Wikipedia cowiki https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 4 di settembre 0 1797 402342 391552 2026-05-27T09:03:02Z Fausta Samaritani 15085 fix, link 402342 wikitext text/x-wiki {{settembre}} U '''4 di settembre''' hè u 247esimu ghjornu (u 248esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu. == Evenimenti == == Nascite == - [[1969]]: [[Louis Aliot]], puliticante francesu.<br> - [[1981]]: [[Beyoncé]], cantatrice, ballerina, attrice è cinematografica americana.<br> == Morte == <gallery> Image:Belgische detective schrijver staat model bij het beeldje van Maigret in het Ams, Bestanddeelnr 919-5213.jpg|<small>[[Georges Simenon]] ([[13 di ferraghju]] [[1903]]-4 di settembre [[1989]]), 1966</small> </gallery> == Celebrazione == === Feste === Paesi è cità: I palermitani festighjeghjanu à Santa Rusalia duie volte l'annu: u 4 sittembre, anniversariu di a morte (?), è u 15 lugliu, anniversariu di a scuperta di e reliquie. U reliquiariu hè postu nantu à un carru altu quant'è e case, tiratu da 40 mule è carcu di musicanti. E prighere, i canti, l'evive, duranu cinque ghjorni. === I Santi === : [[Santa Rusalia]] Serebbi a figliola di u duca di Sinibalde - un discendente du [[Carlumagnu]] - è a nipote di [[Ghjilormu II di Sicila]].<br> A legenda dice chì, à 14 anni, era una bellissima zitella è chì a so anima era in periculu. Un ghjornu hà vistu a [[Madonna]]. E' a Madonna l'hà cunsigliatu di andassine sola in una furesta. Di notte tempu, parte da u castellu paternu, à [[crucifissu]] in manu. Un anghjulu, armatu cum'è un cavalieru, un altru vestutu da pelegrinu, a portanu in una grotta. Custì risicava di esse ritrova da i genitori, allora, qualchì mese dopu, l'anghjuli venenu à circalla è a cunducenu in cima di u [[monte Pelegrinu]].<br> Rusalia campa 16 anni in una caverna, nutrita da l'anghjuli di l'[[Eucaristia]]. E so osse sò state ritrove dui seculi dopu, u [[15 di lugliu]] [[1624]], un annu chì curria a pesta. Da tandu, a grotta hè stata trasfurmata in cappella cù una statua stracquata di a santa, fatta da Gregoriu Tedeschi. Etimolugia è nomi: Cf Rosa (23 agostu). Prutezzione: Santa Rusalia hè pregata in Sicilia quandu l'[[Etna]] minaccia. == In Corsica == == Ligami == * [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf] L'almanaccu 2006 di l'Adecec, {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }} {{mesi}} [[Categoria:Ghjornu di l'annu]] [[Categoria:Settembre]] q3ztp9ah459jfv11er2ljjj7yckr28z Marti 0 5966 402313 370589 2026-05-26T13:10:05Z Fausta Samaritani 15085 file 402313 wikitext text/x-wiki [[File:Mardi Gras, New Orleans.jpg|thumb|200px|right|Marti grassu à [[New Orleans]]]] U '''Marti''' hè u ghjornu di a [[sittimana]] chì veni dopu à u [[Luni]] è innanzi à u [[Marcuri]]. == Riferimenti == == Liami == {{Ghjorni di a sittimana}} [[Categoria:Ghjorni di a sittimana]] 7mn4zr86calcs02v7erxyk2i9dbpuch Prunelli (fiume) 0 6332 402335 370813 2026-05-27T08:24:44Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402335 wikitext text/x-wiki [[File:Korsika – Gorges du Prunelli - panoramio (2).jpg|thumb|200px|right|''Gorges du Prunelli'']] [[Image:Prunelli (Gorges) JPG2.jpg|thumb|200px|right|U Prunelli]] U '''Prunelli''' hè un [[fiume]] di [[Corsica]]. == Discrizzioni == == Riferimenti == == Ligami == {{Fiumi di Corsica}} [[Categoria:Fiumi di Corsica]] 8pl3053cvlfgqqdlqgh0l8btctsk4ce Fangu 0 6338 402308 370818 2026-05-26T12:48:46Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402308 wikitext text/x-wiki [[Image:Vallee Fango-Pont de Manso.jpg|thumb|250px|right|U Fangu]] [[File:Fango.png|thumb|350px|right|U Fangu]] U '''Fangu''' hè un [[fiume]] di [[Corsica]]. == Giugrafia == == Riferimenti == == Ligami == {{Fiumi di Corsica}} [[Categoria:Fiumi di Corsica]] as3wo5pl0j4zwdyw9nfebaqykwya4jb Abatescu 0 6341 402336 370821 2026-05-27T08:27:36Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402336 wikitext text/x-wiki [[Image:Abatesco-pont RN198-5.JPG|thumb|250px|right|L' Abatescu]] [[File:Barrage d'Agnatello mur.jpg|thumb|250px|right|Barrage di l'Abatescu]] L''''Abatescu''' hè un [[fiume]] di [[Corsica]]. == Discrizzioni == == Riferimenti == == Ligami == {{Fiumi di Corsica}} [[Categoria:Fiumi di Corsica]] kj5u18tdac802ydsdpaupljt4ou7vwd Cavu 0 6344 402329 402120 2026-05-26T21:44:23Z Fausta Samaritani 15085 file 402329 wikitext text/x-wiki [[Image:Rivière-Cavo.jpg|thumb|250px|right|U Cavu]] [[File:Natural pools in Corsica, France (52723284632).jpg|thumb|250px|right|U Cavu]] U '''Cavu''' hè un [[fiume]] di [[Corsica]]. == Giugrafia == == Riferimenti == == Ligami == {{Fiumi di Corsica}} [[Categoria:Fiumi di Corsica]] gwhdwjrx4in6gjrxnjeupt3maqj1ipq San Gimignano 0 7582 402337 334249 2026-05-27T08:32:45Z Fausta Samaritani 15085 fix, file 402337 wikitext text/x-wiki [[File:San Gimignano torri 1.jpg|thumb|300px|right|San Gimignano]] '''San Gimignano''' hè una cumuna [[toscana]] di a [[pruvincia di Siena]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == Teni 7.105 abitanti. == Rifarenzi == == Ligami annantu à a Reta == * [http://www.sangimignano.net Sangimignano.net] [[Categoria:Cumuna di Toscana]] bs93zy5uw4bzf7z0hr56p4wjec8crbs Ungheria 0 8662 402314 401295 2026-05-26T13:39:03Z ~2026-31416-37 28240 /* */ 402314 wikitext text/x-wiki {{Statu |nomeCompleto = Republica Ungrese |nomeUfficiale = Magyar Köztársaság |linkBandiera = Flag_of_Hungary.svg |paginaBandiera = |linkStemma = Coat of Arms of Hungary.svg |paginaStemma = |linkLocalizzazione = EU-Hungary.svg |motto = - ''nisunu'' - |mottoTraduzione = - ''nisunu'' - |lingua = [[lingua ungrese|ungrese]] |capitale = [[Budapest]] |capitaleAbitanti = 1 686 222 |capitaleAbitantiAnno = [[2024]] |governo = [[Republica parlamentaria]] |presidente = [[Tamás Sulyok]] |primoMinistro = [[Péter Magyar]] |indipendenza= [[896]] |elenco capi di stato = Presidente |elenco capi di governo = Primu Ministru |ingressoONU = [[24 d'ottobre]] [[1945]] |ingressoUE = [[1 di maghju]] [[2004]] |superficieTotale = 93 030 |superficieOrdine = 109 |superficieAcqua = 0,74 |popolazioneTotale = 9 599 744 |popolazioneAnno = 2009 |popolazioneOrdine = 83 |popolazioneDensita = 103 |continente = [[Europa]] |orario = [[Tempu Coordinatu Universale|UTC]] +1 |valuta = [[Forint]] |PIL= 196 417 000 |PILValuta= $ |PILAnno= 2008 |PILOrdine= 51 |PILprocapite= 19 553 |PILprocapiteValuta= $ |PILprocapiteAnno= 2008 |PILprocapiteOrdine= 44 |HDI= 0,879 (alto) |HDIAnno= 2007 |HDIOrdine= 43 |energia = <!-- consumo di energia pro capite - non scrivere kW/ab. che viene scritto già dal template - (consumo annuo totale in kWh diviso gli abitanti/365gg/24h) --> |tld = [[.hu]] |telefono = +36 |targa = H |inno = [[Himnusz]] |festa = [[20 d'aostu]], [[23 uttrovi]] è [[15 di marzu]] |note = <sup>1</sup>Hè unu di i 51 Stati chì hanu datu vita à l’[[ONU]] in u [[1945]]. }} L' '''Ungheria''' hè un paese situatu in [[Europa]]. A capitale di stu paese hè [[Budapest]]. [[File:Budapest_Parlament-2.jpg|thumb|left|[[Parlamentu Ungrese]] in Budapest|247x247px]] == Geografia == L’Ungheria si trova in l’[[Europa]] cintrale, senza accessu à u mare, è hà una superficia d’circa 93 000 km². U so paisaghju hè duminatu da a Piana di Pannonia, una vasta pianura fertile chì favurizeghja l’agricultura. U fiumu più impurtante hè u [[Danubiu]], chì attraversa [[Budapest]], a capitale, è divide u paese in duie parti. == Storia == L’Ungheria hà una storia ricca è cumplessa chì principia cù l’arrivu di e tribù magiare in a Piana di Pannonia à a fine di u IX seculu. In u [[1000]], u rè San Stefanu hà fundatu u [[Regnu d’Ungheria]], cunvertendu u populu à u cristianesimu è stabilendu un statu forte in l’[[Europa]] cintrale. Duranti u [[Medievu]], l’Ungheria hè stata una putenza regiunale, ma hà suffertu l’invasioni [[Mungolia|mongole]] ([[1241]]) è dopu l’occupazione ottomana di una parte di u so territoriu (XVI-XVII seculi). Dopu à a liberazione da l’Ottomani, l’Ungheria hè diventata parte di l’Imperu [[Austria|Austriacu]], è in u [[1867]], cù u [[Cumpromessu Austru-Ungherese]], hè nata l’[[Austria-Ungheria]], induve l’Ungheria hà avutu una larga autonomia. A [[Prima guerra mundiale|Prima Guerra Mundiale]] hà purtatu à a disfatta di l’Austria-Ungheria, è u [[Trattatu di Trianon]] ([[1920]]) hà riduttu drasticamente u territoriu è a pupulazione ungherese, un avvenimentu chì resta un puntu sensible in a storia naziunale. Duranti a [[Seconda Guerra Mundiale]], l’Ungheria s’hè allineata cù l’Asse, ma hè stata occupata da l’Unione Sovietica in u [[1945]], purtendu à un regime cumunista chì hà duratu finu à u [[1989]]. In u [[1956]], a Rivuluzione Ungherese contr’à u cuntrollu sovieticu hè stata repressa, ma hà dimustratu u desideriu di libertà di u populu. A transizione à a demucrazia in u [[1989]] hà apertu a strada à una ecunumia di mercatu è à l’adesione à l’[[Unione auropea|Unione Europea]] in u [[2004]].<ref>[https://index.hu/belfold/euigen4104/?token=98b3a2407f6e4aa1fe13eca7cb67e0af Belföld - Két nem szavazattal fogadta el a parlament az EU-csatlakozást]</ref> Dapoi u [[2010]], u guvernu di u [[Fidesz]], guidatu da [[Viktor Orbán]], hà aduttatu una pulitica naziunal-cunsirvatrice, chì hà generatu dibattiti nantu à a demucrazia è i rapporti cù l’[[Unione auropea|UE]]. == Economia == I settori i più dinamichi di l’ecunumia ungherese sò attualmente a farmacologia, l’industria di l’automobile (in particulare a pruduzzione di veiculi elettrichi è batterie), a raffinatura di petroliu, è i servizii finanziarii è bancarii. I servizii informatichi è l’innuvazione tecnologica (cum’è l’intelligenza artificiale è u sviluppu di software) cunnoscenu una crescita significativa, sustinuta da investimenti stranieri, in particulare da a [[China|Cina]] è a [[Germania]]. L’Ungheria hà ancu sviluppatu un settore di energia rinnuvevule, cù un focusu nantu à l’energia sulare, puru chì a dipendenza da l’energia fossile resta impurtante. == Politica == U presidente di l’Ungheria hè [[Tamás Sulyok]], membru indipendente ma sustinutu da u [[Fidesz]], ma ùn hà ch’è pocu putere. U primu ministru, di u [[Fidesz]], hè [[Viktor Orbán]], chì guida u guvernu dapoi u [[2010]]. == Cultura == L’Ungheria hà una cultura diversa è vibrante, influenzata da a so storia è a so pusizione in l’[[Europa]] cintrale. A [[lingua ungrese]], chì appartene à a famiglia ugro-[[Finlandia|finnica]], hè unica in a regione è hè un elementu cintrale di l’identità naziunale. ==Da vede dinò== - [[Mattia Corvinu d'Ungheria]]<br> - [[Muvimentu Momentum]]<br> == Ligami == * [https://magyarorszag.hu/ Situ ufficiale] * [https://visithungary.com/ Offiziu di turisimu] == Referenze == {{Reflist}}{{Unione europea}} {{Europa}}[[Categoria:Unioni Auropea]] [[Categoria:Ungheria| ]] rdicrsb7y5f632kjkheihxio2y2vukl Lingua danese 0 11353 402334 392372 2026-05-27T08:21:02Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402334 wikitext text/x-wiki [[File:Codex Holmiensis CE 1350.jpg|thumb|300px|right|''Codex Holmiensis'', c. [[1350]]]] A '''lingua danese''' (in danese: ''dansk'') hè una [[lingui ghjermanichi|lingua ghjermanica]]. Hè a lingua uffiziale di a [[Danimarca]]. === Discrizzioni === [[Categoria:Lingua germanica|Danese]] [[Categoria:Danimarca| ]] 8wo5fyywwyelasy6gv8vi51ej0b1ogd Canindeyú 0 11528 402310 402086 2026-05-26T12:53:57Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402310 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Canindeyú Department.svg|thumb|80px|right|Bandera]] [[File:Carapa sendero.png|thumb|250px|right|Sentieru di a Carapa]] '''Canindeyú''' hè un [[dipartimentu]] di u [[Paraguay]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == == Rifarenzi == == Liami == [[Categoria:Dipartimentu di Paraguay]] sdzeadhvtlzsc5an1zkd17g0kufucbz Royan 0 12326 402330 378860 2026-05-26T21:48:23Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402330 wikitext text/x-wiki [[File:Vue aérienne de Royan (1994).jpg|thumb|300px|right|Royan ([[1994]])]] '''Royan''' hè un cumune [[Francia|francese]] in u dipartimentu di a [[Charente Marittima]] è di a regione di a [[Nova Aquitania]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == L'abitanti di Royan si chjamanu i ''Royannais''. == Rifarenzi == == Liami == [[Categoria:Cità di a Francia]] gnubn3fll8yybq00n427volupmjeoil Pruvincia di Nuaru 0 12432 402320 399503 2026-05-26T21:07:35Z Fausta Samaritani 15085 402320 wikitext text/x-wiki A '''Pruvincia di Nuaru''' (in [[Italia|talianu]] ''Provincia di Nuoro''), in ([[lingua sarda|Sardu]] ''Provìntzia de Nùgoro'') hè una pruvincia di a [[Sardigna]]. U capilocu amministrativu hè [[Nuaru]] (talianu: ''Nuoro''). == Cumuni == I comuni de a Pruvincia di Nuaru son: [[Image:Monte Ortobene 2009 089.JPG|thumb|300px|right|Nuaru da o Monte Ortobene, [[2009]]]] [[Image:Monte Ortobene 076.jpg|thumb|300px|right|Monte Ortobene (Pruvincia di Nuaru)]] ;A<br> [[Aritzu]] (''Aritzo'') * [[Atzara]] * [[Austis]]<br> ;B<br> [[Brevìe]] (''Belvì'') * [[Bìroro]] (''Birori'') * [[Bolòtana]] (''Bolotana'') * [[Bòrore]] * [[Bortigale]] (''Bortigali'')<br> ;D<br> [[Dèsulu]] (''Desulo'') * [[Durgali]] (''Dorgali'') * [[Duarche]] (''Dualchì'')<br> ;F<br> [[Fonne]] (''Fonni'')<br> ;G<br> [[Gadoni]] * [[Garteddì]] (''Galtellì'') * [[Gavoi]]<br> ;I<br> [[Irgoli]]<br> ;L<br> [[Lei]] * [[Lòcula]] (''Loculi'') * [[Lodè]] * [[Lodine]] * [[Lùbula]] (''Lula'')<br> ;M<br> [[Macumere]] (''Macomer'') * [[Mamoyada]] (''Mamoiada'') * [[Meana]] (''Meana Sardo'')<br> ;N<br> [[Noragugume]] * '''[[Nùgoro]]''' (''Nuoro'')<br> ;O<br> [[Ollolai]] * [[Ortzai]] (''Olzai'') * [[Onanie]] (''Onanì'') * [[Oniai]] (''Onifai'') * [[Onieri]] (''Oniferi'') * [[Orane]] (''Orani'') * [[Orgòsolo]] * [[Orosei]] * [[Oroteddi]] (''Orotelli'') * [[Ortueri]] * [[Orune]] * [[Osidde]] (''Osidda'') * [[Otzana]] (''Ottana'') * [[Ovodda]]<br> ;P<br> [[Pasada]] (''Posada'')<br> ;S<br> [[Sarule]] * [[Silanos]] (''Silanus'') * [[Sindia]] * [[Sòrgunu]] (''Sorgono'')<br> ;T<br> [[Teti]] * [[Thiniscole]] (''Siniscola'') * [[Tìana]] * [[Tonara]] * [[Torpè]]<br> ;U<br> [[Ulìana]] (''Oliena'')<br> ;V<br> [[Vitzi]] (''Bitti'')<br> == Fiumi == ;F [[Flumendosa]] * [[categoria:Sardegna]] [[categoria:Pruvincie taliane]] dgb4ruu6z2b9l8qie7opzjxrfg2yis9 Macau 0 13267 402309 385047 2026-05-26T12:50:59Z Fausta Samaritani 15085 fix 402309 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Lago Nam Van, Macao, 2013-08-08, DD 05.jpg|thumb|350px|right|Macau]] '''Macau''' hè una cità [[China|chinese]] chi era sott'amministrazione [[Purtugallu|purtughese]] sinu à u [[1999]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == == Rifarenzi == == Liami == [[Categoria:China]] jj0k5f04x67p47r5a02jc710oxurs7s São Paulo (statu) 0 14067 402307 373986 2026-05-26T12:45:08Z Fausta Samaritani 15085 fix 402307 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" width="270px" |+<span style="font-size:large;">'''São Paulo'''</span> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Bandeira do estado de São Paulo.svg|140px]] | align="center" width="140px" | [[File:Brasao Estado SaoPaulo Brasil.svg|100px]] |- |} |- | Capilocu<br /><small>abitanti (yaro)</small> | [[São Paulo]]<br /><small> 11.244.369 ([[2010]])</small> |- | Altre cità importante | [[Guarulhos]], [[Campinas]], [[Santos]], [[Jundiaí]] |- | align=center colspan=2 | [[File:Brazil State SaoPaulo.svg|290px]] |- | Governatore | João Dória |- | [[Superficie]] | 248.209,426 Km<small><sup>2</small></sup> |- | Abitanti | 41.252.160 <small>([[2006]])</small> |- | [[Densità]] | 166.73/km<small><sup>2</sup></small> |- | Situ ufficiale | http://www.sp.gov.br |} '''São Paulo''' (in [[Portughese brasilianu|portughese]]) ò '''San Paulu''' (in [[lingua corsa|corsu]]), hè un [[Stati federali di u Brasile|statu]] di u [[Brasile]], tene come capilocu [[São Paulo]]. == Storia == == Giugrafia == Tene una superficia di 248.209,426 Km<small><sup>2</small></sup>. == Monumenti == == Demugrafia == ene 41.252.160 abitanti. == Rifarenzi == == Liami == [[Categoria:Stati di u Brasile]] 0m5uwhgji95s8m45xjrndgyygkaxrd1 Walt Disney 0 15974 402339 383336 2026-05-27T08:43:23Z Fausta Samaritani 15085 /* Da vede dinò */ link 402339 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Walt Disney 1946.JPG|thumb|right|200px|Walt Disney ([[1946]])]] [[File:Newman Laugh-O-Gram (1921).webm|thumb|thumbtime=2|upright=1.5|''Newman Laugh-O-Gram'' ([[1921]])]] '''Walter Elias''' "'''Walt'''" '''Disney''' ([[Chicago]], 5 di dicembre 1901 – Burbank, 15 di dicembre 1966) hè statu un animatore, imprenditore, pruduttore [[cinema|cinematugraficu]] è regista [[Stati Uniti d'America|statunitense]]. == Biugrafia == == Da vede dinò == * ''[[Bambi]]'' * ''[[Pinochju]]'' * ''[[Dumbo]]'' * ''[[The Fox and the Hound]]'' * ''[[Liv and Maddie]]'' (Sitcom annantu à Disney Channel) * ''[[Lady and the Tramp]]'' * ''[[Beauty and the Beast]]'' [[Categoria:Americanu|Disney, Walt]] [[Categoria:Biugrafia|Disney, Walt]] k0sunm2w02scd0v0pb3kqqb13q4n191 Nucleu Atomicu 0 19433 402311 383561 2026-05-26T12:55:57Z Fausta Samaritani 15085 file 402311 wikitext text/x-wiki [[File:Atom nucleon.jpg|thumb|250px|right|U Nucleu Atomicu]] U '''nucleu atomicu''' hè u locu postu à u centru di un [[atomu]], furmatu di [[Neutronu|neutroni]] è di [[Prutone|prutoni]]. == Descrizzioni == == Da vede dinò == * [[Atomu]] [[Categoria:Fisica]] t2ht35bk2kr7rqqfg0c46x9e06skxq2 Tsai Ing-wen 0 19721 402312 400380 2026-05-26T12:58:35Z Fausta Samaritani 15085 fix 402312 wikitext text/x-wiki [[File:台灣總統蔡英文.jpg|thumb|200px|right|Tsai Ing-wen]] '''Tsai Ing-wen''' ([[31 d'aostu]] [[1956]]) hè u presidente di a [[Taiwan]]. === Biugrafia === [[Categoria:Puliticante|Ing-wen, Tsai]] [[Categoria:Biugrafia|Ing-wen, Tsai]] 78m23h6vw714d58g4rxlba40yu20iq7 Beauty and the Beast 0 19745 402338 358587 2026-05-27T08:41:20Z Fausta Samaritani 15085 file 402338 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Beauty And The Beast - Official Logo.jpg|thumb|250px|right|Logo di ''A Bella è a Bestia'']] '''''Beauty and the Beast''''' (in [[lingua corsa|corsu]]: ''A Bella è a Bestia''; tìtulu [[lingua francese|francese]]: ''La Belle et la Bête'') hè un [[cinemà|filmu]] d'animazione musicale di fantasia rumantica [[Stati Uniti d'America|americanu]] di l'annu [[1991]] prudottu da [[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Feature Animation]] è publicatu da [[Walt Disney Pictures]]. [[Categoria:Filmu di l'annu 1991]] [[Categoria:Filmu d'animazione]] [[Categoria:Filmu americanu]] [[Categoria:Drama (Filmu)]] tsp5va5tdg4odio6fm4qtj5ko2txpiy Ranochja sarda 0 20416 402324 374039 2026-05-26T21:23:31Z Fausta Samaritani 15085 categuria 402324 wikitext text/x-wiki {| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: #F6EBE4" ! colspan="3" style="background:#FF9999" | {| style="background:#FF9999" align="center" width="100%" | padding=0px| ! style="background:#FF9999" width="100%" |<span style="color:white; font-size:large;">'''A ranochja sarda'''</span> | padding=0px| |} |----- | colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Hyla_sarda_g2.jpg|250px]] |----- ! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">Hyla sarda</span> |----- ! colspan=2 bgcolor="pink" | [[Classificazioni scentifica]] |----- | Regnu | ''[[Animalia]]'' |----- | Divisioni | ''[[Chordata]]'' |----- | Classa | ''[[Amphibia]]'' |----- | Ordini | ''[[Anura]]'' |----- | Famiglia | ''[[Hylidae]]'' |----- | Genaru | ''[[Hyla]]'' |----- | align="center" bgcolor="pink" colspan="2" | [[Nomu binuminali]] |----- | align="center" colspan="2" | ''Hyla sarda''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;"> [[Linnaeus]], 1753</span> |----- | align="center" colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Hyla_sarda_(spotted).jpg|250px]] |----- |} A ranochja sarda (''Hyla sarda'' De Betta, [[1853]]) hè un anfibiu di l'ordini di l'[[Anura]], di a famiglia di l'[[Hylidae]], endemicu di a [[Sardegna]], di a Corsica è di l'Arcipelagu Tuscanu.<ref>'Ss'articulu pruveni in parti da l'articulu currispundenti di a wikipedia in talianu.</ref> ==Discrizzioni== [[File:Hyla sarda05.jpg|thumb|left]] A ranochja sarda hè a più chjuca di i ranochji, incù u corpu generalamenti longu à u massimu 4 centimi, raramenti finu à 5 centimi. A testa hè corta è larga, pocu staccata da u restu di u corpu, incù l'ochja maiori è spurghjenti. I masci t'ani in currispundenza di a vola u saccu vucali, riconoscibile ancu quand'eddi ùn cantani micca par a prisenza di numarosi ripiigamenti cutanei. I dita t'ani dilatazioni à ventosa chì parmettini d'aderiscia è d'arrampicà si annantu à una superficia qualunqua. A peddi hè tisgia, incù una culurazioni par u più verdi lucicanti, più o menu scura, ma à spessu incù i tacchi annantu à u dossu grisgi o niricci o ancu verdi più scuri. A vola è u ventri sò bianchi. Annantu à i lati si scegli una fascia nera chì parti da i nari finu à u fiancu, attravirsendu l'ochji. Cuntrariamenti à a ranochja taliana, quidda sarda ùn prisenta micca a dirivazioni dursali di a strisica nera. A striscia hè inoltri pocu burdata di biancu. ==Biulugia== L'adultu hè insettivoru, u capaccionu hè par u più detritivoru. L'adultu hà abitudini nutturni, di ghjornu si ni stà annantu à a vegetazioni bassa (machja è arbusti) in i loca adumbrati. Nonustanti a vita privalintamenti arburicula, campa in prussimità di l'acqua, vicinu à stagni o corsi d'acqua. Rispettu à l'altri ranochji, supporta megliu longhi periodi di sicchina è risisti ancu di più à l'alti tinori di salinità di l'acqua. Si ripruduci una volta à l'annu, incù una staghjoni chì principia à a fini di l'inguernu è cuntinueghja finamenti à u principiu di l'istatina, incù un'intensità massima d'aprili è di maghju. Mentri sta staghjoni i masci grachjani in coru chjamendu i femini à l'accuppiamentu. U grachju di a ranochja sarda hè forti è acutu ed hà un ritmu più rapitu rispettu à i ranochji cumuni (''Hyla intermedia'' è ''Hyla arborea''). L'accuppiamenti ani locu duranti l'ori nutturni in l'acqua è l'ova sò diposti frà a vegetazioni sutterania, in massareddi ghjilatinosi. Una femina pò dipona finu à un migliaiu d'ova. A sbucciata di l'ova avveni dopu à circa dui sittimani è u sviluppu larvali si compii in circa trè mesa o pocu menu. I ghjovani adulti ani una lunghezza di circa 1,5 cm. ==Distribuzioni è ambienti== [[File:Hyla_sarda01.jpg|thumb|180px|left]] A ranochja sarda vivi in Corsica, Sardegna, Isula d'Elba è Capraia. Hè inoltri prisenti in parechji isuli minori di a Corsica (Isula Cavaddu, Lavezzu è ancu l'[[Isuli Sanguinari]]) è di a Sardegna (Isula di San Petru, A Matalena, Caprera). Sò prifiriti l'ambienti di pianura è di cuddina è ùn si trova aldilà di 1000 metri d'altezza. Spezia moltu cumuna, si ritrova in qualsiasi ambienti purch'eddi fussini prisenti i fonti d'acqua, ancu un vulumu riduttu è di carattaru effimeru. Si adatta ancu à l'ambienti antrupizati, tanti residenziali ch'è agriculi. ==Statu di cunsirvazioni== Nonustanti u fattu ch'edda hè cunsidarata una spezia sempri cumuna è abundantamenti diffusa, a ranochja sarda pò essa minacciata par via di a riduzioni di l'ambienti naturali è di l'incendii. U statutu di prutizzioni hè difinitu da a Direttiva di l'Unioni Auropea n. 43 di u 1992. == Noti == <references/> [[Categoria:Hylidae]] 6hxqs8mlrdpeu41solsly0cygfhdaj4 Bobbi Brown 0 22528 402340 382770 2026-05-27T08:48:58Z Fausta Samaritani 15085 fix, link 402340 wikitext text/x-wiki [[File:Bobbi Brown 2010.jpg|thumb|200px|right|Bobbi Brown ([[2010]])]] '''Bobbi Brown''' (* [[14 d'aprile]] [[1957]]) hè una maquillatora prufessiunale [[Stati Uniti d'America|americana]] (''makeup artist''), autrice, è fundatrice di ''Bobbi Brown Cosmetics''. == Biugrafia == Brown hà creatu dece rossetti à l'ombra naturale chì secondu Entrepreneur "anu rivoluziunatu l'industria di a bellezza". Hà scrittu nove libri nantu à a bellezza è u benistà. Dopu à avè lasciatu ''Bobbi Brown Cosmetics'' in u [[2016]] hà lanciatu ''Beauty Evolution LLC'' è hè stata certificata cum'è coach di salute per mezu di l'Istitutu di Nutrizione Integrativa. Brown hà ancu iniziatu una linea di prudutti di benistà ispirati à a bellezza. Gestisce un situ web edituriale. Ella è u so maritu, Steven Plofker, anu reinventatu "The George", un hotel boutique di 32 camere situatu in [[Montclair]], in u [[New Jersey]]. == Da vede dinò == [[Beauty salon]]<br> [[Categoria:Americana|Brown, Bobbi]] [[Categoria:Biugrafia|Brown, Bobbi]] oen6re7m0sjx4w3pmmdxvgyd5matlss Beyoncé 0 23348 402341 384248 2026-05-27T08:53:28Z Fausta Samaritani 15085 fix, link 402341 wikitext text/x-wiki [[File:Beyonce - The Formation World Tour, at Wembley Stadium in London, England.jpg|thumb|200px|right||Beyoncé ([[2016]])]] '''Beyoncé''', nome cumpletu '''Beyoncé Giselle Knowles''' ([[4 di settembre]] [[1981]] in [[Houston]], [[Stati Uniti d'America]]) ghjè una cantatrice, ballerina, attrice è cinematografica americana. == Biugrafia == == Albumi == - ''Dangerously in Love'' (2003)<br> - ''B'Day'' (2006)<br> - ''I Am... Sasha Fierce'' (2008)<br> - ''4'' (2011)<br> - ''Beyoncé'' (2013)<br> - ''Lemonade'' (2016)<br> - ''Renaissance'' (2022)<br> [[Categoria:Biugrafia]] [[Categoria:Musicante|Beyoncé]] p73ogvbr45ngd19cly7ckf1llfup7qv Ambienti 0 25807 402319 395271 2026-05-26T15:57:48Z Fausta Samaritani 15085 fix 402319 wikitext text/x-wiki [[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|250px|thumb|U Pianeta [[Terra]]]] [[File:Montegrosso fontaine de Montemaggiore.jpg|250px|thumb|A Fontana di [[Montegrossu|Montemaggiore]].]] L'<nowiki/>'''ambienti''', hè l'insieme di ''elementi viventi'', cum'è per esempiu, ''[[flora]]'' è ''flone'', è elementi inerti chì custituiscenu un spaziu datu, chì influenzanu u sviluppu è a sopravvivenza di un urganismu, è chì permettenu u sviluppu di ecosistemi. === Discrizzione === Dui aspetti sò generalmente inclusi:<br> - unità ecologiche chì sò sistemi naturali senza assai interferenza umana.<br> Questi includenu tutta a ''vegetazione'', i ''microorganismi'', a [[terra]], i rocci, l'''atmosfera'' è l'avvenimenti naturali, risorse naturali universali è fenomeni fisichi chì mancanu di cunfini definiti.<br> Questi include: u ''[[clima]]'', l'<nowiki/>''[[aria]]'', l'<nowiki/>''[[acqua]]'', l'<nowiki/>''[[energia]]'', a ''radiazione'', a ''[[carica elettrica]]'' è u ''[[magnetismu]]''.<br> [[Categoria:Ambiente]] krt3m95tpcg56eokbtr8j0tetorpis0 Epigonidae 0 26479 402331 399914 2026-05-27T08:11:46Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402331 wikitext text/x-wiki '''Epigonidae'''. [[File:Stromboli-Pomatomus telescopium.jpg|thumb|250px|right|''Stromboli-Pomatomus telescopium'']] [[File:Sphyraenops bairdianus.jpg|thumb|250px|right|''[[Sphyraenops bairdianus]]'']] ;E [[Epigonus denticulatus]]<br> [[Epigonus telescopus]]<br> [[Categoria:Epigonidae]] fjlmpsrcofz440n1mbp5r1o5r87sl56 402332 402331 2026-05-27T08:13:42Z Fausta Samaritani 15085 402332 wikitext text/x-wiki Famiglia di i '''Epigonidae'''. [[File:Stromboli-Pomatomus telescopium.jpg|thumb|250px|right|''Stromboli-Pomatomus telescopus']] [[File:Sphyraenops bairdianus.jpg|thumb|250px|right|''[[Sphyraenops bairdianus]]'']] === Listinu di i Epigonidae 0== ;E [[Epigonus denticulatus]]<br> [[Epigonus telescopus]]<br> [[Categoria:Epigonidae]] fvgxm5r5ijcmflpm22xrrzncc7vi1y7 Hesperiidae 0 26483 402333 399930 2026-05-27T08:17:23Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 402333 wikitext text/x-wiki Famiglia di i '''Hesperiidae'''. [[File:Ochlodes sylvanus 2014 07 Kanalküste3.jpg|thumb|200px|right|''[[Ochlodes sylvanus]]'']] [[File:Thymelicus acteon-201606171.jpg|thumb|200px|right|''[[Thymelicus acteon]]'']] === Listinu di i Hesperiidae === ;C [[Carcharodus alceae]]<br> ;P [[Pyrgus armoricanus]]<br> [[Categoria:Hesperiidae]] 17zt3ust26nhkd50u5jpj1onnm41c1e 1711 0 26972 402315 2026-05-26T15:32:28Z Fausta Samaritani 15085 annu 1711 402315 wikitext text/x-wiki U '''1711''' (MDCCXI in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. {{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1690|1700|1710|1720|1730|1707|1708|1709|1710|1711|1712|1713|1714|1715}} == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1711] Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese. [[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]] g8sqke7gjxznx68mdqnltld9nufmsyq 402318 402315 2026-05-26T15:41:37Z Fausta Samaritani 15085 file 402318 wikitext text/x-wiki U '''1711''' (MDCCXI in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. {{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1690|1700|1710|1720|1730|1707|1708|1709|1710|1711|1712|1713|1714|1715}} [[File:Destruction of Port-Royal.jpg|thumb|280px|right|Distruzzione di l'Abbazia di Port Royal]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1711] Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese. [[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]] 72cjcjj3ruhfoqoimqx9mri5oliee70 1712 0 26973 402316 2026-05-26T15:33:37Z Fausta Samaritani 15085 annu 1712 402316 wikitext text/x-wiki U '''1712''' (MDCCXII in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. {{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1690|1700|1710|1720|1730|1708|1709|1710|1711|1712|1713|1714|1715|1716}} == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1712] Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese. [[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]] q7gtnivx9otu8gxn25i4mwduj45id1m 402317 402316 2026-05-26T15:38:50Z Fausta Samaritani 15085 file 402317 wikitext text/x-wiki U '''1712''' (MDCCXII in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. {{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1690|1700|1710|1720|1730|1708|1709|1710|1711|1712|1713|1714|1715|1716}} [[File:Peter I and Catherine I wedding 1712.jpg|thumb|300px|right|Nozze di Pietru I è di Caterina di Russia]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1712] Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese. [[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]] bnl77gayu51jywklecs5djv0kvn5bws Categoria:Phytolaccaceae 14 26974 402321 2026-05-26T21:10:19Z Fausta Samaritani 15085 categuria 402321 wikitext text/x-wiki <br> [[Categoria:Caryophyllales]] j6goorkj1ime40t4x1ihog0mfzr4qpk Phytolaccaceae 0 26975 402322 2026-05-26T21:14:50Z Fausta Samaritani 15085 pagina nova 402322 wikitext text/x-wiki Famiglia di i '''Phytolaccaceae'''. ===Listinu di i Phytolaccaceae === ;P [[Phytolacca dioica]]<br> ;U [[Uva di sarpe]]<br> [[Categoria:Phytolaccaceae]] h6b9xvb7szkq6yt1v1fl3l5z9lb13gq 402323 402322 2026-05-26T21:17:53Z Fausta Samaritani 15085 file 402323 wikitext text/x-wiki Famiglia di i '''Phytolaccaceae'''. [[File:Ercilla spicata.jpg|thumb|250px|right|''[[Ercilla spicata]]'']] ===Listinu di i Phytolaccaceae === ;P [[Phytolacca dioica]]<br> ;U [[Uva di sarpe]]<br> [[Categoria:Phytolaccaceae]] 1o6eli4rkqjpmvlbjwxx9j0yydetl2i Categoria:Hylidae 14 26976 402325 2026-05-26T21:24:40Z Fausta Samaritani 15085 categoria 402325 wikitext text/x-wiki <br> [[Categoria:Anura]] n0hifg24sbiafv7n04kalqy3wl0a01d Hylidae 0 26977 402326 2026-05-26T21:28:20Z Fausta Samaritani 15085 pagina nova 402326 wikitext text/x-wiki Famiglia di i ''' Hylidae'''. === Listinu di i Hylidae === ;R [[Ranochja sarda]]<br> [[Categoria: Hylidae]] 3ovl63ummgeys1qb3ulqtgnjgtg9aj9 402327 402326 2026-05-26T21:33:20Z Fausta Samaritani 15085 video 402327 wikitext text/x-wiki Famiglia di i ''' Hylidae'''. [[File:Hyla arborea - 2014-05-21.webm|thumb|200px|right|Video di l'''[[Hyla arborea]]'']] === Listinu di i Hylidae === ;R [[Ranochja sarda]]<br> [[Categoria: Hylidae]] ggq16091im6rfmet5qs4o9tokj5cusa 402328 402327 2026-05-26T21:41:04Z Fausta Samaritani 15085 file 402328 wikitext text/x-wiki Famiglia di i ''' Hylidae'''. [[File:Hyla arborea - 2014-05-21.webm|thumb|200px|right|Video di l'''[[Hyla arborea]]'']] [[File:Stamp of Albania - 2014 - Colnect 512355 - Common Tree Frog Hyla arborea.jpeg|thumb|150px|right|''Hyla arborea'', 170 Leke ([[Albania]])]] === Listinu di i Hylidae === ;R [[Ranochja sarda]]<br> [[Categoria: Hylidae]] ftko23iraudwbhouuxk04k87bwla8vk