Wikipedia
cowiki
https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Copenaghen
0
7611
406279
392370
2026-09-22T20:50:55Z
Fausta Samaritani
15085
fix
406279
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
[[File:Nyhavn-Copenhagen.JPG|300px|right]]
'''Copenaghen''' ('''København''' in [[Lingua danesa|danesu]]) hè a capitale di a [[Danimarca]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 503.861 abitanti ([[2008]]).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[Categoria:Cità danesi]]
1kssh9ubqy3beebnd3n7u4j8ou9qvlb
Elea
0
11511
406283
346814
2026-09-22T21:08:43Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link, categuria
406283
wikitext
text/x-wiki
[[File:Velia2-enhanced.jpg|thumb|right|275px|Elea]]
'''Elea''' ('''Velia''' per i Rumani, ''Velia'' in [[Lingua latina|latinu]]) era una [[cità greca]] situata annantu à a costa tirrenia, in [[Campania]], vicinu à u [[golfu di Salerna]]. Hè quà ch'ella fù creata a [[scola eleatica]], una scola filusofica, fundata da [[Parmenide]] è [[Xenufanu]], à a quale anu participatu [[Zenone d'Elea]] è [[Melisse]].
Da un puntu di vista amministrativu, l'attuale ''Velia'' hè un paisolu di a cumuna d'[[Ascea]] (dapoi u [[2003]], Ascea-Velia) (SA), chì cumporta circa milla abitanti. ''Velia'' ùn deve esse micca cunfusa incù [[Novi Velia]], una cumuna vicina.
== Storia ==
Elea fù fundata in circa [[535 a.C.]] da i Greghi di [[Focea]] chì eranu scappati dopu à l'invasione da i [[Persi]] in [[Asia minore]]. A creazione di a cità hè, frà altre, mintuvata da [[Strabone]] in a so ''Geografia'', è da [[Erodoto]]. 'Ssi coloni anu righjuntu quesse altre culonie di l'[[Italia]] suttana chì furmavanu a Magna Grecia. Elea hè firmata independente cum'è numerose cità in Italia. In circa [[275 a.C.]], Elea s'hè alliata incù Roma; ma a cità fù abandunata dopu à u [[Medievu]]. À i ghjorni d'oghje, u situ archeologicu chì ferma si trova in u parcu naziunale di u [[Cilento]].
== Da vede dinù ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Cità greca]]
[[Categoria:Situ archiulogicu]]
7sgm13zilj15ej093dgv78bvq0km2dq
Natale
0
12611
406297
402674
2026-09-23T08:50:52Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link, categoria
406297
wikitext
text/x-wiki
{{Ortografia è grammatica da verificà}}
[[File:Giotto di Bondone 010.jpg|thumb|250px|''A nascita di Cristu'' (1306) di Giottu, allucatu in Paduva.]]
U '''Natale''' hè a [[festività]] [[Cristianesimu|cristiana]] chì celebreghja a [[nascita]] di [[Ghjesù Cristu]]. Casca u [[25 di dicembre]] (u [[7 di ghjennaghju]] in le chjese urientale, per u slittamentu di u [[calendariu ghjulianu]]).
A parola corsa ''Natale'' deriveghja da u [[lingua latina|latinu]] ''Natalis'' chì significheghja "nataliziu, relativu à a nascita".
Natale hè ancu chjamatu '''Natale di Ghjesù''' o '''Natività di u Signore''' è precedutu qualchì volta da l'aghjettivu ''Santissimu'' (à volte abbreviatu in ''Ss.'').
Secondu u [[annu liturgicu|calendariu liturgicu]] cristianu hè una sulennità di livellu paru à l'[[Epifania]], [[Ascensione]] è a [[Penticosta]] è inferiore à [[Pasqua]] (a festività più impurtante in assolutu) è certamente a più popularmente risentita, soprattuttu à parte da l´ultimi due seculi, da quandu hè diventata a festa induve ci si scambianu i regali è dinù si sta inseme in famiglia.
== U significatu cristianu di Natale ==
Ind'è u [[calendariu rumanu]] u termine ''Natalis'' era impiegatu per parechje festività, cum'è u ''[[Natale di Roma|Natalis Romae]]'' ([[21 d'aprile]]) chì cummemorava a nascita di l'Urbe, è u ''[[Sol Invictus|Dies Natalis Solis Invicti]]'', a festa dedicata à a nascita di u Sole ([[Mitra (divinità)|Mitra]]), anch'ella u 25 di dicembre, introdutta da [[Aurelianu]] in lu [[273]] d.C., eppo suppiantata prugressivamente durante u [[III sèculu]]<ref>vedi Enciclopedia Treccani, voce ''Natale''.</ref> da a ricurrenza cristiana.
Natale, ancu ùn essendu micca a principale festa cristiana chì hè Pasqua, hè sempre quella più risentita à livellu famigliare è populare è rappresenta a cunsapevolezza d'esse chjamati à ''ricunnosce in u Bambinu di Betlemme u Figliu di Diu''. Nant'à Natale cum'è Festa cristiana, nant'à e manifestazione liturgiche, nant'à e tradizione di e cumunità cristiane è nant'à e ricurrenze, riti è abitudine di tuttu u mondu sò state scritte decine è decine di poesie, <ref>[http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309095930/http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=12 |date=2013-03-09 }}</ref> raccunti, <ref>[http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=91] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309094410/http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=91 |date=2013-03-09 }}</ref> canti populari, <ref>[http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=89] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309092845/http://www.reportonline.it/modules.php?name=Sections&op=listarticles&secid=89 |date=2013-03-09 }}</ref> filastrucche, ninne nanne è monda altru.
=== A nascita di Ghjesù ===
A festa di Natale hè a celebrazione di a nascita di [[Ghjesù]]. Secondu u [[Vangelu di Luca]], Ghjesù nacque da [[Maria]] à [[Betlemme]], induve ella è u so maritu [[Ghjuseppe]] si reconu per partecipà à u [[censimentu]] di a populazione urganizatu da i [[Imperu rumanu|rumani]].
Per i soi [[discepulu|discepuli]] a nascita o natività di Cristu hè stata preceduta da diverse [[prufezia|prufezie]], secondu e quale u [[messia]] saria natu da a casa di [[Davide (Bibbia)|Davide]] per [[remissione|redimere]] u mondu da u [[peccatu]].
=== A data di nascita di Ghjesù ===
A data di nascita di Ghjesù ùn hè micca ripurtata in i [[Vangeli]]. Dapoi i primi seculi i cristiani svilupponu diverse tradizione, basate nant'à raghjunamenti teolugichi, chì fissavanu u ghjornu di a nascita di u Signore in date differente, tantu chì Clemente Alessandrinu (+ c. [[215]]) annutava in un so scrittu: "Micca si cuntentanu di sapè in chì annu hè natu u Signore, ma cù curiosità troppu spinta vanu à cercà ne ancu u ghjornu" (''Stromata'', I,21,146.)
A prima testimunianza di a data di u 25 dicembre per Natale di Ghjesù si ritrova in unu scrittu di Sant'Ippulitu (+[[235]]), u "cummentariu nant'à Daniele".
=== [[Liturgia]] cristiana ===
In a [[chjesa latina]] u ghjornu di Natale hè caratterizatu da quattru [[messa|messe]]: a ''vespertina di a vighjilia'', ''ad noctem'' (vene à dì a messa di a notte), ''in aurora'', ''in die'' (in u ghjornu).
Cum'è tutte e solennità, hà una durata magiore rispettu à l'altri ghjorni di u calendariu liturgicu, ed infatti, e sulennità si facenu cumencià à i [[vesperi]] di u ghjornu innanzi - s'ellu ùn hà a precedenza stabilita da l'apposite norme - fendu saltà cusì i vesperi proprii di u ghjornu precedente.
U tempu liturgicu di Natale si conta à parte da i primi vesperi di u [[24 di dicembre]], per terminà cù a dumenica di u Battesimu di Ghjesù, mentre u periodu precedente à Natale cumprende e quattru semane d'Avventu.
== Storia ==
In sta sezione si dà contu di e date storiche cunnisciuti di l'orighjine di a festa di Natale.
=== I primi seculi di u Cristianesimu ===
Natale ùn hè micca presente trà i primi elenchi di festività cristiane di [[Sant'Ireneu]] è [[Tertullianu]]
<ref name="CE">[[Catholic Encyclopedia]]: voce [http://www.newadvent.urg/cathen/03724b.htm Christmas]; ste informazione, riferite à u cumenciu di u [[XX seculu]], pudarianu esse obsulete o supranate da più recente ricerche.</ref>; [[urighjene]], prubabilmente alludendu à i ''Natalitia'' imperiali dichjara
<ref>Lev. Hom. viii in Migne, P.G., XII, 495.</ref> ch'è ''in le scritture solu i peccatori, è micca i santi, celebreghjanu a so nascita''<ref name="CE"/>.
Arnobiu <ref>VII, 32 in P.L., V, 1264.</ref> ridiculiza a celebrazione di i "cumpleanni" di i dei.
E chjese cristiane celebravanu piuttostu a festa di a [[Pasqua]] (''Epifania'', dal grecu ''epiphàneja''): manifestazione, cumparsa, apparizione, nascita), chì rammenta a visita di i [[Rè Maghji]] à Ghjesù.
U prucessu à traversu u quale u 25 di dicembre divene a ricurrenza di a nascita di Ghjesù per tutta a cristianità, principiò solu in u [[III sèculu]] è durò finu à u successivu è differì tempuralmente secondu e diocesi.
=== Celebrazione in Alessandria d'Egittu ===
E prime evidenze di una celebrazione pruvenenu da [[Alessandria d'Egittu]], circa [[200|200 d.C.]], quandu [[Clemente di Alessandria]]<ref>Strom., I, xxi in P.G., VIII, 888.</ref> disse chì certi [[teolugia|teologhi]] egiziani, "monda curiosi", definissenu non solu l'annu, ma ancu u ghjornu di a nascita di Ghjesù u 25 Pachon, currispundente à u [[20 di maghju]] di u ventottesimu annu di [[Augustu (imperatore rumanu)|Augustu]], ma fecenu questu micca perchè ritenessenu chì u Cristu fusse natu 'ssu ghjornu, ma solu perchè 'ssu mese era u nonu di u so calendariu.<ref>Chron., II, 397, n.</ref>
Altri sciuararonu e date di u 24 ò 25 Pharmuthi ([[19 d'aprile]] ò [[20 d'aprile]])<ref name="CE"/>.
Un testu di u [[243]], ''De paschae cumputus'', attribuitu à [[Ciprianu]] ma prubabilmente apocrifo<ref>P.L., IV, 963 sqq.</ref>, dichjara chì a nascita di Cristu fù u [[28 di marzu]], perchè fù in 'ssu ghjornu chì u [[sole]] fù creatu.<ref name="CE"/>
Clemente dichjara ancu chì i Balisilidiani celebravanu l'Epifania è po esse, prubabilmente, ancu a nascita di Ghjesù, u 15 l'11 Tybi ([[10 di ghjennaghju|10 di ghjennaghju]] o [[6 di ghjennaghju]]).<ref name="CE"/>.
In un qualchì mumentu a doppia cummemorazione di a Pasqua Pifania è di a Natività deve esse diventata cumune, sia perchè l'apparizione di i pastori era cunsiderata cum'è una di e manifestazione di a gloria di Cristu, sia forse per via di una discrepanza di u vangelu di Luca presente in varii codici cum'è u [[codice Bezae]], inde e parole di [[Diu]] sò rese ''houios mou hu agapetos, egu semeron gegenneka se'' ("tu sei u me' figliolu predilettu, in stu ghjornu t'aghju ghjeneratu") à u postu di ''en soi eudokesa'' ("in te mi sò cumpiaciutu").
[[Abraham Ecchelensis]] ([[1600]]-[[1664]]) <ref>Labbe, II, 402.</ref> riferighja di a presenza di un ''dies Nativitatis et Epiphaniae'' da una custituzione di a chjesa di Alessandria, à u tempu di u [[cunciliu di Nicea]].
[[Epifaniu]] riferighja di una cerimonia da i tratti gnostichi á Alessandria induve, a notte tra u 5 è u 6 ghjennaghju, un discu solare inquartatu (oghje notu cume "croce celtica") dettu ''Korê'' era portatu in prucessione attornu à una cripta, à u cantu ''Oghje à quest'ora Korê ha datu vita à l'Eternu''.<ref>Hær., li, ed. Dindorf, 1860, II, 483.</ref>
Ghjovanni Cassianu ([[360]]-[[435]]) scrive tra u [[418]] è u [[427]] chì i monasteri egiziani ancora ''osservanu l´antichi costumi.''<ref>Ghjovanni Cassianu, ''Collations'' (X, 2 in P.L., XLIX, 820).</ref>
U 29 Choiak (25 di dicembre) è 1 ghjennaghju [[433]] [[Paolu di Emesa]] predica pressu Cirillu di Alessandria, è i so sermoni <ref>si veda Mansi, IV, 293; appendice á i Act. cunc. Eph.</ref> mostranu chì a celebrazione di u Natale in lu mese di dicembre era dighjà fermamente stabilita, è i calendari provanu a so permanenza; dunqua a festa s'era sparta in Eghjttu tra u [[427]] è u [[433]].<ref name="CE"/>.
=== Celebrazioni à Cipru, Armenia è Anatolia ===
A' [[Cipru]], à a fine di u [[IV sèculu]], Epifaniu dichjara cuntru l´Alogi<ref>Epifaniu, ''Haer.'', li, 16, 24 in P. G., XLI, 919, 931.</ref> chì Cristu era natu u [[6 di ghjennaghju]] é era statu battezzatu l'[[8 novembri]].
[[Sant'Efrem u Siru]] (induve l'inni si riferighjenu à l'Epifania è micca à u Natale) prova chì a [[Mesoputamia]] ancora festeghjava a nascita tredici ghjorni dopu à u solstiziu d'invernu, dunqua u 6 di ghjennaghju.
Cuntemporaneamente in [[Armenia]] a data di dicembre era ignorata, è ancu oghjie l´Armeni celebreghjanu u Natale u 6 ghjennaghju.<ref>Cf. Euthymius, "Pan. Dogm.", 23 in P.G., CXXX, 1175; Niceph., "Hist. Eccl,", XVIII, 53 in P.G., CXLVII, 440; Isaac, Catholicos of Armenia in eleventh or twelfth century, "Adv. Armenos", I, xii, 5 in P.G., CXXII, 1193; Neale, "Holy Eastern Church", Introd., p. 796.</ref>
In [[Anatolia]], i sermoni di [[santu Gregoriu di Nissa]] nant'à [[San Basile]] (mortu prima di u 1 ghjennaghju [[379]]) e i due seguenti durante a festa di [[Santu Stefanu]],<ref>P.G., XLVI, 788; cf, 701, 721</ref> provanu chì in lu [[380]] u Natale era ghjà celebratu u 25 di dicembre.<ref>Usener, in ''Religionsgeschichtliche Untersuchungen'', Bonn, 1889, 247-250, data invece i sermoni à u [[383]].</ref>
In lu [[V secolu]] [[Asteriu di Amaseia]] è [[Sant'Anfilochiu di Iconiu]], cuntemporanei di Basile è Gregoriu, mostranu chì in le so [[diocesi]] le feste di l'Epifania è di u Natale eranu separate <ref>P.G., XL, 337 XXXIX, 36</ref>.
=== Celebrazioni à Ghjerusalemme ===
In u [[385]] [[Egeria (pellegrina)|Egeria]] scrive di quessi prufondamente impressiunata da a festa di a Natività di [[Ghjerusalemme]], chì aveva aspetti prettamente natalizi; u vescamu si recava di notte à [[Betlemme]], tornendu à Ghjerusalemme u ghjornu di a celebrazione.
A presentazione di Ghjesù à u tempiu era celebrata quattordici ghjorni dopu.
Ma stu calcolu cumencia da u 6 di ghjennaghju, è a festa cuntinuava per l´ottu ghjorni dopu à 'ssa data;
<ref>Peregr. Sylv., ed. ghjeyer, pp. 75 sq. è p. 101</ref> successivamente mentuveghja solu e due feste magiori di l'Epifania è di a Pasqua.
Dunqua u 25 di dicembre in lu 385 ùn era micca osservatu à Ghjerusalemme.
Ghjovanni di Nikiu (circa in u [[900]]) per cunvince l´armeni à osservà a data di u 25 dicembre fa notizia di una currispondenza tra [[Santu Cirillu di Ghjerusalemme]] è papa [[Ghjuliu I]],<ref>vedi P.L., VIII, 964 sqq.</ref> in cui Cirillu dichjara chì u so' cleru ùn pò, in la singola festa di a nascita è di u battesimu, effettuà una doppia prucessione tra Betlemme è u Ghjordanu è dummanda à Ghjuliu di stabilisce a vera data di a Natività ''da i documenti di u censimentu purtati à Roma da [[Titu (storia rumana)|Titu]]''; Ghjuliu stabilisce u 25 dicembre.
In un antru documentu<ref>Cotelier, Patr. Apost., I, 316, ed. 1724</ref> si riferighja chì Ghjuliu scrisse à [[Ghjovenale di Ghjerusalemme]] (circa [[425]]-[[458]]), aghjunghjendu chì [[Gregoriu Nazianzenu]] à [[Costantinopuli]] era statu criticatu pè avè smezatu le festività, ma Ghjuliu morì in lu [[352]] è a testimonianza di [[Egeria (pellegrina)|Egeria]] rende questi ultimi due documenti di urighjne dubbia<ref name="CE"/>.
[[Santu Ghjrolamu]], scrivendu in lu [[411]]<ref>Ezech., P.L., XXV, 18</ref>, rimprovereghja à i palestinesi di mantene a celebrazione di a nascita di Cristu in la festa di a Manifestazione.
[[Cosmas Indicopleustes]] sughjèrisce <ref>P.G., LXXXVIII, 197</ref> chì ancu à a metà di u VI secolu a [[chjesa di Ghjerusalemme]] riteneva, basendusi nant'à u passu evangelicu di Luca, chì u ghjornu di u battesimu fosse u ghjornu di a nascita di Ghjesù in quantu esseru divinu.
A cummemorazione di Davide è Ghjacomu l'Apostolu si svulghjeva u [[25 di dicembre]].
Lu 25 di dicembre 432 Paolu di Emesa prununziava à Cirillu di Alessandria un discorsu nant'à u Natale.
=== Celebrazioni á Antiochia ===
A [[Antiochia]], dopu à una longa resistenza, a festa di u 25 dicembre venne accolta in lu 386 grazie à l'opera di Santu [[Ghjovanni Crisustomu]].
Durante a festa di Santu Philogonius di u 386<ref>La Catholic Encyclopedia riporta chì l'annu fu u 386 ma nota chì Clinton ritene fosse u 387 è Usener u 388 (''Religionsgeschichtl. Untersuch.'', pp. 227-240), ma ste datazioni sò cuntestate da Kellner, ''Heortologie, Freiburg'', 1906, p. 97, n. 3.</ref> Santu Ghjovanni Crisustomu predicò un importante sermone: in reazione á certi riti è feste ebraiche invitò a [[chjesa di Antiochia]] à celebrà a nascita di Cristu u [[25 dicembre]] quendu dighjà parte di a cumunità a celebrava in issu ghjornu da almancu dieci anni; dichjarò chì in occidente a festa era dighjà celebrata è chì ellu desiderava introduce la, chì questa era osservata da a [[Tracia]] à [[Cadice]] è chì a so miracolosamente rapida diffusione era un segnu di a so ghjenuinità.
Per ghjustificà a decisione interpretò l´episodi evangelichi dicendu chì u sacerdote Zaccaria entrò in lu [[Tempiu di Gerusalemme|Tempiu]] ricevendu l'annunziu di u cuncepimentu di [[Ghjovanni Battista]] in settembre; u vangelu data dunque u cuncepimentu di Ghjesù dopu à sei mesi, ovveru in marzu, dunqua a nascita saria avvenuta in dicembre.
Infine u Crisustomu dichjarò di sape chì i rapporti di u censimentu di a [[Sacra Famiglia]] eranu ancora in Roma e dunque Roma duveva avè celebratu u Natale u 25 di dicembre per un tempu abbastanza longu da cunsentisce à u Crisustomu di riportà cù certezza a tradizione rumana<ref>P.G., XLVIII, 752, XLIX, 351</ref>. U riferimentu á l'archivi rumani hè anticu almancu quantu [[Ghjustinu Martire]]<ref>Apul., I, 34, 35</ref> è Tertulliano<ref>''cuntru Marcione'', IV, 7, 19</ref>. Papa Ghjuliu I, in la falsificazione cirillina citata in precedenza, afferma di avè calcolatu a data basendusi nant'à [[Flaviu Ghjuseppe]], nant'à a base di a stessa cunsiderazione micca pruvata riguardante Zaccaria<ref name="CE"/>.
=== Celebrazioni à Costantinopuli ===
In lu [[379]]/[[380]] Gregoriu Nazianzenu si face cumenciatore (in lingua greca: ''exiarchos'') pressu a chjesa di Costantinopuli di a nova festa, pruposta in tre so omelie<ref>see Hom. xxxviii in P.G., XXXVI</ref> predicate in tre ghjorni successivi<ref>Usener, op. cit., p. 253</ref> in la cappella privata chjamata Anastasia; dopu à u so esiliu in lu [[381]], a festa scumparve<ref name="CE"/>.
Secondu Ghjovanni di Nikiu, Onoriu, presente durante una di le sue visite, si accordò cù Arcadiu perché fosse osservata a festa in la stessa data di Roma.
Kellner cullocheghja sta visita in lu [[395]]; Baumstark<ref>urens Chr., 1902, 441-446</ref> tra u 398 è u 402; l'ultima data si basa nant'à una lettera di [[Ghjacomu di Edessa]] citata da Ghjeorghje di Beeltân, chì dichjara chì u Natale fu portatu à Costantinopuli da Arcadiu è Crisustomu da l'[[Italia]] induve ''secondu a tradizione'' si era tenuta finu da i tempi apostolichi.
Crisustomu fu vescamu tra u 398 è u 402, è dunque a festa saria stata intrudotta in stu periodu da Crisustomu vescamu á listessa manera di cume era stata introdotta á Antiochia da Crisustomu presbiteru;
però Lübeck<ref>Lübeck, ''Hist. Jahrbuch.'', XXVIII, I, 1907, pp. 109-118</ref> prova chì le evidenze à la base di a tesi di Baumstark ùn sò micca valide.
Più importante, ma solu pocu megliu accreditata<ref name="CE"/>, hè a tesi di Erbes'<ref>Zeitschrift f. Kirchenghjesch., XXVI, 1905, 20-31</ref> chì a festa sia stata introdotta da [[Costantinu I]] tra u [[330]] è u [[335]]; esattamente in lu [[330]] secondu l'opinione di certi storichi, è probabilmente cunsigliatu di a mamma [[Sant'Elena Imperatrice|Elena]] è da i vescami di u [[cunciliu di Nicea]].
=== Celebrazioni à Roma ===
Riguardu à a [[Chjesa di Roma]], a più antica<ref name="CE"/> fonte nant'à a celebrazione di u Natale hè u [[Furiu Dionisiu Filocalu|calendariu filocalianu]]<ref>P. L., XIII, 675; riportatu per interu in J. Strzygowski, ''Kalenderbilder des Chron. von Jahre 354'', [[Berlinu]], [[1888]]</ref> cumpilatu in lu [[354]], chì cuntene importanti tre date:<br>
- In lu calendariu civile u 25 dicembre hè indicatu cume ''Natalis Invicti''.<br>
- In la ''[[Depositiu Martyrum]]'', una lista di martiri rumani ò di altra orighjne universalmente venerati, u 25 dicembre hè indicatu cume ''VIII kal. ian. natus Christus in Betleem Iudeae''.<br>
- In currispondenza di u [[22 febbraiu]], ''VIII kal. mart.'' hè menzionata a cattedra di [[San Pietru apostolu|San Pietru]].
Nella lista di i cunsoli sò indicati i ghjorni di nascita è di morte di Cristu è le date di ingressu à Roma è di martiriu di Santu Pietru è [[Paolu di Tarsu|Paolu]].
Una citazione significhativa è:<br>
''<<durante u cunsolatu di Cesà (Augustu) è Paolu nostru signore Ghjesù Cristu nacque ottu ghjorni prima di le calende di ghjennaghju [uvveru u [[25 dicembre]] ] un venerdì, u quattordicesimu ghjornu di a Luna||Chr. Caesà et Paulu sat. XIII. hoc. cuns. Dns. ihs. XPC natus estu VIII Kal. ian. d. ven. luna XV|lingua=la>>.''
Queste indicazioni però parenu scurrette è possonu esse di le successive aghjiunte à u testu, per cui ancu se a ''Depositiu Martyrum'' hè datata à u [[336]] hè probabile chì Sta indicazione debba esse datata à u 354, ancu se a presenza in un calendariu ufficiale lascia supporre chì sianu esistite di le celebrazioni populari precedenti.
Sul finisce di u IV secolu a festività passò à Milanu è per poi diffonde si in la altre diocesi di u nord: Torinu, Ravenna, ecc.
== Iputesi nant'à l'orighjne di a data di u Natale ==
Sul fattu chì u Natale venga festeghjiatu u 25 dicembre vi sò diverse iputesi chì possonu esse raggruppate in due categorie: a prima chì a data sia stata scelta in base à cunsiderazioni simbuliche interne à u [[Cristianesimu]], a seconda chì sia derivata da l'influssu di festività celebrate in altre relighjoni praticate cuntemporaneamente à u Cristianesimu di allora. Le due categorie di iputesi possonu coesistere.
Questu primu gruppu di iputesi spiega a data di u 25 dicembre cume "interna" à u Cristianesimu, senza apporti da altre relighjoni, deriveghjante da iputesi cristiane nant'à a [[data di nascita di Ghjesù]].
Un'iputesi afferma chì a data di u Natale si fonda nant'à a data di a morte di [[Ghjesù]] ò [[Venerdì Santu]]. Datu chì a data esatta di a morte di Ghjesù in li [[Vanghjeli]] ùn hè specificata, i primi Cristiani hanu pensatu di circoscriverla tra u [[25 di marzu]] è u [[6 d'aprile]]. Poi per calcolà a data di nascita di [[Ghjesù]], hanu seguitu l'antica idea chì i [[profeta|profeti]] di u [[Vecchju Testamentu]] morirunu à una "era integrale", currispondente à l'anniversariu di a loru nascita. Secondu Sta iputesi Ghjesù morì in l'anniversariu di a so´ [[Incarnazione]] ò cuncezione, così a so´ data di nascita avria dovutu cade nove mesi dopu à a data di u [[Venerdì Santu]], u 25 dicembre ò 6 di ghjennaghju.
Un'altra iputesi, invece, vede a data di u Natale cume cunseguenza di quella di l'[[Annunziazione]], u 25 di marzu. Si riteneva dinfatti chì l'[[equinoziu]] di primavera, ghjornu perfettu in quantu equilibratu fra notte è ghjornu, fosse u più adattu per u cuncepimentu di u redentore. Da qui a data di u Natale, nove mesi dopu.
U sorghje di u sole è a luce sò simbuli usati in lu Cristianesimu è in la [[Bibbia]]. Per esempiu in lu vanghjelu di Luca, Zaccaria, u babbu di ghjovanni Battista, descrive a futura nascita di Cristu, cume "verrà à visità ci da l'altu un sole chì sorghje". u Natale, in lu periodu di l'annu in cui u ghjornu cumencia à allungarsi, putria esse legatu à questu simbulismu.
Un'iputesi piuttostu recente asserisce chì a data di u Natale currisponda, entru ce ti limiti, à a vera data di nascita di [[Ghjesù]]. Si tratta di un'iputesi basata nant'à l'analisi di i testi presenti in la biblioteca [[esseni|essena]] di [[Qumran]] è nant'à certe informazioni fornite da u [[Vanghjelu secondu Luca]]. Secondu Luca, [[San ghjovanni Battista]] fu cuncepitu sei mesi prima di [[Ghjesù]] (e quindichi mesi prima di u Natale), è l'annunziu di u su' cuncepimentu fu datu à u babbu [[San Zaccaria]] mentre questi officiava u cultu in lu [[Tempiu di ghjerusalemme]]. da i [[rotoli di Qumran]] si hè pututu ricostruisce u calendariu di i turni chì le vari classi sacerdotali seguivanu per tali offici, é hè statu possibile stabilisce chì u turnu di a classe di Abia (a cui apparteneva [[San Zaccaria|Zaccaria]]) cadeva due volte l'annu. Unu di i due turni currispondeva à l'ultima settimana di settembre, ossia propriu quindichi mesi prima di a settimana di u Natale<ref>Lu studiu di un professore di l’Università ebraica di ghjerusalemme cancella ogni dubbiu nant'à un enigma millenariu, [[Vittoriu Messori]], [[Corrie di a Sera]], [[9 lugliu]] [[2003]]</ref>.
Lu secondu gruppu di iputesi spiega a data di u 25 dicembre cume "esterna" à u Cristianesimu, cume un tentativu di assorbimentu di culti precedenti à u Cristianesimu cù a sovrapposizione di festività cristiane à feste di altre relighjoni antiche.
C'è chi afferma chì a nascita di u Cristu derivi da a tradizione è da a festa [[Ebraismu|ebraica]] di a luce, a [[Hanukkah]], chì cade u venticinquesimu ghjornu di [[Kislev]] è à l'cumenciu di u [[Tevet]]. u mese di Kislev hè cumunemente accettatu cume coincidente cù dicembre. sottu l'anticu [[Calendariu ghjulianu]], per scelta populare, a nascita di Cristu venne fissata à u [[5 a.C.]], u venticinquesimu ghjornu di Kislev. In questu sensu u Cristianesimu avria ripetutu quantu ghjà fattu per le principali festività cristiane cume [[Pasqua]] ò [[Pentecoste]], chì sò derivate da le currispondenti festività ebraiche.
A festa si sovrappune guasi perfettamente à le celebrazioni per u solstiziu d'invernu (tipiche di u nordu Europa) è à le feste di i saturnali rumani (dal 17 à u 23 dicembre). Secondu certi studi recenti, à partisce da quelli di Thomas Talley nant'à u Natale è nant'à a diffusione di u cultu di u ''Dies natalis solis invicti'', l'iputesi chì a festa liturghjca di u Natale sia sorta per sustituisce a festa pagana si hè ridimensionata à favore di una orighjne autonuma avvenuta à l'internu di le cumunità cristiane di l'africa donatista <ref>[http://www.christianismus.it/modules.php?name=News&file=article&sid=39 Le orighjni di a festa di Natale]</ref>.
== Natale seculare ==
In u corsu di l'ultimu seculu, cù u progressivu [[secolarismu|secolarizzarsi]] di l' [[uccidente]] é in particular modu di l'[[Europa Settentriunale]] Natale hà cuntinuatu à rappresentà un ghjornu di festa per i non-cristiani, assumendu significhati duve si da quellu relighjosu. Generalmente hè vissutu cume festa ligata à a famiglia, à i rigali è à [[Babbu Natale]].
U stessu cambiamentu di u spiritu Nataliziu u si ritrova in quelli Paesi induve i cristiani sò piccule minuranze, ma Natale hè statu impurtatu cum'è festa publica di tipu seculare-culturale. Hè cusì in [[India]], [[Pakistan]], [[Cina]] è [[Taiwan]], [[Ghjappone]] è [[Malesia]].
== Citazione ==
Accade chì Natale fussi citatu in a litteratura o in a cultura corsa. Per esempiu, in i pruverbii:<br>
- ''Natale à u balcone, [[Pasqua]] à u fucone''.<br>
- ''Ùn ci hè Natale senza [[gregale]]''<br>
- ''Natale à u [[focu]], [[Pasqua]] à u [[ghjocu]]''.<br>
- ''Da Natale in là, [[fretu]] è [[fame]] in quantità''.<br>
== Note ==
<div class="references-small" style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;">
<references/>
</div>
== Bibliografia ==
''Catholic encyclopedia'' - ''Christmas''.
== Voce currelate ==
* [[Cantu natalecciu]]
* [[Alberu di Natale]]
* [[Presepiu]]
== cullegamenti esterni ==
- {{en}} ''The History of Christmas - The History Channel'' - ''Storia di le tradizioni natalizie'' [http://www.history.com/minisites/christmas]<br>
- {{de}} ''Christkindl's Weihnachtsseiten von à bis Z'' - Situ cù un mini "dizionariu" di tradizioni, canti natalizi, ecc. [http://www.weihnachtsseiten.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201203715/http://www.weihnachtsseiten.de/ |date=2009-02-01 }}
[[Categoria:Cristianisimu]]
18ufz75w8j1czia5r7n95ucbp8ntdo6
Shakira
0
12962
406285
396568
2026-09-22T21:12:33Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categoria, link
406285
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
'''Shakira''' (nata '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''', [[2 di ferraghju]] [[1977]], [[Barranquilla]]) hè una [[cantu|cantante]], [[pruduttore discugraficu|pruduttrice discugrafica]], [[musica|musicante]], [[cinemà|attrice]] è [[baddu|ballerina]] [[Colombia|columbiana]], d'urigine [[Libanu|libanese]].
== Discugrafia ==
=== Album in studiò ===
* Magia (1991)
* Peligro (1993)
* Pies Descalzos (1995)
* Dónde Están los Ladrones? (1998)
* Laundry Service ([[2001]])
* Fijación Oral, Vol. 1 ([[2005]])
* Oral Fixation, Vol. 2 (2005)
* She Wolf ([[2009]])
* Sale el Sol ([[2010]])
* Shakira ([[2014]])
* El Dorado ([[2017]])
[[Categoria:Musicante|Shakira]]
[[Categoria:Columbiana|Shakira]]
[[Categoria:Biugrafia|Shakira]]
ax3h7o2s2k08bjp7nlszb4scw4ip2or
Nuuk
0
13890
406280
399532
2026-09-22T20:52:25Z
Fausta Samaritani
15085
fix
406280
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nuuk city below Sermitsiaq.JPG|thumb|300px|right|Nuuk]]
'''Nuuk''' (in [[Lingua danese|danese]]: ''Godthåb'') hè a capitale di a [[Gruenlandia]] (ò Groenlandia), paese autunomu di u Regnu di [[Danimarca]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[Categoria:Cità danesi]]
eeb7jvujnumhel101wctqd1z96zb7ui
Odense
0
14639
406281
377704
2026-09-22T20:56:54Z
Fausta Samaritani
15085
fix
406281
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
[[File:Denmark-odense palace.jpg|thumb|right|250px|Odense]]
'''Odense''' hè una cità di a [[Danimarca]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 187.929 abitanti ([[2009]]). Hè a terza cità di a Danimarca, per populazione.
== Aministrazione ==
U merre hè Anker Boye (dal [[2010]]).
== Persunaggi famisi ==
Odense hè a cità natale di u scrivanu [[Hans Christian Andersen]] è di a cantatrice [[MØ]].
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[Categoria:Cità danesi]]
6s2qfev2jxdxgyfgojbz8et6d8toz33
Confederate States Marine Corps
0
14665
406291
393206
2026-09-23T00:12:51Z
InternetArchiveBot
17916
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
406291
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''Confederate States Marine Corps''', à l'accortu '''C.S.M.C.''', hà fattu parte di l'armata di u sudu durante a [[Guerra Civile Americana]] di u [[1861]] à u [[1865]].
== Modulatu dopu USMC ==
{{More citations needed|section|date=Maghju 2010}} Prima di a guerra, u [[Corpi di Marina di i Stati Uniti]] avia statu una urganizazione "eccezziunale fine è ben disciplinata", è "da questu hè vinutu u nucleu di u stabilimentu currispundente di u serviziu Confederate", u CSMC.<ref name="Sharf">Sharf, p.769</ref> U CSMC hè statu modellatu dopu à u Corpu di Marine di i Stati Uniti, ma ci era parechje diffarenze: i Confederati si urganizavanu in cumpagnie permanenti, rimpiazzatu u [[Fife (strumentu musicale)|fife] ] cù a [[fanteria ligera]] [[Bugle (strumentu)|bugle]], è portava uniformi simili à quelli di i [[Royal Marines] britannichi. Cum'è l'USMC, quandu anu furnitu distaccamenti di guardia per stazioni navali Confederate à:
* [[Richmond, Virginia]]
* Camp Beall, situatu vicinu à [[Fort Darling]] à [[Drewry's Bluff]], Virginia
* [[Wilmington, North Carolina]] - [[Fort Fisher]]
* [[Charlotte, North Carolina]]
* [[Charleston, South Carolina]]
* [[Hilton Head Island, South Carolina]]
* [[Savannah, Georgia]]
* [[Pensacola, Florida]] - (batterie navali tripulate)
* [[Mobile, Alabama]]
I distaccamenti marittimi servenu à bordu di e diverse [[navi di guerra]] è ancu nantu à i distruttori di cummerciale.
== Urganizazione ==
U C.S. Marine Corps hè statu furmatu in i primi tempi di a [[Guerra Civile Americana|Guerra Civile]] da trè fonti:
* Sedici ufficiali (è 100 omi alistati) dimissioni o diserzione di u Corpu di Marine di i Stati Uniti<ref name="McGlonepp">McGlone, pp.69-73</ref>
* L'amalgamazione di l'urganisazioni statali cum'è i [[Virginia State Marines]]
* Reclutamentu attivu
=== Fonte di l'omi ===
[[File:Confederate_States_of_America_Captain-Marines.svg|miniatura|Insegne di gradu di un capitanu CSMC]]
U [[Colonel-Comandante|Colonel-Comandante di u CSMC]], [[Lloyd J. Beall]], hà dettu chì u CSMC "era cumpostu di omi alistati, assai di i quali eranu vechji suldati è ufficiali cumissioni, unipochi di quale anu avutu. vistu serviziu prima in u US Marine Corps è in altrò. "<ref name="scharf7701">Scharf, p.770-771</ref> U record di l'ufficiali marini americani chì "dimissioni è offrenu e so spade à u Guvernu Confederate" <ref name="Sharf" /> eranu:
{| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto"
|+'''Ufficiale marini americani chì anu dimissioni'''<ref name="scharf770">Scharf, p.770</ref>
!Nome
!Statu
|-
!Major Henry B. Tyler (Aiutante USMC)
|Virginia
|-
!Brevet Major George H. Terret
|Virginia
|-
!Capitanu Robert Tansill
|Virginia
|-
!Capitanu Algernon S. Taylor
|Virginia
|-
!Capitanu John D. Simms
|Virginia
|-
!Primu tenente [[Israel Greene]]
|Virginia
|-
!Primu tenente John K. H. Tatnall
|Giorgia
|-
!Primu tenente Julius E. Meire
|Maryland
|-
!Primu tenente George P. Turner
|Virginia
|-
!Primu tenente Thomas S. Wilson
|Missouri
|-
!Primu tenente Andrew J. Hays
|Alabama
|-
!Primu tenente Adam N. Baker
|Pennsylvania
|-
!Secondu tenente George Holmes
|Florida
|-
!Second Lieutenant Calvin L. Sayre
|Alabama
|-
!Second Tenente Henry L. Ingraham
|South Carolina
|-
!Second Tenente Beckett K. Howell
|Mississippi
|}
Questi ufficiali si sò riuniti cù u CSMC cum'è stava in Richmond, Virginia, cù l'eccezzioni di u Capitanu Tansill, chì avia dimissioni mentre era sempre à bordu di l'USS ''Congress'' in mare. U Capitanu Tansill hè statu arrestatu per ordine di u Sicritariu Welles di a Marina di i Stati Uniti quand'ellu ghjunse in New York u 23 d'Agostu di u 1861, è hè statu tenutu senza accusa, audienza o prucessu. Hè stata liberata u 10 di ghjennaghju di u 1862, cum'è parte di un scambiu di prigiuneri, è dopu s'unì à u CSMC in Virginia. "L'ingiustizia grossa chì l'hà fattu hè stata ricunnisciuta in un attu di u Cungressu Confederatu di l'11 d'aprile di u 1863, chì furnia chì" l'ufficiali di a marina è di u Marine Corps chì dimissioni da a marina è di u Marine Corps di i Stati Uniti in cunsequenza di a secessione, è chì sò stati arristati è imprigiunati in cunseguenza di tali dimissioni, è chì successivamente si sò uniti à a marina è à u Corpu di Marine di i Stati Confederati," duveranu riceve "permette di assenza, pagà per è durante u termini di tale prigiò, è finu à u tempu di a so prigione". appuntamentu in a marina è u corpu marinu di i Stati Confederati.'"<ref name="scharf770" />
=== A cumpusizioni di a forza di travagliu ===
A ripartizione di a cumpusizioni di a forza di l'ufficiale era:
* Un culunellu-cumandante
* Un tenente culunellu
* Trè maiori (un quartermaster, paymaster, è un adjutant)
* Dece capitani
* Deci sottutenenti
* Vinti sottutenenti
U scomposizione di a cumpusizioni di a forza di a forza di u 24 settembre 1862 era:
* Un sergente maiori
* Un sergente quartermaster
* Sessanta sergenti
* Sessanta caporali
* 840 privati
* Trenta batteristi
* Trenta fiferi
* Dui musicisti principali è dui musicisti
Ancu s'è u CSMC avia una forza di travagliu autorizata di 1.026 omi, a so iscrizzione ùn hà mai avvicinatu à quellu numeru; i figuri per u 30 d'ottobre di u 1864 listanu solu 539 ufficiali è omi alistati.<ref>Sharf, p.772</ref> Ancu s'ellu l'ufficiali eranu soprattuttu ex ufficiali di a Marina di i Stati Uniti, u capu di u corpu, u coronellu-comandante [[Lloyd J. . Beall]], era un anticu pagu di l'Armata di i Stati Uniti cù
senza sperienza marina. U Major Lloyd J. Beall, USA graduatu da l'[[Accademia Militare di i Stati Uniti]], è avia servitu in a Prima Infanteria è Seconda Dragoons prima di diventà un pagadore da u 1844 finu à u scoppiu di a guerra. Dimissioni di a so cumissioni u 22 d'aprile di u 1861, è fù numinatu Coronellu-Comandante di u CS Marine Corps u 23 di maghju di u 1861. U coronellu Beall hà servitu in tutta a guerra cum'è l'unicu Cumandante di u Marine Corps.<nowiki><ref name="scharf7701" / ></nowiki>
=== Urganisazioni unità ===
U C.S. Marine Corps hè stata urganizata in parechje cumpagnie lettere è numerosi distaccamenti in terra è a bordo. Cumpagnia A, B è C sò stati urigginariamenti furmati trà u 10 d'aprile è u 29 di ghjugnu 1861, in New Orleans, LA. A Cumpagnia D, inizialmente reclutata in Memphis, Tennessee è Mobile, Alabama (Aostu - Settembre 1861) hà servitu in Pensacola, FL prima di esse dissolta quì è riformata in Mobile in Novembre 1861. A Cumpagnia E hè stata furmata in Savannah, Georgia in Lugliu 1862. era ancu una Cumpagnia F, inizialmente furmata in New Orleans in a primavera di u 1861, induve sirvutu per un brevi periudu prima di esse dissolta; dopu hè statu riformatu in Mobile in April 1863 è scioltu per a seconda volta in ghjugnu 1864.
Cumpagnia A, B è C sò stati trasferiti individualmente da New Orleans à Pensacola da aprile à ghjugnu 1861. A Cumpagnia A hè stata successivamente trasferita à Savannah in settembre di u 1862 prima di esse trasferita à Camp Beall, Virginia, per unisce à e Cumpagnia B è C, digià quì. A Cumpagnia B hè stata brevemente trasferita à Mobile in u frivaru di u 1862 prima di esse trasferita à Camp Beall uni pochi di settimane dopu per unisce à a Cumpagnia C, chì era digià stata trasferita quì in Novembre 1861 per furmà u nucleu di ciò chì diventerà l'urganizazione (cù l'aghjunzione di Cumpagnia A è B) cunnisciuta cum'è "battaglione di campu".
U battaglione hà servitu in a difesa di Richmond contr'à l'attaccu fluviale, hà furnitu i distaccamenti di navi à i navi di guerra basati in l'area di Norfolk, è hà participatu à a ritirata generale di a Confederazione da Richmond, eseguendu una notevole azione di cumbattimentu in a retroguardia di l'armata di u generale Lee cum'è u Battaglione di Marina di Brigadier General (ex Rear Admiral è cumandante di u Charleston Squadron, CSN) Brigata Navale di John R. Tucker in a Battaglia di Saylor's Creek (Virginia) u 6 d'aprile di u 1865. A maiò parte di u battaglione si rende in Saylor's Creek u 7 d'aprile di u 1865. , cù a maiò parte di u restu si rende cù l'Armata di Virginia di u Nordu u 9 d'aprile di u 1865, in Appomattox, Virginia.
A Cumpagnia D, inizialmente stazionata in Pensacola, hè stata dissolta in dicembre di u 1861 dopu esse aduprata per riempie e Cumpagnia B è C, chì serve ancu in quella stazione. A Cumpagnia D hè stata riformata à Mobile è sirvutu quì, induve si firmò finu à chì a cità hè cascata à e forze di i Stati Uniti. A Cumpagnia D hè stata l'ultima unità organizata di u CSMC per rende; elementi di a cumpagnia si rendenu u 9 di maghju di u 1865, in Citronelle, Alabama, è u plotone restante, sottu u cumandamentu di u 1st Lieutenant David G. Raney Jr., si rende in Nanna Hubba Bluff, Alabama u 10 di maghju di u 1865.
Cumpagnia E, inizialmente furmata in Savannah, dopu evacuata à Charleston, South Carolina. Un distaccamentu di a cumpagnia hè statu mandatu à Wilmington, NC è hà participatu à a difesa senza successu di Fort Fisher. U restu di a Cumpagnia E, sempre in Charleston, hà finalmente evacuatu in North Carolina è si unì à l'Armata di Tennessee di u General Joseph E. Johnston vicinu à Raleigh, North Carolina è si rende cù u Brigadier General (antica Rear Admiral è cumandante di u James River Squadron, CSN) A Brigata Navale di Raphael Semmes in Greensboro, North Carolina u 28 d'aprile di u 1865.
A Cumpagnia F hà servitu urigginariamente in New Orleans cum'è una cumpagnia "depot" (vale à dì, unità di reclutamentu è furmazione) prima di esse dissolta. Dopu hè statu riformatu in Mobile, di novu cum'è una cumpagnia di depositu, furnendu Marines per a Cumpagnia D è u battaglione in Camp Beall, eventualmente disbandatu per l'ultima volta in u ghjugnu di u 1864.
L'unità di u CS Marine Corps sò stati stazionati in basi navali Confederate, è ancu aiutanu à e fortificazioni di a costa di guarnigione cum'è Fort Fisher in North Carolina. I Marines anu servitu ancu in navi di guerra Confederate. In a famosa battaglia trà i corazzati {{USS|Monitor}} è {{nave|CSS|Virginia}}, a Cumpagnia C, u Corpu di Marina di i Stati Confederati, hà servitu à bordu di a CSS "Virginia", aiutendu à l'omu di parechji di i so fucili.
In l'estiu di u 1862, certi truppi di u CS Marine Corps sò stati urganizati in unità di squad-sized è disperse in tuttu u sudu. cù un effettu generale più grande ch'è u so serviziu cum'è un battaglione d'artiglieria navali unicu.<ref name="McGlonepp2" /> Cù distaccamenti spargugliati in ogni grande installazione navale Confederate, a Sede per i Marines di i Stati Confederati hè stata stabilita in [[Fort Darling]] è Camp. Beall, situatu à [[Drewry's Bluff]] nantu à u [[James River (Virginia)|James River]] in [[Virginia]]. Cum'è discrittu sopra, trè cumpagnie (A, B è C) eranu stat
Ioned semi-permanente cum'è u "battaglione di campu" à a sede CSMC. I novi ufficiali di u CSMC sò stati furmati in u battaglione prima di l'assignazione à una di e cumpagnie distaccate (vale à dì, D o E) o direttamente à unu di i distaccamenti marini a terra o a bordo. U "battaglione di campu" Marines hà aiutatu à repulsà l'attaccu fattu nantu à u bluff da e forze navali americane cumpresi USS ''Monitor'' è {{USS|Galena|1862|6}} in l'estiu di u 1862.
Malgradu i diserzioni è ancu i mutini vicinu, a maiò parte di i Marines sirvutu cumpetente è si meritavanu l'elogi di u Sicritariu di a Marina [[Stephen R. Mallory]] per a so "prontezza è efficienza". A debulezza di u corpu era duvuta in gran parte à squabbles internu nantu à u rangu, u serviziu di terra è l'assignazioni amministrativi. Inoltre, senza fondi per bounties, u corpu ùn puderia micca facilmente allistà i recluti. Finu à u 1864, a paga mensile di l'omi alistati era $ 3 menu di quella di i gradi di l'armata equivalente. Solu à a fine di a guerra, i Marines eranu permessi di sguassate da i recluti di l'armata per aumentà i so ranchi.<ref>''Enciclopedia di i Tempi Storici di a Guerra Civile''</ref>
== U serviziu durante a guerra ==
I Marines Confederati anu vistu a so prima azzione navale à bordu di {{ship|CSS|Virginia}} (antica {{USS|Merrimack|1855|6}}) fora di [[Battle of Hampton Roads|Hampton Roads, Virginia]], da l'8 à u 9 di marzu. , 1862, è vicinu à a fine di a guerra facia parte di a brigata navale chì hà battutu à [[Battle of Sailor's Creek|Sailor's Creek, Virginia]].
Da u Drewry's Bluff è altri posti maiò (Wilmington, Charleston, Pensacola, Norfolk, Galveston è Savannah), i distaccamenti marini sò stati analizati per serve nantu à i grandi navi di guerra è per operazioni speciali, cumprese i catturari di {{USS|Underwriter|1852|6}} è {{USS|Water Witch|1851|6}}, è un attaccu per liberà i prigiuneri di guerra cunfederati in [[Point Lookout, Maryland]].
L'operazioni anfibie marine marine includenu a [[CSS Savannah (gunboat)|"Old" CSS ''Savannah'']] partita di terra in Fort Beauregard, Phillips Island, South Carolina per evacuà a guarnigione sottu attaccu.<nowiki><ref name = jones. > Jones, Charles C., Jr. </nowiki>[https://archive.org/stream/josiahtattnall00jonerich#page/n7/mode/2up A vita è i servizii di Commodore Josiah Tattnall] 1878. Morning News steam printing house, Savannah.</ ref> Marines sottu u cumandamentu di u Commodore [[Josiah Tattnall III]] sò stati aduprati per custruì è omanu batterie di terra chì rinviavanu cannoniere è monitori di l'Unione sia in Richmond sia in Savannah. <ref name="jones" />
A fine di a guerra hà truvatu a maiò parte di i Marines di i Stati Confederati sopravviventi riuniti in Richmond in supportu di l'ultimi difesi disperati di u Sud. ]'s Corps chì hà battutu cù distinzione in a [[Battaglia di Sayler's Creek]],<ref name="McGlonepp3" /> l'ultima battaglia maiò prima di a rendizione di l'[[Armata di Virginia di u Nordu|Armata di Lee]] à [[Battaglia di Appomattox Courthouse|Appomattox]].
== Uniforme ==
{{More citations needed|section|date=Maghju 2010}}
[[File:Lt._Frances_H._Cameron_-_CSMC_Uniform.jpg|miniatura|Esempiu d'uniforme di u Corpu di Marine Confederate (Lt Marine Confederate Frances H. Cameron in u 1864)]]
U so uniforme s'assumiglia à quellu prescrittu per l'[[Armata Confederata]], ma postu chì u CSMC ùn era micca cusì grande è parechji di i so registri sò stati distrutti in u 1865, ci hè una cuntruversia annantu à i dettagli precisi di l'uniforme. Hè chjaru, però, chì i Marines eranu spessu equipati fora di i magazzini di qualunque guarnigione era più vicinu à u so locu. Una descrizzione hà i Marines vestiti in [[Reding coat|reding coats]] di una sfumatura particulare (è indeterminata) di grisgiu è blu scuru o pantaloni neri. Sembra chì i Marines di i Stati Confederati anu purtatu [[cap forage]], ancu s'ellu ùn hè micca chjaru s'ellu ci era un ornamentu nantu à a copertina. Gran parte di l'attrezzatura purtata da u CSMC hè stata impurtata da u [[Regnu Unitu]] è u so [[Imperu Britannicu|imperu]], à dì [[Provincia di Canada|Canada]].{{Clear}}
=== Insigne de rang ===
[[File:Stati_Confederati_d'America_First_Sergeant-Marines.png|100x100px]] ![[File:Stati_Confederati_d'America_Sergeant-Marines.png|100x100px]] ![[File:Stati_Confederati_d'America_Corporal-Marines.png|100x100px]] |} Fonti:<ref>[http://www.uniforminsignia.org/index.php/component/insigniasearch/?result=3527 "Uniformi di u Corpu di Marine di i Stati Confederati (CSMC)". ''Enciclopedia Internaziunale di Insignia Uniforme.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221128092832/http://www.uniforminsignia.org/index.php/component/insigniasearch/?result=3527 |date=2022-11-28 }} Recuperatu 2017-12-22.</ref><ref>[http://civilwarwiki.net/wiki/Confederate_Insignia_of_the_Civil_War#Confederate_States_Marine_Corps "Confederate States Marine Corps". ''Civil War Wiki.net.''] Recuperatu 2017-12-22.</ref>
L'insigne di u caprettu furasteru eranu u listessu cornu di caccia chì circundava u Marine Corps M nantu à un fondo rossu. Questu hè verificatu cum'è esse postu nantu à un cappellu di sole purtatu da un marine CS à a riunione 75.
== Vede ancu ==
{{Portale|Guerra Civile Americana|dirittu=sì}}
* [[Corritori di bloccu di a Guerra Civile Americana]]
* [[Battaglia di Fort Pulaski]]/Bloccu federale è cuntattu
* [[Bibliografia di a prima storia navale americana# Guerra Civile Americana|Bibliografia di a storia navale di a Guerra Civile Americana]]
* [[Armata di i Stati Confederati]]
* [[Marine (militare)|Marine]]
== Note ==
{{Reflist|30em}}
== Riferimenti è più lettura ==
* {{cite journal|last=Donnelly|title=Battle Honors and Services of Confederate Marines|year=1959|pages=37–40|volume=23|doi=10.2307/1985252|jstor=1985252|journal=Affari militari|issue=1|primu=Ralph W.}}
* Donnelly, Ralph W. (1989) ''U Corpu di Marine di i Stati Confederati: I Rebel Leathernecks'',
* Donnelly, Ralph W. ''Schizzi biografici di l'Ufficiale Cummissione di u Corpu di Marine di i Stati Confederati'' (Publicate da l'Autore, 1973. Pp. xii, 68.)
** Donnelly, Ralph W. ''Service Records of Confederate Enlisted Marines'' (Publicate da l'Autore, 1979. Pp. xxii, 125. Copie ponu esse urdinate da 913 Market Street, Washington, North Carolina 27889.)
* Krivdo, Michael E. "Marines in grisgiu: a nascita, a vita è a morte di u Cunfederate States Marine Corps" (PhD Diss. Texas A & M University, 2010). [https://civilwarnavy.com/wp-content/uploads/2021/02/KRIVDO_Marines-in-Gray_Thesis.pdf in linea]
* Krivdo, Michael E. "Confederate Marine Corps Recruiting in New Orleans and Marine Activities in the First Year of the Civil War". ''Storia di Louisiana'' 48.4 (2007): 441–466. [https://www.jstor.org/stable/25478504 in linea]
* McGlone, John E., III, ''The Lost Corps: The Confederate States Marines'', United States Naval Institute Proceedings, Novembre 1972. [https://www.usni.org/magazines/proceedings/1972/november/ lost-corps-confederate-states-marines-0 online]
* Scharf, J. Thomas (1887) ''Storia di a Marina di i Stati Confederati da a so urganizazione à a rendizione di u so ultimu bastimentu.'' New York: Rogers and Sherwood, (Reprint: The Fairfax Press, 1977),[https: //books.google.com/books?id=rTMOAAAAIAAJ E'Book] [https://archive.org/stream/cu31924032779625#page/n7/mode/2up OpenLibrary]
* Sullivan, David M., "Schizzi biografici di l'Ufficiale Cummissione di u Corpu di Marine di i Stati Confederati". Edizioni White Mane, 2001.
* Sullivan, David M. "U Cunfederate States Marine Corps in South Carolina, 1861-1865". "Rivista storica di South Carolina" 86.2 (1985): 113-127. [https://www.jstor.org/stable/27567895 in linea]
* Sullivan, David M. "Confederate Marines di Tennessee: Memphis Detachment". ''Tennessee Historical Quarterly'' 45.2 (1986): 152-168. [https://www.jstor.org/stable/42626590 in linea]
== Ligami esterni ==
{{Categoria cumuni}}
* [https://web.archive.org/web/20070928201310/http://www.hotmcl.org/civilwar.html CSMC à HOTMCL]
* [http://www.history.navy.mil/library/online/going_south.htm Dimissioni è licenziamenti di l'ufficiali di a Marina di i Stati Uniti à a vigilia di a Guerra Civile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923140913/http://www.history.navy.mil/library/online/going_south.htm |date=2010-09-23 }}
{{Guerra Civile Americana|collapsed}}
{{Control di l'autorità}}
==Da vede dinò==
*[[Lloyd J. Beall]]
*[[Guerra Civile Americana]]
[[categoria:Storia]]
[[categoria:Stati Uniti d'America]]
mnk6vt9j4yie5efjvc03hnbf6rojb3y
Categoria:Criaturi lighjindarii
14
18054
406295
346802
2026-09-23T08:17:12Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406295
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Mitulugia]]
dauolzrtwlqoejwdvc3176v4hgn3n6u
Categoria:Criaturi di a mitulugia greca
14
18073
406290
346822
2026-09-22T21:23:20Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406290
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Mitulugia greca]]
be2abi5djgxsmffgok5vqqjd9prufba
Categoria:Cità rumane di Corsica
14
18075
406284
346824
2026-09-22T21:09:58Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406284
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Corsica]]
e6axu4ob5muqxh37vrpwr060hb5qkn1
Categoria:Creta
14
18095
406289
346844
2026-09-22T21:21:36Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406289
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Mare Tarraniu]]
5gbndtvjljcut4r739mbovi1tbirzob
Categoria:Coturnix
14
18113
406288
346862
2026-09-22T21:18:38Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406288
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Phasianidae]]
08p5tvlc8eutmy130gzsw6hmpd31tpk
Categoria:Cità danesi
14
18115
406278
346864
2026-09-22T20:47:45Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406278
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Danimarca]]
sa731rd302o1ze2bwj8hosbzs2mmrts
Categoria:Simbuli cristiani
14
18150
406296
346899
2026-09-23T08:19:47Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406296
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cristianisimu]]
6lwpi5fdme5i0xrpegxk4dza7fmabng
Categoria:Calendariu cristianu
14
18192
406282
346941
2026-09-22T20:59:30Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406282
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cronologia]]
[[Categoria:Cristianisimu]]
q6xe6k3xdn8btcujlfi707aom1sy3zb
Categoria:Columbiana
14
18246
406286
346995
2026-09-22T21:13:53Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406286
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Biugrafia]]
srz1yjaada8x01cd4z0b9k1me0ni51d
Categoria:Catedrala
14
18280
406277
347029
2026-09-22T20:46:32Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406277
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Architittura riligiosa cristiana]]
54wql9897ymcurod0ygzm3hhaiucic7
Categoria:Corpi cilesti
14
18300
406287
347069
2026-09-22T21:15:08Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406287
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Astrunumia]]
0hmo2wuxwkx8mhwlnb5x63ap738iynv
Laura Mancinelli
0
20101
406264
399613
2026-09-22T13:54:37Z
~2026-51000-53
29056
/* Da vede dinò */
406264
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
'''Laura Mancinelli''' ([[Udine]], [[18 di dicembre]] [[1933]] - [[Turinu]], [[7 di lugliu]] [[2016]]) hè stata una traduttrice e [[scrivana]] [[Piemonte|piemuntese]]-[[Italia|taliana]].
Mancinelli hà ancu scrittu testi accademici, libri per i zitelli, saggi (numerosi di a storia [[Medievu|medievale]]), è rumanzi.
== Biugrafia ==
Laura Mancinelli è nata a [[Udine]] nel 1933, tandu, dopu à un periudu di brevi sughjorni trà [[Roveretu]] è [[Mantova]] induv’ella passa a so prima zitiddina, in u 1937 a famiglia si trasfirìu definitivamente à [[Turinu]].
Ha pigliatu u diploma in [[literatura tedesca]] cun focus in a literatura muderna in u 1956 à l'[[Università di Torinu]] incù [[Leonello Vincenti]] incù una tesi nant'à ''[[Conrad Ferdinand Meyer]], poeta epico lirico''. In l'anni dopu à u so dutturatu hà insignatu senza mai rinuncia à so passione per a cultura medievale tedesca. In u 1969 hà scrittu l'assaig ''U Cantu di i Nibelungi. I prublemi è i valori''.
In l'anni 1970 hà insignatu a [[filulugia germanica]] à l'[[Università di Sàssari]] è dopu chjamatu in [[Venezia]] da u germanistu [[Ladislao Mittner]], in u 1976 hà fundatu u Dipartimentu di Storia di a lingua tedesca à l'[[Università di Venezia]].
In l'annu accademicu 1980-1981 torna in Turinu è à catedra di filulugia germanica ch'ellu hà tenutu finu à u 1994.
Di i puesii medievali, in più di ''I Nibelungi'' (1972), traduttu in versi talianu di [[Gottfried von Straßburg]] ''Tristano'' (1978) è di [[Hartmann von Aue]] ''Gregorio'' è ''Il povero Enrico'' (1989).
== Opari ==
=== Romanzi ===
* ''I 12 abbati di Challant'' (1981) -
* ''U fantasma di Mozart'' (1986) -
* ''Amadé'' (1990) -
* ''U principe scalzu'' (1999) -
* ''Attaccu contr'à a Sindone'' (2000) -
== Bibliugrafia ==
* {{en}} Helen Victoria Anderson, ''Historical and detective fiction in Italy 1950-2006 : [[Italo Calvino|Calvino]], [[Luigi Malerba|Malerba]] and Mancinelli'', 2010: D. Phil. [[University of Oxford]]
* {{de}} Margarete Springeth, ''Das (kriminelle) Mittelalter in den Romanen von Laura Mancinelli, oder: Warum Gottfrieds "Tristan" ein Fragment blieb. Lektüre-Variationen für acht Fragen und einen neugierigen Leser'', in: Studia niemcoznawcze, vol. 48, 2011
== Da vede dinò ==
* Filulugia
* Filulugia germanica
* [[Littiratura]] in [[lingua tedesca]]
* [[Storia]] di a [[lingua tedesca]]
* [[Minnesang]]
* [[Codex Manesse]]
== Ligami ==
* {{en}}{{cita web|https://lauramancinelli.it/ |Official website}}
* {{en}}{{cita web|https://www.lib.uchicago.edu/efts/IWW/Portraits/HTML/A0266.html|Laura Mancinelli • Italian Women Writer}}
* {{en}}{{cita web|https://openlibrary.org/authors/OL88422A/ |Laura_Mancinelli • Open Library, Internet Archive}}
[[Categoria:Scrivana|Mancinelli, Laura]]
[[Categoria:Taliana|Mancinelli, Laura]]
[[Categoria:Nati in 1933|Mancinelli, Laura]]
[[Categoria:Morti in 2016|Mancinelli, Laura]]
[[Categoria:Biugrafia]]
nzgfpi30m3e88ge179myexnipr903hk
1518
0
27522
406294
406144
2026-09-23T08:13:30Z
Fausta Samaritani
15085
/* Nàscite */ file
406294
wikitext
text/x-wiki
'''1518''' (MDXVIII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVI sèculu.
{{Annu|XV sèculu|XVI sèculu|XVII sèculu|1490|1500|1510|1520|1530|1514|1515|1516|1517|1518|1519|1520|1521|1522}}
[[File:Andrea del sarto charité musée du louvre.JPG|thumb|200px|right|[[Andrea del Sarto]] ''A Carità'' ([[Louvre]])]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
Jacopo tintoretto, autoritratto, 1548 ca. 02.JPG|<small>[[Tintoretto]] (Jacopo Robusti ò Jacopo Comin) ([[Venezia]], [[settembre]] o [[uttobre]] 1518 - Venezia, [[31 di maghju]] [[1594]])</small>
Catherine de Médicis - entourage de François Clouet.jpg|<small>[[Caterina de Medici]] ([[Firenze]], [[13 d'aprile]] 1518 - [[Blois]], [[5 di ghjennaghju]] [[1589]])</small>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1518 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1518]
[[Categoria:Anni di u XVI seculu|#]]
rojlkxvxnxg9owsvt3kx4cstk53rm83
1540
0
27591
406262
406140
2026-09-22T13:19:41Z
Fausta Samaritani
15085
file
406262
wikitext
text/x-wiki
'''1540''' (MDXL in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XVI sèculu. [[Annata bisesta]]
{{Annu|XV sèculu|XVI sèculu|XVII sèculu|1510|1520|1530|1540|1550|1536|1537|1538|1539|1540|1541|1542|1543|1544}}
[[File:Lucas Cranach the Younger - Lucretia.jpg|thumb|200px|right|[[Lucas Cranach u Giovane]], ''Lucrezia'', 1540]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Ritratto di Francesco Guicciardini.jpg|<small>[[Francescu Guicciardini]] ([[Firenze]], [[6 di marzu]] [[1483]] - Arcetri, [[22 di maghju]] 1540)</small>
</gallery>
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1540 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1540]
[[Categoria:Anni di u XVI seculu|#]]
bu9v898xlou35tj4txpxsebvh3ttn37
Anni 1530
0
27615
406293
406252
2026-09-23T08:02:01Z
Fausta Samaritani
15085
406293
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%;background-color:none;"
|-
! align="left" | Sèculi:
| align="center" | [[XV sèculu]] · '''[[XVI sèculu]]''' · [[XVII sèculu]]
|-
! align="left" | Decenni:
| align="center" | [[Anni 1520]] · '''[[Anni 1530]]''' · [[Anni 1540]]
|-
! align="left" | Anni:
| align="center" | ([[1531]] · [[1532]] · [[1533]] · [[1534]] · [[1535]] · [[1536]] · [[1537]] · [[1538]] · [[1539]] · [[1540]])
|}
[[File:Nova totius Galliae descriptio (Reproduction photographique) - Orontius F(ine) delphinas faciebat 1553 - btv1b531953612.jpg|thumb|350px|center|''Nova totius Galliae descriptio Orontius F. delphinas faciebat'']]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
|<small>[[Alessandru Allori]] ([[Firenze]], [[31 di maghju]] 1535 - Firenze, [[22 di settembre]] [[1607]])</small>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Titian - Portrait of a man with a quilted sleeve.jpg|<small>[[Ludovico Ariosto]] ([[Reggio Emilia]], [[8 di settembre]] [[1474]] - [[Ferrara]], [[6 di lugliu]] 1533)</small>
Erasmus rotterdam.JPG|<small>[[Erasmu da Rotterdam]] ([[Rotterdam]], [[27 uttrovi]] / [[28 uttrovi]] [[1466]] / [[1469]] - [[Basilea]], [[12 di lugliu]] 1536)</small>
François Mazzuoli.jpg|<small>[[Parmigianinu]] (Girolamo Francesco Maria Mazzola) ([[Parma]], [[11 di ghjennaghju]] 1503 - [[Casalmaggiore]], [[24 d'aostu]] 1540)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[Categoria:Decenni di u XVI seculu|#]]
0eppc4ke2vnh47az1uoulh541rm0ryg
1472
0
27616
406263
406253
2026-09-22T13:27:57Z
Fausta Samaritani
15085
file
406263
wikitext
text/x-wiki
U '''1472''' (in [[nùmeri rumani]] MCDLXXII) hè un [[annu]] di u XV sèculu. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XIV sèculu|XV sèculu|XVI sèculu|1450|1460|1470|1480|1490|1468|1469|1470|1471|1472|1473|1474|1475|1476}}
== Eventi ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Basilius Bessarion (Bibiorgapie Hellenique).jpg|<small>U cardinale [[Bessarione]], (in [[Lingua greca|grecu]]: ''Βησσαρίων'') ([[Trebisonda]], [[2 di ghjennaghju]] [[1403]] - [[Ravenna]], [[18 nuvembri]] 1472)</small>
</gallery>
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1472[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1472]
[[Categoria:Anni di u XV seculu|#]]
{{c-supranu}}
4pobpkejcg6f336sedcqdil1jx49oow
1473
0
27617
406261
406254
2026-09-22T13:17:31Z
Fausta Samaritani
15085
file
406261
wikitext
text/x-wiki
U '''1473''' (in [[nùmeri rumani]] MCDLXXIII) hè un [[annu]] di u XV sèculu.
{{Annu|XIV sèculu|XV sèculu|XVI sèculu|1450|1460|1470|1480|1490|1469|1470|1471|1472|1473|1474|1475|1476|1477}}
[[File:Andrea del Verrocchio8.jpg|thumb|200px|right|[[U Verrocchju]], ''A Madonna incù Figliolu'', 1473 ca.]]
== Eventi ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1473[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1473]
[[Categoria:Anni di u XV seculu|#]]
{{c-supranu}}
pmgaulgras5hio5vwuakk3a15tphxhs
1477
0
27621
406260
406258
2026-09-22T13:15:51Z
Fausta Samaritani
15085
file
406260
wikitext
text/x-wiki
U '''1477''' (in [[nùmeri rumani]] MCDLXXVII) hè un [[annu]] di u XV sèculu.
{{Annu|XIV sèculu|XV sèculu|XVI sèculu|1450|1460|1470|1480|1490|1473|1474|1475|1476|1477|1478|1479|1480|1481}}
== Eventi ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
André Verrochio.jpg|<small>[[U Verrocchju]] ([[Firenze]], [[1435]] ca. – [[Venezia]], [[7 uttrovi]] 1477</small>
</gallery>
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1477 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1477]
[[Categoria:Anni di u XV seculu|#]]
{{c-supranu}}
8fwhjfq9nilb14rd3l17upmsbiwr0um
Categoria:Anura
14
27622
406265
2026-09-22T15:21:38Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406265
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[ategoria:Amphibia]]
djcnq53xo6ywmhhyiu9l4092fl9kohk
406266
406265
2026-09-22T15:22:24Z
Fausta Samaritani
15085
406266
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Amphibia]]
fgddcshrsegdzdibkdlzs6o0qdnafbz
Categoria:Boraginales
14
27623
406267
2026-09-22T15:26:50Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406267
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Spermatophytes]]
jgaw0cl4hs0ch0hhr409ywmvbyw3nyl
Categoria:Buxales
14
27624
406268
2026-09-22T15:30:44Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406268
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Magnoliopsida]]
4hiw47ziktd6sglqwj7m02tkhuqsb8b
Categoria:Polypodiales
14
27625
406269
2026-09-22T15:34:49Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406269
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Filicopsida]]
fyboty9qdrk49frofc828gwkckgmh91
Categoria:Cantharellales
14
27626
406270
2026-09-22T15:38:47Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406270
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cantharellales]]
2ysa3qigpj3y38ev6i2z1ztwlv4oy71
406271
406270
2026-09-22T15:40:19Z
Fausta Samaritani
15085
406271
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Homobasidiomycetes]]
ig7vmxeq43eb6zci3t683bnnckeodo3
Cantharellaceae
0
27627
406272
2026-09-22T15:44:49Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
406272
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Cantharellaceae'''
== Listinu do i Cantharellaceae ==
;G
[[Ghjalletta]]
[[Categoria:Cantharellaceae]]
21kpyrx0sf72zmju2hmamze1wu5bs45
406273
406272
2026-09-22T15:55:21Z
Fausta Samaritani
15085
2 file
406273
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Cantharellaceae'''
[[File:2013-07-13 Cantharellus atrolilacinus Eyssart., Buyck & Halling 404972.jpg|thumb|200px|right|''[[Cantharellus atrolilacinus]]'']]
[[File:Botanical Garden Gothenburg and Anggårdsbergen 13.08.2017 Chanterelle - Cantharellus cibarius (37321571732).jpg|thumb|200px|right|''[[Cantharellus cibarius]]'' (Ghjalletta)]]
== Listinu di i Cantharellaceae ==
;G
[[Ghjalletta]]
[[Categoria:Cantharellaceae]]
0a88nzikafdou3ex644tp403e8ovi5q
Categoria:Caprimulgiformes
14
27628
406274
2026-09-22T15:59:47Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406274
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Aves]]
6xpluosw2pgm2tvn660kq0vorqeno8u
Categoria:Testudines
14
27629
406275
2026-09-22T16:03:58Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406275
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Reptilia]]
61bv7cejpqb4xn51tn7rufn6wqbt9wn
Categoria:Reptilia
14
27630
406276
2026-09-22T16:08:38Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
406276
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Chordata]]
4aisci41di0mb9klnxbkmnd630h3z2i
Anni 1540
0
27631
406292
2026-09-23T08:01:06Z
Fausta Samaritani
15085
anni 1540
406292
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%;background-color:none;"
|-
! align="left" | Sèculi:
| align="center" | [[XV sèculu]] · '''[[XVI sèculu]]''' · [[XVII sèculu]]
|-
! align="left" | Decenni:
| align="center" | [[Anni 1530]] · '''[[Anni 1540]]''' · [[Anni 1550]]
|-
! align="left" | Anni:
| align="center" | ([[1541]] · [[1542]] · [[1543]] · [[1544]] · [[1545]] · [[1546]] · [[1547]] · [[1548]] · [[1549]] · [[1550]])
|}
[[File:Romanino, Girolamo - Pegasus and the Muses - 1540s.jpeg|thumb|400px|center|Girolamu Romanino [[1485]] - ?), Pegasu è Muse]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
El greco, ritratto d'uomo, 1590-1600 ca..JPG|<small>[[El Greco]] (Domínikos Theotokópoulos) ([[Candia]], 1541 - [[Toledo]], [[7 d'aprile]] [[1614]])</small>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Paracelsus01.jpg|<small>[[Paracelsus]] (Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim) ([[Einsiedeln]], [[14 nuvembri]] [[1493]] - [[Salisburgo]], [[24 di settembre]] 1541)</small>
Lucas Cranach d.Ä. - Bildnis Luthers als Junker Jörg (Leipzig).jpg|<small>[[Martin Lutero]] ([[Eisleben]], [[10 nuvembri]] [[1483]] - Eisleben, [[18 di ferraghju]] 1546)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[Categoria:Decenni di u XVI seculu|#]]
53hz60weasisyy05big61xcnr1bm45z