Wikipedia cowiki https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento Nasu 0 11779 404866 371367 2026-07-30T14:58:33Z Fausta Samaritani 15085 404866 wikitext text/x-wiki [[File:Neus1.jpg|right|thumb|120px|Nasu umanu]] U '''nasu''' (da a parolla latina ''nasus'') hè a parti di u corpu chì ind'è l'omu, accupa a parti cintrali di u visu, essendu piazzatu sopra à a [[bocca]]. == Citazioni == U nasu hè mintuvatu à spessu in a cultura è in a litteratura corsa. Par asempiu in a sprissioni:<br> - ''torcia u nasu à a ghjustizia''<br> - ''ghjustizia nasitorta''<br> - ''purtà pa u nasu''<br> o in u pruverbiu:<br> - ''À chì t'hà solda è amicizia, torci u nasu à a [[ghjustizia]]''.<br> == Rifarenzi == * Ettori, Farrandu, ''Antulugia di i sprissioni corsi - Anthologie des expressions corses'', Parighji: Rivages, 1984. [[Categoria:Anatumia]] o20l2mn5opbg2hd2sl33pm5lfx5xcbb Ossu 0 11780 404868 382247 2026-07-30T15:03:14Z Fausta Samaritani 15085 /* Vedè */ 404868 wikitext text/x-wiki [[File:RightHumanPosteriorDistalRadiusUlnaCarpals.jpg|thumb|rigjt|300px]] Un '''ossu''' hè una parte anatomica soda ind'è i vertebrati. L'inseme di l'ossi di un animale ne custituisce u scheletru. == Citazioni == L'ossu hè mintuvatu à spessu in a cultura è in a litteratura corsa. Par asempiu in i sprissioni: * ''custà l'ossu di u [[coddu]]'' * ''piglià si l'ossa in gola'': ''si piglia l'ossa in gola !'' o in i pruverbii: * ''A [[lingua]] ossu ùn hà è ossu tronca.'' * ''À un bon' [[cani]] li si dà un bon ossu.'' * ''[[Acqua]] minuta, ghjugni à l'ossu è ùn hè criduta.'' == Rifarenzi == * Ettori, Farrandu, ''Antulugia di i sprissioni corsi - Anthologie des expressions corses'', Parighji: Rivages, 1984 == Vede dinò == [[Alcudina (anatumia)]]<br> [[Ossu sacru]]<br> [[Categoria:Anatumia]] f43q4ut3u8ivprxtfir6dubaxiato9d Nathan Fillion 0 19326 404877 383543 2026-07-31T02:14:14Z PaulLim11 28514 Image 404877 wikitext text/x-wiki {{C-supranu}} [[File:Nathan Fillion at San Diego Comic Con 2026-3.jpg|miniatura|250x250px|Nathan Fillion ([[2026]])]] '''Nathan Fillion''' (Edmonton, [[27 di marzu]] [[1971]]), hè un attore [[Canadà|canadianu]]. == Biugrafia == [[Categoria:Attore|Fillion, Nathan]] [[Categoria:Canadianu|Fillion, Nathan]] [[Categoria:Biugrafia]] m79h9dnnsuwse1wop2ntopyt8iasb52 404879 404877 2026-07-31T07:30:16Z Fausta Samaritani 15085 404879 wikitext text/x-wiki {{C-supranu}} [[File:Nathan Fillion at San Diego Comic Con 2026-3.jpg|miniatura|250x250px|Nathan Fillion ([[2026]])]] '''Nathan Fillion''' (Edmonton, [[27 di marzu]] [[1971]]), hè un attore [[Canadà|canadianu]]. == Biugrafia == [[Categoria:Attore|Fillion, Nathan]] [[Categoria:Canadianu|Fillion, Nathan]] [[Categoria:Biugrafia|Fillion, Nathan]] icfx7s1mfhyvm2sssz0aja8lwyu6mf0 E. G. Daily 0 26424 404876 402195 2026-07-31T00:09:01Z PaulLim11 28514 Image 404876 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Elizabeth G. Daily at San Diego Comic Con 2026-1.jpg|miniatura|Daily, [[2026]]]] '''Elizabeth Ann Guttman''' hè un attrice americana. === Biugrafia === [[Categoria:Attore|Daily, E. G.]] [[Categoria:Americanu|Daily, E. G.]] [[Categoria:Biugrafia|Daily, E. G.]] 90kznorzlm2sf5g2sv0zewjadwnrjc9 404880 404876 2026-07-31T07:31:27Z Fausta Samaritani 15085 404880 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Elizabeth G. Daily at San Diego Comic Con 2026-1.jpg|miniatura|Daily, [[2026]]]] '''Elizabeth Ann Guttman''' hè un attrice americana. === Biugrafia === [[Categoria:Attore|Daily, E. G.]] [[Categoria:Americanu|Daily, E. G.]] [[Categoria:Biugrafia|Daily, E. G.]] [[Categoria:Attori americani|Daily, E. G.]] s7er5mjicg4u2h0yi4rl0sk7abaapod 1647 0 27340 404875 404776 2026-07-30T15:34:44Z Fausta Samaritani 15085 /* Morte */ file 404875 wikitext text/x-wiki U '''1647''' (MDCXLVII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1620|1630|1640|1650|1660|1643|1644|1645|1646|1647|1648|1649|1650|1651}} [[File:Dräkt som tillhört Karl X Gustav - Livrustkammaren - 65157.tif|thumb|200px|right|Cappa è abitu di [[Carlu Gustavu X di Svezia]] ([[1622]]-[[1660]])]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> 049-Masaniello-PST7.jpg|<small>[[Masaniello]] (Tommaso Aniello d'Amalfi) ([[Napuli]], [[29 di ghjugnu]] [[1620]] - Napuli, [[16 di lugliu]] 1647)</small> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1647 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1647] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] nsm0m3jhwlh0ejglwv2pt9ktiqpe77w 1664 0 27367 404874 404855 2026-07-30T15:27:53Z Fausta Samaritani 15085 /* Morte */ file 404874 wikitext text/x-wiki U '''1664''' (MDCLXIV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. [[Annata bisesta]]. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1630|1640|1650|1660|1670|1660|1661|1662|1663|1664|1665|1666|1667|1668}} [[File:GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg|thumb|350px|right|[[Johannes Vingboons]] ([[1616]]-[[1670]]), ''A Nova Amsterdam'' ([[New York]]), 1664]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> Dolci Stefano Della Bella.jpg|<small>[[Stefanu Della Bella]] ([[Firenze]], [[18 di maghju]] [[1610]] - Firenze, [[12 di lugliu]] 1664)</small> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1664 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1664] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] 52brq46hycs7cnv9kxd5zy1xu83bc5c Ossu sacru 0 27370 404865 2026-07-30T14:37:00Z ~2026-42364-31 28721 Pàgina creata cù "L''''ossu sacru''' hè un ossu sparu è medianu chì face parte di a culonna vertebrale. Si trova trà e vertebre lumbare è u coccige, furmendu a parte pusteriore di a pelve. Hè custituitu da a fusione di cinque vertebre sacrale, chì durante u sviluppu di l'essaru umanu si saldanu inseme per furmà un ossu solu. == Etimulugia == U nome ''ossu sacru'' deriveghja da u latinu ''ossum sacrum'', chì traduce a spressione greca antica ''hierón ostéon''. Sta traduzzione..." 404865 wikitext text/x-wiki L''''ossu sacru''' hè un ossu sparu è medianu chì face parte di a culonna vertebrale. Si trova trà e vertebre lumbare è u coccige, furmendu a parte pusteriore di a pelve. Hè custituitu da a fusione di cinque vertebre sacrale, chì durante u sviluppu di l'essaru umanu si saldanu inseme per furmà un ossu solu. == Etimulugia == U nome ''ossu sacru'' deriveghja da u latinu ''ossum sacrum'', chì traduce a spressione greca antica ''hierón ostéon''. Sta traduzzione hè cunsiderata oghje imprecisa, postu chì u termine grecu significava prubabilmente «ossu maiò» o «ossu grande», è micca «ossu sacru». == Struttura == L'ossu sacru hà una forma piramidale, cù una basa larga in cimaè un apice in fondu. Prisenta: * una faccia anteriore, liscia è cuncava; * una faccia pusteriore, cunvessa è irregulare; * duie facce laterale chì si restringhjenu versu a parte inferiore. A basa di l'ossu sacru s'articuleghja cù a quinta vertebra lumbare. À i lati si trovanu l'''ale di u sacru'', chì participanu à a furmazione di a cintura pelvica. À a parte centrale passa u '''canale sacrale''', chì rapresenta l'ultima parte di u canale vertebrale. Stu canale cuntene e radiche di i nerbi spinali sacrali, chì esce da i fori sacrali anteriori è posteriori. Sottu, u canale si compie cù u '''hiatus sacrale''', una apertura duvuta à l'assenza di e lamine di l'ultimi segmenti sacrali. == Facce == === Faccia anteriore === A faccia anteriore hè liscia è cuncava. Si vedenu quattru linee trasversale, chì currispondenu à i punti di fusione trà e cinque vertebre sacrale. Da ogni latu si trovanu quattru tufoni sacrali anteriori, attraversati da i nervi spinali sacrali anteriori. === Faccia posteriore === A faccia posteriore hè più rugosa è cunvessa. In a linea mediana si trova a '''cresta sacrale mediana''', furmata da a fusione di i prucessi spinosi. Più lateralmente si trovanu e creste sacrale articulare è e creste laterale, inseme cù i tufoni sacrali posteriori, da induve passanu i nerbi spinali posteriori. === Facce laterale === Ogni faccia laterale prisenta una '''faccetta auriculare''', chì permette l'articulazione cù l'ossu iliacu. Daretu à sta faccetta si trova a '''tuberusità sacrale'', locu d'inserzione di parechji ligamenti. == Articulazione == L'ossu sacru participeghja à trè articulazione principali: * l'articulazione sacrovertebrale, cù a quinta vertebra lombare; * l'articulazione sacrococcigea, cù u coccige; * l'articulazione sacroiliaca, cù l'osse iliache. == Inserzione musculare == A faccia anteriore serve d'inserzione à u musculu '''piriforme''', mentre chì a parte superiore laterale accoglie u musculu '''iliacu'''. Nantu à a faccia pusteriore s'inseriscenu parechji musculi impurtanti, frà i quali: * u musculu sacrospinale; * u musculu multifidu; * u musculu gluteu maiò. == Funzione == L'ossu sacru hà un rollu essenziale in a trasmissione di u pesu di u corpu da a culonna vertebrale versu a pelve è i membri inferiori. Cuntribuisce dinù à a stabilità di a cintura pelvica è pruteghje e strutture nerbose chì passanu in u canale sacrale. [[Categoria:Anatumia umana]] [[Categoria:Ossi]] jcimwlgctmwkkjnhbct8c9adtaum5u4 404867 404865 2026-07-30T15:01:24Z Fausta Samaritani 15085 fix, categuria 404867 wikitext text/x-wiki L''''ossu sacru''' hè un ossu sparu è medianu chì face parte di a culonna vertebrale. Si trova trà e vertebre lumbare è u coccige, furmendu a parte pusteriore di a pelve. Hè custituitu da a fusione di cinque vertebre sacrale, chì durante u sviluppu di l'essaru umanu si saldanu inseme per furmà un ossu solu. == Etimulugia == U nome ''ossu sacru'' deriveghja da u latinu ''ossum sacrum'', chì traduce a spressione greca antica ''hierón ostéon''. Sta traduzzione hè cunsiderata oghje imprecisa, postu chì u termine grecu significava prubabilmente «ossu maiò» o «ossu grande», è micca «ossu sacru». == Struttura == L'ossu sacru hà una forma piramidale, cù una basa larga in cimaè un apice in fondu. Prisenta: * una faccia anteriore, liscia è cuncava; * una faccia pusteriore, cunvessa è irregulare; * duie facce laterale chì si restringhjenu versu a parte inferiore. A basa di l'ossu sacru s'articuleghja cù a quinta vertebra lumbare. À i lati si trovanu l'''ale di u sacru'', chì participanu à a furmazione di a cintura pelvica. À a parte centrale passa u ''canale sacrale'', chì rapresenta l'ultima parte di u canale vertebrale. Stu canale cuntene e radiche di i nerbi spinali sacrali, chì esce da i fori sacrali anteriori è posteriori. Sottu, u canale si compie cù u ''hiatus sacrale'', una apertura duvuta à l'assenza di e lamine di l'ultimi segmenti sacrali. == Facce == === Faccia anteriore === A faccia anteriore hè liscia è cuncava. Si vedenu quattru linee trasversale, chì currispondenu à i punti di fusione trà e cinque vertebre sacrale. Da ogni latu si trovanu quattru tufoni sacrali anteriori, attraversati da i nervi spinali sacrali anteriori. === Faccia posteriore === A faccia posteriore hè più rugosa è cunvessa. In a linea mediana si trova a ''cresta sacrale mediana'', furmata da a fusione di i prucessi spinosi. Più lateralmente si trovanu e creste sacrale articulare è e creste laterale, inseme cù i tufoni sacrali posteriori, da induve passanu i nerbi spinali posteriori. === Facce laterale === Ogni faccia laterale prisenta una '''faccetta auriculare''', chì permette l'articulazione cù l'ossu iliacu. Daretu à sta faccetta si trova a ''tuberusità sacrale'', locu d'inserzione di parechji ligamenti. == Articulazione == L'ossu sacru participeghja à trè articulazione principali: * l'articulazione sacrovertebrale, cù a quinta vertebra lombare; * l'articulazione sacrococcigea, cù u coccige; * l'articulazione sacroiliaca, cù l'osse iliache. == Inserzione musculare == A faccia anteriore serve d'inserzione à u musculu ''piriforme'', mentre chì a parte superiore laterale accoglie u musculu ''iliacu''. Nantu à a faccia pusteriore s'inseriscenu parechji musculi impurtanti, frà i quali: * u musculu sacrospinale; * u musculu multifidu; * u musculu gluteu maiò. == Funzione == L'ossu sacru hà un rollu essenziale in a trasmissione di u pesu di u corpu da a culonna vertebrale versu a pelve è i membri inferiori. Cuntribuisce dinù à a stabilità di a cintura pelvica è pruteghje e strutture nerbose chì passanu in u canale sacrale. [[Categoria:Anatumia]] 0ai2x425ctpn88cgtx9e3ca1s6dj2nq 404869 404867 2026-07-30T15:09:31Z Fausta Samaritani 15085 file 404869 wikitext text/x-wiki L''''ossu sacru''' hè un ossu sparu è medianu chì face parte di a culonna vertebrale. Si trova trà e vertebre lumbare è u coccige, furmendu a parte pusteriore di a pelve. Hè custituitu da a fusione di cinque vertebre sacrale, chì durante u sviluppu di l'essaru umanu si saldanu inseme per furmà un ossu solu. [[File:Dem bones (3387445).jpg|thumb|250px|right|L'ossu sacru]] == Etimulugia == U nome ''ossu sacru'' deriveghja da u latinu ''ossum sacrum'', chì traduce a spressione greca antica ''hierón ostéon''. Sta traduzzione hè cunsiderata oghje imprecisa, postu chì u termine grecu significava prubabilmente «ossu maiò» o «ossu grande», è micca «ossu sacru». == Struttura == L'ossu sacru hà una forma piramidale, cù una basa larga in cimaè un apice in fondu. Prisenta: * una faccia anteriore, liscia è cuncava; * una faccia pusteriore, cunvessa è irregulare; * duie facce laterale chì si restringhjenu versu a parte inferiore. A basa di l'ossu sacru s'articuleghja cù a quinta vertebra lumbare. À i lati si trovanu l'''ale di u sacru'', chì participanu à a furmazione di a cintura pelvica. À a parte centrale passa u ''canale sacrale'', chì rapresenta l'ultima parte di u canale vertebrale. Stu canale cuntene e radiche di i nerbi spinali sacrali, chì esce da i fori sacrali anteriori è posteriori. Sottu, u canale si compie cù u ''hiatus sacrale'', una apertura duvuta à l'assenza di e lamine di l'ultimi segmenti sacrali. == Facce == === Faccia anteriore === A faccia anteriore hè liscia è cuncava. Si vedenu quattru linee trasversale, chì currispondenu à i punti di fusione trà e cinque vertebre sacrale. Da ogni latu si trovanu quattru tufoni sacrali anteriori, attraversati da i nervi spinali sacrali anteriori. === Faccia posteriore === A faccia posteriore hè più rugosa è cunvessa. In a linea mediana si trova a ''cresta sacrale mediana'', furmata da a fusione di i prucessi spinosi. Più lateralmente si trovanu e creste sacrale articulare è e creste laterale, inseme cù i tufoni sacrali posteriori, da induve passanu i nerbi spinali posteriori. === Facce laterale === Ogni faccia laterale prisenta una '''faccetta auriculare''', chì permette l'articulazione cù l'ossu iliacu. Daretu à sta faccetta si trova a ''tuberusità sacrale'', locu d'inserzione di parechji ligamenti. == Articulazione == L'ossu sacru participeghja à trè articulazione principali: * l'articulazione sacrovertebrale, cù a quinta vertebra lombare; * l'articulazione sacrococcigea, cù u coccige; * l'articulazione sacroiliaca, cù l'osse iliache. == Inserzione musculare == A faccia anteriore serve d'inserzione à u musculu ''piriforme'', mentre chì a parte superiore laterale accoglie u musculu ''iliacu''. Nantu à a faccia pusteriore s'inseriscenu parechji musculi impurtanti, frà i quali: * u musculu sacrospinale; * u musculu multifidu; * u musculu gluteu maiò. == Funzione == L'ossu sacru hà un rollu essenziale in a trasmissione di u pesu di u corpu da a culonna vertebrale versu a pelve è i membri inferiori. Cuntribuisce dinù à a stabilità di a cintura pelvica è pruteghje e strutture nerbose chì passanu in u canale sacrale. [[Categoria:Anatumia]] p8jucpdc42h6h6h1eew4krx5tmx26eg 1665 0 27371 404870 2026-07-30T15:12:20Z Fausta Samaritani 15085 annu 1665 404870 wikitext text/x-wiki U '''1665''' (MDCLXV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1630|1640|1650|1660|1670|1660|1662|1663|1664|1665|1666|1667|1668|1669}} == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1665 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1665] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] 62k5s7ddi26jb1e16ippzfdl7z8thk6 404873 404870 2026-07-30T15:22:46Z Fausta Samaritani 15085 file 404873 wikitext text/x-wiki U '''1665''' (MDCLXV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1630|1640|1650|1660|1670|1660|1662|1663|1664|1665|1666|1667|1668|1669}} [[File:Nova Africa (8430919212).jpg|thumb|400px|right|Nova [[Africa]], 1665]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1665 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1665] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] 3dvt01zj180oc6x7zdhuk1grmcqhdeo 1666 0 27372 404871 2026-07-30T15:14:34Z Fausta Samaritani 15085 annu 1666 404871 wikitext text/x-wiki U '''1666''' (MDCLXVI in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1630|1640|1650|1660|1670|1662|1663|1664|1665|1666|1667|1668|1669|1670}} == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1666 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1666] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] 06u97e2emqyhejvdl2z2881to3uqexf 404872 404871 2026-07-30T15:18:51Z Fausta Samaritani 15085 file 404872 wikitext text/x-wiki U '''1666''' (MDCLXVI in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVII sèculu. {{Annu|XVI sèculu|XVII sèculu|XVIII sèculu|1630|1640|1650|1660|1670|1662|1663|1664|1665|1666|1667|1668|1669|1670}} [[File:GreatFireOfLondon1666 VictorianEngravingAfterVisscher300dpi.jpg|thumb|300px|right|U grande incendiu di [[Londra]], 1666]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1666 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1666] [[Categoria:Anni di u XVII seculu|#]] d1go1s2k3qx6gu48ig3tieomme3n1k4 Anni 1850 0 27373 404878 2026-07-31T07:29:07Z Fausta Samaritani 15085 Anni 1850 404878 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%;background-color:none;" |- ! align="left" | Sèculi: | align="center" | [[XVIII sèculu]] · '''[[XIX sèculu]]''' · [[XX sèculu]] |- ! align="left" | Decenni: | align="center" | [[Anni 1840]] · '''[[Anni 1850]]''' · [[Anni 1860]] |- ! align="left" | Anni: | align="center" | ([[1851]] · [[1852]] · [[1853]] · [[1854]] · [[1855]] · [[1856]] · [[1857]] · [[1858]] · [[1859]] · [[1860]]) |} == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Novelli, Ermete- Mario Nunes Vais.jpg|<small>[[Ermete Novelli]] ([[Lucca]], [[5 di maghju]] 1851 - [[Napuli]], [[29 di ghjennaghju]] [[1919]])</small> Eduardo Scarpetta 03.jpg|<small>[[Eduardu Scarpetta]] (Odoardo Lucio Facisso Vincenzo Scarpetta) (Napuli, [[13 di marzu]] 1853 - Napuli, [[29 nuvembri]] [[1925]])</small> Carjat Arthur Rimbaud 1872 n2.jpg|<small>[[Arthur Rimbaud]] (Charleville, [[20 uttrovi]] 1854 - [[Marsiglia]], [[10 nuvembri]] [[1891]])</small> Salvatore Di Giacomo 1915.jpg|<small>[[Salvatore Di Giacomo]] (Napuli, [[12 di marzu]] 1860 - Napuli, [[5 d'aprile]] [[1934]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[Categoria:Decenni di u XIX seculu|#]] n7kkoold1pwu84n7deorcc2e5tn0xsu