website=ئازادی (azadi.art)|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090300/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ئەو پەڕگە دەنگییانەی ماڵپەڕی ''ئازادی'' بڵاوی کردوونەتەوە، شەوی حەوتەم بە وتارێکی کازمییە لەژێر ناونیشانی «ئازادی لە دەستووردا و بەڕێوەبردنی شەوانی شاعیران» دەستی پێ کرد؛ پاشان [[داریووش ئاشووری]] دەربارەی «شیعر ئازادییە» قسەی کرد، وەرگرتنی عەبباس جەلالیی سووسەنئابادی وەک ئەندامی کانوون ڕاگەیەنرا، و {{Interlanguage link|جەعفەر کووشئابادی|fa|جعفر کوش‌آبادی}}، عەلی باباچاھی، جەواد موجابی و م. ئازاد شیعرەکانیان خوێندەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ھەمان شەو پەیامێکی وەرگێڕ [[محەممەد قازی]]، کە دوای نەشتەرگەریی گەروو نەیدەتوانی قسە بکات، لەلایەن کچەکەی، مەریەمەوە خوێندرایەوە.<ref name="iranchehr2013" /> سەرچاوەکان دەربارەی پێکھاتەی بەشداربووانی ئەو شەوە جیاوازن: کتێبی ''ده شب'' بەتووڵ عەزیزپوور و جەلال سەرفەرازیش لەنێو شاعیرانی شەوی حەوتەمدا تۆمار دەکات،<ref name="moazzen1357-n7">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|page=405|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە کاتێکدا لە پەڕگە دەنگییەکانی ''ئازادی''دا شیعرخوێندنەوەی سەرفەراز و شیعرەکانی عەزیزپوور (بە دەنگی سەرفەراز) سەر بە شەوی ھەشتەمن.<ref name="azadi-dahshab" /> شیعرەکانی باباچاھی لە بەشی شەوی حەوتەمی کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦) چاپ کراون: «سلام بر شکوفهٔ سرخی که از پیالهٔ مشرق دمید» («سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت»)، «سرود بومی» («سروودی خۆماڵی»)، «در وصف عاشقان دنیا» («لە وەسفی عاشقانی جیھاندا») و «در قلمرو خاکستر» («لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا»). شیعری یەکەم بەم دێڕانە دەست پێ دەکات: «سڵاو لە خۆر و لە ئەوین / ئەی ڕۆحی ئارامنەگرتووی بەندەر / ئەی ئەوپەڕی شکۆ و شێتی».<ref name="moazzen1357-b">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|pages=447–456|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> تۆمارێکی دەنگیی شیعرخوێندنەوەکەی ئەو شەوە، بە درێژیی ٣ خولەک و ٣٥ چرکە، لە ماڵپەڕی ''ئازادی''دا بەردەستە.<ref name="azadi-babachahi-audio">{{cite AV media|language=fa|people=عەلی باباچاھی (خوێنەر)|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=تۆماری دەنگی، ٣ خولەک و ٣٥ چرکە|publisher=ئازادی (azadi.art)|date=٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090323/https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === دوای شۆڕش === لە ساڵی ١٩٨٠دا باباچاھی کۆمەڵە شیعری ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»)ی بڵاو کردەوە. لە ساڵی ١٩٨٣دا، دوای ھەژدە ساڵ مامۆستایەتی، بە زۆرەملێ و پێش وەختی خۆی خانەنشین کرا؛ دواتر گوتی کە «بە ئەگەرێکی زۆرەوە» ئەوانەی خۆیان بە «خاوەنی ڕاستەقینەی شۆڕش» دەزانی «وەلایان ناوە». پاشان بووشێھری بەجێ ھێشت و لە [[کەرەج]] نیشتەجێ بوو.<ref name="mahjoubi" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، کاتێک لە مامۆستایەتی بێبەش کرا، چەندین ساڵ خۆی بۆ توێژینەوەی ڕەخنەیی لە شیعری ئێرانیدا تەرخان کرد.<ref name="masoudinia">{{cite web|language=fa|author=علی مسعودی‌نیا|script-title=fa:سپیدی‌ها را بخوان / دربارهٔ علی باباچاهی|trans-title=بۆشاییەکان بخوێننەوە / دەربارەی عەلی باباچاھی|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186332|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە کەرەج، لە ڕێگەی شانۆنامەنووس خوسرەو حەکیمڕابیتەوە، وەک نووسەری شانۆی ڕادیۆیی لەگەڵ ڕادیۆدا کاری کرد.<ref name="mahjoubi" /> لە ساڵی ١٩٨٩ەوە، بە سەرپەرشتیی نەسروڵڵا پوورجەوادی، لە ناوەندی بڵاوکردنەوەی زانکۆیی (''مرکز نشر دانشگاهی'') کاری کرد و یازدە یان دوازدە ساڵ خەریکی دەستکاریی کتێب و توێژینەوە لە دەقە کلاسیکییەکانی فارسی بوو، ھەتا ئەو کاتەی بەشی فەرھەنگی فارسیی ناوەندەکە داخرا.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا دەگوترێت کە بۆ بڵاوکەرەوەگەلی وەک پاپیرووس و پێشبورد کاری کردووە و بەرپرسی بەشی شیعر و ڕەخنەی گۆڤاری ''نافه'' بووە.{{ژێدەر پێویستە}} لە ساڵی ١٩٨٨ەوە باباچاھی لە مانگنامەی ''آدینه''دا وتاری دەربارەی ڕەوتەکانی شیعری ھاوچەرخ بڵاو دەکردەوە؛<ref name="ensani">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (فهرست مقاله‌ها)|trans-title=عەلی باباچاھی (لیستی وتارەکان)|url=https://ensani.ir/fa/article/author/9714|website=پۆرتاڵی گشتگیری زانستە مرۆییەکان (ئینسانی)|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ژمارە ٣٥ەوە سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی شیعری ئەو گۆڤارەی گرتە ئەستۆ و نزیکەی دە ساڵ ئەم کارەی کرد؛ بە گوتەی خۆی، پێش ئەو ئەشکەوەری ئەم بەرپرسیارێتییەی لە ئەستۆ بوو.<ref name="kanoon" /><ref name="mahjoubi" /> لە ژمارە ٣٦دا بەرھەمی ئەحمەد شاملوو، فەڕوخ تەمیمی، [[سەید عەلی ساڵحی]]، عەلیمحەممەد حەقشناس و ھورمز عەلیپووری بڵاو کردەوە. توندیی ھەڵبژاردنەکانی وای کرد کە ھەندێک لە شاعیرە ڕەتکراوەکان ئەم دروشمە گاڵتەئامێزە دژی ئەو بڵێنەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە / شیعرەکانمان چاپ بکە!»<ref name="mahjoubi" /> بەپێی ''خبرآنلاین''، ئەو لەم پێگەیەوە شاعیرانی گەنجی دەناساند و لە ھەمان کاتدا بە ئاشکرا ڕەخنەی لە ڕەوتە شیعرییە باوەکان دەگرت؛ ھەر لەم ماوەیەدا بوو کە «شیعری پاشنیمایی» و دواتر «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»ی داڕشت.<ref name="khabar" /> مەسعوودینیا ''آدینه'' بە یەکێک لە کاریگەرترین بڵاوکراوەکانی دەیەی ١٩٩٠ لە چەند بوارێکدا، لەوانە شیعر، دادەنێت.<ref name="masoudinia" /> === کانوونی نووسەرانی ئێران === دوای خانەنشینبوونی، باباچاھی بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی [[محەممەدعەلی سێپانلۆ]] بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونی نووسەرانەوە کرد. یەکێک لە واژۆکەرانی «بەیاننامەی ١٣٤ نووسەر» (دەقی «ئێمە نووسەرین»، ١٩٩٤) بوو و وەک ئەندامی بازنەی ڕاوێژکاری، پاشان بۆ زیندووکردنەوەی کانوونی نووسەرانی ئێران کاری کرد. دوای پێکھاتنی قۆناغی سێیەمی کانوون لە شوبات–ئازاری ١٩٩٩دا، بوو بە ئەندامی فەرمی و ھەتا کۆتایی ژیانی ئەندام مایەوە؛ دوایین بەشداریی لە کۆبوونەوەی گشتیی کانووندا لە ساڵی ٢٠٢٣دا بوو.<ref name="kanoon" /> === ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان === لە ئابی ١٩٩٦دا باباچاھی یەکێک بوو لەو بیست و یەک نووسەر، شاعیر و ڕۆژنامەنووسەی کە بە بانگھێشتی یەکێتیی نووسەرانی ئەرمەنستان بە پاس بەرەو ئەرمەنستان کەوتنە ڕێ.<ref name="bbc2015">{{cite web|language=fa|author=جمشید برزگر|script-title=fa:سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟|trans-title=ساڵیادی «گەشتی مەرگ»: پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150806_l45_armenia_bus_iranian_writers_jb|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٦ی ئابی ٢٠١٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="radiofarda">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ|trans-title=ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ|url=https://www.radiofarda.com/a/313765.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕادیۆ فەردا، مەنسوور کووشان، کە بەرپرسی ڕێکخستنی گەشتەکە لەگەڵ نووسەران بوو، لیستێکی لە کەسایەتییە ئەدەبییەکان ئامادە کردبوو؛ لەنێو ئەواندا ئەحمەد شاملوو، ھووشەنگ گوڵشیری و ڕەزا بەراھەنی ھەر یەکەیان بە ھۆکاری جیاواز پاشگەز بوونەوە، و لە کۆتاییدا ئەم بیست و یەک کەسە گەشتەکەیان کرد: محەممەدعەلی سێپانلۆ، جەواد موجابی، مەسعوود بەھنوود، سیرووس عەلینەژاد، ئەمیرحەسەن چەھڵتەن، بیژەن بیجاری، بیژەن نەجدی، محەممەد محەممەدعەلی، شەھریار مەندەنیپوور، شاپوور جۆرکێش، مەسعوود تووفان، عەلی باباچاھی، حەسەن ئەسغەری، مەنووچێھر کەریمزادە، کامران جەلیلی، مەحموود تەییاری، فەرەج سەرکووھی، فریشتە ساری، مەجید دانشئاراستە، عەلی سەدیقی و مەنسوور کووشان.<ref name="radiofarda" /> لە بەرەبەیانی ٦ی ئابی ١٩٩٦دا، شۆفێرەکە دوو جار ھەوڵی دا پاسەکە لە گەردەنەی حەیران بەرەو لێواری دۆڵەکە ببات و فڕێی بداتە خوارەوە، و ھەر جارێک خۆی لە ئۆتۆمبێلەکە باز دەدایە دەرەوە؛ وریایی مەسعوود تووفان و شەھریار مەندەنیپوور سەرنشینەکانی ڕزگار کرد. پاشان لە [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]] دەستبەسەر کران و لێپرسینەوەیان لەگەڵ کرا و بەیانیی ڕۆژی دواتر ئازاد کران.<ref name="bbc2015" /> بەپێی بی‌بی‌سی فارسی، وردترین گێڕانەوەی ئەم ڕووداوە ئەوەیە کە مەنسوور کووشان لە کتێبی ''حدیث تشنه و آب''دا نووسیویەتی، و محەممەد محەممەدعەلی یەکەم دەقی دەربارەی ئەم بابەتە لە ناوخۆی ئێراندا لە سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠دا بڵاو کردەوە.<ref name="bbc2015" /> ئەم ڕووداوە دواتر وەک پیلانێکی [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزارەتی ھەواڵگری]] بۆ لەناوبردنی نووسەرانی ڕەخنەگر ناسرا و بە {{Interlanguage link|کوشتنە زنجیرەییەکانی ئێران|fa|قتل‌های زنجیره‌ای|lt=کوشتنە زنجیرەییەکان}}ەوە بەستراوەتەوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="kanoon" /> باباچاھی ھەمیشە وەک «ئەزموونێکی ترسناک» ئاماژەی پێ دەکرد.<ref name="kanoon" /> === ساڵانی کۆتایی و کۆچی دوایی === باباچاھی لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونیدا (تشرینی دووەمی ٢٠١٩) پێیدا، گوتی کە دوایین کتێبی، کۆمەڵە شیعری ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت»، مانیا ھونەر، ٢٠١٨)، بە ژێرناونیشانی «کردەی توخمی کۆمەڵایەتی» و پێشەکییەکی ٣٣ لاپەڕەیی بڵاو کردووەتەوە، تاکوو وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانە بداتەوە کە شیعرەکەیان بە ناکۆمەڵایەتی دادەنا. زیادی کرد کە ھیچ کتێبێکی لە ژێر دەستدا نییە، زۆربەی کاتەکانی بە خوێندنەوەی فەلسەفە و ڕۆمان بەسەر دەبات، و بۆ پاراستنی پەیوەندی لەگەڵ نەوەی گەنجدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چالاکە، و لەوێ، وەک ئەو ڕۆژانەی سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی ''آدینه''ی دەکرد، شیعری نووسەرانی دیکە بڵاو دەکاتەوە. گوتی ساڵانێکیش وۆرکشۆپێکی شیعری بەڕێوە بردووە؛ بە گوتەی مەسعوودینیا، ئەم وۆرکشۆپە لە دەیەی ٢٠٠٠ەوە ھەبووە و چەند کەسێک لە بەشداربووانی بوون بە شاعیرانی ناسراو.<ref name="masoudinia" /><ref name="ibna1398">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: نگاهم به فضای مجازی مثل مجله «آدینه» است / همچنان ایستاده‌ام|trans-title=عەلی باباچاھی: ڕوانینم بۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وەک گۆڤاری ''ئادینە''یە / ھێشتا ڕاوەستاوم|url=https://www.ibna.ir/news/283140|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبنا لە ھەمان وتاردا ئەوی بە یەکێک لە یەکەمین شاعیرانی «قوتابخانەی شیعری بووشێھر» ناو برد.<ref name="ibna1398" /> <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] دوایین کۆمەڵە شیعر</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''جهان متوجه شد'''''<br />(«جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:The world realized by Ali Babachahi.jpg|center|290px|alt=بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی|بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعر</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ئافتاب، نەرویژ، ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)</div> </div> دوایین کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)، بەپێی لاپەڕەی ناسنامەی کتێبەکە لە ساڵی ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)دا، وەک چاپی یەکەم، لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئافتاب لە [[نەرویژ]]ەوە دەرچوو؛ بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعری لەخۆ گرتووە. بڵاوکەرەوە دەقەکان وەک «بەرھەمی سەد ڕۆژ خەبات لە شەقامدا» و «ھاوڕێیەتیی شاعیر و وشە لەگەڵ ناڕەزایەتیی خەڵکدا» دەناسێنێت.<ref name="aftab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)|trans-title=جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)|url=https://aftab.pub/جهان-متوجه-شد-شعرهای-اعتراض/|publisher=نەشری ئافتاب|location=نەرویژ|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕادیۆ زەمانە بە کۆمەڵەیەکی ١٣٦ لاپەڕەیی بە پێشەکییەکی کورت و ٥٤ شیعر وەسفی دەکات و بڵاوبوونەوەکەی بۆ بەھاری ٢٠٢٣ دەگەڕێنێتەوە.<ref name="zamaneh2023">{{cite web|language=fa|author=اسفندیار کوشه|script-title=fa:«جهان متوجه شد»: اشعار اعتراضی علی باباچاهی|trans-title=«جیھان تێگەیشت»: شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی|url=https://www.radiozamaneh.com/764474/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٢ی ئایاری ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> حوسێن نووشئازەر، کە بۆ ھەمان دەزگا دەنووسێت، ئەویش بۆ ساڵی ٢٠٢٣ی دەگەڕێنێتەوە و دەیخاتە «ژێر کاریگەریی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی»یەوە.<ref name="noushazar">{{cite web|language=fa|author=حسین نوش‌آذر|script-title=fa:«جهان متوجه شد» از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد|trans-title=«جیھان تێگەیشت»ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات|url=https://www.radiozamaneh.com/879944/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لەم کتێبەدا گێڕانەوەی شیعریی باباچاھی لە [[شۆڕشی ژینا|بزووتنەوەی ناڕەزایەتیی ٢٠٢٢]] دەبینێت.<ref name="kanoon" /> باباچاھی لە پێشەکیدا دەنووسێت کە ناڕەزایەتی و یاخیبوونی مەدەنی پەناگەی خەڵکن دژی ھەژاری و سەرکوت، و «ئەمە بەو مانایە نییە کە ڕووناکبیران بتوانن خۆیان لەم بەدبەختییانە بدزنەوە»؛ ڕەخنە لەو «شاعیرانە تێرانە» دەگرێت کە «لە پشت خوازە و ھێماوە بانگەشەی ئازادی و دادپەروەری دەکەن»، و ھەروەھا ڕێبازەکەی خۆی وەک بەرەنگاربوونەوەیەک بۆ «یاسا چەسپاوەکان»ی شیعر دەخاتە ڕوو.<ref name="aftab" /> لە نیسانی ٢٠٢٣دا گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' سێ شیعری ئەم کۆمەڵەیەی بڵاو کردەوە کە خودی شاعیر ھەڵیبژاردبوون، لەوانە «ای…!» بە دەنگی نووسەر.<ref name="baang">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: «ای...» و دو شعر دیگر|trans-title=عەلی باباچاھی: «ای…» و دوو شیعری دیکە|url=https://baangnews.net/14468|website=گۆڤاری ئەدەبیی بانگ|date=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی نووشئازەر، «ای…!» لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک وەڵامێک بۆ [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠١٩–٢٠٢٠)|ناڕەزایەتییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٩]] نووسراوە و یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٢٣دا بڵاو کراوەتەوە؛ ڕادیۆ زەمانە لە بەرنامە ڕادیۆییەکەی ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦دا، لەگەڵ ھەواڵی کۆچی دوایی ئەو، ئەم شیعرەی بە دەنگی نووسەر بڵاو کردەوە.<ref name="noushazar" /> <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Video-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] ڤیدیۆی ئیسنا دەربارەی عەلی باباچاھی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''«بۆ عەلی باباچاھی؛ دەنگێکی جیاوازی شیعری ھاوچەرخی ئێران»'''<br />دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، ڕۆژی کۆچی دوایی شاعیر</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|center|290px|link=https://www.isna.ir/news/1404120402413/|alt=عەلی باباچاھی لە پشت مێزێک کتێب دەخوێنێتەوە؛ بۆ سەیرکردنی ڤیدیۆی ئیسنا کرتە بکە]]<div style="margin-top:6px;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://www.isna.ir/news/1404120402413/ <span style="color:#ffffff;">▶ بۆ سەیرکردن کرتە بکە</span>]</span></div></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''تێبینی:''' گێڕەرەوەی ڤیدیۆکە بە ھەڵە ڕێکەوتی کۆچی دوایی بە «٤ی بەھمەن» (٢٣ی کانوونی دووەم) دەڵێت؛ ڕێکەوتی دروست بریتییە لە ٤ی ئیسفەندی ١٤٠٤ (٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦).<ref name="radiofarda2026" /></div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ڤیدیۆ: ئیسنا (بە فارسی) · [[:پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|وێنە]]: ویکیمیدیا کۆمنز</div> </div> دوای ماوەیەک نەخۆشی، عەلی باباچاھی لە ئێوارەی دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە کەرەج، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا، بەھۆی وەستانی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.<ref name="tabnak" /><ref name="bbc-obit" /><ref name="radiofarda2026">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد|url=https://www.radiofarda.com/a/iran-ali-babachahi-poet-critic-died-political-murders-of-writers/33685489.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە بەیانیی پێنجشەممە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦ لە گۆڕستانی بەھەشتی سەکینەی کەرەج، بە ئامادەبوونی خێزانەکەی و کەسایەتییە ئەدەبییەکان، لەوانە ھورمز عەلیپوور، محەممەد قاسمزادە، شەھاب موقەڕڕەبین، حافز مووسەوی و موزەففەر ڕۆیایی، و لەگەڵ دەنگی ''دەمام''، دەھۆڵێکی باشووری ئێران، بەخاک سپێردرا.<ref name="ibna2026">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:حافظ موسوی: باباچاهی شاعری شورشگر بود که در هیچ منزلی توقف نکرد|trans-title=حافز مووسەوی: باباچاھی شاعیرێکی یاخی بوو کە لە ھیچ وێستگەیەکدا نەوەستا|url=https://www.ibna.ir/news/547554|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لە بەیاننامەیەکدا ڕێزی لێ نا و وەک «نووسەرێکی سەربەخۆ و بەرگریکارێکی دڵسۆزی ئازادیی بیر و دەربڕین» ناوی برد.<ref name="kanoon" /> <div style="clear:both;"></div> == شیعر و شیعرناسی == لە ماوەی دەیەکاندا شێوازی باباچاھی لە ڕۆمانتیسیزمی کۆمەڵایەتی و شیعری نیماییەوە بەرەو شیعری پاشنیمایی چوو.<ref name="bbc-obit" /> بەھزاد خواجات بەرھەمەکانی ئەو بۆ دوو قۆناغ، پێش و دوای دەیەی ١٩٩٠، دابەش دەکات و ئەو بە یەکێک لە پێشەنگانی ڕەوتێک دەزانێت کە لەو دەیەیەدا تێگەیشتنی باو لە شیعری سەرەوژێر کرد.<ref name="ie-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126143/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران ئەو بە «شاعیرێکی ئەزموونگەر» وەسف دەکات کە لە ماوەی حەوت دەیە چالاکیی ئەدەبیدا دوو جار پێداچوونەوەی بە شێوازی خۆیدا کرد.<ref name="kanoon" /> حافز مووسەوی لە ڕێوڕەسمی بەخاکسپاردنەکەیدا گوتی کە باباچاھی «ڕێک لەو ساتەدا کە لە لووتکەی ناوبانگ و پێگەی خۆیدا بوو»، بە بڵاوکردنەوەی ''نم‌نم بارانم'' («من نمەبارانم») لە دەیەی ١٩٩٠دا، ڕووخسارێکی بە تەواوی جیاوازی لە خۆی نیشان دا.<ref name="ibna2026" /> باباچاھی لە وتاری «پانتایی بێسنووری مانا»دا، کە لە گۆڤاری ''رودکی''دا (ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨) بڵاو بووەوە،<ref name="ensani" /> ئەوە دەخاتە ڕوو کە دەقی ئەدەبی، و بەتایبەتی شیعری ھاوچەرخ، مانایەکی جێگیر و پێشوەختە دیاریکراوی نییە، و مانا لە پرۆسەیەکی دینامیکیی نێوان دەق و خوێنەردا بنیات دەنرێت. بە بڕوای ئەو، ناڕوونی، ھەڵپەسێردراوی و پچڕانە زمانییەکان لاوازی نین، بەڵکوو سەرچاوەگەلێکن کە بواری لێکدانەوە فراوانتر دەکەن.<ref name="mahjoubi" /> لە وتاری «قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»دا (مانگنامەی ''فرهنگ توسعه''، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١)<ref name="ensani" /> دەنووسێت: «قەیران، بە مانا گشتییەکەی، ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ شتێک لە دەرەوەی شیعر. کەواتە دادپەروەرانە نییە قەیران بخرێتە ئەستۆی شیعری ھاوچەرخ.»<ref name="mahjoubi" /> ئەو بنەماکانی شیعری پاشنیمایی لە وتاری «تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»دا (گۆڤاری ''کارنامه''، ئازار–ئایاری ١٩٩٩) داڕشت.<ref name="ensani" /> ''خبرآنلاین'' بنەماکانی تیۆری «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بەم شێوەیە کورت دەکاتەوە: «زمانمەندیی شیعر» (زمان وەک بابەتی شیعر نەک ئامرازەکەی)، «دواخستنی مانا»، «ڕاکردن لە ڕستەسازی»، و «گاڵتەوگەپ و پارۆدی».<ref name="khabar" /> باباچاھی لەو چاوپێکەوتنەی ئیسنادا کە پێشتر ئاماژەی پێ کرا، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» لە «شیعری دیکە» (''شعر دیگر'')ی دەیەی ١٩٦٠ جیا دەکاتەوە؛ ڕەوتێک کە بە بڕوای ئەو شاعیرانی وەک بیژەن ئیلاھی و {{Interlanguage link|ھووشەنگ چالەنگی|fa|هوشنگ چالنگی}} سەر بەون و شیعری ڕۆیاییش لێیەوە نزیکە. بە گوتەی ئەو، «شیعری دیکە» ڕێز لە یەکپارچەیی ئەندامیی خۆی دەگرێت و «ڕێکخراو و ناوەندگەرا»یە، لە کاتێکدا «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» «سەر بە سەردەمی گومانە»: ناوەندگریزە، لە «گێڕانەوە فرەییەکان» پێک ھاتووە کە ئاگاداری «خودە ناوەکییە جیاوازەکانی مرۆڤ»ن، و کۆتاییەکانی کراوەن. ئەو شیعری ڕۆیایی بە «پێکھاتەگەرا» و «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بە «پاشپێکھاتەگەرا»، «لە ڕووکەشدا پەرتەوازە، فرەگێڕانەوە» و «خوێنەرتەوەر» ناو دەبات.<ref name="isna1401" /> لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]] (٢٠٠٦) گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆی بە «ژێرخانی قووڵی دەروونی» بە «جۆرێک لە عیرفان» وەسف کرد،<ref name="mehr">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: توجه شاعران امروز به ژرف ساختار روانشناسانه نوعی عرفان است|trans-title=عەلی باباچاھی: گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان|url=http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|website=[[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]|date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303130900/http://www.mehrnews.com:80/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|archive-date=٣ی ئازاری ٢٠١٢|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ڕادیۆ زەمانە (٢٠٠٨) ئامادەبوونی ژنی لە شیعرەکانیدا بە «ئارەزووی جۆرێک لە تازەیی، جۆرێک لە زیندوویی» وەسف کرد.<ref name="zamaneh2008">{{cite web|language=fa|author=مجتبا پورمحسن|script-title=fa:عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم (گفت‌وگو با علی باباچاهی دربارهٔ نقش عشق در شعر)|trans-title=ئەوینداری تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم (چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)|url=http://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٥ی شوباتی ٢٠٠٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625013317/https://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|archive-date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> باوەڕی وابوو کە شیعر تەنانەت دوای ڕۆیشتنی شاعیریش ڕێگای خۆی درێژە پێ دەدات.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا گوتی کە شیعرەکانی قەرزاری «ئەو دڵەڕاوکێیانەن» کە بە گوتەی خۆی «بە توندی گەمارۆی دەدەن»، و زیادی کرد کە لەنێو ئەم ھەموو شتەدا «گاڵتەوگەپ بە ھانامەوە دێت».<ref name="zamaneh2023" /> بە گوتەی حوسێن نووشئازەر، باباچاھی «شیعری ناڕەزایەتی»ی لە «دروشم» یان «ھاوار»ی ڕووت جیا دەکردەوە و جەختی لەسەر ڕەھەندە ھونەرییەکەی دەکردەوە: بە بڕوای ئەو، شیعری ناڕەزایەتی نابێت لاسایی ڕاستییە تاڵە کۆمەڵایەتییەکان بکاتەوە، بەڵکوو دەبێت لە ڕێگەی خەیاڵ، بیر و ئامرازەکانی زمانەوە بیانگۆڕێت بۆ «ڕاستیی ھونەری». ئەو گاڵتەوگەپی گرۆتێسک و وەستایەتیی زمانیی شیعرەکانی بە بەرھەمی ڕووبەڕووبوونەوەی کارەسات دەزانی، جەختی دەکردەوە کە شاعیر دەبێت بە ڕێبازێکی ھەڵوەشێنەرانە خۆی لە ئایدیالیزمە کۆنەکان و لە گوتارەکانی دەسەڵات داببڕێت، و ھەم [[سانسۆرکردن|سانسۆری]] فەرمی و ھەم خۆسانسۆری بە دوو بەڵای کاری داھێنەرانە دادەنا.<ref name="noushazar" /> == ڕەخنەی ئەدەبی و مشتومڕەکان == باباچاھی وەک ڕەخنەگر قەڵەمێکی تیژی ھەبوو. کتێبەکەی ''گزاره‌های منفرد'' («گوزارە تاکەکان»)، کە شاعیران پلەبەندی دەکات و بە ڕاشکاوی ڕەخنە لە ھەندێک ڕەوت دەگرێت، کاردانەوەی زۆری لێ کەوتەوە. ناسراوترین مشتومڕی تیۆریی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی بوو و بە «شەڕی تاران–تۆرۆنتۆ» لە یادەوەرییەکاندا ماوەتەوە. ھەروەھا ڕەخنەی لە ڕەوتی «سادەنووسی» (''ساده‌نویسی'') لە شیعردا گرت، بەتایبەتی لە بۆچوونەکانی محەممەد شەمسی لەنگەروودی و سەید عەلی ساڵحی.<ref name="khabar" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، باباچاھی، بەتایبەتی لە دەیەکانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠دا، بەردەوام لە ململانێدا بوو لەگەڵ ڕەخنەگر و شاعیرانی دیکە، و جاری وا ھەبوو دەگەیشتە ڕادەی «توندوتیژیی زارەکی»؛ مەسعوودینیا پێکدادانەکانی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی و مەنووچێھر ئاتەشی بە «یادگاری بەنرخ» لە سەردەمێک دادەنێت کە شیعر ھێشتا بابەتی گفتوگۆ و مشتومڕ بوو، و بیر دەخاتەوە کە باباچاھی دواتر گوتی: «ئیتر وەڵامی ھیچ کەسێکی خوار بەراھەنی نادەمەوە!»<ref name="masoudinia" /> دەربارەی مشتومڕی شاپوور جۆرکێش دژی تیۆرەکانی باباچاھی و وەڵامی ڕەزا بەراھەنی بۆ جۆرکێش، بڕوانە [[#ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان|خوارەوە]]. == ھەڵسەنگاندنی ڕەخنەیی == محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ''تاریخ تحلیلی شعر نو''دا یەکەم کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''در بی‌تکیه‌گاهی''، بە شیعرێکی سۆزدار و پڕوێنە، کۆمەڵایەتیتەوەر و بارگاویی خەمێکی خۆوێرانکەر وەسف دەکات، کە ھەرچەندە ھەستیار و «لاوانە» بوو، ھەم بازنە سیاسییەکان و ھەم لایەنگرانی «ھونەر بۆ ھونەر»ی بەدڵ بوو و ناوبانگی دەرکرد.<ref name="langroudi3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=3|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=462}}</ref> بە بڕوای ئەو، باباچاھی لە کۆمەڵەی دووەمدا، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، بە ئاوازێکی وتاربێژانە و پڕوێنە، لە ژێر کاریگەریی [[فرووغ فەڕوخزاد]]دا، ھەمان ڕێگای درێژە پێ دا،<ref name="anon2">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|pages=90–95}}</ref> و کۆمەڵەی سێیەم، ''از نسل آفتاب''، جگە لە کێشدا گۆڕانێکی چۆنایەتیی ئەوتۆ نیشان نادات؛ لەم بوارەدا، بە گوتەی لەنگەروودی، دەستکەوتەکانی فەڕوخزاد و م. ئازاد درێژە پێ دەدات و ھەنگاوێکە لە کێشە نیماییەکانەوە بەرەو شیعری ئازاد.<ref name="anon3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=349}}</ref> خوسرەو گوڵسورخیش ھەڵسەنگاندنێکی دەربارەی ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' نووسیوە.{{ژێدەر پێویستە}} بە گوتەی ئیسفەندیار کووچە، کە بۆ ڕادیۆ زەمانە دەنووسێت، مەنووچێھر ئاتەشی لە گۆڤاری ''دنیای سخن''دا باباچاھی و دوو شاعیری دیکەی وەک ئاڵاھەڵگرانی شیعری پێشەنگی دەیەی ١٩٩٠ ناو بردبوو.<ref name="zamaneh2023" /> کووچە لە ھەڵسەنگاندنەکەیدا بۆ ''جهان متوجه شد''، پێشەکییەکە وەک «شتێکی وەک مانیفێست» دەبینێت کە شیعری ناڕەزایەتی پێناسە دەکات، و ئاماژە بەوە دەکات کە شاعیر، بە پەیڕەوی لە [[ئێدوارد سەعید]]، پێی وایە شاعیران و نووسەران ئەرکیان لەسەرە بەرانبەر بە ڕووداوەکانی دەوروبەریان، لەوانە خۆپیشاندانەکانی شەقام، بێلایەن نەبن. بە بڕوای ئەو، لەم کۆمەڵەیەدا، «لەگەڵ بڵێسەی شۆڕشی گەلی ئێران»، یارییە زمانییەکانی باباچاھی کەمتر دەبنەوە، وێنەکان «ڕووتتر» دەبن، و ئەو شیعرانەی مێژووی ٢٠٢٢یان لەسەرە «دینامیکیتر و سەرنجڕاکێشتر» دەردەکەون. کووچە ئاماژە بە ئاماژە مێژوویی و ئەدەبییەکانی ئەم شیعرانە دەکات: بۆ دێڕێکی ئەحمەد شاملوو («سەیری خوێنی سەر شۆستەکە بکە»)، بۆ ڕووداوەکانی [[بزووتنەوەی دەستووریی ئێران|شۆڕشی مەشرووتە]] و ھاوارد باسکێرڤیل، بۆ حەسەنەکی وەزیر و ''تاریخ بیهقی''، و بۆ دروشم و گەشتە پاسەوانییەکانی کۆمیتە شۆڕشگێڕییەکانی دەیەی ١٩٨٠. لە ھەمان کاتدا، دانانی سێ شیعر کە گێڕانەوە و وشەسازییان تا ڕادەیەکی زۆر وەک یەکە («ناڕەزایەتی ٣»، «ناڕەزایەتی ٨» و «ناڕەزایەتی (چیرۆکی کورت)») بە یەکێک لە خاڵە لاوازەکانی کۆمەڵەکە دادەنێت.<ref name="zamaneh2023" /> نووشئازەر لە خوێندنەوەکەیدا بۆ شیعری «ای…!» دەنووسێت کە شاعیر «بە شێوازی دێریدا» یاری بە جێناوەکان دەکات تاکوو توندوتیژیی شاراوەی دەسەڵات ئاشکرا بکات، و دێڕی «مەحبووبە ناوی دیکەم بوو» ناسنامەیەکی مێیینە بە گێڕەرەوە دەبەخشێت و، بە بڕوای ئەو، ساڵێک پێش تەقینەوەی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی، شیعرەکە لەو بزووتنەوەیە نزیک دەکاتەوە.<ref name="noushazar" /> عەلی مەسعوودینیا لە یادداشتێکدا کە لە ڕۆژی کۆچی دوایی باباچاھیدا لە ''خبرآنلاین''دا بڵاو بووەوە، «خاڵی سەرەکی»ی بەرھەمەکانی ئەو بە «مەیلی بەردەوام»ی بۆ داھێنانی شیعرێکی «پێشنیارکەر و دژەڕەوت» دەزانێت. بە گێڕانەوەی ئەو، باباچاھی لە دەیەی ١٩٦٠دا لە بووشێھر بە شیعری نیمایی دەستی پێ کرد و لە ھەمان کاتدا وەک ڕەخنەگرێکی جیددی خۆی چەسپاند، و لە کۆتایی دەیەی ١٩٧٠ و سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، بە ڕێبازێکی نوێ بەرانبەر بە کێشە لێکدراوەکان و کێشناسیی نیمایی، خۆی لە ھاوچەرخەکانی جیا کردەوە. بەڵام لووتکەی پرۆژە شیعری و ڕەخنەییەکەی لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو، کاتێک سەرەتا ڕووی لە شیعری ئازاد کرد و پاشان، بە گەڕان بەنێو تیۆری ئەدەبی و بیرۆکە [[پاش‌ نوێگەری|پۆستمۆدێرنەکان]]دا، لە ''نم‌نم بارانم'' و ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»)دا تەونێکی زمانی و ناسنامەیەکی شێوەییی تایبەت بە خۆی دۆزییەوە، و ھەوڵی دا شیعرناسییەکەی لە ڕێگەی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» و «شیعری پاشنیمایی»یەوە ڕوون بکاتەوە. مەسعوودینیا ئەمانە وەک تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرە دەژمێرێت: ڕووخانی ھەڵوەشێنەرانەی پاڵپشتە بابەتییەکان، پچڕانی ڕستەسازی و گۆڕانی ئاستی زمان، ڕەوانیی زەینێک کە لەسەر تەداعی بنیات نراوە، تایبەتمەندییەکی کۆلاژئاسا، زۆریی بۆشاییە سپییەکان بۆ خوێندنەوە، و «گاڵتەوگەپێکی ڕەشی بوێرانە»، و زیادی دەکات کە باباچاھی دواتر ئەزموونی شیعری کورت، [[ھایکوو]] و شێوە سادەتر و گێڕانەوەییترەکانیشی کرد. ئەو تامەزرۆیی بۆ ئەزموونکردن بە خەسڵەتێکی «نائاسایی لەنێو شاعیرانی نەوەکەیدا» دادەنێت، شێوازی ڕەخنەیی باباچاھی بە «زۆر ھەڵبژێرخواز و نائاسایی» بەڵام بەرھەمھێنەری «دەقی ڕەخنەیی بەنرخ» دەزانێت، و ''گزاره‌های منفرد''، ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ») و ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ») وەک ئەو کتێبانە ناو دەبات کە بەشدارییەکی «کەم نەبوو»یان لە شیکردنەوەی شیعری ھاوچەرخی ئێراندا کردووە. بە بڕوای مەسعوودینیا، کە پێشتر نووسینێکی بە ناونیشانی «گلادیاتۆری تەنیا و ڕووگرژ» بۆ تەرخان کردبوو، شیعری باباچاھی «مافی خۆی پێ نەدرا»، و خودی ئەو، سەرەڕای پێگەی وەک کەسایەتییەکی کاریگەر و تیۆرداڕێژی ئەدەبیاتی ئێران، «بە ئەندازەی بەھای ڕاستەقینەی خۆی قەدری نەزانرا»؛ بەشێک لەمە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی کە باباچاھی «بە سەرسەختی» و «بە ھەموو بوونیەوە» بەرگریی لە شیعرەکەی دەکرد.<ref name="masoudinia" /> بەپێی ''ایران امروز''، نووسینە ڕەخنەییەکان دەربارەی بەرھەمەکانی جەختیان لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە ھەندێک لە شیعرەکانی لەسەر ئەزموونی فۆرمالیستی و یاریکردن بە پێکھاتەکانی زمان بنیات نراون، لە کاتێکدا ھەندێکی دیکەیان ڕەخنەی کۆمەڵایەتی، گاڵتەوگەپ و خەمە سیاسییەکانی ئەو ڕەنگ دەدەنەوە.<ref name="ie-obit" /> بەھزاد خواجات لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئیبنا دوای کۆچی دوایی باباچاھی، ئەوی بە کەسایەتییەکی «گشتگیر» ناو برد و گوتی ھەرچەندە ڕەنگە ھیچ کەس لە فراوانیی چالاکیدا بەرانبەر بە شاملوو نەبێت، باباچاھی «ھەڵبژاردەیەکی شایانی سەرنجە کە دەتوانێت لە پاڵ کەسایەتییەکی گەورەی وەک شاملوو، یان لە ئاسۆیەکی دیکەدا لە پاڵ ڕەزا بەراھەنیدا ڕابوەستێت». بە گوتەی خواجات، تیۆرەکانی باباچاھی کەشی فرەیی دوای دەیەی ١٩٩٠ و وەرچەرخانی شیعر بەرەو «ناوەندێتیی زمان»یان «ڕوون و ئەکادیمی کرد»، و ھەمیشە شیعرەکانی بنەمای تیۆرەکانی بوون. بە پێچەوانەی زۆرێک لە ھاوچەرخەکانی کە نیگەرانی پاراستنی «شکۆی نەریتی»ی خۆیان بوون، ئەو مەترسیی «شیعری ئەزموونگەر»ی گرتە ئەستۆ و، بەتایبەتی لە ماوەی سەرپەرشتیکردنی لاپەڕەکانی شیعری ''آدینه''دا، بە ناساندنی شاعیرانی گەنج پەیوەندییەکی قووڵی لەگەڵ نەوەی نوێدا دروست کرد. خواجات گاڵتەوگەپی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» وەک ئامرازێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی «گێڕانەوە گەورە پیرۆزەکان» دەبینێت: بەم شێوەیە، بە بڕوای ئەو، یار، کە لە شیعری نەریتیدا بوونەوەرێکی پیرۆز و دەستپێنەگەیشتوو بوو، لە بەرھەمەکانی باباچاھیدا دەبێتە کارەکتەرێکی ئاسایی و ڕۆژانە.<ref name="ibna-khajat">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:علی باباچاهی؛ شیدایی زبان محزون (گفت‌وگو با بهزاد خواجات)|trans-title=عەلی باباچاھی: تامەزرۆیی بۆ زمانێکی خەمبار (چاوپێکەوتن لەگەڵ بەھزاد خواجات)|url=https://www.ibna.ir/news/547452|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === سیمین بێھبەھانی و عەبدولعەلی دەستغەیب === [[سیمین بێھبەھانی]] وتارێکی بە ناونیشانی «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی») بۆ شیعرەکانی ئەو تەرخان کرد، کە لە ژمارە ٢٣ی دوومانگنامەی ئەدەبیی ''چامه''دا (نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="behbahani1401">{{cite journal|language=fa|author=سیمین بهبهانی|script-title=fa:نگاهی به چند شعر باباچاهی|trans-title=ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2659296-38126|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> عەبدولعەلی دەستغەیب چەندین جار دەربارەی شیعری باباچاھی نووسیوە، بەتایبەتی لە وتاری «پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»، کە لە ''جهان کتاب''دا (بەرگی ١٥، ژمارە ٣–٤، ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠) بڵاو بووەوە،<ref name="dastgheib1389">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:پست مدرنیسم در شعرهای باباچاهی|trans-title=پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا|journal=جهان کتاب|volume=15|issue=3–4 (254)|date=ئایار–تەممووزی ٢٠١٠|url=https://ensani.ir/fa/article/author/16177|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە وتاری «نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»، کە لە ''چامه''دا (٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="dastgheib1401">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است|trans-title=نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2637317-16145|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتی ''جام جم آنلاین'' دەربارەی دانیشتنێک کە چەند ڕۆژێک دوای کۆچی دوایی باباچاھی لە کۆمەڵەی نیشتمانیی ڕەخنەگرانی ئەدەبی بۆ بەرھەمەکانی ئەو تەرخان کرا، دەستغەیب شیعری لە ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات») و ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا») خوێندەوە. گوتی ڕەخنەگران زیاتر گرنگی بە «پلە و وابەستەیی»ی شاعیران دەدەن نەک ناسینی خۆیان و شیعرەکەیان، لە کاتێکدا چۆنایەتیی شیعر لە توانای خوێنەردایە بۆ چوونە ناو جیھانەکەیەوە؛ جیھانێک کە لە حاڵەتی باباچاھیدا، بە بڕوای ئەو، «جاری وا ھەیە کۆمیدی، جاری وا ھەیە جیددی، جاری وا ھەیە لیریکی»یە. بە گوتەی دەستغەیب، شیعری باباچاھی ھەتا کۆتایی دەیەی ١٩٩٠ لە چوارچێوەی ڕۆحی شیعری نیماییدا مایەوە؛ دوای ئەوە وشەسازی، ئەو پەیوەندییانەی بەسەر جیھانی شیعرەکەدا زاڵن، «شێوەی ڕیزکردنی وشەکان» و شێوازی چوونە ناو شیعرەکە گۆڕان. لەنێو تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرەدا ئاماژەی بە پەرتبوونی ڕستەکان کرد (کە بە بڕوای ئەو، مانا سەرەکییەکە لە پشتیانەوە تێدەپەڕێت)، ھەروەھا ئاماژە ناوچەییەکان، پەنابردن بۆ پەند، لایلایە و چیرۆکە فۆلکلۆرییەکان، ئاشنایەتی لەگەڵ ئەدەبی کلاسیکدا، گرۆتێسک و گاڵتەوگەپ، و دێڕی «ھیچی ھیچ لە ھیچ باشترە»ی وەک نموونەیەکی یاریکردنی شاعیر بە زمان ھێنایەوە. دەستغەیب ڕەھەندی شیعریی ''فقط از پریان دریایی...''ی بە بەھێزتر و ڕەھەندی تیۆریی ''پیکاسو...''ی بە دیارتر زانی، و جەختی کردەوە کە شیعری باباچاھی «بە ھیچ شێوەیەک ڕاکردن نییە لە مانا»: ئازار و ئەشکەنجەکانی مرۆڤی ھاوچەرخ لە پشت فۆرمە نوێیەکەیەوە شاراونەتەوە. لە کۆتاییدا گوتی ئەوەی باباچاھی لە شیعرەکەیدا دەیڵێت «نە لاساییکردنەوەیە و نە کاریگەرییە لە کتێبە پۆستمۆدێرنەکانی دیکە»، و ئەو «پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتووە… و لە شیعرەکەیدا بە باشی بەکاری دەھێنێت».<ref name="jamejam1404">{{cite web|language=fa|author=سید محی‌الدین حسینی ارسنجانی|script-title=fa:باباچاهی پست‌مدرنیته را به‌خوبی درک کرده بود|trans-title=باباچاھی پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتبوو|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1544660|website=جام جەم ئۆنلاین|date=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === فەرەج سەرکووھی === لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا فەرەج سەرکووھی، کە خۆی یەکێک لە سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستان بوو، لە ستوونی «حەوت ڕۆژ، کتێب»ی [[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]دا، کە ئەو جارە بۆ ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە») تەرخان کرابوو، بەرھەمەکانی باباچاھیی لە دوو قۆناغدا لێکۆڵییەوە. بە گوتەی ئەو، باباچاھی لە دەیەکانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠دا، بە شیعرە ناسراوەکەی «من لە ئاوشوێنی بۆقە دەنگناخۆشەکانەوە دێم» و شیعرەکانی دیکەی ''در بی‌تکیه‌گاهی''، خۆی وەک یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی شیعری ئەو سەردەمە چەسپاند. شیعرە نیماییەکانی ئەم قۆناغە ئامرازە زاڵەکانی شیعری نیمایییان وەرگرت و لە ڕێگەی «ڕەخنە و نەفیکردنی سیستەمی ھەبوو»وە چوارچێوە زاڵە کۆمەڵایەتی، سیاسی و کولتوورییەکانیان ڕەت کردەوە؛ شیعرەکانی ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن'' و ھەندێک لە شیعرەکانی ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان») سەر بە ھەمان چوارچێوەن. قۆناغی دووەم، بە گوتەی سەرکووھی، بەستراوەتەوە بە ھەڵچوونەکانی دەیەی ١٩٩٠، کە ئەو بە «دەیەی قەیرانی شیعری فارسی» ناوی دەبات و سەرھەڵدانی شەپۆلگەلی وەک شیعری پاشنیمایی، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»، شیعری ھەڵوەشێنەرانە و شیعری پۆستمۆدێرنیستی بەخۆوە بینی. سەرکووھی دەنووسێت کە باباچاھی یەکێک بوو لە پێشەنگانی گۆڕینی پێکھاتە، فۆرم و زمانی شیعری نیمایی و یەکێک لە شاعیرە کاریگەرەکانی ئەو دەیەیە، و ھەوڵی دا بنەما تیۆرییەکانی پێشنیارەکانی لە نووسینە ناشیعرییەکانیدا، بەتایبەتی ''گزاره‌های منفرد''، بخاتە ڕوو. بە بڕوای ئەو، لە سەردەمێکدا کە «ھەژاریی تیۆری» ڕەخنەی ئەو ساڵانەی بۆ وەرگرتنی ئەو چەمکانە کورت کردبووەوە کە لە ڕێگەی وەرگێڕانی یەک دوو بەرھەمی بیرمەندانی پۆستمۆدێرنەوە بڵاو ببوونەوە، شیعری باباچاھی «لە دووبارەکردنەوەی ئەم گۆڕانکارییانە تێپەڕی». لە ڕێگەی مەیلی بەرەو فرەدەنگی، کێشە لێکدراوەکان، ڕێژەگەرایی و ڕەتکردنەوەی ڕەھاکان و گێڕانەوە گەورەکان؛ لە ڕێگەی ئەزموونی نوێ لە فۆرم، زمان و ئاوازدا؛ و لە ڕێگەی ھەڵوەشاندنەوە و نامۆکردن، گرۆتێسک و «بنیاتنانی شیعر لەسەر دژایەتی و پارادۆکس»ەوە، ھەوڵی دا ڕوانگەگەلێکی نوێ بەڵام ھێشتا شیعری بخوڵقێنێت. لەبەر ئەوەی شیعرەکەی لەسەر ناسینی کولتوور و شیعری کلاسیک، شیعری نیمایی و شیعری شاملوویی و «ئەزموون و بەھرە»ی خۆی بنیات نرابوو، لەوە دوور مایەوە کە بە «یارییە زمانی و یارییە پێکھاتەیییەکان»ی ئەو دەیەیە ناو دەبران. سەرکووھی شیعرەکانی ''گل باران هزارروزه'' بە درێژەپێدەری ئەم ڕێگایە دەزانێت و پێی وایە بەرھەمەکانی ئەم قۆناغە پێگەی باباچاھی «وەک یەکێک لە کەمە شاعیرە کامڵەکانی ئەم شەپۆل یان ڕەوتە» دەچەسپێنن.<ref name="sarkouhi1390">{{cite web|language=fa|author=فرج سرکوهی|script-title=fa:هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی|trans-title=حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەیەکی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/10/111027_l41_7_books_27oct_11|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان === چەند سەرنشینێکی دیکەی پاسەکەی ئەرمەنستان ھاوکار، ھاوبازنەی ئەدەبی یان ڕەخنەگری باباچاھی بوون. بەپێی کانوونی نووسەرانی ئێران، ئەو بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی محەممەدعەلی سێپانلۆ بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونەوە کرد.<ref name="kanoon" /> خودی باباچاھی بیری دەکەوتەوە کە پێش شۆڕش لەگەڵ محەممەد موختاری، جەواد موجابی، فەرامەرز سولەیمانی، عەزیز خەلیلی، ئیسماعیل ڕەھا، محەممەد محەممەدعەلی و چەند کەسێکی دیکە لە کۆڕەکانی «سێشەممانی شیعر»دا بەشداریی کردووە، و گلەیی ئەوەی دەکرد کە موجابی، کاتێک لە کتێبێکدا بیرەوەرییەکانی ئەو سەردەمەی گێڕاوەتەوە، ناوی ئەوی نەھێناوە؛ گوتی نازانێت بۆچی.<ref name="ibna1396">{{cite web|language=fa|author=شهاب دارابیان|script-title=fa:شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!|trans-title=شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک دەکرێت وەرگەڕێین!|url=https://www.ibna.ir/news/256182|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> موجابی لە ''آینهٔ بامداد''دا، کە کۆمەڵە نووسین و چاوپێکەوتنەکانی ئەوە دەربارەی ئەحمەد شاملوو، گفتوگۆیەکی دەربارەی شاملوو لەگەڵ شاعیرانی وەک مەنووچێھر ئاتەشی، محەممەد حقووقی، محەممەدعەلی سێپانلۆ و باباچاھی بڵاو کردەوە؛<ref name="taaghche-mojabi">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جواد مجابی: زندگینامه و معرفی کتاب‌ها (آینه بامداد)|trans-title=جەواد موجابی: ژیاننامە و ناساندنی کتێبەکانی (ئاوێنەی بامداد)|url=https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C|website=تاقچە|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ھەروەھا لە ماڵی شاملوو لە یەکەمین ڕێوڕەسمی بەخشینی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوودا ئامادە بوو، کە تێیدا ''این کشتی پراسرار''ی باباچاھی یەکێک لە دوو براوەکە بوو.<ref name="zamaneh2016" /> داریووش مێعمار لە نووسینێکدا کە دوای کۆچی دوایی موجابی (٢٠٢٦) لە ''ایندیپندنت فارسی''دا بڵاو بووەوە، ڕێڕەوی شیعریی موجابی لەگەڵ ھی باباچاھی بەراورد دەکات: بە بڕوای ئەو، شاعیرانی وەک ڕەزا بەراھەنی و باباچاھی «لە ھەندێک قۆناغی ژیانی شیعریاندا ئەزموونی بنەڕەتییان لەگەڵ زمان، ڕستەسازی و فۆرمدا کرد»، و جاری وا ھەبوو بۆشاییەکی بەرچاو لە نێوان قۆناغە جیاوازەکانیاندا دروست دەبوو، لە کاتێکدا موجابی بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە چوارچێوەی نەریتی نیمایی و شیعری ئازادی شاملوودا مایەوە.<ref name="independent1405">{{cite web|language=fa|author=داریوش معمار|script-title=fa:جواد مجابی، نویسنده‌ای که نمی‌شود او را در یک عنوان خلاصه کرد|trans-title=جەواد موجابی، نووسەرێک کە لە یەک ناونیشاندا کورت ناکرێتەوە|url=https://www.independentpersian.com/node/422164|website=ئیندیپێندێنت فارسی|date=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٧ەوە، ڕۆماننووس محەممەد محەممەدعەلی بە ھاوبەشی لەگەڵ باباچاھی سێ ژمارەی تایبەتی ''آدینه''یان دەربارەی شیعر و چیرۆکی کورت ئامادە کرد،<ref name="bbc-mohammadali">{{cite web|language=fa|script-title=fa:محمد محمدعلی؛ «باورهای خیس یک مرده» و رمان‌های اساطیری پر راز و رمز|trans-title=محەممەد محەممەدعەلی: «باوەڕە تەڕەکانی پیاوێکی مردوو» و ڕۆمانە ئەفسانەییە پڕڕازەکان|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cqlg1eypp23o|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و باباچاھی ھاوکارییەکەیانی لە ''آدینه''دا بە «ماوەیەکی زۆر باش» وەسف کرد.<ref name="ibna1396" /> محەممەدعەلی و مەسعوود بەھنوود لەو کەسانەن کە لە فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک''دا دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن.<ref name="shargh">{{cite web|language=fa|author=پوریا سوری|script-title=fa:«این قیافه مشکوک» مستند شد|trans-title=«ئەم ڕووخسارە گوماناوییە» دەبێتە فیلمی دیکۆمێنتاری|url=http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611033850/http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|archive-date=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ''، کە شەھریار مەندەنیپوور یەکێکە لە سەرنووسەرانی، لە نیسانی ٢٠٢٣دا سێ شیعری کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی باباچاھیی بڵاو کردەوە.<ref name="baang" /> ڕەخنەگر شاپوور جۆرکێش، سەرنشینێکی دیکەی پاسەکە، یەکێک بوو لە سەرسەختترین دژبەرانی تیۆرەکانی باباچاھی. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مەھیار زاھید کە بە ناونیشانی «ڕوانین بەرەو داھاتوو» لە ڕۆژنامەی ''اعتماد''دا (ژمارە ١٥٤٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧) بڵاو بووەوە، باباچاھیی بە «ڕۆژنامەنووس و شاعیری ھاوچەرخ» ناو برد و ئیدیعای کرد کە باباچاھی لە لاپەڕە ٧٧١ی ''گزاره‌های منفرد''دا پێنج دێڕی داوەتە پاڵ کتێبەکەی ئەو، ''هوش سبز''، کە تێیدا نین. جۆرکێش گوتی: «بەڕێز باباچاھی، کە دان بەوەدا دەنێت جەماوەرگەرایی ئەدەبیی ئەگەرییەکەی قەرزاری دەیەی ١٩٩٠یە، دەتوانێت بەم جۆرە دەستبازییە ھەر کاریگەرییەکی ئەگەریی شاملوو لەسەر خۆی ئینکار بکات»، و زیادی کرد: «لەوانەیە مافم ھەبێت تیۆرییەکی وا سەرپێیی و ناوورد بە یەکێک لە ھۆکارەکانی بنبەستی شیعری دەیەی ١٩٩٠ دابنێم».<ref name="etemad1545">{{cite journal|language=fa|author=مهیار زاهد|script-title=fa:چشم به راه آینده (جریان‌های نقد ادبی در گفت‌وگو با شاپور جورکش)|trans-title=ڕوانین بەرەو داھاتوو (ڕەوتەکانی ڕەخنەی ئەدەبی، چاوپێکەوتن لەگەڵ شاپوور جۆرکێش)|journal=اعتماد|issue=1545|date=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|url=https://www.magiran.com/newspapertoc/14622|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ''اعتماد''، ئەم چاوپێکەوتنە «دەنگدانەوەی بەرفراوانی ھەبوو»، و ڕەزا بەراھەنی لە وەڵامێکی درێژدا بە ناونیشانی «بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی» (''اعتماد''، ژمارە ١٥٦٧، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧) بەرگریی لە باباچاھی کرد: «ھەموو کەس دەزانێت کە بەڕێز باباچاھی شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبییە. ئەمە یەکەم جارە کەسێک بە 'ڕۆژنامەنووس' ناوی بەرێت.» بە بڕوای بەراھەنی، جۆرکێش بە دانانی وشەی «ڕۆژنامەنووس» پێش «شاعیر» ویستوویەتی باباچاھی «بچووک بکاتەوە» و دەبێت ھەم داوای لێبوردن لە ڕۆژنامەنووسان و ھەم لە باباچاھی بکات، چونکە «ھەموو ئەوەی تا ئێستا نووسیویەتی و بڵاوی کردووەتەوە سەر بە شیعر و ڕەخنەی شیعرە».<ref name="etemad1567">{{cite journal|language=fa|author=رضا براهنی|script-title=fa:پاسخ به شاپور جورکش / به نسل بی سن فردا|trans-title=وەڵام بۆ شاپوور جۆرکێش / بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی|journal=اعتماد|issue=1567|date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|page=11|url=https://www.magiran.com/article/1540386|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === توێژینەوە ئەکادیمییەکان === شیعری باباچاھی بووەتە بابەتی بڕێکی بەرچاو لە کاری ئەکادیمی. ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، بنکەدراوەی عیلمنێت زیاتر لە ٧٠ بەڵگەنامەی زانستی لە ژێر کلیلەوشەی «علی باباچاهی»دا تۆمار دەکات (وتاری گۆڤار، وتاری کۆنفرانس، نامەی ماستەر و دکتۆرا، و کتێب)، کە ھەندێکیان خودی باباچاھی نووسیونی.<ref name="elmnet-kw">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مقالات مرتبط با علی باباچاهی (کلیدواژه)|trans-title=وتارە پەیوەندیدارەکان بە عەلی باباچاھییەوە (کلیلەوشە)|url=https://elmnet.ir/keyword/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لانیکەم ھەشت نامەی ماستەر و دکتۆرا، کە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١٦دا لە زانکۆگەلی وەک ئەراک، زابوڵ، فیردەوسیی مەشھەد، وەلیعەسری ڕەفسەنجان و پەیامی نووردا پێشکەش کراون، لایەنە جیاوازەکانی شیعری ئەو لێکدەکۆڵنەوە: پێشخستن (بەرجەستەکردن)، وێنەی یار، دوانە دژەکان، توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی، گاڵتەوگەپ و گرۆتێسک، و پێکھاتە پۆستمۆدێرنیستییەکان.<ref name="khazaei1389">{{cite web|language=fa|author=سارا خزایی|script-title=fa:برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی|trans-title=پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/10517906-53213|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="bazzi1392">{{cite web|language=fa|author=طاهره بزی|script-title=fa:سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی|trans-title=وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٣)|url=https://elmnet.ir/doc/10679289-51512|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="hashemi1393">{{cite web|language=fa|author=طاهره هاشمی|script-title=fa:تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی|trans-title=دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10845534-14801|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="palash1393">{{cite web|language=fa|author=محمود پالاش|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10765268-11558|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="torabi1394">{{cite web|language=fa|author=عبدالرسول ترابی|script-title=fa:کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی|trans-title=بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10961206-81101|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="latifnejad1394">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد رودسری|script-title=fa:متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی|trans-title=دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی (نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10931151-91402|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری لە وتارێکدا لە ''زیبایی‌شناسی ادبی''دا (٢٠١٢) بێباکی بەرانبەر بە زنجیرەی کاتی بە یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی شیعری دەیەی ٢٠٠٠ و شیعری باباچاھی دادەنێن: بە گوتەی ئەوان، شاعیر قۆناغە جیاوازەکان تێکەڵ دەکات، دەقێکی ناھێڵی دروست دەکات و بە ئاگاییەوە دەستکاریی ڕاستییە مێژووییەکان دەکات؛ ئەم خەسڵەتە بە بیرۆکەکانی پاشپێکھاتەگەرایان و ژاک دێریداوە دەبەستنەوە.<ref name="bahadori1391">{{cite journal|language=fa|author=محمدجلیل بهادری و حسن ذوالفقاری|script-title=fa:بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)|trans-title=زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە (بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی)|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|issue=13|date=پاییزی ٢٠١٢|url=https://elmnet.ir/doc/339614-26612|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبراھیم موحیببی و ھاوکارانی (٢٠١٩)، بە ڕێبازێکی شێوازناسیی مەعریفی، «شێواندنی پێکھاتەیی» و شکاندنی شێمای «دەفر و شوێن» وەک تایبەتمەندییە شێوازییەکانی شیعری ئەو دیاری دەکەن کە بە بڕوای ئەوان دەگەنە «شێمایەکی ڕیزۆمی»؛ ئەوان شێوازناسیی نەریتی بە ناتوانا دەزانن لە شیکردنەوەی شیعرگەلی لەم جۆرە.<ref name="mohebbi1398">{{cite journal|language=fa|author=ابراهیم محبی، مظاهر نیکخواه و محمد حکیم‌آذر|script-title=fa:خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی|trans-title=خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا|journal=شعرپژوهی (بوستان ادب)|issue=3|date=پاییزی ٢٠١٩|url=https://elmnet.ir/doc/2137426-9252|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی (٢٠٢١) باباچاھی بە «یەکێک لە پێشکەوتووترین نوێنەرانی پۆستمۆدێرنیزم لە ئێراندا» ناو دەبەن و پێکھاتەگەلی وەک ڕاکردن لە ڕستەسازی، پێکھاتەی بێسەروبەری زمان، ڕەتکردنەوەی عەقڵ و نەبوونی یەکگرتوویی و دڵنیایی لە شیعرەکەیدا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="ehsani1400">{{cite journal|language=fa|author=محمدامین احسانی اصطهباناتی و محمدرضا صرفی|script-title=fa:باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن|trans-title=باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن|journal=مطالعات بلاغی|volume=12|issue=23|pages=7–36|date=بەھاری ٢٠٢١|url=https://elmnet.ir/doc/2361896-42341|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەھزاد خواجات (٢٠٢١)، بە بەراوردکردنی یەکێک لە شیعرەکانی ئەو لەگەڵ شیعرێکی محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ڕوانگەی تیۆری ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆزەوە، باباچاھی وەک نوێنەری شیعری پۆستمۆدێرنیستی و شەمسی لەنگەروودی وەک نوێنەری ڕەوتی ناسراو بە «سادەنووسی» دەناسێنێت.<ref name="khajat1400">{{cite journal|language=fa|author=بهزاد خواجات|script-title=fa:بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز|trans-title=لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز|journal=قند پارسی|volume=4|issue=13|date=٢٠٢١–٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2660109-44164|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە ناونیشانی شیعرەکانی، گەشەسەندنی ئەو لە سەرەتایەکەوە کە مۆرکی [[نیما یووشیج|نیما]] و ڕیالیزمی پێوە بوو ھەتا چوونە ناو شیعری پۆستمۆدێرن بە ''نم‌نم بارانم'' و ''عقل عذابم می‌دهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات») بەدوادا دەچن.<ref name="mohammadi1401">{{cite journal|language=fa|author=علی محمدی و طاهره قاسمی|script-title=fa:بررسی «عنوان» در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم|trans-title=«ناونیشان» لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا، لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم|journal=تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)|volume=14|issue=51|date=بەھاری ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2624292-3841|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕوناک جەوھەرزادە و ھاوکارانی (٢٠٢٢) ئاماژە بە زۆریی پێکھاتەگەلی وەک نادڵنیایی، «خوێندنەوەی بۆشاییەکان»، «مەرگی نووسەر» و پارادۆکس لە ھەمان ئەم دوو کۆمەڵەیەدا دەکەن، و خاڵە بەھێز و لاوازەکانی ئەم جۆرە شیعرە لە ئاستە زمانی، بابەتی و ئەدەبییەکاندا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="joharzadeh1401">{{cite journal|language=fa|author=روناک جوهرزاده، شاهرخ حکمت و مجید عزیزی|script-title=fa:تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ «نم‌نم بارانم» و «عقل عذابم می‌دهد» از علی باباچاهی|trans-title=شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی عەلی باباچاھیدا|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2473309-42931|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی توێژینەوەی زەکییە محەممەدلوو و ھاوکارانی (٢٠٢٢)، [[لێکچوواندن]] باوترین شێوەی لادانی واتایی لە شیعری باباچاھیدایە، لە کاتێکدا خوازە کەمتر بەکار دێت.<ref name="mohammadlou1401">{{cite journal|language=fa|author=ذکیه محمدلو، برات محمدی و سیف‌الدین آب‌برین|script-title=fa:بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=52|date=ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2603363-43427|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> مەحبووبە شیرگەردوون (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە حەوت کۆمەڵە شیعری ئەو، شیعرەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر وەسف و لێکچوواندن بنیات نراو، بە بەکارھێنانێکی بەرفراوانی توخمە سروشتییەکان، دەبینێت و دووبارەکردنەوە وەک بەکارھاتووترین ھونەری ڕەوانبێژی دیاری دەکات.<ref name="shirgardoon1401">{{cite journal|language=fa|author=محبوبه شیرگردون|script-title=fa:بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)|trans-title=دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (لێکۆڵینەوەی حەوت کۆمەڵە)|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2452699-22315|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> توێژینەوەکانی دیکە شیعری «پاسینگاھی ٢» لە ڕوانگەی جیۆڕەخنە و تیۆری «پێکھاتەی ئاسۆ»ی میشێل کۆلۆوە،<ref name="alivand1401">{{cite journal|language=fa|author=مهران عالی‌وند، کاظم دزفولیان و قدرت‌الله طاهری|script-title=fa:تحلیل منظرهٔ غروب در شعر «پسینگاهی ۲» از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو|trans-title=شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری «پاسینگاھی ٢»ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ|journal=ادبیات پارسی معاصر|volume=12|issue=1|date=بەھار–ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2567599-17941|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و شیعری «دوری و...» بەپێی تیۆری «جیھانەکانی دەق»ی پۆڵ وێرس شی دەکەنەوە؛<ref name="latifnejad1401">{{cite journal|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد رودسری|script-title=fa:تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر «دوری و...» اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث|trans-title=ڕۆڵی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری «دووری و...»ی باباچاھیدا، بەپێی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس|journal=نقد و نظریهٔ ادبی|volume=7|issue=2|date=٢٠٢٢–٢٠٢٣|url=https://elmnet.ir/doc/2758469-66312|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> شیعرەکەی ھەروەھا لە پاڵ شیعری کیوومەرس مونشیزادەدا بە بەکارھێنانی مۆدێلی جێفری لیچ لێکۆڵراوەتەوە.<ref name="hosseinalizadeh1403">{{cite journal|language=fa|author=آسیه حسینعلی‌زاده، هانیه صدری مجد و شاهپرک فرحبخش اصفهان|script-title=fa:نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ|trans-title=ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ|journal=گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی|volume=2|issue=1|date=بەھاری ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2976965-46162|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی لە وتارێکدا لە وەرزنامەی ''مطالعات هنر اسلامی''دا (٢٠٢٤) باباچاھی و ڕەزا بەراھەنی لەنێو شاعیرە گەورەکانی «دەیەی حەفتا» (دەیەی ١٩٩٠) دادەنێن و «فرەدەنگی» لە بەرھەمەکانیاندا وەک یەکێک لە نیشانە دیارەکانی [[پاش‌ نوێگەری|پۆستمۆدێرنیزم]] لێکدەکۆڵنەوە. بەپێی ئەم توێژینەوەیە، فرەدەنگی لە شیعری ئەواندا لە کێش و مۆسیقا، جیاوازییەکانی زمان و دژیەکیی نێوان ئاستی فەرمی و ئاخاوتن، «نووسینی پەرتکەرەوە» و «نووسینی شێتانە»، و ئامادەبوونی کارەکتەرێکی شیزۆفرێنیکەوە سەرچاوە دەگرێت، و دەگاتە «ڕزگاربوون لە ستەمی مۆنۆلۆگ»، پچڕانی گێڕانەوە و ڕەتکردنەوەی تەوەری ستوونی و یەکێتیی بابەتی.<ref name="amini1403a">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی اصفهانی|script-title=fa:چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر|trans-title=فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا|journal=مطالعات هنر اسلامی|volume=21|issue=54|date=ھاوینی ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2914597-59881|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە وتارێکی دیکەدا، کە لە ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''دا (شوبات–ئازاری ٢٠٢٥) بڵاو بووەوە، ھەمان توێژەران «شیعری پەرتکەرەوە»ی باباچاھی لێکدەکۆڵنەوە؛ چەمکێک کە بە گێڕانەوەی ئەوان لە «پەرتکردنەوە»ی دێریداوە وەرگیراوە و لە شیعری دەیەی ١٩٩٠دا لە خوێندنەوەی دەقەوە بۆ بەرھەمھێنانی دەق درێژ کراوەتەوە. ئەوان فرەدەنگی، خوێندنەوەی بۆشاییەکان و بەشداریی خوێنەر، لەجێچوونی زمان و نووسینی شێتانە، گاڵتەوگەپ و پارۆدی، تێکەڵبوونی کاتەکان، وێنەی فرەیی عاشق و مەعشووق، و دەقئاوێزان وەک پێکھاتە سەرەکییەکانی دیاری دەکەن. بە گوتەی ئەوان، باباچاھی لە زۆربەی شیعرەکانی «قۆناغی چوارەم»ی ڕێڕەوەکەیدا، بە شاراوەیی یان بە ئاشکرا، ھەندێک لە وشە و چەمکەکانی لە دەقە کۆنەکان، گۆرانی، بەیت و پەندە میللییەکانەوە وەردەگرێت.<ref name="amini1403b">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی|script-title=fa:بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی|trans-title=شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی|journal=سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=17|issue=106|date=شوبات–ئازاری ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2878295-19912|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> جگە لە وتارە ئەکادیمییەکان، چەند کتێبێک بۆ شیعری باباچاھی تەرخان کراون، لەوانە ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)ی نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، کە شیعری ئەو لە پاڵ شیعری مەنووچێھر ئاتەشیدا لێکدەکۆڵێتەوە؛<ref name="ramnaram1397">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:رام و نارام: آتشی - باباچاهی|trans-title=ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی (کتێب، شەلاک، ٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/31529018-66187|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''به سمت چهره‌های مختلفی''ی ئیبراھیم موحیببی، دەربارەی شێوازی شیعری ئەو و شیعری عەبباس سەففاری؛<ref name="mohebbibook1400">{{cite web|language=fa|author=ابراهیم محبی|script-title=fa:به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی|trans-title=بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32033952-2742|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش''ی حوسێن باقری، دەربارەی «ھەڵوەشاندنەوە» لە دە کۆمەڵە شیعری ئەودا لە دەیەی ٢٠١٠؛<ref name="bagheribook1402">{{cite web|language=fa|author=حسین باقری|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32142092-1181|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی''ی جاوید تەکاوەران.<ref name="takavaran1403">{{cite web|language=fa|author=جاوید تکاوران|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، خەرەدی جاوید، ٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31969986-1011|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> == خەڵات و ڕێزلێنانەکان == * براوەی ھاوبەشی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو (کە لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦دا بەخشرا) بۆ کۆمەڵە شیعری ''این کشتی پراسرار'' (نیگاھ، ٢٠١٤)، لەگەڵ ''منظومهٔ بازگشت و اشعار دیگر''ی محەممەد شەمسی لەنگەروودی. ڕێوڕەسمەکە لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە ماڵی ئەحمەد شاملوو بەڕێوە چوو.<ref name="zamaneh2016" /><ref name="khabar" /> * ڕێزلێنان (١٤ی ئازاری ٢٠١٢): گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێوڕەسمێکی بۆ ڕێزگرتن لە باباچاھی ڕێک خست، کە تێیدا فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک'' بۆ یەکەم جار نمایش کرا.<ref name="ibna2012">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مراسم نکوداشت علی باباچاهی برگزار می‌شود|trans-title=ڕێوڕەسمی ڕێزلێنان لە عەلی باباچاھی بەڕێوە دەچێت|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی ئازاری ٢٠١٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919011313/http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|archive-date=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> == بەرھەمەکان == بەپێی بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران، باباچاھی بیست و حەوت کۆمەڵە شیعر، حەوت کتێب لە بواری ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبیدا و پێنج بەرھەمی توێژینەوەیی بڵاو کردووەتەوە.<ref name="kanoon" /> ''خبرآنلاین'' باس لە زیاتر لە سی و پێنج بەرگ دەکات.<ref name="khabar" /> لە خوارەوەدا ساڵەکان بە [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی]] و پاشان ساڵی زایینیی بەرانبەری نووسراون (ساڵی ھەتاوی نزیکەی ٢١ی ئازار دەست پێ دەکات و بۆیە دوو ساڵی زایینی دەگرێتەوە). ناونیشانەکان بە فارسیی ڕەسەن و پاشان وەرگێڕانی کوردییان نووسراون. === کۆمەڵە شیعرەکان === ئەم لیستەی خوارەوە لەسەر بنەمای سەرچاوە ڕۆژنامەوانییەکان ئامادە کراوە:<ref name="ie-obit" /><ref name="tabnak" /><ref name="mahjoubi" /> * ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»، ١٣٤٦ / ١٩٦٧) * ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٣٤٩ / ١٩٧٠) * ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٣٥٣ / ١٩٧٤؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٥٢ / ١٩٧٣) – مەھرداد، ڕز<ref name="nlai851887">{{cite web|language=fa|script-title=fa:از نسل آفتاب / علی باباچاهی|trans-title=لە نەوەی خۆر / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، [[تەورێز]] * ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»، ١٣٥٩ / ١٩٨٠) * ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید'' («لە خاکمانەوە خۆر ھەڵدێت»، ١٣٦٠ / ١٩٨١) – بەھنام، تەورێز * ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان»، ١٣٦٨ / ١٩٨٩) – عەسری جەدید<ref name="nlai576639">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آوای دریامردان / علی باباچاهی|trans-title=ئاوازی دەریاپیاوان / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، وەیس؛ چاپی دووەم ١٣٧٢ / ١٩٩٣، دورسا) * ''نم‌نم بارانم'' («من نمەبارانم»، ١٣٧٥ / ١٩٩٦، دارینووش؛ چاپی دووەم، نەشری چەشمە) {{ISBN|9786002290816}}<ref name="ik9056">{{cite web|language=fa|script-title=fa:نم‌نم بارانم|trans-title=من نمەبارانم (نەشری چەشمە، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٨٣ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9056-nam-nam-baranam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»، ١٣٧٦ / ١٩٩٧، تکاپو؛ چاپی نوێ ١٤٠٠ / ٢٠٢١، پاتیزە) {{ISBN|9786229567203}}<ref name="ik97600">{{cite web|language=fa|script-title=fa:منزل‌های دریا بی‌نشان است|trans-title=وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن (پاتیزە، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١١٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97600-manzelhaye-darya-bi-neshan-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''عقل عذابم می‌دهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات»، ١٣٧٩ / ٢٠٠٠، ھەمراھ؛ چاپی دووەم ١٣٩٢ / ٢٠١٣، زاوش) {{ISBN|9786006846095}}<ref name="ik9066">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (زاوش، چاپی دووەم، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٢٣٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9066-reason-hurts-me|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است'' («ڕووخسارم خۆ زۆر گوماناوییە»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢) – نەویدی شیراز و ڕاشین * ''رفته بودم به صید نهنگ'' («چووبووم بۆ ڕاوی نەھەنگ»، ١٣٨٢ / ٢٠٠٣) – پاندا، [[مەشھەد]] * ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٨٣ / ٢٠٠٤؛ چاپی چوارەم ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641911982}}<ref name="ik9099">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزینه اشعار علی باباچاهی|trans-title=ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (مروارید، چاپی چوارەم، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢٢٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9099-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩؛ چاپی دووەم ١٣٩٠ / ٢٠١١) – سالس {{ISBN|9789643803100}}<ref name="ik9095">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پیکاسو در آب‌های خلیج فارس|trans-title=پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٦٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9095-picaso-in-the-waters-of-the-persian-gulf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – نەویدی شیراز * ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە»، ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ چاپی دووەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – مروارید {{ISBN|9789641911357}}<ref name="ik9098">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گل باران هزار روزه|trans-title=گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە (مروارید، چاپی دووەم، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٦٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9098-golbaran-hezar-rozeh|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست'' («ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643807832}}<ref name="ik9097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست|trans-title=ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە (سالس، ١٣٩٥/٢٠١٦، ٢٢٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9097-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''دنیا اشتباه می‌کند'' («دنیا ھەڵە دەکات»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – زاوش {{ISBN|9786009093991}}<ref name="ik9064">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دنیا اشتباه می‌کند|trans-title=دنیا ھەڵە دەکات (زاوش، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9064-the-world-is-wrong|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''بیا گوش‌ماهی جمع کنیم'' («وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە»، شیعری کورت، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643808563}}<ref name="ik9075">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیا گوش‌ماهی جمع کنیم|trans-title=وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە (سالس، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٩٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9075-bia-goshmahi-jam-konim|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند'' («بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن»، شیعری ئەوینداری، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641912118}}<ref name="ik9071">{{cite web|language=fa|script-title=fa:به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند|trans-title=بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن (مروارید، ١٣٩٤/٢٠١٥، ٢٢٩ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9071-they-fall-in-love-in-their-own-way|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''باغ انار از این‌طرف است'' («باخی ھەنار لەم لایەیە»، شیعرەکانی ١٣٩٠–١٣٩١؛ ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643517700}}<ref name="ik9052">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٣٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9052-the-pomegranate-garden-is-on-this-side|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai2894290">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است (۱۳۹۰–۱۳۹۱) / علی باباچاهی|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (١٣٩٠–١٣٩١) / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''در غارهای پر از نرگس'' («لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا»، ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643518455}}<ref name="ik9054">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای پر از نرگس|trans-title=لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٧٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9054-in-the-caves-full-of-narcissus|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''مجموعهٔ اشعار'' («کۆی شیعرەکان»، بەرگی یەکەم، ١٣٩٢ / ٢٠١٣؛ چاپی دووەم ١٤٠٠ / ٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9789643518356}}؛ ئەم کۆمەڵانە لەخۆ دەگرێت: ''در بی‌تکیه‌گاهی''، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن''، ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید''، ''آوای دریامردان''، ''با گل نارنج'' («لەگەڵ گوڵی نارنج»)، ''منزل‌های دریا بی‌نشان است''، ''نم‌نم بارانم''، ''عقل عذابم می‌دهد''، ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است''، ''رفته بودم به صید نهنگ'' و ''غرقی‌ها'' («خنکاوەکان»)<ref name="ik9053">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مجموعه اشعار علی باباچاهی|trans-title=کۆی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9053-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''این کشتی پراسرار'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە»، ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – نیگاھ {{ISBN|9789643518721}}<ref name="ik9055">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە (نیگاھ، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٧٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9055-this-mysterious-ship|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3268693">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''اتاق بر آب راه می‌روم'' («ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم»، ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792408}}<ref name="ik9068">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٤/٢٠١٥، ١١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9068-otagh-bar-abrah-miravam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3752248">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم / علی باباچاهی|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''قشنگی دنیا به همین است'' («جوانیی دنیا ھەر بەمەیە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – دەریچە {{ISBN|9789648072143}}<ref name="ik9057">{{cite web|language=fa|script-title=fa:قشنگی دنیا به همین است|trans-title=جوانیی دنیا ھەر بەمەیە (دەریچە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9057-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''آدم‌ها در غروب اسم ندارند'' («مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – نیگاھ {{ISBN|9786003761247}}<ref name="ik17709">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە (نیگاھ، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17709-people-have-no-name-at-sunset|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4173916">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند / علی باباچاهی|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''آئورا و دیگران من'' («ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – پاتیزە {{ISBN|9786009618415}}<ref name="ik81299">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من (پاتیزە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/81299-aoura-va-digarane-man|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4257719">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من / علی باباچاهی|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود'' («ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت»، ١٣٩٧ / ٢٠١٨؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٩٦ / ٢٠١٧) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792910}}<ref name="ik20683">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٧/٢٠١٨، ١٣١ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/20683-in-ketab-ham-adam-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4651802">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است عاشق می‌شود / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە، عاشق دەبێت / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت!»، ھەڵبژاردەیەک کە شاعیر خۆی لە ھەموو کۆمەڵەکانی ھەڵیبژاردووە، لەگەڵ وتارێک بە ناونیشانی «کردەی کۆمەڵایەتی»؛ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە) – مانیا ھونەر {{ISBN|9786008975083}}<ref name="ibna1398" /><ref name="ik17707">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ژوزف تو مرخصی!|trans-title=ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت! (مانیا ھونەر، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17707-joseph|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»، چاپی یەکەم ١٤٠١) – نەشری ئافتاب، [[نەرویژ]] {{ISBN|978-1-4709-0021-2}}<ref name="aftab" /> لە ساڵی ١٤٠٣ (٢٠٢٤)دا بڵاوکەرەوەی کتێبی ھورمز ''در بی‌تکیه‌گاهی'' ({{ISBN|9786228365534}})<ref name="hormoz">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در بی‌تکیه‌گاهی (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=لە بێپاڵپشتیدا (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31883063-2521|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''عقل عذابم می‌دهد''ی<ref name="hormoz2">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31965239-81791|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> دووبارە چاپ کردەوە، و لە ساڵی ١٤٠٤ (٢٠٢٥)دا بەرگێکی بە ناونیشانی ''در غارهای نرگسی'' («لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا»)، بە ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، بڵاو کردەوە ({{ISBN|9786228365824}}).<ref name="hormoz3">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای نرگسی (شاعر: علی باباچاهی، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۴)|trans-title=لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا (شاعیر: عەلی باباچاھی، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٤/٢٠٢٥)|url=https://elmnet.ir/doc/32288124-60289|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === شیعر بۆ منداڵان و ھەرزەکاران === * ''سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان'' («دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران»، تەورێز؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٣٧ / ١٩٥٨)<ref name="anon4">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان / علی باباچاهی|trans-title=دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125195855/http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|archive-date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''چه کسی درِ قفس را باز کرد؟'' («کێ دەرگای قەفەزەکەی کردەوە؟»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، تەورێز<ref name="ibna2012" /><ref name="khabar" /> === ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی === سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="ibna2012" /> * ''گزاره‌های منفرد'' («گوزارە تاکەکان»، لێکۆڵینەوەیەکی ڕەخنەیی لە شیعری ئەمڕۆی ئێران)، بەرگی یەکەم (١٣٧٦ / ١٩٩٧، نارنج)؛ بەرگی دووەم (١٣٨٠ / ٢٠٠١، سپەنتا)؛ چاپی سێ بەرگی (١٣٨٩ / ٢٠١٠، دیبایە؛ {{ISBN|9789649961545}})<ref name="ik9094">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های منفرد، سه جلد|trans-title=گوزارە تاکەکان، سێ بەرگ (دیبایە، ١٣٨٩/٢٠١٠، ٢٬٣٨٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9094-single-statements|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9101">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سه دهه شاعران حرفه‌ای|trans-title=سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ (ویستار، ١٣٨١/٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9101-se-dahe-shaer-herfeie|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''عاشقانه‌ترین‌ها'' («ئەوینداریترینەکان»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوەیەکی شیعرەکانی نێوان ١٣٠٠ و ١٣٨٠ [١٩٢١–٢٠٠١]؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – سالس * ''بیرون پریدن از صف'' («لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە»، چاوپێکەوتن، ھەڵسەنگاندن و وتار، کۆکردنەوەی مازیار نەیستانی؛ ١٣٨٥ / ٢٠٠٦، میفرەغنیگار؛ چاپی نوێ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، پاتیزە) {{ISBN|9786009618446}}<ref name="ik97579">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیرون پریدن از صف|trans-title=لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە (پاتیزە، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٣٣٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97579-biroon-paridan-az-saf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٨٦ / ٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9100">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر امروز، زن امروز|trans-title=شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ (ویستار، ١٣٨٦/٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9100-poetry-today-woman-of-today|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''گزاره‌های پیوست'' («گوزارە پێکەوەبەستراوەکان»، نەوەد ساڵ شیعری نوێی فارسی؛ ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە) – دیبایە {{ISBN|9789649961750}}<ref name="ik58674">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های پیوست|trans-title=گوزارە پێکەوەبەستراوەکان (دیبایە، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/58674-gozare-haye-peyvast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''تأملات؛ از صفر'' («ڕامانەکان؛ لە سفرەوە»، ھەڵسەنگاندن و وتار؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9786003762176}}؛ بەپێی پێشەکیی باباچاھی، ناونیشانەکە دووبارەکردنەوەی ناوی زنجیرە نووسینێکە کە پێشتر بەم ناوە لە گۆڤارێکی ئەدەبیدا بڵاو ببوونەوە و دواتر لە ''بیرون پریدن از صف''دا کۆ کرانەوە، بەڵام ھیچ کام لەو نووسینانە لەم کتێبەدا نییە.<ref name="ik9063">{{cite web|language=fa|script-title=fa:تأملات؛ از صفر|trans-title=ڕامانەکان؛ لە سفرەوە (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9063-meditations-from-zero|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === توێژینەوە و ھەڵبژاردەکان === سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="bbc-obit" /> * ''شروه‌سرایی در جنوب ایران'' («شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، ئیقبالی لاھووری؛ چاپی نوێ ١٣٩٦ / ٢٠١٧، پاتیزە) {{ISBN|9786009618422}}؛ لێکۆڵینەوەیەک دەربارەی «شەروە»، جۆرێک لە گۆرانیی فۆلکلۆریی خەمئامێزی باشووری ئێران<ref name="ik97695">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شروه‌سرایی در جنوب ایران|trans-title=شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا (پاتیزە، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٣٠٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97695-sharveh-saraee|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ھەڵبژاردەی شیعرەکانی مەنووچێھر شەیبانی (ھەڵبژاردن و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٧٣ / ١٩٩٤) – مروارید * ''این بانگ دلاویز'' («ئەم بانگە دڵڕفێنە»، ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی؛ ١٣٨٠ / ٢٠٠١؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩) – سالس {{ISBN|9789647230018}}<ref name="ik17689">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٥٣٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17689-selected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai639927">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز: زندگی و شعر فریدون تولّلی / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە: ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="nlai6012194">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ھەڵبژاردەی شیعرەکانی {{Interlanguage link|مەنووچێھر نەیستانی|fa|منوچهر نیستانی}} (١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – مروارید * ''زیباتری از جنون'' («لە شێتی جوانتر»، ژیان و شیعری ئیسماعیل شاھروودی؛ ١٣٨٧ / ٢٠٠٨؛ چاپی پێنجەم ١٤٠٣ / ٢٠٢٤) – سالس {{ISBN|9789643803544}}<ref name="ik17710">{{cite web|language=fa|script-title=fa:زیباتری از جنون|trans-title=لە شێتی جوانتر (سالس، چاپی پێنجەم، ١٤٠٣/٢٠٢٤، ٣٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17710-ziba-tari-az-jonoun|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === وتارە ھەڵبژێردراوەکان === * «موج سوم: تعریفی محو و معلق» («شەپۆلی سێیەم: پێناسەیەکی ناڕوون و ھەڵپەسێردراو»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٤، ئایار–حوزەیرانی ١٩٨٨ * «۵۷ سال شعر نو فارسی» («پەنجا و حەوت ساڵ شیعری نوێی فارسی»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٥، حوزەیران–تەممووزی ١٩٨٨ * «جریان‌های شعری از دههٔ ۴۰ تا امروز» («ڕەوتە شیعرییەکان لە دەیەی ١٩٦٠ەوە ھەتا ئەمڕۆ»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٦، تەممووز–ئابی ١٩٨٨ * «کشش تصاویر و جوشش عاطفی واژگان» («ڕاکێشانی وێنەکان و کوڵانی سۆزداریی وشەکان»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٨، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ * «محورها و مشخصه‌های شعر پسانیمایی» («تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»)، ''کارنامه''، ژمارە ٤، ئازار–ئایاری ١٩٩٩ * «بحران شعر و راه برون‌رفت از آن» («قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»)، ''فرهنگ توسعه''، ژمارە ٤٩، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١<ref name="nlai189097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بحران شعر و راه برون رفت از آن / علی باباچاهی|trans-title=قەیرانی شیعر و ڕێگای دەربازبوون لێی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * «حافظ و فرهنگ بازی‌های زبانی» («[[حافز]] و کولتووری یارییە زمانییەکان»)، ''سالنامهٔ حافظ‌پژوهی'' («ساڵنامەی حافزناسی»)، ژمارە ٦، ٢٠٠٣ * «گسترهٔ نامحدود معنا» («پانتایی بێسنووری مانا»)، ''رودکی''، ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨<ref name="ensani" /> * «گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریای زحمتکش کم‌عقده‌ترند» («جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێتربن»)، ''مهرنامه''، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢<ref name="mehrnameh1391">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریایی زحمتکش کم‌عقده‌ترند (مهرنامه، شمارهٔ ۲۶، آبان ۱۳۹۱)|trans-title=جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێترن (مێھرنامە، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢)|url=https://elmnet.ir/doc/876042-10581|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «دربارهٔ شعر "خاطرات من" احمدرضا احمدی» («دەربارەی شیعری "بیرەوەرییەکانم"ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی»)، ''برگ هنر''، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢<ref name="bargehonar1400">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:دربارهٔ شعر «خاطرات من» احمدرضا احمدی (برگ هنر، شمارهٔ ۳۲، زمستان ۱۴۰۰)|trans-title=دەربارەی شیعری «بیرەوەرییەکانم»ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی (بەرگی ھونەر، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢)|url=https://elmnet.ir/doc/2656982-45112|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === چاوپێکەوتنەکان === ==== بە شێوەی کتێب ==== * ''تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران'' («مێژووی زارەکیی ئەدەبیاتی ھاوچەرخی ئێران»)، بەرگی پێنجەم (چاوپێکەوتنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی لەگەڵ عەلی باباچاھی؛ بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – ڕۆزنیگار<ref name="oralhist1384">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (تهیه‌کننده: عبدالله سادات‌مدنی، زیر نظر محمدهاشم اکبریانی، انتشارات روزنگار، ۱۳۸۴)|trans-title=عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی، بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی، ڕۆزنیگار، ١٣٨٤/٢٠٠٥)|url=https://elmnet.ir/doc/31000513-91322|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''دری به اتاق مناقشه'' («دەرگایەک بەرەو ژووری مشتومڕ»، کۆی ئەو چاوپێکەوتنانەی لە ماوەی نزیکەی سی و پێنج ساڵ چالاکیی ئەدەبیدا لەگەڵ باباچاھی کراون؛ نزیکەی ٥٠٠ لاپەڕە؛ ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – نیگاھ {{ISBN|9786003760547}}<ref name="isna1394">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: وضعیت ادبیات اسفناک است|trans-title=عەلی باباچاھی: دۆخی ئەدەبیات جێگەی داخە|url=https://www.isna.ir/news/94121710769/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=٧ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="ibna1395">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باباچاهی: «در ستایش مرگ» ساراماگو را در نوروز مطالعه کنید|trans-title=باباچاھی: لە نەورۆزدا ''مەرگ بە پچڕانەوە''ی ساراماگۆ بخوێننەوە|url=https://www.ibna.ir/news/233294|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کتێبی ''بیرون پریدن از صف'' (١٣٨٥ / ٢٠٠٦)یش، جگە لە ھەڵسەنگاندن و وتار، ژمارەیەک لە چاوپێکەوتنەکانی ئەوی لەخۆ گرتووە (بڕوانە [[#ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی|ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی]]). ==== لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا ==== * «شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف "حجم" می‌آید!» («شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی "حەجم"!»؛ مێزگردێک بە بەشداریی {{Interlanguage link|شەمس ئاقاجانی|fa|شمس آقاجانی}}، عەلی باباچاھی، موزەففەر ڕۆیایی و یەزدان سەلەحشوور)، ''بایا''، ژمارە ٤١، ٢٠٠٦<ref name="baya1385">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف «حجم» می‌آید! (میزگرد با حضور شمس آقاجانی، علی باباچاهی، مظفر رویایی و یزدان سلحشور) (بایا، شمارهٔ ۴۱، ۱۳۸۵)|trans-title=شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی «حەجم»! (مێزگرد، بایا، ژمارە ٤١، ١٣٨٥/٢٠٠٦)|url=https://elmnet.ir/doc/1909011-77179|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «آب گل‌آلود شعر» («ئاوی لێڵی شیعر»؛ مێزگردێکی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی دەربارەی دۆخی ئێستای شیعر، بەشی یەکەم)، ''شرق''، ژمارە ١٨٨٢، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣، لاپەڕە ٩<ref name="shargh1392">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آب گل‌آلود شعر (میزگرد علی باباچاهی و محمد شمس لنگرودی)|trans-title=ئاوی لێڵی شیعر (مێزگردی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی)|url=http://www.sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|page=9|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126055139/http://sharghdaily.ir:80/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|archive-date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!» («پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە!»؛ چاوپێکەوتنی {{Interlanguage link|عەلی عەبدوڵڵاھی|fa|علی عبداللهی}} لەگەڵ باباچاھی)، ''سینما و ادبیات''، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤<ref name="abdollahi1392">{{cite web|language=fa|author=علی عبداللهی|script-title=fa:پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!؛ گفت‌وگو با علی باباچاهی (سینما و ادبیات، شمارهٔ ۳۹، زمستان ۱۳۹۲)|trans-title=پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە! چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی (سینەما و ئەدەبیات، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/425707-41498|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ==== ئاژانسە ھەواڵییەکان، ماڵپەڕەکان و میدیاکانی دیکە ==== * «توجه شاعران امروز به ژرف‌ساختار روان‌شناسانه نوعی عرفان است» («گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان»)، [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦<ref name="mehr" /> * «شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!» («شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک ئەگەری ئەوە ھەیە وەرگەڕێین!»؛ چاوپێکەوتنی شەھاب دارابیان لەگەڵ باباچاھی دەربارەی پەنجا ساڵ شاعیرییەکەی)، ئیبنا، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨<ref name="ibna1396" /> * «نگاهم به فضای مجازی مثل مجلهٔ آدینه است / همچنان ایستاده‌ام» («ڕوانینم بۆ فەزای مەجازی وەک گۆڤاری ئادینەیە / ھێشتا ڕاوەستاوم»؛ چاوپێکەوتنێک بە بۆنەی حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونی)، ئیبنا، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩<ref name="ibna1398" /> * «برخی با شعرهای "رویایی" میانه خوبی نداشتند» («ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی "ڕۆیایی"دا ڕێک نەبوون»؛ چاوپێکەوتنی نیدا وەلیپوور لەگەڵ باباچاھی دەربارەی یەدوڵڵا ڕۆیایی)، ئیسنا، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢<ref name="isna1401" /> * «روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی» («گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین»؛ چاوپێکەوتنی شیرزاد بەستامی لەگەڵ باباچاھی، کە بەپێی ئیبنا لە ناوەڕاستی دەیەی ٢٠١٠دا لە پەراوێزی فیستیڤاڵێکی شیعردا لە [[خوڕەماوە]] کراوە و دوای کۆچی دوایی ئەو بڵاو کراوەتەوە)، ئیبنا، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦<ref name="ibna547535">{{cite web|language=fa|script-title=fa:روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی|trans-title=گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین|url=https://www.ibna.ir/news/547535|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ==== چاوپێکەوتن و شیعرخوێندنەوە لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا ==== * «عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم» («ئەوینداریت تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم»؛ چاوپێکەوتنی موجتەبا پوورموحسین لەگەڵ باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)، ڕادیۆ زەمانە، ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨<ref name="zamaneh2008" /> * شیعرخوێندنەوە بۆ ڕادیۆ زەمانە: دوای ڕێوڕەسمی بەخشینی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو، باباچاھی دوو شیعری لە کۆمەڵە براوەکەی، ''این کشتی پراسرار''، بۆ ئەم ڕادیۆیە خوێندەوە (ڕاپۆرتی محەممەد تەنگستانی، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦).<ref name="zamaneh2016" /> * «ای…» و دوو شیعری دیکە: سێ شیعر لە کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی ''جهان متوجه شد''، کە شاعیر خۆی بۆ گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' ھەڵیبژاردوون؛ ئەم گۆڤارە بەپێی ناساندنی خۆی گۆڤارێکی سەربەخۆیە کە لە دەرەوەی ئێران بە سەرپەرشتیی شەھریار مەندەنیپوور و حوسێن نووشئازەر دەردەچێت (٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣).<ref name="baang" /> === تۆمارە دەنگییەکان (شیعرخوێندنەوە) === * ''امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی'' («واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی»، بە دەنگی شاعیر؛ ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – تەحقیقاتی نەزەری، [[ئەسفەھان]]<ref name="nlai1846576">{{cite web|language=fa|script-title=fa:امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی / علی باباچاهی|trans-title=واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''این‌طوری فکر می‌کند'' («ئاوا بیر دەکاتەوە»، بە دەنگی شاعیر؛ شیعرەکانی ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس''؛ ١٣٩١ / ٢٠١٢) – دامەزراوەی تۆڕی دەنگیی خۆشبەیان * شیعرخوێندنەوەکەی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧؛ تۆماری دەنگی، ٣:٣٥)، بڵاوکراوە لە ماڵپەڕی ئازادی<ref name="azadi-babachahi-audio" /> === وەرگێڕانەکان === شیعرەکانی باباچاھی بۆ چەند زمانێک، لەوانە ئینگلیزی، ھۆڵەندی، کوردی و عەرەبی، وەرگێڕدراون.<ref name="artebox" /> * ''این هم یک شوخی بود'' (''This Too Was a Joke'' – «ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ھەڵبژاردەیەکی شیعریی دووزمانە بە وەرگێڕانی ئینگلیزیی سەعید سەعیدپوور؛ بە ئامادەکردنی ئەییووب سادقیانی؛ ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٨٩ / ٢٠١٠) – ویستار<ref name="artebox" /><ref name="nlai1975258">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''از روزهای روشن'' («لە ڕۆژە ڕووناکەکانەوە»، ھەڵبژاردەیەکی شیعری بە وەرگێڕانی کوردیی بابەک سەحرانەوەرد){{ژێدەر پێویستە}} == بەرھەمەکان دەربارەی باباچاھی == === فیلمی دیکۆمێنتاری === * ''این قیافهٔ مشکوک'' («ئەم ڕووخسارە گوماناوییە»، ٢٠١١)، فیلمێکی دیکۆمێنتاریی نەوەد خولەکی بە دەرھێنانی {{Interlanguage link|وەحید عەلیزادە ڕەززازی|fa|وحید علیزاده رزازی}} دەربارەی شیعر و ژیانی باباچاھی، کە لە ھاوینی ٢٠١١دا وێنە گیراوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="zamaneh2023" /><ref name="shargh" /> لەم فیلمەدا ئەم کەسانە دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن: ھووشەنگ چالەنگی، مەسعوود بەھنوود، محەممەد محەممەدعەلی، محەممەد قائید، مێدیا کاشیگەر، ئەحمەد پووری، فەتحوڵڵا بینیاز، فەڕخوندە حاجیزادە، بەھزاد خواجات، ڕەزا عامری، ئەردەشیر ڕوستەمی، عەلی عەبدوڵڵاھی، عەلیڕەزا موجابی و بابەک سەحرانەوەرد.<ref name="shargh" /> فیلمەکە بۆ یەکەم جار لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٢دا لەو ڕێوڕەسمی ڕێزلێنانەدا نمایش کرا کە گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێکی خستبوو.<ref name="ibna2012" /> * ''باور کنید این هم یک شوخی بود'' («باوەڕ بکەن، ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ٢٠١٤)، فیلمێکی دیکۆمێنتاری بە دەرھێنانی موحسین مووسەویی میرکەلایی.<ref name="mahjoubi" /><ref name="tabnak" /> ئەم فیلمە لە ساڵی ١٣٩٦ (٢٠١٧)دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی سەرزەمینی ئەھووڕاییەوە لە قوتوویەکدا بڵاو کرایەوە کە دیسکێکی DVD و کتێبێکی ٦٦ لاپەڕەیی بە ناونیشانی ''باور کنید: این هم یک شوخی بود!'' لەخۆ دەگرێت {{ISBN|9786006792477}}<ref name="ik110132">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دی‌وی‌دی مستند زندگی و آثار باباچاهی و کتاب «باور کنید: این هم یک شوخی بود!»|trans-title=DVDی فیلمی دیکۆمێنتاریی ژیان و بەرھەمی باباچاھی، لەگەڵ کتێبی «باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو!» (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٦٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/110132-babachahi|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3969267">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باورکنید: این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> === کتێبەکان === * ''کتاب درنگ'' («کتێبی وەستان و ڕامان»، دەفتەری یەکەم: شیعر و ژیانی عەلی باباچاھی؛ بە ئامادەکردنی محەممەد لووتیج) – تەحقیقاتی نەزەری، ئەسفەھان؛ بنکەدراوەی عیلمنێت ئەم کتێبە بە ناونیشانی «کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی» («کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی») و بە ساڵی ١٣٨٧ (٢٠٠٨) تۆمار دەکات.<ref name="rang1387">{{cite web|language=fa|script-title=fa:کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی (به اهتمام محمد لوطیج، انتشارات تحقیقات نظری، ۱۳۸۷)|trans-title=کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی محەممەد لووتیج، تەحقیقاتی نەزەری، ١٣٨٧/٢٠٠٨)|url=https://elmnet.ir/doc/30414066-41671|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر'' («حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا»، کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج؛ چاپی یەکەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792194}}؛ بەپێی ناساندنی کتێبەکە لە ماڵپەڕی ئێران کتێب، سێ دەیەی یەکەمی ڕێڕەوی شیعریی باباچاھی ناگرێتەوە، بەڵکوو تایبەتمەندییەکانی شیعرەکەی لە ''نم‌نم بارانم''ەوە دەخوێنێتەوە، و لە جیاتی ھەڵسەنگاندنی چۆنایەتیی شیعرەکان، ھەوڵ دەدات بە شیکردنەوەی پێکھاتەکانیان «کلیلەکانی خوێندنەوەی شیعرەکان» بخاتە بەردەستی خوێنەر.<ref name="ik9093">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9093-seventy-yellow-flowers|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="haftad1393">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر (گردآورنده: محمد لوطیج، انتشارات سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳)|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا (کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج، سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/30635607-12312|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * فەڕوخ لەتیفنەژاد، ''نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی)'' («چۆنیەتیی پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی»)، سوخەن، ١٣٩٦ / ٢٠١٧.<ref name="latifbook1396">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد|script-title=fa:نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی) (کتاب، انتشارات سخن، ۱۳۹۶)|trans-title=پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی (کتێب، سوخەن، ١٣٩٦/٢٠١٧)|url=https://elmnet.ir/doc/31392088-21231|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)، شەلاک، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ramnaram1397" /> * ئیبراھیم موحیببی، ''به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی'' («بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی»)، پاتیزە، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="mohebbibook1400" /> * فەیز شەریفی، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، بە دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="sharifi1400">{{cite web|language=fa|author=فیض شریفی|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، ویراستار: لیلا صبوری‌زاده، انتشارات حس هفتم، ۱۴۰۰)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠/٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32118029-81722|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * حوسێن باقری، ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی'' («بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»، دە کۆمەڵە کە لە دەیەی ٢٠١٠دا بڵاو بوونەتەوە)، پاتیزە، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="bagheribook1402" /><ref name="nlai9348106">{{cite web|language=fa|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش / حسین باقری|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ / حوسێن باقری (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * عەبدوڵڵا سولەیمانی (ئامادەکار)، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، ئەفراز، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="soleimani1402">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات افراز، ۱۴۰۲)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، ئەفراز، ١٤٠٢/٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32249070-41131|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * جاوید تەکاوەران، ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)'' («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە ''نم‌نم بارانم''ەوە ھەتا ''آئورا و دیگران من''»)، خەرەدی جاوید، ١٤٠٣ / ٢٠٢٤.<ref name="takavaran1403" /> === وتارە توێژینەوەییەکان === * محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری، «بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)» («لێکۆڵینەوەی زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە، بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ژمارە ١٣، پاییزی ٢٠١٢.<ref name="bahadori1391" /> * ئیبراھیم موحیببی، مەزاھیر نیکخواھ و محەممەد حەکیم ئازەر، «خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی» («خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا»)، ''شعرپژوهی (بوستان ادب)''، ژمارە ٣، پاییزی ٢٠١٩.<ref name="mohebbi1398" /> * محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی، «باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن» («باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن»)، ''مطالعات بلاغی''، بەرگی ١٢، ژمارە ٢٣، بەھاری ٢٠٢١.<ref name="ehsani1400" /> * بەھزاد خواجات، «بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز» («لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز»)، ''قند پارسی''، بەرگی ٤، ژمارە ١٣، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢.<ref name="khajat1400" /> * عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی، «بررسی "عنوان" در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم» («لێکۆڵینەوەی "ناونیشان" لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم»)، ''دهخدا''، بەرگی ١٤، ژمارە ٥١، بەھاری ٢٠٢٢.<ref name="mohammadi1401" /> * مێھران عالیوەند، کازم دیزفوولیان و قودرەتوڵڵا تاھیری، «تحلیل منظرهٔ غروب در شعر "پسینگاهی ۲" از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو» («شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری "پاسینگاھی ٢"ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ»)، ''ادبیات پارسی معاصر''، بەرگی ١٢، ژمارە ١، بەھار و ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="alivand1401" /> * زەکییە محەممەدلوو، بەرات محەممەدی و سەیفەدین ئاببەرین، «بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٢، ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="mohammadlou1401" /> * ڕوناک جەوھەرزادە، شاھڕوخ حیکمەت و مەجید عەزیزی، «تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ "نم‌نم بارانم" و "عقل عذابم می‌دهد" از علی باباچاهی» («شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی "من نمەبارانم" و "عەقڵ ئازارم دەدات"ی عەلی باباچاھیدا»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="joharzadeh1401" /> * مەحبووبە شیرگەردوون، «بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)» («لێکۆڵینەوەی دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: حەوت کۆمەڵە شیعر وەک نموونە»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="shirgardoon1401" /> * فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر "دوری و..." اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث» («کاریگەریی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری "دووری و..."ی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس»)، ''نقد و نظریهٔ ادبی''، بەرگی ٧، ژمارە ٢، پاییز و زستانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣.<ref name="latifnejad1401" /> * ئاسیە حوسێنعەلیزادە، ھانیە سەدری مەجد و شاھبەڕگ فەڕەحبەخشی ئەسفەھان، «نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ» («ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ»)، ''گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی''، بەرگی ٢، ژمارە ١، بەھاری ٢٠٢٤.<ref name="hosseinalizadeh1403" /> * لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی، «چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر» («فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا»)، ''مطالعات هنر اسلامی''، بەرگی ٢١، ژمارە ٥٤، ھاوینی ٢٠٢٤.<ref name="amini1403a" /> * لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمی، «بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی»)، ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٧، ژمارە ١٠٦، شوبات–ئازاری ٢٠٢٥.<ref name="amini1403b" /> * ئەمیر سەلاجەقە، مەنسوور نیکپەناھ و مستەفا ساڵاری، «بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد» («لێکۆڵینەوەی تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا»)، ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٨، ژمارە ١١٣، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥.<ref name="salajegheh1404">{{cite journal|language=fa|author=امیر سلاجقه، منصور نیک‌پناه و مصطفی سالاری|script-title=fa:بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد|trans-title=تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا|journal=سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=18|issue=113|date=ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2980038-42971|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ھەڵسەنگاندن لە گۆڤارە ئەدەبییەکاندا === * نەرگس باقری، «"شعر امروز، زن امروز" در یک نگاه» («"شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ" بە یەک نیگا»)، ''کتاب ماه ادبیات''، ژمارە ٢١ (ژمارەی زنجیرەیی ١٣٥)، کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ – کانوونی دووەمی ٢٠٠٩.<ref name="bagheri1387">{{cite journal|language=fa|author=نرگس باقری|script-title=fa:«شعر امروز، زن امروز» در یک نگاه (بررسی کتاب «شعر امروز، زن امروز» علی باباچاهی)|trans-title=«شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ» بە یەک نیگا (ھەڵسەنگاندنی کتێبەکەی عەلی باباچاھی)|journal=کتاب ماه ادبیات|issue=21 (135)|date=٢٠٠٨–٢٠٠٩|url=https://elmnet.ir/doc/727732-11261|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * سیمین بێھبەھانی، «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="behbahani1401" /> * عەبدولعەلی دەستغەیب، «پست‌مدرنیسم در شعرهای باباچاهی» («پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»)، ''جهان کتاب''، ساڵی ١٥، ژمارە ٣–٤ (ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤)، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠.<ref name="dastgheib1389" /> * عەبدولعەلی دەستغەیب، «تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است» («نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="dastgheib1401" /> === وتاری کۆنفرانسەکان === * قەھرەمان شیری، «شعر گفتار و شعر پسانیمایی» («شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی»)، کۆنفرانسی نیشتمانیی «ئەفسانە»، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="shiri1389">{{cite web|language=fa|author=قهرمان شیری|script-title=fa:شعر گفتار و شعر پسانیمایی (مقالهٔ همایش کشوری افسانه، ۱۳۸۹)|trans-title=شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی (وتار، کۆنفرانسی نیشتمانیی ئەفسانە، ١٣٨٩/٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/20327453-10482|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * جەلیل شاکری و سومەییە محەممەدینەسەب، «برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ» («پێشخستنە زمانییەکان لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی زمانناسیی جێفری لیچ»)، کۆنفرانسی توێژینەوەکانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="shakeri1394">{{cite web|language=fa|author=جلیل شاکری و سمیه محمدی‌نسب|script-title=fa:برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ (مقالهٔ همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۴)|trans-title=پێشخستنی زمانی لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٤/٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/20794504-91751|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی» («پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبیات، ١٣٩٥ / ٢٠١٦.<ref name="mozaffari1395">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زبان و ادبیات، ۱۳۹۵)|trans-title=پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٥/٢٠١٦)|url=https://elmnet.ir/doc/20611155-8163|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی» («عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ»)، چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی کولتوور و بیری ئایینی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397a">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی (مقالهٔ چهارمین کنگرهٔ بین‌المللی فرهنگ و اندیشهٔ دینی، ۱۳۹۷)|trans-title=عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20839205-12211|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی مرۆڤناسیی بایۆلۆجی و زانستە مرۆییەکان، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397b">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ انسان‌شناسی زیستی و علوم انسانی، ۱۳۹۷)|trans-title=لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20962981-52902|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی» («جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، یەکەمین کۆنفرانسی نیشتمانیی توێژینەوە ئەدەبییەکان بە ڕێبازی بەراوردکاری، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397a">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ نخستین همایش ملی تحقیقات ادبی با رویکرد مطالعات تطبیقی، ۱۳۹۷)|trans-title=جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21006832-91961|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)» («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە "من نمەبارانم"ەوە ھەتا "ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من"»)، دووەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397b">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من) (مقالهٔ دومین همایش بین‌المللی زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20986416-71091|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * فاتیمە سادقیی نەقدعەلیی عولیا و فاتیمە ڕوستەمپوور، «استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی» («خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، سێزدەھەمین کۆڕی نێودەوڵەتیی کۆمەڵەی پەرەپێدانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="sadeghi1397">{{cite web|language=fa|author=فاطمه صادقی نقدعلی علیا و فاطمه رستم‌پور|script-title=fa:استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی (مقالهٔ سیزدهمین گردهمایی بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21091742-42281|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === نامە زانکۆییەکان === * سارا خەزائی، «برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی» («پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="khazaei1389" /> * تاھیرە بەززی، «سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی» («وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٢ / ٢٠١٣.<ref name="bazzi1392" /> * تاھیرە ھاشمی، «تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی» («دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="hashemi1393" /><ref name="nlai4085141">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی / طاهره هاشمی|trans-title=لێکۆڵینەوەی دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا / تاھیرە ھاشمی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * مەحموود پالاش، «بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="palash1393" /><ref name="nlai3897575">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی / محمود پالاش|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا / مەحموود پالاش (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * سومەییە محەممەدینەسەب، «بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی» («لێکۆڵینەوە و ڕوونکردنەوەی پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mohammadinasab1393">{{cite web|language=fa|author=سمیه محمدی‌نسب|script-title=fa:بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، ۱۳۹۳)|trans-title=پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا (نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10864669-27189|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی، «بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (با بررسی اشعار و دیدگاه‌های رضا براهنی، علی باباچاهی، حافظ موسوی، شمس آقاجانی، مهرداد فلاح، علی عبدالرضایی، محمد آزرم و گراناز موسوی)» («لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا، بە لێکۆڵینەوەی شیعر و بۆچوونەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی، حافز مووسەوی، شەمس ئاقاجانی، مێھرداد فەللاح، عەلی عەبدولڕەزایی، محەممەد ئازەرم و گەراناز مووسەوی»)، نامەی ماستەر، [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mahdavi1393">{{cite web|language=fa|author=امیر مهدوی هفشجانی|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳)|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10847280-61032|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3965008">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران / امیر مهدوی هفشجانی|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا / ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * عەبدولڕەسووڵ تورابی، «کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی» («بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="torabi1394" /> * فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی» («دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی»)، نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="latifnejad1394" /> === ڕووماڵ لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا === * «مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ» («ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ»؛ ناوی باباچاھی لە لیستی سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستاندا ھاتووە)، ڕادیۆ فەردا، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥.<ref name="radiofarda" /> * فەرەج سەرکووھی، «هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی» («حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی»؛ ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵەی ''گل باران هزارروزه'')، [[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١.<ref name="sarkouhi1390" /> * جەمشید بەرزگەر، «سالگرد "سفر مرگ"؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟» («ساڵیادی "گەشتی مەرگ": پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٦ی ئابی ٢٠١٥.<ref name="bbc2015" /> * ئیسفەندیار کووچە، «''جهان متوجه شد'': اشعار اعتراضی علی باباچاهی» («''جیھان تێگەیشت'': شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی»)، ڕادیۆ زەمانە، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٣.<ref name="zamaneh2023" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="bbc-obit" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد»)، ڕادیۆ فەردا، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="radiofarda2026" /> * «علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد»)، ''ایران امروز''، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="ie-obit" /> * حیسام مەحجووبی، «وقتی علیه علی باباچاهی شعار "دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن" سر دادند» («کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمی "دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە"یان گوتەوە»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="mahjoubi" /> * حوسێن نووشئازەر، «''جهان متوجه شد'' از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد» («''جیھان تێگەیشت''ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات»)، ڕادیۆ زەمانە، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="noushazar" /> * کانوونی نووسەرانی ئێران، «بیانیهٔ کانون نویسندگان ایران دربارهٔ درگذشت علی باباچاهی» («بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی»؛ بڵاوکردنەوەی دووبارە)، ''ایران امروز''، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="kanoon" /> == ھەروەھا بڕوانە == * [[وێژەی فارسی]] * [[شیعر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cite web|language=fa|script-title=fa:شعرخوانی علی باباچاهی از «این کشتی پراسرار»|trans-title=عەلی باباچاھی شیعرەکانی «ئەم کەشتییە پڕڕازە» دەخوێنێتەوە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە}} * {{IMDb name|11595433}} * {{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)}} – پۆستەر، تۆمارە دەنگییەکان و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبی ''ده شب'' * {{cite AV media|language=fa|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=پەڕگەی دەنگیی MP3|publisher=ئازادی (azadi.art)}} (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) {{تووڵی دەروازە|شیعر|ئێران|وێژە|ژیاننامە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{DEFAULTSORT:باباچاھی، عەلی}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:شاعیرانی ئێرانی]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ئێرانی]] [[پۆل:نووسەرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبی]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای بووشێھر]] 3imoeckap159qowezklo5xcpxbrxcvt 1687537 1687534 2026-10-15T16:01:41Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Ali Babachahi}} 1687537 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer | name = عەلی باباچاھی | native_name = {{فارسی|علی باباچاهی}} | native_name_lang = fa | image = A.Babachahi.jpg | alt = وێنەی ڕەش و سپیی عەلی باباچاھی | caption = باباچاھی لە ساڵی ٢٠١١ | pseudonym = ع. فەریاد (لە سەرەتای لاوێتیدا) | birth_date = {{birth date|١٩٤٢|١١|١١}} | birth_place = [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]، [[پارێزگای بووشێھر]]، [[ئێران]] | death_date = {{death date and age|٢٠٢٦|٢|٢٣|١٩٤٢|١١|١١}} | death_place = [[کەرەج]]، ئێران | resting_place = گۆڕستانی بەھەشتی سەکینە، کەرەج | nationality = ئێرانی | occupation = [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر، [[نووسەر]] | language = فارسی | education = کۆلێژی ئەدەبیات، {{Interlanguage link|زانکۆی شیراز|fa|دانشگاه شیراز}} | years_active = ١٩٦١–٢٠٢٦ | spouse = فەڕخوندە بەختیاری | children = غەزەل، بەھرەنگ | awards = {{Interlanguage link|خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} (٢٠١٦، بە ھاوبەشی) }} '''عەلی باباچاھی''' ({{بە فارسی|علی باباچاهی}}؛ ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ – ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، بەرانبەر بە ٢٠ی خەزەڵوەری ١٣٢١ – ٤ی ڕەشەمەی ١٤٠٤ی [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی|ھەتاوی]]) [[شاعیر]]، [[ڕەخنەی ئەدەبی|ڕەخنەگری ئەدەبی]]، توێژەر و [[نووسەر]]ێکی ئێرانی بوو.<ref name="bbc-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cgjzy7jgpndo|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> وەک یەکێک لە ڕووخسارە ناسراوەکانی شیعری نوێی فارسی لە نەوەی دوای [[نیما یووشیج|نیما]] دادەنرێت، و لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو بە یەکێک لە تیۆرداڕێژ و ڕەخنەگرە ھەرە مشتومڕھەڵگرەکانی شیعری ھاوچەرخی ئێران؛ ئەو چەمکی «شیعری پاشنیمایی» (''شعر پسانیمایی'') و دواتر چەمکی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» (''شعر در وضعیت دیگر'')ی ھێنایە ئاراوە.<ref name="khabar">{{cite web|language=fa|author=زینب کاظم‌خواه|script-title=fa:باباچاهی جسور علیه تکرار / وداع با جان‌به‌دربرده از حادثهٔ سقوط اتوبوس هنرمندان در ارمنستان / شش دهه عصیان و پوست‌اندازی|trans-title=باباچاھی، بوێر دژی دووبارەبوونەوە / ماڵئاوایی لە ڕزگاربوویەکی ڕووداوی پاسی ھونەرمەندان لە ئەرمەنستان / شەش دەیە یاخیبوون و پێستگۆڕین|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186284|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> نزیکەی ھەژدە ساڵ لە [[بووشێھر]] وانەی ئەدەبیاتی گوتەوە و لە ساڵی ١٩٦٧دا گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو''ی لەوێ دامەزراند، کە بە گوشاری [[ساواک]] داخرا. لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا لە «{{Interlanguage link|دە شەوەکەی گوێتە|fa|شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|lt=دە شەوەکەی گوێتە}}»دا لە تاران شیعری خوێندەوە. دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕش]]، لە ساڵی ١٩٨٣دا بە زۆرەملێ خانەنشین کرا.<ref name="bbc-obit" /><ref name="mahjoubi">{{cite web|language=fa|author=حسام محجوبی|script-title=fa:وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند|trans-title=کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمیان گوتەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە!»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cly83pdqmd9o|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ساڵانێکی دوورودرێژ سەرپەرشتیاری لاپەڕەکانی شیعری مانگنامەی ''{{Interlanguage link|ئادینە (گۆڤار)|fa|آدینه (نشریه)|lt=ئادینە}}'' بوو. ئەندامی {{Interlanguage link|کانوونی نووسەرانی ئێران|fa|کانون نویسندگان ایران}} و یەکێک لە سەرنشینانی ئەو پاسە بوو کە پلانی ئەوە دانرابوو لە {{Interlanguage link|ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان|en|Assassination attempt on the Iranian writers' bus|lt=ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان}}ی ساڵی ١٩٩٦دا فڕێ بدرێتە ناو دۆڵێکەوە.<ref name="kanoon">{{cite web|language=fa|author=کانوونی نووسەرانی ئێران|script-title=fa:بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران در مورد درگذشت علی باباچاهی|trans-title=بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126150/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا کۆمەڵە شیعری ''{{Interlanguage link|ئەم کەشتییە پڕڕازە|fa|این کشتی پراسرار|lt=این کشتی پراسرار}}'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە») بە ھاوبەشی وەک براوەی یەکەمین خولی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو ڕاگەیەنرا.<ref name="zamaneh2016">{{cite web|language=fa|author=محمد تنگستانی|script-title=fa:علی باباچاهی: این کشتی پراسرار|trans-title=عەلی باباچاھی: ئەم کەشتییە پڕڕازە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> زیاتر لە سی کتێبی لە بوارەکانی شیعر، ڕەخنە و توێژینەوەدا بڵاو کردەوە.<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" /> == ژیاننامە == === منداڵی و لاوێتی === عەلی باباچاھی لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢ لە [[بەندەر کەنگان|کەنگان]]ی [[پارێزگای بووشێھر]] لەدایک بوو و منداڵیی خۆی لە گوندی جوفرە بەسەر برد. بچووکترین منداڵی خێزانەکەی بوو. بە گوتەی خۆی، یەکەم ئاشنایەتیی لەگەڵ شیعردا لە ڕێگەی دەستگێڕێکەوە بوو کە لە کۆڵانەکانی جوفرەدا [[حەڵوا]] و کتێبی دەفرۆشت؛ لەنێو ئەو کتێبانەدا ''موش و گربه'' («مشک و پشیلە»)ی عوبەید زاکانی ھەبوو. ھەر لە ڕێگەی براکانیەوە ئاشنای کتێبە سیاسییەکانی [[حیزبی توودەی ئێران|حیزبی توودە]] و گۆڤارگەلی وەک ''امید ایران''، ''سپید و سیاه'' و ''روشنفکر'' بوو.<ref name="mahjoubi" /> خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی لە بووشێھر تەواو کرد و لەوێ قوتابیی مەنووچێھر ئاتەشی و محەممەدڕەزا نیعمەتیزادە بوو؛ دواتر ئەمی دووەمی بە ھۆکارێکی یەکلاکەرەوە لە شکڵگرتنی ھەستی شیعریی خۆیدا دەزانی. بە گوتەی خۆی، لە تەمەنی سێزدە یان چواردە ساڵیدا شیعرێکی بە ناوی «باران»ی بۆ ئاتەشی خوێندەوە و ئاتەشی داوای لێ کرد بۆ ھەموو پۆلەکەی بخوێنێتەوە؛ ئەو ئەم ڕووداوەی بە «سەرەتای ئەو سەرگوزەشتەیەی کە کردییە شاعیر» دەزانی. لە پێشبڕکێی ئەدەبیی قوتابیانی ئامادەیی لە بووشێھر و پاشان لە [[شیراز]] پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، و ھەتا کۆتایی قۆناغی ئامادەیی یەکەم شیعرەکانی بە ناوی خوازراوی «ع. فەریاد» لە گۆڤارەکانی ''امید ایران'' و ''زن روز''دا بڵاو دەبوونەوە.<ref name="mahjoubi" /> دوای ئەوەی ''امید ایران'' یەکێک لە شیعرەکانی وەک «باشترین شیعری ھەفتە» ھەڵبژارد، دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکانی بە ناوی ڕاستەقینەی خۆی.<ref name="khabar" /> === زانکۆ و مامۆستایەتی === باباچاھی لە ساڵی ١٩٦١دا، لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا، چووە کۆلێژی ئەدەبیاتی زانکۆی شیرازەوە<ref name="mahjoubi" /> (ھەندێک سەرچاوە ساڵی ١٩٦٠یان نووسیوە<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />). لەوێ لەگەڵ شاعیرانی وەک عەلیڕەزا تەبائی و مەنسوور ئۆجی ئاشنا بوو و لە قاوەخانەیەکی شەقامی زەندی شیراز شیعرەکانیان بۆ یەکتر دەخوێندەوە. باباچاھی لە سەردەمی خوێندکاریدا چیرۆکی کورتیشی دەنووسی، بەڵام کاتێک نووسەری شیرازی محەممەد مۆئەززین پێی گوت کە «پەخشاننووسێکی باش نییە»، وازی لە چیرۆکنووسی ھێنا و خۆی بۆ شیعر و ڕەخنەی شیعر تەرخان کرد. بڵاوبوونەوەی شیعرەکانی لە ھەفتەنامەی ''فردوسی''دا لە ساڵانی ١٩٦٣ و ١٩٦٤دا ڕێڕەوی ئەدەبیی ئەوی یەکلا کردەوە.<ref name="mahjoubi" /> دوای تەواوکردنی خوێندن و [[سەربازیی زۆرەملێ لە ئێران|خزمەتی سەربازی]]، لە ساڵی ١٩٦٦دا وەک مامۆستای ئەدەبیات لە بووشێھر دامەزرا<ref name="mahjoubi" /> و نزیکەی ھەژدە ساڵ لە قوتابخانەکانی ئەو شارەدا وانەی گوتەوە.<ref name="khabar" /> لە ساڵی ١٩٦٩دا، سێ ساڵ دوای دامەزراندنی، ھاوسەرگیریی کرد.<ref name="mahjoubi" /> ھاوسەرەکەی، فەڕخوندە بەختیاری، مامۆستای قوتابخانە ئامادەییەکانی بووشێھر بوو؛<ref name="artebox">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هنرمند – علی باباچاهی|trans-title=ھونەرمەند – عەلی باباچاھی|url=https://artebox.ir/Artist/Intro/254/|website=ئارتەباکس|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەم ژن و مێردە کچێکیان بە ناوی غەزەل و کوڕێکیان بە ناوی بەھرەنگ ھەبوو.<ref name="artebox" /><ref name="tabnak">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1359368|website=تابناک (بە گواستنەوە لە ئیسنا)|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ''تکاپو'' و ساڵانی پێش شۆڕش === لە پاییزی ١٩٦٧دا باباچاھی بوو بە سەرنووسەری گۆڤاری ئەدەبیی ''تکاپو'' («ھەوڵ و تێکۆشان») لە بووشێھر.<ref name="khabar" /><ref name="anon1">{{cite book|language=fa|author=سید قاسم هاشمی|script-title=fa:صد سال مطبوعات بوشهر|trans-title=سەد ساڵ ڕۆژنامەگەریی بووشێھر|page=300}}</ref> ئەم گۆڤارە لە بازنە ڕووناکبیرییەکانی [[تاران]]دا پێشوازییەکی باشی لێ کرا: ''خوشه''، ئەو گۆڤارەی [[ئەحمەد شاملوو]] سەرنووسەری بوو، دەقەکانی ئەوی بڵاو دەکردەوە و نووسەرەکانی بە «وەستاکانی شیعری ئەمڕۆی ئێران» ناو برد. لەگەڵ ئەوەشدا ''تکاپو'' لە ساڵی ١٩٦٨دا، تەنیا دوای سێ ژمارە، بە گوشاری دەزگا ئەمنییەکان و بە بیانووی نەبوونی مۆڵەت قەدەغە کرا.<ref name="khabar" /><ref name="bbc-obit" /> یەکەم کۆمەڵە شیعری ئەو، ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»)، ھەر لە ساڵی ١٩٦٧دا بە خەرجی خۆی چاپ کرا و شیعرگەلێکی لەسەر کێشە نیماییەکان لەخۆ گرتبوو. بەدوای ئەودا ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٩٧٠)، ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٩٧٤) و ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٩٧٧) ھاتن؛ ھەر لەو ماوەیەدا دوو کتێبی شیعریشی بۆ منداڵان بڵاو کردەوە.<ref name="mahjoubi" /> شیعرەکانی لە بڵاوکراوە ڕووناکبیرییەکانی ئەو سەردەمەدا، بەتایبەتی ''خوشه'' و ''فردوسی''، چاپ دەکران،<ref name="kanoon" /> و ھاوکاریی گۆڤارگەلی وەک ''روشنفکر'' و ''رودکی''شی دەکرد.<ref name="bbc-obit" /> لەو ساڵانەدا باباچاھی ڕەخنەی شیعریشی دەنووسی. یەکەم وتاری ڕەخنەیی، کە لە ''فردوسی''دا بڵاو بووەوە، وەڵامێک بوو بۆ وتارێکی ڕەزا بەراھەنی؛ پاشان وتاری توندی دژی شیعری یەدوڵڵا ڕۆیایی نووسی. ئەو کاتە دژبەرێکی سەرسەختی بزووتنەوەکانی «شیعری حەجم» (''شعر حجم'') و «شەپۆلی نوێ» (''موج نو'') بوو، و دواتر دەربارەی ئەو قۆناغە گوتی: «ئەو کاتە تا ڕادەیەک ئایدیۆلۆژیک بووم، یان ڕۆحی سەردەم ڕایدەکێشام»؛ ڕوانگەی بەرانبەر بەو بزووتنەوانە، بەتایبەتی شیعری حەجم، لە دەیەکانی دواتردا گۆڕا.<ref name="mahjoubi" /> لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا) بە بۆنەی کۆچی دوایی ڕۆیایی، ئەوی بە شاعیرێکی پێشەنگی «بەنرخ» ناو برد کە «بە ڕادەی پێویست شارەزای شیعری ئێرانی و فەرەنسی بوو»، و گوتی باوەڕی بە بوونی ئەدەبیی ئەو ھەیە و «ھەمیشە شیعرەکانیم بەدڵ بووە»، بەڵام مانیفێستی شیعری حەجمی بە «زۆر گەورەنمایانە» و دەربڕینەکەی بە «نازانستی و شاعیرانە» وەسف کرد.<ref name="isna1401">{{cite web|language=fa|author=ندا ولی‌پور|script-title=fa:علی باباچاهی: برخی با شعرهای «رویایی» میانه خوبی نداشتند|trans-title=عەلی باباچاھی: ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی ڕۆیاییدا ڕێک نەبوون|url=https://www.isna.ir/news/1401062619032/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214091105/https://www.isna.ir/news/1401062619032/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF|archive-date=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی خۆی، چالاکیی سیاسیی ئەو، کە پێش شۆڕش تەنیا کولتووری بوو، لەگەڵ نزیکبوونەوەی شۆڕشدا شێوەیەکی «بەرجەستەتر و کردەییتر»ی وەرگرت.<ref name="mahjoubi" /> === «دە شەوەکەی گوێتە» (تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) === <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Image-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] پۆستەری دە شەوەکەی گوێتە</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">«شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران»<br />١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;"><span style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[[:fa:پرونده:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران.jpg|<span style="color:#ffffff;">بینینی پۆستەرەکە لە ویکیپیدیای فارسی</span>]]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">ناوی باباچاھی لە بەرنامەی '''شەوی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەم''' (شەوی حەوتەم)دا ھاتووە.</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">دیزاین: بوزورگ خزرایی · پەیمانگای گوێتە، تاران</div> </div> ==== ڕێکخستن و گرنگی ==== لە ١٠ ھەتا ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (١٨–٢٧ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، کانوونی نووسەرانی ئێران بە ھاوکاریی پەیمانگای گوێتە، دە شەو کۆڕی وتار و شیعرخوێندنەوەی لە ژێر ناوی «شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران» لە باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، لە شەقامی پەھلەوی (شەقامی وەلیعەسری ئێستا) لە [[تاران]] ڕێک خست؛ ئەم زنجیرە شەوانە دواتر بە «دە شەوەکەی گوێتە» ناسران.<ref name="azadi-dahshab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)|date=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20260123200757/https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|archive-date=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="iranica-goethe">{{cite encyclopedia|last=Chehabi|first=H. E.|title=Goethe Institute|encyclopedia=[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]|volume=XI|issue=1|pages=43–44|date=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|url=https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute/|doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_2212|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319095301/https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute|archive-date=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> بەپێی ''[[ئینسایکڵۆپیدیای ئێرانیکا]]''، لە ساڵانی پێشوودا کۆڕی شیعرخوێندنەوە لە پەیمانگاکەدا بەڕێوە چووبوون، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٧دا بۆ یەکەم جار ھاوبەشە ئێرانییەکە نەک ئەنجوومەنی ئەدەبیی تارانی سەر بە دەوڵەت، بەڵکوو کانوونی نووسەرانی ئۆپۆزیسیۆن بوو، کە لە چوارچێوەی کراوەییی سیاسیی سەردەمی سەرۆکوەزیران جەمشید ئامووزگاردا ڕێگەی پێ درابوو جارێکی دیکە کۆبوونەوە بکات. باخچەی کۆمەڵە کولتوورییەکە ھەڵبژێردرا، چونکە شوێنی خودی پەیمانگاکە بۆ ئەو ئامادەبووانەی چاوەڕوان دەکران بە بچووک دادەنرا.<ref name="iranica-goethe" /> ئەندامانی کانوون کۆکن لەسەر ئەوەی کە بیرۆکەکە ھی شاعیر جەلال سەرفەراز بوو، کە سەرپەرشتیاری لاپەڕەی شیعری ڕۆژنامەی ''کیهان'' بوو؛ کاروباری لۆجیستیکیش بە {{Interlanguage link|ئیسلام کازمییە|fa|اسلام کاظمیه}} سپێردرا.<ref name="iranchehr2013">{{cite web|language=fa|author=م. خ.|script-title=fa:شب‌های نویسندگان و شاعران ایران، ۲۷–۱۸ مهرماه ۱۳۵۶|trans-title=شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران، ١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧|url=https://iranchehr.com/?p=2567|website=ئێرانچێھر|date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423041324/http://iranchehr.com/?p=2567|archive-date=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرفەراز دواتر نووسی کە نموونەی ئەو، شەوانی شیعری گۆڤاری ''{{Interlanguage link|خوشە (گۆڤار)|fa|خوشه (مجله)|lt=خوشه}}'' بوو کە بە سەرپەرشتیی [[ئەحمەد شاملوو]] ڕێک دەخران، و کە باخچەکە بە پێشنیاری ھانس بێکەر، بەڕێوەبەری پەیمانگاکە، شەوی بە ٤٬٠٠٠ تمەن بە کرێ گیرا.<ref name="bbc-sarfaraz2013">{{cite web|language=fa|author=جلال سرفراز|script-title=fa:ده شب شعر گوته چگونه برگزار شد|trans-title=شەوانی شیعری دە شەوەکەی گوێتە چۆن ڕێک خران|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012090315/https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|archive-date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> بەپێی ''ئێرانیکا''، لە شەوی یەکەمدا خەڵکەکە ئەوەندە زۆر بوون کە ڕژانە شەقامە دراوسێکانەوە و لەوێ بڵندگۆ دانران؛ لە شەوە سەرەتاییەکاندا ھەتا دە ھەزار کەس ئامادە بوون، و دوای دەستپێکردنی باران ژمارەکە بۆ نزیکەی سێ ھەزار کەس دابەزی. زیاتر لە پەنجا نووسەر، شاعیر، شانۆنامەنووس، ڕەخنەگر و وەرگێڕ دەربارەی [[سانسۆرکردن|سانسۆر]]، ئازادیی بیر، بەرپرسیارێتیی ڕووناکبیران، نایەکسانی و ستەم قسەیان کرد، «و بەم شێوەیە ڕووداوێکی ئەدەبییان کرد بە ڕووداوێکی سیاسی».<ref name="iranica-goethe" /> ماڵپەڕی ''ئازادی'' ژمارەی ئامادەبووان بە نێوان دە بۆ پازدە ھەزار کەس مەزەندە دەکات،<ref name="azadi-dahshab" /> و وتارێکی «م. خ.» لە گۆڤاری ئۆنلاینی ''ایرانچهر''دا ژمارەی وتاربێژ و شاعیران بە ٥٧ کەس دادەنێت.<ref name="iranchehr2013" /> کانوون و پەیمانگاکە ڕێک کەوتبوون کە وتاربێژان لە جیاتی «سانسۆر» وشەی ''ممیزی'' («پشکنین») بەکار بھێنن، کە زاراوەی دەستوور بوو؛ بەڵام لە شەوی سێیەمدا {{Interlanguage link|شەمس ئالی ئەحمەد|fa|شمس آل احمد}} ھەر لە سەرەتای وتارەکەیدا ئەم ڕێککەوتنەی ئاشکرا کرد و چەندین جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> لە شەوی پێنجەمدا، دوای وتارێکی {{Interlanguage link|باقر مۆئمینی|fa|باقر مؤمنی}}، کە بەپێی ماڵپەڕی ''ئازادی'' زیاتر لە سەد جار وشەی «سانسۆر»ی بەکار ھێنا، و شیعرخوێندنەوەی سەعید سوڵتانپوور، ھەڵچوونی خەڵکەکە گەیشتە لووتکە و بێکەر ھاواری کرد کە شاعیر سەکۆکە بەجێ بھێڵێت. ئینجا بڕیار درا وتارەکان لاببرێن، بەڵام ڕێکخستنە نوێیەکە ڕووبەڕووی ناڕەزایەتیی ئامادەبووان بووەوە و دوای دانوستانی سەرلەنوێی نێوان کانوون و پەیمانگاکە، وتارەکان لە شەوی شەشەمەوە دەستیان پێ کردەوە. لە کۆتایی شەوی نۆیەمدا برووسکەیەکی پشتگیریی کۆمەڵێک نووسەر و بیرمەندی فەرەنسی، لەوانە [[ژان پۆڵ سارتر]]، [[سیمۆن دێ بۆڤوار]] و [[میشێل فووکۆ]]، خوێندرایەوە. لە دوا شەودا سەرۆکی کانوون، بەئازین (مەحموود ئیعتمادزادە)، بە خەڵکەکەی گوت: «دە شەو ھاتن، بە کۆمەڵێک کە زۆرجار دە ھەزار کەس یان زیاتر بوو [...] و گوێتان لە وتاربێژان گرت. چیتان بیست؟ ئازادی، و ئازادی، و ئازادی...»؛ پەیامی کۆتایی کانوونیش لەلایەن ھووشەنگ گوڵشیرییەوە خوێندرایەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ''ئێرانیکا'' دەڵێت ھەرچەندە ئۆتۆمبێلی زرێپۆشی سەربازی ناوچەکەیان گەمارۆ دابوو، ھیچ توندوتیژییەک ڕووی نەدا، و دە شەوەکە بوو بە «یەکەمین ئەڵقە لە زنجیرەیەک کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیی جەماوەری کە بە شۆڕشی ١٩٧٩ گەیشت».<ref name="iranica-goethe" /> پۆستەرەکە لەلایەن بوزورگ خزرایی، گرافیکاری ڕۆژنامەی ''اطلاعات''ەوە دیزاین کرا: ماسییەکی سپیی بچووک کە بە گوتەی دیزاینەرەکەی «ھاواری خەبات دژی سانسۆر و سەرکوت» بەرز دەکاتەوە.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> بە گوتەی سەرفەراز، سانسۆرچییەکان ڕێگەیان نەدا ناوی کانوون لەسەر پۆستەرەکە بێت، و پۆستەرەکە دوو جار سانسۆر کرا؛ ھەروەھا نووسیویەتی کە فەرمان بە ڕۆژنامە و ڕادیۆ و تەلەفزیۆن درابوو ھیچ ھەواڵ و ڕاپۆرتێک بڵاو نەکەنەوە، و تەنیا {{Interlanguage link|سیرووس عەلینەژاد|fa|سیروس علی‌نژاد}} دوای شەوی یەکەم ڕاپۆرتێکی لە ''آیندگان''دا بڵاو کردەوە کە تووشی گرفتی کرد.<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> گێڕانەوەکەی ''ایرانچهر''، کە پشتی بە ڕۆژنامەکانی ئەو سەردەمە بەستووە، تا ڕادەیەک جیاوازە: بەپێی ئەو، چوار ڕۆژنامەی سەرتاسەری لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا پۆستەر و بەرنامەکەیان بڵاو کردەوە، و ''اطلاعات''، ''کیهان'' و ''رستاخیز'' ھەتا شەوی شەشەم بە کورتی ھەواڵی شەوەکانیان بڵاو دەکردەوە، و دوای ئەوە جگە لە ''اطلاعات'' ھەموویان بێدەنگ بوون.<ref name="iranchehr2013" /> کاسێتەکانی دە شەوەکە کۆپی کران و بە ھەزاران دانە لە ناوخۆ و دەرەوەی ئێران فرۆشران، و دەقی وتار و شیعرەکان لە ساڵی ١٩٧٨دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئەمیرکەبیرەوە بە ناوی ''ده شب'' («دە شەو»)، بە ئامادەکردنی {{Interlanguage link|ناسر مۆئەززین|fa|ناصر مؤذن}}، چاپ کران.<ref name="iranica-goethe" /><ref name="moazzen1357">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی سەرفەراز، کاسێتە سەرەکییەکانی وتار و شیعرخوێندنەوەکان، ھەروەھا کاسێتەکانی دانیشتنەکانی پرسیار و وەڵام، دواتر بەھۆی کەمتەرخەمییەوە ون بوون؛<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> لەگەڵ ئەوەشدا کۆپییەکان مانەوە، و لە ساڵانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣دا ماڵپەڕی ''ئازادی'' پەڕگە دەنگییەکانی شیعرخوێندنەوە و وتارەکانی، لەگەڵ پۆستەرەکە و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبەکە، بڵاو کردەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ==== شیعرخوێندنەوەی باباچاھی لە شەوی حەوتەمدا ==== <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.6; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">دە شەوەکەی گوێتە – '''شەوی حەوتەم'''<br />یەکشەممە، ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)<br />باخچەی کۆمەڵەی پەیوەندییە کولتوورییەکانی ئێران و ئەڵمانیا، تاران</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:Ali Babachahi reading at the Ten Nights of Goethe, 16 October 1977.ogg|center|290px|تۆماری دەنگیی شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''شیعرەکانی لە کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦):''' # «سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت» # «سروودی خۆماڵی» # «لە وەسفی عاشقانی جیھاندا» # «لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا» </div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ماوە: ٣:٣٥ · سەرچاوەی دەنگ: ماڵپەڕی ئازادی (azadi.art)</div> </div> باباچاھی، کە ئەو کاتە لە بووشێھر دەژیا، پێش ئەوەی ڕێکخەران بتوانن پەیوەندیی پێوە بکەن، وەک بەشداربوو ناوی ڕاگەیەنرا. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا ''کیهان'' نووسی: «ھەرچەندە ناوی {{Interlanguage link|مەنسوور ئۆجی|fa|منصور اوجی}}، عەلی باباچاھی، بەھمەن ساڵحی و مەنسوور بەرمەکی لە لیستی بەشداربوواندا ھاتووە، ڕێکخەران نەیانتوانیوە پەیوەندییان پێوە بکەن، چونکە لە شارەکانی دەرەوەی پایتەخت دەژین.» بە گوتەی «م. خ.»، کانوون، کە ناونیشانی ھەندێک لەم شاعیرانەی نەبوو، ناوەکانیانی بڵاو کردەوە تاکوو ھەواڵەکە بیانگاتێ و بێن؛ لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ''کیهان'' ڕایگەیاند کە ئاگادار کراونەتەوە و ئامادەیی خۆیان بۆ بەشداریکردن دەربڕیوە. لەو چوار کەسە، ساڵحی و بەرمەکی بەشدار نەبوون.<ref name="iranchehr2013" /> پۆستەرەکە ناوی باباچاھی، لەگەڵ ئیسلام کازمییە، م. ئازاد، جەواد موجابی، جەلال سەرفەراز و بەتووڵ عەزیزپوور، بۆ بەرنامەی یەکشەممە ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ (٢٤ی ڕەزبەری ١٣٥٦)، واتە شەوی حەوتەم، تۆمار کردبوو.<ref name="azadi-poster">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|trans-title=پۆستەری شەوەکانی نووسەران و شاعیرانی ئێران (١٠–١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)، دیزاینی بوزورگ خزرایی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|website=ئازادی (azadi.art)|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090300/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ئەو پەڕگە دەنگییانەی ماڵپەڕی ''ئازادی'' بڵاوی کردوونەتەوە، شەوی حەوتەم بە وتارێکی کازمییە لەژێر ناونیشانی «ئازادی لە دەستووردا و بەڕێوەبردنی شەوانی شاعیران» دەستی پێ کرد؛ پاشان [[داریووش ئاشووری]] دەربارەی «شیعر ئازادییە» قسەی کرد، وەرگرتنی عەبباس جەلالیی سووسەنئابادی وەک ئەندامی کانوون ڕاگەیەنرا، و {{Interlanguage link|جەعفەر کووشئابادی|fa|جعفر کوش‌آبادی}}، عەلی باباچاھی، جەواد موجابی و م. ئازاد شیعرەکانیان خوێندەوە.<ref name="azadi-dahshab" /> ھەمان شەو پەیامێکی وەرگێڕ [[محەممەد قازی]]، کە دوای نەشتەرگەریی گەروو نەیدەتوانی قسە بکات، لەلایەن کچەکەی، مەریەمەوە خوێندرایەوە.<ref name="iranchehr2013" /> سەرچاوەکان دەربارەی پێکھاتەی بەشداربووانی ئەو شەوە جیاوازن: کتێبی ''ده شب'' بەتووڵ عەزیزپوور و جەلال سەرفەرازیش لەنێو شاعیرانی شەوی حەوتەمدا تۆمار دەکات،<ref name="moazzen1357-n7">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|page=405|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە کاتێکدا لە پەڕگە دەنگییەکانی ''ئازادی''دا شیعرخوێندنەوەی سەرفەراز و شیعرەکانی عەزیزپوور (بە دەنگی سەرفەراز) سەر بە شەوی ھەشتەمن.<ref name="azadi-dahshab" /> شیعرەکانی باباچاھی لە بەشی شەوی حەوتەمی کتێبی ''ده شب''دا (لاپەڕە ٤٤٧–٤٥٦) چاپ کراون: «سلام بر شکوفهٔ سرخی که از پیالهٔ مشرق دمید» («سڵاو لەو خونچە سوورەی لە پیاڵەی ڕۆژھەڵاتەوە پشکوت»)، «سرود بومی» («سروودی خۆماڵی»)، «در وصف عاشقان دنیا» («لە وەسفی عاشقانی جیھاندا») و «در قلمرو خاکستر» («لە قەڵەمڕەوی خۆڵەمێشدا»). شیعری یەکەم بەم دێڕانە دەست پێ دەکات: «سڵاو لە خۆر و لە ئەوین / ئەی ڕۆحی ئارامنەگرتووی بەندەر / ئەی ئەوپەڕی شکۆ و شێتی».<ref name="moazzen1357-b">{{cite book|language=fa|editor=ناصر مؤذن|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=دە شەو: شەوانی نووسەران و شاعیران لە کۆمەڵەی کولتووریی ئێران و ئەڵمانیا|publisher=ئەمیرکەبیر (لە بڵاوکراوەکانی کانوونی نووسەرانی ئێران)|location=تاران|date=١٩٧٨|edition=یەکەم|pages=447–456|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> تۆمارێکی دەنگیی شیعرخوێندنەوەکەی ئەو شەوە، بە درێژیی ٣ خولەک و ٣٥ چرکە، لە ماڵپەڕی ''ئازادی''دا بەردەستە.<ref name="azadi-babachahi-audio">{{cite AV media|language=fa|people=عەلی باباچاھی (خوێنەر)|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧)|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=تۆماری دەنگی، ٣ خولەک و ٣٥ چرکە|publisher=ئازادی (azadi.art)|date=٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090323/https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|archive-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === دوای شۆڕش === لە ساڵی ١٩٨٠دا باباچاھی کۆمەڵە شیعری ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»)ی بڵاو کردەوە. لە ساڵی ١٩٨٣دا، دوای ھەژدە ساڵ مامۆستایەتی، بە زۆرەملێ و پێش وەختی خۆی خانەنشین کرا؛ دواتر گوتی کە «بە ئەگەرێکی زۆرەوە» ئەوانەی خۆیان بە «خاوەنی ڕاستەقینەی شۆڕش» دەزانی «وەلایان ناوە». پاشان بووشێھری بەجێ ھێشت و لە [[کەرەج]] نیشتەجێ بوو.<ref name="mahjoubi" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، کاتێک لە مامۆستایەتی بێبەش کرا، چەندین ساڵ خۆی بۆ توێژینەوەی ڕەخنەیی لە شیعری ئێرانیدا تەرخان کرد.<ref name="masoudinia">{{cite web|language=fa|author=علی مسعودی‌نیا|script-title=fa:سپیدی‌ها را بخوان / دربارهٔ علی باباچاهی|trans-title=بۆشاییەکان بخوێننەوە / دەربارەی عەلی باباچاھی|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186332|website=خەبەرئۆنلاین|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە کەرەج، لە ڕێگەی شانۆنامەنووس خوسرەو حەکیمڕابیتەوە، وەک نووسەری شانۆی ڕادیۆیی لەگەڵ ڕادیۆدا کاری کرد.<ref name="mahjoubi" /> لە ساڵی ١٩٨٩ەوە، بە سەرپەرشتیی نەسروڵڵا پوورجەوادی، لە ناوەندی بڵاوکردنەوەی زانکۆیی (''مرکز نشر دانشگاهی'') کاری کرد و یازدە یان دوازدە ساڵ خەریکی دەستکاریی کتێب و توێژینەوە لە دەقە کلاسیکییەکانی فارسی بوو، ھەتا ئەو کاتەی بەشی فەرھەنگی فارسیی ناوەندەکە داخرا.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا دەگوترێت کە بۆ بڵاوکەرەوەگەلی وەک پاپیرووس و پێشبورد کاری کردووە و بەرپرسی بەشی شیعر و ڕەخنەی گۆڤاری ''نافه'' بووە.{{ژێدەر پێویستە}} لە ساڵی ١٩٨٨ەوە باباچاھی لە مانگنامەی ''آدینه''دا وتاری دەربارەی ڕەوتەکانی شیعری ھاوچەرخ بڵاو دەکردەوە؛<ref name="ensani">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (فهرست مقاله‌ها)|trans-title=عەلی باباچاھی (لیستی وتارەکان)|url=https://ensani.ir/fa/article/author/9714|website=پۆرتاڵی گشتگیری زانستە مرۆییەکان (ئینسانی)|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ژمارە ٣٥ەوە سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی شیعری ئەو گۆڤارەی گرتە ئەستۆ و نزیکەی دە ساڵ ئەم کارەی کرد؛ بە گوتەی خۆی، پێش ئەو ئەشکەوەری ئەم بەرپرسیارێتییەی لە ئەستۆ بوو.<ref name="kanoon" /><ref name="mahjoubi" /> لە ژمارە ٣٦دا بەرھەمی ئەحمەد شاملوو، فەڕوخ تەمیمی، [[سەید عەلی ساڵحی]]، عەلیمحەممەد حەقشناس و ھورمز عەلیپووری بڵاو کردەوە. توندیی ھەڵبژاردنەکانی وای کرد کە ھەندێک لە شاعیرە ڕەتکراوەکان ئەم دروشمە گاڵتەئامێزە دژی ئەو بڵێنەوە: «دیکتاتۆر خێرا بکە / شیعرەکانمان چاپ بکە!»<ref name="mahjoubi" /> بەپێی ''خبرآنلاین''، ئەو لەم پێگەیەوە شاعیرانی گەنجی دەناساند و لە ھەمان کاتدا بە ئاشکرا ڕەخنەی لە ڕەوتە شیعرییە باوەکان دەگرت؛ ھەر لەم ماوەیەدا بوو کە «شیعری پاشنیمایی» و دواتر «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»ی داڕشت.<ref name="khabar" /> مەسعوودینیا ''آدینه'' بە یەکێک لە کاریگەرترین بڵاوکراوەکانی دەیەی ١٩٩٠ لە چەند بوارێکدا، لەوانە شیعر، دادەنێت.<ref name="masoudinia" /> === کانوونی نووسەرانی ئێران === دوای خانەنشینبوونی، باباچاھی بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی [[محەممەدعەلی سێپانلۆ]] بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونی نووسەرانەوە کرد. یەکێک لە واژۆکەرانی «بەیاننامەی ١٣٤ نووسەر» (دەقی «ئێمە نووسەرین»، ١٩٩٤) بوو و وەک ئەندامی بازنەی ڕاوێژکاری، پاشان بۆ زیندووکردنەوەی کانوونی نووسەرانی ئێران کاری کرد. دوای پێکھاتنی قۆناغی سێیەمی کانوون لە شوبات–ئازاری ١٩٩٩دا، بوو بە ئەندامی فەرمی و ھەتا کۆتایی ژیانی ئەندام مایەوە؛ دوایین بەشداریی لە کۆبوونەوەی گشتیی کانووندا لە ساڵی ٢٠٢٣دا بوو.<ref name="kanoon" /> === ڕووداوی پاسەکەی ئەرمەنستان === لە ئابی ١٩٩٦دا باباچاھی یەکێک بوو لەو بیست و یەک نووسەر، شاعیر و ڕۆژنامەنووسەی کە بە بانگھێشتی یەکێتیی نووسەرانی ئەرمەنستان بە پاس بەرەو ئەرمەنستان کەوتنە ڕێ.<ref name="bbc2015">{{cite web|language=fa|author=جمشید برزگر|script-title=fa:سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟|trans-title=ساڵیادی «گەشتی مەرگ»: پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150806_l45_armenia_bus_iranian_writers_jb|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٦ی ئابی ٢٠١٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="radiofarda">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ|trans-title=ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ|url=https://www.radiofarda.com/a/313765.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕادیۆ فەردا، مەنسوور کووشان، کە بەرپرسی ڕێکخستنی گەشتەکە لەگەڵ نووسەران بوو، لیستێکی لە کەسایەتییە ئەدەبییەکان ئامادە کردبوو؛ لەنێو ئەواندا ئەحمەد شاملوو، ھووشەنگ گوڵشیری و ڕەزا بەراھەنی ھەر یەکەیان بە ھۆکاری جیاواز پاشگەز بوونەوە، و لە کۆتاییدا ئەم بیست و یەک کەسە گەشتەکەیان کرد: محەممەدعەلی سێپانلۆ، جەواد موجابی، مەسعوود بەھنوود، سیرووس عەلینەژاد، ئەمیرحەسەن چەھڵتەن، بیژەن بیجاری، بیژەن نەجدی، محەممەد محەممەدعەلی، شەھریار مەندەنیپوور، شاپوور جۆرکێش، مەسعوود تووفان، عەلی باباچاھی، حەسەن ئەسغەری، مەنووچێھر کەریمزادە، کامران جەلیلی، مەحموود تەییاری، فەرەج سەرکووھی، فریشتە ساری، مەجید دانشئاراستە، عەلی سەدیقی و مەنسوور کووشان.<ref name="radiofarda" /> لە بەرەبەیانی ٦ی ئابی ١٩٩٦دا، شۆفێرەکە دوو جار ھەوڵی دا پاسەکە لە گەردەنەی حەیران بەرەو لێواری دۆڵەکە ببات و فڕێی بداتە خوارەوە، و ھەر جارێک خۆی لە ئۆتۆمبێلەکە باز دەدایە دەرەوە؛ وریایی مەسعوود تووفان و شەھریار مەندەنیپوور سەرنشینەکانی ڕزگار کرد. پاشان لە [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]] دەستبەسەر کران و لێپرسینەوەیان لەگەڵ کرا و بەیانیی ڕۆژی دواتر ئازاد کران.<ref name="bbc2015" /> بەپێی بی‌بی‌سی فارسی، وردترین گێڕانەوەی ئەم ڕووداوە ئەوەیە کە مەنسوور کووشان لە کتێبی ''حدیث تشنه و آب''دا نووسیویەتی، و محەممەد محەممەدعەلی یەکەم دەقی دەربارەی ئەم بابەتە لە ناوخۆی ئێراندا لە سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠دا بڵاو کردەوە.<ref name="bbc2015" /> ئەم ڕووداوە دواتر وەک پیلانێکی [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزارەتی ھەواڵگری]] بۆ لەناوبردنی نووسەرانی ڕەخنەگر ناسرا و بە {{Interlanguage link|کوشتنە زنجیرەییەکانی ئێران|fa|قتل‌های زنجیره‌ای|lt=کوشتنە زنجیرەییەکان}}ەوە بەستراوەتەوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="kanoon" /> باباچاھی ھەمیشە وەک «ئەزموونێکی ترسناک» ئاماژەی پێ دەکرد.<ref name="kanoon" /> === ساڵانی کۆتایی و کۆچی دوایی === باباچاھی لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونیدا (تشرینی دووەمی ٢٠١٩) پێیدا، گوتی کە دوایین کتێبی، کۆمەڵە شیعری ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت»، مانیا ھونەر، ٢٠١٨)، بە ژێرناونیشانی «کردەی توخمی کۆمەڵایەتی» و پێشەکییەکی ٣٣ لاپەڕەیی بڵاو کردووەتەوە، تاکوو وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانە بداتەوە کە شیعرەکەیان بە ناکۆمەڵایەتی دادەنا. زیادی کرد کە ھیچ کتێبێکی لە ژێر دەستدا نییە، زۆربەی کاتەکانی بە خوێندنەوەی فەلسەفە و ڕۆمان بەسەر دەبات، و بۆ پاراستنی پەیوەندی لەگەڵ نەوەی گەنجدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چالاکە، و لەوێ، وەک ئەو ڕۆژانەی سەرپەرشتیی لاپەڕەکانی ''آدینه''ی دەکرد، شیعری نووسەرانی دیکە بڵاو دەکاتەوە. گوتی ساڵانێکیش وۆرکشۆپێکی شیعری بەڕێوە بردووە؛ بە گوتەی مەسعوودینیا، ئەم وۆرکشۆپە لە دەیەی ٢٠٠٠ەوە ھەبووە و چەند کەسێک لە بەشداربووانی بوون بە شاعیرانی ناسراو.<ref name="masoudinia" /><ref name="ibna1398">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: نگاهم به فضای مجازی مثل مجله «آدینه» است / همچنان ایستاده‌ام|trans-title=عەلی باباچاھی: ڕوانینم بۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وەک گۆڤاری ''ئادینە''یە / ھێشتا ڕاوەستاوم|url=https://www.ibna.ir/news/283140|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبنا لە ھەمان وتاردا ئەوی بە یەکێک لە یەکەمین شاعیرانی «قوتابخانەی شیعری بووشێھر» ناو برد.<ref name="ibna1398" /> <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] دوایین کۆمەڵە شیعر</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''جهان متوجه شد'''''<br />(«جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:The world realized by Ali Babachahi.jpg|center|290px|alt=بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی|بەرگی کتێبی جهان متوجه شد (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)ی عەلی باباچاھی]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعر</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ئافتاب، نەرویژ، ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)</div> </div> دوایین کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»)، بەپێی لاپەڕەی ناسنامەی کتێبەکە لە ساڵی ١٤٠١ی ھەتاوی (٢٠٢٢–٢٠٢٣)دا، وەک چاپی یەکەم، لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئافتاب لە [[نەرویژ]]ەوە دەرچوو؛ بەپێی بڵاوکەرەوە ٥٨ شیعری لەخۆ گرتووە. بڵاوکەرەوە دەقەکان وەک «بەرھەمی سەد ڕۆژ خەبات لە شەقامدا» و «ھاوڕێیەتیی شاعیر و وشە لەگەڵ ناڕەزایەتیی خەڵکدا» دەناسێنێت.<ref name="aftab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)|trans-title=جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)|url=https://aftab.pub/جهان-متوجه-شد-شعرهای-اعتراض/|publisher=نەشری ئافتاب|location=نەرویژ|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕادیۆ زەمانە بە کۆمەڵەیەکی ١٣٦ لاپەڕەیی بە پێشەکییەکی کورت و ٥٤ شیعر وەسفی دەکات و بڵاوبوونەوەکەی بۆ بەھاری ٢٠٢٣ دەگەڕێنێتەوە.<ref name="zamaneh2023">{{cite web|language=fa|author=اسفندیار کوشه|script-title=fa:«جهان متوجه شد»: اشعار اعتراضی علی باباچاهی|trans-title=«جیھان تێگەیشت»: شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی|url=https://www.radiozamaneh.com/764474/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٢ی ئایاری ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> حوسێن نووشئازەر، کە بۆ ھەمان دەزگا دەنووسێت، ئەویش بۆ ساڵی ٢٠٢٣ی دەگەڕێنێتەوە و دەیخاتە «ژێر کاریگەریی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی»یەوە.<ref name="noushazar">{{cite web|language=fa|author=حسین نوش‌آذر|script-title=fa:«جهان متوجه شد» از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد|trans-title=«جیھان تێگەیشت»ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات|url=https://www.radiozamaneh.com/879944/|website=ڕادیۆ زەمانە|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لەم کتێبەدا گێڕانەوەی شیعریی باباچاھی لە [[شۆڕشی ژینا|بزووتنەوەی ناڕەزایەتیی ٢٠٢٢]] دەبینێت.<ref name="kanoon" /> باباچاھی لە پێشەکیدا دەنووسێت کە ناڕەزایەتی و یاخیبوونی مەدەنی پەناگەی خەڵکن دژی ھەژاری و سەرکوت، و «ئەمە بەو مانایە نییە کە ڕووناکبیران بتوانن خۆیان لەم بەدبەختییانە بدزنەوە»؛ ڕەخنە لەو «شاعیرانە تێرانە» دەگرێت کە «لە پشت خوازە و ھێماوە بانگەشەی ئازادی و دادپەروەری دەکەن»، و ھەروەھا ڕێبازەکەی خۆی وەک بەرەنگاربوونەوەیەک بۆ «یاسا چەسپاوەکان»ی شیعر دەخاتە ڕوو.<ref name="aftab" /> لە نیسانی ٢٠٢٣دا گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' سێ شیعری ئەم کۆمەڵەیەی بڵاو کردەوە کە خودی شاعیر ھەڵیبژاردبوون، لەوانە «ای…!» بە دەنگی نووسەر.<ref name="baang">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: «ای...» و دو شعر دیگر|trans-title=عەلی باباچاھی: «ای…» و دوو شیعری دیکە|url=https://baangnews.net/14468|website=گۆڤاری ئەدەبیی بانگ|date=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بە گوتەی نووشئازەر، «ای…!» لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک وەڵامێک بۆ [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠١٩–٢٠٢٠)|ناڕەزایەتییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٩]] نووسراوە و یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٢٣دا بڵاو کراوەتەوە؛ ڕادیۆ زەمانە لە بەرنامە ڕادیۆییەکەی ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦دا، لەگەڵ ھەواڵی کۆچی دوایی ئەو، ئەم شیعرەی بە دەنگی نووسەر بڵاو کردەوە.<ref name="noushazar" /> <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[پەڕگە:Video-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] ڤیدیۆی ئیسنا دەربارەی عەلی باباچاھی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''«بۆ عەلی باباچاھی؛ دەنگێکی جیاوازی شیعری ھاوچەرخی ئێران»'''<br />دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦، ڕۆژی کۆچی دوایی شاعیر</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|center|290px|link=https://www.isna.ir/news/1404120402413/|alt=عەلی باباچاھی لە پشت مێزێک کتێب دەخوێنێتەوە؛ بۆ سەیرکردنی ڤیدیۆی ئیسنا کرتە بکە]]<div style="margin-top:6px;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://www.isna.ir/news/1404120402413/ <span style="color:#ffffff;">▶ بۆ سەیرکردن کرتە بکە</span>]</span></div></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''تێبینی:''' گێڕەرەوەی ڤیدیۆکە بە ھەڵە ڕێکەوتی کۆچی دوایی بە «٤ی بەھمەن» (٢٣ی کانوونی دووەم) دەڵێت؛ ڕێکەوتی دروست بریتییە لە ٤ی ئیسفەندی ١٤٠٤ (٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦).<ref name="radiofarda2026" /></div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ڤیدیۆ: ئیسنا (بە فارسی) · [[:پەڕگە:باباچاهی 2012.jpg|وێنە]]: ویکیمیدیا کۆمنز</div> </div> دوای ماوەیەک نەخۆشی، عەلی باباچاھی لە ئێوارەی دووشەممە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە کەرەج، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا، بەھۆی وەستانی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.<ref name="tabnak" /><ref name="bbc-obit" /><ref name="radiofarda2026">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد|url=https://www.radiofarda.com/a/iran-ali-babachahi-poet-critic-died-political-murders-of-writers/33685489.html|website=ڕادیۆ فەردا|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە بەیانیی پێنجشەممە ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦ لە گۆڕستانی بەھەشتی سەکینەی کەرەج، بە ئامادەبوونی خێزانەکەی و کەسایەتییە ئەدەبییەکان، لەوانە ھورمز عەلیپوور، محەممەد قاسمزادە، شەھاب موقەڕڕەبین، حافز مووسەوی و موزەففەر ڕۆیایی، و لەگەڵ دەنگی ''دەمام''، دەھۆڵێکی باشووری ئێران، بەخاک سپێردرا.<ref name="ibna2026">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:حافظ موسوی: باباچاهی شاعری شورشگر بود که در هیچ منزلی توقف نکرد|trans-title=حافز مووسەوی: باباچاھی شاعیرێکی یاخی بوو کە لە ھیچ وێستگەیەکدا نەوەستا|url=https://www.ibna.ir/news/547554|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران لە بەیاننامەیەکدا ڕێزی لێ نا و وەک «نووسەرێکی سەربەخۆ و بەرگریکارێکی دڵسۆزی ئازادیی بیر و دەربڕین» ناوی برد.<ref name="kanoon" /> <div style="clear:both;"></div> == شیعر و شیعرناسی == لە ماوەی دەیەکاندا شێوازی باباچاھی لە ڕۆمانتیسیزمی کۆمەڵایەتی و شیعری نیماییەوە بەرەو شیعری پاشنیمایی چوو.<ref name="bbc-obit" /> بەھزاد خواجات بەرھەمەکانی ئەو بۆ دوو قۆناغ، پێش و دوای دەیەی ١٩٩٠، دابەش دەکات و ئەو بە یەکێک لە پێشەنگانی ڕەوتێک دەزانێت کە لەو دەیەیەدا تێگەیشتنی باو لە شیعری سەرەوژێر کرد.<ref name="ie-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126143/|website=ئێران ئەمڕۆ|date=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کانوونی نووسەرانی ئێران ئەو بە «شاعیرێکی ئەزموونگەر» وەسف دەکات کە لە ماوەی حەوت دەیە چالاکیی ئەدەبیدا دوو جار پێداچوونەوەی بە شێوازی خۆیدا کرد.<ref name="kanoon" /> حافز مووسەوی لە ڕێوڕەسمی بەخاکسپاردنەکەیدا گوتی کە باباچاھی «ڕێک لەو ساتەدا کە لە لووتکەی ناوبانگ و پێگەی خۆیدا بوو»، بە بڵاوکردنەوەی ''نم‌نم بارانم'' («من نمەبارانم») لە دەیەی ١٩٩٠دا، ڕووخسارێکی بە تەواوی جیاوازی لە خۆی نیشان دا.<ref name="ibna2026" /> باباچاھی لە وتاری «پانتایی بێسنووری مانا»دا، کە لە گۆڤاری ''رودکی''دا (ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨) بڵاو بووەوە،<ref name="ensani" /> ئەوە دەخاتە ڕوو کە دەقی ئەدەبی، و بەتایبەتی شیعری ھاوچەرخ، مانایەکی جێگیر و پێشوەختە دیاریکراوی نییە، و مانا لە پرۆسەیەکی دینامیکیی نێوان دەق و خوێنەردا بنیات دەنرێت. بە بڕوای ئەو، ناڕوونی، ھەڵپەسێردراوی و پچڕانە زمانییەکان لاوازی نین، بەڵکوو سەرچاوەگەلێکن کە بواری لێکدانەوە فراوانتر دەکەن.<ref name="mahjoubi" /> لە وتاری «قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»دا (مانگنامەی ''فرهنگ توسعه''، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١)<ref name="ensani" /> دەنووسێت: «قەیران، بە مانا گشتییەکەی، ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ شتێک لە دەرەوەی شیعر. کەواتە دادپەروەرانە نییە قەیران بخرێتە ئەستۆی شیعری ھاوچەرخ.»<ref name="mahjoubi" /> ئەو بنەماکانی شیعری پاشنیمایی لە وتاری «تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»دا (گۆڤاری ''کارنامه''، ئازار–ئایاری ١٩٩٩) داڕشت.<ref name="ensani" /> ''خبرآنلاین'' بنەماکانی تیۆری «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بەم شێوەیە کورت دەکاتەوە: «زمانمەندیی شیعر» (زمان وەک بابەتی شیعر نەک ئامرازەکەی)، «دواخستنی مانا»، «ڕاکردن لە ڕستەسازی»، و «گاڵتەوگەپ و پارۆدی».<ref name="khabar" /> باباچاھی لەو چاوپێکەوتنەی ئیسنادا کە پێشتر ئاماژەی پێ کرا، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» لە «شیعری دیکە» (''شعر دیگر'')ی دەیەی ١٩٦٠ جیا دەکاتەوە؛ ڕەوتێک کە بە بڕوای ئەو شاعیرانی وەک بیژەن ئیلاھی و {{Interlanguage link|ھووشەنگ چالەنگی|fa|هوشنگ چالنگی}} سەر بەون و شیعری ڕۆیاییش لێیەوە نزیکە. بە گوتەی ئەو، «شیعری دیکە» ڕێز لە یەکپارچەیی ئەندامیی خۆی دەگرێت و «ڕێکخراو و ناوەندگەرا»یە، لە کاتێکدا «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» «سەر بە سەردەمی گومانە»: ناوەندگریزە، لە «گێڕانەوە فرەییەکان» پێک ھاتووە کە ئاگاداری «خودە ناوەکییە جیاوازەکانی مرۆڤ»ن، و کۆتاییەکانی کراوەن. ئەو شیعری ڕۆیایی بە «پێکھاتەگەرا» و «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» بە «پاشپێکھاتەگەرا»، «لە ڕووکەشدا پەرتەوازە، فرەگێڕانەوە» و «خوێنەرتەوەر» ناو دەبات.<ref name="isna1401" /> لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]] (٢٠٠٦) گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆی بە «ژێرخانی قووڵی دەروونی» بە «جۆرێک لە عیرفان» وەسف کرد،<ref name="mehr">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: توجه شاعران امروز به ژرف ساختار روانشناسانه نوعی عرفان است|trans-title=عەلی باباچاھی: گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان|url=http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|website=[[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]|date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303130900/http://www.mehrnews.com:80/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|archive-date=٣ی ئازاری ٢٠١٢|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ڕادیۆ زەمانە (٢٠٠٨) ئامادەبوونی ژنی لە شیعرەکانیدا بە «ئارەزووی جۆرێک لە تازەیی، جۆرێک لە زیندوویی» وەسف کرد.<ref name="zamaneh2008">{{cite web|language=fa|author=مجتبا پورمحسن|script-title=fa:عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم (گفت‌وگو با علی باباچاهی دربارهٔ نقش عشق در شعر)|trans-title=ئەوینداری تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم (چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)|url=http://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|website=ڕادیۆ زەمانە|date=١٥ی شوباتی ٢٠٠٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625013317/https://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|archive-date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> باوەڕی وابوو کە شیعر تەنانەت دوای ڕۆیشتنی شاعیریش ڕێگای خۆی درێژە پێ دەدات.<ref name="mahjoubi" /> ھەروەھا گوتی کە شیعرەکانی قەرزاری «ئەو دڵەڕاوکێیانەن» کە بە گوتەی خۆی «بە توندی گەمارۆی دەدەن»، و زیادی کرد کە لەنێو ئەم ھەموو شتەدا «گاڵتەوگەپ بە ھانامەوە دێت».<ref name="zamaneh2023" /> بە گوتەی حوسێن نووشئازەر، باباچاھی «شیعری ناڕەزایەتی»ی لە «دروشم» یان «ھاوار»ی ڕووت جیا دەکردەوە و جەختی لەسەر ڕەھەندە ھونەرییەکەی دەکردەوە: بە بڕوای ئەو، شیعری ناڕەزایەتی نابێت لاسایی ڕاستییە تاڵە کۆمەڵایەتییەکان بکاتەوە، بەڵکوو دەبێت لە ڕێگەی خەیاڵ، بیر و ئامرازەکانی زمانەوە بیانگۆڕێت بۆ «ڕاستیی ھونەری». ئەو گاڵتەوگەپی گرۆتێسک و وەستایەتیی زمانیی شیعرەکانی بە بەرھەمی ڕووبەڕووبوونەوەی کارەسات دەزانی، جەختی دەکردەوە کە شاعیر دەبێت بە ڕێبازێکی ھەڵوەشێنەرانە خۆی لە ئایدیالیزمە کۆنەکان و لە گوتارەکانی دەسەڵات داببڕێت، و ھەم [[سانسۆرکردن|سانسۆری]] فەرمی و ھەم خۆسانسۆری بە دوو بەڵای کاری داھێنەرانە دادەنا.<ref name="noushazar" /> == ڕەخنەی ئەدەبی و مشتومڕەکان == باباچاھی وەک ڕەخنەگر قەڵەمێکی تیژی ھەبوو. کتێبەکەی ''گزاره‌های منفرد'' («گوزارە تاکەکان»)، کە شاعیران پلەبەندی دەکات و بە ڕاشکاوی ڕەخنە لە ھەندێک ڕەوت دەگرێت، کاردانەوەی زۆری لێ کەوتەوە. ناسراوترین مشتومڕی تیۆریی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی بوو و بە «شەڕی تاران–تۆرۆنتۆ» لە یادەوەرییەکاندا ماوەتەوە. ھەروەھا ڕەخنەی لە ڕەوتی «سادەنووسی» (''ساده‌نویسی'') لە شیعردا گرت، بەتایبەتی لە بۆچوونەکانی محەممەد شەمسی لەنگەروودی و سەید عەلی ساڵحی.<ref name="khabar" /> بە گوتەی عەلی مەسعوودینیا، باباچاھی، بەتایبەتی لە دەیەکانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠دا، بەردەوام لە ململانێدا بوو لەگەڵ ڕەخنەگر و شاعیرانی دیکە، و جاری وا ھەبوو دەگەیشتە ڕادەی «توندوتیژیی زارەکی»؛ مەسعوودینیا پێکدادانەکانی ئەو لەگەڵ ڕەزا بەراھەنی و مەنووچێھر ئاتەشی بە «یادگاری بەنرخ» لە سەردەمێک دادەنێت کە شیعر ھێشتا بابەتی گفتوگۆ و مشتومڕ بوو، و بیر دەخاتەوە کە باباچاھی دواتر گوتی: «ئیتر وەڵامی ھیچ کەسێکی خوار بەراھەنی نادەمەوە!»<ref name="masoudinia" /> دەربارەی مشتومڕی شاپوور جۆرکێش دژی تیۆرەکانی باباچاھی و وەڵامی ڕەزا بەراھەنی بۆ جۆرکێش، بڕوانە [[#ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان|خوارەوە]]. == ھەڵسەنگاندنی ڕەخنەیی == محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ''تاریخ تحلیلی شعر نو''دا یەکەم کۆمەڵە شیعری باباچاھی، ''در بی‌تکیه‌گاهی''، بە شیعرێکی سۆزدار و پڕوێنە، کۆمەڵایەتیتەوەر و بارگاویی خەمێکی خۆوێرانکەر وەسف دەکات، کە ھەرچەندە ھەستیار و «لاوانە» بوو، ھەم بازنە سیاسییەکان و ھەم لایەنگرانی «ھونەر بۆ ھونەر»ی بەدڵ بوو و ناوبانگی دەرکرد.<ref name="langroudi3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=3|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=462}}</ref> بە بڕوای ئەو، باباچاھی لە کۆمەڵەی دووەمدا، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، بە ئاوازێکی وتاربێژانە و پڕوێنە، لە ژێر کاریگەریی [[فرووغ فەڕوخزاد]]دا، ھەمان ڕێگای درێژە پێ دا،<ref name="anon2">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|pages=90–95}}</ref> و کۆمەڵەی سێیەم، ''از نسل آفتاب''، جگە لە کێشدا گۆڕانێکی چۆنایەتیی ئەوتۆ نیشان نادات؛ لەم بوارەدا، بە گوتەی لەنگەروودی، دەستکەوتەکانی فەڕوخزاد و م. ئازاد درێژە پێ دەدات و ھەنگاوێکە لە کێشە نیماییەکانەوە بەرەو شیعری ئازاد.<ref name="anon3">{{cite book|language=fa|author=محمد شمس لنگرودی|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=مێژووی شیکاریی شیعری نوێ|volume=4|publisher=نەشری مەرکەز|location=تاران|page=349}}</ref> خوسرەو گوڵسورخیش ھەڵسەنگاندنێکی دەربارەی ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' نووسیوە.{{ژێدەر پێویستە}} بە گوتەی ئیسفەندیار کووچە، کە بۆ ڕادیۆ زەمانە دەنووسێت، مەنووچێھر ئاتەشی لە گۆڤاری ''دنیای سخن''دا باباچاھی و دوو شاعیری دیکەی وەک ئاڵاھەڵگرانی شیعری پێشەنگی دەیەی ١٩٩٠ ناو بردبوو.<ref name="zamaneh2023" /> کووچە لە ھەڵسەنگاندنەکەیدا بۆ ''جهان متوجه شد''، پێشەکییەکە وەک «شتێکی وەک مانیفێست» دەبینێت کە شیعری ناڕەزایەتی پێناسە دەکات، و ئاماژە بەوە دەکات کە شاعیر، بە پەیڕەوی لە [[ئێدوارد سەعید]]، پێی وایە شاعیران و نووسەران ئەرکیان لەسەرە بەرانبەر بە ڕووداوەکانی دەوروبەریان، لەوانە خۆپیشاندانەکانی شەقام، بێلایەن نەبن. بە بڕوای ئەو، لەم کۆمەڵەیەدا، «لەگەڵ بڵێسەی شۆڕشی گەلی ئێران»، یارییە زمانییەکانی باباچاھی کەمتر دەبنەوە، وێنەکان «ڕووتتر» دەبن، و ئەو شیعرانەی مێژووی ٢٠٢٢یان لەسەرە «دینامیکیتر و سەرنجڕاکێشتر» دەردەکەون. کووچە ئاماژە بە ئاماژە مێژوویی و ئەدەبییەکانی ئەم شیعرانە دەکات: بۆ دێڕێکی ئەحمەد شاملوو («سەیری خوێنی سەر شۆستەکە بکە»)، بۆ ڕووداوەکانی [[بزووتنەوەی دەستووریی ئێران|شۆڕشی مەشرووتە]] و ھاوارد باسکێرڤیل، بۆ حەسەنەکی وەزیر و ''تاریخ بیهقی''، و بۆ دروشم و گەشتە پاسەوانییەکانی کۆمیتە شۆڕشگێڕییەکانی دەیەی ١٩٨٠. لە ھەمان کاتدا، دانانی سێ شیعر کە گێڕانەوە و وشەسازییان تا ڕادەیەکی زۆر وەک یەکە («ناڕەزایەتی ٣»، «ناڕەزایەتی ٨» و «ناڕەزایەتی (چیرۆکی کورت)») بە یەکێک لە خاڵە لاوازەکانی کۆمەڵەکە دادەنێت.<ref name="zamaneh2023" /> نووشئازەر لە خوێندنەوەکەیدا بۆ شیعری «ای…!» دەنووسێت کە شاعیر «بە شێوازی دێریدا» یاری بە جێناوەکان دەکات تاکوو توندوتیژیی شاراوەی دەسەڵات ئاشکرا بکات، و دێڕی «مەحبووبە ناوی دیکەم بوو» ناسنامەیەکی مێیینە بە گێڕەرەوە دەبەخشێت و، بە بڕوای ئەو، ساڵێک پێش تەقینەوەی بزووتنەوەی ژن، ژیان، ئازادی، شیعرەکە لەو بزووتنەوەیە نزیک دەکاتەوە.<ref name="noushazar" /> عەلی مەسعوودینیا لە یادداشتێکدا کە لە ڕۆژی کۆچی دوایی باباچاھیدا لە ''خبرآنلاین''دا بڵاو بووەوە، «خاڵی سەرەکی»ی بەرھەمەکانی ئەو بە «مەیلی بەردەوام»ی بۆ داھێنانی شیعرێکی «پێشنیارکەر و دژەڕەوت» دەزانێت. بە گێڕانەوەی ئەو، باباچاھی لە دەیەی ١٩٦٠دا لە بووشێھر بە شیعری نیمایی دەستی پێ کرد و لە ھەمان کاتدا وەک ڕەخنەگرێکی جیددی خۆی چەسپاند، و لە کۆتایی دەیەی ١٩٧٠ و سەرەتای دەیەی ١٩٨٠دا، بە ڕێبازێکی نوێ بەرانبەر بە کێشە لێکدراوەکان و کێشناسیی نیمایی، خۆی لە ھاوچەرخەکانی جیا کردەوە. بەڵام لووتکەی پرۆژە شیعری و ڕەخنەییەکەی لە دەیەی ١٩٩٠دا بوو، کاتێک سەرەتا ڕووی لە شیعری ئازاد کرد و پاشان، بە گەڕان بەنێو تیۆری ئەدەبی و بیرۆکە [[پاش‌ نوێگەری|پۆستمۆدێرنەکان]]دا، لە ''نم‌نم بارانم'' و ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»)دا تەونێکی زمانی و ناسنامەیەکی شێوەییی تایبەت بە خۆی دۆزییەوە، و ھەوڵی دا شیعرناسییەکەی لە ڕێگەی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» و «شیعری پاشنیمایی»یەوە ڕوون بکاتەوە. مەسعوودینیا ئەمانە وەک تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرە دەژمێرێت: ڕووخانی ھەڵوەشێنەرانەی پاڵپشتە بابەتییەکان، پچڕانی ڕستەسازی و گۆڕانی ئاستی زمان، ڕەوانیی زەینێک کە لەسەر تەداعی بنیات نراوە، تایبەتمەندییەکی کۆلاژئاسا، زۆریی بۆشاییە سپییەکان بۆ خوێندنەوە، و «گاڵتەوگەپێکی ڕەشی بوێرانە»، و زیادی دەکات کە باباچاھی دواتر ئەزموونی شیعری کورت، [[ھایکوو]] و شێوە سادەتر و گێڕانەوەییترەکانیشی کرد. ئەو تامەزرۆیی بۆ ئەزموونکردن بە خەسڵەتێکی «نائاسایی لەنێو شاعیرانی نەوەکەیدا» دادەنێت، شێوازی ڕەخنەیی باباچاھی بە «زۆر ھەڵبژێرخواز و نائاسایی» بەڵام بەرھەمھێنەری «دەقی ڕەخنەیی بەنرخ» دەزانێت، و ''گزاره‌های منفرد''، ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ») و ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ») وەک ئەو کتێبانە ناو دەبات کە بەشدارییەکی «کەم نەبوو»یان لە شیکردنەوەی شیعری ھاوچەرخی ئێراندا کردووە. بە بڕوای مەسعوودینیا، کە پێشتر نووسینێکی بە ناونیشانی «گلادیاتۆری تەنیا و ڕووگرژ» بۆ تەرخان کردبوو، شیعری باباچاھی «مافی خۆی پێ نەدرا»، و خودی ئەو، سەرەڕای پێگەی وەک کەسایەتییەکی کاریگەر و تیۆرداڕێژی ئەدەبیاتی ئێران، «بە ئەندازەی بەھای ڕاستەقینەی خۆی قەدری نەزانرا»؛ بەشێک لەمە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی کە باباچاھی «بە سەرسەختی» و «بە ھەموو بوونیەوە» بەرگریی لە شیعرەکەی دەکرد.<ref name="masoudinia" /> بەپێی ''ایران امروز''، نووسینە ڕەخنەییەکان دەربارەی بەرھەمەکانی جەختیان لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە ھەندێک لە شیعرەکانی لەسەر ئەزموونی فۆرمالیستی و یاریکردن بە پێکھاتەکانی زمان بنیات نراون، لە کاتێکدا ھەندێکی دیکەیان ڕەخنەی کۆمەڵایەتی، گاڵتەوگەپ و خەمە سیاسییەکانی ئەو ڕەنگ دەدەنەوە.<ref name="ie-obit" /> بەھزاد خواجات لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئیبنا دوای کۆچی دوایی باباچاھی، ئەوی بە کەسایەتییەکی «گشتگیر» ناو برد و گوتی ھەرچەندە ڕەنگە ھیچ کەس لە فراوانیی چالاکیدا بەرانبەر بە شاملوو نەبێت، باباچاھی «ھەڵبژاردەیەکی شایانی سەرنجە کە دەتوانێت لە پاڵ کەسایەتییەکی گەورەی وەک شاملوو، یان لە ئاسۆیەکی دیکەدا لە پاڵ ڕەزا بەراھەنیدا ڕابوەستێت». بە گوتەی خواجات، تیۆرەکانی باباچاھی کەشی فرەیی دوای دەیەی ١٩٩٠ و وەرچەرخانی شیعر بەرەو «ناوەندێتیی زمان»یان «ڕوون و ئەکادیمی کرد»، و ھەمیشە شیعرەکانی بنەمای تیۆرەکانی بوون. بە پێچەوانەی زۆرێک لە ھاوچەرخەکانی کە نیگەرانی پاراستنی «شکۆی نەریتی»ی خۆیان بوون، ئەو مەترسیی «شیعری ئەزموونگەر»ی گرتە ئەستۆ و، بەتایبەتی لە ماوەی سەرپەرشتیکردنی لاپەڕەکانی شیعری ''آدینه''دا، بە ناساندنی شاعیرانی گەنج پەیوەندییەکی قووڵی لەگەڵ نەوەی نوێدا دروست کرد. خواجات گاڵتەوگەپی «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا» وەک ئامرازێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی «گێڕانەوە گەورە پیرۆزەکان» دەبینێت: بەم شێوەیە، بە بڕوای ئەو، یار، کە لە شیعری نەریتیدا بوونەوەرێکی پیرۆز و دەستپێنەگەیشتوو بوو، لە بەرھەمەکانی باباچاھیدا دەبێتە کارەکتەرێکی ئاسایی و ڕۆژانە.<ref name="ibna-khajat">{{cite web|language=fa|author=مرضیه نگهبان مروی|script-title=fa:علی باباچاهی؛ شیدایی زبان محزون (گفت‌وگو با بهزاد خواجات)|trans-title=عەلی باباچاھی: تامەزرۆیی بۆ زمانێکی خەمبار (چاوپێکەوتن لەگەڵ بەھزاد خواجات)|url=https://www.ibna.ir/news/547452|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === سیمین بێھبەھانی و عەبدولعەلی دەستغەیب === [[سیمین بێھبەھانی]] وتارێکی بە ناونیشانی «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی») بۆ شیعرەکانی ئەو تەرخان کرد، کە لە ژمارە ٢٣ی دوومانگنامەی ئەدەبیی ''چامه''دا (نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="behbahani1401">{{cite journal|language=fa|author=سیمین بهبهانی|script-title=fa:نگاهی به چند شعر باباچاهی|trans-title=ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2659296-38126|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> عەبدولعەلی دەستغەیب چەندین جار دەربارەی شیعری باباچاھی نووسیوە، بەتایبەتی لە وتاری «پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»، کە لە ''جهان کتاب''دا (بەرگی ١٥، ژمارە ٣–٤، ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠) بڵاو بووەوە،<ref name="dastgheib1389">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:پست مدرنیسم در شعرهای باباچاهی|trans-title=پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا|journal=جهان کتاب|volume=15|issue=3–4 (254)|date=ئایار–تەممووزی ٢٠١٠|url=https://ensani.ir/fa/article/author/16177|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و لە وتاری «نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»، کە لە ''چامه''دا (٢٠٢٢) بڵاو بووەوە.<ref name="dastgheib1401">{{cite journal|language=fa|author=عبدالعلی دستغیب|script-title=fa:تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است|trans-title=نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن|journal=چامه|issue=23|date=نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2637317-16145|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتی ''جام جم آنلاین'' دەربارەی دانیشتنێک کە چەند ڕۆژێک دوای کۆچی دوایی باباچاھی لە کۆمەڵەی نیشتمانیی ڕەخنەگرانی ئەدەبی بۆ بەرھەمەکانی ئەو تەرخان کرا، دەستغەیب شیعری لە ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات») و ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا») خوێندەوە. گوتی ڕەخنەگران زیاتر گرنگی بە «پلە و وابەستەیی»ی شاعیران دەدەن نەک ناسینی خۆیان و شیعرەکەیان، لە کاتێکدا چۆنایەتیی شیعر لە توانای خوێنەردایە بۆ چوونە ناو جیھانەکەیەوە؛ جیھانێک کە لە حاڵەتی باباچاھیدا، بە بڕوای ئەو، «جاری وا ھەیە کۆمیدی، جاری وا ھەیە جیددی، جاری وا ھەیە لیریکی»یە. بە گوتەی دەستغەیب، شیعری باباچاھی ھەتا کۆتایی دەیەی ١٩٩٠ لە چوارچێوەی ڕۆحی شیعری نیماییدا مایەوە؛ دوای ئەوە وشەسازی، ئەو پەیوەندییانەی بەسەر جیھانی شیعرەکەدا زاڵن، «شێوەی ڕیزکردنی وشەکان» و شێوازی چوونە ناو شیعرەکە گۆڕان. لەنێو تایبەتمەندییەکانی ئەم شیعرەدا ئاماژەی بە پەرتبوونی ڕستەکان کرد (کە بە بڕوای ئەو، مانا سەرەکییەکە لە پشتیانەوە تێدەپەڕێت)، ھەروەھا ئاماژە ناوچەییەکان، پەنابردن بۆ پەند، لایلایە و چیرۆکە فۆلکلۆرییەکان، ئاشنایەتی لەگەڵ ئەدەبی کلاسیکدا، گرۆتێسک و گاڵتەوگەپ، و دێڕی «ھیچی ھیچ لە ھیچ باشترە»ی وەک نموونەیەکی یاریکردنی شاعیر بە زمان ھێنایەوە. دەستغەیب ڕەھەندی شیعریی ''فقط از پریان دریایی...''ی بە بەھێزتر و ڕەھەندی تیۆریی ''پیکاسو...''ی بە دیارتر زانی، و جەختی کردەوە کە شیعری باباچاھی «بە ھیچ شێوەیەک ڕاکردن نییە لە مانا»: ئازار و ئەشکەنجەکانی مرۆڤی ھاوچەرخ لە پشت فۆرمە نوێیەکەیەوە شاراونەتەوە. لە کۆتاییدا گوتی ئەوەی باباچاھی لە شیعرەکەیدا دەیڵێت «نە لاساییکردنەوەیە و نە کاریگەرییە لە کتێبە پۆستمۆدێرنەکانی دیکە»، و ئەو «پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتووە… و لە شیعرەکەیدا بە باشی بەکاری دەھێنێت».<ref name="jamejam1404">{{cite web|language=fa|author=سید محی‌الدین حسینی ارسنجانی|script-title=fa:باباچاهی پست‌مدرنیته را به‌خوبی درک کرده بود|trans-title=باباچاھی پۆستمۆدێرنیتەی باش تێگەیشتبوو|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1544660|website=جام جەم ئۆنلاین|date=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === فەرەج سەرکووھی === لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا فەرەج سەرکووھی، کە خۆی یەکێک لە سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستان بوو، لە ستوونی «حەوت ڕۆژ، کتێب»ی [[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]دا، کە ئەو جارە بۆ ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە») تەرخان کرابوو، بەرھەمەکانی باباچاھیی لە دوو قۆناغدا لێکۆڵییەوە. بە گوتەی ئەو، باباچاھی لە دەیەکانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠دا، بە شیعرە ناسراوەکەی «من لە ئاوشوێنی بۆقە دەنگناخۆشەکانەوە دێم» و شیعرەکانی دیکەی ''در بی‌تکیه‌گاهی''، خۆی وەک یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی شیعری ئەو سەردەمە چەسپاند. شیعرە نیماییەکانی ئەم قۆناغە ئامرازە زاڵەکانی شیعری نیمایییان وەرگرت و لە ڕێگەی «ڕەخنە و نەفیکردنی سیستەمی ھەبوو»وە چوارچێوە زاڵە کۆمەڵایەتی، سیاسی و کولتوورییەکانیان ڕەت کردەوە؛ شیعرەکانی ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن'' و ھەندێک لە شیعرەکانی ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان») سەر بە ھەمان چوارچێوەن. قۆناغی دووەم، بە گوتەی سەرکووھی، بەستراوەتەوە بە ھەڵچوونەکانی دەیەی ١٩٩٠، کە ئەو بە «دەیەی قەیرانی شیعری فارسی» ناوی دەبات و سەرھەڵدانی شەپۆلگەلی وەک شیعری پاشنیمایی، «شیعر لە دۆخێکی دیکەدا»، شیعری ھەڵوەشێنەرانە و شیعری پۆستمۆدێرنیستی بەخۆوە بینی. سەرکووھی دەنووسێت کە باباچاھی یەکێک بوو لە پێشەنگانی گۆڕینی پێکھاتە، فۆرم و زمانی شیعری نیمایی و یەکێک لە شاعیرە کاریگەرەکانی ئەو دەیەیە، و ھەوڵی دا بنەما تیۆرییەکانی پێشنیارەکانی لە نووسینە ناشیعرییەکانیدا، بەتایبەتی ''گزاره‌های منفرد''، بخاتە ڕوو. بە بڕوای ئەو، لە سەردەمێکدا کە «ھەژاریی تیۆری» ڕەخنەی ئەو ساڵانەی بۆ وەرگرتنی ئەو چەمکانە کورت کردبووەوە کە لە ڕێگەی وەرگێڕانی یەک دوو بەرھەمی بیرمەندانی پۆستمۆدێرنەوە بڵاو ببوونەوە، شیعری باباچاھی «لە دووبارەکردنەوەی ئەم گۆڕانکارییانە تێپەڕی». لە ڕێگەی مەیلی بەرەو فرەدەنگی، کێشە لێکدراوەکان، ڕێژەگەرایی و ڕەتکردنەوەی ڕەھاکان و گێڕانەوە گەورەکان؛ لە ڕێگەی ئەزموونی نوێ لە فۆرم، زمان و ئاوازدا؛ و لە ڕێگەی ھەڵوەشاندنەوە و نامۆکردن، گرۆتێسک و «بنیاتنانی شیعر لەسەر دژایەتی و پارادۆکس»ەوە، ھەوڵی دا ڕوانگەگەلێکی نوێ بەڵام ھێشتا شیعری بخوڵقێنێت. لەبەر ئەوەی شیعرەکەی لەسەر ناسینی کولتوور و شیعری کلاسیک، شیعری نیمایی و شیعری شاملوویی و «ئەزموون و بەھرە»ی خۆی بنیات نرابوو، لەوە دوور مایەوە کە بە «یارییە زمانی و یارییە پێکھاتەیییەکان»ی ئەو دەیەیە ناو دەبران. سەرکووھی شیعرەکانی ''گل باران هزارروزه'' بە درێژەپێدەری ئەم ڕێگایە دەزانێت و پێی وایە بەرھەمەکانی ئەم قۆناغە پێگەی باباچاھی «وەک یەکێک لە کەمە شاعیرە کامڵەکانی ئەم شەپۆل یان ڕەوتە» دەچەسپێنن.<ref name="sarkouhi1390">{{cite web|language=fa|author=فرج سرکوهی|script-title=fa:هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی|trans-title=حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەیەکی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/10/111027_l41_7_books_27oct_11|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ھاوسەفەرانی پاسەکەی ئەرمەنستان === چەند سەرنشینێکی دیکەی پاسەکەی ئەرمەنستان ھاوکار، ھاوبازنەی ئەدەبی یان ڕەخنەگری باباچاھی بوون. بەپێی کانوونی نووسەرانی ئێران، ئەو بەردەوام لە کۆڕەکانی چوارشەممانی ماڵی محەممەدعەلی سێپانلۆ بەشدار دەبوو و لەم ڕێگەیەوە پەیوەندیی بە بازنەی ڕاوێژکاریی کانوونەوە کرد.<ref name="kanoon" /> خودی باباچاھی بیری دەکەوتەوە کە پێش شۆڕش لەگەڵ محەممەد موختاری، جەواد موجابی، فەرامەرز سولەیمانی، عەزیز خەلیلی، ئیسماعیل ڕەھا، محەممەد محەممەدعەلی و چەند کەسێکی دیکە لە کۆڕەکانی «سێشەممانی شیعر»دا بەشداریی کردووە، و گلەیی ئەوەی دەکرد کە موجابی، کاتێک لە کتێبێکدا بیرەوەرییەکانی ئەو سەردەمەی گێڕاوەتەوە، ناوی ئەوی نەھێناوە؛ گوتی نازانێت بۆچی.<ref name="ibna1396">{{cite web|language=fa|author=شهاب دارابیان|script-title=fa:شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!|trans-title=شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک دەکرێت وەرگەڕێین!|url=https://www.ibna.ir/news/256182|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> موجابی لە ''آینهٔ بامداد''دا، کە کۆمەڵە نووسین و چاوپێکەوتنەکانی ئەوە دەربارەی ئەحمەد شاملوو، گفتوگۆیەکی دەربارەی شاملوو لەگەڵ شاعیرانی وەک مەنووچێھر ئاتەشی، محەممەد حقووقی، محەممەدعەلی سێپانلۆ و باباچاھی بڵاو کردەوە؛<ref name="taaghche-mojabi">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جواد مجابی: زندگینامه و معرفی کتاب‌ها (آینه بامداد)|trans-title=جەواد موجابی: ژیاننامە و ناساندنی کتێبەکانی (ئاوێنەی بامداد)|url=https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C|website=تاقچە|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ھەروەھا لە ماڵی شاملوو لە یەکەمین ڕێوڕەسمی بەخشینی خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوودا ئامادە بوو، کە تێیدا ''این کشتی پراسرار''ی باباچاھی یەکێک لە دوو براوەکە بوو.<ref name="zamaneh2016" /> داریووش مێعمار لە نووسینێکدا کە دوای کۆچی دوایی موجابی (٢٠٢٦) لە ''ایندیپندنت فارسی''دا بڵاو بووەوە، ڕێڕەوی شیعریی موجابی لەگەڵ ھی باباچاھی بەراورد دەکات: بە بڕوای ئەو، شاعیرانی وەک ڕەزا بەراھەنی و باباچاھی «لە ھەندێک قۆناغی ژیانی شیعریاندا ئەزموونی بنەڕەتییان لەگەڵ زمان، ڕستەسازی و فۆرمدا کرد»، و جاری وا ھەبوو بۆشاییەکی بەرچاو لە نێوان قۆناغە جیاوازەکانیاندا دروست دەبوو، لە کاتێکدا موجابی بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە چوارچێوەی نەریتی نیمایی و شیعری ئازادی شاملوودا مایەوە.<ref name="independent1405">{{cite web|language=fa|author=داریوش معمار|script-title=fa:جواد مجابی، نویسنده‌ای که نمی‌شود او را در یک عنوان خلاصه کرد|trans-title=جەواد موجابی، نووسەرێک کە لە یەک ناونیشاندا کورت ناکرێتەوە|url=https://www.independentpersian.com/node/422164|website=ئیندیپێندێنت فارسی|date=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٧ەوە، ڕۆماننووس محەممەد محەممەدعەلی بە ھاوبەشی لەگەڵ باباچاھی سێ ژمارەی تایبەتی ''آدینه''یان دەربارەی شیعر و چیرۆکی کورت ئامادە کرد،<ref name="bbc-mohammadali">{{cite web|language=fa|script-title=fa:محمد محمدعلی؛ «باورهای خیس یک مرده» و رمان‌های اساطیری پر راز و رمز|trans-title=محەممەد محەممەدعەلی: «باوەڕە تەڕەکانی پیاوێکی مردوو» و ڕۆمانە ئەفسانەییە پڕڕازەکان|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cqlg1eypp23o|website=[[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]|date=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و باباچاھی ھاوکارییەکەیانی لە ''آدینه''دا بە «ماوەیەکی زۆر باش» وەسف کرد.<ref name="ibna1396" /> محەممەدعەلی و مەسعوود بەھنوود لەو کەسانەن کە لە فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک''دا دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن.<ref name="shargh">{{cite web|language=fa|author=پوریا سوری|script-title=fa:«این قیافه مشکوک» مستند شد|trans-title=«ئەم ڕووخسارە گوماناوییە» دەبێتە فیلمی دیکۆمێنتاری|url=http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611033850/http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|archive-date=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ''، کە شەھریار مەندەنیپوور یەکێکە لە سەرنووسەرانی، لە نیسانی ٢٠٢٣دا سێ شیعری کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی باباچاھیی بڵاو کردەوە.<ref name="baang" /> ڕەخنەگر شاپوور جۆرکێش، سەرنشینێکی دیکەی پاسەکە، یەکێک بوو لە سەرسەختترین دژبەرانی تیۆرەکانی باباچاھی. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مەھیار زاھید کە بە ناونیشانی «ڕوانین بەرەو داھاتوو» لە ڕۆژنامەی ''اعتماد''دا (ژمارە ١٥٤٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧) بڵاو بووەوە، باباچاھیی بە «ڕۆژنامەنووس و شاعیری ھاوچەرخ» ناو برد و ئیدیعای کرد کە باباچاھی لە لاپەڕە ٧٧١ی ''گزاره‌های منفرد''دا پێنج دێڕی داوەتە پاڵ کتێبەکەی ئەو، ''هوش سبز''، کە تێیدا نین. جۆرکێش گوتی: «بەڕێز باباچاھی، کە دان بەوەدا دەنێت جەماوەرگەرایی ئەدەبیی ئەگەرییەکەی قەرزاری دەیەی ١٩٩٠یە، دەتوانێت بەم جۆرە دەستبازییە ھەر کاریگەرییەکی ئەگەریی شاملوو لەسەر خۆی ئینکار بکات»، و زیادی کرد: «لەوانەیە مافم ھەبێت تیۆرییەکی وا سەرپێیی و ناوورد بە یەکێک لە ھۆکارەکانی بنبەستی شیعری دەیەی ١٩٩٠ دابنێم».<ref name="etemad1545">{{cite journal|language=fa|author=مهیار زاهد|script-title=fa:چشم به راه آینده (جریان‌های نقد ادبی در گفت‌وگو با شاپور جورکش)|trans-title=ڕوانین بەرەو داھاتوو (ڕەوتەکانی ڕەخنەی ئەدەبی، چاوپێکەوتن لەگەڵ شاپوور جۆرکێش)|journal=اعتماد|issue=1545|date=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|url=https://www.magiran.com/newspapertoc/14622|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی ''اعتماد''، ئەم چاوپێکەوتنە «دەنگدانەوەی بەرفراوانی ھەبوو»، و ڕەزا بەراھەنی لە وەڵامێکی درێژدا بە ناونیشانی «بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی» (''اعتماد''، ژمارە ١٥٦٧، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧) بەرگریی لە باباچاھی کرد: «ھەموو کەس دەزانێت کە بەڕێز باباچاھی شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبییە. ئەمە یەکەم جارە کەسێک بە 'ڕۆژنامەنووس' ناوی بەرێت.» بە بڕوای بەراھەنی، جۆرکێش بە دانانی وشەی «ڕۆژنامەنووس» پێش «شاعیر» ویستوویەتی باباچاھی «بچووک بکاتەوە» و دەبێت ھەم داوای لێبوردن لە ڕۆژنامەنووسان و ھەم لە باباچاھی بکات، چونکە «ھەموو ئەوەی تا ئێستا نووسیویەتی و بڵاوی کردووەتەوە سەر بە شیعر و ڕەخنەی شیعرە».<ref name="etemad1567">{{cite journal|language=fa|author=رضا براهنی|script-title=fa:پاسخ به شاپور جورکش / به نسل بی سن فردا|trans-title=وەڵام بۆ شاپوور جۆرکێش / بۆ نەوەی بێتەمەنی سبەی|journal=اعتماد|issue=1567|date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|page=11|url=https://www.magiran.com/article/1540386|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === توێژینەوە ئەکادیمییەکان === شیعری باباچاھی بووەتە بابەتی بڕێکی بەرچاو لە کاری ئەکادیمی. ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، بنکەدراوەی عیلمنێت زیاتر لە ٧٠ بەڵگەنامەی زانستی لە ژێر کلیلەوشەی «علی باباچاهی»دا تۆمار دەکات (وتاری گۆڤار، وتاری کۆنفرانس، نامەی ماستەر و دکتۆرا، و کتێب)، کە ھەندێکیان خودی باباچاھی نووسیونی.<ref name="elmnet-kw">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مقالات مرتبط با علی باباچاهی (کلیدواژه)|trans-title=وتارە پەیوەندیدارەکان بە عەلی باباچاھییەوە (کلیلەوشە)|url=https://elmnet.ir/keyword/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لانیکەم ھەشت نامەی ماستەر و دکتۆرا، کە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١٦دا لە زانکۆگەلی وەک ئەراک، زابوڵ، فیردەوسیی مەشھەد، وەلیعەسری ڕەفسەنجان و پەیامی نووردا پێشکەش کراون، لایەنە جیاوازەکانی شیعری ئەو لێکدەکۆڵنەوە: پێشخستن (بەرجەستەکردن)، وێنەی یار، دوانە دژەکان، توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی، گاڵتەوگەپ و گرۆتێسک، و پێکھاتە پۆستمۆدێرنیستییەکان.<ref name="khazaei1389">{{cite web|language=fa|author=سارا خزایی|script-title=fa:برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی|trans-title=پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/10517906-53213|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="bazzi1392">{{cite web|language=fa|author=طاهره بزی|script-title=fa:سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی|trans-title=وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٣)|url=https://elmnet.ir/doc/10679289-51512|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="hashemi1393">{{cite web|language=fa|author=طاهره هاشمی|script-title=fa:تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی|trans-title=دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10845534-14801|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="palash1393">{{cite web|language=fa|author=محمود پالاش|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10765268-11558|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="torabi1394">{{cite web|language=fa|author=عبدالرسول ترابی|script-title=fa:کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی|trans-title=بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10961206-81101|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="latifnejad1394">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد رودسری|script-title=fa:متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی|trans-title=دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی (نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/10931151-91402|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری لە وتارێکدا لە ''زیبایی‌شناسی ادبی''دا (٢٠١٢) بێباکی بەرانبەر بە زنجیرەی کاتی بە یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی شیعری دەیەی ٢٠٠٠ و شیعری باباچاھی دادەنێن: بە گوتەی ئەوان، شاعیر قۆناغە جیاوازەکان تێکەڵ دەکات، دەقێکی ناھێڵی دروست دەکات و بە ئاگاییەوە دەستکاریی ڕاستییە مێژووییەکان دەکات؛ ئەم خەسڵەتە بە بیرۆکەکانی پاشپێکھاتەگەرایان و ژاک دێریداوە دەبەستنەوە.<ref name="bahadori1391">{{cite journal|language=fa|author=محمدجلیل بهادری و حسن ذوالفقاری|script-title=fa:بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)|trans-title=زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە (بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی)|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|issue=13|date=پاییزی ٢٠١٢|url=https://elmnet.ir/doc/339614-26612|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئیبراھیم موحیببی و ھاوکارانی (٢٠١٩)، بە ڕێبازێکی شێوازناسیی مەعریفی، «شێواندنی پێکھاتەیی» و شکاندنی شێمای «دەفر و شوێن» وەک تایبەتمەندییە شێوازییەکانی شیعری ئەو دیاری دەکەن کە بە بڕوای ئەوان دەگەنە «شێمایەکی ڕیزۆمی»؛ ئەوان شێوازناسیی نەریتی بە ناتوانا دەزانن لە شیکردنەوەی شیعرگەلی لەم جۆرە.<ref name="mohebbi1398">{{cite journal|language=fa|author=ابراهیم محبی، مظاهر نیکخواه و محمد حکیم‌آذر|script-title=fa:خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی|trans-title=خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا|journal=شعرپژوهی (بوستان ادب)|issue=3|date=پاییزی ٢٠١٩|url=https://elmnet.ir/doc/2137426-9252|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی (٢٠٢١) باباچاھی بە «یەکێک لە پێشکەوتووترین نوێنەرانی پۆستمۆدێرنیزم لە ئێراندا» ناو دەبەن و پێکھاتەگەلی وەک ڕاکردن لە ڕستەسازی، پێکھاتەی بێسەروبەری زمان، ڕەتکردنەوەی عەقڵ و نەبوونی یەکگرتوویی و دڵنیایی لە شیعرەکەیدا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="ehsani1400">{{cite journal|language=fa|author=محمدامین احسانی اصطهباناتی و محمدرضا صرفی|script-title=fa:باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن|trans-title=باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن|journal=مطالعات بلاغی|volume=12|issue=23|pages=7–36|date=بەھاری ٢٠٢١|url=https://elmnet.ir/doc/2361896-42341|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەھزاد خواجات (٢٠٢١)، بە بەراوردکردنی یەکێک لە شیعرەکانی ئەو لەگەڵ شیعرێکی محەممەد شەمسی لەنگەروودی لە ڕوانگەی تیۆری ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆزەوە، باباچاھی وەک نوێنەری شیعری پۆستمۆدێرنیستی و شەمسی لەنگەروودی وەک نوێنەری ڕەوتی ناسراو بە «سادەنووسی» دەناسێنێت.<ref name="khajat1400">{{cite journal|language=fa|author=بهزاد خواجات|script-title=fa:بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز|trans-title=لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز|journal=قند پارسی|volume=4|issue=13|date=٢٠٢١–٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2660109-44164|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە ناونیشانی شیعرەکانی، گەشەسەندنی ئەو لە سەرەتایەکەوە کە مۆرکی [[نیما یووشیج|نیما]] و ڕیالیزمی پێوە بوو ھەتا چوونە ناو شیعری پۆستمۆدێرن بە ''نم‌نم بارانم'' و ''عقل عذابم می‌دهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات») بەدوادا دەچن.<ref name="mohammadi1401">{{cite journal|language=fa|author=علی محمدی و طاهره قاسمی|script-title=fa:بررسی «عنوان» در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم|trans-title=«ناونیشان» لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا، لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم|journal=تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)|volume=14|issue=51|date=بەھاری ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2624292-3841|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ڕوناک جەوھەرزادە و ھاوکارانی (٢٠٢٢) ئاماژە بە زۆریی پێکھاتەگەلی وەک نادڵنیایی، «خوێندنەوەی بۆشاییەکان»، «مەرگی نووسەر» و پارادۆکس لە ھەمان ئەم دوو کۆمەڵەیەدا دەکەن، و خاڵە بەھێز و لاوازەکانی ئەم جۆرە شیعرە لە ئاستە زمانی، بابەتی و ئەدەبییەکاندا لێکدەکۆڵنەوە.<ref name="joharzadeh1401">{{cite journal|language=fa|author=روناک جوهرزاده، شاهرخ حکمت و مجید عزیزی|script-title=fa:تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ «نم‌نم بارانم» و «عقل عذابم می‌دهد» از علی باباچاهی|trans-title=شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی عەلی باباچاھیدا|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2473309-42931|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> بەپێی توێژینەوەی زەکییە محەممەدلوو و ھاوکارانی (٢٠٢٢)، [[لێکچوواندن]] باوترین شێوەی لادانی واتایی لە شیعری باباچاھیدایە، لە کاتێکدا خوازە کەمتر بەکار دێت.<ref name="mohammadlou1401">{{cite journal|language=fa|author=ذکیه محمدلو، برات محمدی و سیف‌الدین آب‌برین|script-title=fa:بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=52|date=ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2603363-43427|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> مەحبووبە شیرگەردوون (٢٠٢٢)، بە لێکۆڵینەوە لە حەوت کۆمەڵە شیعری ئەو، شیعرەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر وەسف و لێکچوواندن بنیات نراو، بە بەکارھێنانێکی بەرفراوانی توخمە سروشتییەکان، دەبینێت و دووبارەکردنەوە وەک بەکارھاتووترین ھونەری ڕەوانبێژی دیاری دەکات.<ref name="shirgardoon1401">{{cite journal|language=fa|author=محبوبه شیرگردون|script-title=fa:بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)|trans-title=دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (لێکۆڵینەوەی حەوت کۆمەڵە)|journal=زیبایی‌شناسی ادبی|volume=13|issue=53|date=پاییزی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2452699-22315|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> توێژینەوەکانی دیکە شیعری «پاسینگاھی ٢» لە ڕوانگەی جیۆڕەخنە و تیۆری «پێکھاتەی ئاسۆ»ی میشێل کۆلۆوە،<ref name="alivand1401">{{cite journal|language=fa|author=مهران عالی‌وند، کاظم دزفولیان و قدرت‌الله طاهری|script-title=fa:تحلیل منظرهٔ غروب در شعر «پسینگاهی ۲» از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو|trans-title=شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری «پاسینگاھی ٢»ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ|journal=ادبیات پارسی معاصر|volume=12|issue=1|date=بەھار–ھاوینی ٢٠٢٢|url=https://elmnet.ir/doc/2567599-17941|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و شیعری «دوری و...» بەپێی تیۆری «جیھانەکانی دەق»ی پۆڵ وێرس شی دەکەنەوە؛<ref name="latifnejad1401">{{cite journal|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد رودسری|script-title=fa:تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر «دوری و...» اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث|trans-title=ڕۆڵی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری «دووری و...»ی باباچاھیدا، بەپێی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس|journal=نقد و نظریهٔ ادبی|volume=7|issue=2|date=٢٠٢٢–٢٠٢٣|url=https://elmnet.ir/doc/2758469-66312|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> شیعرەکەی ھەروەھا لە پاڵ شیعری کیوومەرس مونشیزادەدا بە بەکارھێنانی مۆدێلی جێفری لیچ لێکۆڵراوەتەوە.<ref name="hosseinalizadeh1403">{{cite journal|language=fa|author=آسیه حسینعلی‌زاده، هانیه صدری مجد و شاهپرک فرحبخش اصفهان|script-title=fa:نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ|trans-title=ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ|journal=گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی|volume=2|issue=1|date=بەھاری ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2976965-46162|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی لە وتارێکدا لە وەرزنامەی ''مطالعات هنر اسلامی''دا (٢٠٢٤) باباچاھی و ڕەزا بەراھەنی لەنێو شاعیرە گەورەکانی «دەیەی حەفتا» (دەیەی ١٩٩٠) دادەنێن و «فرەدەنگی» لە بەرھەمەکانیاندا وەک یەکێک لە نیشانە دیارەکانی [[پاش‌ نوێگەری|پۆستمۆدێرنیزم]] لێکدەکۆڵنەوە. بەپێی ئەم توێژینەوەیە، فرەدەنگی لە شیعری ئەواندا لە کێش و مۆسیقا، جیاوازییەکانی زمان و دژیەکیی نێوان ئاستی فەرمی و ئاخاوتن، «نووسینی پەرتکەرەوە» و «نووسینی شێتانە»، و ئامادەبوونی کارەکتەرێکی شیزۆفرێنیکەوە سەرچاوە دەگرێت، و دەگاتە «ڕزگاربوون لە ستەمی مۆنۆلۆگ»، پچڕانی گێڕانەوە و ڕەتکردنەوەی تەوەری ستوونی و یەکێتیی بابەتی.<ref name="amini1403a">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی اصفهانی|script-title=fa:چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر|trans-title=فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا|journal=مطالعات هنر اسلامی|volume=21|issue=54|date=ھاوینی ٢٠٢٤|url=https://elmnet.ir/doc/2914597-59881|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە وتارێکی دیکەدا، کە لە ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''دا (شوبات–ئازاری ٢٠٢٥) بڵاو بووەوە، ھەمان توێژەران «شیعری پەرتکەرەوە»ی باباچاھی لێکدەکۆڵنەوە؛ چەمکێک کە بە گێڕانەوەی ئەوان لە «پەرتکردنەوە»ی دێریداوە وەرگیراوە و لە شیعری دەیەی ١٩٩٠دا لە خوێندنەوەی دەقەوە بۆ بەرھەمھێنانی دەق درێژ کراوەتەوە. ئەوان فرەدەنگی، خوێندنەوەی بۆشاییەکان و بەشداریی خوێنەر، لەجێچوونی زمان و نووسینی شێتانە، گاڵتەوگەپ و پارۆدی، تێکەڵبوونی کاتەکان، وێنەی فرەیی عاشق و مەعشووق، و دەقئاوێزان وەک پێکھاتە سەرەکییەکانی دیاری دەکەن. بە گوتەی ئەوان، باباچاھی لە زۆربەی شیعرەکانی «قۆناغی چوارەم»ی ڕێڕەوەکەیدا، بە شاراوەیی یان بە ئاشکرا، ھەندێک لە وشە و چەمکەکانی لە دەقە کۆنەکان، گۆرانی، بەیت و پەندە میللییەکانەوە وەردەگرێت.<ref name="amini1403b">{{cite journal|language=fa|author=لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی|script-title=fa:بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی|trans-title=شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا، بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی|journal=سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=17|issue=106|date=شوبات–ئازاری ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2878295-19912|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> جگە لە وتارە ئەکادیمییەکان، چەند کتێبێک بۆ شیعری باباچاھی تەرخان کراون، لەوانە ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)ی نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، کە شیعری ئەو لە پاڵ شیعری مەنووچێھر ئاتەشیدا لێکدەکۆڵێتەوە؛<ref name="ramnaram1397">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:رام و نارام: آتشی - باباچاهی|trans-title=ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی (کتێب، شەلاک، ٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/31529018-66187|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''به سمت چهره‌های مختلفی''ی ئیبراھیم موحیببی، دەربارەی شێوازی شیعری ئەو و شیعری عەبباس سەففاری؛<ref name="mohebbibook1400">{{cite web|language=fa|author=ابراهیم محبی|script-title=fa:به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی|trans-title=بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32033952-2742|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش''ی حوسێن باقری، دەربارەی «ھەڵوەشاندنەوە» لە دە کۆمەڵە شیعری ئەودا لە دەیەی ٢٠١٠؛<ref name="bagheribook1402">{{cite web|language=fa|author=حسین باقری|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، پاتیزە، ٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32142092-1181|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی''ی جاوید تەکاوەران.<ref name="takavaran1403">{{cite web|language=fa|author=جاوید تکاوران|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (کتێب، خەرەدی جاوید، ٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31969986-1011|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> == خەڵات و ڕێزلێنانەکان == * براوەی ھاوبەشی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو (کە لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦دا بەخشرا) بۆ کۆمەڵە شیعری ''این کشتی پراسرار'' (نیگاھ، ٢٠١٤)، لەگەڵ ''منظومهٔ بازگشت و اشعار دیگر''ی محەممەد شەمسی لەنگەروودی. ڕێوڕەسمەکە لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە ماڵی ئەحمەد شاملوو بەڕێوە چوو.<ref name="zamaneh2016" /><ref name="khabar" /> * ڕێزلێنان (١٤ی ئازاری ٢٠١٢): گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێوڕەسمێکی بۆ ڕێزگرتن لە باباچاھی ڕێک خست، کە تێیدا فیلمی دیکۆمێنتاریی ''این قیافهٔ مشکوک'' بۆ یەکەم جار نمایش کرا.<ref name="ibna2012">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مراسم نکوداشت علی باباچاهی برگزار می‌شود|trans-title=ڕێوڕەسمی ڕێزلێنان لە عەلی باباچاھی بەڕێوە دەچێت|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=١١ی ئازاری ٢٠١٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919011313/http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|archive-date=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> == بەرھەمەکان == بەپێی بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران، باباچاھی بیست و حەوت کۆمەڵە شیعر، حەوت کتێب لە بواری ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبیدا و پێنج بەرھەمی توێژینەوەیی بڵاو کردووەتەوە.<ref name="kanoon" /> ''خبرآنلاین'' باس لە زیاتر لە سی و پێنج بەرگ دەکات.<ref name="khabar" /> لە خوارەوەدا ساڵەکان بە [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی]] و پاشان ساڵی زایینیی بەرانبەری نووسراون (ساڵی ھەتاوی نزیکەی ٢١ی ئازار دەست پێ دەکات و بۆیە دوو ساڵی زایینی دەگرێتەوە). ناونیشانەکان بە فارسیی ڕەسەن و پاشان وەرگێڕانی کوردییان نووسراون. === کۆمەڵە شیعرەکان === ئەم لیستەی خوارەوە لەسەر بنەمای سەرچاوە ڕۆژنامەوانییەکان ئامادە کراوە:<ref name="ie-obit" /><ref name="tabnak" /><ref name="mahjoubi" /> * ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («لە بێپاڵپشتیدا»، ١٣٤٦ / ١٩٦٧) * ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («جیھان و ڕووناکییە خەمبارەکان»، ١٣٤٩ / ١٩٧٠) * ''از نسل آفتاب'' («لە نەوەی خۆر»، ١٣٥٣ / ١٩٧٤؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٥٢ / ١٩٧٣) – مەھرداد، ڕز<ref name="nlai851887">{{cite web|language=fa|script-title=fa:از نسل آفتاب / علی باباچاهی|trans-title=لە نەوەی خۆر / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''صدای شن'' («دەنگی لم»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، [[تەورێز]] * ''جشن جنون'' («جەژنی شێتی»، ١٣٥٩ / ١٩٨٠) * ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید'' («لە خاکمانەوە خۆر ھەڵدێت»، ١٣٦٠ / ١٩٨١) – بەھنام، تەورێز * ''آوای دریامردان'' («ئاوازی دەریاپیاوان»، ١٣٦٨ / ١٩٨٩) – عەسری جەدید<ref name="nlai576639">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آوای دریامردان / علی باباچاهی|trans-title=ئاوازی دەریاپیاوان / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، وەیس؛ چاپی دووەم ١٣٧٢ / ١٩٩٣، دورسا) * ''نم‌نم بارانم'' («من نمەبارانم»، ١٣٧٥ / ١٩٩٦، دارینووش؛ چاپی دووەم، نەشری چەشمە) {{ISBN|9786002290816}}<ref name="ik9056">{{cite web|language=fa|script-title=fa:نم‌نم بارانم|trans-title=من نمەبارانم (نەشری چەشمە، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٨٣ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9056-nam-nam-baranam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن»، ١٣٧٦ / ١٩٩٧، تکاپو؛ چاپی نوێ ١٤٠٠ / ٢٠٢١، پاتیزە) {{ISBN|9786229567203}}<ref name="ik97600">{{cite web|language=fa|script-title=fa:منزل‌های دریا بی‌نشان است|trans-title=وێستگەکانی دەریا بێشوێنەوارن (پاتیزە، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١١٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97600-manzelhaye-darya-bi-neshan-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''عقل عذابم می‌دهد'' («عەقڵ ئازارم دەدات»، ١٣٧٩ / ٢٠٠٠، ھەمراھ؛ چاپی دووەم ١٣٩٢ / ٢٠١٣، زاوش) {{ISBN|9786006846095}}<ref name="ik9066">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (زاوش، چاپی دووەم، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٢٣٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9066-reason-hurts-me|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است'' («ڕووخسارم خۆ زۆر گوماناوییە»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢) – نەویدی شیراز و ڕاشین * ''رفته بودم به صید نهنگ'' («چووبووم بۆ ڕاوی نەھەنگ»، ١٣٨٢ / ٢٠٠٣) – پاندا، [[مەشھەد]] * ''گزینهٔ اشعار'' («ھەڵبژاردەی شیعرەکان»، ١٣٨٣ / ٢٠٠٤؛ چاپی چوارەم ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641911982}}<ref name="ik9099">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزینه اشعار علی باباچاهی|trans-title=ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (مروارید، چاپی چوارەم، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢٢٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9099-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩؛ چاپی دووەم ١٣٩٠ / ٢٠١١) – سالس {{ISBN|9789643803100}}<ref name="ik9095">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پیکاسو در آب‌های خلیج فارس|trans-title=پیکاسۆ لە ئاوەکانی کەنداوی فارسدا (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٠/٢٠١١، ١٦٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9095-picaso-in-the-waters-of-the-persian-gulf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («تەنیا لە پەرییە دەریاییەکان زمانلێدان ناخوات»، ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – نەویدی شیراز * ''گل باران هزارروزه'' («گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە»، ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ چاپی دووەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – مروارید {{ISBN|9789641911357}}<ref name="ik9098">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گل باران هزار روزه|trans-title=گوڵبارانی ھەزار ڕۆژە (مروارید، چاپی دووەم، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٦٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9098-golbaran-hezar-rozeh|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست'' («ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643807832}}<ref name="ik9097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست|trans-title=ھۆش و ھەستی گوڵەشەوبۆ بۆ من بەسە (سالس، ١٣٩٥/٢٠١٦، ٢٢٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9097-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''دنیا اشتباه می‌کند'' («دنیا ھەڵە دەکات»، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – زاوش {{ISBN|9786009093991}}<ref name="ik9064">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دنیا اشتباه می‌کند|trans-title=دنیا ھەڵە دەکات (زاوش، ١٣٩١/٢٠١٢، ٢١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9064-the-world-is-wrong|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''بیا گوش‌ماهی جمع کنیم'' («وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە»، شیعری کورت، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – سالس {{ISBN|9789643808563}}<ref name="ik9075">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیا گوش‌ماهی جمع کنیم|trans-title=وەرە با گوێماسی کۆ بکەینەوە (سالس، ١٣٩٢/٢٠١٣، ٩٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9075-bia-goshmahi-jam-konim|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند'' («بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن»، شیعری ئەوینداری، ١٣٩١ / ٢٠١٢) – مروارید {{ISBN|9789641912118}}<ref name="ik9071">{{cite web|language=fa|script-title=fa:به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند|trans-title=بە شێوەی خۆیان عاشق دەبن (مروارید، ١٣٩٤/٢٠١٥، ٢٢٩ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9071-they-fall-in-love-in-their-own-way|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''باغ انار از این‌طرف است'' («باخی ھەنار لەم لایەیە»، شیعرەکانی ١٣٩٠–١٣٩١؛ ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643517700}}<ref name="ik9052">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٣٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9052-the-pomegranate-garden-is-on-this-side|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai2894290">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است (۱۳۹۰–۱۳۹۱) / علی باباچاهی|trans-title=باخی ھەنار لەم لایەیە (١٣٩٠–١٣٩١) / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''در غارهای پر از نرگس'' («لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا»، ١٣٩٢ / ٢٠١٣) – نیگاھ {{ISBN|9789643518455}}<ref name="ik9054">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای پر از نرگس|trans-title=لە ئەشکەوتە پڕ لە نێرگزەکاندا (نیگاھ، ١٣٩٢/٢٠١٣، ١٧٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9054-in-the-caves-full-of-narcissus|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''مجموعهٔ اشعار'' («کۆی شیعرەکان»، بەرگی یەکەم، ١٣٩٢ / ٢٠١٣؛ چاپی دووەم ١٤٠٠ / ٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9789643518356}}؛ ئەم کۆمەڵانە لەخۆ دەگرێت: ''در بی‌تکیه‌گاهی''، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن''، ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید''، ''آوای دریامردان''، ''با گل نارنج'' («لەگەڵ گوڵی نارنج»)، ''منزل‌های دریا بی‌نشان است''، ''نم‌نم بارانم''، ''عقل عذابم می‌دهد''، ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است''، ''رفته بودم به صید نهنگ'' و ''غرقی‌ها'' («خنکاوەکان»)<ref name="ik9053">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مجموعه اشعار علی باباچاهی|trans-title=کۆی شیعرەکانی عەلی باباچاھی (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٤٠٠/٢٠٢١، ١٬٠٥٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9053-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''این کشتی پراسرار'' («ئەم کەشتییە پڕڕازە»، ١٣٩٣ / ٢٠١٤) – نیگاھ {{ISBN|9789643518721}}<ref name="ik9055">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە (نیگاھ، ١٣٩٣/٢٠١٤، ١٧٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9055-this-mysterious-ship|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3268693">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کەشتییە پڕڕازە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''اتاق بر آب راه می‌روم'' («ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم»، ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792408}}<ref name="ik9068">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٤/٢٠١٥، ١١٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9068-otagh-bar-abrah-miravam|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3752248">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم / علی باباچاهی|trans-title=ژوورەکە، بەسەر ئاودا دەڕۆم / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''قشنگی دنیا به همین است'' («جوانیی دنیا ھەر بەمەیە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – دەریچە {{ISBN|9789648072143}}<ref name="ik9057">{{cite web|language=fa|script-title=fa:قشنگی دنیا به همین است|trans-title=جوانیی دنیا ھەر بەمەیە (دەریچە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9057-collected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''آدم‌ها در غروب اسم ندارند'' («مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – نیگاھ {{ISBN|9786003761247}}<ref name="ik17709">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە (نیگاھ، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٥٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17709-people-have-no-name-at-sunset|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4173916">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند / علی باباچاهی|trans-title=مرۆڤەکان لە ئێوارەدا ناویان نییە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''آئورا و دیگران من'' («ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من»، ١٣٩٥ / ٢٠١٦) – پاتیزە {{ISBN|9786009618415}}<ref name="ik81299">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من (پاتیزە، ١٣٩٥/٢٠١٦، ١٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/81299-aoura-va-digarane-man|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4257719">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من / علی باباچاهی|trans-title=ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود'' («ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت»، ١٣٩٧ / ٢٠١٨؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٩٦ / ٢٠١٧) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792910}}<ref name="ik20683">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە! عاشق دەبێت (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٧/٢٠١٨، ١٣١ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/20683-in-ketab-ham-adam-ast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai4651802">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است عاشق می‌شود / علی باباچاهی|trans-title=ئەم کتێبەش مرۆڤە، عاشق دەبێت / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت!»، ھەڵبژاردەیەک کە شاعیر خۆی لە ھەموو کۆمەڵەکانی ھەڵیبژاردووە، لەگەڵ وتارێک بە ناونیشانی «کردەی کۆمەڵایەتی»؛ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە) – مانیا ھونەر {{ISBN|9786008975083}}<ref name="ibna1398" /><ref name="ik17707">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ژوزف تو مرخصی!|trans-title=ژۆزێف، دەتوانیت بڕۆیت! (مانیا ھونەر، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٢٧٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17707-joseph|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («جیھان تێگەیشت (شیعرەکانی ناڕەزایەتی)»، چاپی یەکەم ١٤٠١) – نەشری ئافتاب، [[نەرویژ]] {{ISBN|978-1-4709-0021-2}}<ref name="aftab" /> لە ساڵی ١٤٠٣ (٢٠٢٤)دا بڵاوکەرەوەی کتێبی ھورمز ''در بی‌تکیه‌گاهی'' ({{ISBN|9786228365534}})<ref name="hormoz">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در بی‌تکیه‌گاهی (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=لە بێپاڵپشتیدا (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31883063-2521|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> و ''عقل عذابم می‌دهد''ی<ref name="hormoz2">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=عەقڵ ئازارم دەدات (شاعیر: عەلی باباچاھی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٣/٢٠٢٤)|url=https://elmnet.ir/doc/31965239-81791|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> دووبارە چاپ کردەوە، و لە ساڵی ١٤٠٤ (٢٠٢٥)دا بەرگێکی بە ناونیشانی ''در غارهای نرگسی'' («لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا»)، بە ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، بڵاو کردەوە ({{ISBN|9786228365824}}).<ref name="hormoz3">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای نرگسی (شاعر: علی باباچاهی، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۴)|trans-title=لە ئەشکەوتە نێرگزییەکاندا (شاعیر: عەلی باباچاھی، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، کتێبی ھورمز، ١٤٠٤/٢٠٢٥)|url=https://elmnet.ir/doc/32288124-60289|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === شیعر بۆ منداڵان و ھەرزەکاران === * ''سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان'' («دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران»، تەورێز؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٣٧ / ١٩٥٨)<ref name="anon4">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان / علی باباچاهی|trans-title=دیاریی بەھار: شیعرێکی درێژ بۆ منداڵان و ھەرزەکاران / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125195855/http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|archive-date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|access-date=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''چه کسی درِ قفس را باز کرد؟'' («کێ دەرگای قەفەزەکەی کردەوە؟»، ١٣٥٦ / ١٩٧٧) – ئیبن سینا، تەورێز<ref name="ibna2012" /><ref name="khabar" /> === ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی === سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="ibna2012" /> * ''گزاره‌های منفرد'' («گوزارە تاکەکان»، لێکۆڵینەوەیەکی ڕەخنەیی لە شیعری ئەمڕۆی ئێران)، بەرگی یەکەم (١٣٧٦ / ١٩٩٧، نارنج)؛ بەرگی دووەم (١٣٨٠ / ٢٠٠١، سپەنتا)؛ چاپی سێ بەرگی (١٣٨٩ / ٢٠١٠، دیبایە؛ {{ISBN|9789649961545}})<ref name="ik9094">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های منفرد، سه جلد|trans-title=گوزارە تاکەکان، سێ بەرگ (دیبایە، ١٣٨٩/٢٠١٠، ٢٬٣٨٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9094-single-statements|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ»، ١٣٨١ / ٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9101">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سه دهه شاعران حرفه‌ای|trans-title=سێ دەیە شاعیرانی پرۆفیشناڵ (ویستار، ١٣٨١/٢٠٠٢، ٤٨٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9101-se-dahe-shaer-herfeie|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''عاشقانه‌ترین‌ها'' («ئەوینداریترینەکان»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوەیەکی شیعرەکانی نێوان ١٣٠٠ و ١٣٨٠ [١٩٢١–٢٠٠١]؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – سالس * ''بیرون پریدن از صف'' («لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە»، چاوپێکەوتن، ھەڵسەنگاندن و وتار، کۆکردنەوەی مازیار نەیستانی؛ ١٣٨٥ / ٢٠٠٦، میفرەغنیگار؛ چاپی نوێ ١٣٩٧ / ٢٠١٨، پاتیزە) {{ISBN|9786009618446}}<ref name="ik97579">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیرون پریدن از صف|trans-title=لە ڕیز باز دان بۆ دەرەوە (پاتیزە، ١٣٩٧/٢٠١٨، ٣٣٤ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97579-biroon-paridan-az-saf|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''شعر امروز، زن امروز'' («شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ»، ھەڵبژاردە و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٨٦ / ٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە) – ویستار<ref name="ik9100">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر امروز، زن امروز|trans-title=شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ (ویستار، ١٣٨٦/٢٠٠٧، ٥٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9100-poetry-today-woman-of-today|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''گزاره‌های پیوست'' («گوزارە پێکەوەبەستراوەکان»، نەوەد ساڵ شیعری نوێی فارسی؛ ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە) – دیبایە {{ISBN|9789649961750}}<ref name="ik58674">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های پیوست|trans-title=گوزارە پێکەوەبەستراوەکان (دیبایە، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٦٢٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/58674-gozare-haye-peyvast|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''تأملات؛ از صفر'' («ڕامانەکان؛ لە سفرەوە»، ھەڵسەنگاندن و وتار؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە) – نیگاھ {{ISBN|9786003762176}}؛ بەپێی پێشەکیی باباچاھی، ناونیشانەکە دووبارەکردنەوەی ناوی زنجیرە نووسینێکە کە پێشتر بەم ناوە لە گۆڤارێکی ئەدەبیدا بڵاو ببوونەوە و دواتر لە ''بیرون پریدن از صف''دا کۆ کرانەوە، بەڵام ھیچ کام لەو نووسینانە لەم کتێبەدا نییە.<ref name="ik9063">{{cite web|language=fa|script-title=fa:تأملات؛ از صفر|trans-title=ڕامانەکان؛ لە سفرەوە (نیگاھ، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٢٥٥ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9063-meditations-from-zero|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === توێژینەوە و ھەڵبژاردەکان === سەرچاوەکانی ئەم لیستە:<ref name="kanoon" /><ref name="bbc-obit" /> * ''شروه‌سرایی در جنوب ایران'' («شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا»، ١٣٦٩ / ١٩٩٠، ئیقبالی لاھووری؛ چاپی نوێ ١٣٩٦ / ٢٠١٧، پاتیزە) {{ISBN|9786009618422}}؛ لێکۆڵینەوەیەک دەربارەی «شەروە»، جۆرێک لە گۆرانیی فۆلکلۆریی خەمئامێزی باشووری ئێران<ref name="ik97695">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شروه‌سرایی در جنوب ایران|trans-title=شەروەگوتن لە باشووری ئێراندا (پاتیزە، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٣٠٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/97695-sharveh-saraee|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ھەڵبژاردەی شیعرەکانی مەنووچێھر شەیبانی (ھەڵبژاردن و لێکۆڵینەوە؛ ١٣٧٣ / ١٩٩٤) – مروارید * ''این بانگ دلاویز'' («ئەم بانگە دڵڕفێنە»، ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی؛ ١٣٨٠ / ٢٠٠١؛ چاپی دووەم ١٣٩٨ / ٢٠١٩) – سالس {{ISBN|9789647230018}}<ref name="ik17689">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە (سالس، چاپی دووەم، ١٣٩٨/٢٠١٩، ٥٣٢ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17689-selected-poems|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai639927">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز: زندگی و شعر فریدون تولّلی / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە: ژیان و شیعری فەرەیدوون تەوەللوللی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="nlai6012194">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز / علی باباچاهی|trans-title=ئەم بانگە دڵڕفێنە / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ھەڵبژاردەی شیعرەکانی {{Interlanguage link|مەنووچێھر نەیستانی|fa|منوچهر نیستانی}} (١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – مروارید * ''زیباتری از جنون'' («لە شێتی جوانتر»، ژیان و شیعری ئیسماعیل شاھروودی؛ ١٣٨٧ / ٢٠٠٨؛ چاپی پێنجەم ١٤٠٣ / ٢٠٢٤) – سالس {{ISBN|9789643803544}}<ref name="ik17710">{{cite web|language=fa|script-title=fa:زیباتری از جنون|trans-title=لە شێتی جوانتر (سالس، چاپی پێنجەم، ١٤٠٣/٢٠٢٤، ٣٢٨ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/17710-ziba-tari-az-jonoun|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === وتارە ھەڵبژێردراوەکان === * «موج سوم: تعریفی محو و معلق» («شەپۆلی سێیەم: پێناسەیەکی ناڕوون و ھەڵپەسێردراو»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٤، ئایار–حوزەیرانی ١٩٨٨ * «۵۷ سال شعر نو فارسی» («پەنجا و حەوت ساڵ شیعری نوێی فارسی»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٥، حوزەیران–تەممووزی ١٩٨٨ * «جریان‌های شعری از دههٔ ۴۰ تا امروز» («ڕەوتە شیعرییەکان لە دەیەی ١٩٦٠ەوە ھەتا ئەمڕۆ»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٦، تەممووز–ئابی ١٩٨٨ * «کشش تصاویر و جوشش عاطفی واژگان» («ڕاکێشانی وێنەکان و کوڵانی سۆزداریی وشەکان»)، ''آدینه''، ژمارە ٢٨، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ * «محورها و مشخصه‌های شعر پسانیمایی» («تەوەر و تایبەتمەندییەکانی شیعری پاشنیمایی»)، ''کارنامه''، ژمارە ٤، ئازار–ئایاری ١٩٩٩ * «بحران شعر و راه برون‌رفت از آن» («قەیرانی شیعر و ڕێگاکانی دەربازبوون لێی»)، ''فرهنگ توسعه''، ژمارە ٤٩، ئایار–حوزەیرانی ٢٠٠١<ref name="nlai189097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بحران شعر و راه برون رفت از آن / علی باباچاهی|trans-title=قەیرانی شیعر و ڕێگای دەربازبوون لێی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * «حافظ و فرهنگ بازی‌های زبانی» («[[حافز]] و کولتووری یارییە زمانییەکان»)، ''سالنامهٔ حافظ‌پژوهی'' («ساڵنامەی حافزناسی»)، ژمارە ٦، ٢٠٠٣ * «گسترهٔ نامحدود معنا» («پانتایی بێسنووری مانا»)، ''رودکی''، ژمارە ٢٢، ٢٠٠٨<ref name="ensani" /> * «گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریای زحمتکش کم‌عقده‌ترند» («جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێتربن»)، ''مهرنامه''، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢<ref name="mehrnameh1391">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریایی زحمتکش کم‌عقده‌ترند (مهرنامه، شمارهٔ ۲۶، آبان ۱۳۹۱)|trans-title=جاری وا ھەیە شازادەکان لە پرۆلیتاریای زەحمەتکێش کەمگرێترن (مێھرنامە، ژمارە ٢٦، تشرینی یەکەم–تشرینی دووەمی ٢٠١٢)|url=https://elmnet.ir/doc/876042-10581|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «دربارهٔ شعر "خاطرات من" احمدرضا احمدی» («دەربارەی شیعری "بیرەوەرییەکانم"ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی»)، ''برگ هنر''، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢<ref name="bargehonar1400">{{cite web|language=fa|author=علی باباچاهی|script-title=fa:دربارهٔ شعر «خاطرات من» احمدرضا احمدی (برگ هنر، شمارهٔ ۳۲، زمستان ۱۴۰۰)|trans-title=دەربارەی شیعری «بیرەوەرییەکانم»ی ئەحمەدڕەزا ئەحمەدی (بەرگی ھونەر، ژمارە ٣٢، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢)|url=https://elmnet.ir/doc/2656982-45112|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === چاوپێکەوتنەکان === ==== بە شێوەی کتێب ==== * ''تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران'' («مێژووی زارەکیی ئەدەبیاتی ھاوچەرخی ئێران»)، بەرگی پێنجەم (چاوپێکەوتنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی لەگەڵ عەلی باباچاھی؛ بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی؛ ١٣٨٤ / ٢٠٠٥) – ڕۆزنیگار<ref name="oralhist1384">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (تهیه‌کننده: عبدالله سادات‌مدنی، زیر نظر محمدهاشم اکبریانی، انتشارات روزنگار، ۱۳۸۴)|trans-title=عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی عەبدوڵڵا ساداتی مەدەنی، بە سەرپەرشتیی محەممەدھاشم ئەکبەریانی، ڕۆزنیگار، ١٣٨٤/٢٠٠٥)|url=https://elmnet.ir/doc/31000513-91322|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''دری به اتاق مناقشه'' («دەرگایەک بەرەو ژووری مشتومڕ»، کۆی ئەو چاوپێکەوتنانەی لە ماوەی نزیکەی سی و پێنج ساڵ چالاکیی ئەدەبیدا لەگەڵ باباچاھی کراون؛ نزیکەی ٥٠٠ لاپەڕە؛ ١٣٩٤ / ٢٠١٥) – نیگاھ {{ISBN|9786003760547}}<ref name="isna1394">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: وضعیت ادبیات اسفناک است|trans-title=عەلی باباچاھی: دۆخی ئەدەبیات جێگەی داخە|url=https://www.isna.ir/news/94121710769/|website=ئاژانسی ھەواڵی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا)|date=٧ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="ibna1395">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باباچاهی: «در ستایش مرگ» ساراماگو را در نوروز مطالعه کنید|trans-title=باباچاھی: لە نەورۆزدا ''مەرگ بە پچڕانەوە''ی ساراماگۆ بخوێننەوە|url=https://www.ibna.ir/news/233294|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کتێبی ''بیرون پریدن از صف'' (١٣٨٥ / ٢٠٠٦)یش، جگە لە ھەڵسەنگاندن و وتار، ژمارەیەک لە چاوپێکەوتنەکانی ئەوی لەخۆ گرتووە (بڕوانە [[#ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی|ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی]]). ==== لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا ==== * «شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف "حجم" می‌آید!» («شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی "حەجم"!»؛ مێزگردێک بە بەشداریی {{Interlanguage link|شەمس ئاقاجانی|fa|شمس آقاجانی}}، عەلی باباچاھی، موزەففەر ڕۆیایی و یەزدان سەلەحشوور)، ''بایا''، ژمارە ٤١، ٢٠٠٦<ref name="baya1385">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف «حجم» می‌آید! (میزگرد با حضور شمس آقاجانی، علی باباچاهی، مظفر رویایی و یزدان سلحشور) (بایا، شمارهٔ ۴۱، ۱۳۸۵)|trans-title=شیعری حەجم: مەزەندە بکە کێ دێت بۆ پێناسەکردنی «حەجم»! (مێزگرد، بایا، ژمارە ٤١، ١٣٨٥/٢٠٠٦)|url=https://elmnet.ir/doc/1909011-77179|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «آب گل‌آلود شعر» («ئاوی لێڵی شیعر»؛ مێزگردێکی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی دەربارەی دۆخی ئێستای شیعر، بەشی یەکەم)، ''شرق''، ژمارە ١٨٨٢، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣، لاپەڕە ٩<ref name="shargh1392">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آب گل‌آلود شعر (میزگرد علی باباچاهی و محمد شمس لنگرودی)|trans-title=ئاوی لێڵی شیعر (مێزگردی نێوان عەلی باباچاھی و محەممەد شەمسی لەنگەروودی)|url=http://www.sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|website=ڕۆژنامەی شەرق|date=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|page=9|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126055139/http://sharghdaily.ir:80/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|archive-date=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * «پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!» («پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە!»؛ چاوپێکەوتنی {{Interlanguage link|عەلی عەبدوڵڵاھی|fa|علی عبداللهی}} لەگەڵ باباچاھی)، ''سینما و ادبیات''، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤<ref name="abdollahi1392">{{cite web|language=fa|author=علی عبداللهی|script-title=fa:پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!؛ گفت‌وگو با علی باباچاهی (سینما و ادبیات، شمارهٔ ۳۹، زمستان ۱۳۹۲)|trans-title=پۆستمۆدێرنیست بوون تامەزرۆییە بڵێسەدارەکەی من نییە! چاوپێکەوتن لەگەڵ عەلی باباچاھی (سینەما و ئەدەبیات، ژمارە ٣٩، زستانی ٢٠١٣–٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/425707-41498|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ==== ئاژانسە ھەواڵییەکان، ماڵپەڕەکان و میدیاکانی دیکە ==== * «توجه شاعران امروز به ژرف‌ساختار روان‌شناسانه نوعی عرفان است» («گرنگیدانی شاعیرانی ئەمڕۆ بە ژێرخانی قووڵی دەروونی جۆرێکە لە عیرفان»)، [[ئاژانسی ھەواڵی مێھر]]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦<ref name="mehr" /> * «شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!» («شاملوو شیعرێکی چاپ دەکرد کە حەزی لێ نەبوو / ھەموو ساتێک ئەگەری ئەوە ھەیە وەرگەڕێین!»؛ چاوپێکەوتنی شەھاب دارابیان لەگەڵ باباچاھی دەربارەی پەنجا ساڵ شاعیرییەکەی)، ئیبنا، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨<ref name="ibna1396" /> * «نگاهم به فضای مجازی مثل مجلهٔ آدینه است / همچنان ایستاده‌ام» («ڕوانینم بۆ فەزای مەجازی وەک گۆڤاری ئادینەیە / ھێشتا ڕاوەستاوم»؛ چاوپێکەوتنێک بە بۆنەی حەفتا و حەوتەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونی)، ئیبنا، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩<ref name="ibna1398" /> * «برخی با شعرهای "رویایی" میانه خوبی نداشتند» («ھەندێک کەس لەگەڵ شیعرەکانی "ڕۆیایی"دا ڕێک نەبوون»؛ چاوپێکەوتنی نیدا وەلیپوور لەگەڵ باباچاھی دەربارەی یەدوڵڵا ڕۆیایی)، ئیسنا، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢<ref name="isna1401" /> * «روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی» («گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین»؛ چاوپێکەوتنی شیرزاد بەستامی لەگەڵ باباچاھی، کە بەپێی ئیبنا لە ناوەڕاستی دەیەی ٢٠١٠دا لە پەراوێزی فیستیڤاڵێکی شیعردا لە [[خوڕەماوە]] کراوە و دوای کۆچی دوایی ئەو بڵاو کراوەتەوە)، ئیبنا، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦<ref name="ibna547535">{{cite web|language=fa|script-title=fa:روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی|trans-title=گێڕانەوەی عەلی باباچاھی لە ڕێڕەوی شیعری ھاوچەرخ / ناچاریی جیاوازنووسین|url=https://www.ibna.ir/news/547535|website=ئاژانسی ھەواڵی کتێبی ئێران (ئیبنا)|date=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ==== چاوپێکەوتن و شیعرخوێندنەوە لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا ==== * «عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم» («ئەوینداریت تۆمەتە؟ قبووڵی دەکەم»؛ چاوپێکەوتنی موجتەبا پوورموحسین لەگەڵ باباچاھی دەربارەی ڕۆڵی ئەوین لە شیعردا)، ڕادیۆ زەمانە، ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨<ref name="zamaneh2008" /> * شیعرخوێندنەوە بۆ ڕادیۆ زەمانە: دوای ڕێوڕەسمی بەخشینی یەکەمین خەڵاتی شیعری ئەحمەد شاملوو، باباچاھی دوو شیعری لە کۆمەڵە براوەکەی، ''این کشتی پراسرار''، بۆ ئەم ڕادیۆیە خوێندەوە (ڕاپۆرتی محەممەد تەنگستانی، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦).<ref name="zamaneh2016" /> * «ای…» و دوو شیعری دیکە: سێ شیعر لە کۆمەڵە شیعرە ناڕەزایەتییەکەی ''جهان متوجه شد''، کە شاعیر خۆی بۆ گۆڤاری ئەدەبیی ''بانگ'' ھەڵیبژاردوون؛ ئەم گۆڤارە بەپێی ناساندنی خۆی گۆڤارێکی سەربەخۆیە کە لە دەرەوەی ئێران بە سەرپەرشتیی شەھریار مەندەنیپوور و حوسێن نووشئازەر دەردەچێت (٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣).<ref name="baang" /> === تۆمارە دەنگییەکان (شیعرخوێندنەوە) === * ''امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی'' («واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی»، بە دەنگی شاعیر؛ ١٣٨٨ / ٢٠٠٩) – تەحقیقاتی نەزەری، [[ئەسفەھان]]<ref name="nlai1846576">{{cite web|language=fa|script-title=fa:امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی / علی باباچاهی|trans-title=واژۆی یادگاری: ھەڵبژاردەی شیعرەکانی عەلی باباچاھی / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''این‌طوری فکر می‌کند'' («ئاوا بیر دەکاتەوە»، بە دەنگی شاعیر؛ شیعرەکانی ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس''؛ ١٣٩١ / ٢٠١٢) – دامەزراوەی تۆڕی دەنگیی خۆشبەیان * شیعرخوێندنەوەکەی لە شەوی حەوتەمی دە شەوەکەی گوێتەدا (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧؛ تۆماری دەنگی، ٣:٣٥)، بڵاوکراوە لە ماڵپەڕی ئازادی<ref name="azadi-babachahi-audio" /> === وەرگێڕانەکان === شیعرەکانی باباچاھی بۆ چەند زمانێک، لەوانە ئینگلیزی، ھۆڵەندی، کوردی و عەرەبی، وەرگێڕدراون.<ref name="artebox" /> * ''این هم یک شوخی بود'' (''This Too Was a Joke'' – «ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ھەڵبژاردەیەکی شیعریی دووزمانە بە وەرگێڕانی ئینگلیزیی سەعید سەعیدپوور؛ بە ئامادەکردنی ئەییووب سادقیانی؛ ١٣٩٠ / ٢٠١١؛ ساڵی تۆمارکراو لە کتێبخانەی نیشتمانی: ١٣٨٩ / ٢٠١٠) – ویستار<ref name="artebox" /><ref name="nlai1975258">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * ''از روزهای روشن'' («لە ڕۆژە ڕووناکەکانەوە»، ھەڵبژاردەیەکی شیعری بە وەرگێڕانی کوردیی بابەک سەحرانەوەرد){{ژێدەر پێویستە}} == بەرھەمەکان دەربارەی باباچاھی == === فیلمی دیکۆمێنتاری === * ''این قیافهٔ مشکوک'' («ئەم ڕووخسارە گوماناوییە»، ٢٠١١)، فیلمێکی دیکۆمێنتاریی نەوەد خولەکی بە دەرھێنانی {{Interlanguage link|وەحید عەلیزادە ڕەززازی|fa|وحید علیزاده رزازی}} دەربارەی شیعر و ژیانی باباچاھی، کە لە ھاوینی ٢٠١١دا وێنە گیراوە.<ref name="bbc-obit" /><ref name="zamaneh2023" /><ref name="shargh" /> لەم فیلمەدا ئەم کەسانە دەربارەی ڕەھەندە شیعری و کەسییەکانی باباچاھی قسە دەکەن: ھووشەنگ چالەنگی، مەسعوود بەھنوود، محەممەد محەممەدعەلی، محەممەد قائید، مێدیا کاشیگەر، ئەحمەد پووری، فەتحوڵڵا بینیاز، فەڕخوندە حاجیزادە، بەھزاد خواجات، ڕەزا عامری، ئەردەشیر ڕوستەمی، عەلی عەبدوڵڵاھی، عەلیڕەزا موجابی و بابەک سەحرانەوەرد.<ref name="shargh" /> فیلمەکە بۆ یەکەم جار لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٢دا لەو ڕێوڕەسمی ڕێزلێنانەدا نمایش کرا کە گرووپی ئەدەبیی مایا لە ناوەندی کولتووریی خانەی مەشق لە تاران ڕێکی خستبوو.<ref name="ibna2012" /> * ''باور کنید این هم یک شوخی بود'' («باوەڕ بکەن، ئەمەش گاڵتەیەک بوو»، ٢٠١٤)، فیلمێکی دیکۆمێنتاری بە دەرھێنانی موحسین مووسەویی میرکەلایی.<ref name="mahjoubi" /><ref name="tabnak" /> ئەم فیلمە لە ساڵی ١٣٩٦ (٢٠١٧)دا لەلایەن بڵاوکەرەوەی سەرزەمینی ئەھووڕاییەوە لە قوتوویەکدا بڵاو کرایەوە کە دیسکێکی DVD و کتێبێکی ٦٦ لاپەڕەیی بە ناونیشانی ''باور کنید: این هم یک شوخی بود!'' لەخۆ دەگرێت {{ISBN|9786006792477}}<ref name="ik110132">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دی‌وی‌دی مستند زندگی و آثار باباچاهی و کتاب «باور کنید: این هم یک شوخی بود!»|trans-title=DVDی فیلمی دیکۆمێنتاریی ژیان و بەرھەمی باباچاھی، لەگەڵ کتێبی «باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو!» (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٦/٢٠١٧، ٦٦ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/110132-babachahi|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3969267">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باورکنید: این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=باوەڕ بکەن: ئەمەش گاڵتەیەک بوو / عەلی باباچاھی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> === کتێبەکان === * ''کتاب درنگ'' («کتێبی وەستان و ڕامان»، دەفتەری یەکەم: شیعر و ژیانی عەلی باباچاھی؛ بە ئامادەکردنی محەممەد لووتیج) – تەحقیقاتی نەزەری، ئەسفەھان؛ بنکەدراوەی عیلمنێت ئەم کتێبە بە ناونیشانی «کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی» («کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی») و بە ساڵی ١٣٨٧ (٢٠٠٨) تۆمار دەکات.<ref name="rang1387">{{cite web|language=fa|script-title=fa:کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی (به اهتمام محمد لوطیج، انتشارات تحقیقات نظری، ۱۳۸۷)|trans-title=کتێبی ڕەنگ: تایبەت بە ژیانی ئەدەبیی عەلی باباچاھی (ئامادەکردنی محەممەد لووتیج، تەحقیقاتی نەزەری، ١٣٨٧/٢٠٠٨)|url=https://elmnet.ir/doc/30414066-41671|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ''هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر'' («حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا»، کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج؛ چاپی یەکەم ١٣٩٣ / ٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە) – سەرزەمینی ئەھووڕایی {{ISBN|9786006792194}}؛ بەپێی ناساندنی کتێبەکە لە ماڵپەڕی ئێران کتێب، سێ دەیەی یەکەمی ڕێڕەوی شیعریی باباچاھی ناگرێتەوە، بەڵکوو تایبەتمەندییەکانی شیعرەکەی لە ''نم‌نم بارانم''ەوە دەخوێنێتەوە، و لە جیاتی ھەڵسەنگاندنی چۆنایەتیی شیعرەکان، ھەوڵ دەدات بە شیکردنەوەی پێکھاتەکانیان «کلیلەکانی خوێندنەوەی شیعرەکان» بخاتە بەردەستی خوێنەر.<ref name="ik9093">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد (سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤، ٢٤٠ لاپەڕە)|url=https://www.iranketab.ir/book/9093-seventy-yellow-flowers|website=ئێران کتێب|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="haftad1393">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر (گردآورنده: محمد لوطیج، انتشارات سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳)|trans-title=حەفتا گوڵی زەرد: عەلی باباچاھی لە دۆخێکی دیکەدا (کۆکردنەوەی محەممەد لووتیج، سەرزەمینی ئەھووڕایی، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/30635607-12312|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * فەڕوخ لەتیفنەژاد، ''نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی)'' («چۆنیەتیی پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی»)، سوخەن، ١٣٩٦ / ٢٠١٧.<ref name="latifbook1396">{{cite web|language=fa|author=فرخ لطیف‌نژاد|script-title=fa:نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی) (کتاب، انتشارات سخن، ۱۳۹۶)|trans-title=پێکھاتن و وەرگرتنی دەق لە شیعری ھاوچەرخدا: نیما، سپێھری و باباچاھی (کتێب، سوخەن، ١٣٩٦/٢٠١٧)|url=https://elmnet.ir/doc/31392088-21231|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، ''رام و نارام: آتشی – باباچاهی'' («ڕام و ناڕام: ئاتەشی – باباچاھی»)، شەلاک، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ramnaram1397" /> * ئیبراھیم موحیببی، ''به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی'' («بەرەو ڕووخسارە جیاوازەکان: شیکردنەوەی شێوازیی شیعرەکانی عەلی باباچاھی و عەبباس سەففاری بەپێی تیۆریی مەعریفی»)، پاتیزە، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="mohebbibook1400" /> * فەیز شەریفی، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، بە دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠ / ٢٠٢١.<ref name="sharifi1400">{{cite web|language=fa|author=فیض شریفی|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، ویراستار: لیلا صبوری‌زاده، انتشارات حس هفتم، ۱۴۰۰)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، دەستکاریی لەیلا سەبووریزادە، حیسی ھەفتەم، ١٤٠٠/٢٠٢١)|url=https://elmnet.ir/doc/32118029-81722|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * حوسێن باقری، ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی'' («بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ: ھەڵوەشاندنەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»، دە کۆمەڵە کە لە دەیەی ٢٠١٠دا بڵاو بوونەتەوە)، پاتیزە، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="bagheribook1402" /><ref name="nlai9348106">{{cite web|language=fa|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش / حسین باقری|trans-title=بەرکەوتنی دەنووکی باڵندە بە نەرمەی گوێ / حوسێن باقری (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * عەبدوڵڵا سولەیمانی (ئامادەکار)، ''علی باباچاهی'' («عەلی باباچاھی»)، ئەفراز، ١٤٠٢ / ٢٠٢٣.<ref name="soleimani1402">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات افراز، ۱۴۰۲)|trans-title=عەلی باباچاھی (کتێب، ئامادەکردنی عەبدوڵڵا سولەیمانی، ئەفراز، ١٤٠٢/٢٠٢٣)|url=https://elmnet.ir/doc/32249070-41131|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * جاوید تەکاوەران، ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)'' («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە ''نم‌نم بارانم''ەوە ھەتا ''آئورا و دیگران من''»)، خەرەدی جاوید، ١٤٠٣ / ٢٠٢٤.<ref name="takavaran1403" /> === وتارە توێژینەوەییەکان === * محەممەدجەلیل بەھادوری و حەسەن زولفەقاری، «بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)» («لێکۆڵینەوەی زنجیرەی کات لە شیعردا لە ڕوانگەی پاشپێکھاتەگەرایییەوە، بە ئاوڕدانەوەیەک لە شیعری عەلی باباچاھی»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ژمارە ١٣، پاییزی ٢٠١٢.<ref name="bahadori1391" /> * ئیبراھیم موحیببی، مەزاھیر نیکخواھ و محەممەد حەکیم ئازەر، «خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی» («خوێندنەوەی دوو شیعری عەلی باباچاھی بەپێی تیۆریی شێما لە شێوازناسیی مەعریفیدا»)، ''شعرپژوهی (بوستان ادب)''، ژمارە ٣، پاییزی ٢٠١٩.<ref name="mohebbi1398" /> * محەممەدئەمین ئیحسانیی ئەستەھباناتی و محەممەدڕەزا سەرفی، «باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن» («باباچاھی و پێکھاتە زمانییەکانی شیعری پۆستمۆدێرن»)، ''مطالعات بلاغی''، بەرگی ١٢، ژمارە ٢٣، بەھاری ٢٠٢١.<ref name="ehsani1400" /> * بەھزاد خواجات، «بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز» («لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریی شیعرێکی عەلی باباچاھی و شیعرێکی شەمسی لەنگەروودی بەپێی تیۆریی ڕیزۆمیی ژیل دۆلۆز»)، ''قند پارسی''، بەرگی ٤، ژمارە ١٣، زستانی ٢٠٢١–٢٠٢٢.<ref name="khajat1400" /> * عەلی محەممەدی و تاھیرە قاسمی، «بررسی "عنوان" در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم» («لێکۆڵینەوەی "ناونیشان" لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا لە ڕیالیزمەوە ھەتا پۆستمۆدێرنیزم»)، ''دهخدا''، بەرگی ١٤، ژمارە ٥١، بەھاری ٢٠٢٢.<ref name="mohammadi1401" /> * مێھران عالیوەند، کازم دیزفوولیان و قودرەتوڵڵا تاھیری، «تحلیل منظرهٔ غروب در شعر "پسینگاهی ۲" از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو» («شیکردنەوەی دیمەنی ئاوابوون لە شیعری "پاسینگاھی ٢"ی عەلی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی پێکھاتەی ئاسۆی میشێل کۆلۆ»)، ''ادبیات پارسی معاصر''، بەرگی ١٢، ژمارە ١، بەھار و ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="alivand1401" /> * زەکییە محەممەدلوو، بەرات محەممەدی و سەیفەدین ئاببەرین، «بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوە، ڕەخنە و شیکردنەوەی جۆرەکانی لادانی واتایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٢، ھاوینی ٢٠٢٢.<ref name="mohammadlou1401" /> * ڕوناک جەوھەرزادە، شاھڕوخ حیکمەت و مەجید عەزیزی، «تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ "نم‌نم بارانم" و "عقل عذابم می‌دهد" از علی باباچاهی» («شیکردنەوەی جوانیناسانەی دەرکەوتە پۆستمۆدێرنیستییەکان لە دوو کۆمەڵەی "من نمەبارانم" و "عەقڵ ئازارم دەدات"ی عەلی باباچاھیدا»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="joharzadeh1401" /> * مەحبووبە شیرگەردوون، «بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)» («لێکۆڵینەوەی دەرکەوتە جوانیناسییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: حەوت کۆمەڵە شیعر وەک نموونە»)، ''زیبایی‌شناسی ادبی''، بەرگی ١٣، ژمارە ٥٣، پاییزی ٢٠٢٢.<ref name="shirgardoon1401" /> * فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر "دوری و..." اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث» («کاریگەریی جیھانی ئاماژەیی لە دیاریکردنی جیھانی مەعریفیی شیعری "دووری و..."ی باباچاھیدا بەپێی تیۆریی شیعرناسیی مەعریفیی جیھانەکانی دەقی پۆڵ وێرس»)، ''نقد و نظریهٔ ادبی''، بەرگی ٧، ژمارە ٢، پاییز و زستانی ٢٠٢٢–٢٠٢٣.<ref name="latifnejad1401" /> * ئاسیە حوسێنعەلیزادە، ھانیە سەدری مەجد و شاھبەڕگ فەڕەحبەخشی ئەسفەھان، «نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ» («ڕەخنەی فۆرمالیستیی شیعرەکانی کیوومەرس مونشیزادە و عەلی باباچاھی بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ»)، ''گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی''، بەرگی ٢، ژمارە ١، بەھاری ٢٠٢٤.<ref name="hosseinalizadeh1403" /> * لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمیی ئەسفەھانی، «چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر» («فرەدەنگی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھی و ڕەزا بەراھەنیدا بە بەراورد لەگەڵ لێکچوواندن لە ھونەرە شێوەکارییە ھاوچەرخەکاندا»)، ''مطالعات هنر اسلامی''، بەرگی ٢١، ژمارە ٥٤، ھاوینی ٢٠٢٤.<ref name="amini1403a" /> * لەیلا ئەمینی، شاھین ئۆجاق عەلیزادە و سەیدە مەندانا ھاشمی، «بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی شیعری پەرتکەرەوە لە دەیەی ١٩٩٠دا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی عەلی باباچاھی»)، ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٧، ژمارە ١٠٦، شوبات–ئازاری ٢٠٢٥.<ref name="amini1403b" /> * ئەمیر سەلاجەقە، مەنسوور نیکپەناھ و مستەفا ساڵاری، «بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد» («لێکۆڵینەوەی تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا»)، ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، بەرگی ١٨، ژمارە ١١٣، ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥.<ref name="salajegheh1404">{{cite journal|language=fa|author=امیر سلاجقه، منصور نیک‌پناه و مصطفی سالاری|script-title=fa:بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد|trans-title=تەکنیکەکانی لادانی ڕستەسازیی پاشنیمایی لە شیعری شاعیرە دیارەکانی دەیەی ١٩٩٠دا|journal=سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)|volume=18|issue=113|date=ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|url=https://elmnet.ir/doc/2980038-42971|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === ھەڵسەنگاندن لە گۆڤارە ئەدەبییەکاندا === * نەرگس باقری، «"شعر امروز، زن امروز" در یک نگاه» («"شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ" بە یەک نیگا»)، ''کتاب ماه ادبیات''، ژمارە ٢١ (ژمارەی زنجیرەیی ١٣٥)، کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ – کانوونی دووەمی ٢٠٠٩.<ref name="bagheri1387">{{cite journal|language=fa|author=نرگس باقری|script-title=fa:«شعر امروز، زن امروز» در یک نگاه (بررسی کتاب «شعر امروز، زن امروز» علی باباچاهی)|trans-title=«شیعری ئەمڕۆ، ژنی ئەمڕۆ» بە یەک نیگا (ھەڵسەنگاندنی کتێبەکەی عەلی باباچاھی)|journal=کتاب ماه ادبیات|issue=21 (135)|date=٢٠٠٨–٢٠٠٩|url=https://elmnet.ir/doc/727732-11261|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * سیمین بێھبەھانی، «نگاهی به چند شعر باباچاهی» («ڕوانینێک بۆ چەند شیعرێکی باباچاھی»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="behbahani1401" /> * عەبدولعەلی دەستغەیب، «پست‌مدرنیسم در شعرهای باباچاهی» («پۆستمۆدێرنیزم لە شیعرەکانی باباچاھیدا»)، ''جهان کتاب''، ساڵی ١٥، ژمارە ٣–٤ (ژمارەی زنجیرەیی ٢٥٤)، ئایار–تەممووزی ٢٠١٠.<ref name="dastgheib1389" /> * عەبدولعەلی دەستغەیب، «تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است» («نوێکارییەکانی شیعری باباچاھی زیاتر ھی ئێرەن»)، ''چامه''، ژمارە ٢٣، نیسان–حوزەیرانی ٢٠٢٢.<ref name="dastgheib1401" /> === وتاری کۆنفرانسەکان === * قەھرەمان شیری، «شعر گفتار و شعر پسانیمایی» («شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی»)، کۆنفرانسی نیشتمانیی «ئەفسانە»، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="shiri1389">{{cite web|language=fa|author=قهرمان شیری|script-title=fa:شعر گفتار و شعر پسانیمایی (مقالهٔ همایش کشوری افسانه، ۱۳۸۹)|trans-title=شیعری ئاخاوتن و شیعری پاشنیمایی (وتار، کۆنفرانسی نیشتمانیی ئەفسانە، ١٣٨٩/٢٠١٠)|url=https://elmnet.ir/doc/20327453-10482|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * جەلیل شاکری و سومەییە محەممەدینەسەب، «برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ» («پێشخستنە زمانییەکان لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی زمانناسیی جێفری لیچ»)، کۆنفرانسی توێژینەوەکانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="shakeri1394">{{cite web|language=fa|author=جلیل شاکری و سمیه محمدی‌نسب|script-title=fa:برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ (مقالهٔ همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۴)|trans-title=پێشخستنی زمانی لە شیعری عەلی باباچاھیدا بەپێی مۆدێلی جێفری لیچ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٤/٢٠١٥)|url=https://elmnet.ir/doc/20794504-91751|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی» («پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبیات، ١٣٩٥ / ٢٠١٦.<ref name="mozaffari1395">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زبان و ادبیات، ۱۳۹۵)|trans-title=پێگەی ئەوین لە شیعرەکانی مەنووچێھر ئاتەشی و عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٥/٢٠١٦)|url=https://elmnet.ir/doc/20611155-8163|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی» («عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ»)، چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی کولتوور و بیری ئایینی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397a">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی (مقالهٔ چهارمین کنگرهٔ بین‌المللی فرهنگ و اندیشهٔ دینی، ۱۳۹۷)|trans-title=عەلی باباچاھی و ڕامانەکانی دەربارەی مەرگ (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20839205-12211|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * نەسرین موزەففەری و مەرزییە نەورووزی، «بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، کۆنفرانسی مرۆڤناسیی بایۆلۆجی و زانستە مرۆییەکان، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="mozaffari1397b">{{cite web|language=fa|author=نسرین مظفری و مرضیه نوروزی|script-title=fa:بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ انسان‌شناسی زیستی و علوم انسانی، ۱۳۹۷)|trans-title=لێکۆڵینەوەی کۆمەڵناسیی ھونەری لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20962981-52902|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی» («جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، یەکەمین کۆنفرانسی نیشتمانیی توێژینەوە ئەدەبییەکان بە ڕێبازی بەراوردکاری، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397a">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ نخستین همایش ملی تحقیقات ادبی با رویکرد مطالعات تطبیقی، ۱۳۹۷)|trans-title=جۆرەکانی پچڕانی گێڕانەوە لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21006832-91961|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * زیبا قەڵاوەندی و جاوید تەکاوەران، «گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)» («پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا: لە "من نمەبارانم"ەوە ھەتا "ئائۆرا و ئەوانی دیکەی من"»)، دووەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="ghalavandi1397b">{{cite web|language=fa|author=زیبا قلاوندی و جاوید تکاوران|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من) (مقالهٔ دومین همایش بین‌المللی زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=پچڕان و پێکەوەبەستنە گێڕانەوەییەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/20986416-71091|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * فاتیمە سادقیی نەقدعەلیی عولیا و فاتیمە ڕوستەمپوور، «استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی» («خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، سێزدەھەمین کۆڕی نێودەوڵەتیی کۆمەڵەی پەرەپێدانی زمان و ئەدەبی فارسی، ١٣٩٧ / ٢٠١٨.<ref name="sadeghi1397">{{cite web|language=fa|author=فاطمه صادقی نقدعلی علیا و فاطمه رستم‌پور|script-title=fa:استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی (مقالهٔ سیزدهمین گردهمایی بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=خۆدزینەوە لە خوازە لە شیعری عەلی باباچاھیدا (وتاری کۆنفرانس، ١٣٩٧/٢٠١٨)|url=https://elmnet.ir/doc/21091742-42281|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> === نامە زانکۆییەکان === * سارا خەزائی، «برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی» («پێشخستن لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی ئەراک، ١٣٨٩ / ٢٠١٠.<ref name="khazaei1389" /> * تاھیرە بەززی، «سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی» («وێنەی یار لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٢ / ٢٠١٣.<ref name="bazzi1392" /> * تاھیرە ھاشمی، «تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی» («دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="hashemi1393" /><ref name="nlai4085141">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی / طاهره هاشمی|trans-title=لێکۆڵینەوەی دوانە دژەکان لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا / تاھیرە ھاشمی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * مەحموود پالاش، «بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی» («لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی زابوڵ، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="palash1393" /><ref name="nlai3897575">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی / محمود پالاش|trans-title=لێکۆڵینەوەی توخمە ناوچەییەکان و ناوچەگەرایی لە شیعری عەلی باباچاھیدا / مەحموود پالاش (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * سومەییە محەممەدینەسەب، «بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی» («لێکۆڵینەوە و ڕوونکردنەوەی پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mohammadinasab1393">{{cite web|language=fa|author=سمیه محمدی‌نسب|script-title=fa:بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، ۱۳۹۳)|trans-title=پێکھاتەکانی شیعری پۆستمۆدێرنیستی لە شیعرەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی و یەدوڵڵا ڕۆیاییدا (نامەی ماستەر، زانکۆی وەلیعەسری ڕەفسەنجان، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10864669-27189|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> * ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی، «بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (با بررسی اشعار و دیدگاه‌های رضا براهنی، علی باباچاهی، حافظ موسوی، شمس آقاجانی، مهرداد فلاح، علی عبدالرضایی، محمد آزرم و گراناز موسوی)» («لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا، بە لێکۆڵینەوەی شیعر و بۆچوونەکانی ڕەزا بەراھەنی، عەلی باباچاھی، حافز مووسەوی، شەمس ئاقاجانی، مێھرداد فەللاح، عەلی عەبدولڕەزایی، محەممەد ئازەرم و گەراناز مووسەوی»)، نامەی ماستەر، [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]]، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣ / ٢٠١٤.<ref name="mahdavi1393">{{cite web|language=fa|author=امیر مهدوی هفشجانی|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳)|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا (نامەی ماستەر، زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ناوەندی تاران، ١٣٩٣/٢٠١٤)|url=https://elmnet.ir/doc/10847280-61032|website=عیلمنێت|access-date=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="nlai3965008">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران / امیر مهدوی هفشجانی|trans-title=لێکۆڵینەوەی شیکاریی پەیوەندییەکانی فۆرم و مانا لە شیعری دەیەی ١٩٩٠ی ئێراندا / ئەمیر مەھدەویی ھەفشەجانی (تۆماری کەتەلۆگ)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008|publisher=دامەزراوەی بەڵگەنامە و کتێبخانەی نیشتمانیی ئێران|access-date=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{بەستەری مردوو|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }}</ref> * عەبدولڕەسووڵ تورابی، «کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی» («بەکارھێنانی گاڵتەوگەپ و جۆرەکانی لە شیعرەکانی عەلی باباچاھیدا»)، نامەی ماستەر، زانکۆی پەیامی نوور، پارێزگای فارس، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="torabi1394" /> * فەڕوخ لەتیفنەژادی ڕوودسەری، «متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی» («دەقبوون لە شیعری ھاوچەرخدا بە پشتبەستن بە شیعرەکانی نیما، سپێھری و باباچاھی»)، نامەی دکتۆرا، زانکۆی فیردەوسیی مەشھەد، ١٣٩٤ / ٢٠١٥.<ref name="latifnejad1394" /> === ڕووماڵ لە میدیا فارسیزمانەکانی دەرەوەی ئێراندا === * «مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ» («ئاوڕدانەوەیەک لە کوشتنە زنجیرەییەکان دوای حەوت ساڵ، بەشی سێیەم: پاسی مەرگ»؛ ناوی باباچاھی لە لیستی سەرنشینانی پاسەکەی ئەرمەنستاندا ھاتووە)، ڕادیۆ فەردا، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥.<ref name="radiofarda" /> * فەرەج سەرکووھی، «هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی» («حەوت ڕۆژ، کتێب: شیعری باباچاھی، شانۆنامەی ئوستاد محەممەد و شیعری تورکیی سەلاحی»؛ ھەڵسەنگاندنی کۆمەڵەی ''گل باران هزارروزه'')، [[بی بی سی فارسی|بی‌بی‌سی فارسی]]، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١.<ref name="sarkouhi1390" /> * جەمشید بەرزگەر، «سالگرد "سفر مرگ"؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟» («ساڵیادی "گەشتی مەرگ": پاسێک کە ئیتر ناجووڵێت؟»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٦ی ئابی ٢٠١٥.<ref name="bbc2015" /> * ئیسفەندیار کووچە، «''جهان متوجه شد'': اشعار اعتراضی علی باباچاهی» («''جیھان تێگەیشت'': شیعرە ناڕەزایەتییەکانی عەلی باباچاھی»)، ڕادیۆ زەمانە، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٣.<ref name="zamaneh2023" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، کۆچی دوایی کرد»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="bbc-obit" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت» («عەلی باباچاھی، شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد»)، ڕادیۆ فەردا، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="radiofarda2026" /> * «علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت» («شاعیر و ڕەخنەگری ئەدەبی عەلی باباچاھی کۆچی دوایی کرد»)، ''ایران امروز''، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="ie-obit" /> * حیسام مەحجووبی، «وقتی علیه علی باباچاهی شعار "دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن" سر دادند» («کاتێک دژی عەلی باباچاھی دروشمی "دیکتاتۆر خێرا بکە، شیعرەکانمان چاپ بکە"یان گوتەوە»)، بی‌بی‌سی فارسی، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="mahjoubi" /> * حوسێن نووشئازەر، «''جهان متوجه شد'' از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد» («''جیھان تێگەیشت''ی عەلی باباچاھی: کاتێک مەحبووبە ھاوار دەکات»)، ڕادیۆ زەمانە، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="noushazar" /> * کانوونی نووسەرانی ئێران، «بیانیهٔ کانون نویسندگان ایران دربارهٔ درگذشت علی باباچاهی» («بەیاننامەی کانوونی نووسەرانی ئێران دەربارەی کۆچی دوایی عەلی باباچاھی»؛ بڵاوکردنەوەی دووبارە)، ''ایران امروز''، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦.<ref name="kanoon" /> == ھەروەھا بڕوانە == * [[وێژەی فارسی]] * [[شیعر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cite web|language=fa|script-title=fa:شعرخوانی علی باباچاهی از «این کشتی پراسرار»|trans-title=عەلی باباچاھی شیعرەکانی «ئەم کەشتییە پڕڕازە» دەخوێنێتەوە|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=ڕادیۆ زەمانە}} * {{IMDb name|11595433}} * {{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=دە شەو: شەوانی شیعری گوێتە|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=ئازادی (azadi.art)}} – پۆستەر، تۆمارە دەنگییەکان و کۆپییەکی دیجیتاڵیی کتێبی ''ده شب'' * {{cite AV media|language=fa|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=شەوی حەوتەم: شیعرخوێندنەوەی عەلی باباچاھی|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=پەڕگەی دەنگیی MP3|publisher=ئازادی (azadi.art)}} (١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧) {{تووڵی دەروازە|شیعر|ئێران|وێژە|ژیاننامە}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{DEFAULTSORT:باباچاھی، عەلی}} {{پۆلی کۆمنز|Ali Babachahi}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:شاعیرانی ئێرانی]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]] [[پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ئێرانی]] [[پۆل:نووسەرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبی]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای بووشێھر]] tqp066bhnmc8jach6lv5uyv9e96dzyc 0 305217 1687479 1686520 2026-10-15T12:01:18Z Bilalinfo 57400 1687479 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=Woman and Child poster.jpg|caption=پۆستەر|native_name={{infobox name module|fa|زن و بچه}}|director=[[سەعید ڕووستایی]]|writer=سەعید ڕۆستایی|producer=جەمال ساداتیان|starring={{Plainlist| * [[پەریناز ئیزەدیار]] * [[پەیمان مەعادی]] * [[حەسەن پورشیرازی]] * فرشتە سەدرعورەفایی * [[سەحەر گوڵدۆست]] * سۆھا نیاستی * ئارشیدا دروستکار * سینان محبی * کاوە ئیبراھیم }}|cinematography=ئەدیب سوبحانی|editing=بەرام دەھقانی|music=ڕامین کۆشا|studio={{Plainlist| * Goodfellas * Iris Film}}|distributor={{plainlist| * Diaphana Distribution (France)}}|released={{Film date|df=y|2025|5|22|[[فێستیڤاڵی فیلمی کان|کان]]|2025|7|23|ئێران|2026|2|25|فەڕەنسا}}|runtime=١٣١ خولەک|country={{Plainlist| * [[ئێران]] * [[فەڕەنسا]] }}|language=فارسی}} '''''ژن و منداڵ''''' ([[فارسی]]: زن و بچه) فیلمێکی درامای [[ئێران|ئێرانیی]] ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە نووسین و دەرهێنانی [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایییە]]، و ئەکتەران [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]، [[پەیمان مەعادی]]، [[حەسەن پورشیرازی]]، فرشتە سەدرعورەفایی و [[سەحەر گوڵدۆست]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن.<ref>{{Cite web |last=Keslassy |first=Elsa |date=23 April 2025 |url=https://variety.com/2025/film/festivals/cannes-film-festival-jennifer-lawrence-robert-pattinsons-die-my-love-kristen-stewart-chronology-of-water-1236374029/ |access-date=23 April 2025 |website=Variety |language=en-US |title=فێستیڤاڵی فیلمی کان فیلمەکانی «بمرە، خۆشەویستم»ی جێنیفەر لۆڕەنس و ڕۆبەرت پاتینسۆن و «کڕۆنۆلۆژیی ئاو»ی کریستن ستوارت بۆ پێڕستی ٢٠٢٥ زیاد دەکات}}</ref><ref>{{Cite web |last=Galuppo |first=Mia |date=23 April 2025 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-adds-kristen-stewart-lineup-1236198830/ |access-date=23 April 2025 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US |title=پێڕستی کان یەکەم دەرهێنانی کریستن ستوارت و «بمرە، خۆشەویستم»ی جێنیفەر لۆڕەنس زیاد دەکات}}</ref><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Missy |date=23 April 2025 |url=https://www.thewrap.com/cannes-2025-jennifer-lawrence-robert-pattinson-films/ |access-date=23 April 2025 |website=TheWrap |language=en-US |title=کانی ٢٠٢٥ فیلمەکانی جێنیفەر لۆڕەنس، ڕۆبەرت پاتینسۆن و کریستن ستوارت بۆ پێڕستەکەی زیاد دەکات}}</ref> فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە جیهاندا لە کێبڕکێی سەرەکی ٧٨ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ نمایشکرا، کە تێیدا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]].<ref>{{Cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=23 April 2025 |url=https://deadline.com/2025/04/cannes-adds-films-2025-line-up-1236371726/ |access-date=23 April 2025 |website=Deadline |language=en-US |title=کان ١٦ ناونیشانی نوێ بۆ هەڵبژاردەی ٢٠٢٥ زیاد دەکات}}</ref><ref>{{Cite web |last=Keslassy |first=Elsa |date=23 April 2025 |url=https://variety.com/2025/film/festivals/cannes-film-festival-jennifer-lawrence-robert-pattinsons-die-my-love-kristen-stewart-chronology-of-water-1236374029/ |access-date=23 April 2025 |website=Variety |language=en-US |title=فێستیڤاڵی فیلمی کان فیلمەکانی «بمرە، خۆشەویستم» و «کڕۆنۆلۆژیی ئاو» زیاد دەکات}}</ref> لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ لە ئێران و لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ لە [[فەڕەنسا]] لە سینەماکان بڵاوکرایەوە. == کورتە == فیلمەکە باس لە پەرستارێکی بێوەژنی ٤٥ ساڵە دەکات بە ناوی مەھناز کە بە تەنیا منداڵەکانی بەخێو دەکات و لەگەڵ کوڕە یاخیبووەکەیدا ڕووبەڕووی کێشە دەبێتەوە. کاتێک ئامادەکاری دەکات بۆ هاوسەرگیری لەگەڵ دەستگیرانەکەی، حەمید، کوڕەکەی عەلییار لە قوتابخانە دەردەکرێت. کاتێک ڕووداوێکی تراژیدی هەموو شتێک سەرەوژێر دەکات، مەھناز هەوڵ دەدات بۆ بەدەستهێنانی دادپەروەری و قەرەبووکردنەوە. == ئەکتەران == * [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]] لە ڕۆڵی مەهناز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-02-25 |سەردێڕ=ZAN O BACHEH (WOMAN AND CHILD) |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/zan-o-bacheh/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-07 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * [[پەیمان مەعادی]] لە ڕۆڵی حەمید * سوها نیاستی لە ڕۆڵی مێهری * مازیار سەیدی لە ڕۆڵی سەماخانیان * فرشتە سەدرعورەفایی لە ڕۆڵی دایک * [[حەسەن پورشیرازی]] لە ڕۆڵی باپێر * سینان موحیبی لە ڕۆڵی منداڵەکە (عەلییار) * ئارشیدا دروستکار لە ڕۆڵی منداڵەکە (نەدا) * [[سەحەر گوڵدۆست]] لە ڕۆڵی پور/میانی عەلییار * جەواد پورحەیدەری * مەنسوور ناسیری * رۆژین شەمس * کاوە ئیبراهیمی لە ڕۆڵی پۆلیس == بەرهەمهێنان == [[پەڕگە:Saeed-roustayi-filmfest-muenchen-2022.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|دەرهێنەر و نووسەر، [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]]]] لە ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤، ڕاگەیەندرا کە نوێترین فیلمی [[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] بە ناوی زن و بچه لە قۆناغی پێش وەبەرهێناندا بووە. لە ١ی ئەیلوول، ڕۆستایی لە ڕێگەی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆیەک لە پەڕەی [[ئینستاگرام|ئینستاگرامی]] خۆی ڕایگەیاند کە دەقی نوێترین فیلمی بە ناوی زن و بچه نووسیوە. لە ٢٤ی تشرینی دووەم، ڕێکخراوی سینەمایی ئێران مۆڵەتی بەرهەمهێنانی بۆ فیلمەکە دەرکرد.<ref>{{Cite web |date=24 November 2024 |url=https://www.isna.ir/news/1403090402670/%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |access-date=30 April 2025 |website=ایسنا |language=fa |title=سەعید ڕۆستایی مۆڵەتی دروستکردنی «زن و بچه»ی وەرگرت}}</ref> فیلمەکە دەچێتە ناو کەشێکی جیاواز لە بەرهەمەکانی پێشووی سەعید ڕۆستایی، و چوارەمین فیلمی دوای ''[[برایانی لەیلا (فیلم)|براکانی لەیلا]]''، کە بۆ یەکەمجار لە کێبڕکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٢ نمایشکرا. وێنەگرتنی فیلمەکە لە مانگی کانوونی دووەم بە ئامادەبوونی [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئێزدیار]]، [[پەیمان مەعادی]]، فرشتە سەدرعورەفایی و حەسەن پورشیرازی وەک ئەکتەرە سەرەکییەکان دەستی پێکرد.<ref>{{Cite web |last=borna.news |date= |url=https://borna.news/fa/news/2182539/فرشته-صدرعرفایی-بازیگر-فیلم-زن-و-بچه-سعید-روستایی-شد |access-date=30 April 2025 |website=fa |language=fa |title=فرشته صدرعرفایی بووە ئەکتەری فیلمی «زن و بچه»ی سەعید ڕۆستایی}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Patrick Brzeski,Scott |date=10 March 2025 |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/cannes-2025-movie-lineup-predictions/the-way-of-the-wind-by-terrence-malick/ |access-date=30 April 2025 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US |title=کێبڕکێکارانی فێستیڤاڵی فیلمی کان: ٦٠ فیلم کە دەکرێت بچنە پێڕستی ٢٠٢٥}}</ref> ڕۆستایی لە ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥ لە پەڕەی ئینستاگرامەکەی ڕایگەیاند کە بەرهەمهێنانی فیلمەکە تەواو بووە.<ref>{{Cite web |last=borna.news |date= |url=https://borna.news/fa/news/2201836/فیلمبرداری-زن-و-بچه-روستایی-به-پایان-رسید |access-date=30 April 2025 |website=fa |language=fa |title=وێنەگرتنی «زن و بچه»ی ڕۆستایی کۆتایی ھات}}</ref> بەرام دەھقانی وەک دەستکاریکەری فیلمەکە دەستنیشانکرا، و کارەکانی دوای بەرهەمهێنان بە چڕی بەڕێوەچوون بە مەبەستی بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی کان.<ref>{{Cite web |date=6 April 2025 |url=https://www.isna.ir/news/1404011707661/%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |access-date=30 April 2025 |website=ایسنا |language=fa |title=ئایا «زن و بچه»ی ڕۆستایی لەگەڵ مەعادی، ئیزەدیار و حەسەن پورشیرازی دەگاتە کان؟}}</ref> == بڵاوکردنەوە == لە ١٠ی نیساندا، پێڕستی فیلمەکانی بەشی فەرمیی فێستیڤاڵی فیلمی کانی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا، و فیلمەکە هەڵنەبژێردرا.<ref>{{Cite web |date=10 April 2025 |url=https://www.festival-cannes.com/en/press/press-releases/the-films-of-the-official-selection-2025/ |access-date=30 April 2025 |website=Festival de Cannes |language=en-US |title=فیلمەکانی بەشی فەرمیی ٢٠٢٥}}</ref> لە ٢٣ی نیساندا، لەگەڵ ''Die My Love''، فیلمەکە بە فەرمی بۆ کێبڕکێی سەرەکی فێستیڤاڵەکە بۆ خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] زیادکرا، کە بووە دووەم فیلمی ڕۆستایی لە فێستیڤاڵەکەدا. لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ بۆ یەکەمجار لە جیهاندا لە کان نمایشکرا.<ref name="Screenings Guide">{{cite web |date=8 May 2025 |url=https://www.festival-cannes.com/en/2025/the-screenings-guide-of-the-78th-festival-de-cannes/ |access-date=8 May 2025 |website=Festival de Cannes |title=ڕێنمایی نمایشەکانی ٧٨ەمین فێستیڤاڵی فیلمی کان}}</ref> === پەخشی ناوخۆ === {| class="wikitable" |+ !ساڵ !ڕووداو !بەشی فێستیڤاڵ/جۆری نمایش !بەرواری نمایش !سەرچاوە |- | rowspan="2" |2025 |نمایشی گشتی | |23ی تەممووزی 2025 |<ref name=":اکران">{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.irna.ir/news/85894957/زن-و-بچه-یک-روز-قبل-از-اکران-عمومی-میلیاردی-شد|عنوان=«زن و بچه» یک روز قبل از اکران عمومی، میلیاردی شد|ناشر=ایرنا|تاریخ=۳۱ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازدید=۱ مرداد ۱۴۰۴}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=فرهادی|نام=پرستو|عنوان=ساداتیان: «زن و بچه» تیرماه در ایران اکران می‌شود|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404030502879/ساداتیان-زن-و-بچه-تیرماه-در-ایران-اکران-می-شود|وبگاه=۵ خرداد ۱۴۰۴|ناشر=ایسنا|تاریخ بازبینی=۵ خرداد ۱۴۰۴|archive-date=۲۷ مه ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527183914/https://www.isna.ir/news/1404030502879/%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=live}}</ref> |- |بیست و چوارەمین ئاهەنگی [[خەڵاتەکانی حافز]] |بەشی سەرەکی |19ی کانوونی دەکەمبەری 2025 |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.isna.ir/news/1404092919796/رضا-عطاران-رامبد-جوان-شهاب-حسینی-پریناز-ایزدیار-پیرپسر-ها|عنوان=رضا عطاران، رامبد جوان، شهاب حسینی، پریناز ایزدیار، «پیرپسر» ها و … «حافظ» دار شدند|ناشر=ایسنا|تاریخ=۲۹ آذر ۱۴۰۴}}</ref> |- |2026 |نمایشی ئۆنلاین |[[فیلیمۆ|فیلیمو]] |16ی حوزەیرانی 2026 |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عرضه فیلم سعید روستایی در شبکه نمایش خانگی/ «زن و بچه» به اکران آنلاین رسید|نشانی=https://www.irna.ir/news/86184481/عرضه-فیلم-سعید-روستایی-در-شبکه-نمایش-خانگی-زن-و-بچه-به-اکران|ناشر=ایرنا|تاریخ بازبینی=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ=۲۶ خرداد ۱۴۰۵}}</ref> |- |} {| class="wikitable" |+بەشداریکردن لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکان !ساڵ !وڵات !ڕووداو !بەشی فێستیڤاڵ/جۆری نمایش !بەرواری نمایش !سەرچاوە |- | rowspan="16" |2025 |[[فەڕەنسا|فەرەنسا]] |حەفتا و هەشتەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] |کێبڕکێی سەرەکی |22ی ئایاری 2025 |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رونمایی از «زن و بچه» سعید روستایی در کن ۲۰۲۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85812563/رونمایی-از-زن-و-بچه-سعید-روستایی-در-کن-۲۰۲۵|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2025-04-23|بازبینی=2025-04-23|archive-date=۲۳ آوریل ۲۰۲۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423191157/https://www.irna.ir/news/85812563/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B5|url-status=live}}</ref> |- |[[ئوسترالیا]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مێلبۆرن |ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئافریقا |7 تا 24ی ئابی 2025 |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«زن و بچه» و چند فیلم دیگر در جشنواره ملبورن|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404042112458/زن-و-بچه-و-چند-فیلم-دیگر-در-جشنواره-ملبورن|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۲۱ تیر ۱۴۰۴|بازبینی=۲۷ تیر ۱۴۰۴|کد زبان=fa}}</ref> |- | rowspan="2" |[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سان دیگۆ | |8 تا 15ی تشرینی دووەم | rowspan="5" |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%8BDDA0-%D15/628206-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%B2%D9%86-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84|عنوان=زن و بچه در یک قدمی اسکار|ناشر=هفت‌صبح|تاریخ=۱۸ دی ۱۴۰۴}}</ref> |- |فێستیڤاڵی فیلمی فیلادلفیا |کێبڕکێی سەرەکی | |- |[[سوێد|سوید]] |فێستیڤاڵی فیلمی ستۆکهۆڵم | | |- |[[بەڕازیل]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ساڵپاولۆ |International Perspective |19ی تشرینی یەکەم |- |[[چین]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پینگیاو |کێبڕکێکاری |26ی ئەیلوول |- |[[ئەرژەنتین]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مار دێل پلاتا |Panorama Auteurs |تشرینی دووەمی 2025 |<ref>{{یادکرد خبر|41 festival 40 international de cine de mar del pelata|پیوند=https://mardelplatafilmfest.com/41/en/40-edition-2025/?utm_source=chatgpt.com|عنوان=Edition 2025|ناشر=mardelpelatafilmfest|تاریخ=۲۰ نوامبر ۲۰۲۵}}</ref> |- |[[ئیندۆنیزیا]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی جاکارتا |سینەمای جیهان |29ی ئەیلوول |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://jakartaworldcinema.com/history/2025?utm_source=chatgpt.com|عنوان=JWC Archive|ناشر=jakartaworldcinema|تاریخ=۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵}}</ref> |- | rowspan="2" |[[فەڕەنسا]] |فێستیڤاڵی فیلمی ئاراس |سینەمای جیهان |8 تا 16ی تشرینی دووەم |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.arrasfilmfestival.com/medias/files/programme-officiel-2025-pour-diffusion-ok-1.pdf?utm_source=chatgpt.com|عنوان=arrasfilmfestival|ناشر=arrasfilmfestival|تاریخ=۲۵ ژانویه ۲۰۲۵}}</ref> |- |فێستیڤاڵی فیلمی مورێ |خەڵاتی بینەران |15ی تشرینی دووەم |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Films sélectionnés|نشانی=https://www.cine-mermoz.fr/liste-des-films/|وبگاه=Festival du Film de Muret|زبان=فرانسوی|تاریخ=۲۰۲۵|بازبینی=۵ سپتامبر ۲۰۲۶}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Woman and child|نشانی=https://www.cine-mermoz.fr/fifm-2025/woman-and-child/|وبگاه=Festival du Film de Muret|زبان=فرانسوی|تاریخ=۲۰۲۵|بازبینی=۵ سپتامبر ۲۰۲۶}}</ref> |- |[[میسر]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی قاهیرە |MENA Premiere (یەکەم نمایش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئافریقا) |18 و 19ی تشرینی دووەم |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.ciff.org.eg/en/program/films/woman-and-child?utm_source=chatgpt.com|عنوان=women and child cairo international film festival|ناشر=ciff|تاریخ=۱۸ نوامبر ۲۰۲۵}}</ref> |- |[[ھیندستان|هیندستان]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی هیندستان |سینەمای نێودەوڵەتی[[ھیندستان|پەخشی نێودەوڵەتی]] |21ی تشرینی دووەم |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.iffigoa.org/index.php/international-cinema/competition/Woman%20and%20Child?utm_source=chatgpt.com|عنوان=discover what iffi is all about iffi goa|ناشر=iffigoa|تاریخ=۲۱ نوامبر ۲۰۲۵}}</ref> |- |[[ئیسرائیل]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی حەیفا |کێبڕکێی سەرەکی |5 تا 14ی تشرینی یەکەم |<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«زن و بچه» در جشنواره حیفا اسرائیل به نمایش درآمده است؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404080301198/%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D9%81%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%8Constructed-%D8%AF%D8%B1%D2%86%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۳ آبان ۱۴۰۴|کد زبان=fa}}</ref> |- |[[ئیتاڵیا|ئیتالیا]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مەدفیلم |بەشی ڕەسمی |6 تا 16ی تشرینی دووەم |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.medfilmfestival.org/en/all-the-awards/?utm_source=chatgpt.com|عنوان=ALL THE AWARD|ناشر=medfilm festival|تاریخ=۲۵ ژانویه ۲۰۲۵}}</ref> |- |[[ھیندستان|هیندستان]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی چێنای |سینەمای جیهان |کانوونی یەکەمی 2025 |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://chennaifilmfest.com/wp-content/uploads/2025/12/CIFF_Movie_Schedule1.pdf?utm_source=chatgpt.com|عنوان=about CIFF|ناشر=chennaifilmfest|تاریخ=۲۵ دسامبر ۲۰۲۵}}</ref> |- | rowspan="3" |2026 |[[ئوروگوای|ئۆروگوای]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئۆروگوای (JIIFF) |بەشی ڕەسمی | |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.joseignaciofilmfestival.com/17/en/programacion-de-largometrajes|عنوان=Feature Film Program 2026|ناشر=jiiff|تاریخ=۲۵ ژانویه ۲۰۲۶}}</ref> |- |[[چین]] |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی هۆنگ کۆنگ |دیمەنی جیهان |نیسانی 2025 |<ref name="VarietyMarch2026">{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=11 March 2026 |url=https://variety.com/2026/film/festivals/anthony-chen-we-are-all-strangers-hong-kong-film-festival-1236684351/ |access-date=11 March 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |title=Anthony Chen’s ‘We Are All Strangers,’ Philip Yung’s ‘Cyclone’ to Bookend 50th Hong Kong Film Festival}}</ref><ref name="THRMarch2026">{{Cite web |last=Brzeski |first=Patrick |date=11 March 2026 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/hong-kong-film-festival-anthony-chen-we-are-all-strangers-philip-yungs-cyclone-1236527228/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311135018/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/hong-kong-film-festival-anthony-chen-we-are-all-strangers-philip-yungs-cyclone-1236527228/ |archive-date=March 11, 2026 |access-date=11 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter]] |title=Hong Kong Film Festival to Open With Anthony Chen’s ‘We Are All Strangers,’ Close With Philip Yung’s ‘Cyclone’ |url-status=live}}</ref> |- |[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] |اوڵەتیی فیلمی مینیابۆلیس–سەنت پۆل | |8 تا 19ی نیسان |<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://mspfilm.org/mspiff/mspiff45-films/?utm_source=chatgpt.com|عنوان=mspiff film|ناشر=mspiff|تاریخ=۲۵ ژانویه ۲۰۲۵}}</ref> |- |} کۆمپانیای بڵاوکردنەوەی «Goodfellas» کە بەرپرس بوو لە بڵاوکردنەوەی جیهانیی زن و بچه، دەستیکرد بە بڵاوکردنەوەی جیهانیی ئەم فیلمە لە وڵاتە جیاوازەکانی سێ کیشوەری [[ئەورووپا]]، [[ئاسیا]] و [[ئەمریکای باشوور]]. [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]] خاڵی دەستپێکی دابەشکردنی جیهانیی ئەم فیلمە بوو.<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://www.instagram.com/p/DNVLQbRMjGm/?igsh=cWt2ajUwbjU1Nzdp|عنوان=سه قاره به تماشای فیلم روستایی مینشینند|ناشر=فیلم‌نیوز|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۴}}</ref> زن و بچه لە ساڵی 2026 لە پلاتفۆرمی MUBI بڵاوکرایەوە. MUBI خزمەتگوزارییەکی جیهانیی پەخشی ئۆنلاینە کە سەرنج دەخاتە سەر ناساندن و پێشکەشکردنی بەرهەمە ھەڵبژێردراوەکانی سینەما. ئەم پلاتفۆرمە فیلمەکان لە نێوان بەرهەمەکانی سینەمای نێودەوڵەتی هەڵدەبژێرێت و بۆ بینەرانی خۆی لە 190 وڵاتی جیهاندا پەخش دەکات.<ref>{{یادکرد خبر|پیوند=https://mubi.com/en/us/films/woman-and-child|عنوان=womem and child|ناشر=mubi|تاریخ=۲۵ ژانویه ۲۰۲۶}}</ref> == خەڵاتەکان == === خەڵاتەکان و بەربژێربوونەکان === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !ساڵ !فیستیڤاڵ !بەش !بەربژێر !ئەنجام !خەڵات !ژێدەر |- ! rowspan="12" |٢٠٢٥ ! rowspan="1" |[[فێستیڤاڵی فیلمی کان|حەفتا و هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | rowspan="3" |باشترین فیلم | rowspan="5" |[[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] |{{nominated}} |[[ناولەپی زێڕین]] |<ref>{{cite web |date=2025-05-24 |url=https://www.bbc.com/persian/articles/c9dq0435xj7o.amp |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525075322/https://www.bbc.com/persian/articles/c9dq0435xj7o.amp |archive-date=2025-05-25 |access-date=2025-05-25 |website=BBC News فارسی |language=fa |title=جەعفەر پەناهی، دەرهێنەری دیاری ئێرانی خەڵاتی پەڵمەی زێڕینی کانی بردەوە |url-status=live}}</ref> |- !فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پینگیاو |{{nominated}} | |<ref>{{cite news|url=https://www.imdb.com/title/tt36631507/awards/|title=خەڵاتەکانی زن و بەچە|publisher=imdb|date=مەیی ٢٠٢٦}}</ref> |- !فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی حەیفا |{{nominated}} | |<ref>{{cite news|url=https://www.imdb.com/title/tt36631507/awards/|title=خەڵاتەکانی زن و بەچە|publisher=imdb|date=مەیی ٢٠٢٦}}</ref> |- !فێستیڤاڵی فیلمی فیلادلفیا |باشترین فیلمی درێژ |{{won}} |خەڵاتی تایبەتی دەستەی دادوەران |<ref>{{cite news|url=https://filmadelphia.org/news/34th-philadelphia-film-festival-jury-competition-winners/|title=براوەکانی پێشبڕکێی دەستەی دادوەرانی ٣٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فیلادلفیا|publisher=پەڕەی فەرمیی فێستیڤاڵ|date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- !فێستیڤاڵی مەدفیلما |باشترین دەربڕینی ھونەری |{{won}} | |<ref>{{cite news|url=https://www.medfilmfestival.org/en/all-the-awards/?utm_source=chatgpt.com|title=سەرجەم خەڵاتەکان|publisher=medfilm festival|date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- ! rowspan="6" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |باشترین وێنەگرتن |ئەدیب سوبحانی |{{won}} | rowspan="6" |پەیکەری حافز | rowspan="6" |<ref>{{cite news|url=https://www.isna.ir/news/1404092919796/رضا-عطاران-رامبد-جوان-شهاب-حسینی-پریناز-ایزدیار-پیرپسر-ها|title=ڕەزا عەتاران، ڕامبود جەوان، شەهاب حسێنی، پەرییناز ئەیزەدیار، کوڕە پیرەکان و... بوونە خاوەنی حافز|publisher=ئیسنا|date=٢٠ی کانونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> |- | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری ژن لە سینەما |پەرییناز ئەیزەدیار |{{won}} |- |سوھا نیاستی |{{nominated}} |- |باشترین فیلم |سەید جەمال ساداتیان |{{nominated}} |- |باشترین دەرهێنان |سەعید ڕۆستایی |{{nominated}} |- |باشترین مۆنتاژ |بەهرام دەھقانی |{{nominated}} |- ![[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] (پێشبڕکێی ڕیکلام) |باشترین تیزەر و ئانۆنس |ئومێد میرزایی |{{nominated}} |سیمورغی بلورین |<ref>{{cite web |url=https://www.isna.ir/news/1404112213482/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |title=ناساندنی بەربژێرەکانی پێشبڕکێی ڕیکلامی فیلمی فەجر |publisher=ئیسنا}}</ref> |- !٢٠٢٦ !فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئوروگوای (JIIFF) |باشترین فیلم |[[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] |{{won}} | |<ref>{{cite news|url=https://www.joseignaciofilmfestival.com/17/en/programacion-de-largometrajes|title=بەرنامەی فیلمە درێژەکان ٢٠٢٦|publisher=jiiff|date=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> |- |} == سەرچاوەکان == [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٥]] <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title}} 7raopchfodfuwhdwtck28wvh81vch1g 0 305220 1687746 1683818 2026-10-15T22:35:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1687746 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}} '''مۆریا ڕۆز پێرێرا''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥)، لە ڕووی پیشەییەوە بە '''پاپی''' ناسراوە (پێشتر بە '''That Poppy''')، گۆرانیبێژ، مۆسیقانووس، مۆسیقاژەن و یوتیووبەرێکی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بەهۆی ڤیدیۆ هونەرە نمایشییەکانی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] بەناوبانگ بوو. لەم ماوەیەدا پێکەوە لەگەڵ تایتانیک سینکلێر کاریان کردووە، و لە ساڵی ٢٠١٩ کۆتایی بە هاوبەشییەکەی هێناوە دوای ئەوەی تۆمەتباری کرد بە دەستدرێژیی سۆزداری. لە ساڵی ٢٠٢٤ زنجیرە وێبی ''Improbably Poppy''ی دەستپێکرد. == دیسکۆگرافی == * ''پۆپی.'' ''کۆمپیوتەر'' (٢٠١٧) * ''ئایا من کچم؟'' (٢٠١٨) * ''من ناکۆکم'' (٢٠٢٠) * ''فلۆکس'' (٢٠٢١) * ''زیگ'' (٢٠٢٣) * ''فەزای نەرێنی'' (٢٠٢٤) * ''دەستی بەتاڵ'' (٢٠٢٦) == فیلمۆگرافی == === فیلمەکان === {| class="wikitable sortable" !ساڵ ! ناونیشان ! ئەرک ! class="unsortable" | تێبینی ! سەرچاوە. |- | ٢٠١٩ | ''چیرۆکێکی گاڵتەجاڕ'' | شاژنی مشک | [[کورتەفیلم|کورتە فیلم]] | align="center" | <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Benjamin |first=Jeff |date=January 23, 2019 |title=Poppy to Star in Augmented Reality Experience 'A Jester's Tale,' Premiering at Sundance 2019: Exclusive |url=https://www.billboard.com/music/pop/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019-8494669/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331211827/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8494669/poppy-a-jesters-tale-ar-experience-sundance-2019 |archive-date=March 31, 2019 |access-date=May 27, 2024}}</ref> |- | ٢٠٢٤ | ''تەواوترین کەسی تەواو'' | خۆی | کورتە فیلم؛ هەروەها نووسەر | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://allcasting.com/castingcall/244939 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250121121120/https://allcasting.com/castingcall/244939 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 21, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=September 3, 2025 |وێبگە=allcasting}}</ref> |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable" !ساڵ ! ناونیشان ! ئەرک ! class="unsortable" | تێبینی ! سەرچاوە. |- | ٢٠١٥ | <nowiki><i id="mwBZo">جێسی</i></nowiki> | قوتابی | [[دەرکەوتنی کامیۆ|کامێرایەکی]] بێ ئیعتبار ; ئەڵقە: " 4.6 " | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303031715/https://m.imdb.com/title/tt3881472/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=March 3, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=March 2, 2026 |وێبگە=[[IMDb]]}}</ref> |- | ٢٠١٧-٢٠١٨ | ''بەرنامەی درەنگانی درەنگ لەگەڵ جەیمس کۆردن'' | rowspan="5" | خۆی | rowspan="5" | میوانی مۆسیقا | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Rincón |first=Alessandra |date=September 11, 2018 |title=Watch Poppy's Apocalyptic Performance of 'Time Is Up' on 'Late Late Show' |url=https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822042712/https://www.billboard.com/music/pop/late-late-show-poppy-times-up-watch-8474572/ |archive-date=August 22, 2023 |access-date=December 10, 2024}}</ref> |- | ٢٠١٧ | ''کۆی گشتی داواکاری ڕاستەوخۆ'' | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gore |first=Sydney |ڕێکەوت=January 29, 2018 |ناونیشان=http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180623170304/http://trl.mtv.com/news/3061693/poppy-performs-bleach-blonde-baby-on-trl/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 23, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[MTV]]}}</ref> |- | ٢٠١٩-٢٠٢١ | ''WWE NXT'' | rowspan="3" align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Gonzales |first=Ramon |ڕێکەوت=April 6, 2021 |ناونیشان=https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240613161601/https://knotfest.com/blogs/wrestling/poppy-confirmed-to-debut-new-music-at-wwe-nxt-takeover-stand-deliver |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 13, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |وێبگە=[[Knotfest]]}}</ref> |- | ٢٠٢٠ | ''NXT دەستبەسەرداگرتن: پۆرتلاند'' |- | rowspan="2" | ٢٠٢١ | ''NXT Takeover: وەستان و گەیاندن'' |- | ''دراگولای برایانی بۆلێت'' | rowspan="2" | دادوەری میوان | ئەڵقە: " 4.4 " | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dwortz |first=Mallory |ڕێکەوت=November 16, 2021 |ناونیشان=https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.mlive.com/life/2021/11/how-to-watch-the-boulet-brothers-dragula-episode-4-ghostship-glamour.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |وێبگە=[[MLive Media Group|MLive]]}}</ref> |- | ٢٠٢٢ | ''دراگولای برایانی بۆلێت: تایتانس'' | ئەڵقە: " 1.6 " | align="center" | |- | ٢٠٢٤ | rowspan="2" | ''جیمی کیمێل لایڤ!'' | rowspan="2" | خۆی | rowspan="2" | میوانی مۆسیقا | align="center" | <ref name="Jimmy Kimmel Live Knocked Loose">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Renshaw |first=David |date=November 27, 2024 |title=Watch Knocked Loose's crushingly heavy Jimmy Kimmel Live! performance |url=https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |url-status=live |journal=[[The Fader]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202202224/https://www.thefader.com/2024/11/27/knocked-loose-suffocate-jimmy-kimmel-live |archive-date=December 2, 2024 |access-date=March 12, 2025}}</ref> |- | ٢٠٢٥ | align="center" | <ref name="poppy-jimmy-kimmel-2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Adams |first=Gregory |date=March 11, 2025 |title=See Poppy scream "The Cost of Giving Up" on 'Kimmel' |url=https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303022502/https://www.revolvermag.com/music/see-poppy-scream-the-cost-of-giving-up-on-kimmel/ |archive-date=March 3, 2026 |access-date=March 12, 2025}}</ref> |} === وێب === {| class="wikitable sortable" !ساڵ ! ناونیشان ! ئەرک ! class="unsortable" | تێبینی ! سەرچاوە. |- | ٢٠١٥ | ''هەموو کەسێک دەیەوێت خەنە بێت'' | rowspan="7" | خۆی | ڕۆڵی دەنگی سەرەکی | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 9, 2015 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406101442/https://www.youtube.com/watch?v=-PTVaWj-yuE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 6, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | rowspan="2" | ٢٠١٧ | ''ئینتەرنێت بەناوبانگە بە پۆپی'' | ڕۆڵی سەرەکی | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 13, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240206161433/https://www.youtube.com/watch?v=Yo7M_uE7CeU |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 6, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | ''یوتیوب Rewind'' | rowspan="2" | دەرکەوتنی میوان | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 7, 2017 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230004417/https://www.youtube.com/watch?v=FlsCjmMhFmw |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 30, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | rowspan="3" | ٢٠١٨ | ''بەیانی ئەفسانەیی باش'' | align="center" | <ref name="good mythical morning">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 5, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180226092512/https://www.youtube.com/watch?v=kls6wSVqbrY&feature=applinks |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=February 26, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | ''من پۆپیم'' | ڕۆڵی سەرەکی | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Robertson |first=Adi |ڕێکەوت=January 24, 2018 |ناونیشان=https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127083930/https://www.theverge.com/2018/1/24/16928014/im-poppy-titanic-sinclair-youtube-red-review-sundance-2018 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 27, 2018 |ڕێکەوتی سەردان=June 28, 2022 |وێبگە=[[The Verge]]}}</ref> |- | <nowiki><i id="mwBjk">منداڵان کاردانەوەیان دەبێت</i></nowiki> | دەرکەوتنی میوان | align="center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=December 3, 2018 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201103045957/https://www.youtube.com/watch?v=aInNomibLQE |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 3, 2020 |ڕێکەوتی سەردان=December 5, 2024 |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | ٢٠٢٤ | ''بە ئەگەرێکی زۆرەوە پۆپی'' | ڕۆڵی سەرەکی؛ هەروەها چیرۆکنووس | align="center" | <ref name="Improbably Poppy1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Jackson |first=Angelique |date=October 7, 2024 |title=Joel and Benji Madden's Veeps to Launch 'Improbably Poppy' Variety Show |url=https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |url-status=live |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008003505/https://variety.com/2024/digital/news/joel-benji-madden-poppy-improbably-poppy-show-veeps-1236168865/ |archive-date=October 8, 2024 |access-date=October 18, 2024}}</ref> |} == کتێبنامە == * ''ئینجیلی خەنەبەر'' (٢٠١٧) * ''سەرەتای ژیان یەکەم'' (٢٠١٩) <ref name="Genesis 1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=McMillan |first=Graeme |ڕێکەوت=January 8, 2019 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210124113413/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/poppy-moves-comics-genesis-1-graphic-novel-1174634 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 24, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=February 27, 2022 |وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> * ''دۆزەخی خەنەبەر'' (٢٠٢٠) <ref name="Poppy's Inferno">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dowd |first=Rachael |date=October 20, 2020 |title=Enter 'Inferno' with Poppy's graphic novel soundtrack 'Music to Scream To' |url=https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210315004010/https://www.altpress.com/news/poppy-graphic-novel-soundtrack/ |archive-date=March 15, 2021 |access-date=February 27, 2022}}</ref> == گەشتەکان == * پۆپی. گەشتی کۆمپیوتەر (٢٠١٧–٢٠١٨) <ref name="Poppy.Computer Tour1">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Dickman |first=Maggie |date=September 5, 2017 |title=Poppy is internet famous, just released a new song—and no one knows anything about her |url=https://www.altpress.com/news/entry/poppy_my_style_youtube_mystery |url-status=dead |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602200013/https://www.altpress.com/news/poppy_my_style_youtube_mystery/ |archive-date=June 2, 2019 |access-date=June 28, 2022}}</ref> <ref name="Poppy.Computer Tour3">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Weiss |first=Geoff |ڕێکەوت=October 6, 2017 |ناونیشان=http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201034904/http://www.tubefilter.com/2017/10/06/poppy-debut-album-poppy-computer-tour/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=December 1, 2017 |ڕێکەوتی سەردان=November 19, 2017 |وێبگە=[[Tubefilter]]}}</ref> * ئایا من کچم؟ گەشت (٢٠١٨–٢٠١٩) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Thiessen |first=Brock |ڕێکەوت=July 10, 2018 |ناونیشان=https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://exclaim.ca/music/article/poppy_announces_am_i_a_girl_north_american_tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Exclaim!]]}}</ref> <ref name="Am I A Girl billboard">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bein |first=Kat |date=November 30, 2018 |title=Poppy Breaks Down New Album 'Am I A Girl?' And Says She Was 'Bullied' By Grimes |url=https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |url-status=live |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404170513/https://www.billboard.com/music/music-news/poppy-grimes-am-i-a-girl-interview-tour-8486971/ |archive-date=April 4, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref> * گەشتی سێ کەسی (٢٠١٩؛ لەگەڵ ئاسۆم بۆ بهێنن و خەوتن لەگەڵ سیرینەکان ) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Childers |first=Chad |ڕێکەوت=August 7, 2019 |ناونیشان=https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404170514/https://loudwire.com/bring-me-the-horizon-fall-2019-tour-sleeping-with-sirens-poppy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=April 4, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=May 6, 2024 |وێبگە=[[Loudwire]]}}</ref> * من ناڕازیم گەشتی (٢٠٢٠) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Campbell |first=Rachel |date=November 4, 2019 |title=Poppy announces 'I Disagree' tour dates for 2020 |url=https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511052401/https://www.altpress.com/news/poppy-i-disagree-2020-us-tour-dates/ |archive-date=May 11, 2022 |access-date=May 6, 2024}}</ref> * گەشتی هەرگیز شوێنەکەم مەدۆزەرەوە (٢٠٢٢) <ref name="Never find my place">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=January 9, 2022 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240117022637/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-details-of-never-find-my-place-world-tour-3141819 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 17, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=May 1, 2024 |وێبگە=[[NME]]}}</ref> * گەشتی بێ خودا/خوا (٢٠٢٣؛ لەگەڵ پڤریس ) <ref name="Godless/Goddess Tour">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Enis |first=Eli |date=April 5, 2023 |title=Poppy announces summer North American tour with Pvris |url=https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |url-status=live |journal=[[Revolver (magazine)|Revolver]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409041405/https://www.revolvermag.com/events/poppy-announces-summer-north-american-tour-pvris |archive-date=April 9, 2023 |access-date=April 27, 2024}}</ref> <ref name="Godless/Goddess Tour2">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Bell |first=Sadie |date=April 5, 2023 |title=Poppy & Pvris announce exciting co-headlining tour, featuring Pom Pom Squad, Tommy Genesis as support |url=https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |url-status=live |journal=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405174327/https://www.altpress.com/poppy-pvris-2023-coheadlining-tour/ |archive-date=April 5, 2023 |access-date=April 5, 2023}}</ref> * زیگ تۆر (٢٠٢٤) <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Carter |first=Emily |date=September 20, 2023 |title=Poppy announces UK headline dates, and European shows supporting Bad… |url=https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens/ |url-status=live |journal=[[Kerrang!]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019153920/https://www.kerrang.com/poppy-announces-uk-headline-dates-and-european-shows-supporting-bad-omens |archive-date=October 19, 2023 |access-date=May 6, 2024}}</ref> * گەشتی هەموو دەوروبەرمان (٢٠٢٥) <ref name="They're All Around Us tour">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=November 19, 2024 |ناونیشان=https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241120021348/https://blabbermouth.net/news/poppy-announces-theyre-all-around-us-2025-north-american-tour |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=November 20, 2024 |ڕێکەوتی سەردان=November 20, 2024}}</ref> * گەشتی بەردەوام لە هیچ شوێنێک (٢٠٢٦) <ref name="Constantly Nowhere tour">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Aubrey |first=Elizabeth |ڕێکەوت=October 27, 2025 |ناونیشان=https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251030061738/https://www.nme.com/news/music/poppy-announces-massive-uk-europe-and-australia-2026-tour-3902601 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 30, 2025 |ڕێکەوتی سەردان=October 29, 2025 |وێبگە=[[NME]]}}</ref> == خەڵات و کاندیدکردن == == ئاماژەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * {{وێبگەی فەرمی}} * {{Allmusic}} * {{Discogs artist}} * {{IMDb name|8824909}} * [http://www.businessinsider.com/poppy-youtube-religion-2017-11 ''Business Insider'' article, December 5, 2017] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:Articles with hCards]] 7za9selo2tg234kt77yg3i3b9bvo5iz 0 305307 1687584 1685492 2026-10-15T16:54:39Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687584 wikitext text/x-wiki {{Short description|فێستیڤاڵێکی ساڵانەی فیلم لە هۆڵەندا}} {{Infobox film festival | name = فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ڕۆتەردام | logo = | image = International Film Festival Rotterdam logo.jpg | caption = لۆگۆی IFFR | location = [[ڕۆتەردام]]، هۆڵەندا | founded = {{start date and age|June 1972}} | awards = خەڵاتی تایگەر | last = ٢٠٢٦ | language = | founders = هوب بالس | artistic_director = ڤانیا کالودجێرسیچ | website = {{url|https://www.IFFR.com/ }} | main = ئێستا: ٥٥ەم | previous = ٥٤ەم | next = ٥٦ەم }} '''فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ڕۆتەردام''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: IFFR) فێستیڤاڵێکی ساڵانەی [[فێستیڤاڵی فیلم|فیلمە]] کە لە کۆتاییی مانگی کانوونی دووەمدا لە شوێنە جیاوازەکانی [[ڕۆتەردام]] لە [[ھۆڵەندا|هۆڵەندا]] بەڕێوەدەچێت، و سەرنج دەخاتە سەر فیلمە سەربەخۆکان. یەکەم خولی فێستیڤاڵەکە لە حوزەیرانی ١٩٧٢ بە سەرپەرشتی دامەزرێنەرەکەی هوب بالس بەڕێوەچوو. هەروەها فێستیڤاڵەکە میوانداریی CineMart و BoostNL دەکات بۆ [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرهەمهێنەرانی فیلم]] تاوەکو بەدوای دابینکردنی بودجەدا بگەڕێن. == مێژوو == یەکەم فێستیڤاڵ، کە ئەو کاتە پێی دەوترا فیلم ئینتەرناشناڵ، لە حوزەیرانی ١٩٧٢ لەژێر سەرپەرشتی هوب بالس ڕێکخرا. فێستیڤاڵەکە خۆی وەک گرنگیدەرێک بۆ فیلمە جێگرەوەکان، داهێنەرانەکان، و نابازرگانییەکان ناساند، بە جەختکردنەوە لەسەر [[ڕۆژھەڵاتی دوور|ڕۆژهەڵاتی دوور]] و وڵاتانی گەشەسەندوو. دەوروبەری ساڵی ١٩٨٣، فێستیڤاڵەکە CineMartی دامەزراند بۆ ئەوەی وەک "بازاڕێکی ئاسایی فیلم" خزمەت بکات، و دواتر مۆدێلی بازرگانییەکەی دەستکاری کرد بۆ ئەوەی لەبری ئەوە وەک "بازاڕی هاوبەش-بەرهەمهێنان" خزمەت بکات،<ref>{{cite web| url =https://cineuropa.org/en/newsdetail/438004/ | title = ڕاپۆرت: IFFR CineMart 2023| last =Abbatescianni| first =Davide| date =2023-02-08| publisher = Cineuropa| access-date =2024-04-26}}</ref><ref>[http://www.filmfestivalrotterdam.com/professionals/cinemine/cinemart_history/ "مێژووی CineMart"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928053325/http://www.filmfestivalrotterdam.com/professionals/cinemine/cinemart_history/ |date=28 September 2011 }}. فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ڕۆتەردام. سەردانکراوە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١١.</ref><ref>Mundell, Ian (13 January 2009) [https://variety.com/2009/film/features/cinemart-thriving-in-tough-times-1117998470/ "گەشەکردنی CineMart لە سەردەمە سەختەکاندا"] . [[ڤارایتی (گۆڤار)|Variety]]. سەردانکراوە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١١. {{subscription required}}</ref> کە یارمەتی ژمارەیەکی دیاریکراو لە بەرهەمهێنەرانی فیلم دەدات پەیوەندی بە بەرهەمهێنەرانی هاوبەش و دابینکەرانی بودجە بکەن بۆ پڕۆژە فیلمەکانیان.<ref>Smith, Nigel M. (17 December 2010). [https://www.indiewire.com/article/rotterdams_cinemart_selects_33_projects_for_2011 "CineMartی ڕۆتەردام ٣٣ پڕۆژە بۆ ساڵی ٢٠١١ هەڵدەبژێرێت"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222124556/http://www.indiewire.com/article/rotterdams_cinemart_selects_33_projects_for_2011 |date=22 February 2012 }}. [[ئیندیوایەر|IndieWire]]</ref> دوای کۆچی دوایی لەناکاو و لەپڕی دامەزرێنەری فێستیڤاڵەکە لە ساڵی ١٩٨٨، سندوقێک دەستپێکرا و بە ناوی ئەوەوە ناونرا (سندوقی هوبێرت بالس)، کە بۆ پاڵپشتیکردنی دروستکەرانی فیلم لە وڵاتانیگەشەسەندوو بەکاردێت.<ref>{{cite web| url =https://iffr.com/en/about-hubert-bals-fund | title =دەربارەی سندوقی هوبێرت بالس| publisher = IFFR| access-date =2024-04-26}}</ref><ref>{{cite web| url =https://variety.com/2024/film/global/rotterdam-hubert-bals-fund-tamara-tatishvili-1235887605/| title =سەرۆکی نوێی سندوقی هوبێرت بالسی ڕۆتەردام تامارا تاتیشڤیلی بەڵێنی 'نوێکردنەوە و پێداچوونەوە بە هەموو بەرنامەکاندا' دەدات| last =Sales Ross| first =Rafa| date =2024-01-25| publisher = Variety| access-date =2024-04-26}}</ref> سروشتی ناپێشبڕکێییی فێستیڤاڵەکە لە ساڵی ١٩٩٥دا گۆڕا، کاتێک ''خەڵاتەکانی تایگەری VPRO'' ناسێنران—سێ خەڵاتی ساڵانە بۆ فیلمسازە گەنجەکان کە یەکەم یان دووەم فیلمی خۆیان بەرهەمدەهێنن. == پێناسە == [[پەڕگە:Schouwburg_Rotterdam.JPG|ڕاست|وێنۆک|220x220پیکسڵ|شانۆی ڕۆتەردام]] لەوکاتەوەی لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزراوە، فێستیڤاڵەکە سەرنجی لەسەر فیلمسازیی سەربەخۆ بە پیشاندانی بەهرە تازەکان و دەرهێنەرە ناسراوەکان. هەروەها فێستیڤاڵەکە گرنگی بە پیشاندانی هونەری میدیایی پێشکەوتوو و فیلمی [[فیلمی ھونەری]] دەدات، کە زۆرینەی بەشداربووانی بەشی بەرنامەی فیلمی کورت وەک هونەرمەند یان فیلمسازی ئەزموونی ناسراون.<ref>{{cite web |url=http://www.artslant.com/sp/articles/show/41809 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170807081720/https://www.artslant.com/sp/articles/show/41809 |archive-date=7 August 2017 |access-date=2015-12-10 |title=بەرنامەی فیلمی کورتی IFFR: سەکۆیەکی جێگرەوە بۆ هونەرمەندان &#124; ئارتسلانت |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://artforum.com/film/id=50043 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170807071507/https://www.artforum.com/film/id=50043 |archive-date=7 August 2017 |access-date=9 May 2018 |website=artforum.com |title=سووڕی کورتەفیلمەکان |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> هەروەها IFFR میوانداریی CineMart و BoostNL دەکات بۆ ئەوەی بەرهەمهێنەرانی فیلم بەدوای دابینکردنی بودجەدا بگەڕێن. ڤانیا کالودجێرسیچ بەڕێوەبەری فێستیڤاڵەکەیە.<ref>{{cite web |url=https://iffr.com/en/team |access-date=3 May 2024 |website=IFFR |title=تیمەکە}}</ref> لۆگۆی IFFR وێنەیەکی ستایلکراوی پڵنگێکە کە بە شێوەیەکی ئازاد لەسەر بنەمای لێۆ، کە شێرەکەی ناو لۆگۆی [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر]]، دروست کراوە.<ref>Heijs, Jan Heijs & Westra, Frans (1996). ''Que le tigre danse. Huub Bals: a biography.'' Otto Cramwinckel: Amsterdam.</ref> == شوێنەکانی نمایشکردنی فێستیڤاڵ == فیلمەکان لە چەندین شوێن نمایش دەکات، لەوانە سینەمای Pathé لە Schouwburgplein، De Doelen، Cinerama، WORM، شانۆی ئاودە لوکسۆر، Rotterdamse Schouwburg، کینۆ، و لانتارینڤێستەر.<ref name="locations">{{cite web |date=15 August 2019 |url=https://iffr.com/en/contact/locations-screening-schedule-and-box-office |access-date=9 February 2020 |website=IFFR |language=en |title=شوێنەکان، خشتەی نمایش و باڵەتەخانەی بلیط |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230515223231/https://iffr.com/en/contact/locations-screening-schedule-and-box-office |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ |url-status=dead}}</ref> == وەگرانی خەڵاتی تایگەر == خەڵاتی تایگەر لە ساڵانی ڕابردوودا سپۆنسەری جیاوازی هەبووە. لە ساڵانی بەرەو ٢٠١٠ و لە ٢٠١٠دا، لەلایەن VPRO سپۆنسەر دەکرا. لە ٢٠١١دا، خەڵاتەکە لەلایەن Prins Bernhard Cultuurfonds پێشکەشکرا و لە ساڵی ٢٠١٢ەوە لەلایەن Hivos.<ref>[https://iffr.com/nl/over-iffr/awards/hivos-tiger-awards-competitie کێبڕکێی خەڵاتەکانی تایگەری هیڤۆس] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412234722/https://iffr.com/nl/over-iffr/awards/hivos-tiger-awards-competitie|date=12 April 2016}}. IFFR.</ref> {| class="wikitable sortable" !ساڵ !فیلم !ناوی ڕەسەن !دەرهێنەر !وڵات |- | rowspan="3" |١٩٩٥ |''پۆستەچی'' |Youchai |جیانجوان هە |{{flag|China}} |- |''ڕووبارەکە چەند ساڵەیە؟'' |Fuyu no kappa |کازامای شیۆری |{{flag|Japan}} |- |''تەلاسە، تەلاسە، گەڕانەوە بۆ دەریا'' |Thalassa, Thalassa |بۆگدان دومیتریسکۆ |{{flag|Germany}} {{flag|Romania}} |- | rowspan="3" |١٩٩٦ |''کوڕەکان'' |Erzi |ژانگ یوان |{{flag|China}} |- |''وەک دەنکۆڵەکانی خیز'' |Nagisa no Shindobaddo |ڕیۆسوکی هاشێگوچی |{{flag|Japan}} |- |''ڕووخسارە بچووکەکان'' | |گیلیس مەکینۆن |{{flag|United Kingdom}} |- | rowspan="3" |١٩٩٧ |''دوا پشوو'' |Posledniye kanikuly |ئەمیر کاراکولۆڤ |{{flag|Kazakhstan}} |- |''ئەو ڕۆژەی بەرازێک کەوتە ناو بیرەکەوە'' |Daijiga umule pajinnal |هۆنگ سانگ-سو |{{flag|South Korea}} |- |''ڕۆبینسۆن لە بۆشاییدا'' | |پاتڕیک کیلەر |{{flag|United Kingdom}} |- | rowspan="3" |١٩٩٨ |''قۆپچەکەرەکان'' |Knoflíkári |پێتەر زێلێنکا |{{flag|Czech Republic}} |- |''دەوری مانگەکان لە نێوان زەوی و دەریادا'' |Giro di lune tra terra e mare |جوزێپێ گاودینۆ |{{flag|Italy}} |- |''میراتگران'' |Die Siebtelbauern |ستیفان ڕوزۆڤیتسکی |{{flag|Austria}} |- | rowspan="3" |١٩٩٩ |''پەنجەی ئاسنینی ئۆلیگارشی'' |Zheleznaya pyata oligarkhii |ئالێکزاندەر باشیرۆڤ |{{flag|Russia}} |- |''زۆرتر لە دوێنێ کەمتر لە بەیانی'' |Plus qu'hier moins que demain |لۆرانی ئاشارد |{{flag|France}} |- |''پاشکۆ'' | |کریستۆفەر نۆلان |{{flag|United Kingdom}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٠ |''ڕووباری سوژۆ'' |Suzhou he |یێ لۆ |{{flag|China}} |- |''جیهانی کرێن'' |Mundo Grúa |پابڵۆ تراپێرۆ |{{flag|Argentina}} |- |''ماڵئاوا باڵندەی شین'' | |کاتڕین ئۆتارسدۆتیر |{{flag|Denmark}} |- | rowspan="3" |٢٠٠١ |''کۆمپانیای خراپ'' |Mabudachi |فورو مایا تومۆیۆکی |{{flag|Japan}} |- |''ڕۆژانی نێوان'' |In den Tag hinein |ماریا سپێت |{{flag|Germany}} |- |''٢٥ وات'' | |خوان پابڵۆ ڕێبێلا و پابڵۆ ستۆڵ |{{flag|Uruguay}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٢ |''خەوتنی سەخت'' |[[:nl:Tussenland|Tussenland]] |یوجینی یانسن |{{flag|Netherlands}} |- |''هەموو ڕۆژێک خودا ماچ لە دەممان دەکات'' |În fiecare zi Dumnezeu ne saruta pe gura |سینیشا دراگین |{{flag|Romania}} |- |''مێشوولە کێوییەکان'' |[[Wild Bees|Divoké vcely]] |بۆهدان سلاما |{{flag|Czech Republic}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٣ |''بە خۆشەویستییەوە. لیلیا'' |S lyubovyu. Lilya |لاریسا سادیلۆڤا |{{flag|Russia}} |- |''سەیر'' |Extraño |سانتیگۆ لۆزا |{{flag|Argentina}} |- |''ئیرەیی ناوی دووەممە'' |Jiltuneun naui him |پارک چان-ئۆک |{{flag|South Korea}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٤ |''بێسەروشوێنەکە'' |Bu jian |کانگ-شینگ لی |{{flag|Taiwan}} |- |''هاوین لە دۆڵی زێڕیندا'' |Ljeto u zlatnoj dolini |سرجان ڤولێتیچ |{{flag|Bosnia-Herzegovina}} |- |''لە ڕێگەدا'' |Unterwegs |یان کروگەر |{{flag|Germany}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٥ |''گۆڕینی چارەنووس'' |[[:it:Nemmeno il destino|Nemmeno il destino]] |دانیێل گالیانۆنێ |{{flag|Italy}} |- |''٤'' |Chetyre |ئایلیا خڕژانۆڤسکی |{{flag|Russia}} |- |''ئاسمان وەردەگەڕێت'' |[[:es:El cielo gira|El cielo gira]] |مێرسێدێس ئالڤارێز |{{flag|Spain}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٦ |''پیاسەکردن لە لایە کێوییەکەدا'' |Lai xiao zi |هان جیێ |{{flag|China}} |- |''ستۆدێنتەکە'' |[[:es:La perrera|La perrera]] |مانوێل نیێتۆ زاس |{{flag|Uruguay}} {{flag|Argentina}} {{flag|Canada}} {{flag|Spain}} |- | ''خۆشی کۆن'' | |کێلی ڕیچاردت |{{flag|United States}} |- | rowspan="4" |٢٠٠٧ |''خۆشەویستی زاڵ دەبێت بەسەر هەموو شتێکدا'' | |تان چۆی موی |{{flag|Malaysia}} |- |''نەپۆڵێشکراو'' |Die Unerzogenen |پێیا مارایس |{{flag|Germany}} |- |''زۆنگاوی دڕندەکان'' |[[:pt:Baixio das Bestas|Baixio das Bestas]] |کلاودیۆ ئاسیس |{{flag|Brazil}} |- |''AFR'' | |مۆرتن هارتز کاپلێرس |{{flag|Denmark}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٨ |''بە ئاشتی بڕۆ جەمیل'' |[[:da:Gå med fred, Jamil|Gå med fred Jamil - Ma salama Jamil]] |عومەر شارگاوی |{{flag|Denmark}} |- |''شارۆچکەی سەرسوڕهێنەر'' |(เมืองเหงาซ่อนรัก) |ئادیتیا ئاسارات |{{flag|Thailand}} |- |''گوڵ لە گیرفاندا'' | |لیو سینگ تات |{{flag|Malaysia}} |- | rowspan="3" |٢٠٠٩ |''ئارام بە و تا حەوت بژمێرە'' |Aram bash va ta hatf beshmar |ڕامتبن لوافیپوور |{{flag|Iran}} |- |''بێهەناسە'' |Ddongpari |یانگ ئیک-جون |{{flag|South Korea}} |- |''تەسبیحی هەڵە'' |Uzak ihtimal |مەحمود فازڵ کۆشکون |{{flag|Turkey}} |- | rowspan="3" |٢٠١٠ |''ئاوی ساردی دەریا'' |Agua fría de mar |پاز فابرێگا |{{flag|Costa Rica}} |- |''ئالامار'' |To the Sea |پێدرۆ گۆنزالێز-ڕوبیۆ |{{flag|Mexico}} |- |''مێژووی باو'' |Jao nok krajok (เจ้านกกระจอก) |ئانۆچا سوویچاکۆرنپۆنگ |{{flag|Thailand}} |- | rowspan="3" |٢٠١١ |''ڕۆژنامەکانی موسان'' |Musanilgi |پارک جونگ-بوم |{{flag|South Korea}} |- |''فینیستێرا'' | |سێرگیۆ کابالێرۆ |{{flag|Spain}} |- |''نەمری'' |Tee rak (ที่รัก) |سیڤارۆج کۆنگساکول |{{flag|Thailand}} |- | rowspan="3" |٢٠١٢ |''کلیپ'' |Clip |مایا میلۆش |{{flag|Serbia}} |- |''پێنجشەممە تا یەکشەممە'' |De jueves a domingo |دۆمینگا سۆتۆمایۆر کاستیڵۆ |{{flag|Chile}} {{flag|Netherlands}} |- |''هێلکە و بەرد'' |Jidan he shitou |جی هوانگ |{{flag|China}} |- | rowspan="3" |٢٠١٣ |''کوژەری سەگەکەم'' |Môj pes Killer |میرا فۆڕنای |{{flag|Slovakia}} {{flag|Czech Republic}} |- |''سەرباز جێنێت'' |[[:de:Soldate Jeannette|Soldate Jeannette]] |دانیێل هۆسل |{{flag|Austria}} |- |''ڕەشێنەی چەوری'' |Larzanandeye charbi |محەممەد شێروانی |{{flag|Iran}} |- | rowspan="3" |٢٠١٤ |''ئەناتۆمی کلیپێکی کاغەز'' |Yamamori clip koujo no atari |ئیکێدا ئەکیرا |{{flag|Japan}} |- |''دەبێت شتێک بشکێت'' |Nånting måste gå sönder |ئێستەر مارتن بێرگسمارک |{{flag|Sweden}} |- |''هان گۆنگ-جو'' |Han Gong-ju |لی سو-جین |{{flag|South Korea}} |- | rowspan="3" |٢٠١٥ |''پڕۆژەی سەدە'' |La obra del siglo |کارلۆس م. کینتێلا |{{flag|Argentina}} {{flag|Cuba}} {{flag|Switzerland}} |- |''ڤیدیۆفیلیا'' |''Videofilia: y otros síndromes virales'' |خوان دانیێل ف. مۆلێرۆ |{{flag|Peru}} |- |''خاڵی نەمان'' | |جاکراوال نیڵثامرۆنگ |{{flag|Thailand}} {{flag|Netherlands}} |- |٢٠١٦ |''خەونەکانی ڕادیۆ'' | |بابەک جەلالی |{{flag|Iran}} {{flag|United States}} |- |٢٠١٧ |''دورگای سێکسی'' | |سانال کومار ساسیداران |{{flag|India}} |- |٢٠١٨ |''جادووگەرە بێوەژنەکە''<ref>{{cite web |date=22 December 2017 |url=https://iffr.com/en/2018/films/the-widowed-witch |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322015239/https://iffr.com/en/2018/films/the-widowed-witch |archive-date=22 March 2018 |access-date=9 May 2018 |website=iffr.com |title=جادووگەرە بێوەژنەکە |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |Xiao gua fu cheng xian ji |سای شێنگجیێ |{{flag|China}} |- |٢٠١٩ |''ئێستا.بێخەوش.'' |Wan mei jin xing shi |شەنگزێ ژوو |{{flag|Hong Kong}} {{flag|USA}} |- |٢٠٢٠ |''هەورەکە لە ژوورەکەیدا'' |Ta fang jian li de yun |ژەنگ لوو شینیوان |{{flag|China}} {{flag|Hong Kong}} |- |٢٠٢١ |''بەردەکان'' |Koozhaangal |ڤینۆتراج پ.س. |{{flag|India}} |- |٢٠٢٢ | colspan="2" |''ئیامی'' |پاز ئینسینا |{{flag|Paraguay}} |- |٢٠٢٣ | colspan="2" |''تەقەبەی بۆکۆ حەرام''<ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=February 4, 2023 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/political-films-on-boko-haram-iran-win-2023-rotterdam-festival-1235317597/ |access-date=February 7, 2023 |website=Hollywood Reporter |language=en |title='تەقەبەی بۆکۆ حەرام' خەڵاتی فێستیڤاڵی ڕۆتەردام دەباتەوە}}</ref> |سیریێل ڕاینگۆ |{{flag|Cameroon}} |- |٢٠٢٤ | colspan="2" |''ڕێی''<ref name="awards:sd">{{cite web |last=Calnan |first=Ellie |date=3 February 2024 |url=https://www.screendaily.com/news/japanese-debut-rei-leads-rotterdam-winners/5190133.article |access-date=3 February 2024 |website=[[ScreenDaily]] |language=en |title=فیلمی ژاپۆنی 'ڕێی' پێشەنگی براوەکانی ڕۆتەردام دەکات}}</ref> |تاناکا توشیهیکۆ |{{flag|Japan}} |- |٢٠٢٥ | colspan="2" |''فیومێ ئۆ مۆرتێ!''<ref>{{cite web |last=Sales Ross |first1=Rafa |date=8 February 2025 |url=https://variety.com/2025/film/global/fiume-o-morte-tiger-award-rotterdam-1236300139/ |access-date=7 February 2025 |website=[[ڤارایتی (گۆڤار)|Variety]] |title=فیلمی 'Fiume o morte!'ی ئیگۆر بێزینۆڤیچ خەڵاتی تایگەری ڕۆتەردام دەباتەوە}}</ref> |ئیگۆر بێزینۆڤیچ |{{flag|Croatia}}، {{flag|Italy}}، {{flag|Slovenia}} |- |٢٠٢٦ | colspan="2" |''جیاوازییەکان لەسەر بابەتێک!'' |جەیسن جەیکۆبس و دێڤۆن دێلمار |{{flag|South Africa}}، {{flag|Netherlands}}، {{flag|Qatar}} |- |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|International Film Festival Rotterdam}} * {{official|https://iffr.com/}} * {{youtube|iffrotterdam}} * {{IMDb event|0000569}} * [https://web.archive.org/web/20170923031001/http://www.indebioscoop.com/filmnieuws/epiloog-iffr-2014/ Epiloog IFFR 2014] (Indebioskoop) {{تووڵی دەروازە|چاند|فیلم}} [[پۆل:فێستیڤاڵەکان]] 8w3fq7o34bb3gobr4nmtlkyxojjcgf5 0 305308 1687582 1685544 2026-10-15T16:49:38Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687582 wikitext text/x-wiki {{Short description|فێستیڤالێکی نێودەوڵەتیی فیلمی درێژ لە ڕۆمانیا}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox film festival|name=فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی ترانسیلڤانیا|logo=Logo of Transilvania IFF.gif|logo_alt=|logo_size=|image=|image_alt=|image_size=|caption=|opening=''[[کریستی (فیلمی ٢٠٢٥ی بەریتانی)|کریستی]]'' لە دەرهێنانی برێندان کێنتی|closing=[[سیرات]] لە دەرهێنانی [[ئۆلیڤەر لاکس]]|location=کلوژ-ناپۆکا, [[ڕۆمانیا]]|predecessor=|founded=2002|last=2025|disestablished=|successor=|awardsreceived=|awards=جامەی ترانسیلڤانیا|films=|directors=|producers=|writers=|starring=|host=پێشخستنی فیلمی ڕۆمانی|number=|date=١٣ی حوزەیران – ٢٢ی حوزەیرانی 2025|language=|website={{URL|http://tiff.ro/}}|chronology=|main=ئێستا: ٢٤مین|preceded_by=٢٣مین|followed_by=٢٥مین}} '''فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی ترانسیلڤانیا''' ('''TIFF'''; بە [[زمانی ڕۆمانی|ڕۆمانی]]: {{langx|ro|Festivalul internațional de film Transilvania}}) یەکەم فێستیڤالی نێودەوڵەتیی [[فیلمی درێژ|فیلمی درێژە]] لە [[ڕۆمانیا]]، کە ساڵانە لە پایتەختی مێژوویی [[ترانسیلڤانیا]]، کلوژ-ناپۆکا بەڕێوەدەچێت. لە ساڵی ٢٠٠٢ لەلایەن ڕێکخراوی پێشخستنی فیلمی ڕۆمانی دامەزراوە، فێستیڤالی TIFF بە خێرایی گەشەی کردووە و بووەتە گرنگترین ڕووداوی پەیوەندیدار بە فیلمەوە لە ڕۆمانیا. ئەندامە لە هاوپەیمانیی فێستیڤالەکانی فیلمی ئەورووپای ناوەڕاست و ڕۆژهەڵات (CentEast)<ref>{{cite web |date=٢٣ی ئازاری 2004 |url=http://www.cinemagia.ro/stiri/ultimele-noutati-tiff-1026/ |work=CineMagia.ro |title=نوێترین هەواڵەکانی تیف}}</ref> و لەلایەن بەرنامەی ئەورووپای داهێنەر و میدیا پشتگیری دەکرێت. لە شوباتی ٢٠١١، فێستیڤاڵەکە لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی کۆمەڵەی بەرهەمهێنەرانی فیلەوە وەک «فێستیڤالێکی کێبڕکێکار کە تایبەتە بە یەکەم و دووەمین فیلمی درێژ» متمانەی پێبەخشراوە.<ref>{{cite web |date=١٦ی شوباتی 2011 |url=http://tiff.ro/en/tiff/stiri/transilvania-iff-accredited-fiapf |work=TIFF |title=فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی ترانسیلڤانیا متمانەی فیاپفـی پێدرا}}</ref><ref>{{cite web |last=هەریستۆڤا |first=ماریانا |date=2024-05-21 |url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/462642/ |access-date=2024-08-08 |title=فێستیڤالی نێودەوڵەتیی فیلمی ترانسیلڤانیا ٣٤ فیلمی درێژ لە سێ کێبڕکێ سەرەکییەکەیدا کۆدەکاتەوە |publisher=سینۆڕۆپا}}</ref> گۆڤاری Indiewire ئەم فێستیڤالەی وەکو یەکێک لە ٥٠ فێستیڤالە پێشەنگەکەی جیهان پۆلێن کردووە.<ref>{{cite web |author=برایان بروکس |date=١٢ی ئایاری 2010 |url=http://www.indiewire.com/article/50_films_and_a_top_ten_for_indiewires_new_festival_directory |work=Indiewire |title=١٠ باشترین فێستیڤال: ڕێبەرسازێک}}</ref> ئەم فێستیڤالە لە ٢٠ شوێنی جیاوازی شارەکەدا بەڕێوەدەچێت، لەوانەش شوێنە کراوەکان و نائاساییەکان. لە ساڵی ٢٠٠٧ـەوە فێستیڤالەکە لە سیبیوش بەڕێوەدەچێت. ئەمە ئەو ساڵە بوو کە سیبیو وەک پایتەختی کلتوریی ئەورووپا ڕاگەیەندرا. ئامانجی سەرەکیی فێستیڤالی ترانسیلڤانیا بریتییە لە برەودان بە هونەری سینەمایی لە ڕێگەی پێشکەشکردنی هەندێک لە داهێنەرانەترین و سەرنجڕاکێشترین فیلمەکانی ئێستا کە خاوەنی ڕەسەنایەتی و سەربەخۆیی دەربڕینن، شێوازە زمانە سینەماییە نائاساییەکان دەدەنەوە ڕەنگدانەوە یان سەرنج دەخەنە سەر ئاراستە نوێیەکانی کلتوری گەنجان. کێبڕکێكە تایبەتە بە یەکەم و دووەمین فیلمی درێژ. لە ساڵی ٢٠١٨ـەوە فێستیڤالەکە لە ئۆرادیاش بەڕێوەدەچێت. هەروەها پلاتفۆرمێکی پەروەردەیی بەهێزی بۆ منداڵان پەرەپێداوە لە ڕێگەی EducaTIFF (کە خەڵاتی باشترین پروژەی پەروەردەیی لە ڕۆمانیا پێبەخشرا لە ئاهەنگی خەڵاتەکانی پەروەردە، خولی ٢٠١١)، و بۆ هەرزەکاران لە ڕێگەی (Let's Go Digital!). ئەم وۆرکشۆپە چرە دەرفەت بە هەرزەکاران دەدات کە سەرجەم هەنگاوەکانی فیلمسازی لەژێر چاودێریی شارەزایانی فیلم و بە بەکارهێنانی ئامێری هاوچەرخدا جێبەجێ بکەن. دوای چەندین ساڵ لە کارکردنی بەردەوام لە برەودان بە سینەمای ڕۆمانی و پێشوازیکردن لە میوانە نێودەوڵەتییەکان بۆ ئاگاداربوون لە بەرهەمە نیشتمانییەکان و دەرهێنەرەکانیان، لە ساڵی ٢٠١٥دا فێستیڤالەکە چالاکییە پیشەسازییەکانی خۆی لەژێر یەک چەتر کۆکردەوە. بەشی TIFF – Industry کراوەیە بۆ بەهرەمەندانی ڕۆمانیا و مۆڵدۆفا و بریتییە لە تاقیگەی بەهرەمەندانی ترانسیلڤانیا کە بەرنامەیەکی پراکتیکییە بۆ بەهرەمەندە سەرهەڵداوەکان، و وەستاندنی پێشنیازی فیلمی ترانسیلڤانیا وۆرکشۆپێکی تایبەت بۆ فیلمە درێژە خەیاڵییەکان کە بە نمایشکردنێکی گشتی و کۆبوونەوەی ڕووبەڕوو کۆتایی دێت == مێژوو == یەکەم فێستیڤالی فیلمە لە ڕۆمانیا کە پێشبڕکێی نێودەوڵەتیی فیلمی درێژی تێدایە.<ref>{{cite web |url=http://tiff.ro/en/about-festival |work=TIFF |title=دەربارەی فێستیڤالەکە |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240228231724/https://tiff.ro/en/about-festival |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٤ |url-status=dead}}</ref> فێستیڤالی ساڵی ٢٠٠٧ کەسایەتیی کۆنت [[دراکولا|دراکولای]] بۆ کەرەستە ڕیکلامییەکان بەکارهێنا، لەگەڵ پەیکەرێکی هاوشێوەی کۆنت ئۆرڵۆک لە فیلمی ١٩٢٢ی سەرچاوەگرتوو لە دراکولا بە ناوی ''نۆسفێراتو''، کە دوای ئەوەش فیلمە کلاسیکییەکە نمایش کرا.<ref name="Bergan">{{cite web |last=Bergan |first=رۆناڵد |date=١٤ی حوزەیرانی 2007 |url=https://www.theguardian.com/film/2007/jun/14/festivals |access-date=٢٨ی حوزەیرانی 2017 |work=[[The Guardian]] |title=تەنها باس لە دراکولا مەکە}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، زیاتر لە ١٢٠,٠٠٠ ئامادەبووی هەبوو.<ref>{{cite web |date=٨ی حوزەیرانی 2016 |url=http://stirileprotv.ro/stiri/ardeal/un-nou-record-de-spectatori-la-tiff-2016-peste-79-000.html |work=stirileprotv.ro |title=تۆمارێکی نوێی بینەران لە تیف ٢٠١٦: سەرووی ٧٩,٠٠٠.}}</ref> == خەڵاتەکان == {{Div col|colwidth=22em}} * خەڵاتی ترانسیلڤانیا؛ * خەڵاتی باشترین دەرهێنان؛ * خەڵاتی تایبەتی دەستەی دادوەران؛ * خەڵاتی باشترین ئەدا؛ * ئاماژەی تایبەتی دەستەی دادوەران؛ * خەڵاتی فێپرێشی؛ * خەڵاتی جەماوەر؛ * خەڵاتی بەرزی و توانایی؛ * خەڵاتی دەستکەوتەکانی تەمەنی هونەری؛ * خەڵاتی ڕۆژەکانی ڕۆمانیا بۆ باشترین فیلمی درێژ؛ * خەڵاتی ڕۆژەکانی ڕۆمانیا بۆ فیلمی کورت؛ * خەڵاتی ڕۆژەکانی ڕۆمانیا بۆ باشترین دەرهێنانی یەکەم؛ * خەڵاتی باشترین فیلم لە پێشبڕکێی فیلمە کورتەکانی شادووەکان؛ * ئاماژەی تایبەتی دەستەی دادوەرانی فیلمی کورت لە ڕۆژەکانی ڕۆمانیا؛ * خەڵاتی ''Let's Go Digital!'' بۆ باشترین فیلمی بەرهەمهاتوو لە وۆرکشۆپی LGD!؛ * خەڵاتی گەشەپێدانی ترانسیلڤانیا پیچ ستۆپ؛ * خەڵاتی پاش‌بەرهەمهێنانی ترانسیلڤانیا پیچ ستۆپ؛ * خەڵاتی پێشبڕکێی ناوخۆیی؛ * ئاماژەی تایبەتی لە پێشبڕکێی ناوخۆیی؛ * خەڵاتی دەستەی دادوەرانی گەنجی فرانکۆفۆن. {{div col end}} [[پەڕگە:Debra_Winger_at_Transilvania_International_Film_Festival.jpg|وێنۆک|دێبرا وینجەر (لە لای ڕاستەوە) لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ترانسیلڤانیا لە ساڵی 2014]] لە ماوەی ساڵاندا، خەڵاتی دەستکەوتەکانی تەمەنی هونەریی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ترانسیلڤانیا پێشکەشی کەسایەتییە گرنگەکانی سینەمای ئەورووپی و جیهانی کراوە، لەوانە [[سۆفیا لۆرێن]]، ناستاسیا کینسکی، ییری مێنتزل، دێبرا وینجەر، کلۆد لۆلۆش، جێرالدین چاپلین، ڤیم ڤێندەرس، مارین کارمیتز، ژاکلین بیسێت، مایکڵ یۆرک، کاترین دێنوڤ، کلاودیا کاردینالێ، ئانی ژیراردۆ، ئودۆ کیر، ڤانێسا ڕێدگرێیڤ، نیکۆلاس ڕۆگ و فرانکۆ نێرۆ. === وەرگرانی خەڵاتی ترانسیلڤانیا === {| class="wikitable" !ساڵ !فیلم !دەرهێنەر !وڵات |- |2024 |''Girls Will Be Girls (2024 film)'' |شوچی تەلاتی |{{flag|India}} |- |2023 |''Like a Fish on the Moon'' |دۆرناز حاجیها |{{flag|Iran}} |- |2022 |''Utama'' |ئەلێخاندڕۆ لۆیسا گریسی |{{flag|Bolivia}} |- |2021 |''The Whaler Boy'' |فیلیپ یورییڤ |{{flag|Russia}} |- |2020 |''Babyteeth (film)'' |شانن مۆرفی |{{flag|Australia}} |- |2019 |''Monos (Film)'' |ئەلیخاندڕۆ لاندێس |{{flag|Colombia}} |- |2018 |''The Heiresses (2018 film)'' |مارسێلۆ مارتینێسی |{{flag|Paraguay}} |- |2017 |Chemi Bednieri Ojakhi |نانا ئێکڤتیمیشڤیلی، سایمۆن گرۆس |{{flag|Georgia}} |- |2016 |Câini |بۆگدان میریکا |{{flag|Romania}} |- |2015 |El incendio |خوان شنیتما‌ن |{{flag|Argentina}} |- |2014 |Stockholm |ڕۆدریگۆ سۆرۆگۆیەن |{{flag|Spain}} |- |2013 |Ship of Theseus |ئاناند گاندی |{{flag|India}}/{{flag|Netherlands}} |- |2012 |Oslo, 31. august |یۆاکیم تریێر |{{flag|Norway}} |- |2011 |''Sin retorno'' |میگێل کۆهان |{{flag|Spain}}/{{flag|Argentina}} |- |2010 |Jao nok krajok |ئانۆچا سوویچاکۆرنبۆنگ |{{flag|Thailand}} |- | rowspan="2" |2009 |Nord |ڕوونێ دێنستاد لانگلۆ |{{flag|Norway}} |- |Polițist, adjectiv |کۆرنێلیو پۆرۆمبۆیو |{{flag|Romania}} |- |2008 |''Intimidades de Shakespeare y Víctor Hugo'' |یولێنێ ئۆلایزۆلا |{{flag|Mexico}} |- |2007 |''La sagrada familia'' |سێباستیان لێلیۆ |{{flag|Chile}} |- |2006 |A fost sau n-a fost? |کۆرنێلیو پۆرۆمبۆیو |{{flag|Romania}} |- | rowspan="2" |2005 |''4 (2005 film)'' |ئێلیا خرژانوڤسکی |{{flag|Russia}}/{{flag|Netherlands}} |- |''Whisky (film)'' |خوان پابڵۆ ڕێبێیا، پابلۆ ستۆڵ |{{flag|Uruguay}}/{{flag|Argentina}}/{{flag|Germany}}/{{flag|Spain}} |- |2004 |''Días de Santiago'' |خۆسوێ مێندێس |{{flag|Peru}} |- |2003 |Nói albinói |داگور کاری |{{flag|Iceland}}/{{flag|Germany}}/{{flag|UK}}/{{flag|Denmark}} |- |2002 |''Occident (film)'' |کریستیان مۆنگیو |{{flag|Romania}} |} === براوە و پاڵێوراوەکانی باشترین فیلمی درێژی ڕۆمانیا (ڕۆژەکانی ڕۆمانیا) === * براوەی 2024: ''Dismissed (2024 film)'' * براوەی 2023: ''Between Revolutions'' * براوەی 2022: ''Miracle (2021 film)'' * براوەی 2021: ''Otto the Barbarian'' * براوەی 2020: ''Acasa, My Home'' * براوەی 2019: ''Monsters.'' * براوەی 2018: ''Pororoca (film)'' * براوەی 2017: ''Scarred Hearts'' * براوەی 2016: ''The Last Day'' * براوەی 2015: ''The Treasure (2015 film)'' ** پاڵێوراوەکانی 2015: ''Be My Cat: A Film for Anne, Bondoc'' == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == - {{Official website|http://tiff.ro/en|ماڵپەڕی فەرمیی TIFF}} {{in lang|en}} [[پۆل:فێستیڤاڵەکان]] mfb7o3p52x1am5jov8z5wtgyrimqdkk 0 305309 1687610 1685653 2026-10-15T19:27:12Z Bilalinfo 57400 /* سینەما */ 1687610 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = سوهەیلا ڕەزەوی | image = Farrokh Nemati - Soheila Razavi.jpg | caption = ڕەزەوی و فەرروخ نیعمەتیی ھاوسەری | image_size = | native_name = سهیلا رضوی | occupation = ئەکتەر | years_active = ١٩٨٥–ئێستا | spouse = فەرروخ نیعمەتی | imdb_id = 1855273 }} '''سوھەیلا ڕەزەوی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سهیلا رضوی: لەدایکبووی ٣١ی ئابی ١٩٥٤ لە [[تاران]]) ئەکتەری سینەما و تەلەفیزیۆنی [[ئێران|ئێرانە]]. ھاوسەری فەرروخ نیعمەتی ئەکتەری سینەمایە.<ref>{{cite web |url = http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112200177 |title = سوهەیلا ڕەزەوی لە ماڵپەڕی سورە |publisher = سورە |access-date = ٢٦ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بیوگرافی سهیلا رضوی همسر فرخ نعمتی + عکس |ناونیشان=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/biography1-soheyla-razavi.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-11 |وێبگە=www.beytoote.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بیوگرافی سهیلا رضوی + 40 عکس زیبا و خانوادگی سهیلا رضوی |ناونیشان=https://pichak.net/biography/soheyla-razavi/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-11 |وێبگە=پیچک |زمان=fa}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable" |- ! فیلم !! ساڵ !! دەرھێنەر |- | ''[[کەمکردنەوە (فیلم)|کەمکردنەوە]]'' || 2021 || [[مانی حەقیقی]] |- | ئاهوو || 2020 || ھووشەنگ گۆلمەکانی |- | بەراز || 2017 || [[مانی حەقیقی]] |- | [[ئیسرافیل (فیلم)|ئیسرافیل]]|| 2016 || [[ئایدا پەناھەندە]] |- | ماڵێک لە شەقامی چل و یەکەم || 2015 || حەمیدڕەزا قۆربانی |- | میگرێن || 2011 || مانەلی شوجاعی فەرد |- | یەک دەنکە شەکر || 2010 || ڕەزا میرکەریمی |- | ئاغای یووسف || 2010 || عەلی ڕەفیعی |- | کاتێک ھەموو نوستووین || 2007 || بەھرام بەیزایی |- | مارمێلک || 2003 || کەمال تەبریزی |- | ھۆتێل کارتن || 1996 || سیروس ئەلوەند |- | دەم و چاو || 1995 || سیروس ئەلوەند |- | ڕۆمانسی || 1995 || عەلیرەزا داوودنەژاد |- | وەک ھەور لە بەھاردا || 1990 || سەعید ئه‌میرسولەیمانی |- | سەراب || 1986 || سەعید ئەسەدی، حەمید تەمجیدی |- | گێژەڵۆکە || 1985 || کامران قەدەکچیان |} === فیلمی تەلەفیزیۆنی === {| class="wikitable" |- ! ناونیشانی فیلم !! دەرھێنەر |- | دادگای نورنبێرگ || مەنیژە مەعماری |- | ڕوستەم و سوھراب || پەری صابری |- | سوڵتانی مار || شەھرە لۆڕستانی |- | نوتفەی شووم || ڕەزاکەرەم ڕەزایی |- | دکتۆر فاوستۆس || rowspan="3" | ئیرەج ڕاد |- | دکتۆر کنۆک |- | دەستدرێژیکەران |} === زنجیرەی تلویزیۆنی === {| class="wikitable" |- ! ساڵ ! ناو ! دەرھێنەر ! ڕوونکردنەوەکان |- |1987 |گورگەکان |داوود میرباقری |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١]]، ١٢ بەش |- |1987 |درەختی دۆستایەتی |سەعید خاکسار |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی ٢]]، ٥٠ بەش |- |1987 |دوا ھەنگاو |حسێن فردڕۆ |کەناڵی ١ |- |1989 |بەھارانە |سیما ئیلخان |کەناڵی ١، ٩٠ بەش |- |1990 |بۆنی گوڵی یاس |بەھمەن زەرینپوور |کەناڵی ١، ١٠ بەش |- |1992 |ئاپارتمان |ئەسغەر ھاشمی |کەناڵی ١، ١٢ بەش |- |1995 |لەژێر گومبەدی شیندا |بەھمەن زەرینپوور |[[کەناڵی پێنج (ئێران)|کەناڵی ٥]]، ٢٦ بەش |- |1996 |سەرەداو |کەیومەرس پوورئەحمەد |کەناڵی ١ |- |1999 |کاتی سەوداسەری |مۆحەممەدعەلی نەجەفی |کەناڵی ١ |- |1999 |میراتگرانی ئاغای نیکبەخت | rowspan="2" |مەرزیە بڕومەند |کەناڵی ١، ١٣ بەش |- |2000 |چیرۆکەکانی نەورۆز |کەناڵی ١، ٨ بەش |- |2005 |کۆتایی پێشاندان |بەھمەن زەرینپوور |کەناڵی ١، ١٥ بەش |- |2005 | پاسەوانی دەریایی |موحسین شاه‌مۆحەممەدی |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]]، ١٣ بەش |- |2008 |کاتێک بۆ پەشیمانی |ئیسماعیل فەلاحپوور |کەناڵی ٣، ٥ بەش، پەخش لە شەوانی قەدردا |- |2009 |ھەموو منداڵەکانی من |مەرزیە بڕومەند |کەناڵی ١، ٤١ بەش |- |2013 |وەبیرھێنانەوە |حوجەت قاسمزادە ئەسل |کەناڵی ئای فیلم، ٤١ بەش |- |2016 |برا |جەواد ئَفشار |کەناڵی ٢، ٣٠ بەش، پەخش لە مانگی ڕەمەزاندا |- |2019 |بانووی سەردار |پەرویز شێخ تادی |کەناڵی ٣، ١٢ بەش |- |2019 |وارش |ئەحمەد کاوەری |کەناڵی ٣، ٣٤ بەش |- |2021 |ئاور و با |موجتەبا ڕاعی |کەناڵی ٣، ٥٧ بەش |} === شانۆ === {| class="wikitable" |- | ئاھەنگی خۆشەویستی خوێن || عەلی ڕەفیعی |- | [[ڕۆمیۆ و جولیەت]]|| عەلی ڕەفیعی |- | خزمەتکارەکان || عەلی ڕەفیعی |- | لە میسر بەفر نابارێت || عەلی ڕەفیعی |- | ڕاوی ڕێوی || عەلی ڕەفیعی |- | ئۆتێللۆ || ھووشەنگ تەوەکولی |- | ئەفرا || بەھرام بەیزایی |- | پیاوێک بۆ ھەموو وەرزەکان || بەھمەن فەرمانئارا |- | نانی نیوەڕۆی نەفرەتی || سەعید ئەمیرسولەیمانی |- | سێبەری سیمورغ || سەعید ئەمیرسولەیمانی |- | شازادە و دەستکورت || ھادی مەرزبان |- | باخی گێلاس || ئەکبەر زەنجانپوور |- | ئاژانسی ڤینۆس || جەمشید جەھانزادە |- | ژنانی صبرا و پیاوانی شتیلا || قوتبەدین صادقی |} === زنجیرەی تۆڕی ماڵەوە === {| class="wikitable" |- ! ساڵ !! ناونیشانی فیلم !! دەرھێنەر !! ڕۆڵ |- |2026 |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |[[جەمشید مەحموودی]] | |- |2017 ||شەھرزاد ٣ ||[[حەسەن فەتحی]]|| پەروین |- |2017 ||شەھرزاد ٢ ||[[حەسەن فەتحی]]|| پەروین |- |2015 ||[[شەھرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|شەھرزاد ١]]<ref>{{cite web |url = http://shahrzadseries.com/365657 |title = سوهەیلا ڕەزەوی |publisher = |access-date = ٢٦ی شوباتی ٢٠١٦ |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304185724/http://shahrzadseries.com/365657 |archive-date = ٤ی ئاداری ٢٠١٦ |url-status = dead}}</ref> ||[[حەسەن فەتحی]]|| پەروین |} === شانۆی تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable" |- ! ناو !! دەرھێنەر !! ساڵ |- | گەنجی نازەنین || ستێرە ئیسکەندەری || 2014 |- | ژیانی ئاغای دۆنیج || ستێرە ئیسکەندەری || 2017 |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112200177 سوهەیلا ڕەزەوی] لە ماڵپەڕی سورە سینەما [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] qbaeeqwxusvj1jfm5zugqumo3054lkg 0 305378 1687602 1687318 2026-10-15T18:57:35Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.6 1687602 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; text-align:right;" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#eaecf0;" |مازیار نەزەربەیگی |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" |[[پەڕگە:Mazyar_Nazarbeigi.jpg|alt=مازیار نەزەربەیگی|250x250پیکسڵ]] |- !پیشە |نووسەر و ڕۆماننووس |- !زمان |کوردی، زاری کەڵهوڕی |- !نەتەوە |کورد |} '''مازیار نەزەربەیگی''' [[نووسەر]] و [[ڕۆماننووس|ڕۆماننووسێکی]] کوردە کە بە زمانی کوردی، بە تایبەتی بە زاری [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵهوڕی]]، دەنووسێت. ئەو نووسەری چەند ڕۆمانێکی کوردییە و بەرهەمەکانی لە ماڵپەڕی ماڵی کتێبی کوردیدا ڕەخنە و شیکارییان بۆ کراوە.<ref name="bio">«مازیار نەزەربەیگی»، کوردیپیدیا، [https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=8&q=20220917213446434608 سەرچاوە].</ref><ref name="novel1">فردەوس هاشمی، «هونەر ڕەوایەتگەری لە ڕۆمان پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا»، ماڵی کتێبی کوردی، ٨ی بەهمەنی ١٣٩٩، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-444/ سەرچاوە].</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 اثر جمعی از نویسندگان صدای آزادی {{!}} دانلود و خرید کتاب هفته‌ نامه صدای آزادی شماره 695 |ناونیشان=https://fidibo.com/book/172773-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-695 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=fidibo.com |زمان=fa-IR}}</ref> == ژیان == بەپێی زانیارییەکانی کوردیپیدیا، مازیار نەزەربەیگی لە گوندی شیان، لە ناوچەی [[ئارووناوا|ئیسلامئابادی ڕۆژئاوا]]، پارێزگای [[کرماشان]] لە ئێران، لەدایک بووە. هەمان سەرچاوە زانیارییەکانی دەربارەی ژیان و چالاکیی ئەدەبیی ئەو تۆمار کردووە.<ref name="bio" /> == چالاکیی ئەدەبی == نەزەربەیگی لە بواری ڕۆماننووسینی کوردیدا چالاکە. لە ڕەخنەی هاشمیدا، ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» لە ڕووی شێوازی ڕەوایەتگێڕی، بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەس و گۆڕانی دیدی کارەکتەرەکانەوە شیکراوەتەوە.<ref name="novel1" /> == بەرهەمەکان == === پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا === «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» ڕۆمانێکە بە نووسینی مازیار نەزەربەیگی کە بە زاری کەڵهوڕی نووسراوە. ئەم ڕۆمانە لە ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی لەلایەن نەشری باشوورەوە چاپ کراوە. لە وتارێکی ڕەخنەییدا شێوازی ڕەوایەتگێڕی و بەکارهێنانی ڕاوی دووەمی کەسی لە ڕۆمانەکەدا تاوتوێ کردووە.<ref name="novel1" /> === تاتریک؛ سانێگ لەبان ئاو === «تاتریک: سانێگ لەبان ئاو» ڕۆمانێکی دیکەی مازیار نەزەربەیگییە کە لەلایەن نەشری باشوورەوە لە ساڵی ١٣٩٩ی هەتاوی چاپ کراوە. لە تۆماری کتێبەکەدا، ناوی نووسەر، ناوی بڵاوکەرەوە و ژمارەی پەڕەکان تۆمار کراون.<ref name="tatric">«کتاب تاتریک: سانیگ له‌بان ئاو»، مهدرو، [https://mahdroo.ir/shop/product/book-298483-5ut20s سەرچاوە].</ref> لە وتارێکی دیکەدا ناوەکانی کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکەی شیکردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان ناوەکان و تایبەتمەندییەکانی کارەکتەرەکان ڕوون کردووەتەوە.<ref name="tatricreview">فردەوس هاشمی، «ناوەیل بپووڕ لە تاتریک مازیار نەزەربەیگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-612/ سەرچاوە].</ref> <big>'''دامرکیان بەهەشت'''</big> <nowiki>'''دامرکیان بەهەشت'''</nowiki>؛ ڕۆمانێکە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ لەلایەن وەشانخانەی 49Books لە [[سوێد|سوید]] بڵاوکراوەتەوە. == خەڵاتەکان == مازیار نەزەربەیگی لە بەشی چیرۆکی خەڵاتی ئەدەبیی «بەڕوو» خەڵاتی وەرگرتووە. بەپێی ڕاپۆرتی ماڵی کتێبی کوردی، دوو ڕۆمانی «پاڵتاوێگ ئەڕای کەیخودا» و «تاتریک؛ سانێگ له بان ئاو» وەک بەرهەمەکانی ئەو ناو دەبات.<ref name="baroo">«خڵات بەڕوو پەیوەنی دەر هەمیشانەی چاڵاکەیل و وەردەنگەیل زوان داڵگی»، ماڵی کتێبی کوردی، [https://kurdishbookhouse.com/ku/100-481/ سەرچاوە].</ref> هەروەها لە خەڵاتی ئەدەبیی سەربەخۆی «کاڵ»دا، کە لە شاری سنە بەڕێوە چوو، بووە یەکێک لە هەڵبژێردراوانی خەڵاتەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی "کاڵ" لە سنە |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250212224430/https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/01/247 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=kurdistanmedia.com |زمان=ku |url-status=live}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 47mcw8exonp92679u5b59ms8182s17q 0 305380 1687720 1687404 2026-10-15T21:40:52Z Bilalinfo 57400 1687720 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی خەیاڵی زانستیی کۆریای باشوور لە دەرهێنانی نا هۆنگ-جین}} {{Infobox film | name = ھیوا | image = Hope (2026 film) poster.png | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^호프}} | director = نا هۆنگ-جین | producer = {{Plainlist| - نا هۆنگ-جین - کیم سە-می - کیم سە-رۆم }} | writer = نا هۆنگ-جین | starring = {{Plainlist| - هوانگ جۆنگ-مین - زۆ این-سۆنگ - جۆنگ هۆ-یۆن - تەیلۆر ڕەسڵ - کامێرۆن بریتن - ئالیسیا ڤیکاندەر - مایکڵ فاسمێندەر }} | music = مایکڵ ئەبێلز | cinematography = هۆنگ کیۆنگ-پیۆ | editing = کیم سۆن-مین | studio = {{Plainlist| - فۆرجد فیلمز - پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = پڵەس ئێم ئێنتەرتەینمنت | released = {{Film date|2026|05|17|کאן|2026|07|15|کۆریای باشوور|2026|09|09|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = {{Plainlist| - ١٦٠ خولەک (وەشانی کان)<ref name="Hope@Cannes">{{Cite web|title=هۆف|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/|website=فێستیڤاڵی فیلمی کان|access-date=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> - ١٥٦ خولەک (وەشانی کۆتایی)<ref name="Runtime">{{Cite web|title=هۆف (١٥)|url=https://www.kmrb.or.kr/main/gd/grade/selectGradeInfo.do?category=MV&rcvNo=2580517&mi=1090|website=دەستەی هەڵسەنگاندنی میدیای کۆریا|quote=١٥٦ خولەک و ٢٥ چرکە|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلمە ეپیکی و خەیاڵی زانستییەکەی نا هۆنگ-جین «هۆف» دوای ١٠ ساڵ ئاشکرا بوو|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/07/06/AF5JXVCVANHOJFGOGI4YQ3QGG4/|website=دە چۆسۆن دەیلید|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=١٤ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> }} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٤٦ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite news|title=فیلمی «هۆف»ی نا هۆنگ-جین گەورەترین داهاتی بۆکس ئۆفیسی دەستپێکی کۆریای لە ساڵی ٢٠٢٦ تۆمار کرد|url=https://www.screendaily.com/news/na-hong-jins-hope-delivers-koreas-biggest-box-office-opening-of-2026/5218739.article|newspaper=سکرین دەیلید|last=ۆپی|first=دەیڤید|date=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلمە خەیاڵی زانستییەکەی «هۆف» بە بودجەیەکی پێوانەیی خۆی بۆ سینەما ناوخۆییەکان دوای کان ئامادە دەکات|url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260706/record-budget-sci-fi-hope-gears-up-for-local-theaters-after-cannes|newspaper=دە کۆریا تایمز|last=بێک|first=بیۆنگ-یول|date=٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|access-date=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ٤٧ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{Cite web |title=هۆف |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27369017/ |access-date=٢٠٢٦-٠٩-٢٧ |website=بۆکس ئۆفیس مۆجۆ}}</ref><ref name=NUM>{{cite web|title=هۆف (٢٠٢٦) — زانیارییە داراییەکان |url=https://the-numbers.com/movie/Hope-(2026-South-Korea) |website=دە نەمبەرز |access-date=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> }} '''ھیوا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 호프) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستیی]]، [[فیلمی دڕندە|دڕندە]] و [[فیلمی پاڵەوانی|پاڵەوانی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە نووسین، دەرهێنان و هاوبەشی بەرهەمهێنانی نا هۆنگ-جینە. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە بریتیین لە [[ھوانگ جونگ-مین]]، [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]]، تەیلۆر ڕەسڵ، کامێرۆن بریتن، [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیسیا ڤیکاندەر]] و [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکڵ فاسمێندەر]]. چیرۆکی فیلمەکە باس لە بەڕێوەبەری پۆلیسێکی گوندێک و جێگرەکەی دەکات کە دەبێت کۆمەڵگەی ناوخۆیی خۆیان لە بوونەوەرێکی نەناسراو بپارێزن.<ref name="Hope@Cannes" /> یەکەم نمایشی جیهانیی لە کێبرکێی سەرەکی [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦ لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە تێیدا کێبرکێی بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] کرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووز لە [[کۆریای باشوور]] لە سینەماکان نمایشکرا. پێشوازییەکی گشتیی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا. == چیڕۆک == کۆ بۆم-سۆک بەڕێوەبەری پۆلیسی بەندەری هیوایە، گوندێکی بچووک لە نزیک ناوچەی دڕکاوی و دابڕاوی کۆریا کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی پیرن. ئامۆزاکەی، کۆ سۆنگ-کی، داوای لێدەکات لێکۆڵینەوە لە مانگایەکی مردوو بکات کە برینی گەورەی هەیە. سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی پێیانوایە کاری پڵنگێکە، بەڵام زۆر نەخایانێت مەڕوماڵاتی تری مردوو و خاوەنی کێڵگەکەش بە مردویی دەدۆزنەوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەندەری هیوا، بۆم-سۆک بۆی دەرکەوت کە بوونەوەرێکی گەورە چەندین گوندنشینی کۆمەڵکوژ کردووە. لە کاتێکدا هێزە پشتگیریکەرەکان لە شوێنێکی تر خەریکی کوژاندنەوەی ئاگرکەوتنەوەکانن، لەگەڵ عەقیدێکی خانەنشینکراو ئان ناک-یۆن دەبێتە هاوبەش بۆ دۆزینەوەی، بەڵام بە هەڵە تەقە لە چێشتلێنەرێکی ناوخۆیی دکەن و بە سەختی برینداری دەکەن. لە بەردەوامبوون لە گەڕان بە تەنها، بۆم-سۆک پەیوەندی بە [[میلیشیا]] خۆجێییەکانەوە دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەرەکە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکی زیرەک و . دوای ئەوەی هەموو میلیشیاکە دەکوژێن، ئەفسەری تازە پێگەیشتوو ئیم سۆنگ-ئێ ڕزگاری دەکات بە بەکارهێنانی نارنجۆک. سۆنگ-ئێ دەتوانێت یەکێک لە قاچەکانی بوونەوەرەکە ببڕێتەوە، و هەردوکیان بە ئۆتۆمبیل ڕاوی دەنێن. بۆم-سۆک دوودڵە لە کوشتنی بونەوەرەکە دوای ئەوەی کە دەیبینێت کە دەگری، بەڵام کاتێک تانکەرێک بە هەڵە دەیشێلێت دەکەوێت و دەمرێت. بۆم-سۆک دواتر یارمەتی پزیشکێک دەدات بۆ پشکنینی تەرمەکە، کە تێیدا چەند هاوشێوەیەکی لەگەڵ توێکاری مرۆڤ هەیە. لە بنکەی پۆلیس، ئەو و ناک-یۆن ڕاوچییەکی سەیر و دارتاشێک بە ناوی یانگ-بە دەبینن، کە دەڵێت بوونەوەرێکی کوشتووە. هەرچەندە گومانیان هەیە، بەڵام دەچن لەگەڵیدا بۆ پشکنینی تەرمەکە کە لە ساردکەرەوەکەیدا دایناوە. لە لایەکی ترەوە، سۆنگ-ئێ چاودێری بریندارەکان دەکات لە نەخۆشخانەیەکی کاتیدا و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز های-سول دەکات، کە دەڵێت چەندین بوونەوەری لەو جۆرەی بینیوە لە کاتی ڕاوکردندا. بە نیگەرانی لەوەی کە زیاتر لەو جۆرە ماونەتەوە، دەچێت بۆ ئاگادارکردنەوەی بۆم-سۆک. تەرمی ناو ساردکەرەوەکەی یانگ دەردەکەوێت کە کۆرپەیەکی دێوەزمەیە، بە ناوی زینهێرتای. بۆم-سۆک تێدەگات کە بوونەوەرە پێگەیشتووەکە بەدوای منداڵەکەی دەگەڕا، و بە تووڕەییەوە یانگ-بە تۆمەتبار دەکات کە ئەو هۆکاری دەستپێکردنی کۆمەڵکوژییەکە بووە. دەسەڵاتداران دواتر پاشماوەی کۆرپەکە دەبەن. لە شوێنێکی تر، سۆنگ-کی و هاوڕێ ڕاوچییەکانی تووشی کەشتییەکی ئاسمانی کەوتوو دەبن لە دارستانەکەدا و تێدەگەن کە بوونەوەرەکان بیانیین. لە ناوەوە، ژوورێک دەدۆزنەوە بەڵام لەلایەن بوونەوەرەکان هێرشیان دەکرێتە سەر. بوونەوەرەکان هەموو کەسێکی دەکوژن جگە لە سۆنگ-کی، گرووپەکەی بۆم-سۆک لە کاتی خۆیدا دەگەن بۆ ئەوەی ڕێگە بە سۆنگ-کی بدەن بە ئەسپ هەڵبێت. بوونەوەرەکە بە درێژایی ڕێگا سەرەکییەکە ڕاوەدووی دەنێت کاتێک بۆم-سۆک و سۆنگ-ئێ لە ئۆتۆمبیلەکەیانەوە هێرش دەکەن. سۆنگ-کی سەردەکەوێت و بە سەختی بوونەوەرەکە بریندار دەکات، بەڵام بە هەڵە لە ئۆتۆمبیلەکە دەکەوێتە خوارەوە کاتێک یانگ-بە بە توندی دەخولێتەوە. بوونەوەرەکە دەگەڕێتەوە، و پێکەوە سەیری کەشتییەکی ئاسمانی هاوپەیمان دەکەن کە سەر بە ئیمپراتۆر دایادسە لە دەروازەیەکەوە لە ئاسماندا و دەکەونە سەر چیایەکی نزیک. شەپۆلی سەرەکی لێکترازانەکە ئۆتۆمبیلی پۆلیسەکە لە ڕێگاگە لادەبات، و بۆم-سۆک، ناک-سۆک، سۆنگ-ئێ و یانگ-بی ناچار دەکات بە پێ بەردەوام بن کاتێک هەوڵ دەدەن خۆیان لە بوونەوەرەکان بەدوور بگرن و بە سەلامەتی بگەنە بەندەری هیوا بۆ بەرزکردنەوەی زەنگەکە. لەم کاتەدا، بوونەوەرەکان باس لە هەنگاوی داهاتوویان دەکەن، کە تێیدا ماڤەیۆ دڵی خۆی دەبەخشێت بۆ ڕزگارکردنی ئیمپراتۆر. == ئەکتەرەکان == * [[ھوانگ جونگ-مین]] لە ڕۆڵی کۆ بوم-سۆک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> بەڕێوەبەری پۆلیسی هۆپ هاربۆر * [[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سونگ]] لە ڕۆڵی کۆ سونگ-کی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> کەسێکی خۆجێیی کەللەڕەق کە شوێن مەخلووقێکی مەترسیدار دەکەوێت * [[ھۆیۆن جونگ|جۆنگ هۆ-یۆن]] لە ڕۆڵی ئیم سونگ-ئەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> پۆلیسێکی نوێکار لە هێزی پۆلیسی هۆپ * [[مایکڵ فاسبێندەر|مایکل فاسبێندەر]] لە ڕۆڵی ماڤەیۆ، شەڕکەر/پاسەوانی بیانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * [[ئەلیسیا ڤیکاندەر|ئالیشیا ڤیکاندەر]] لە ڕۆڵی جۆر، ئیمپراتۆری بیانییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Hope review: Bonkers Korean monster movie destroys the hero narrative |ناونیشان=https://www.rogerebert.com/reviews/hope-na-jong-hin-movie-review-2026 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=www.rogerebert.com |زمان=en-US}}</ref> * تایلۆر ڕەسڵ لە ڕۆڵی ئایڤۆر، یەکێک لە مەخلووقەکان و ژێردەستەی جۆر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * کامێرۆن بریتن لە ڕۆڵی ڤامێگێر، یەکەم بیانی کە شارۆچکەکەی وێران کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-05-17 |سەردێڕ=HOPE |ناونیشان=https://www.festival-cannes.com/en/f/hope/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=Festival de Cannes |زمان=en-US}}</ref> * ئوم مون-سوک لە ڕۆڵی یانگ-بەی، دارتاشێکی نامۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * لی سانگ-هی لە ڕۆڵی ئان ناک-یۆن، عەقیدێکی خانەنشینکراو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> * ئیم هیۆن-سیک لە ڕۆڵی بەڕێز هێ-سول، بەساڵاچوویەکی خۆجێیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=스포츠조선 |ڕێکەوت=2026-07-06 |سەردێڕ=[SC리뷰] '호프' 이런 미친(p) 영화를 봤나(종합) |ناونیشان=https://www.chosun.com/entertainments/movie/2026/07/06/G5QWMZTCMZQWMNDBMRSDCN3FMM/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-14 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == بڵاوکردنەوە == [[File:Na Hong-Jin, Hoyeon Jung and Zo In-Sung at the 2026 Cannes Film Festival.jpg|thumb|upright=1|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]], هۆیەون و نا هۆنگ-جین لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی فیلمی کانی]] ٢٠٢٦]] [[file:'Hope' screening.jpg|thumb|left|[[زۆ ئین سونگ|زۆ ئین-سۆنگ]]، نا هۆنگ-جین، جۆنگ هۆ-یۆن و [[ھوانگ جونگ-مین]] لە نمایشی مێدیا و کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا.]] فیلمی ''هیوا'' یەکەم نمایشی لە کێبرکێی سەرەکی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ ئەنجامدا، کە بووە یەکەم فیلمی [[کۆریای باشوور]] کە کێبرکێی خەڵاتی [[ناولەپی زێڕین]] بکات لە دوای فیلمی ''بڕیار بۆ ڕۆیشتن'' (٢٠٢٢). ئەم هەڵبژاردنە دەکاتە چوارەم فیلمی دەرهێنەر نا هۆنگ-جین کە لە فێستیڤاڵەکەدا نمایش بکرێت، لە دوای فیلمەکانی ''ڕاوچی'' (٢٠٠٨) لە نمایشی نیوەشەو، ''دەریای زەرد'' (٢٠١١) لە بەشی جۆرە تایبەتێک، و ''گرینۆک'' (٢٠١٦) لە بەشی دەرەوەی کێبرکێدا. بڕیارە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ لە کۆریای باشوور بڵاوکرێتەوە. کۆمپانیای نێون بڵاوکردنەوەی سینەمایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ ٩ی ئەیلوول ڕێکخست، و هەروەها مافی بڵاوکردنەوەی بۆ ناوچەکانی تری زمانی ئینگلیزی بەدەستهێنا. لە ئایاری ٢٠٢٦، موبی مافی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای لاتینی]]، [[ئەڵمانیا]]، [[نەمسا]]، [[سویسڕا|سویسرا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]] و [[تورکیا]] بەدەستهێنا. دواتر لەو مانگەدا، ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە پێشتر فرۆشرابووە ٢٠٠ ناوچە لە سەرانسەری جیهان؛ لەوانەی کڕیارە ئاشکرا کرابوون فۆکس فیتەرز بوو کە مافی بۆ [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەنێلوکس و [[ئەفریقای باشوور]] کڕی، هەروەها [[سۆنی پیکچەرز]] واڵدواین ئەکوایزشنز، کە فیلمەکەی بۆ [[پورتوگال]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[ئایسلەند]]، [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئیسرائیل]] بەدەستهێنا. فیلمەکە یەکەم نمایشی باکووری ئەمریکای لە بەشی پێشکەشکردنی سەنتەری ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. یەکەم نمایشی خۆی لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] لە ٧٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی ئەدینبۆرگ لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ ئەنجامدا. == پێشوازی == === بۆکس ئۆفیس === لە هەفتەی یەکەمی نمایشکردنیدا، ١٫٥ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور فرۆشت، و ١١٫٣ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستهێنا، و پێش فیلمی ''مینیۆنز و مۆنستەرز'' کەوت لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا (٢٫١ ملیۆن دۆلار) و هەفتەی دووەمی فیلمی ''مۆانا'' (١٫٢ ملیۆن دۆلار). تا ٢ی ئابی ٢٠٢٦، فیلمەکە زیاتر لە ٣٥ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆییدا بەدەستهێنابوو. لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە [[ئەمریکای باکوور|باکووری ئەمریکا]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٫١ ملیۆن دۆلاری لە ڕۆژی یەکەمی دەستپێکیدا بەدەستهێنا، و لە پلەی دووەمی بۆکس ئۆفیسدا بوو لە دواوەی فیلمی ''[[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)|ئۆدیسی]]''. پاشان ٣٫٢ ملیۆن دۆلاری لە هەفتەی یەکەمی دەستپێکیدا لە باکووری ئەمریکا بەدەستهێنا، پێش ئەوەی بۆ ١٫٠ ملیۆن دۆلار دابەزێت لە هەفتەی دووەمیدا. لە باکووری ئەمریکا، ئەمە سێیەم پڕداهاتترین فیلمی کۆرییە لە مێژوودا لە دواوەی فیلمەکانی ''پادشای پادشاگان'' (٢٠٢٥) و ''[[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]]'' (٢٠١٩). === وەڵامی ڕەخنەگران === لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی ڕەخنەیی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]]، ٧٩٪ی ١٧٤ ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەرێنین، بە تێکڕای هەڵسەنگاندنی ٧٫١/١٠. کۆدەنگی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «فیلمێکی خەیاڵی زانستیی شێواو کە دیزاینی بەرهەمهێنانی سەرنجڕاکێش و کاریگەرییە بینراوە سەیر و سەمەرەکانی هەیە، فیلمەکەی نا هۆنگ-جین ''هۆف'' [[ئەدریناڵین|ئەدەریناڵین]] چالاک دەکات هەر کاتێک سەرنجی لەسەر داڕمانی پاڵەوانە مرۆییە بێچارەکانی بێت.» لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە نمرەی ٦٧ لە کۆی ١٠٠ی هەیە، لەسەر بنەمای ڕەخنەی ٣٧ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ ڕەخنەی «بەگشتی ئەرێنی». نیکۆلاس باربەر لە [[بی بی سی]] چوار ئەستێرەی لە کۆی پێنج ئەستێرە بە فیلمەکە دا. === خەڵاتەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" | [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | [[ناولەپی زێڕین]] | rowspan="2" | نا هۆنگ-جین | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=کێ دەبێتە برواندەی خەڵاتی دلۆپی زێڕینی فێستیڤاڵی فیلمی کان؟|url=https://www.indiewire.com/features/commentary/cannes-palme-dor-contenders-2026-who-will-win-1235194267/|website=ایندیوەیر|last=لاتانزیۆ|first=ریان|date=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|access-date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک | style="text-align:center" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن | {{Won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |url=https://awardswatch.com/hope-director-na-hong-jin-to-receive-daniel-a-craft-award-for-excellence-in-action-cinema-at-25th-new-york-asian-film-festival-nyaff/|title=نا هۆنگ-جین دەرهێنەری «هۆف» خەڵاتی دانیال ئە. کرافت بۆ نایابی لە سینەمای ئاکشن لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک وەردەگرێت|date=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|access-date=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی فیلمی بویل | style="text-align:center" rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین فیلم | ''هیوا'' | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://m.entertain.naver.com/movie/article/001/0016260709 |title=پێنج فیلم لەوانە «هۆف» کاندید کراون بۆ باشترین فیلمی ئەمساڵ لە خەڵاتی فیلمی بویل|author=لی یۆنگ-جای |work=یۆنهاپ نێوز |publisher=ناڤەر |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|access-date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ |language=ko}}</ref> |- | باشترین دەرهێنەر | نا هۆنگ-جین | {{won}} |} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکی == * {{IMDb title|id=tt27369017}} * {{HanCinema film}} * [https://www.kmdb.or.kr/db/kor/detail/movie/K/K/40120 هیوا] لە [[بنکەدراوەی فیلمی کۆری]] [[پۆل:فیلمە کۆرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] 2ifqxipqxrmzcwcu24ptd6313d45qqr 0 305387 1687609 1687412 2026-10-15T19:26:15Z Bilalinfo 57400 /* سینەما */ 1687609 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = پوریا رحیمی سام | image = Pouria_Rahimi_Sam.jpg | caption = پوریا رحیمی سام - ۲۰۱۹ | nationality = ئێران | birth_date = لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٣ (٤٣-٤٤ ساڵ) | birth_place = ھەشتگرد، کەرەج، ئەلبورز، ئێران<ref name="hjxj3">{{cite web | title=پوریا رحیمی سام، بازیگر نقش سامانی در سریال نجوا کیست؟ | website=دوات آنلاین | url=https://davatonline.ir/content/135550/پوریا-رحیمی-سام-،-بازیگر-نقش-سامانی-در-سریال-نجوا-کیست؟ | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٠٨ - ئێستا | spouse = کیمیا کاظمی | alma_mater = [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] }} '''پوریا رحیمی سام''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: پوریا رحیمی سام؛ لەدایکبووی شوباتی ١٩٨٣) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانە]]. یەکێک لە پڕکارترین ئەکتەرەکانی بواری شانۆیەکە. چالاکی پیشەگەریانەی لە سینەمادا لە ساڵی ٢٠١٢دا و بە فیلمی لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە بە فەرمی دەست پێکرد و بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ئەگەری باران بارینی ترشدا لە ڕۆڵی کاوە گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. پێش چوون بۆ زانکۆ لە گرووپی شانۆی مھرداد کوروش فێری بنەماکانی شانۆ بوو و لە زانکۆی ھونەری تاران لە بەشی دەرھێنەری تەواو کردووە.<ref name="dikat">{{cite web | title=کوتاه و خواندنی از پوریا رحیمی سام و زندگی‌اش | website=تانما | url=http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | language=fa | access-date=2020-01-29 | archive-date=15 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200115085917/http://tanama.ir/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85-p6385 | url-status=dead }}</ref> بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' خەڵاتی [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورینی]] باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاوی لە ۳۹یەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بردەوە. بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''[[زاڵاوا]]'' لە چواردەھەمین [[ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران|ئاھەنگی گەورەی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمایی ئێران]] پاڵێوراو بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکاری پیاو بوو.<ref>{{cite web|title=نامزدهای بهترین بازیگر نقش اول و مکمل زن و مرد یک جشن سینمایی|url=https://www.asriran.com/fa/news/839003/نامزدهای-بهترین-بازیگر-نقش-اول-و-مکمل-زن-و-مرد-یک-جشن-سینمایی|website=عصر ایران|date=2022-05-10|access-date=2023-11-27|language=fa}}</ref> == فیلمۆگرافی<ref name="i7vxo">{{cite web | title=بیوگرافی پوریا رحیمی سام | website=سلام سینما | date=2020-01-29 | url=https://www.salamcinama.ir/profile/n8tafj07y0vi1k0/پوریا-رحیمی-سام | language=fa | access-date=2020-01-29}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠٢٤ |''بازی را بکش'' |محەممەدئیبراھیم عەزیزی |- |٢٠٢٣ |سنوورە بێپایانەکان |عەباس ئەمینی |- |٢٠٢٣ |لەدوای ڕۆیشتن |ڕەزا نەجاتی |- |٢٠٢١ |''[[زاڵاوا]]'' |[[ئەرسەلان ئەمیری]] |- |٢٠٢٠ |قەسیدەی گاوی سپی<ref name="fa">{{cite web | url=https://www.yjc.ir/fa/news/7229908/آقای-کارگردان-هیچ-دلیل-موجهی-برای-عدم-شرکت-در-جشنواره-پیدا-نکردم| title=هیچ دلیل موجهی برای عدم شرکت در جشنواره پیدا نکردم! | publisher=باشگاه خبرنگاران جوان | date=2020-02-01 | access-date=2020-02-01}}</ref> |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٨ |من دەترسم |بەھنام بەھزادی |- |٢٠١٨ |ڕێگای کۆن |مەنیژە حیکمەت |- |٢٠١٨ |چوارڕیانی ئەستەمبوڵ |مستەفا کیایی |- |٢٠١٧ |کوپال |کاژێم مەلاعی |- |٢٠١٧ |بێناوی |عەلیرەزا صەمەدی |- |٢٠١٧ |[[ئیسرافیل (فیلم)|ئیسرافیل]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |ئەگەری بارانی ترش |بەھتاش صەناعیھا |- |٢٠١٥ |سەردەمی سەھۆڵبەندان |مستەفا کیایی |- |٢٠١٥ |[[ناھید (فیلمی ٢٠١٥)|ناھید]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٣ |لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٢ |دژە فیشەک |مستەفا کیایی |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٨ |نەجوا |ئیبراھیم شیبانی |- |٢٠١٥ |ئابڕووی لەدەستچووی بەڕێز صادقی |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠١٥ |بارودۆخی تایبەت |ئەفشین ئەربابی |} === زنجیرەی تۆڕی مالەوە === {| class="wikitable" |- !ساڵ!!ناو!!دەرھێنەر |- |٢٠١٩ |کەرکەدەن<ref>{{cite web | title=سریال کرگدن با سبکی متفاوت در شبکه نمایش خانگی + معرفی بازیگران | website=ایسنا | date=2019-11-02 | url=https://www.isna.ir/news/98081106055/سریال-کرگدن-با-سبکی-متفاوت-در-شبکه-نمایش-خانگی-معرفی-بازیگران | language=fa | access-date=2020-02-02}}</ref> |کیارش ئەسەدیزادە |- |٢٠٢١ |خەسوف |مازیار میری |- |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠٢٤ |سەربڕین |سامان سالور |- |٢٠٢٥ |جادووی سپی |[[ئایدا پەناھەندە]] |- |٢٠٢٦ |سور و ڕەش |[[ئایدا پەناھەندە]] |} === فیلمی کورت === حافز (٢٠١٣) == شانۆ == * کۆنسێرت شانۆی دە ساڵ تەنیایی، نووسەر و دەرھێنەر: ئەشکان خەتێبی، ساڵی ٢٠١٨، تەلاری وەحدەت<ref>{{cite web|date=2018-07-14|url=https://www.asriran.com/002bRc|title=کنسرت تئاتر «ده سال تنهایی» دوباره روی صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری عصر ایران}}</ref> * شانۆی سێ خوشک، نووسەر: [[ئانتۆن چێخۆڤ|ئانتوان چێخۆڤ]]، دەرھێنەر: محەممەد حەسەن مەعجوونی، ساڵی ٢٠١٧، دوو خولی اجرا، خولی یەکەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی یەک و خولی دووەم ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2017-05-27|url=https://www.isna.ir/news/96030603141/|title=حسن معجونی با «سه خواهر» می‌آید| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی دوایین نامە، نووسەر و دەرھێنەر: مەھرداد کوروش نیا، سێ خولی اجرا، خولی یەکەم ھۆڵی سایە ساڵی ٢٠١٤، خولی دووەم ھۆڵی شانۆی باران ساڵی ٢٠١٥، خولی سێیەم تماشاخانەی پالیز-ھۆڵی دوو، ساڵی ٢٠١٧ * شانۆی یافت ئاوا، نووسەر و دەرھێنەر: سەید محەممەد مساوات، ساڵی ٢٠١٦، ھۆڵی سە مەندەریان<ref>{{cite web|date=2016-05-13|url=https://www.isna.ir/news/95022414733/|title=نقد و بررسی «یافت آباد» با حضور اسماعیل خلج| publisher = خبرگزاری ایسنا}}</ref> * شانۆی پینۆکیا، نووسەر: ئێستێفانۆ بێننی، دەرھێنەر: شەھرە سەڵتانی، ساڵی ٢٠١٥، ھۆڵی ناظرزادە کرمانی<ref>{{cite web|date=2015-08-14|url=https://www.mehrnews.com/xwtZz|title=فیلم/ ملاقات با «پینوکیو» در نمایش «پینوکیا»| publisher = خبرگزاری مهر}}</ref> * شانۆی بەھار و پیاوی بەفرین، نووسەر و دەرھێنەر: ناسیح کامگاری، ساڵی ٢٠١١، ھۆڵی قەشقایی<ref>{{cite web|date=2011-11-09|url=https://theater.ir/fa/25722|title=نمایش ”بهار و آدم‌برفی” در دو نوبت به صحنه می‌رود| publisher = خبرگزاری ایران تئاتر}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|۲}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=6109495}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] hmcd4k5jgsp6vh43nqigc6248htsbdp 0 305392 1687478 2026-10-15T11:59:37Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|خانمەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨6)}} {{Infobox person | name = سەحەر گوڵدۆست | birth_date = {{birth date and age|1986|10|09}} | birth_place = [[شیراز]]، [[پارێزگای فارس|فارس]]، ئێران | occupation = خانمەکتەر | years_active = ٢٠١٦–تا ئێستا }} '''سەحەر گوڵدۆست''' (زمانی فارسی|فار...»ەوە 1687478 wikitext text/x-wiki {{Short description|خانمەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨6)}} {{Infobox person | name = سەحەر گوڵدۆست | birth_date = {{birth date and age|1986|10|09}} | birth_place = [[شیراز]]، [[پارێزگای فارس|فارس]]، ئێران | occupation = خانمەکتەر | years_active = ٢٠١٦–تا ئێستا }} '''سەحەر گوڵدۆست''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: سحر گلدوست؛ لەدایکبووی ٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٨6) خانمەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. یەکەم ڕۆڵی لە فیلمی پاڵەوان (٢٠٢١) بوو لە دەرهێنانی دەرهێنەری [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|براوەی خەڵاتی ئۆسکار]] [[ئەسغەر فەرهادی]]. دوو جار پاڵێوراوە بۆ [[خەڵاتی حافز]] بۆ ڕۆڵگێڕانەکانی لە فیلمی پاڵەوان و کورتەزنجیرەی درامی [[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شه‌ودا]] (٢٠٢٤).<ref>{{Cite web |title=سحر گلدوست چۆن بوو بە ثریا لە لە کۆتایی شەودا؟ |url=https://namnak.com/sahar-goldost-movie.p94191 |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web |title=ژیاننامەی سحر گلدوست ئەکتەر و هاوسەرەکەی + منداڵەکان |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=نم نمک |language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web |date=٢٠٢١-١٠-٣٠ |title="سحر گلدوست" چۆن لە "پاڵەوان"دا درەوشایەوە؟ |url=https://www.isna.ir/news/1400080805231/%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%AF |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=ایسنا |language=fa}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == لە ٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٨6 لە [[شیراز]]، [[پارێزگای فارس|فارس]]، ئێران لەدایکبووە.<ref>{{Cite web |last=نیوز |first=فیلم |date=٢٠٢٤-٠٥-٢٦ |title=رونمایی از بازی سحر گلدوست در سریال آیدا پناهنده {{!}} بازیگر «قهرمان» به « |url=https://www.filmnews.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%_B5%D8%AD%D8%AD-%D8%AF%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8_B-%D8%A2%DB%8C%D8%AF |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=فیلم‌نیوز |language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web |title=جلوبەرگی سحر گلدوست لە دەرەوەی زنجیرەی لە کۆتایی شەودا |url=https://namnak.com/sahar-goldost.p90602 |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web |date=٢٠٢٤-٠٦-١٧ |title=ئاشنابوون بە سحر گلدوست ئەکتەری ڕۆڵی ثریا لە لە کۆتایی شەودا/ وێنەکان |url=https://www.moniban.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%مجازی-14/220856-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%_Bنت%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B4 |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=منیبان |language=fa}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! class="unsortable" scope="col" |{{abbr|سەرچاوە(کان)|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |٢٠٢١ |پاڵەوان |فەرحۆندە |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | |<ref>{{Cite web |date=٢٠٢١-٠٧-١٤ |title=پاڵەوان لە فێستیڤاڵی کان |url=https://www.festival-cannes.com/en/f/ghahreman/ |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=Festival de Cannes |language=en-US}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٢٥ |[[ژن و منداڵ (فیلم)|ژن و منداڵ]] |خوشکی عەلیار |[[سەعید ڕووستایی|سەعید ڕۆستایی]] | |<ref>{{Cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |title=کیدزی کان ١٦ ناونیشانی نوێ بۆ هەڵبژاردەی ٢٠٢٥ دەخاتە ڕوو |url=https://deadline.com/2025/04/cannes-adds-films-2025-line-up-1236371726/ |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |} === وێب === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |پلاتفۆرم !تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە(کان)|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |ثورەیا |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەنەهەندە]] |[[فیلمنێت]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |title=ژیاننامەی ئەکتەرانی زنجیرەی لە کۆتایی شەودا [چیرۆک و ڕۆڵ] |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%تئاتر،تەلەڤزیۆن/%D8%سریال-در-انتهای-شب |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=نم نمک |language=fa-IR}}</ref> |- ! scope=row|٢٠٢٦ |سوور و ڕەش | |[[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەنەهەندە]] |[[فیلیمۆ]] |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |date=٢٠٢٦-٠٥-٠٦ |title=پارسا پیروزفەر بە "سۆر و ڕەش" دێتە ناو تۆڕی ماڵەوە؛ ئامادەکردنی وەشانی سینەمایی |url=https://www.mehrnews.com/news/6821952/%D9%BE%D8%A7%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B8%D8%B_B-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%AE-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%_B-%D8%A8%D8%_B-%D8%B4%D8%B8%DA%A9%D9%8_B-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8_B-%D8%A2%DB%8_D-%D8%AA%D8%AF%D8%B8%DA%B-%D9%86%D8%B8%D9%8_B |access-date=٢٠٢٦-١٠-٠١ |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |publisher=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵات، ساڵی پێشکەشکردن، پۆل، پاڵێورا و خەڵات و ئەنجام |- ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |بەرگی نامزدکراو !ئەنجام ! class="unsortable" scope="col" |{{abbr|سەرچاوە(کان)|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠٢١ |باشترین خانمەکتەر - فیلمی سینەمایی |پاڵەوان |{{nom}} |<ref>{{Cite web |title=نامزدە سینەماییەکانی "جشن حافظ" ڕاگەیەندران لە "خورشید"ی مەجیدی تا "پاڵەوان"ی فەرهادی نامزدی باشترین فیلم بوون - تسنیم |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/08/25/2608750/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%8_B-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=٢٠٢٥-٠٤-٢٣ |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa}}</ref> |- |٢٠٢٤ |باشترین خانمەکتەر - زنجیرەی درامی تەلەڤزیۆنی |[[لە کۆتایی شەودا (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|لە کۆتایی شەودا]] |{{nom}} |<ref>{{Cite web |title=ئەکتەر و زنجیرە نامزدکراوەکانی وەرگرتنی پەیکەری حافز بناسە - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%8_B-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8_B%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%8_B-%D9%8_B%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B_B%DB%8C%D8%A7%D9%8_B%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D8%_BDB%8C%D8%B_B-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B_B-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=٢٠٢٤-١١-١٨ |website=www.mehrnews.com}}</ref> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|12714737}} * {{Instagram|sahargoldostofficial}} [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] lsw54mka7vzwkig0mhpe52mzzh5ophh 0 305393 1687523 2026-10-15T13:48:13Z MeerFarhad97 74793 پەڕەی دروست کرد بە «'''ئیگایل توومارکین''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: יגאל תומרקין) نیگارکێش و پەیکەرتاشێکی ئیسرائیلی بوو.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=rOjpAAAAMAAJ&q=tumarkin+dresden |title=Artists of Israel, 1920-1980: the Jewish Museum/New York, February 19-May 17, 1981 |publisher=Jewish Museum (New York, N.Y.) |author=Susan Tumarkin Goodman |year=1981 |isbn=978...»ەوە 1687523 wikitext text/x-wiki '''ئیگایل توومارکین''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: יגאל תומרקין) نیگارکێش و پەیکەرتاشێکی ئیسرائیلی بوو.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=rOjpAAAAMAAJ&q=tumarkin+dresden |title=Artists of Israel, 1920-1980: the Jewish Museum/New York, February 19-May 17, 1981 |publisher=Jewish Museum (New York, N.Y.) |author=Susan Tumarkin Goodman |year=1981 |isbn=9780814316863 |access-date=27 August 2011}}</ref> ==سەرچاوەکان== <references /> {{پۆلی کۆمنز|Igael Tumarkin}} hwp6nkpqhmtv7fvn07yewnfedygclnh 1687535 1687523 2026-10-15T15:53:48Z MeerFarhad97 74793 1687535 wikitext text/x-wiki '''ئیگایل توومارکین''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: יגאל תומרקין) نیگارکێش و پەیکەرتاشێکی ئیسرائیلی بوو.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=rOjpAAAAMAAJ&q=tumarkin+dresden |title=Artists of Israel, 1920-1980: the Jewish Museum/New York, February 19-May 17, 1981 |publisher=Jewish Museum (New York, N.Y.) |author=Susan Tumarkin Goodman |year=1981 |isbn=9780814316863 |access-date=27 August 2011}}</ref> == ژیاننامە == '''پیتەر مارتن گریگۆر هاینریچ هێلبێرگ''' (دواتر ئیگایل توومارکین) لە ساڵی ١٩٣٣ لە شاری درێسدن لە ویلایەتی ساکسۆنی ئەڵمانیا لەدایکبووە. باوکی مارتن هێلبێرگ ئەکتەر و دەرهێنەری شانۆی ئەڵمانی بووە و کوڕی قەشە بووە. دایکی  بێرتا گورێڤیچ جولەکە بووە، و لەگەڵ زڕباوکی هێرزل تومارکین، کاتێک تەمەنی دوو ساڵ بوو، کۆچیان کرد بۆ [[ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین|فەلەستین]] (ئیسرائیلی ئێستا).<ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/tumarkin-igael|title=Igael Tumarkin|website=www.jewishvirtuallibrary.org|accessdate=5 March 2023}}</ref> ==سەرچاوەکان== <references /> {{پۆلی کۆمنز|Igael Tumarkin}} hpxdwp90hjn8flzc22h8ops3sm6o2ir 1687536 1687535 2026-10-15T16:01:21Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Igael Tumarkin|Igael Tumarkin]] بۆ [[:Commons:Category:Yigal Tumarkin|Yigal Tumarkin]] 1687536 wikitext text/x-wiki '''ئیگایل توومارکین''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: יגאל תומרקין) نیگارکێش و پەیکەرتاشێکی ئیسرائیلی بوو.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=rOjpAAAAMAAJ&q=tumarkin+dresden |title=Artists of Israel, 1920-1980: the Jewish Museum/New York, February 19-May 17, 1981 |publisher=Jewish Museum (New York, N.Y.) |author=Susan Tumarkin Goodman |year=1981 |isbn=9780814316863 |access-date=27 August 2011}}</ref> == ژیاننامە == '''پیتەر مارتن گریگۆر هاینریچ هێلبێرگ''' (دواتر ئیگایل توومارکین) لە ساڵی ١٩٣٣ لە شاری درێسدن لە ویلایەتی ساکسۆنی ئەڵمانیا لەدایکبووە. باوکی مارتن هێلبێرگ ئەکتەر و دەرهێنەری شانۆی ئەڵمانی بووە و کوڕی قەشە بووە. دایکی  بێرتا گورێڤیچ جولەکە بووە، و لەگەڵ زڕباوکی هێرزل تومارکین، کاتێک تەمەنی دوو ساڵ بوو، کۆچیان کرد بۆ [[ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین|فەلەستین]] (ئیسرائیلی ئێستا).<ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/tumarkin-igael|title=Igael Tumarkin|website=www.jewishvirtuallibrary.org|accessdate=5 March 2023}}</ref> ==سەرچاوەکان== <references /> {{پۆلی کۆمنز|Yigal Tumarkin}} ojgd7rjc1na33qxiynhi8m07a3xqjbu 1687710 1687536 2026-10-15T21:09:09Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687710 wikitext text/x-wiki '''ئیگایل توومارکین''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: יגאל תומרקין) نیگارکێش و پەیکەرتاشێکی ئیسرائیلی بوو.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=rOjpAAAAMAAJ&q=tumarkin+dresden |title=Artists of Israel, 1920-1980: the Jewish Museum/New York, February 19-May 17, 1981 |publisher=Jewish Museum (New York, N.Y.) |author=Susan Tumarkin Goodman |year=1981 |isbn=9780814316863 |access-date=27 August 2011}}</ref> == ژیاننامە == '''پیتەر مارتن گریگۆر هاینریچ هێلبێرگ''' (دواتر ئیگایل توومارکین) لە ساڵی ١٩٣٣ لە شاری درێسدن لە ویلایەتی ساکسۆنی ئەڵمانیا لەدایکبووە. باوکی مارتن هێلبێرگ ئەکتەر و دەرهێنەری شانۆی ئەڵمانی بووە و کوڕی قەشە بووە. دایکی  بێرتا گورێڤیچ جولەکە بووە، و لەگەڵ زڕباوکی هێرزل تومارکین، کاتێک تەمەنی دوو ساڵ بوو، کۆچیان کرد بۆ [[ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین|فەلەستین]] (ئیسرائیلی ئێستا).<ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/tumarkin-igael|title=Igael Tumarkin|website=www.jewishvirtuallibrary.org|accessdate=5 March 2023}}</ref> ==سەرچاوەکان== <references /> {{پۆلی کۆمنز|Yigal Tumarkin}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢١]] 1qa2q8l20vj5z2edlg6sbgux9ke54a8 1 305394 1687538 2026-10-15T16:11:58Z Aza 86 /* ناو */ بەشی نوێ 1687538 wikitext text/x-wiki == ناو == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەمە دەبێتە [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%84%D8%A7%D8%B3&f=0 لاس] و [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%84%D8%A7%D8%B3%20%D8%AF%D8%A7%D9%86 لاس دان]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) fcqxyzo0okoi5sm5rukjfljhznb4b9h 1687539 1687538 2026-10-15T16:18:08Z Sakura emad 42467 /* ناو */ وەڵامدانەوە 1687539 wikitext text/x-wiki == ناو == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەمە دەبێتە [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%84%D8%A7%D8%B3&f=0 لاس] و [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%84%D8%A7%D8%B3%20%D8%AF%D8%A7%D9%86 لاس دان]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :قەت نەمبیستووە بە مەکر بڵێن لاس @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:١٨، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) cap8jawg62li4r3y45biclc0wvg8dqo 1 305395 1687541 2026-10-15T16:25:41Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687541 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[فلامێنکۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687540 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20131103101653/http://www.questia.com/read/99127587/flamenco-passion-politics-and-popular-culture بۆ http://www.questia.com/read/99127587 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٢٥، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) abi8e3jkoazoq72v671ze5y2qlfo54c 1 305396 1687583 2026-10-15T16:49:40Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687583 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ترانسیلڤانیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687582 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240228231724/https://tiff.ro/en/about-festival بۆ http://tiff.ro/en/about-festival زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٤٩، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 5snipyt1qz3uhg7muzv26eop9wuta32 1 305397 1687585 2026-10-15T16:54:41Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.6 1687585 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڕۆتەردام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1687584 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230515223231/https://iffr.com/en/contact/locations-screening-schedule-and-box-office بۆ https://iffr.com/en/contact/locations-screening-schedule-and-box-office زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٥٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) th8faa0fcqfjdqnmw2uzd3reos7517f 0 305398 1687594 2026-10-15T18:04:45Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Automatic taxobox | name = مێشگوڵەکان | fossil_range = {{fossilrange|Eocene|present|earliest=Cenomanian}} | image = Syrphidae_poster.jpg | image_caption = شازدە جۆر مێشگوڵ | display_parents = 2 | taxon = Syrphidae | authority = [[پیێر ئاندرێ لاترێی]]، ١٨٠٢ | subdivision_ranks = Subfamilies | subdivision = *Eristalinae * Microdontinae * Pipizinae * Syrphinae }} '''مێشگوڵەکان''' باڵدا...»ەوە 1687594 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = مێشگوڵەکان | fossil_range = {{fossilrange|Eocene|present|earliest=Cenomanian}} | image = Syrphidae_poster.jpg | image_caption = شازدە جۆر مێشگوڵ | display_parents = 2 | taxon = Syrphidae | authority = [[پیێر ئاندرێ لاترێی]]، ١٨٠٢ | subdivision_ranks = Subfamilies | subdivision = *Eristalinae * Microdontinae * Pipizinae * Syrphinae }} '''مێشگوڵەکان''' [[باڵداران|حەشەرەگەلی بفڕن]] کە [[خێزان (ژینناسی)|خێزانی]] '''Syrphidae''' پێک دەھێنن. ئەم حەشەرانە بە ئەوە ناسراون کە لەنگەر دەگرن، لە ھەوا دا ڕادەوەستن و باڵ لێ دەدەن. گەورەبووەکانی گەلێک [[جۆر (ژینناسی)|جۆر]] ئەغڵەب [[شیلە]] و [[گەرک]] دەخۆن. لە ھێندێک جۆر دا، [[کرمۆکە|کرمۆکەکان]] گەنخۆرن و بە تایبەتی [[پاشماوەخۆر|پاشماوەخۆرن]]،<ref>{{cite journal |last=Rotheray |first=G.E. |year=١٩٣ |title=Colour Guide to Hoverfly Larvae (Diptera, Syrphidae) in Britain and Europe |url=https://diptera.info/downloads/df_1_9_Colour_Guide_to%20Hoverfly_Larvae.pdf |journal=Dipterists Digest |volume=٩ |pages=١٥٥}}</ref> ماکەگەلی ڕوەکی و گیانلەبەریی پواوی نێو خۆڵ یان گۆم و چەمەکان دەخۆن. لە ھێندێک جۆری دیکە دا، کرمۆکەکان [[حەشەرەخۆر|حەشەرەخۆرن]]، [[شۆکە]] و حەشەرەگەلی دیکەی ڕوەکمژ دەخۆن. نزیک بە ٦٠٠٠ جۆر لە ٢٠٠ جنس دا وەسف کراون. == وەسف == قەبارەی مێشگوڵەکان لە جۆرێکەوە بۆ جۆرێکی دیکە دەگۆڕێ. بۆ نموونە، ''Paragus tibialis'' ٣ تا ٥ میلیمەتر درێژە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Stubbs|first=Alan E.|url=https://www.worldcat.org/title/47407669|title=British hoverflies: an illustrated identification guide : including the 1996 second supplement and an update to the British list|date=٢٠٠٠|publisher=British Entomological and Natural History Society|isbn=978-1-899935-03-1|location=Hurst, Reading|oclc=47407669}}</ref><ref>{{cite book|last1=Ball|first1=S.G.|title=Provisional atlas of British hoverflies (Diptera, Syrphidae)|last2=Morris|first2=R.K.A.|publisher=Biological Record Centre|year=٢٠٠٠|isbn=1-870393-54-6|location=مۆنکس ود، شانشینی یەکگرتوو|pages=١٦٧ pages<!-- ? needs actual page number? -->}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Veen|first=M. P. van|title=Hoverflies of northwest europe: identification keys to the syrphidae|date=٢٠١٤|publisher=KNNV Uitg|isbn=978-90-5011-199-7|edition=٢|location=ئوترێخت}}</ref> لە کاتێک دا ''Criorhina nigriventris'' ١٣٫٦ تا ٢٠٫٦ میلیمەتر درێژە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Skevington|first=Jeffrey H.|title=Field Guide to the Flower Flies of Northeastern North America|date=٢٠١٩|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-18940-6|series=Princeton field guides|location=Princeton}}</ref> ھێندێک، وەک ئەندامانی جنسی ''Baccha''، بچووک و درێژکۆڵە و باریکن، ھێندێکیش، وەک ئەندامانی ''Criorhina''، مەزن و تووکن و زەرد و ڕەشن. لاسای ھەنگ و زەردەواڵە دەکەن تا نێچیرگرەکانیان بترسێنن. ھەموو مێشگوڵەکان جووتێک باڵیان ھەیە. ھیچ زیانێک بە مرۆڤ ناگەیێنن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|}} {{Taxonbar|from=Q217905}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران}} [[پۆل:مێشگوڵەکان]] 51twxmlzxssk70f814wnct27yfdxcd3 10 305399 1687596 2026-10-15T18:07:59Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Hoverfly|Syrphidae |parent=Syrphoidea |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1687596 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Hoverfly|Syrphidae |parent=Syrphoidea |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} pyam6kw7yaqis6qrzdggu3v4qfmpzrd 10 305400 1687597 2026-10-15T18:09:11Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=superfamilia |link=Syrphoidea |parent=Aschiza |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1687597 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=superfamilia |link=Syrphoidea |parent=Aschiza |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 136n01nqq9lv22ddyhyxow33gl71v5k 10 305401 1687598 2026-10-15T18:11:47Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=zoosectio |link=Aschiza |parent=Muscomorpha |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1687598 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=zoosectio |link=Aschiza |parent=Muscomorpha |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 3fshoacwyqaym66q0cowp29vwsaugo4 0 305402 1687604 2026-10-15T19:15:28Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox film | title = ئیسرافیل | image = Israfil Poster.jpg | caption = پۆستەری فیلم | director = ئایدا پەناهەندە | producer = مەستانە موھاجیر | executive_producer = حامید پەروین خوسرەوی | writer = [[ئەرسەلان ئەمیری]] <br />[[ئایدا پەناھەندە]] | starring = [[ھەدیە تێھرانی]] <br />پەژما...»ەوە 1687604 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | title = ئیسرافیل | image = Israfil Poster.jpg | caption = پۆستەری فیلم | director = ئایدا پەناهەندە | producer = مەستانە موھاجیر | executive_producer = حامید پەروین خوسرەوی | writer = [[ئەرسەلان ئەمیری]] <br />[[ئایدا پەناھەندە]] | starring = [[ھەدیە تێھرانی]] <br />پەژمان بازغی<br />[[ھودا زەین ئەلعابدین]]<br /> [[مەریلا زارعی]]<br />عەلی عومرانی<br />[[سوھەیلا ڕەزەوی]] <br /> [[پووریا ڕەحیمی سام]]<br />یووسف سەفەری بەختیاری | music = مەجید پووستی | cinematography = مەرتەزا قیدی | editing = ھایودە سەفییاری | distributor = هیدایەت فیلم | released = ١٤ی شوباتی ٢٠١٨ | language = فارسی | country = ئێران | gross = ٦٠٩٬١١٨٬٠٠٠ تۆمان }} '''''ئیسرافیل''''' فیلمێکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە دەرهێنانی [[ئایدا پەناھەندە|ئایدا پەناهەندە]]، نووسینی [[ئەرسەلان ئەمیری]] و ئایدا پەناهەندە، و بەرهەمهێنانی مەستانە موھاجیر لە ساڵی ٢٠١٦.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://mubi.com/en/iq/films/israfil}}</ref> لە ١٤ی شوباتی ٢٠١٨ لە سینەماکانی ئێران نمایشکرا. == چیرۆک == ڕێک لەو کاتەی «ماھی» بۆ مەرگی کوڕەکەی لە پڕۆسەی ماتەمینیدایە، خۆشەویستی سەردەمی مێرمنداڵیی لە سەفەرێکی دوورودرێژەوە دەگەڕێتەوە و بەسەرهاتی شەرمەزاریی بیست ساڵی پێشوو زیندوو دەبێتەوە... == ئەکتەران == {| class="wikitable" |- !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |[[ھەدیە تێھرانی|هەدیە تەهرانی]] |ماھی ئیبراهیمی |- |پژمان بازغی |بەھرۆز |- |[[ھودا زەین ئەلعابدین]] |سارا |- |[[مەریلا زارعی]] |مەهتاج |- |عەلی عومرانی |عەباس |- |[[سوھەیلا ڕەزەوی]] |ئێران |- |[[پووریا ڕەحیمی سام]] |عەلی |- |یووسف سەفەری بەختیاری |قازی |} == خەڵاتەکان == {|class="wikitable" |+سی و پێنجەمین خولەی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] !بەش !پاڵێوراو !ئەنجام !خەڵات |- |باشترین ئەکتەری سەرەکی ژن |[[ھەدیە تێھرانی|هەدیە تهرانی]] |{{nom}} |[[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] |- |باشترین ماکیاژ |سوودابە خوسرەوی |{{nom}} |سیمورغی بلورین |- |باشترین وێنە |ئومێد ساڵحی |{{nom}} |سیمورغی بلورین |} === خەڵاتەکانی تر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ="ئیسرافیل" چاوه‌ڕوانى باشترین خه‌ڵاتی فێستیڤاڵی لەندەن ده‌كات |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=29727&Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=www.wishe.net}}</ref> === * باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەران لە دووەمین فێستیڤاڵی فیلمی شید لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ٢٠١٧–٢٠١٨<ref>{{cite web |title=معرفی برگزیدگان دومین جشنواره فیلم شید |url=https://www.isna.ir/news/96082212869/معرفی-برگزیدگان-دومین-دوره-ج جشنواره-فیلم-شید |website=خبرگزاری ایسنا |date=13 November 2017}}</ref> * باشترین فیلم لە سێیەمین فێستیڤاڵی فیلمە ئێرانییەکانی [[کەنەدا]] ٢٠١٧–٢٠١٨ * باشترین دەستکاری/مۆنتاژ لە سێیەمین فێستیڤاڵی فیلمە ئێرانییەکانی کەنەدا ٢٠١٧–٢٠١٨<ref>{{cite web |title=«اسرافیل» دو جایزه بین‌المللی دریافت کرد |url=http://cinemapress.ir/news/90568/اسرافیل-دو-جایزه-بین-المللی-دریافت-کرد |website=سایت سینماپرس |date=21 November 2017}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139308250000/ ئیسرافیل] لە سوره سینەما * [http://www.mehrnews.com/news/3870330/آشنایی-با-۲۸-فیلم-بخش-مسابقه-فیلم-فجر-۳۵-رقابت-داغ-سینما-آغاز ئیسرافیل] لە ئاژانسی هەواڵی مێهر * [http://cinemapress.ir/tag/فیلم+سینمایی+اسرافیل ئیسرافیل] لە ماڵپەڕی سینەماپرێس * [https://trollfun.ir/wp-content/uploads/2018/02/film-Israfil-2.jpg پوستەری نێودەوڵەتی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181218010504/https://trollfun.ir/wp-content/uploads/2018/02/film-Israfil-2.jpg |date=18 December 2018 }} / [https://trollfun.ir/wp-content/uploads/2018/02/film-Israfil-1.jpg پوستەری فیلم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181218010448/https://trollfun.ir/wp-content/uploads/2018/02/film-Israfil-1.jpg |date=18 December 2018 }} [[پۆل:فیلمە فارسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦]] pk87f1n95rqx7f5oc2nqv5f4eywx4fn 0 305403 1687655 2026-10-15T20:12:28Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1376914356|Middle East Eye]]» 1687655 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''''میدڵ ئیست ئای، چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست''''' ( '''MEE''' ) ماڵپەڕ و کەناڵێکی میدیاییە کە بنکەکەی لە شانشینی یەکگرتووە و بە پلەی یەکەم گرنگی بە هەواڵەکانی پەیوەست بە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا]] و [[جیھانی ئیسلامی|جیهانی موسڵمانان]] دەدات. حکومەتەکانی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] و [[میسر]] و [[بەحرەین]] بانگەشەی ئەوە دەکەن کە حکومەتی [[قەتەر]] بە نهێنی پارەی بە MEE دەدات، تۆمەتێک کە لەلایەن ڕێکخراوەکەوە ڕەتکراوەتەوە. == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.middleeasteye.net/ ماڵپەڕی فەرمی] * [https://muckrack.com/media-outlet/middleeasteye پرۆفایلی میدڵ ئیست ئای لە MuckRack] [[پۆل:ئیخوان موسلمین]] qdrfxls423vt7k94ehdbarpg79rnhod 1687656 1687655 2026-10-15T20:12:46Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1687656 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''''میدڵ ئیست ئای، چاوی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست''''' ('''MEE''') ماڵپەڕ و کەناڵێکی میدیایییە کە بنکەکەی لە شانشینی یەکگرتووە و بە پلەی یەکەم گرنگی بە ھەواڵەکانی پەیوەست بە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا]] و [[جیھانی ئیسلامی|جیھانی موسڵمانان]] دەدات. حکوومەتەکانی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] و [[میسر]] و [[بەحرەین]] بانگەشەی ئەوە دەکەن کە حکوومەتی [[قەتەر]] بە نھێنی پارەی بە MEE دەدات، تۆمەتێک کە لەلایەن ڕێکخراوەکەوە ڕەتکراوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.middleeasteye.net/ ماڵپەڕی فەرمی] * [https://muckrack.com/media-outlet/middleeasteye پرۆفایلی میدڵ ئیست ئای لە MuckRack] [[پۆل:ئیخوان موسلمین]] em2yrv2w0einwnwghycaumwy0yg4n3f 1687657 1687656 2026-10-15T20:14:05Z مامۆستا 39489 1687657 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''''میدڵ ئیست ئای، چاوی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست''''' ('''MEE''') ماڵپەڕ و کەناڵێکی میدیایییە کە بنکەکەی لە شانشینی یەکگرتووە و بە پلەی یەکەم گرنگی بە ھەواڵەکانی پەیوەست بە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا]] و [[جیھانی ئیسلامی|جیھانی موسڵمانان]] دەدات.<ref>{{Cite journal |last=Alim |first=Syahirul |last2=Yusli Effendi |last3=Agus Wahyudi |date=2025-02-03 |title=Framing The Iran-Israel Conflict: A Comparative Analysis of Al-Jazeera and BBC News Coverage in April 2024 |url=https://doi.org/10.33086/jic.v6i2.6537 |journal=Journal of Islamic Civilization |volume=6 |issue=2 |pages=166–180 |doi=10.33086/jic.v6i2.6537 |issn=2657-1013}}</ref> حکوومەتەکانی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] و [[میسر]] و [[بەحرەین]] بانگەشەی ئەوە دەکەن کە حکوومەتی [[قەتەر]] بە نھێنی پارەی بە MEE دەدات، تۆمەتێک کە لەلایەن ڕێکخراوەکەوە ڕەتکراوەتەوە.<ref>{{Cite journal |last=Mendis |first=Lakshini |date=2017-04-19 |title=Keeping an eye on polio |url=https://doi.org/10.1038/nmiddleeast.2017.69 |journal=Nature Middle East |doi=10.1038/nmiddleeast.2017.69 |issn=2042-6046}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.middleeasteye.net/ ماڵپەڕی فەرمی] * [https://muckrack.com/media-outlet/middleeasteye پرۆفایلی میدڵ ئیست ئای لە MuckRack] [[پۆل:ئیخوان موسلمین]] 5re41kme81vn8chjv0b5oq23i5acw87 1687658 1687657 2026-10-15T20:14:32Z مامۆستا 39489 1687658 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''''میدڵ ئیست ئای، (چاوی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست)''''' ('''MEE''') ماڵپەڕ و کەناڵێکی میدیایییە کە بنکەکەی لە شانشینی یەکگرتووە و بە پلەی یەکەم گرنگی بە ھەواڵەکانی پەیوەست بە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا]] و [[جیھانی ئیسلامی|جیھانی موسڵمانان]] دەدات.<ref>{{Cite journal |last=Alim |first=Syahirul |last2=Yusli Effendi |last3=Agus Wahyudi |date=2025-02-03 |title=Framing The Iran-Israel Conflict: A Comparative Analysis of Al-Jazeera and BBC News Coverage in April 2024 |url=https://doi.org/10.33086/jic.v6i2.6537 |journal=Journal of Islamic Civilization |volume=6 |issue=2 |pages=166–180 |doi=10.33086/jic.v6i2.6537 |issn=2657-1013}}</ref> حکوومەتەکانی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] و [[میسر]] و [[بەحرەین]] بانگەشەی ئەوە دەکەن کە حکوومەتی [[قەتەر]] بە نھێنی پارەی بە MEE دەدات، تۆمەتێک کە لەلایەن ڕێکخراوەکەوە ڕەتکراوەتەوە.<ref>{{Cite journal |last=Mendis |first=Lakshini |date=2017-04-19 |title=Keeping an eye on polio |url=https://doi.org/10.1038/nmiddleeast.2017.69 |journal=Nature Middle East |doi=10.1038/nmiddleeast.2017.69 |issn=2042-6046}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.middleeasteye.net/ ماڵپەڕی فەرمی] * [https://muckrack.com/media-outlet/middleeasteye پرۆفایلی میدڵ ئیست ئای لە MuckRack] [[پۆل:ئیخوان موسلمین]] fa0vb551bhq1c27xkbb4e3em842vsgz 14 305404 1687660 2026-10-15T20:23:31Z مامۆستا 39489 دروستکردنی پۆلی ھاوپلەی [[:en:Category:Cities in Cuba]] بە بەکارھێنانی [[Mediawiki:Gadget-CatMaker.js|پۆلساز]] 1687660 wikitext text/x-wiki [[پۆل:شارەکان بەپێی وڵات]] 42ry3nhpl537a888a8u07t6nocjsi5b 14 305405 1687662 2026-10-15T20:37:35Z مامۆستا 39489 مامۆستا پەڕەی [[پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان]]ی گواستەوە بۆ [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان]]: ناوی ھەڵە 1687662 wikitext text/x-wiki {{ڕەوانەکەری پۆل|پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان}} fhfg4tft2ezpc0wdjsp7f0visuoiwo9 1687702 1687662 2026-10-15T21:01:04Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687702 wikitext text/x-wiki {{ڕەوانەکەری پۆل|پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئۆزبەکستان}} [[پۆل:شارەکان بەپێی وڵات]] bk0vttc83e3v0rburoeowfo4c9my9mw 0 305406 1687719 2026-10-15T21:38:39Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}{{Infobox person|name=ھوانگ جونگ-مین|image=Hwang Jung-min in July 2026 (cropped).jpg|caption=ھوانگ لە تەممووزی ٢٠٢٦|birth_date={{Birth date and age|1970|9|1}}|birth_place=ماسان، پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور، کۆریای باشوور|education=پەیمانگای سێئول بۆ ھونەرەکان...»ەوە 1687719 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}{{Infobox person|name=ھوانگ جونگ-مین|image=Hwang Jung-min in July 2026 (cropped).jpg|caption=ھوانگ لە تەممووزی ٢٠٢٦|birth_date={{Birth date and age|1970|9|1}}|birth_place=ماسان، پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور، کۆریای باشوور|education=پەیمانگای سێئول بۆ ھونەرەکان – شانۆ|years_active=١٩٩٤–ئێستا|agent=کۆمپانیای SEM|spouse={{Marriage|کیم می-ھی|2004}}|children=2|height_cm=182|website=}} '''ھوانگ جونگ-مین''' ({{Korean|hangul=황정민}}؛ لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٧٠) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. وەک یەکێک لە پڕداھاتترین ئەکتەرەکانی کۆریای باشوور، ھوانگ دووەم ئەکتەرە کە پەیوەندی بە «یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەر» لە چۆنگمورۆ کردووە.<ref>{{cite web |date=10 August 2017 |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165039/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-date=5 April 2023 |access-date=23 August 2017 |website=کورەیان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین پەیوەندی بە یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەرەوە دەکات |url-status=live}}</ref> کاروانە ھونەرییەکەی لە شانۆی موزیک دەستپێکرد و یەکەمجار وەک ئەکتەری سەرەکی لە درامای ڕۆمانسی تۆ خۆرەتاوی منی (٢٠٠٥) بەشداری کرد. ڕۆڵی سەرەکی لە زۆر فیلمی سەرکەوتووی بۆکس ئۆفیس گێڕاوە وەک ناڕەوا (٢٠١٠)، شاژنی سەما (٢٠١٢)، جیهانی نوێ (٢٠١٣)، سروودێک بۆ باوکم (٢٠١٤)، ڤیتێران (٢٠١٥)، ھیمالایا (٢٠١٥)، داواکاری گشتیی توندوتیژ (٢٠١٦)، شیوەنەکە (٢٠١٦)، سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت (٢٠١٨)، لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە (٢٠٢٠)، و ١٢.١٢: ڕۆژەکە (٢٠٢٣).<ref>{{cite web |date=16 January 2016 |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2016/01/16/P5MSBA3BQ2MP5DGULISFG6BAKU/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407033652/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/01/16/2016011600511.html?related_all |archive-date=7 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ئەکتەری سەرکەوتوو ھوانگ جونگ-مین بەردەوامی بە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس دەدات |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=30 May 2016 |url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406094444/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-date=6 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ھوانگ جونگ-مین لە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس بەردەوامە |url-status=live}}</ref> ڕۆڵەکەی لە کۆتا فیلمدا خەڵاتی باشتری ئەکتەری لە ٦٠ەمین [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتی ھونەری باێکسانگ]] بۆ دەستەبەر کرد.<ref>{{Cite web |author=Jang Ye-sol |date=May 7, 2024 |trans-title=Hwang Jung-min’s first win at the 'Baeksang Arts Awards', "'Spring in Seoul' requires courage, ♥ I love my wife" sheds tears |url=https://m.entertain.naver.com/article/609/0000850881?cluid=enter_202405080000_00000037 |access-date=May 12, 2024 |language=ko |via=ناڤەر |title=یەکەم سەرکەوتنی ھوانگ جونگ-مین لە خەڵاتەکانی ھونەری باێکسانگ؛ «بەھاری سێئول ئازایەتی دەوێت، ھاوسەرەکەم خۆشم دەوێیت» بە فرمێسکەوە |publisher=نیوزن}}</ref> == کاروانی هوونەری == === ١٩٩٥–٢٠٠٤: سەرەتاکان و پەڕینەوە بۆ فیلم === ھوانگ جونگ-مین کاروانی ھونەریی لە شانۆی موزیکاڵ دەستپێکرد، و یەکەم دەرکەوتنی وەک ئەکتەر لە ھێڵی ١ لە ساڵی ١٩٩٥ بوو.<ref>{{cite web |last=Jung |first=Jae-wal |date=30 November 2001 |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202230911/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-date=2014-02-02 |access-date=2013-07-14 |work=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title=بیبینن، ببیستن ٦ سۆلۆ دەڵێتەوە |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Choi |first=Min-woo |date=2 April 2006 |url=https://www.koreajoongangdaily.com/lifestyle/line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/11546519 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022044911/https://koreajoongangdaily.joins.com/2006/04/02/features/Line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/2705411.html |archive-date=2021-10-22 |access-date=2013-03-24 |website=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title='ھێڵی ١' ھێشتا بە سەرکەوتوویی لە ٣,٠٠٠ نمایش بەردەوامە |url-status=live}}</ref><ref>Park, Min-young (14 March 2011). [https://www.koreaherald.com/article/10337041 "ئایکۆنی شانۆی کۆری یادی ٢٠ ساڵەی دەگێڕێت"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315074711/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110314000801|date=2016-03-15}}. ''کۆریای ھێراڵد''. Retrieved 2013-03-24.</ref> دواتر لە چەندین شانۆگەری و موزیکاڵی جیاواز لە داھانگنو بەشداری کرد، وەک عیسا مەسیح سوپەرستار و پشیلەکان. سەرەڕای سەرکەوتنی لەسەر شانۆ، ھوانگ زەحمەتی زۆری بینی لە پەڕینەوە بۆ فیلم. ڕووبەڕووی خەباتێکی درێژخایەن بووەوە تا بەناوبانگ بێت، چونکە خەڵک دەیانگوت «دەموچاوی بۆ فیلم گونجاو نییە». ھەتا بیری لەوەش کردبووەوە دەست لە خەونەکەی ھەڵبگرێت، بەڵام سوور بوو لەسەر بڕیارەکەی بۆ بڕینی ڕێگای ئەکتەری. ھوانگ گوتی: «دوای ئەوەی ئارەزووم بۆ شانۆ و ھەستی بوون بەو کەسایەتییەی سەر شانۆ لا دروست بوو، ئیتر ھیچ کات بڕیارم لەسەر ھیچی تر نەداوە. ئەوەی کە ھیچ کات دوودڵ نەبووم -- ئەوە یەکێکە لەو شتانەی دەتوانم بە دڵنیاییەوە بیڵێم.»<ref>Choi, Ji-eun (31 December 2009). {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130702231631/http://us.tenasia.co.kr/archives/1375|title="سەرنج: ١٦ ئەستێرەکەی 🖤٢٠٠٩ - بەشی ١"}}. ''تێنئاسیا''. Retrieved 2013-03-24.</ref> == ژیانی تایبەتی == ھوانگ لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ لەگەڵ خانمەکتەری شانۆی موزیکاڵ کیم می-ھی هاوسەرگیری کرد.<ref>[http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3 "ئەکتەری فیلم ھوانگ جونگ-مین دوای ١٥ ساڵ هاوڕێیەتی لەگەڵ کیم می-ھی ژیانی هاوسەرگیری پێکهێنا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129205526/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3|date=2022-01-29}} (بە کۆری). ''ستار نیوز''. 6 September 2004. Retrieved 2013-03-24.</ref><ref>[http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268 "جوانی هاوسەرەکەی ھوانگ جونگ-مین، ئەکتەری موزیکاڵ کیم می-ھی، زۆر ناوازەیە!"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320000355/http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268|date=2012-03-20}} (بە کۆری). ''[[داوم|داوم کۆمۆنیکەیشن]]''. 24 January 2008. Retrieved 2013-03-24.</ref> کوڕێکیان هەیە بە ناوی ھوانگ سە-هیون.<ref>{{Cite web |date=2010-11-17 |url=https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112236/https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=[[دەیلی ئابووری کۆریا]] |language=ko |title="زیاتر لە مانگێک کارمان لەسەر داڕشتنەوەی گاڵتە بیانییەکان بۆ شێوازی کۆری کرد" |url-status=live}}</ref> برا بچووکەکەی دەرهێنەری مۆسیقا/ئاوازدانەر ھوانگ سانگ-جونە.<ref>{{Cite web |last=OSEN |date=2012-02-03 |url=http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112234/http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=mosen.mt.co.kr |language=ko |title=دەرهێنەری مۆسیقای 'شاژنی سەما' ھوانگ سانگ-جون، دەرکەوت کە «برای ڕاستەقینەی ھوانگ جونگ-مینە» |url-status=live}}</ref> بە تێکڕا، ھوانگ ساڵانە لە سێ بۆ چوار فیلمدا بەشداری دەکات. لە وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانەی کە دەڵێن زۆر فیلم پێشکەش دەکات، ھوانگ گوتی: «باوەڕم وابووە کە بەرپرسیارێتی ئەکتەران ئەوەیە کاتێک سیناریۆیەکی گونجاویان بۆ دێت پێش، باشترین هەوڵی خۆیان لە نواندندا بدەن.<ref name="love" /> من تەنها کاتێک هەناسە دەدەم و دەژیم کە نواندن دەکەم.»<ref name="truthful" /> چێژ لە لێدانی ئامێرە مۆسیقییەکان وەردەگرێت وەک خولیایەک. فێری لێدانی [[تەپڵ]] بوو بۆ ڕۆڵەکەی لە فیلمی ''براکانی واویکیکی''. بۆ فیلمی ''دوورگەی کەشتی جەنگی''، خۆی دیمەنی لێدانی [[کلارینێت|کلارینەتی]] ئەنجامدا بە بەکارهێنانی ئەو لێهاتووییانەی لە ڕێگەی خولیا کۆنەکەیەوە پەرەی پێداوە. هەروها کلارینەتی بۆ ئۆستی درامای ''هەش'' لێداوە و خولیای وەرگرتنی خولی [[چێلۆ|چەلۆشی]] هەبووە.<ref>{{cite news|title=ئەکتەر ○○○ «لێدانی ئامێر مۆسیقا خولیای منە... لە درام و کلارینەتەوە تا چەلۆ»|url=https://www.obsnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=1049538|work=OBS کیۆنگین تیڤی|access-date=2026-08-05|language=ko}}</ref> == فلیمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |1990 |کوری جەنەڕاڵ |خزمەتگوزاری مێز |ڕۆڵی کورت | rowspan="7" style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |url=https://n.news.naver.com/mnews/article/021/0000064297 |access-date=2024-04-24 |website=n.news.naver.com |language=ko |title="کشاندنەوەی سەرنج لە کەسایەتی قورسەوە بۆ گۆڕانکارییەکی فێنک"}}</ref> |- ! scope="row" |1999 |شیری |بریکاری تیم لێکۆڵینەوەی تایبەت |ڕۆڵی کورت |- ! scope="row" |2001 |براکانی واویکیکی |کانگ-سو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2002 |تیمی بەیسبۆڵی وای ئێم سی ئەی |ریۆ کۋانگ-تای | |- |فیلمی ڕێگا |دائێ-شیک | |- ! scope="row" |2003 |ژنی پارێزەرێکی باش |جو یۆنگ-جاک | |- ! scope="row" |2004 |گورگەکە دەگەڕێتەوە |گۆ جۆنگ-سیک | |- ! rowspan="5" scope="row" |2005 |ئەم کچە سەرنجڕاکێشە |نووسەر | | |- |ژیانێکی تاڵ و شیرین |باێک دائێ-شیک |دەرکەوتن | |- |سەربازەکانی بەھەشت |پارک جۆنگ-وۆ | | |- |تۆ خۆرەتاوی منی |سۆک-جۆنگ | | |- |هەمووی بۆ خۆشەویستی |نا دۆ-چۆل | | |- ! rowspan="2" scope="row" |2006 |پەیوەندی خوێناوی |دۆ جین-クۋانگ | | |- |بەزاندنی بەربەست |ئاڕ جەی (دەنگ) |دۆبلاژی کۆری | |- ! rowspan="3" scope="row" |2007 |خانووی ڕەش |جەۆن جۆن-ئۆه | |- |دڵخۆشی |یۆنگ-سو | |- |دایکی یازدەیەم |باێک-جۆنگ | |- ! scope="row" |2008 |پیاوێک کە پیاوی پۆڵا بوو |لی هیۆک-سوک | |- ! rowspan="2" scope="row" |2009 |لێکۆڵەری تایبەت |ھۆنگ جین-هۆ | |- |پێنج ھەستی خۆشەویستی |مین جای-ین |بەش: «لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە» |- ! rowspan="2" scope="row" |2010 |شمشێرەکانی خوێن |ھوانگ جۆنگ-ھاک | |- |ناڕەوا |چۆی چۆل-گی | |- ! rowspan="2" scope="row" |2011 |پاڵەوانەکانی مەیدانی جەنگ |کیم بەۆب-مین |دەرکەوتن | |- |مۆبی دیک |لی بانگ-وۆ | |- ! scope="row" |2012 |شاژنی سەما |خۆی | |- ! rowspan="3" scope="row" |2013 |جیهانی نوێ |جەنگ چۆنگ | |- |لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە |مین جای-ین | |- |مستەکۆڵکەکانی ئەستوورە |ئیم دۆک-کیو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2014 |پیاوێک لە خۆشەویستیدا |ھان تەی-ایل | |- |سروودێک بۆ باوکم |یۆن دۆک-سۆو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2015 |ڤیتێران |سۆ دۆ-چۆل | | |- |ھیمالایا |ئۆم هۆنگ-گیل | | |- ! rowspan="3" scope="row" |2016 |داواکاری گشتیی توندوتیژ |بیۆن جای-ووک | |- |شیوەنەکە |ئێل-گۋانگ | |- |ئاشۆرا: شارەکە شێتە |پارک سونگ-بای | |- ! scope="row" |2017 |دوورگەی کەشتی جەنگی |لی کانگ-ۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |last=گۆ |first=ئەون-جی |date=June 23, 2016 |script-title=ko:황정민·소지섭·송중기 주연 '군함도' 크랭크인 |trans-title='دوورگەی کەشتی جەنگی' بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین، سۆ جی-سۆب و سۆنگ جۆنگ-کی دەست بە وێنەگرتن دەکات |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20160623073000005 |website=یونھاپ نیووز |language=ko |via=}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت |پارک سۆک-یۆنگ | |- ! scope="row" |2019 |پارە |داواکار |دەنگ | |- ! scope="row" |2020 |لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە |کیم این-نام | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |date=October 3, 2019 |url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112033414/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 16, 2020 |work=کۆریان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین و لی جۆنگ-جای بۆ ڕزگاربوون لە خراپە |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |بارمتە: کەسایەتی بەناوبانگی ونبوو |خۆی | | style="text-align:center" |<ref name="hostage">{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|author=جۆ جی-یۆنگ|title=[فەرمی] فیلمی «بارمتە» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین بڕیارە لە هاویندا نمایش بکرێت.. پێشبینی ململانێی دوو قۆڵی لەگەڵ «مۆگادیشو» دەکرێت|trans-title=[Official] 'Hostage' starring Hwang Jung-min is also confirmed for summer release.. 2nd match with 'Mogadishu'|publisher=[[ناڤەر]]|work=[[سپۆرتس چۆسۆن]]|date=June 10, 2021|access-date=June 10, 2021|language=ko|archive-date=February 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212180901/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |ڕاوچی |لیۆتنانت لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم سۆن-ووک |date=July 30, 2022 |trans-title=Hwang Jung-min and Ju Ji-hoon... A special appearance in 'The Hunt' is like a film festival |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730052751/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-date=July 30, 2022 |access-date=July 30, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=تاکوو ھوانگ جونگ-مین و جو جی-هوون… دەرکەوتنی تایبەت لە «ڕاوچی» دا وەک فێستیڤاڵی فیلم وایە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2023 |دانوستانکار |جۆنگ جای-هۆ | | style="text-align:center" |<ref name="point">{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 7, 2022 |trans-title=The Worst Kidnapping Case"... Hwang Jung-min x Hyun Bin's 'Negotiation' will be released on January 18 next year |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112042407/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=December 7, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=خراپترین ڕووداوی ڕفاندن»… «دانوستان» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین x هیون بین، ١٨ی کانونی دووەمی ساڵی داهاتوو نمایش دەکرێت |publisher=SBS Entertainment News |url-status=live}}</ref> |- |کوشتنی بۆکسوون |شینیچیرو ئۆدا / کیم کۋانگ-لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 20, 2021 |trans-title=Hwang Jung-min confirmed for special appearance in 'Gil Bok-soon'... Reunion with Jeon Do-yeon after 16 years |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220021452/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-date=December 20, 2021 |access-date=December 20, 2021 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ھوانگ جونگ-مین، بەشداریی تایبەتی لە «گیل بۆکسوون» دا پشتڕاستکرایەوە… یەکگرتنەوە لەگەڵ جێۆن دۆ-یۆن دوای ١٦ ساڵ |publisher=[[سیستەمی پەخشی سێئول]] |url-status=live}}</ref> |- |١٢.١٢: ڕۆژەکە |چون دۆ-گۋانگ | | style="text-align:center" |<ref name="theday">{{cite web |author=موون جی-یۆن |date=February 18, 2022 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min, Jung Woo-sung, Lee Seong-min, Park Hae-joon, Kim Seong-gyun confirmed... 'Seoul Spring' crank-in on the 17th |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020835/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 18, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] ھوانگ جونگ-مین، جۆنگ وۆ-سۆنگ، لی سۆنگ-مین، پارک های-جۆن، کیم سۆنگ-گیون پشتڕاستکرانەوە.. «بەھاری سێئول» لە ١٧ی مانگدا دەست بە وێنەگرتن دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |ئەرک: خاچ |پارک کانگ-مۆ | | style="text-align:center" |<ref name="cross">{{Cite web |last=جۆ جی-یۆنگ |date=December 20, 2023 |trans-title=[Official] 'Cross', which provokes national anger and features Hwang Jung-min and smuggling queen Yeom Jeong-ah, is confirmed to be released in February 2024 |url=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0004090611 |access-date=December 20, 2023 |website=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |language=ko |title=[فەرمی] فیلمی «خاچ» کە تووڕەیی نیشتمانی لێدەكەوێتەوە و تێیدا ھوانگ جونگ-مین و ملوانکەی قاچاغچی یۆم جۆنگ-ئا دەبینرێن، بڕیارە لە شوباتی ٢٠٢٤ لە جەژنی سۆلدا نمایش بکرێت}}</ref> |- |من، جێبەجێکاری سزادان |سۆ دۆ-چۆل | | style="text-align:center" |<ref name="executioner">{{cite web |author=جۆ یۆن-گیۆنگ |date=July 5, 2022 |trans-title=[Exclusive] Jung Hae-in joins 'Veteran 2' as a new character... Hwang Jung-min and Two Top |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191036/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-date=July 5, 2022 |access-date=July 5, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[تایبەت] جۆنگ های-این بە فەرمی پەیوەندی بە کەسایەتییە نوێیەکەی «ڤیتێران ٢»وە دەکات… ھوانگ جونگ-مین و دوو لوتکە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2026 |[[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] |کۆ بۆم-سۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=جۆ |first=جی-یۆنگ |date=March 30, 2023 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min X Jo In-seong X Jeong Ho-yeon X Alicia Vikander X Michael Fassbender, Hong-Jin Na casts new film 'HOPE' |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330010409/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-date=March 30, 2023 |access-date=March 30, 2023 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] لە ھوانگ جونگ-مین x جۆ این-سۆنگ x جۆنگ هۆ-یۆن x ئەلیسیا ڤیکاندەر x مایکل فاسبێندەر، نای هۆنگ-جین بۆ فیلمە نوێیەکەی «هیوادا» کاست دەستنیشان دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |2009 |هاوسەرگیرییە ڕێککەوتووەکە |گۆ دۆنگ-باک | | |- ! scope="row" |2012 |نیمچە دوورگەی کۆریا |سۆ میۆنگ-جۆن | | |- ! scope="row" |2020 |هەش |هان جۆن هیۆک | | |- ! scope="row" |2022 |پیرۆزە مادەشیۆرەکان |جێۆن یۆ-هوان | | style="text-align:center" |<ref name="narco">{{cite web |author=کیم نا-یۆن |date=August 8, 2022 |trans-title=Ha Jung-woo X Hwang Jung-min → Jang Chen 'Suriname', confirmed to be released on Netflix on September 9 [Official] |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/108/0003077372 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808034439/https://entertain.naver.com/now/read?oid=108&aid=0003077372 |archive-date=August 8, 2022 |access-date=August 8, 2022 |work=ئێم تی ستار نیوز |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ها جۆنگ-وۆ x ھوانگ جونگ-مین ← جانگ چێن «سوری نام»، بڕیارە لە ٩ی ئەیلوول لە نێتفڵیکس بڵاوبکرێتەوە [فەرمی] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |نۆ مەتڵ |ئۆ چۆل-جین |دەرکەوتنی ڕوویدا | style="text-align: center;" | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Hwang Jung-min}} [http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm ھوانگ جونگ-مین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927235653/http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm |date=2019-09-27 }} لە کۆمپانیای ئێس ئێم {{kmdb person|00007364|ھوانگ جونگ-مین }} {{IMDb name|1058565|ھوانگ جونگ-مین }} {{HanCinema person}} {{DEFAULTSORT:Hwang, Jung-min}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] cx2fuhah9r8b4w7hq1ze6kovt7esxd7 1687721 1687719 2026-10-15T21:43:17Z Bilalinfo 57400 /* بەستەرە دەرەکییەکان */ 1687721 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}{{Infobox person|name=ھوانگ جونگ-مین|image=Hwang Jung-min in July 2026 (cropped).jpg|caption=ھوانگ لە تەممووزی ٢٠٢٦|birth_date={{Birth date and age|1970|9|1}}|birth_place=ماسان، پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور، کۆریای باشوور|education=پەیمانگای سێئول بۆ ھونەرەکان – شانۆ|years_active=١٩٩٤–ئێستا|agent=کۆمپانیای SEM|spouse={{Marriage|کیم می-ھی|2004}}|children=2|height_cm=182|website=}} '''ھوانگ جونگ-مین''' ({{Korean|hangul=황정민}}؛ لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٧٠) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. وەک یەکێک لە پڕداھاتترین ئەکتەرەکانی کۆریای باشوور، ھوانگ دووەم ئەکتەرە کە پەیوەندی بە «یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەر» لە چۆنگمورۆ کردووە.<ref>{{cite web |date=10 August 2017 |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165039/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-date=5 April 2023 |access-date=23 August 2017 |website=کورەیان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین پەیوەندی بە یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەرەوە دەکات |url-status=live}}</ref> کاروانە ھونەرییەکەی لە شانۆی موزیک دەستپێکرد و یەکەمجار وەک ئەکتەری سەرەکی لە درامای ڕۆمانسی تۆ خۆرەتاوی منی (٢٠٠٥) بەشداری کرد. ڕۆڵی سەرەکی لە زۆر فیلمی سەرکەوتووی بۆکس ئۆفیس گێڕاوە وەک ناڕەوا (٢٠١٠)، شاژنی سەما (٢٠١٢)، جیهانی نوێ (٢٠١٣)، سروودێک بۆ باوکم (٢٠١٤)، ڤیتێران (٢٠١٥)، ھیمالایا (٢٠١٥)، داواکاری گشتیی توندوتیژ (٢٠١٦)، شیوەنەکە (٢٠١٦)، سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت (٢٠١٨)، لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە (٢٠٢٠)، و ١٢.١٢: ڕۆژەکە (٢٠٢٣).<ref>{{cite web |date=16 January 2016 |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2016/01/16/P5MSBA3BQ2MP5DGULISFG6BAKU/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407033652/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/01/16/2016011600511.html?related_all |archive-date=7 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ئەکتەری سەرکەوتوو ھوانگ جونگ-مین بەردەوامی بە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس دەدات |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=30 May 2016 |url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406094444/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-date=6 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ھوانگ جونگ-مین لە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس بەردەوامە |url-status=live}}</ref> ڕۆڵەکەی لە کۆتا فیلمدا خەڵاتی باشتری ئەکتەری لە ٦٠ەمین [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتی ھونەری باێکسانگ]] بۆ دەستەبەر کرد.<ref>{{Cite web |author=Jang Ye-sol |date=May 7, 2024 |trans-title=Hwang Jung-min’s first win at the 'Baeksang Arts Awards', "'Spring in Seoul' requires courage, ♥ I love my wife" sheds tears |url=https://m.entertain.naver.com/article/609/0000850881?cluid=enter_202405080000_00000037 |access-date=May 12, 2024 |language=ko |via=ناڤەر |title=یەکەم سەرکەوتنی ھوانگ جونگ-مین لە خەڵاتەکانی ھونەری باێکسانگ؛ «بەھاری سێئول ئازایەتی دەوێت، ھاوسەرەکەم خۆشم دەوێیت» بە فرمێسکەوە |publisher=نیوزن}}</ref> == کاروانی هوونەری == === ١٩٩٥–٢٠٠٤: سەرەتاکان و پەڕینەوە بۆ فیلم === ھوانگ جونگ-مین کاروانی ھونەریی لە شانۆی موزیکاڵ دەستپێکرد، و یەکەم دەرکەوتنی وەک ئەکتەر لە ھێڵی ١ لە ساڵی ١٩٩٥ بوو.<ref>{{cite web |last=Jung |first=Jae-wal |date=30 November 2001 |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202230911/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-date=2014-02-02 |access-date=2013-07-14 |work=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title=بیبینن، ببیستن ٦ سۆلۆ دەڵێتەوە |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Choi |first=Min-woo |date=2 April 2006 |url=https://www.koreajoongangdaily.com/lifestyle/line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/11546519 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022044911/https://koreajoongangdaily.joins.com/2006/04/02/features/Line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/2705411.html |archive-date=2021-10-22 |access-date=2013-03-24 |website=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title='ھێڵی ١' ھێشتا بە سەرکەوتوویی لە ٣,٠٠٠ نمایش بەردەوامە |url-status=live}}</ref><ref>Park, Min-young (14 March 2011). [https://www.koreaherald.com/article/10337041 "ئایکۆنی شانۆی کۆری یادی ٢٠ ساڵەی دەگێڕێت"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315074711/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110314000801|date=2016-03-15}}. ''کۆریای ھێراڵد''. Retrieved 2013-03-24.</ref> دواتر لە چەندین شانۆگەری و موزیکاڵی جیاواز لە داھانگنو بەشداری کرد، وەک عیسا مەسیح سوپەرستار و پشیلەکان. سەرەڕای سەرکەوتنی لەسەر شانۆ، ھوانگ زەحمەتی زۆری بینی لە پەڕینەوە بۆ فیلم. ڕووبەڕووی خەباتێکی درێژخایەن بووەوە تا بەناوبانگ بێت، چونکە خەڵک دەیانگوت «دەموچاوی بۆ فیلم گونجاو نییە». ھەتا بیری لەوەش کردبووەوە دەست لە خەونەکەی ھەڵبگرێت، بەڵام سوور بوو لەسەر بڕیارەکەی بۆ بڕینی ڕێگای ئەکتەری. ھوانگ گوتی: «دوای ئەوەی ئارەزووم بۆ شانۆ و ھەستی بوون بەو کەسایەتییەی سەر شانۆ لا دروست بوو، ئیتر ھیچ کات بڕیارم لەسەر ھیچی تر نەداوە. ئەوەی کە ھیچ کات دوودڵ نەبووم -- ئەوە یەکێکە لەو شتانەی دەتوانم بە دڵنیاییەوە بیڵێم.»<ref>Choi, Ji-eun (31 December 2009). {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130702231631/http://us.tenasia.co.kr/archives/1375|title="سەرنج: ١٦ ئەستێرەکەی 🖤٢٠٠٩ - بەشی ١"}}. ''تێنئاسیا''. Retrieved 2013-03-24.</ref> == ژیانی تایبەتی == ھوانگ لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ لەگەڵ خانمەکتەری شانۆی موزیکاڵ کیم می-ھی هاوسەرگیری کرد.<ref>[http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3 "ئەکتەری فیلم ھوانگ جونگ-مین دوای ١٥ ساڵ هاوڕێیەتی لەگەڵ کیم می-ھی ژیانی هاوسەرگیری پێکهێنا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129205526/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3|date=2022-01-29}} (بە کۆری). ''ستار نیوز''. 6 September 2004. Retrieved 2013-03-24.</ref><ref>[http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268 "جوانی هاوسەرەکەی ھوانگ جونگ-مین، ئەکتەری موزیکاڵ کیم می-ھی، زۆر ناوازەیە!"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320000355/http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268|date=2012-03-20}} (بە کۆری). ''[[داوم|داوم کۆمۆنیکەیشن]]''. 24 January 2008. Retrieved 2013-03-24.</ref> کوڕێکیان هەیە بە ناوی ھوانگ سە-هیون.<ref>{{Cite web |date=2010-11-17 |url=https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112236/https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=[[دەیلی ئابووری کۆریا]] |language=ko |title="زیاتر لە مانگێک کارمان لەسەر داڕشتنەوەی گاڵتە بیانییەکان بۆ شێوازی کۆری کرد" |url-status=live}}</ref> برا بچووکەکەی دەرهێنەری مۆسیقا/ئاوازدانەر ھوانگ سانگ-جونە.<ref>{{Cite web |last=OSEN |date=2012-02-03 |url=http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112234/http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=mosen.mt.co.kr |language=ko |title=دەرهێنەری مۆسیقای 'شاژنی سەما' ھوانگ سانگ-جون، دەرکەوت کە «برای ڕاستەقینەی ھوانگ جونگ-مینە» |url-status=live}}</ref> بە تێکڕا، ھوانگ ساڵانە لە سێ بۆ چوار فیلمدا بەشداری دەکات. لە وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانەی کە دەڵێن زۆر فیلم پێشکەش دەکات، ھوانگ گوتی: «باوەڕم وابووە کە بەرپرسیارێتی ئەکتەران ئەوەیە کاتێک سیناریۆیەکی گونجاویان بۆ دێت پێش، باشترین هەوڵی خۆیان لە نواندندا بدەن.<ref name="love" /> من تەنها کاتێک هەناسە دەدەم و دەژیم کە نواندن دەکەم.»<ref name="truthful" /> چێژ لە لێدانی ئامێرە مۆسیقییەکان وەردەگرێت وەک خولیایەک. فێری لێدانی [[تەپڵ]] بوو بۆ ڕۆڵەکەی لە فیلمی ''براکانی واویکیکی''. بۆ فیلمی ''دوورگەی کەشتی جەنگی''، خۆی دیمەنی لێدانی [[کلارینێت|کلارینەتی]] ئەنجامدا بە بەکارهێنانی ئەو لێهاتووییانەی لە ڕێگەی خولیا کۆنەکەیەوە پەرەی پێداوە. هەروها کلارینەتی بۆ ئۆستی درامای ''هەش'' لێداوە و خولیای وەرگرتنی خولی [[چێلۆ|چەلۆشی]] هەبووە.<ref>{{cite news|title=ئەکتەر ○○○ «لێدانی ئامێر مۆسیقا خولیای منە... لە درام و کلارینەتەوە تا چەلۆ»|url=https://www.obsnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=1049538|work=OBS کیۆنگین تیڤی|access-date=2026-08-05|language=ko}}</ref> == فلیمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |1990 |کوری جەنەڕاڵ |خزمەتگوزاری مێز |ڕۆڵی کورت | rowspan="7" style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |url=https://n.news.naver.com/mnews/article/021/0000064297 |access-date=2024-04-24 |website=n.news.naver.com |language=ko |title="کشاندنەوەی سەرنج لە کەسایەتی قورسەوە بۆ گۆڕانکارییەکی فێنک"}}</ref> |- ! scope="row" |1999 |شیری |بریکاری تیم لێکۆڵینەوەی تایبەت |ڕۆڵی کورت |- ! scope="row" |2001 |براکانی واویکیکی |کانگ-سو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2002 |تیمی بەیسبۆڵی وای ئێم سی ئەی |ریۆ کۋانگ-تای | |- |فیلمی ڕێگا |دائێ-شیک | |- ! scope="row" |2003 |ژنی پارێزەرێکی باش |جو یۆنگ-جاک | |- ! scope="row" |2004 |گورگەکە دەگەڕێتەوە |گۆ جۆنگ-سیک | |- ! rowspan="5" scope="row" |2005 |ئەم کچە سەرنجڕاکێشە |نووسەر | | |- |ژیانێکی تاڵ و شیرین |باێک دائێ-شیک |دەرکەوتن | |- |سەربازەکانی بەھەشت |پارک جۆنگ-وۆ | | |- |تۆ خۆرەتاوی منی |سۆک-جۆنگ | | |- |هەمووی بۆ خۆشەویستی |نا دۆ-چۆل | | |- ! rowspan="2" scope="row" |2006 |پەیوەندی خوێناوی |دۆ جین-クۋانگ | | |- |بەزاندنی بەربەست |ئاڕ جەی (دەنگ) |دۆبلاژی کۆری | |- ! rowspan="3" scope="row" |2007 |خانووی ڕەش |جەۆن جۆن-ئۆه | |- |دڵخۆشی |یۆنگ-سو | |- |دایکی یازدەیەم |باێک-جۆنگ | |- ! scope="row" |2008 |پیاوێک کە پیاوی پۆڵا بوو |لی هیۆک-سوک | |- ! rowspan="2" scope="row" |2009 |لێکۆڵەری تایبەت |ھۆنگ جین-هۆ | |- |پێنج ھەستی خۆشەویستی |مین جای-ین |بەش: «لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە» |- ! rowspan="2" scope="row" |2010 |شمشێرەکانی خوێن |ھوانگ جۆنگ-ھاک | |- |ناڕەوا |چۆی چۆل-گی | |- ! rowspan="2" scope="row" |2011 |پاڵەوانەکانی مەیدانی جەنگ |کیم بەۆب-مین |دەرکەوتن | |- |مۆبی دیک |لی بانگ-وۆ | |- ! scope="row" |2012 |شاژنی سەما |خۆی | |- ! rowspan="3" scope="row" |2013 |جیهانی نوێ |جەنگ چۆنگ | |- |لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە |مین جای-ین | |- |مستەکۆڵکەکانی ئەستوورە |ئیم دۆک-کیو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2014 |پیاوێک لە خۆشەویستیدا |ھان تەی-ایل | |- |سروودێک بۆ باوکم |یۆن دۆک-سۆو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2015 |ڤیتێران |سۆ دۆ-چۆل | | |- |ھیمالایا |ئۆم هۆنگ-گیل | | |- ! rowspan="3" scope="row" |2016 |داواکاری گشتیی توندوتیژ |بیۆن جای-ووک | |- |شیوەنەکە |ئێل-گۋانگ | |- |ئاشۆرا: شارەکە شێتە |پارک سونگ-بای | |- ! scope="row" |2017 |دوورگەی کەشتی جەنگی |لی کانگ-ۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |last=گۆ |first=ئەون-جی |date=June 23, 2016 |script-title=ko:황정민·소지섭·송중기 주연 '군함도' 크랭크인 |trans-title='دوورگەی کەشتی جەنگی' بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین، سۆ جی-سۆب و سۆنگ جۆنگ-کی دەست بە وێنەگرتن دەکات |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20160623073000005 |website=یونھاپ نیووز |language=ko |via=}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت |پارک سۆک-یۆنگ | |- ! scope="row" |2019 |پارە |داواکار |دەنگ | |- ! scope="row" |2020 |لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە |کیم این-نام | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |date=October 3, 2019 |url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112033414/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 16, 2020 |work=کۆریان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین و لی جۆنگ-جای بۆ ڕزگاربوون لە خراپە |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |بارمتە: کەسایەتی بەناوبانگی ونبوو |خۆی | | style="text-align:center" |<ref name="hostage">{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|author=جۆ جی-یۆنگ|title=[فەرمی] فیلمی «بارمتە» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین بڕیارە لە هاویندا نمایش بکرێت.. پێشبینی ململانێی دوو قۆڵی لەگەڵ «مۆگادیشو» دەکرێت|trans-title=[Official] 'Hostage' starring Hwang Jung-min is also confirmed for summer release.. 2nd match with 'Mogadishu'|publisher=[[ناڤەر]]|work=[[سپۆرتس چۆسۆن]]|date=June 10, 2021|access-date=June 10, 2021|language=ko|archive-date=February 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212180901/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |ڕاوچی |لیۆتنانت لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم سۆن-ووک |date=July 30, 2022 |trans-title=Hwang Jung-min and Ju Ji-hoon... A special appearance in 'The Hunt' is like a film festival |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730052751/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-date=July 30, 2022 |access-date=July 30, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=تاکوو ھوانگ جونگ-مین و جو جی-هوون… دەرکەوتنی تایبەت لە «ڕاوچی» دا وەک فێستیڤاڵی فیلم وایە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2023 |دانوستانکار |جۆنگ جای-هۆ | | style="text-align:center" |<ref name="point">{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 7, 2022 |trans-title=The Worst Kidnapping Case"... Hwang Jung-min x Hyun Bin's 'Negotiation' will be released on January 18 next year |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112042407/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=December 7, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=خراپترین ڕووداوی ڕفاندن»… «دانوستان» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین x هیون بین، ١٨ی کانونی دووەمی ساڵی داهاتوو نمایش دەکرێت |publisher=SBS Entertainment News |url-status=live}}</ref> |- |کوشتنی بۆکسوون |شینیچیرو ئۆدا / کیم کۋانگ-لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 20, 2021 |trans-title=Hwang Jung-min confirmed for special appearance in 'Gil Bok-soon'... Reunion with Jeon Do-yeon after 16 years |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220021452/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-date=December 20, 2021 |access-date=December 20, 2021 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ھوانگ جونگ-مین، بەشداریی تایبەتی لە «گیل بۆکسوون» دا پشتڕاستکرایەوە… یەکگرتنەوە لەگەڵ جێۆن دۆ-یۆن دوای ١٦ ساڵ |publisher=[[سیستەمی پەخشی سێئول]] |url-status=live}}</ref> |- |١٢.١٢: ڕۆژەکە |چون دۆ-گۋانگ | | style="text-align:center" |<ref name="theday">{{cite web |author=موون جی-یۆن |date=February 18, 2022 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min, Jung Woo-sung, Lee Seong-min, Park Hae-joon, Kim Seong-gyun confirmed... 'Seoul Spring' crank-in on the 17th |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020835/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 18, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] ھوانگ جونگ-مین، جۆنگ وۆ-سۆنگ، لی سۆنگ-مین، پارک های-جۆن، کیم سۆنگ-گیون پشتڕاستکرانەوە.. «بەھاری سێئول» لە ١٧ی مانگدا دەست بە وێنەگرتن دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |ئەرک: خاچ |پارک کانگ-مۆ | | style="text-align:center" |<ref name="cross">{{Cite web |last=جۆ جی-یۆنگ |date=December 20, 2023 |trans-title=[Official] 'Cross', which provokes national anger and features Hwang Jung-min and smuggling queen Yeom Jeong-ah, is confirmed to be released in February 2024 |url=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0004090611 |access-date=December 20, 2023 |website=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |language=ko |title=[فەرمی] فیلمی «خاچ» کە تووڕەیی نیشتمانی لێدەكەوێتەوە و تێیدا ھوانگ جونگ-مین و ملوانکەی قاچاغچی یۆم جۆنگ-ئا دەبینرێن، بڕیارە لە شوباتی ٢٠٢٤ لە جەژنی سۆلدا نمایش بکرێت}}</ref> |- |من، جێبەجێکاری سزادان |سۆ دۆ-چۆل | | style="text-align:center" |<ref name="executioner">{{cite web |author=جۆ یۆن-گیۆنگ |date=July 5, 2022 |trans-title=[Exclusive] Jung Hae-in joins 'Veteran 2' as a new character... Hwang Jung-min and Two Top |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191036/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-date=July 5, 2022 |access-date=July 5, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[تایبەت] جۆنگ های-این بە فەرمی پەیوەندی بە کەسایەتییە نوێیەکەی «ڤیتێران ٢»وە دەکات… ھوانگ جونگ-مین و دوو لوتکە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2026 |[[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] |کۆ بۆم-سۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=جۆ |first=جی-یۆنگ |date=March 30, 2023 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min X Jo In-seong X Jeong Ho-yeon X Alicia Vikander X Michael Fassbender, Hong-Jin Na casts new film 'HOPE' |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330010409/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-date=March 30, 2023 |access-date=March 30, 2023 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] لە ھوانگ جونگ-مین x جۆ این-سۆنگ x جۆنگ هۆ-یۆن x ئەلیسیا ڤیکاندەر x مایکل فاسبێندەر، نای هۆنگ-جین بۆ فیلمە نوێیەکەی «هیوادا» کاست دەستنیشان دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |2009 |هاوسەرگیرییە ڕێککەوتووەکە |گۆ دۆنگ-باک | | |- ! scope="row" |2012 |نیمچە دوورگەی کۆریا |سۆ میۆنگ-جۆن | | |- ! scope="row" |2020 |هەش |هان جۆن هیۆک | | |- ! scope="row" |2022 |پیرۆزە مادەشیۆرەکان |جێۆن یۆ-هوان | | style="text-align:center" |<ref name="narco">{{cite web |author=کیم نا-یۆن |date=August 8, 2022 |trans-title=Ha Jung-woo X Hwang Jung-min → Jang Chen 'Suriname', confirmed to be released on Netflix on September 9 [Official] |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/108/0003077372 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808034439/https://entertain.naver.com/now/read?oid=108&aid=0003077372 |archive-date=August 8, 2022 |access-date=August 8, 2022 |work=ئێم تی ستار نیوز |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ها جۆنگ-وۆ x ھوانگ جونگ-مین ← جانگ چێن «سوری نام»، بڕیارە لە ٩ی ئەیلوول لە نێتفڵیکس بڵاوبکرێتەوە [فەرمی] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |نۆ مەتڵ |ئۆ چۆل-جین |دەرکەوتنی ڕوویدا | style="text-align: center;" | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Hwang Jung-min}} * [http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm ھوانگ جونگ-مین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927235653/http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm |date=2019-09-27 }} لە کۆمپانیای ئێس ئێم * {{kmdb person|00007364|ھوانگ جونگ-مین }} * {{IMDb name|1058565|ھوانگ جونگ-مین }} * {{HanCinema person}} {{DEFAULTSORT:Hwang, Jung-min}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] mzvcpvhe900cdk1es3hfdb07kl2mkks 1687954 1687721 2026-10-16T09:13:27Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1687954 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری کۆریای باشوور (لەدایکبووی ١٩٧٠)}}{{Infobox person|name=ھوانگ جونگ-مین|image=Hwang Jung-min in July 2026 (cropped).jpg|caption=ھوانگ لە تەممووزی ٢٠٢٦|birth_date={{Birth date and age|1970|9|1}}|birth_place=ماسان، پارێزگای گێۆنگسانگی باشوور، کۆریای باشوور|education=پەیمانگای سێئول بۆ ھونەرەکان – شانۆ|years_active=١٩٩٤–ئێستا|agent=کۆمپانیای SEM|spouse={{Marriage|کیم می-ھی|2004}}|children=2|height_cm=182|website=}} '''ھوانگ جونگ-مین''' ({{Korean|hangul=황정민}}؛ لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٧٠) ئەکتەرێکی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]. وەک یەکێک لە پڕداھاتترین ئەکتەرەکانی کۆریای باشوور، ھوانگ دووەم ئەکتەرە کە پەیوەندی بە «یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەر» لە چۆنگمورۆ کردووە.<ref>{{cite web |date=10 August 2017 |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165039/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601006&seq=4417&mode=VIEW&returnUrl=&searchKeyword= |archive-date=5 April 2023 |access-date=23 August 2017 |website=کورەیان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین پەیوەندی بە یانەی ١٠٠ ملیۆن بینەرەوە دەکات |url-status=live}}</ref> کاروانە ھونەرییەکەی لە شانۆی موزیک دەستپێکرد و یەکەمجار وەک ئەکتەری سەرەکی لە درامای ڕۆمانسی تۆ خۆرەتاوی منی (٢٠٠٥) بەشداری کرد. ڕۆڵی سەرەکی لە زۆر فیلمی سەرکەوتووی بۆکس ئۆفیس گێڕاوە وەک ناڕەوا (٢٠١٠)، شاژنی سەما (٢٠١٢)، جیهانی نوێ (٢٠١٣)، سروودێک بۆ باوکم (٢٠١٤)، ڤیتێران (٢٠١٥)، ھیمالایا (٢٠١٥)، داواکاری گشتیی توندوتیژ (٢٠١٦)، شیوەنەکە (٢٠١٦)، سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت (٢٠١٨)، لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە (٢٠٢٠)، و ١٢.١٢: ڕۆژەکە (٢٠٢٣).<ref>{{cite web |date=16 January 2016 |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2016/01/16/P5MSBA3BQ2MP5DGULISFG6BAKU/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407033652/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/01/16/2016011600511.html?related_all |archive-date=7 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ئەکتەری سەرکەوتوو ھوانگ جونگ-مین بەردەوامی بە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس دەدات |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=30 May 2016 |url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406094444/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2016/05/30/2016053001533.html |archive-date=6 April 2023 |access-date=23 August 2017 |work=چۆسون ئیلبۆ |title=ھوانگ جونگ-مین لە سەرکەوتنەکانی لە بۆکس ئۆفیس بەردەوامە |url-status=live}}</ref> ڕۆڵەکەی لە کۆتا فیلمدا خەڵاتی باشتری ئەکتەری لە ٦٠ەمین [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتی ھونەری باێکسانگ]] بۆ دەستەبەر کرد.<ref>{{Cite web |author=Jang Ye-sol |date=May 7, 2024 |trans-title=Hwang Jung-min’s first win at the 'Baeksang Arts Awards', "'Spring in Seoul' requires courage, ♥ I love my wife" sheds tears |url=https://m.entertain.naver.com/article/609/0000850881?cluid=enter_202405080000_00000037 |access-date=May 12, 2024 |language=ko |via=ناڤەر |title=یەکەم سەرکەوتنی ھوانگ جونگ-مین لە خەڵاتەکانی ھونەری باێکسانگ؛ «بەھاری سێئول ئازایەتی دەوێت، ھاوسەرەکەم خۆشم دەوێیت» بە فرمێسکەوە |publisher=نیوزن}}</ref> == کاروانی هوونەری == === ١٩٩٥–٢٠٠٤: سەرەتاکان و پەڕینەوە بۆ فیلم === ھوانگ جونگ-مین کاروانی ھونەریی لە شانۆی موزیکاڵ دەستپێکرد، و یەکەم دەرکەوتنی وەک ئەکتەر لە ھێڵی ١ لە ساڵی ١٩٩٥ بوو.<ref>{{cite web |last=Jung |first=Jae-wal |date=30 November 2001 |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202230911/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=1897704 |archive-date=2014-02-02 |access-date=2013-07-14 |work=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title=بیبینن، ببیستن ٦ سۆلۆ دەڵێتەوە |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Choi |first=Min-woo |date=2 April 2006 |url=https://www.koreajoongangdaily.com/lifestyle/line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/11546519 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022044911/https://koreajoongangdaily.joins.com/2006/04/02/features/Line-1-still-running-smooth-at-3000-shows/2705411.html |archive-date=2021-10-22 |access-date=2013-03-24 |website=کۆریای جوونگئانگ دەیلی |title='ھێڵی ١' ھێشتا بە سەرکەوتوویی لە ٣,٠٠٠ نمایش بەردەوامە |url-status=live}}</ref><ref>Park, Min-young (14 March 2011). [https://www.koreaherald.com/article/10337041 "ئایکۆنی شانۆی کۆری یادی ٢٠ ساڵەی دەگێڕێت"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315074711/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110314000801|date=2016-03-15}}. ''کۆریای ھێراڵد''. Retrieved 2013-03-24.</ref> دواتر لە چەندین شانۆگەری و موزیکاڵی جیاواز لە داھانگنو بەشداری کرد، وەک عیسا مەسیح سوپەرستار و پشیلەکان. سەرەڕای سەرکەوتنی لەسەر شانۆ، ھوانگ زەحمەتی زۆری بینی لە پەڕینەوە بۆ فیلم. ڕووبەڕووی خەباتێکی درێژخایەن بووەوە تا بەناوبانگ بێت، چونکە خەڵک دەیانگوت «دەموچاوی بۆ فیلم گونجاو نییە». ھەتا بیری لەوەش کردبووەوە دەست لە خەونەکەی ھەڵبگرێت، بەڵام سوور بوو لەسەر بڕیارەکەی بۆ بڕینی ڕێگای ئەکتەری. ھوانگ گوتی: «دوای ئەوەی ئارەزووم بۆ شانۆ و ھەستی بوون بەو کەسایەتییەی سەر شانۆ لا دروست بوو، ئیتر ھیچ کات بڕیارم لەسەر ھیچی تر نەداوە. ئەوەی کە ھیچ کات دوودڵ نەبووم -- ئەوە یەکێکە لەو شتانەی دەتوانم بە دڵنیاییەوە بیڵێم.»<ref>Choi, Ji-eun (31 December 2009). {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130702231631/http://us.tenasia.co.kr/archives/1375|title="سەرنج: ١٦ ئەستێرەکەی 🖤٢٠٠٩ - بەشی ١"}}. ''تێنئاسیا''. Retrieved 2013-03-24.</ref> == ژیانی تایبەتی == ھوانگ لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ لەگەڵ خانمەکتەری شانۆی موزیکاڵ کیم می-ھی هاوسەرگیری کرد.<ref>[http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3 "ئەکتەری فیلم ھوانگ جونگ-مین دوای ١٥ ساڵ هاوڕێیەتی لەگەڵ کیم می-ھی ژیانی هاوسەرگیری پێکهێنا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129205526/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2004090618252094387&type=3|date=2022-01-29}} (بە کۆری). ''ستار نیوز''. 6 September 2004. Retrieved 2013-03-24.</ref><ref>[http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268 "جوانی هاوسەرەکەی ھوانگ جونگ-مین، ئەکتەری موزیکاڵ کیم می-ھی، زۆر ناوازەیە!"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320000355/http://bbs.movie.daum.net/gaia/do/movie/menu/star/read?bbsId=P002&articleId=52268|date=2012-03-20}} (بە کۆری). ''[[داوم|داوم کۆمۆنیکەیشن]]''. 24 January 2008. Retrieved 2013-03-24.</ref> کوڕێکیان هەیە بە ناوی ھوانگ سە-هیون.<ref>{{Cite web |date=2010-11-17 |url=https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112236/https://www.hankyung.com/life/article/2010111784561 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=[[دەیلی ئابووری کۆریا]] |language=ko |title="زیاتر لە مانگێک کارمان لەسەر داڕشتنەوەی گاڵتە بیانییەکان بۆ شێوازی کۆری کرد" |url-status=live}}</ref> برا بچووکەکەی دەرهێنەری مۆسیقا/ئاوازدانەر ھوانگ سانگ-جونە.<ref>{{Cite web |last=OSEN |date=2012-02-03 |url=http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722112234/http://mosen.mt.co.kr/article/G1109348585 |archive-date=2023-07-22 |access-date=2023-07-22 |website=mosen.mt.co.kr |language=ko |title=دەرهێنەری مۆسیقای 'شاژنی سەما' ھوانگ سانگ-جون، دەرکەوت کە «برای ڕاستەقینەی ھوانگ جونگ-مینە» |url-status=live}}</ref> بە تێکڕا، ھوانگ ساڵانە لە سێ بۆ چوار فیلمدا بەشداری دەکات. لە وەڵامی ئەو ڕەخنەگرانەی کە دەڵێن زۆر فیلم پێشکەش دەکات، ھوانگ گوتی: «باوەڕم وابووە کە بەرپرسیارێتی ئەکتەران ئەوەیە کاتێک سیناریۆیەکی گونجاویان بۆ دێت پێش، باشترین هەوڵی خۆیان لە نواندندا بدەن.<ref name="love" /> من تەنها کاتێک هەناسە دەدەم و دەژیم کە نواندن دەکەم.»<ref name="truthful" /> چێژ لە لێدانی ئامێرە مۆسیقییەکان وەردەگرێت وەک خولیایەک. فێری لێدانی [[تەپڵ]] بوو بۆ ڕۆڵەکەی لە فیلمی ''براکانی واویکیکی''. بۆ فیلمی ''دوورگەی کەشتی جەنگی''، خۆی دیمەنی لێدانی [[کلارینێت|کلارینەتی]] ئەنجامدا بە بەکارهێنانی ئەو لێهاتووییانەی لە ڕێگەی خولیا کۆنەکەیەوە پەرەی پێداوە. هەروها کلارینەتی بۆ ئۆستی درامای ''هەش'' لێداوە و خولیای وەرگرتنی خولی [[چێلۆ|چەلۆشی]] هەبووە.<ref>{{cite news|title=ئەکتەر ○○○ «لێدانی ئامێر مۆسیقا خولیای منە... لە درام و کلارینەتەوە تا چەلۆ»|url=https://www.obsnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=1049538|work=OBS کیۆنگین تیڤی|access-date=2026-08-05|language=ko}}</ref> == فلیمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |1990 |کوری جەنەڕاڵ |خزمەتگوزاری مێز |ڕۆڵی کورت | rowspan="7" style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |url=https://n.news.naver.com/mnews/article/021/0000064297 |access-date=2024-04-24 |website=n.news.naver.com |language=ko |title="کشاندنەوەی سەرنج لە کەسایەتی قورسەوە بۆ گۆڕانکارییەکی فێنک"}}</ref> |- ! scope="row" |1999 |شیری |بریکاری تیم لێکۆڵینەوەی تایبەت |ڕۆڵی کورت |- ! scope="row" |2001 |براکانی واویکیکی |کانگ-سو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2002 |تیمی بەیسبۆڵی وای ئێم سی ئەی |ریۆ کۋانگ-تای | |- |فیلمی ڕێگا |دائێ-شیک | |- ! scope="row" |2003 |ژنی پارێزەرێکی باش |جو یۆنگ-جاک | |- ! scope="row" |2004 |گورگەکە دەگەڕێتەوە |گۆ جۆنگ-سیک | |- ! rowspan="5" scope="row" |2005 |ئەم کچە سەرنجڕاکێشە |نووسەر | | |- |ژیانێکی تاڵ و شیرین |باێک دائێ-شیک |دەرکەوتن | |- |سەربازەکانی بەھەشت |پارک جۆنگ-وۆ | | |- |تۆ خۆرەتاوی منی |سۆک-جۆنگ | | |- |هەمووی بۆ خۆشەویستی |نا دۆ-چۆل | | |- ! rowspan="2" scope="row" |2006 |پەیوەندی خوێناوی |دۆ جین-クۋانگ | | |- |بەزاندنی بەربەست |ئاڕ جەی (دەنگ) |دۆبلاژی کۆری | |- ! rowspan="3" scope="row" |2007 |خانووی ڕەش |جەۆن جۆن-ئۆه | |- |دڵخۆشی |یۆنگ-سو | |- |دایکی یازدەیەم |باێک-جۆنگ | |- ! scope="row" |2008 |پیاوێک کە پیاوی پۆڵا بوو |لی هیۆک-سوک | |- ! rowspan="2" scope="row" |2009 |لێکۆڵەری تایبەت |ھۆنگ جین-هۆ | |- |پێنج ھەستی خۆشەویستی |مین جای-ین |بەش: «لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە» |- ! rowspan="2" scope="row" |2010 |شمشێرەکانی خوێن |ھوانگ جۆنگ-ھاک | |- |ناڕەوا |چۆی چۆل-گی | |- ! rowspan="2" scope="row" |2011 |پاڵەوانەکانی مەیدانی جەنگ |کیم بەۆب-مین |دەرکەوتن | |- |مۆبی دیک |لی بانگ-وۆ | |- ! scope="row" |2012 |شاژنی سەما |خۆی | |- ! rowspan="3" scope="row" |2013 |جیهانی نوێ |جەنگ چۆنگ | |- |لە کۆتاییەکەمدا سەرەتای منە |مین جای-ین | |- |مستەکۆڵکەکانی ئەستوورە |ئیم دۆک-کیو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2014 |پیاوێک لە خۆشەویستیدا |ھان تەی-ایل | |- |سروودێک بۆ باوکم |یۆن دۆک-سۆو | |- ! rowspan="2" scope="row" |2015 |ڤیتێران |سۆ دۆ-چۆل | | |- |ھیمالایا |ئۆم هۆنگ-گیل | | |- ! rowspan="3" scope="row" |2016 |داواکاری گشتیی توندوتیژ |بیۆن جای-ووک | |- |شیوەنەکە |ئێل-گۋانگ | |- |ئاشۆرا: شارەکە شێتە |پارک سونگ-بای | |- ! scope="row" |2017 |دوورگەی کەشتی جەنگی |لی کانگ-ۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |last=گۆ |first=ئەون-جی |date=June 23, 2016 |script-title=ko:황정민·소지섭·송중기 주연 '군함도' 크랭크인 |trans-title='دوورگەی کەشتی جەنگی' بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین، سۆ جی-سۆب و سۆنگ جۆنگ-کی دەست بە وێنەگرتن دەکات |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20160623073000005 |website=یونھاپ نیووز |language=ko |via=}}</ref> |- ! scope="row" |2018 |سیخوڕێک بەرەو باکوور ڕۆیشت |پارک سۆک-یۆنگ | |- ! scope="row" |2019 |پارە |داواکار |دەنگ | |- ! scope="row" |2020 |لە خراپەکاری ڕزگارمان بکە |کیم این-نام | | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |date=October 3, 2019 |url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112033414/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=5238&mode=VIEW |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 16, 2020 |work=کۆریان فیلم بیز زۆن |title=ھوانگ جونگ-مین و لی جۆنگ-جای بۆ ڕزگاربوون لە خراپە |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |بارمتە: کەسایەتی بەناوبانگی ونبوو |خۆی | | style="text-align:center" |<ref name="hostage">{{Cite news|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|author=جۆ جی-یۆنگ|title=[فەرمی] فیلمی «بارمتە» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین بڕیارە لە هاویندا نمایش بکرێت.. پێشبینی ململانێی دوو قۆڵی لەگەڵ «مۆگادیشو» دەکرێت|trans-title=[Official] 'Hostage' starring Hwang Jung-min is also confirmed for summer release.. 2nd match with 'Mogadishu'|publisher=[[ناڤەر]]|work=[[سپۆرتس چۆسۆن]]|date=June 10, 2021|access-date=June 10, 2021|language=ko|archive-date=February 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212180901/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=076&aid=0003740649|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2022 |ڕاوچی |لیۆتنانت لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم سۆن-ووک |date=July 30, 2022 |trans-title=Hwang Jung-min and Ju Ji-hoon... A special appearance in 'The Hunt' is like a film festival |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730052751/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000307484 |archive-date=July 30, 2022 |access-date=July 30, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=تاکوو ھوانگ جونگ-مین و جو جی-هوون… دەرکەوتنی تایبەت لە «ڕاوچی» دا وەک فێستیڤاڵی فیلم وایە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2023 |دانوستانکار |جۆنگ جای-هۆ | | style="text-align:center" |<ref name="point">{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 7, 2022 |trans-title=The Worst Kidnapping Case"... Hwang Jung-min x Hyun Bin's 'Negotiation' will be released on January 18 next year |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112042407/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000290183 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=December 7, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=خراپترین ڕووداوی ڕفاندن»… «دانوستان» بە بەشداری ھوانگ جونگ-مین x هیون بین، ١٨ی کانونی دووەمی ساڵی داهاتوو نمایش دەکرێت |publisher=SBS Entertainment News |url-status=live}}</ref> |- |کوشتنی بۆکسوون |شینیچیرو ئۆدا / کیم کۋانگ-لی |دەرکەوتن | style="text-align:center" |<ref>{{cite web |author=کیم جی-های |date=December 20, 2021 |trans-title=Hwang Jung-min confirmed for special appearance in 'Gil Bok-soon'... Reunion with Jeon Do-yeon after 16 years |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220021452/https://entertain.naver.com/now/read?oid=416&aid=0000278212 |archive-date=December 20, 2021 |access-date=December 20, 2021 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ھوانگ جونگ-مین، بەشداریی تایبەتی لە «گیل بۆکسوون» دا پشتڕاستکرایەوە… یەکگرتنەوە لەگەڵ جێۆن دۆ-یۆن دوای ١٦ ساڵ |publisher=[[سیستەمی پەخشی سێئول]] |url-status=live}}</ref> |- |١٢.١٢: ڕۆژەکە |چون دۆ-گۋانگ | | style="text-align:center" |<ref name="theday">{{cite web |author=موون جی-یۆن |date=February 18, 2022 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min, Jung Woo-sung, Lee Seong-min, Park Hae-joon, Kim Seong-gyun confirmed... 'Seoul Spring' crank-in on the 17th |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020835/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003833674 |archive-date=November 12, 2020 |access-date=February 18, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] ھوانگ جونگ-مین، جۆنگ وۆ-سۆنگ، لی سۆنگ-مین، پارک های-جۆن، کیم سۆنگ-گیون پشتڕاستکرانەوە.. «بەھاری سێئول» لە ١٧ی مانگدا دەست بە وێنەگرتن دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |ئەرک: خاچ |پارک کانگ-مۆ | | style="text-align:center" |<ref name="cross">{{Cite web |last=جۆ جی-یۆنگ |date=December 20, 2023 |trans-title=[Official] 'Cross', which provokes national anger and features Hwang Jung-min and smuggling queen Yeom Jeong-ah, is confirmed to be released in February 2024 |url=https://entertain.naver.com/read?oid=076&aid=0004090611 |access-date=December 20, 2023 |website=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |language=ko |title=[فەرمی] فیلمی «خاچ» کە تووڕەیی نیشتمانی لێدەكەوێتەوە و تێیدا ھوانگ جونگ-مین و ملوانکەی قاچاغچی یۆم جۆنگ-ئا دەبینرێن، بڕیارە لە شوباتی ٢٠٢٤ لە جەژنی سۆلدا نمایش بکرێت}}</ref> |- |من، جێبەجێکاری سزادان |سۆ دۆ-چۆل | | style="text-align:center" |<ref name="executioner">{{cite web |author=جۆ یۆن-گیۆنگ |date=July 5, 2022 |trans-title=[Exclusive] Jung Hae-in joins 'Veteran 2' as a new character... Hwang Jung-min and Two Top |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191036/https://entertain.naver.com/now/read?oid=437&aid=0000304408 |archive-date=July 5, 2022 |access-date=July 5, 2022 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[تایبەت] جۆنگ های-این بە فەرمی پەیوەندی بە کەسایەتییە نوێیەکەی «ڤیتێران ٢»وە دەکات… ھوانگ جونگ-مین و دوو لوتکە |publisher=[[جی تی بی سی]] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2026 |[[ھیوا (فیلم ٢٠٢٦)|هیوا]] |کۆ بۆم-سۆک | | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=جۆ |first=جی-یۆنگ |date=March 30, 2023 |trans-title=[Official] Hwang Jung-min X Jo In-seong X Jeong Ho-yeon X Alicia Vikander X Michael Fassbender, Hong-Jin Na casts new film 'HOPE' |url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330010409/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&aid=0003988484 |archive-date=March 30, 2023 |access-date=March 30, 2023 |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=[فەرمی] لە ھوانگ جونگ-مین x جۆ این-سۆنگ x جۆنگ هۆ-یۆن x ئەلیسیا ڤیکاندەر x مایکل فاسبێندەر، نای هۆنگ-جین بۆ فیلمە نوێیەکەی «هیوادا» کاست دەستنیشان دەکات |publisher=[[سپۆرتس چۆسۆن]] |url-status=live}}</ref> |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|سەرچاوە|سەرچاوە(کان)}} |- ! scope="row" |2009 |هاوسەرگیرییە ڕێککەوتووەکە |گۆ دۆنگ-باک | | |- ! scope="row" |2012 |نیمچە دوورگەی کۆریا |سۆ میۆنگ-جۆن | | |- ! scope="row" |2020 |هەش |هان جۆن هیۆک | | |- ! scope="row" |2022 |پیرۆزە مادەشیۆرەکان |جێۆن یۆ-هوان | | style="text-align:center" |<ref name="narco">{{cite web |author=کیم نا-یۆن |date=August 8, 2022 |trans-title=Ha Jung-woo X Hwang Jung-min → Jang Chen 'Suriname', confirmed to be released on Netflix on September 9 [Official] |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/108/0003077372 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808034439/https://entertain.naver.com/now/read?oid=108&aid=0003077372 |archive-date=August 8, 2022 |access-date=August 8, 2022 |work=ئێم تی ستار نیوز |language=ko |via=[[ناڤەر]] |title=ها جۆنگ-وۆ x ھوانگ جونگ-مین ← جانگ چێن «سوری نام»، بڕیارە لە ٩ی ئەیلوول لە نێتفڵیکس بڵاوبکرێتەوە [فەرمی] |url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2025 |نۆ مەتڵ |ئۆ چۆل-جین |دەرکەوتنی ڕوویدا | style="text-align: center;" | |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Hwang Jung-min}} * [http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm ھوانگ جونگ-مین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927235653/http://www.semcompany.co.kr/front/management/#hjm |date=2019-09-27 }} لە کۆمپانیای ئێس ئێم * {{kmdb person|00007364|ھوانگ جونگ-مین }} * {{IMDb name|1058565|ھوانگ جونگ-مین }} * {{HanCinema person}} {{DEFAULTSORT:Hwang, Jung-min}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:باشترین ئەکتەر لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری گراند بێڵ]] [[پۆل:باشترین ئەکتەرە نوێیەکان لە بردنەوە خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] mla1jwytnn6sz81s5qs5mboajkvcl8f 3 305407 1687723 2026-10-15T22:01:26Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687723 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٠١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) r57o3hf0ndkvbpzth9w9wstmmheovnm 3 305408 1687775 2026-10-15T23:12:56Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687775 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٢٣:١٢، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 7638z92c1e4p3k77epoxumyx940mptn 0 305409 1687776 2026-10-15T23:38:09Z Shakew Sofe 79750 زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) 1687776 wikitext text/x-wiki '''سیروان عثمان سۆفی''' (ناسراو بە '''سیروان سۆفی''')، لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی عێراقییە و ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستانە. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی زیندانیانی سیاسیی عێراقی بەڕێوەبردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * **پۆستە فەرمییەکان:** لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی لە دەستەی زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. * **چالاکییەکان:** چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی کوردستان و عێراق ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == بەڵگەنامە و وێنەکان == [[پەڕگە:ناوی_وێنەکە_لێرە_بنووسە.jpg|ڕاست|وێنۆک|سیروان سۆفی لە کاتی کارە فەرمییەکانی]] == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و لیستە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسیی عێراق. ٢. ڕووماڵ و ئەرشیفی میدیایی (مەدی، کەرکووک ناو، پی یو کەی میدیا) لە ساڵانی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Figure 2: The presented TrianglePat-driven SOFE model. |ناونیشان=https://doi.org/10.7717/peerj-cs.3789/fig-2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=doi.org}}</ref> ra41uji2nuoqqt3frzb7u0t95phqqkg 1687778 1687776 2026-10-15T23:49:56Z Shakew Sofe 79750 خاوێنکردن و ڕێکخستنەوە 1687778 wikitext text/x-wiki '''سیروان عثمان سۆفی''' (ناسراو بە '''سیروان سۆفی''')، لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی عێراقییە و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]<nowiki/>ە. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی زیندانیانی سیاسیی عێراقی بەڕێوەبردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * **پۆستە فەرمییەکان:** لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی لە دەستەی زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. * **چالاکییەکان:** چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی کوردستان و عێراق ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == بەڵگەنامە و وێنەکان == [[پەڕگە:ناوی_وێنەکە_لێرە_بنووسە.jpg|ڕاست|وێنۆک|سیروان سۆفی لە کاتی کارە فەرمییەکانی]] == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و لیستە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسیی عێراق. ٢. ڕووماڵ و ئەرشیفی میدیایی (مەدی، کەرکووک ناو، پی یو کەی میدیا) لە ساڵانی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Figure 2: The presented TrianglePat-driven SOFE model. |ناونیشان=https://doi.org/10.7717/peerj-cs.3789/fig-2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-15 |وێبگە=doi.org}}</ref> sbyx3pa2s3iemi9g5l3i44ltuiaexpp 1687779 1687778 2026-10-15T23:55:35Z Shakew Sofe 79750 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687779 wikitext text/x-wiki '''سیروان عثمان سۆفی''' (ناسراو بە '''سیروان سۆفی''')، لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی عێراقییە و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی زیندانیانی سیاسیی عێراقی بەڕێوەبردووە،[١] و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * **پۆستە فەرمییەکان:** لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێری لە دەستەی زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * **چالاکییەکان:** چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی کوردستان و عێراق ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و پەرلەمانی عێراق و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == بەڵگەنامە و وێنەکان == [[پەڕگە:ناوی_وێنەکە_لێرە_بنووسە.jpg|ڕاست|وێنۆک|[[پەڕگە:Sirwan_Sofe_Profile_Picture.jpg|وێنۆک|Sirwan Sofe Profile Picture]]]] == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - حکومەتی عێراق.<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> tedc4fx3y91yqhuxg0all8420xxowkd 1687780 1687779 2026-10-15T23:59:16Z Shakew Sofe 79750 1687780 wikitext text/x-wiki '''سیروان عثمان سۆفی''' (ناسراو بە '''سیروان سۆفی''')، لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی هەرێمی کوردستان و عێراقە و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی زیندانیانی سیاسیی عێراقی بەڕێوەبردووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی کوردستان و عێراق ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و پەرلەمانی عێراق و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == بەڵگەنامە و وێنەکان == [[پەڕگە:ناوی_وێنەکە_لێرە_بنووسە.jpg|ڕاست|وێنۆک|[[پەڕگە:Sirwan_Sofe_Profile_Picture.jpg|وێنۆک|Sirwan Sofe Profile Picture]]]] == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - حکومەتی عێراق.<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> t9hhb9k55gwn29nz8so35gv26mwyd6k 1687786 1687780 2026-10-16T00:14:33Z Shakew Sofe 79750 چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان 1687786 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانکەری کەسایەتی|ناوی_تەواو=سیروان عثمان سۆفی|وێنە=[[File:Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|thumb|Sirwan Sofe Profile Picture]]|قەبارەی_وێنە=250px|ناوی_ژن_یان_مێرد=|لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|شوێنی_لەدایکبوون=عێراق|پیشە=سیاسەتمەدار، بەڕێوەبەری گشتی|پارت=پارتی دیموکراتی کوردستان}} '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی هەرێمی کوردستان و عێراقە و ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستانە. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی چاودێریی زیندانیانی سیاسیی عێراقی بەڕێوەبردووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستانە. == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * **پۆستە فەرمییەکان:** لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * **چالاکییەکان:** چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی کوردستان و عێراق ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و پەرلەمانی عێراق و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - حکومەتی عێراق.<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> o4a13nt77uthq8dy1wlil7wtvxlmq10 1687787 1687786 2026-10-16T00:20:05Z Shakew Sofe 79750 1687787 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق|عێراقی]] بەڕێوەبردووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. [[پەڕگە:Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|وێنۆک]] == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]].<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 2s3l5umq6077yxex476j1x8i2qrw5ro 1687788 1687787 2026-10-16T00:22:31Z Shakew Sofe 79750 1687788 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. [[پەڕگە:Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|وێنۆک]] == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]].<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 3hy08ha2h75v4jxoap07bzzgnlyb0gn 1687789 1687788 2026-10-16T00:42:16Z Shakew Sofe 79750 چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان 1687789 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]].<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 4embfb7z22l0olzdbwvjhbnb9uhiw87 1687790 1687789 2026-10-16T01:04:46Z Shakew Sofe 79750 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1687790 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == مێژوو == لە ساڵی ١٩٨٣دا، سیروان سۆفی لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە دەستگیر کرا و لە زیندانی ئەبوغرێب زیندانی کرا. دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاند، کە دواتر گۆڕدرا بۆ زیندانی هەتاهەتایی. لە ساڵی ١٩٨٨دا، دوای نزیکەی پێنج ساڵ زیندانی‌کردن، لە چوارچێوەی لێبوردنێکی گشتی ئازاد کرا. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]].<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> n1tc8laeqx5lgqeqd1vqy16v1ccgxbt 1687791 1687790 2026-10-16T01:09:29Z Shakew Sofe 79750 1687791 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == مێژوو == لە ساڵی ١٩٨٣دا، سیروان سۆفی لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|ڕژێمی بەعسی عێراقەوە]] دەستگیر کرا و لە زیندانی ئەبوغرێب زیندانی کرا. دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاند، کە دواتر گۆڕدرا بۆ زیندانی هەتاهەتایی. لە ساڵی ١٩٨٨دا، دوای نزیکەی پێنج ساڵ زیندانی‌کردن، لە چوارچێوەی لێبوردنێکی گشتی ئازاد کرا. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]].<references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 578a13axrf598kmj4toktnl6m5t1j8e 1687792 1687791 2026-10-16T01:10:33Z Shakew Sofe 79750 1687792 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == مێژوو == لە ساڵی ١٩٨٣دا، سیروان سۆفی لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|ڕژێمی بەعسی عێراقەوە]] دەستگیر کرا و لە زیندانی ئەبوغرێب زیندانی کرا. دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاند، کە دواتر گۆڕدرا بۆ زیندانی هەتاهەتایی. لە ساڵی ١٩٨٨دا، دوای نزیکەی پێنج ساڵ زیندانی‌کردن، لە چوارچێوەی لێبوردنێکی گشتی ئازاد کرا. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. <references group="https://almadapaper.net/17722/" /> kixirbn2seqamrmtrfpld33fk559c08 1687793 1687792 2026-10-16T01:27:53Z Shakew Sofe 79750 1687793 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. <gallery> پەڕگە:Sirwan sofe Document 11.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 9.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 10.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 7.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 8.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 5.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 4.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 6.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 3.jpg پەڕگە:Sirwan Sofe Document 1.jpg </gallery><references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 4mafkfud93jh1bkkka7esb9iefadore 1687834 1687793 2026-10-16T01:51:30Z Shakew Sofe 79750 1687834 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی عێراق خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. ٣. ئەرشیف و بڵاوکراوەکانی کەناڵ و ڕۆژنامەکانی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-16 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> <gallery> پەڕگە:Sirwan sofe Document 11.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 9.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 10.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 7.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 8.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 5.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 4.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 6.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 3.jpg پەڕگە:Sirwan Sofe Document 1.jpg </gallery><references group="https://almadapaper.net/17722/" /> kdberby6o454v531p1csbtat2a3jzz9 1687837 1687834 2026-10-16T01:52:20Z Shakew Sofe 79750 1687837 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. {{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. ٣. ئەرشیف و بڵاوکراوەکانی کەناڵ و ڕۆژنامەکانی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-16 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> <gallery> پەڕگە:Sirwan sofe Document 11.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 9.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 10.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 7.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 8.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 5.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 4.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 6.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 3.jpg پەڕگە:Sirwan Sofe Document 1.jpg </gallery><references group="https://almadapaper.net/17722/" /> drsb9no34kl0i3xu998oqge9q63rwtv 1687838 1687837 2026-10-16T01:59:42Z Shakew Sofe 79750 1687838 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]].{{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. ٣. ئەرشیف و بڵاوکراوەکانی کەناڵ و ڕۆژنامەکانی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-16 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> <gallery> پەڕگە:Sirwan sofe Document 11.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 9.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 10.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 7.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 8.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 5.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 4.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 6.jpg پەڕگە:Sirwan sofe Document 3.jpg پەڕگە:Sirwan Sofe Document 1.jpg </gallery><references group="https://almadapaper.net/17722/" /> 71gkle48alq30yu6pp6a4ojoiuxkb3r 1687840 1687838 2026-10-16T03:03:00Z Shakew Sofe 79750 چاکسازی (بچووک) 1687840 wikitext text/x-wiki '''سیروان سۆفی :''' لەدایکبووی (١٩ی ئابی ١٩٦٦)، کەسایەتییەکی سیاسی و فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق|عێراقە]] و ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]]. ناوبراو لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ تاوەکو ٢٠١٤ پۆستی بەڕێوەبەری گشتی زیندانیە سیاسیەکانی عێراقی بەڕێوەبردووە و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێریی زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] بووە، و لە ئێستادا ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانە]].{{کەسایەتی|ناو=سیروان سۆفی|وێنە=Sirwan Sofe Profile Picture.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩ی ئابی ١٩٦٦|حیزب=پارتی دیموکراتی کوردستان|پیشە=کەسایەتیی سیاسی|پۆستی پێشوو=بەڕێوەبەری گشتیی زیندانیانی سیاسیی عێراق|ماوەی پۆست=٢٠٠٨–٢٠١٤|پۆستی ئێستا=ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان}} == ژیان و بەرپرسیارێتییەکان == * پۆستە فەرمییەکان: لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەکوو ساڵی ٢٠١٤ وەک بەڕێوەبەری گشتی و ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری لە دەزگای زیندانیانی سیاسیی [[عێراق]] خزمەتی کردووە. لە ئێستاشدا وەک ئەندامی مەکتەبی ناوەندیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە کاری سیاسی و ڕێکخراوەییدا بەردەوامە. * چالاکییەکان: چەندین هەوڵ و هەنگاوی فەرمی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی زیندانیانی سیاسیی [[کوردستان]] و [[عێراق]] ناوە، بە ئامانجی پێدان و وەرگرتنەوەی ماف و ئیمتیازاتە دەستوورییەکانیان. لەم پێناوەشدا سەردانی فەرمی بۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە. == سەرچاوەکان == ١. ئەرشیف و بڵاوکراوە فەرمییەکانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی هەرێمی کوردستان]]. ٢. ئەرشیف و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دەستەی زیندانیانی سیاسی - [[حکوومەتی عێراق|حکومەتی عێراق]]. ٣. ئەرشیف و بڵاوکراوەکانی کەناڵ و ڕۆژنامەکانی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2010-02-28 |سەردێڕ=إقرار ملف 1500من السجناء السياسيين |ناونیشان=https://almadapaper.net/17722/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-16 |وێبگە=جريدة المدى |زمان=ar}}</ref> pzcec5hx39sekvjb66ly3cyowklsr60 6 305410 1687777 2026-10-15T23:46:35Z Shakew Sofe 79750 چاکسازی چاکسازی (بچووک) 1687777 wikitext text/x-wiki [[:پەڕگە:Sirwan Sofe Profile Picture.jpg]] 39obayadp5n15l313ugmu1u5fobcwlr 3 305411 1687842 2026-10-16T03:53:51Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687842 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٣:٥٣، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) tm1707ax9xlosmx2fjbmr1hgz4f7eka 3 305412 1687903 2026-10-16T06:22:30Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687903 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٢٢، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) km7dofbxavavcpfwsalnqjueu94j321 3 305413 1687980 2026-10-16T10:37:06Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1687980 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٣٧، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) bfv9d3pufdihqqd8mh8pjmur6jsla3u