Wikipedia cowiki https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento Moldavia 0 11328 405782 402199 2026-08-29T08:51:55Z ~2026-47197-72 28899 /* */ 405782 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Moldova.svg|thumb|120px|right|Bandera]] [[File:Moldova.png|thumb|200px|right|A Moldavia]] A '''Moldavia''' ò '''Muldavia''' (in [[lingua rumena|rumenu]]: ''Moldova''), ufficialmente a '''Republica di Moldavia''' (in [[lingua rumena|rumenu]]: ''Republica Moldova''), hè un paese situatu in [[Europa]]. A capitale hè [[Chisinau]]). == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == == Rifarenzi == == Liami == {{Europa}} [[Categoria:Moldavia]] 7qciqsgnrkojfz57v952k605wriuaxs 405783 405782 2026-08-29T08:52:59Z ~2026-47197-72 28899 /* */ 405783 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Moldova.svg|thumb|120px|right|Bandera]] [[File:Moldova.png|thumb|200px|right|A Moldavia]] A '''Moldavia''' ò '''Muldavia''' (in [[lingua rumena|rumenu]]: ''Moldova''), ufficialmente a '''Republica di Moldavia''' (in [[lingua rumena|rumenu]]: ''Republica Moldova''), hè un paese di l'[[Europa|Auropa Occidentale]]. Hà capitale hè [[Chișinău]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == == Rifarenzi == == Liami == {{Europa}} [[Categoria:Moldavia]] 2unsb0axjvveefuhc0c6w3pwe1f2l1x Chişinău 0 11337 405784 402204 2026-08-29T08:53:44Z ~2026-47197-72 28899 /* */ 405784 wikitext text/x-wiki [[Image:Kišiněv, budova vlády a Vítězný oblouk (2019-03-16; 01).jpg|thumb|250px|right|Chişinău, Palazzu di u Governu]] '''Chișinău''' hè a capitale di a [[Moldavia]]. == Storia == == Giugrafia == == Monumenti == == Demugrafia == == Rifarenzi == == Liami == [[Categoria:Moldavia]] 183txgn756di1i6y0u7ns4d69wi3jck Categoria:Utilizatore lt 14 19942 405767 357173 2026-08-28T20:04:24Z Fausta Samaritani 15085 405767 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u lituano, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|lt]] 0mf3625kkm314lr5p7ybjxpgi0tch7y Categoria:Utilizatore ru 14 19943 405764 357174 2026-08-28T14:25:10Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405764 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u russo, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). {{Commonscat|User ru}} [[Categoria:Utilizatori per lingua|ru]] c0su4ypxwwo42kyxiludp5y1764pja9 Categoria:Utilizatore bg 14 19949 405770 357182 2026-08-28T20:08:50Z Fausta Samaritani 15085 405770 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u bulgaro, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|bg]] qspu3bp4mnrdjkdb1oiecjmugobgdtj Categoria:Utilizatore cs 14 19951 405778 357184 2026-08-28T20:14:35Z Fausta Samaritani 15085 405778 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u ceco, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|cs]] 35fy64yojv9tf8z42qdqykx8nfhs9vz Categoria:Utilizatore csb 14 19952 405777 357185 2026-08-28T20:14:03Z Fausta Samaritani 15085 405777 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u kashubian, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|csb]] m25n5q59ezc1ignmzzyiw7yi4zprafi Categoria:Utilizatore dsb 14 19953 405776 357186 2026-08-28T20:13:27Z Fausta Samaritani 15085 405776 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u basso sorabo, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|dsb]] ovrgkl2i4fzeiuy24mklxzx2y0ll3js Categoria:Utilizatore hsb 14 19955 405775 357188 2026-08-28T20:12:36Z Fausta Samaritani 15085 405775 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u alto sorabo, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|hsb]] heoe6f8ash2frvqhkdt4jh70fhrf2ce Categoria:Utilizatore sh 14 19958 405772 357191 2026-08-28T20:10:31Z Fausta Samaritani 15085 405772 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u serbo-croato, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|sh]] qzkxw9ya702ttt8juh1lx502jc6w9w0 Categoria:Utilizatore sk 14 19959 405779 357192 2026-08-28T20:16:16Z Fausta Samaritani 15085 405779 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u slovacco, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|sk]] beju5t735dsa83heo44xxycg2na41zf Categoria:Utilizatore sr 14 19960 405769 357193 2026-08-28T20:07:50Z Fausta Samaritani 15085 405769 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u serbo, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|sr]] n4vcaetyzq47htrerm408pu66zfwsr0 Categoria:Utilizatore uk 14 19961 405765 357194 2026-08-28T14:25:47Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405765 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u ucraino, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). {{Commonscat|User uk}} [[Categoria:Utilizatori per lingua|uk]] d1vbfmp2454dbngtrwl17ldj9cegg7m Categoria:Utilizatore pl 14 19967 405766 357209 2026-08-28T14:26:29Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405766 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u polacco, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). {{Commonscat|User pl}} [[Categoria:Utilizatori per lingua|pl]] 397410u5b1gjcymm6cviyhgz1rpix1a Categoria:Utilizatore lv 14 19968 405781 357212 2026-08-28T20:19:20Z Fausta Samaritani 15085 405781 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u lettone, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). [[Categoria:Utilizatori per lingua|lv]] ljql9o7bv3xt3xlfv6i9n88q77ct06b Categoria:Utilizatore be 14 19981 405762 357257 2026-08-28T14:24:00Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405762 wikitext text/x-wiki Sti utilizatori hanu cunniscenze di u bielorusso, ponullu capì è parlà (cun un livellu sfarente). {{Commonscat|User be}} [[Categoria:Utilizatori per lingua|be]] ozbgnc7occbv95el2vz8sdacio1x8tj Labrus viridis 0 25872 405785 403603 2026-08-29T09:47:04Z Poco a poco 2537 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Labrus bergylta, Parque natural de la Arrábida, Portugal, 2020-07-21, DD 21.jpg]] → [[File:Maragota (Labrus bergylta), Parque natural de la Arrábida, Portugal, 2020-07-21, DD 21.jpg]] common and scientific name 405785 wikitext text/x-wiki {| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: #FFEAE6" ! colspan="3" style="#FFEAE6" | {| style="background:#FFEAE6" align="center" width="100%" | padding=0px| ! style="background:#FFEAE6" width="100%" |<span font-size:large;">'''Labrus viridis'''</span> | padding=0px| |} |----- | colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Labrus_viridis.jpg|250px]] |----- ! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">U tordulu</span> |----- ! colspan=2 bgcolor="#FF9999" | Classifica scentifica |----- | Regnu | [[Animalia]] |----- | Imbrancamentu | [[Chordata]] |----- | Classa | [[Actinopteri]] |----- | Imbrancamentu | [[Acanthopterygii]] |----- | Classa | [[Percomorphaceae]] |----- | Ordine | [[Perciformes]] |----- | Famiglia | [[Labridae]] |----- | Generu | [[Labrus]] |----- | align="center" bgcolor="#FF9999" colspan="2" | Nome binuminale |----- | align="center" colspan="2" | ''Labrus viridis''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;">Carl Linnaeus, 1758</span> |----- | align="center" colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Maragota (Labrus bergylta), Parque natural de la Arrábida, Portugal, 2020-07-21, DD 21.jpg|250px]] |----- |} U '''tordulu''' (''Labrus viridis'') hè una spezia di pesciu chì face parte di a famiglia di i [[Labridae]]. ==Descrizzione== U tordulu prisenta una culurazione verde viva incù machje turchine è gialle annantu à u corpu, ciò chì u rende faciule cunnuscitoghju. ==Ripartizione== U tordulu hè prisente in acque marine di l'acque custiere di u mare Atlanticu orinetale, da a Nurvegia à a Mauritania, è ancu in u Mediterraniu. Omu u trova di regula vicinu à e coste, in e zone rucciose o rinose. U tordulu hè prisente in acque marine di [[Corsica]].<ref>Miniconi (2017).</ref> ==Biolugia== U tordulu hè un pesciu territuriale chì si nutrisce per u più di picculi crustacei, di molluschi è di varmi marini. Hè attivu durante a ghjurnata è passa di notte piatta in caravoni o tufoni in i scogli. 'Ssu pesciu pò aghjunghje una taglia massima di circa 40 centimi. ==Tassonumia== ''Labrus viridis'' hè statu discrittu per a prima volta da u naturalistu svedese Carl Linnaeus in u 1758. Hè dinù cunnisciutu sottu à i sinonimi seguenti : Labrus maculatus, Labrus lineatus. ==Cunsirvazione== U tordulu hè una spezia relativamente cumuna in a so area di ripartizione. Eppuru, hè minacciatu da a perdita di u so ambiente naturale duvuta à a polluzione è à a distruzzione di e zone custiere. E misure di cunsirvazione sò necessarie per pruteghje 'ssa spezia è prisirvà a so biodiversità. ==Riferimenti== * Rughjeru Miniconi, Parlata aghjaccina cittatina è paisana, Ed. A Barcella, 2017. ==Note== <references /> ==Altri prugetti== * [[File:Commons-logo.svg|20px|link=]] [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Labrus_viridis ''Labrus viridis''] annantu à [https://commons.wikimedia.org Wikimedia Commons]. [[Categoria:Labridae]] [[Categoria:Ittiofauna di Corsica]] 6k554wmyt2hw7vij16xec5z5k80kf3a 405788 405785 2026-08-29T09:57:31Z Poco a poco 2537 wrong id 405788 wikitext text/x-wiki {| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: #FFEAE6" ! colspan="3" style="#FFEAE6" | {| style="background:#FFEAE6" align="center" width="100%" | padding=0px| ! style="background:#FFEAE6" width="100%" |<span font-size:large;">'''Labrus viridis'''</span> | padding=0px| |} |----- | colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Labrus_viridis.jpg|250px]] |----- ! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">U tordulu</span> |----- ! colspan=2 bgcolor="#FF9999" | Classifica scentifica |----- | Regnu | [[Animalia]] |----- | Imbrancamentu | [[Chordata]] |----- | Classa | [[Actinopteri]] |----- | Imbrancamentu | [[Acanthopterygii]] |----- | Classa | [[Percomorphaceae]] |----- | Ordine | [[Perciformes]] |----- | Famiglia | [[Labridae]] |----- | Generu | [[Labrus]] |----- | align="center" bgcolor="#FF9999" colspan="2" | Nome binuminale |----- | align="center" colspan="2" | ''Labrus viridis''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;">Carl Linnaeus, 1758</span> |----- |} U '''tordulu''' (''Labrus viridis'') hè una spezia di pesciu chì face parte di a famiglia di i [[Labridae]]. ==Descrizzione== U tordulu prisenta una culurazione verde viva incù machje turchine è gialle annantu à u corpu, ciò chì u rende faciule cunnuscitoghju. ==Ripartizione== U tordulu hè prisente in acque marine di l'acque custiere di u mare Atlanticu orinetale, da a Nurvegia à a Mauritania, è ancu in u Mediterraniu. Omu u trova di regula vicinu à e coste, in e zone rucciose o rinose. U tordulu hè prisente in acque marine di [[Corsica]].<ref>Miniconi (2017).</ref> ==Biolugia== U tordulu hè un pesciu territuriale chì si nutrisce per u più di picculi crustacei, di molluschi è di varmi marini. Hè attivu durante a ghjurnata è passa di notte piatta in caravoni o tufoni in i scogli. 'Ssu pesciu pò aghjunghje una taglia massima di circa 40 centimi. ==Tassonumia== ''Labrus viridis'' hè statu discrittu per a prima volta da u naturalistu svedese Carl Linnaeus in u 1758. Hè dinù cunnisciutu sottu à i sinonimi seguenti : Labrus maculatus, Labrus lineatus. ==Cunsirvazione== U tordulu hè una spezia relativamente cumuna in a so area di ripartizione. Eppuru, hè minacciatu da a perdita di u so ambiente naturale duvuta à a polluzione è à a distruzzione di e zone custiere. E misure di cunsirvazione sò necessarie per pruteghje 'ssa spezia è prisirvà a so biodiversità. ==Riferimenti== * Rughjeru Miniconi, Parlata aghjaccina cittatina è paisana, Ed. A Barcella, 2017. ==Note== <references /> ==Altri prugetti== * [[File:Commons-logo.svg|20px|link=]] [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Labrus_viridis ''Labrus viridis''] annantu à [https://commons.wikimedia.org Wikimedia Commons]. [[Categoria:Labridae]] [[Categoria:Ittiofauna di Corsica]] s1w56y5bjqf7c2gf5i9fgyfp2ci35xp Categoria:Utilizatore mk 14 26406 405771 399272 2026-08-28T20:09:28Z Fausta Samaritani 15085 405771 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua macedone. [[Categoria:Utilizatori per lingua|mk]] ntjhv4c8iik4nkzi1udrwj64cerlouy Categoria:Utilizatore sl 14 26407 405780 399273 2026-08-28T20:16:46Z Fausta Samaritani 15085 405780 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua sluvenu. [[Categoria:Utilizatori per lingua|sl]] s8cwkoeq8iq6dt694nqdwx820d0otj1 Scandalu di u plagiu di Voiceverse 0 27321 405755 405516 2026-08-28T12:10:27Z Bronymike2010 28892 Annullata la modifica [[Special:Diff/405160|405160]] di [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|discussione]]) 405755 wikitext text/x-wiki [[File:15_at_Everfree_Northwest_2025.png|thumb|right|250px|[[15 (informaticu)|15]] (quì riprisentatu da a so [[ponysona]]) hà scupertu chì Voiceverse avia adupratu [[15.ai]] per generà frasi vucali, impiegate per prumove a cullaburazione trà Voiceverse è [[Troy Baker]] è dopu vendute cum’è [[token non fungibile|NFT]].]] U '''scandalu di u plagiu di Voiceverse''' hè natu in [[ghjennaghju]] [[2022]], dopu chì si hè scupertu chì a sucetà tecnulogica '''Voiceverse''' avia adupratu u serviziu gratuitu di [[sintesi vucale]] [[15.ai]] senza mintuvà a fonte. Voiceverse si prisentava cum'è una piattaforma basata annantu à a [[blockchain]], chì prupunia voci create cù l'[[intelligenza artificiale]] è vindute cum'è [[token non fungibile|token non fungibili]] (NFT). U 14 di ghjennaghju di u 2022, u creatore di 15.ai, cunnisciutu sottu à u pseudonimu [[15 (informaticu)|15]], hà publicatu i registri di u serviziu, chì mustravanu chì i campioni di voce prisentati da Voiceverse cum'è fruttu di a so propria tecnulugia eranu stati prudutti cù 15.ai. L'audio era statu mudificatu per piattà a so origine.<ref name="Phillips-2022">Tom Phillips, «[https://www.eurogamer.net/articles/2022-01-17-troy-baker-backed-nft-firm-admits-using-voice-lines-taken-from-another-service-without-permission Troy Baker-backed NFT firm admits using voice lines taken from another service without permission]», ''Eurogamer'', 2022-01-17 ([https://web.archive.org/web/20220117164033/https://www.eurogamer.net/articles/2022-01-17-troy-baker-backed-nft-firm-admits-using-voice-lines-taken-from-another-service-without-permission copia archiviata], 2022-01-17; cunsultatu u 2025-10-05).</ref><ref name="Innes-2022">Ruby Innes, «[https://www.kotaku.com.au/2022/01/voiceverse-caught-using-someone-elses-content/ Voiceverse Is The Latest NFT Company Caught Using Someone Else's Content]», ''Kotaku Australia'', 2022-01-18 ([https://web.archive.org/web/20240726140924/https://www.kotaku.com.au/2022/01/voiceverse-caught-using-someone-elses-content/ copia archiviata], 2024-07-26; cunsultatu u 2025-10-05).</ref> U listessu ghjornu, l'attore americanu [[Troy Baker]] avia annunziatu una cullaburazione cù Voiceverse. L'annunziu avia digià pruvucatu una forte reazzione negativa per via di e critiche contr'à i NFT è di u timore chì e voci generate da l'intelligenza artificiale pudessinu minaccià l'impieghi di l'attori di voce.<ref name="McWhertor-2022">Michael McWhertor, «[https://www.polygon.com/22883752/troy-baker-nfts-voice-last-of-us-bioshock/ The Last of Us voice actor promotes 'voice NFTs,' pulls out after criticism]», ''Polygon'', 2022-01-14 ([https://web.archive.org/web/20220114174747/https://www.polygon.com/22883752/troy-baker-nfts-voice-last-of-us-bioshock/ copia archiviata], 2022-01-14; cunsultatu u 2025-10-05).</ref> Dopu à a publicazione di e prove, Voiceverse hà ricunnisciutu chì a so squadra di prumuzione avia adupratu 15.ai senza dà u creditu necessariu mentre appruntava una dimustrazione tecnulogica per a cullaburazione cù Baker.<ref name="Phillips-2022"/><ref name="Innes-2022"/> Dopu à e critiche è à a scuperta di u plagiu, Baker hà messu fine à a cullaburazione u 31 di ghjennaghju di u 2022.<ref name="Peters-2022">Jay Peters, «[https://www.theverge.com/2022/1/31/22910633/troy-baker-voiceverse-nft-voice-actor-project-the-last-of-us The voice of Joel from The Last of Us steps away from NFT project after outcry]», ''The Verge'', 2022-01-31 ([https://web.archive.org/web/20220131192634/https://www.theverge.com/2022/1/31/22910633/troy-baker-voiceverse-nft-voice-actor-project-the-last-of-us copia archiviata], 2022-01-31; cunsultatu u 2025-10-05).</ref> L'incidentu hè statu dopu classificatu da l'AI, Algorithmic, and Automation Incidents and Controversies cum'è un casu di furtu è di plagiu.<ref name="AIAAIC">«[https://www.aiaaic.org/aiaaic-repository/ai-algorithmic-and-automation-incidents/voiceverse-nft-voice-theft Voiceverse NFT caught plagiarising voice lines from AI service 15.ai]», ''AI, Algorithmic, and Automation Incidents and Controversies'', ghjennaghju 2022 ([https://web.archive.org/web/20251004023459/https://www.aiaaic.org/aiaaic-repository/ai-algorithmic-and-automation-incidents/voiceverse-nft-voice-theft copia archiviata], 2025-10-04; cunsultatu u 2025-10-05).</ref> Voiceverse hà cessatu ogni attività u 27 di maghju di u 2026, dopu chì a so sucetà matrice, LOVO, Inc., avia dumandatu a liquidazione sottu à u Chapter 7 americanu.<ref name="Levy-2026">Annelise Levy, «[https://news.bloomberglaw.com/ip-law/voice-actors-suit-against-lovo-paused-amid-ai-firms-bankruptcy Voice Actors’ Suit Against Lovo Paused Amid AI Firm's Bankruptcy]», ''Bloomberg Law'', 2026-05-29; cunsultatu u 2026-07-03.</ref> == Noti == <references /> [[Categoria:Internet]] 9ue6e9isbplbwssvcaxqa9rcb0d2v5w Utente:Ясамойла 2 27543 405756 2026-08-28T14:22:02Z Ясамойла 10430 пачатак 405756 wikitext text/x-wiki {{babel|co-0|be-4|ru-4|cu-4|uk-2|en-2|pl-2|sr-1|bg-1|mk-1|sh-1|rue-1|rsk-1|hsb-1|dsb-1|csb-1|cs-1|sk-1|sl-1|es-1|it-1|fr-1|la-1|lv-1|lt-1}} siw2jl5mv85ucbglii9zwpibqi8yo01 405757 405756 2026-08-28T14:22:22Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405757 wikitext text/x-wiki {{#babel:co-0|be-4|ru-4|cu-4|uk-2|en-2|pl-2|sr-1|bg-1|mk-1|sh-1|rue-1|rsk-1|hsb-1|dsb-1|csb-1|cs-1|sk-1|sl-1|es-1|it-1|fr-1|la-1|lv-1|lt-1}} hx6r0l311c305qp6n8395674v15ung4 405761 405757 2026-08-28T14:23:11Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405761 wikitext text/x-wiki {{#babel:co-0|be-4|ru-4|cu-4|uk-2|en-2|pl-2|sr-1|bg-1|mk-1|sh-1|rue-1|rsk-1|hsb-1|dsb-1|csb-1|cs-1|sk-1|sl-1|es-1|it-1|fr-1|la-1|lv-1|lt-1}} Жыву ў Эўропе. h39ejvjbntupto6nbyqjh764nkligvn Categoria:Utilizatore cu 14 27544 405758 2026-08-28T14:22:22Z Babel AutoCreate 12165 Creo automaticamente la pagina della categoria [[Project:Babel|Babel]] 405758 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua slavo ecclesiastico. hbojbbznp1unhsolff4st26cadtjb1n 405763 405758 2026-08-28T14:24:32Z Ясамойла 10430 дапаўненьне 405763 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua slavo ecclesiastico. {{Commonscat|User cu}} [[Categoria:Utilizatori per lingua|cu]] f9py5dqhl3ddtwqaspsw9arc18yccsb 405768 405763 2026-08-28T20:05:54Z Fausta Samaritani 15085 tolto templae nù funzionante 405768 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua slavo ecclesiastico. [[Categoria:Utilizatori per lingua|cu]] s50azlwbbzjbm8c3h7h191e7z116qqm Categoria:Utilizatore rue 14 27545 405759 2026-08-28T14:22:22Z Babel AutoCreate 12165 Creo automaticamente la pagina della categoria [[Project:Babel|Babel]] 405759 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua ruteno. ox2u15vc3hsa3nbg3w0o4zfja5t6hdo 405773 405759 2026-08-28T20:11:04Z Fausta Samaritani 15085 405773 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua ruteno. [[Categoria:Utilizatori per lingua|rue]] r94xv8606jbdi0s5p31klvmla8b81la Categoria:Utilizatore rsk 14 27546 405760 2026-08-28T14:22:22Z Babel AutoCreate 12165 Creo automaticamente la pagina della categoria [[Project:Babel|Babel]] 405760 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua Pannonian Rusyn. c3e3ub6tfjqxe9wonrms4io6u217c7s 405774 405760 2026-08-28T20:11:58Z Fausta Samaritani 15085 405774 wikitext text/x-wiki L'utilizatori in ista categurìa hanu cunniscenze di a lingua Pannonian Rusyn. [[Categoria:Utilizatori per lingua|rsk]] 8b50zmhkhldi4le56mutwjsw1ypr9my Teatru 0 27547 405786 2026-08-29T09:53:34Z Articulivitali 28749 Pàgina creata cù "[[File:Teatro Massimo di Palermo esterno notturno.jpg|thumb|U teatru Massimu di Palermu]] U '''teatru''' (da u grecu anticu θέατρον, théatron, "locu di spettaculu publicu") hè una forma d'arte chì cumbineghja diverse discipline per rapprisintà una storia davanti à un publicu, per mezu di a parolla, u gestu, a musica, a danza, è altri elementi performativi. == Storia == U teatru hà urighjine antichissime, ligate à riti religiosi è à u bisognu umanu d'..." 405786 wikitext text/x-wiki [[File:Teatro Massimo di Palermo esterno notturno.jpg|thumb|U teatru Massimu di Palermu]] U '''teatru''' (da u grecu anticu θέατρον, théatron, "locu di spettaculu publicu") hè una forma d'arte chì cumbineghja diverse discipline per rapprisintà una storia davanti à un publicu, per mezu di a parolla, u gestu, a musica, a danza, è altri elementi performativi. == Storia == U teatru hà urighjine antichissime, ligate à riti religiosi è à u bisognu umanu d'intrattenimentu. In l'[[Egittu anticu]], dighjà milla anni prima di a [[tragedia greca]], esistianu rapprisintazione teatrale, cum'è u cultu di i Misteri d'Osiride. A [[civiltà minoica]] praticava a danza è a musica. === Teatru grecu è ellenisticu === U teatru classicu grecu hè natu à [[Atene]] in u VI seculu a.C., in cuntestu religiosu in onore di Dionisu. I grandi autori di a [[tragedia]] sò Eschilu, Sofocle è Euripide, mentri Aristofane è Menandru sò i maestri di a [[cummedia]]. In epica ellenistica, u teatru diventa più spettaculare è menu religiosu. === Teatru rumanu === U teatru rumanu s'inspira di quellu grecu, ma dà più impurtanza à l'aspettu spettaculare. E cummedie di [[Plautu]] è Terenziu sò vivace è influenzate da a farsa italica. Cù l'Imperu, u teatru perde a so funzione culturale è s'avvicina à forme pupulare cum'è u mimu è u pantomimu. === Teatru indianu === U teatru indianu hà radiche antichissime, testimuniate da u ''Natya Shastra'' (II seculu a.C.). A forma più cunnisciuta hè u teatru sanscritu, cù drammi epichi è mitologichi, cum'è quelli di Kalidasa. E tradizione pupulare includenu u Kathakali è u Yakshagana. === Teatru d'Asia urientale === In Cina, u teatru di l'ombra è l'Opera di Pechinu combinanu musica, danza è arti marziali. In Giappone, u Noh hè raffinatu è simbolicu, mentri u Kabuki hè più pupulare è dinamicu. In Corea, u Pansori hè una forma di narrazione musicale. === Altre tradizioni === In Indunesia, u Wayang Kulit hè un teatru d'ombra basatu annantu à u Ramayana è u Mahabharata. In u mondu islamicu medievale, u Ta'ziyeh hè un dramma rituale sciita. === Teatru mudernu === U teatru mudernu nasci trà u XIXu è u XXu seculu cù u Realismu è u Naturalismu, grazia à drammaturghi cum'è Henrik Ibsen è Anton Chekhov. In u XXu seculu, i muvimenti d'avanguardia, cum'è l'Espressionismu, u teatru di l'assurdu è u teatru epicu di Bertolt Brecht, rivoluziuneghjanu a scena. U teatru cuntempuraniu hè caratterizatu da a cuntaminazione trà generi è linguaghji. == Descrizzione generale == U teatru hè un evvenimentu chì si verificheghja quandu ci hè una rilazione trà almenu un attore chì agisce in diretta in un spaziu scenicu è un spettatore chì ne seguita l'azzione. L'elementi essenziali sò: * a scelta cuscente di una forma (u persunaghju o a maschera); * a definizione d'un spaziu induve sta forma pò agisce (u palcuscenicu); * u [[tempu]] stabilitu di l'azzione (l'elementu drammaturgicu). U teatru pò esse realizatu in ogni locu, è a recitazione (o arte drammatica) hè l'arte di dà vita à una storia. In parechje lingue, u verbu "recitare" coincide cù "ghjucà". === Spaziu teatrale === U spaziu fisicu hè u locu di a rapprisintazione, mentri u spaziu di l'imaginazione hè u locu mintale evucatu. U spaziu rapprisintatu pò esse delimitatu da l'arcu scenicu o, in u teatru cuntempuraniu, pò stende si in u locu di u publicu. === Tempi teatrali === U tempu teatrale hè una sperienza unica è transitoria, induve u tempu di l'esecuzione s'incontra cù quellu di a fruizione. A durata di a rapprisintazione hà variatu in a storia: da una ghjurnata in u teatru grecu, à 25 ghjorni in i misteri medievali, finu à i dui tempi cù intervallu d'oghje. == Stili teatrali == Esistenu numerosi stili è generi, frà i quali: * [[Tragedia]]: dramma di intentu seriu, spessu cù temi mitologichi o storichi, chì si cunchjude cù a morte o a pena di i prutagonisti. * [[Cummedia]]: temi lighjeri, mette in risaltu e debulezze di i persunaghji. * Musical: azzione cundotta da recitazione, musica, cantu è danza. * Teatru di l'assurdu: dialoghi senza sensu è ripetitivi, sviluppatu trà l'anni 1940 è 1960. * Mimu: rapprisintazioni basata solu nantu à a gestualità. * Kabuki: teatru giappunese caratterizatu da emotività, muvimenti stilizati è usu di a voce vicinu à u cantu. === Drammaticu === U teatru drammaticu richere trè elementi: autore, attori è spettatori. A prisenza d'un testu è a cumunicazione verbale sò fundamentali. U cunflittu trà almenu dui elementi hè a so caratteristica principale, cum'è disse Bernard Shaw: «Ùn ci hè opera teatrale senza conflittu». === Generi à parte === Parechji generi teatrali sò: * Opera lirica: azzione scenica espressa per mezu di a musica è u cantu. * Teatru fisicu: basatu annantu à u linguaghju di u corpu è u muvimentu. * Teatru-danza: forma allegorica è simbolista. * Teatru canzone: generu musicatu, inspiratu da Bertold Brecht è da cantanti francesi. == Note == <references/> fe3h848vigwvscy2wbpr4qunn7afl6j 405787 405786 2026-08-29T09:55:03Z Articulivitali 28749 405787 wikitext text/x-wiki [[File:Teatro Massimo Fianco meridionale.jpg|thumb|U teatru Massimu di Palermu]] U '''teatru''' (da u grecu anticu θέατρον, théatron, "locu di spettaculu publicu") hè una forma d'arte chì cumbineghja diverse discipline per rapprisintà una storia davanti à un publicu, per mezu di a parolla, u gestu, a musica, a danza, è altri elementi performativi. == Storia == U teatru hà urighjine antichissime, ligate à riti religiosi è à u bisognu umanu d'intrattenimentu. In l'[[Egittu anticu]], dighjà milla anni prima di a [[tragedia greca]], esistianu rapprisintazione teatrale, cum'è u cultu di i Misteri d'Osiride. A [[civiltà minoica]] praticava a danza è a musica. === Teatru grecu è ellenisticu === U teatru classicu grecu hè natu à [[Atene]] in u VI seculu a.C., in cuntestu religiosu in onore di Dionisu. I grandi autori di a [[tragedia]] sò Eschilu, Sofocle è Euripide, mentri Aristofane è Menandru sò i maestri di a [[cummedia]]. In epica ellenistica, u teatru diventa più spettaculare è menu religiosu. === Teatru rumanu === U teatru rumanu s'inspira di quellu grecu, ma dà più impurtanza à l'aspettu spettaculare. E cummedie di [[Plautu]] è Terenziu sò vivace è influenzate da a farsa italica. Cù l'Imperu, u teatru perde a so funzione culturale è s'avvicina à forme pupulare cum'è u mimu è u pantomimu. === Teatru indianu === U teatru indianu hà radiche antichissime, testimuniate da u ''Natya Shastra'' (II seculu a.C.). A forma più cunnisciuta hè u teatru sanscritu, cù drammi epichi è mitologichi, cum'è quelli di Kalidasa. E tradizione pupulare includenu u Kathakali è u Yakshagana. === Teatru d'Asia urientale === In Cina, u teatru di l'ombra è l'Opera di Pechinu combinanu musica, danza è arti marziali. In Giappone, u Noh hè raffinatu è simbolicu, mentri u Kabuki hè più pupulare è dinamicu. In Corea, u Pansori hè una forma di narrazione musicale. === Altre tradizioni === In Indunesia, u Wayang Kulit hè un teatru d'ombra basatu annantu à u Ramayana è u Mahabharata. In u mondu islamicu medievale, u Ta'ziyeh hè un dramma rituale sciita. === Teatru mudernu === U teatru mudernu nasci trà u XIXu è u XXu seculu cù u Realismu è u Naturalismu, grazia à drammaturghi cum'è Henrik Ibsen è Anton Chekhov. In u XXu seculu, i muvimenti d'avanguardia, cum'è l'Espressionismu, u teatru di l'assurdu è u teatru epicu di Bertolt Brecht, rivoluziuneghjanu a scena. U teatru cuntempuraniu hè caratterizatu da a cuntaminazione trà generi è linguaghji. == Descrizzione generale == U teatru hè un evvenimentu chì si verificheghja quandu ci hè una rilazione trà almenu un attore chì agisce in diretta in un spaziu scenicu è un spettatore chì ne seguita l'azzione. L'elementi essenziali sò: * a scelta cuscente di una forma (u persunaghju o a maschera); * a definizione d'un spaziu induve sta forma pò agisce (u palcuscenicu); * u [[tempu]] stabilitu di l'azzione (l'elementu drammaturgicu). U teatru pò esse realizatu in ogni locu, è a recitazione (o arte drammatica) hè l'arte di dà vita à una storia. In parechje lingue, u verbu "recitare" coincide cù "ghjucà". === Spaziu teatrale === U spaziu fisicu hè u locu di a rapprisintazione, mentri u spaziu di l'imaginazione hè u locu mintale evucatu. U spaziu rapprisintatu pò esse delimitatu da l'arcu scenicu o, in u teatru cuntempuraniu, pò stende si in u locu di u publicu. === Tempi teatrali === U tempu teatrale hè una sperienza unica è transitoria, induve u tempu di l'esecuzione s'incontra cù quellu di a fruizione. A durata di a rapprisintazione hà variatu in a storia: da una ghjurnata in u teatru grecu, à 25 ghjorni in i misteri medievali, finu à i dui tempi cù intervallu d'oghje. == Stili teatrali == Esistenu numerosi stili è generi, frà i quali: * [[Tragedia]]: dramma di intentu seriu, spessu cù temi mitologichi o storichi, chì si cunchjude cù a morte o a pena di i prutagonisti. * [[Cummedia]]: temi lighjeri, mette in risaltu e debulezze di i persunaghji. * Musical: azzione cundotta da recitazione, musica, cantu è danza. * Teatru di l'assurdu: dialoghi senza sensu è ripetitivi, sviluppatu trà l'anni 1940 è 1960. * Mimu: rapprisintazioni basata solu nantu à a gestualità. * Kabuki: teatru giappunese caratterizatu da emotività, muvimenti stilizati è usu di a voce vicinu à u cantu. === Drammaticu === U teatru drammaticu richere trè elementi: autore, attori è spettatori. A prisenza d'un testu è a cumunicazione verbale sò fundamentali. U cunflittu trà almenu dui elementi hè a so caratteristica principale, cum'è disse Bernard Shaw: «Ùn ci hè opera teatrale senza conflittu». === Generi à parte === Parechji generi teatrali sò: * Opera lirica: azzione scenica espressa per mezu di a musica è u cantu. * Teatru fisicu: basatu annantu à u linguaghju di u corpu è u muvimentu. * Teatru-danza: forma allegorica è simbolista. * Teatru canzone: generu musicatu, inspiratu da Bertold Brecht è da cantanti francesi. == Note == <references/> 9u9ref55ziyod99y28t3ehzx2qcii4n