Wikipedia cowiki https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 22 d'aprile 0 1662 406846 391348 2026-10-07T11:34:28Z Fausta Samaritani 15085 file, fix, link 406846 wikitext text/x-wiki {{Aprile}} U '''22 d'aprile''' hè u 112<sup>u</sup> [[ghjornu]] di l'annu (u 113<sup>u</sup> sì hè bisestile) in u calendariu gregurianu. Restanu 253 ghjorni à a fine di l'annu. == Avenimenti == === In Corsica === == Nascite == - [[1982]]: [[Kaká]], futbolista brasilianu.<br> <gallery> Immanuel Kant 001.jpg|<small>[[Immanuel Kant]] (Königsberg, 22 d'aprile [[1724]] - Königsberg, [[12 di ferraghju]] [[1804]])</small> </gallery> == Morti == == Celebrazioni == === Santi === ;'''Santu Lisandru'''. A cità di Lione hè stata fundata in [[43 a.C.]], è ghjè diventata u centru puliticu è amministrativu di a Gallia. Hè stata evangelizata à u [[II sèculu]]. Numerosi funu i cristiani marturiati. L'annu [[177]], anu tombu à Santa Biandina è 47 cumpagni. Lisandru, chì ghjera grecu è u so amicu Epipodiu, un Liunese, a si anu francata. Circavanu à ùn fà sapè ch'elli eranu cristiani, ma sò stati dinunciati, arrestati è marturiati. Epipodiu hè statu linciatu da i pagani, Lisandru hè statu crucifissatu. Santu Lisandru hè festighjatu in Roma u [[24 d'aprile]], in Parigi u [[26 d'aprile]], in Corsica u 22 d'aprile, ma oghje, i Corsi festighjeghjanu soprattuttu, l'[[11 uttrovi]], à '''Santu Lisandru Sauli''', vescu di Aleria, patrone celestu di Cervioni è Apostulu di a Corsica. Etimolugia: da u grecu "alexein" ("difende", "rispinghje") è "andros", genitivu di "aner" (di l'omu, di u nimicu). Lisandru (Alessandro) si trova in l''''[[Iliade]]''' cum'è secondu nome di [[Paride]], u principe di [[Troia]]. Hà pocu servutu in l'altu Medievu. Si hè spartu da u [[XII sèculu]] cù u ciclu francese di i cavalieri antichi, duv'ellu si trova un [[Alessandru Magnu]], dettu dinù ''u Macedoniu''. Casate: Alessandri, Alessandrini, Sandreschi, Sandrini, Sandrucci.<br> Nomi: Alastair, Alesiu, Alessandro, Alex, Alessio, Alexandra, Alexandre, Alexia, Alexine, Alexis, Alexius, Lesiu, Lisandra, Lisandrina, Lisandru, Sacha, Sandie, Sandra, Sandrina, Sandrine, Sandy.[https://adecec.net/adecec/santi/04-aprile.php]<br> == Ligami esterni == * [http://musees-de-corse.ifrance.com/storia.htm] Storia di a Corsica {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060728213530/http://musees-de-corse.ifrance.com/storia.htm |date=2006-07-28 }} * [http://adecec.net/almanaccu2007.pdf] Almanaccu Adecec 2007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212080119/http://www.adecec.net/almanaccu2007.pdf |date=2007-02-12 }} [[Categoria:Ghjornu d'aprile|22]] dte7zzxynmhw1804m7cpkiyx2y7iueg Medusa 0 15683 406832 359558 2026-10-06T21:18:39Z Fausta Samaritani 15085 406832 wikitext text/x-wiki [[File:Medusa Bernini Musei Capitolini.jpg|thumb|240px|right|Mezu bustu di Medusa di [[Gian Lorenzo Bernini]] à i [[Musei Capitulini]]]] [[File:Medusa.jpg|thumb|240px|Medusa, d'Arnold Böcklin (1878 circa)]] [[File:Medusa by Carvaggio.jpg|thumb|240px|U scudu incù a testa di Medusa, [[Caravaghju]]]] [[File:Medusa Royal Palace Turin.jpg|240 px|right|thumb|Testa di Medusa, ditagliu di a canciddata di u Palazzu Riali di Torinu]] [[File:Athena in Vatican.jpg|thumb|240px|right|Rapprisintazioni d'[[Atena]] incù a testa di Medusa in pettu]] Medusa hè un criatura mustruosa appartinenti à a mitulugia greca. Incù Stenu (a forti) è Euriali (quiddu chì salta luntanu) era una di i trè Gurgoni, figlioli femini di Forcu è di a so suredda Cetu, dui orrendi mostri marini, è l'unica à ùn essa micca immurtali. In i rapprisintazioni più antichi era orrenda, asattamenti com'è i so sureddi Stenu è Euriali. In virsioni più ricenti eppuri (Pindaru, [[Ovidiu]]) Medusa hè stata cunsidarata com'è una donna biddissima chì riiscia à affascinà l'omini chì ùn riiscendu micca à trattena si si vultavani à fighjulà la, trasfurmendu si in petra. Inoltri rapprisintava a pirvirsioni intillettuali. ==In a mitulugia corsa== Dopu avè trasfurmatu tutti i giganti [[Mitulugia|lestrigoni]] di [[Corsica]] in petre, a Regina Medusa murì, lasciendu u so sangue in u [[Mediterraniu]], criendu u nostru eternu curallu. ==In a mitulugia classica== ===A mitamurfosa=== Sicondu u mitu [[Puseidonu]] s'invaghisci di Medusa è, trasfurmatu si in [[acula marina]], a rapisci, purtendu la in un tempiu cunsacratu à [[Atena]] induva a siduci. Medusa chì pussidia una splendida capiddera, nascondi, par vanità, u voltu daretu un'egida di a dea. Dura hè a punizioni ch' [[Atena]], dea di a raghjoni parturita da a menti di Zeus, l'inflighji: a bedda capiddera fù mutata in un garbugliu di vipari vilanosi è i so denti sò mutati in zanni. Medusa fù trasfurmata in un mostru orribili di a quali u sguardu pitrifichechja ogni criatura viventi. ===A morti=== Cundannata à viva in sulitudina in un antru cavirnosu, tarminarà a so misara esistenza par mani di l'eroi [[Perseiu]], figliu di Zeus è Danae. Quistu, furnitu da Hermes di una falcia è da a dea [[Atena]] di unu scudu lucidu è riflittenti com'è spichju, dopu à avè suttrattu à i trè Graii (anch'eddi figlioli femini di Forcu) u so unicu ochji è u so unicu denti, i custringhji à rivilà u locu induva viviani i Ninfi Stigii. Dopu essa si fattu cunsignà da i Ninfi un paghju di calzi alati, un saccu, è l'elmu magicu di u signori di l'inferni Ade, chì rendi invisibili quiddu chèi l'indossa, [[Perseiu]] bula versu l'uccidenti finu à a terra di l'Iperborei, ind'eddu trova i Gurgoni addurmintati frà grisgi statui, cunsunti da a piova, d'omini è animali salvatichi pitrificati da Medusa. Imprudendu u scudu com'è spichju par ùn incrucià ni micca u sguardu litali, [[Perseiu]], di u quali a mani hè vidata da [[Atena]], incù un solu colpu di falcettu, scapa Medusa. Da u coddu di a [[Gurgona]], sicondu [[Ovidiu]], nascini i figlioli ch'edda avia inghjinaratu dopu à l'unioni incù [[Puseidonu]], u cavaddu alatu [[Pegasu]] è u guerrieri Crisaore incù una falcia durata in manu. Da u so sangui nascini ancu u curaddu rossu è Anfesibena. [[Perseiu]] ùn affronta micca Crisaore è, riposta a testa di a [[Gurgona]] in u saccu, s'alza in bulu. Bench'è Stenu è Euriali, discitati da i so novi nipoti, si lancessini à l'insiguimentu, eddu riesci à alluntanà si sanu è salvu, prutettu da l'elmu chì rendi invisibili. A testa di Medusa fù usata, in seguitu, par pitrificà Atlanti chì fù mutatu in u monti umonimu. U titanu, infatti, l'avia nigatu uspitalità timendu, à causa di a prufezia di un oraculu, par i pomi d'oru di u so ortu. [[Perseiu]] pitrifichechja, successivamenti, salvendu Andromeda, un orribili mostru marinu scatinatu da [[Puseidonu]] contru a cità di Argu. A principessa, figliola di u rè Cefeu è di a righjina Cassiopea chì avia usatu cunfruntà ni a biddezza incù quidda di i nireidi, avaristi duvutu essa sacrificata, à causa di l'offesa fatta à u diu, in cambiu di a salvezza di a cità. A murtifera testafù usata ancu contru Fineu (o Agenori), ziu di Andromeda, è duicentu di i so siguaci (duranti u matrimoniu di a zitedda, Fineu avia avanzatu pratesi annantu à a nipoti) è contru Polidetti, perfidu rè di Serifu, postu ch'eddu avia custrettu a so mamma Danae à rifughjà si in un tempiu par difenda da eddu a so virtù. Infini, a testa di Medusa fù dunata da [[Perseiu]] à [[Atena]] chì, accittata la, a poni à u centru di a probbia Egida fundendu la incun edda. U so scudu, da tandu, assunsi a capacità di riducia in petra chiunqua. Sicondu una varianti [[Perseiu]] sippidditi a testa à Argu. ==In l'arti== ===Pittura=== * ''A Medusa'' dipintu di Pieter Paul Rubens (1618 circa) * ''Medusa'' dipintu di [[Caravaghju]], 1590 ca., Firenza, Uffizi. * ''Medusa'', di Arnold Böcklin (1878 circa) ===Scultura=== * [[Perseiu]] uccidi Medusa sottu i ochji di [[Atena]], mitopa da Selinunte, 540 a.C., Museiu Archiulogicu di Palermu. * Medusa, fruntonu uccidintali di u tempiu di Artemidi à Corfù, 580 a.C., Museiu Archiulogicu di Corfù. * [[Perseiu]] incù a testa di Medusa, di Benvenuto Cellini, Loggia di i/dei Lanzi, Firenza. * Medusa di [[Ghjan Lorenzu Bernini]] à i [[Musei Capitulini]], Roma. ===Cinema=== * In u film ''Percy Jackson è i dei di l'[[Olimpu]]'': U latru di fulmini Medusa apparisci intarpritata da Uma Thurman. * Apparisci in u filmu di u 1981 ''Scontru di titani'' è in u rimake di u 2010 Scontru trà titani. ===Televisioni=== * U pukemon Tangela hè basatu annantu à Medusa. ===Litteratura=== A figura di Medusa hè ripresa ancu molti volti in a litteratura com'è [[Ovidiu]] in i ''Mitamurfosi'' (IV, 799-801): "A figlia di Ghjovi si vultò è si cuprì incù l'egida u castu voltu, ma, parchì quidd'ultraghju ùn ristessi impunitu, mutò in luridi sarpi i capeddi di a gurgona". ===Videughjochi=== Medusa hè l'antagunista di u videughjocu ''Kid Icarus''. ===Musica=== Vinicio Capossela, in l'album "Ovunque proteggi" di u 2006 (vincitori di u premiu Tenco com'hè migliori album di quidd'annu) didicheghja a canzona numaru 7 (Medusa cha cha cha) à u mitu di Medusa, cilibrata incù toni ironichi è à u ritmu di cha cha cha. ==Fonti== * [[Ovidiu]], ''I mitamurfosi'', 1988, Gruppu Editoriale Fabbri Bompiani, Sonzogno. * Anna Maria Carassiti, ''Dizionario di Mitulugia greca è rumana'' ,1996 Newton. * Robert Graves, ''I Miti Grechi'' (Di i dei è Eroi in [[Omeru]]) , 1963 Longanesi & C. Milanu. ==Da veda== * [[Gurgona]] * [[Olimpu]] * [[Omeru]] * [[Ovidiu]] * [[Perseiu]] * [[Puseidonu]] [[categoria:Mitulugia]] a2qhtvvaub47pei2u8ftooxej1btazq Antoine Ciosi 0 22039 406825 406820 2026-10-06T12:21:40Z Fausta Samaritani 15085 fix, link categoria 406825 wikitext text/x-wiki '''Antoine Ciosi''' hè un cantadore Corsu, natu u [[15 di dicembre|15 di Dicembre]] 1931 indè [[Sorbu è Occagnanu]] ([[Corsica suprana]]) è mortu lu [[4 uttrovi|4 Ottobre]] [[2026]] a [[A Curbaghja]] (Corsica suprana). [[File:Antoine_Ciosi.png|thumb|destra|250px|Antoine Ciosi]] À u mese di [[marzu|Marzu]] [[1963]], uttene u Primu prezu di u primu festivale di a Canzona Corsa in l'Olympia in Parigi, per l'interpretazione di a canzona di Ghjuvanni Giocanti è Vincente Orsini, ''Paese Spentu''. Figliolu di un cultivatore di Sorbu è Occagnanu, a i mezi di l'[[anni 1930]], urganizeghja in u so paese un meeting puliticu cù u capicochja cumunistu Jacques Duclos è chì sarà l'invitatu d'unore; purtendu à cuntradizione a u prete è u merru di u paese chì sò piuttostu di a dritta. Antoine Ciosi conta a so ghjuventù è u rumenu talianu-alemanu in Corsica nentru u so [[libru]] ''Une odeur de figuier sauvage - Une enfance Corse'' (Edizione Albin Michel, [[1999]]). == Discugrafia == ==== 1960 ==== * ''Le Porte-croix'' [[1966]]. ==== 1970 ==== * ''Cursichella'' [[1970]], * ''Corsica amata'' [[1972]], * ''Ricordi di Cursichella'' [[1973]], * ''Ritornu à u paese'' [[1974]], * ''Anima corsa'' (puesia), 1974, * ''Le prisonnier'' [[1975]], * ''Corsica nostra'' 1975, * ''Corsica sempre corsa'' [[1976]], * ''Musa di un populu'' (poésies), 1977, * ''Ver di casa'' 1977, * ''Corsica'' [[1978]], * ''Corsica! Mamma cara'' 1978, * ''Cantu per un'isula ch'ùn si vole more'' [[1979]], * ''Canti pupulari di Corsica'' (Cù Maryse Nicolai) 1979. ==== 1980 ==== * ''Giuventù'' [[1980]], * ''Isula'' [[1981]], * ''Corsu'' [[1982]], * ''Kalliste'' 1982, * ''Nostalgia'' [[1983]], * ''20 ans de Chansons Corses'' (Live Olympia, Maghju 1981) [[1985]], * ''Per tè'' [[1987]], * ''Mon village m'appelle'' (puesia), [[1989]], * ''Canti di a libertà'' 1989. ==== 1990 ==== * ''Chante les frères Vincenti'' [[1991]], * ''Natale d'amore'' [[1993]], * ''Tempi d'amore'' [[1996]], * ''Cantiques'' [[1999]]. ==== 2000 ==== * ''Ciosi 2000'' [[2000]] * ''Per tè'', ''Natale d'Amore'' dischettu cù ''Canzona à Don-Joseph Giansily,Pampasgiolu'' (ré edizione cù 3 CD, 2002). * ''Luisa'' [[2005]], * ''À voce piena'' [[2008]], Casa Éditions, CDCASA25. ==== 2010 ====. * ''Una mamma'' (dischettu-Libru), [[2011]], Casa Éditions, CDCASA31 * ''In Bastia'', [[2013]], * ''[[Corsu Mezu Mezu]]'' (intruduzzione, interludiu è ''Ô Corse île d'amour'' cu [[Patrick Fiori]]) [[2015]]. ==== 2020 ==== * ''Duetti'', (27 di e so più bedde canzone cù 21 cantadori isulani) == Publicazione == *''Notes & chansons'' - Ed. Pica, 1978. *''Une odeur de figuier sauvage'' - Edizione Albin Michel, 1999. {{ISBN|9782226108555}} *''Le chemin des sources profondes'' - Edizione Albin Michel, 2004. *''Chants d'une terre - 40 ans de chansons corses'' - Ed. DCL, 2002. *''Una mamma'' (Dischettu-Libru, 2011, Casa Edizione, CDCASA31. == Decurazione == L'[[8 di dicembre|8 di Dicembre]] [[2018]], Antoine Ciosi fù citadinu d'unore di a cità di Marsiglia.<ref>[https://www.corsematin.com/articles/antoine-ciosi-fait-citoyen-dhonneur-de-la-ville-de-marseille-89253] ''Antoine Ciosi fait citoyen d'honneur de la ville de Marseille'' |site=Corse Matin |consulté le = 3 juin 2020.</ref> == Articuli cunnessi == * [[Chant des Partisans]] == Note == <references /> [[Categoria:Cantadore|Ciosi, Antoine]] [[Categoria:Corsu|Ciosi, Antoine]] [[Categoria:Biugrafia|Ciosi, Antoine]] [[Categoria:Francesu|Ciosi, Antoine]] aji3xuityg2zzzb03irbdpsd19b9igi 2019 0 22362 406845 406207 2026-10-07T11:19:29Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406845 wikitext text/x-wiki U '''2019''' (in [[nùmeri rumani]] MMXIX) hè un [[annu]] di u XXI sèculu. {{Annu| XX sèculu| XXI sèculu| XXII sèculu |1990|2000|2010|2020|2030|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023}} == Evenimenti == === Premii Nobel 2019 [[Image:NobelP.png|50px]] === - [[Premiu Nobel per a Pace]] : [[Abiy Ahmed Ali]]<br> - [[Premiu Nobel per a Litteratura]] : [[Peter Handke]]<br> - [[Premiu Nobel per a Medicina]] : [[William Kaelin Jr.]], [[Peter J. Ratcliffe]] è [[Gregg L. Semenza]]<br> - [[Premiu Nobel per a Fisica]] : [[James Peebles]], [[Michel Mayor]] è [[Didier Queloz]]<br> - [[Premiu Nobel per a Chimica]] : [[John B. Goodenough]], [[M. Stanley Whittingham]] è [[Akira Yoshino]]<br> - [[Premiu Nobel per l'Ecunumia]] : [[Michael Kremer]], [[Abhijit Banerjee]] è [[Esther Duflo]] == Nàscite == == Morte == * [[4 di lugliu]]: [[Leon Kossoff]], pittore britannicu <gallery> Zeffirelli.jpg|<small>[[Franco Zeffirelli]] (Gian Franco Corsi) ([[Firenze]], [[12 di ferraghju]] [[1923]] - [[Roma]], [[15 di ghjugnu]] 2019)</small> </gallery> == In Córsica == [[Image:RPPA201904651-1.jpg|thumb|300px|center|[[Tour di a Corsica]], [[31 di marzu]] 2019]] == Riferimenti == == Liagmi == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:2019 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2019] {{c-supranu}} [[Categoria:Anni di u XXI seculu|#]] em81q05ts7nsxgx1dy5qmom1zghxvc0 Jeff Bergman 0 26428 406839 399719 2026-10-07T11:03:13Z ~2026-53895-88 29156 Added middle name 406839 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Jeff Bergman by Gage Skidmore.jpg|thumb|Bergman, [[2023]]]] '''Jeffrey Allen''' "'''Jeff'''" '''Bergman''' hè un attore americanu. [[Categoria:Attore|Bergman, Jeff]] [[Categoria:Americanu|Bergman, Jeff]] o0vht3ni5netoww9l9qlodhdh7j5o5f 406841 406839 2026-10-07T11:04:03Z ~2026-53895-88 29156 406841 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Jeff Bergman by Gage Skidmore.jpg|thumb|Bergman, [[2023]]]] '''Jeffrey''' "'''Jeff'''" '''Bergman''' hè un attore americanu. [[Categoria:Attore|Bergman, Jeff]] [[Categoria:Americanu|Bergman, Jeff]] 2jbaqdciwwvt3fx40lnsyp6866kr7ms 406847 406841 2026-10-07T11:39:10Z Fausta Samaritani 15085 categurie 406847 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} [[File:Jeff Bergman by Gage Skidmore.jpg|thumb|200px|right|Bergman, [[2023]]]] '''Jeffrey''' (''Jeff'') '''Bergman''' hè un attore americanu. == Biugrafia == [[Categoria:Attore|Bergman, Jeff]] [[Categoria:Americanu|Bergman, Jeff]] [[Categoria:Biugrafia|Bergman, Jeff]] [[Categoria:Attori americani|Bergman, Jeff]] psrko88pczp223g5cp5qu7iuf2jlzty 1925 0 26524 406838 403991 2026-10-07T07:48:17Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406838 wikitext text/x-wiki U '''1925''' (MCMXXV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XX sèculu. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1900|1910|1920|1930|1940|1921|1922|1923|1924|1925|1926|1927|1928|1929}} == Evenimenti == === Sport === === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1925 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Premiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Premiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Premiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Premiu Nobel per a Fisica]]: <br> [[Premiu Nobel per a Chimica]]: <br> == Nàscite == <gallery> Jack Lemmon 1988 ArM.jpg|<small>[[Jack Lemmon]] (John Uhler Lemmon III) (Newton ([[Massachusetts]]), [[8 di ferraghju]] 1925 - [[Los Angeles]] ([[California]]), [[27 di ghjugnu]] [[2001]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1925 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1925] {{c-supranu}} [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] cpmem6jp8eymezj2iozr5bcy1m528a8 1956 0 26689 406842 405623 2026-10-07T11:09:15Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406842 wikitext text/x-wiki U '''1956''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLVI) hè un [[annu]] di u XX sèculu. [[Annata bisesta]]. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1930|1940|1950|1960|1970|1952|1953|1954|1955|1956|1957|1958|1959|1960}} [[File:Cortina Stadio Olimpico 2013 Olympisches Feuer.JPG|thumb|250px|right|Olimpiadi di [[Cortina d’Ampezzo]] 1956]] [[File:1956 Suez war - conquest of Sinai.jpg|thumb|250px|right|Crisi di [[Suez]]]] == Eventi == === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1956 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == * [[14 di ferraghju]]: [[Katharina Fritsch]], scultora tedesca. <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> Bertolt-Brecht.jpg|<small>[[Bertolt Brecht]] (Eugen Berthold Friedrich Brecht) ([[Augusta (Germania)]], [[10 di ferraghju]] [[1898]] - [[Berlinu]] Est, [[14 d'aostu]] 1956)</small> </gallery> == In Còrsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1956 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1956] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} ofj5nqs3jfxmruxveau3twm601edac6 1974 0 26744 406827 406188 2026-10-06T14:10:05Z Fausta Samaritani 15085 file 406827 wikitext text/x-wiki U '''1974''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLXXIV) hè un [[annu]] di u XX sèculu. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1950|1960|1970|1980|1990|1970|1971|1972|1973|1974|1975|1976|1977|1978}} [[File:Mercury.jpg|thumb|150px|right|[[Mercuriu]]]] == Eventi == === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1974 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == - [[6 di ghjennaghju]]: [[David Alfaro Siqueiros]], pittore è muralista messicanu.<br> <gallery> Cervi Peppone.jpg|<small>[[Gino Cervi]] ([[Bologna]], [[3 di maghju]] [[1901]] - [[Punta Ala]], [[3 di ghjennaghju]] 1974)</small> C. A. Lindbergh (LOC).jpg|<small>[[Charles Lindbergh]] (Charles Augustus Lindbergh) ([[Detroit]] ([[Michigan]]), [[4 di ferraghju]] [[1902]] - Maui ([[Hawaii]]), [[26 d'aostu]] 1974)</small> </gallery> == In Còrsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1974 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1974] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} ff6egkoid2ugdhnzjkj4rtjkkm06hm7 1976 0 26838 406826 406220 2026-10-06T14:08:35Z Fausta Samaritani 15085 1976 406826 wikitext text/x-wiki U '''1976''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLXXVI) hè un [[annu]] di u XX sèculu. [[Annata bisesta]]. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1950|1960|1970|1980|1990|1972|1973|1974|1975|1976|1977|1978|1979|1980}} == Eventi == [[File:Paris 1976 02.jpg|thumb|250px|right|[[Parigi]], in veranu 1976]] === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1976 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> Agatha Christie in a play at Cocokington Court.jpg|<small>[[Agatha Christie ]] (Agatha Mary Clarissa Miller) (Torquay, [[15 di settembre]] [[1890]] - Winterbrook, [[12 di ghjennaghju]] 1976)</small> Alvar Aalto 1956 (2).jpg|<small>[[Alvar Aalto]] (Hugo Alvar Henrik Aalto) (Kuortane, [[3 di ferraghju]] [[1898]] - [[Helsinki]], [[11 di maghju]] 1976)</small> </gallery> == In Còrsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1976 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1976] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} e6s54sdyc48l4z3nvbiiaskgeefuvg3 1981 0 26848 406829 403472 2026-10-06T14:18:03Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406829 wikitext text/x-wiki U '''1981''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLXXXI) hè un [[annu]] di lu XX sèculu. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1960|1970|1980|1990|2000|1977|1978|1979|1980|1981|1982|1983|1984|1985}} [[File:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|thumb|150px|right|[[Ronald Reagan]] (1981)]] == Eventi == === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1981 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == * [[24 di ghjennaghju]]: [[Maria Elena Boschi]], puliticante è ministra taliana * [[16 di marzu]]: [[Péter Magyar]], puliticu è avucatu ungrese * [[9 di ghjugnu]]: [[Natalie Portman]], attrice americana-israeliana * [[4 di settembre]]: [[Beyoncé]], cantatrice americana <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> Bob-Marley 3.jpg|<small>[[Bob Marley]] (Robert Nesta Marley) (Nine Mile ([[Giamaica]]), [[6 di ferraghju]] [[1945]] - [[Miami]] ([[Florida]]), [[11 di maghju]] 1981)</small> </gallery> == In [[Còrsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1981 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1981] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} bk86auj0yuh4nn8h5wuswbjidndwgqs 406830 406829 2026-10-06T14:19:16Z Fausta Samaritani 15085 /* Morte */ 406830 wikitext text/x-wiki U '''1981''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLXXXI) hè un [[annu]] di lu XX sèculu. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1960|1970|1980|1990|2000|1977|1978|1979|1980|1981|1982|1983|1984|1985}} [[File:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|thumb|150px|right|[[Ronald Reagan]] (1981)]] == Eventi == === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1981 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == * [[24 di ghjennaghju]]: [[Maria Elena Boschi]], puliticante è ministra taliana * [[16 di marzu]]: [[Péter Magyar]], puliticu è avucatu ungrese * [[9 di ghjugnu]]: [[Natalie Portman]], attrice americana-israeliana * [[4 di settembre]]: [[Beyoncé]], cantatrice americana <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> Bob-Marley 3.jpg|<small>[[Bob Marley]] (Robert Nesta Marley) (Nine Mile ([[Giamaica]]), [[6 di ferraghju]] [[1945]] - [[Miami]] ([[Florida]]), [[11 di maghju]] 1981)</small> </gallery> == In [[Còrsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1981 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1981] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} 3yfy46n1dtz67iqblpq8h7vvfcosl0t 1984 0 26851 406828 401683 2026-10-06T14:13:59Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406828 wikitext text/x-wiki U '''1984''' (in [[nùmeri rumani]] MCMLXXXIV) hè un [[annu]] di u XX sèculu. [[Annata bisesta]]. {{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1960|1970|1980|1990|2000|1980|1981|1982|1983|1984|1985|1986|1987|1988}} == Eventi == [[File:1984 Olympic Torch.JPG|thumb|110px|right|Olimpiadi 1984 à [[Los Angeles]]]] === [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1984 [[Image:NobelP.png|50px]] === [[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br> [[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br> == Nàscite == <gallery> </gallery> == Morte == <gallery> François truffaut.jpg|<small>[[François Truffaut]] (François Roland Truffaut) ([[Parigi]], [[6 di ferraghju]] [[1932]] - [[Neuilly sur Seine]], [[21 uttrovi]] 1984)</small> </gallery> == In [[Còrsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1984 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1984] [[Categoria:Anni di u XX seculu|#]] {{c-supranu}} hs2hz5c9kplmfeqg3xns24z2jj8i4ig 1812 0 26898 406837 401847 2026-10-07T07:44:42Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406837 wikitext text/x-wiki U '''1812''' (MDCCCXII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u XIX sèculu. [[Annata bisesta]]. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1790|1800|1810|1820|1830|1808|1809|1810|1811|1812|1813|1814|1815|1816}} [[File:Bataille de la Bérézina.jpg|thumb|300px|right|A Battaglia di a Berezina]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Dickens by Watkins detail.jpg|<small>[[Charles Dickens]] (Portsmouth, [[7 di ferraghju]] 1812 - Higham, [[9 di ghjugnu]] [[1870]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1812 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1812] {{c-supranu}} [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] 19kejkc37cg3zdbrpbg1jp2tpohhgf7 1707 0 26956 406834 405652 2026-10-07T07:34:43Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406834 wikitext text/x-wiki U '''1707''' (MDCCVII in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. {{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1680|1690|1700|1710|1720|1703|1704|1705|1706|1707|1708|1709|1710|1711}} [[File:Scottin le Jeune, Le Jardin Royal, in Dionis, Cours d'operations..., 1707.png|thumb|300px|right|[[Paris]], u Ghjardinu di i piante]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Carlo Goldoni - 1750.jpg|<small>[[Carlu Goldoni]] (Carlo Osvaldo Goldoni) ([[Venezia]], [[25 di ferraghju]] 1707 - [[Parigi]], [[6 di ferraghju]] [[1793]])</small> Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|<small>[[Georges Louis Leclerc di Buffon]] ([[Montbard]], [[7 di settembre]] 1707 - [[Paris]], [[15 di aprile]] [[1788]]</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1707 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1707] [[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]] 2z7p3lcpn8qiyiw02lvfd1bstwjuw0m 1847 0 27131 406843 406810 2026-10-07T11:12:02Z Fausta Samaritani 15085 file 406843 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} U '''1847''' (MDCCCXLVII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u XIX sèculu. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1843|1844|1845|1846|1847|1848|1849|1850|1851}} [[File:Battle Molino del Rey.jpg|thumb|350px|right|Guerra mexico-americana, a battaglia di ''Molino del Rey'', 1847]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Thomas Edison.jpg|<small>[[Thomas Edison]] (Thomas Alva Edison]] (Milan ([[Ohio]]), [[11 di ferraghju]] 1847 - West Orange,([[New Jersey]]), [[18 uttrovi]] [[1931]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> Felix Mendelssohn Bartholdy - Wilhelm Hensel 1847.jpg|<small>[[Felix Mendelssohn]] (Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy) ([[Amburgu]], [[3 di ferraghju]] [[1809]] - [[Lipsia]], [[4 nuvembri]] 1847)</small> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1847 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1847] [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] ph1ysw4cpsl4kvoi22tzpuawxdoelih 1862 0 27161 406836 403541 2026-10-07T07:39:39Z Fausta Samaritani 15085 file, fix 406836 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} U '''1862''' (MDCCCLXII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u XIX sèculu. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1858|1859|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866}} [[File:Capture of New Orleans 1862.jpg|thumb|250px|right|[[New Orleans]], 1862]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Gustav Klimt (1862-1918) par Moritz Nähr (1859-1945) à Vienne en 1917 (colorisée).jpg|<small>[[Gustav Klimt]] (Baumgarten, [[14 di lugliu]] 1862 - [[Vienna]], [[6 di ferraghju]] [[1918]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1862 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1862] [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] fa98geetr7kj2gd3fnxo7vj2azglz6g 1869 0 27214 406835 406792 2026-10-07T07:37:11Z Fausta Samaritani 15085 file 406835 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} U '''1869''' (MDCCCLXIX in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u XIX sèculu. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1865|1866|1867|1868|1869|1870|1871|1872|1873}} [[File:Chinese railroad workers sierra nevada.jpg|thumb|300px|right|Ferruvia transcontinentali in costruzioni (Sierra Nevada)]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Mahatma Gandhi taking his last meal before the start of his fast - 1939.jpg|<small>[[Mahatma Gandhi]] (Mohāndās Karamchand Gāndhī) (Porbandar, [[2 uttrovi]] 1869 - [[New Delhi]], [[30 di ghjennaghju]] [[1948]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> Carlo Cattaneo xilografia.jpg|<small>[[Carlu Cattaneo]] ([[Milanu]], [[15 di ghjugnu]] [[1801]] - [[Luganu]], [[6 di ferraghju]] 1869)</small> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1869 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1869] [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] 48r0jcql0cnmmv7q3i04lx50cta8fqm 1881 0 27236 406844 404473 2026-10-07T11:14:16Z Fausta Samaritani 15085 file 406844 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} U '''188I''' (MDCCCLXXXI in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u XIX sèculu. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1877|1878|1879|1880|1881|1882|1883|1884|1885}} [[File:Loches, école normale 1 (J David, 1881).jpg|thumb|300px|right|[[Loches]], école normale, 1881]] == Evenimenti == [[File:Filippo Carcano.jpg|thumb|300px|right|[[Filippu Carcano]], ''L'ora di riposo durante i lavori di l'Esposizione di u 1881'']] == Nàscite == <gallery> Carrà in front of Le Figaro, Paris, 9 February 1912 (cropped).jpg|<small>[[Carlu Carrà]] (Carlo Dalmazzo Carrà) (Quargnento, [[11 di ferraghju]] 1881 - [[Milanu]], [[13 d'aprile]] [[1966]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1881 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1881] [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] nyhwwnmjasa4b9venaeawj2ph8o1mtq 1890 0 27247 406840 406196 2026-10-07T11:03:25Z Fausta Samaritani 15085 1890 406840 wikitext text/x-wiki {{c-supranu}} U '''1890''' (MDCCCXC in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u XIX sèculu. {{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1886|1887|1888|1889|1890|1891|1892|1893|1894}} [[File:1890 Events Collage V 1.0.jpg|thumb|350px|right|1890 - collage]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Boris Pasternak 1969.jpg|<small>[[Boris Pasternak]] ([[Mosca (cità)]], [[10 di ferraghju]] 1890 - Peredelkio, [[30 di maghju]] [[1960]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> Heinrich Schliemann (HeidICON 28763) (cropped).jpg|<small>[[Heinrich Schliemann]] (Neubukow, [[6 di ghjennaghju]] [[1822]] - [[Napuli]], [[26 di dicembre]] 1890)</small> </gallery> == In Córsica == == Riferimenti == == Ligami == [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|bord]] Commons - Category:1890 [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:1890] [[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]] 79lwtskzf8d74e90e01edocwju5hp5s Anni 1590 0 27765 406831 2026-10-06T21:13:34Z Fausta Samaritani 15085 anni 1590 406831 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%;background-color:none;" |- ! align="left" | Sèculi: | align="center" | [[XV sèculu]] · '''[[XVI sèculu]]''' · [[XVII sèculu]] |- ! align="left" | Decenni: | align="center" | [[Anni 1580]] · '''[[Anni 1590]]''' · [[Anni 2000]] |- ! align="left" | Anni: | align="center" | ([[1591]] · [[1592]] · [[1593]] · [[1594]] · [[1595]] · [[1596]] · [[1597]] · [[1598]] · [[1599]] · [[1600]]) |} [[File:101 artista rinascimentale, baccante, calcedonio, 1590 ca..JPG|thumb|300px|center|’’Baccante’’ (calcedoniu) ca. 1590]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Portrait de l'artiste, Nicolas Poussin, 1650, Musée du Louvre, Paris.png|<small>[[Nicolas Poussin]] (Les Andelys, [[15 di ghjugnu]] 1594 - [[Roma]], [[19 nuvembri]] [[1665]])</small> 0 Autoportrait - Gian Lorenzo Bernini - Galerie Borghèse - 554 - (1).JPG|<small>[[Gian Lorenzu Bernini]] ([[Napoli]], [[7 di dicembre]] 1598 - [[Roma]], [[28 nuvembri]] [[1680]])</small> Anthony van Dyck - Self-portrait with a Sunflower - WGA07405.jpg|<small>[[Antoon van Dyck]] ([[Anversa]], [[22 di marzu]] 1599 - [[Londra]], [[9 di dicembre]] [[1641]])</small> Ritratto d'uomo (Velázquez 1630).jpg|<small>[[Diego Velázquez]] (Diego Rodríguez de Silva y Velázquez) ([[Siviglia]], [[6 di ghjugnu]] 1599 - [[Madrid]], [[6 d'aostu]] [[1660]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[Categoria:Decenni di u XVI seculu|#]] 32qmtemk1kfvl3oc3dtoeazu20rnggp 406833 406831 2026-10-06T21:20:05Z Fausta Samaritani 15085 406833 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%;background-color:none;" |- ! align="left" | Sèculi: | align="center" | [[XV sèculu]] · '''[[XVI sèculu]]''' · [[XVII sèculu]] |- ! align="left" | Decenni: | align="center" | [[Anni 1580]] · '''[[Anni 1590]]''' · [[Anni 2000]] |- ! align="left" | Anni: | align="center" | ([[1591]] · [[1592]] · [[1593]] · [[1594]] · [[1595]] · [[1596]] · [[1597]] · [[1598]] · [[1599]] · [[1600]]) |} [[File:101 artista rinascimentale, baccante, calcedonio, 1590 ca..JPG|thumb|300px|center|’’Baccante’’ (calcedoniu) ca. 1590]] == Evenimenti == == Nàscite == <gallery> Portrait de l'artiste, Nicolas Poussin, 1650, Musée du Louvre, Paris.png|<small>[[Nicolas Poussin]] (Les Andelys, [[15 di ghjugnu]] 1594 - [[Roma]], [[19 nuvembri]] [[1665]])</small> 0 Autoportrait - Gian Lorenzo Bernini - Galerie Borghèse - 554 - (1).JPG|<small>[[Ghjan Lorenzu Bernini]] ([[Napoli]], [[7 di dicembre]] 1598 - [[Roma]], [[28 nuvembri]] [[1680]])</small> Anthony van Dyck - Self-portrait with a Sunflower - WGA07405.jpg|<small>[[Antoon van Dyck]] ([[Anversa]], [[22 di marzu]] 1599 - [[Londra]], [[9 di dicembre]] [[1641]])</small> Ritratto d'uomo (Velázquez 1630).jpg|<small>[[Diego Velázquez]] (Diego Rodríguez de Silva y Velázquez) ([[Siviglia]], [[6 di ghjugnu]] 1599 - [[Madrid]], [[6 d'aostu]] [[1660]])</small> </gallery> == Morte == <gallery> </gallery> == In [[Córsica]] == == Riferimenti == == Ligami == [[Categoria:Decenni di u XVI seculu|#]] 5209vtjs3k4gmhmdhqtgzi1uqqaavh5