Vikipediya
crhwiki
https://crh.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Saife
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Media
Mahsus
Muzakere
Qullanıcı
Qullanıcı muzakeresi
Vikipediya
Vikipediya muzakeresi
Fayl
Fayl muzakeresi
MediaViki
MediaViki muzakeresi
Şablon
Şablon muzakeresi
Yardım
Yardım muzakeresi
Kategoriya
Kategoriya muzakeresi
R
R talk
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul muzakeresi
Event
Event talk
Pustomıtı
0
6014
244863
242667
2026-08-31T08:34:33Z
Spokiyny
35104
244863
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = şeer
|qırımtatar adı = Pustomıtı
|original adı = ''ukr.'' Пустомити
|memleket = Ukraina
|tuğra = Pustomyty gerb.png
|bayraq = Flag ofPustomyty.png
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =49 |lat_min =43 |lat_sec =14
|lon_deg =23 |lon_min =54 |lon_sec =20
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = İlbav vilâyeti
|region2 türü = Rayon
|region2 = İlbav rayonı
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı = 1441
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı = 1988
|meydanlıq = 13,374
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 11,5 biñ
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 3230
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri = 81100
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Pustomıtı''' ({{Lang-uk|Пустомити}}) - [[Ukraina]]nıñ [[İlbav vilâyeti]]nde bir [[şeer]]. Ealisiniñ sayısı 9,3 biñ kişi.
== Bağlantılar ==
* http://pustomyty.at.ua/ - şeer saytı
* http://www.auc.org.ua/pustomyty {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20080802145351/http://www.auc.org.ua/pustomyty |date=2008-08-02 }}
{{İlbav vilâyetindeki şeerler}}
[[Kategoriya:İlbav vilâyetindeki şeerler]]
9k3tvjbk7lmo8akcfily03zh5jxttuw
Safiyeddin Urmaviy Azerbaycanlı
0
59597
244861
241887
2026-08-30T21:56:04Z
Yousiphh
13122
244861
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:شیخ صفیالدین ارموی اثر حسین بهزاد.jpg|küçükresim|Safiyeddin Urmaviy Azerbaycanlı]]
'''Safiyeddin Urmaviy Azerbaycanlı''',([[Azerbaycan tili|azer]]. Səfiəddin Urməvi Azərbaycanlı صفیالدین اورموی آذربایجانی) (tahminen 1216, [[Urmiya]] – 1294, [[Bağdad]]) – asılında Cenübiy Azerbaycandan olğan, istidatlı çalğıcı ve usta hattap olaraq Şarq dünyasında büyük nam qazanğan [[Türkiy tiller|Türk]] alim.<ref>[https://web.archive.org/web/20130513120610/http://azerbaycanli.org/az/page502.html Azərbaycan diasporunun görkəmli simaları]</ref>
==Yaşamı==
Şarq dünyasınıñ eñ belli çalğıcılarından ve muzıkaşınaslarından biri sayılğan '''Safi ad-Din Abdulmomin ibn Yusif ibn Fahir Urmaviy Azerbaycanlı''' 1216 senesi [[Urmiya]] şeerinde doğdı.
O, başlanğıç tasilni vatanında ala, anda da muzıka esaslarını ve ud çalmaqnı ögrene. Soñra o, Arap Hilifetiniñ paytahtı, bütün Yaqın ve Yaqın Şarqnıñ ilim ve medeniyet merkezi olğan efsaneviy Bağdad şeerine kelip, öz devriniñ eñ yahşı universitetlerinden biri sayılğan «Mustansariyye» de tasilni devam etti.
Mında o felsefe, mantıq, tibbiyet, esap, astronomiya, tillerniñ esaslarını ögrene. Muzıka sanatını ögrenmege devam eterek, Safiyedin hattatlıqta da büyük muvafaqiyetlerge irişe. O, başta muzıka saasında degil de, hattat olaraq şan-şüret qazanğanı, Abbasiyler sulâlesiniñ soñki vekili Halif Al-Mustasimniñ sarayına davet etilgeni tenqidiy degildir. Halifniñ içki dairesine tez kirgen ressam, soñra saray kitaphanesiniñ müdiri ve baş hattat olaraq tayinlene. Kitaplarnı köçürmek ve kitaphaneni idare etmek Safiyeddinniñ muzıka tasilini devam etmekten diqqatını coymadı, aksine, o, zengin kitaphanede bilgilerini arttırdı, em de saray qabullarında ud çalğanı ile er kesniñ suqlanuvını qazandı;
Onıñ ud çalğanı aqqında bir qaç efsane bar. Bir efsanede qırq kün suvsız qalğan deveniñ taşlanğanı aqqında aytıla. O vaqıtta Safiuddin anda tesadüfen ud çala edi. Deve arqada lütfniñ sesini eşitip toqtay. Safieddin çalğısını ne vaqıt toqtatsa, deve suvğa taraf çekile, o çalğısını devam ettirgende, toqtay. Üçünci muzıka parçası çalınace, deveniñ közlerinden yaşlar aqmaqta edi.
İkâye etilgen daa bir ikâye Safiaddinniñ Bağdadnıñ meşur bağçalarından birinde ud çalğanı aqqındadır. Oynağan sayın, bağçada uçqan bülbül qanat ala. Yaqın pıtaqlardan birine oturğan lütniñ bağrından kelgen tılsımlı sesler adamnı sağır ete kibi ola. Muzıka bülbülge öyle tesir ete ki, o yaqın kelip, muzıkanen beraber qanatlarını qaqıp, yırlap başlay. Birazdan soñ bülbül adamlar arasında qorqmayıp çivildep başlay.
Safiyedin de istidatlı maarifçi olaraq özüni tanıttı. Bütün Şarq dünyasında belli artistler olğan bir çoq muzıkaşınaslar onıñ talebeleri ediler. Belli azerbaycan muzıkaşınası (XIII–XIV asırlar) Abdulğadir Marağay özüniñ «Maqasidul-ilhan» adlı eserinde Abdulmomin Safiaddin Urmaviy bir çoq körümli şahslarnıñ ocası olğanını yaza. Olarnıñ arasında Şems ad-Din Suhravardi, Ali Sitan, Hasan Zafar, Üsam ad-Din Qutlug Buğa kibi belli muzıkaşınaslarnıñ adları bar.
Safiyaddin eki yañı muzıka aletini yarattı – «Nuja» ve «Muğni». Lütf zemaneviy arfağa (arfağa) ve kanonğa beñzey edi. Bu saznıñ 81 teli bar edi. Onı tal, kiparis ya da kümüş ağaçlarından tüzköşe şekilinde yapa ediler. Yırcınıñ 33 teli bar edi ve tışqı beñzevi ceetinden ruabağa beñzey edi. Tek onıñ çanağı balaban edi. Yırcı qaysı ağaçından yapılğan edi.
Bundan da ğayrı, Safiuddin istidatlı bestekâr da edi. Onıñ sanatınıñ bu tarafı aqqında da efsaneler bar. Bağdatta Lizzahan degen yırcı yaşağan, deyler. O, Safiuddinnen sıq-sıq körüşe, beraber oynay, yırlay ediler. Safiaddin oña muzıka derslerini bere edi. Bir kün saray qabullarından birinde Lizahan dülber bir türkü yırlay. Yırnı er kes begene, halife onıñ müellifiniñ adını soray. Bestekâr Safiaddin olğanını bilgen soñ, onı qabulğa davet ete, bütün musafirler artistniñ ud üstünde çalğan muzıkasına meftün olalar. 1258 senesi Çingizhannıñ torunçığı Hulagu han başlıqlıq yapqan monğol askerleri Bağdadnı zapt eteler. Halif öz qorantasınen beraber öldürile ve böyleliknen 600 yıllıq arap hilâfeti bite. Halifniñ yaqın arqadaşları qıdırıla edi, olarnıñ arasında Safiyaddinniñ adı da bar edi. Onı şahsen tanığan tarihçılardan biri Hasan Arbalani o vaqialarnı böyle tasvir ete: Safiaddin yaşağan maalleni Hulağu hannıñ askerleri sarıp alğan ediler. Maalle cemaatı, hususan Safiuddin ölüm havfı astında edi. Ordu başlıqlarından biri, otuz adamdan ibaret bir gruppasınen, Safiyadin yaşağan dvoretsniñ qapusını yıqıp başladı. Ev saibi cesürliknen cenkçilerge qarşı çıqa ve nezaketnen olarnı evge davet ete. Sarayda yahşı diplomatiya mektebini keçken Safiyeddin «musafirler»nen umumiy til tapa bildi. Çoq muzakerelerden soñ, aydanıñ yolbaşçısı, maalle cemaatına toqunmayıp, Safiyeddinni alıp, Hulağu hanğa ketirdi. Ressam öz udunı çalğığa qoyıp, kederli ava çalına, Ziya adlı yırcı ise yırlap başlay. Hannıñ etrafında olğanlar Safiyadinniñ ustalığını, aqılını köterip aytalar. Hulagu han oña öz sarayında iş teklif ete, maalle havftan qurtula.
Hulağu hannıñ veziri Şems ad-Din Cuveyni (belli tarihçı Aleeddin Cuveyniniñ ağası) Safiaddinni öz qorçalavına ala. Oğulları Bahaaddin ve Şerafaddinniñ terbiyesini oña işana. Safiaddin olarğa er taraflama tasil bermege tırışa, amma, elbette, muzıka derslerine ayrıca emiyet bere. Şerafaddinniñ oquvdaki muvafaqiyetleri oña ocasınıñ suqlanuvını qazandırdı, Urmavi ise oña Tebrizde yazğan beş qısımdan ibaret olğan meşur muzıkalı risalanı bağışladı.
Cuveyni qorantası ükümdarnıñ lütfinden tüşken soñ, Safiaddin ömüriniñ soñki yıllarını yoqsullıqta keçirdi ve 1294 senesi Bağdadtaki borclular apshanesinde vefat etti.<ref>www.history.az/pdf.php?item_id=20100105062810846&ext=rar</ref>
==Qaynaqlar==
bm5ahmft19ih5h6fvko5io34myr17s4
244862
244861
2026-08-31T08:11:31Z
Хтосьці
13041
Maqasidul-ilhan → Maqasid ül-ilhan ([[Vikipediya:İmlâ/Umumiy_qaideler#Arabiy_izafet]]-ke köre), kiril elifbesinde XЫЫЫ–XЫВ асырлар → XIII–XIV асырлар
244862
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:شیخ صفیالدین ارموی اثر حسین بهزاد.jpg|küçükresim|Safiyeddin Urmaviy Azerbaycanlı]]
'''Safiyeddin Urmaviy Azerbaycanlı''',([[Azerbaycan tili|azer]]. Səfiəddin Urməvi Azərbaycanlı صفیالدین اورموی آذربایجانی) (tahminen 1216, [[Urmiya]] – 1294, [[Bağdad]]) – asılında Cenübiy Azerbaycandan olğan, istidatlı çalğıcı ve usta hattap olaraq Şarq dünyasında büyük nam qazanğan [[Türkiy tiller|Türk]] alim.<ref>[https://web.archive.org/web/20130513120610/http://azerbaycanli.org/az/page502.html Azərbaycan diasporunun görkəmli simaları]</ref>
==Yaşamı==
Şarq dünyasınıñ eñ belli çalğıcılarından ve muzıkaşınaslarından biri sayılğan '''Safi ad-Din Abdulmomin ibn Yusif ibn Fahir Urmaviy Azerbaycanlı''' 1216 senesi [[Urmiya]] şeerinde doğdı.
O, başlanğıç tasilni vatanında ala, anda da muzıka esaslarını ve ud çalmaqnı ögrene. Soñra o, Arap Hilifetiniñ paytahtı, bütün Yaqın ve Yaqın Şarqnıñ ilim ve medeniyet merkezi olğan efsaneviy Bağdad şeerine kelip, öz devriniñ eñ yahşı universitetlerinden biri sayılğan «Mustansariyye» de tasilni devam etti.
Mında o felsefe, mantıq, tibbiyet, esap, astronomiya, tillerniñ esaslarını ögrene. Muzıka sanatını ögrenmege devam eterek, Safiyedin hattatlıqta da büyük muvafaqiyetlerge irişe. O, başta muzıka saasında degil de, hattat olaraq şan-şüret qazanğanı, Abbasiyler sulâlesiniñ soñki vekili Halif Al-Mustasimniñ sarayına davet etilgeni tenqidiy degildir. Halifniñ içki dairesine tez kirgen ressam, soñra saray kitaphanesiniñ müdiri ve baş hattat olaraq tayinlene. Kitaplarnı köçürmek ve kitaphaneni idare etmek Safiyeddinniñ muzıka tasilini devam etmekten diqqatını coymadı, aksine, o, zengin kitaphanede bilgilerini arttırdı, em de saray qabullarında ud çalğanı ile er kesniñ suqlanuvını qazandı;
Onıñ ud çalğanı aqqında bir qaç efsane bar. Bir efsanede qırq kün suvsız qalğan deveniñ taşlanğanı aqqında aytıla. O vaqıtta Safiuddin anda tesadüfen ud çala edi. Deve arqada lütfniñ sesini eşitip toqtay. Safieddin çalğısını ne vaqıt toqtatsa, deve suvğa taraf çekile, o çalğısını devam ettirgende, toqtay. Üçünci muzıka parçası çalınace, deveniñ közlerinden yaşlar aqmaqta edi.
İkâye etilgen daa bir ikâye Safiaddinniñ Bağdadnıñ meşur bağçalarından birinde ud çalğanı aqqındadır. Oynağan sayın, bağçada uçqan bülbül qanat ala. Yaqın pıtaqlardan birine oturğan lütniñ bağrından kelgen tılsımlı sesler adamnı sağır ete kibi ola. Muzıka bülbülge öyle tesir ete ki, o yaqın kelip, muzıkanen beraber qanatlarını qaqıp, yırlap başlay. Birazdan soñ bülbül adamlar arasında qorqmayıp çivildep başlay.
Safiyedin de istidatlı maarifçi olaraq özüni tanıttı. Bütün Şarq dünyasında belli artistler olğan bir çoq muzıkaşınaslar onıñ talebeleri ediler. Belli azerbaycan muzıkaşınası (-{XIII–XIV}- asırlar) Abdulğadir Marağay özüniñ «Maqasid ül-ilhan» adlı eserinde Abdulmomin Safiaddin Urmaviy bir çoq körümli şahslarnıñ ocası olğanını yaza. Olarnıñ arasında Şems ad-Din Suhravardi, Ali Sitan, Hasan Zafar, Üsam ad-Din Qutlug Buğa kibi belli muzıkaşınaslarnıñ adları bar.
Safiyaddin eki yañı muzıka aletini yarattı – «Nuja» ve «Muğni». Lütf zemaneviy arfağa (arfağa) ve kanonğa beñzey edi. Bu saznıñ 81 teli bar edi. Onı tal, kiparis ya da kümüş ağaçlarından tüzköşe şekilinde yapa ediler. Yırcınıñ 33 teli bar edi ve tışqı beñzevi ceetinden ruabağa beñzey edi. Tek onıñ çanağı balaban edi. Yırcı qaysı ağaçından yapılğan edi.
Bundan da ğayrı, Safiuddin istidatlı bestekâr da edi. Onıñ sanatınıñ bu tarafı aqqında da efsaneler bar. Bağdatta Lizzahan degen yırcı yaşağan, deyler. O, Safiuddinnen sıq-sıq körüşe, beraber oynay, yırlay ediler. Safiaddin oña muzıka derslerini bere edi. Bir kün saray qabullarından birinde Lizahan dülber bir türkü yırlay. Yırnı er kes begene, halife onıñ müellifiniñ adını soray. Bestekâr Safiaddin olğanını bilgen soñ, onı qabulğa davet ete, bütün musafirler artistniñ ud üstünde çalğan muzıkasına meftün olalar. 1258 senesi Çingizhannıñ torunçığı Hulagu han başlıqlıq yapqan monğol askerleri Bağdadnı zapt eteler. Halif öz qorantasınen beraber öldürile ve böyleliknen 600 yıllıq arap hilâfeti bite. Halifniñ yaqın arqadaşları qıdırıla edi, olarnıñ arasında Safiyaddinniñ adı da bar edi. Onı şahsen tanığan tarihçılardan biri Hasan Arbalani o vaqialarnı böyle tasvir ete: Safiaddin yaşağan maalleni Hulağu hannıñ askerleri sarıp alğan ediler. Maalle cemaatı, hususan Safiuddin ölüm havfı astında edi. Ordu başlıqlarından biri, otuz adamdan ibaret bir gruppasınen, Safiyadin yaşağan dvoretsniñ qapusını yıqıp başladı. Ev saibi cesürliknen cenkçilerge qarşı çıqa ve nezaketnen olarnı evge davet ete. Sarayda yahşı diplomatiya mektebini keçken Safiyeddin «musafirler»nen umumiy til tapa bildi. Çoq muzakerelerden soñ, aydanıñ yolbaşçısı, maalle cemaatına toqunmayıp, Safiyeddinni alıp, Hulağu hanğa ketirdi. Ressam öz udunı çalğığa qoyıp, kederli ava çalına, Ziya adlı yırcı ise yırlap başlay. Hannıñ etrafında olğanlar Safiyadinniñ ustalığını, aqılını köterip aytalar. Hulagu han oña öz sarayında iş teklif ete, maalle havftan qurtula.
Hulağu hannıñ veziri Şems ad-Din Cuveyni (belli tarihçı Aleeddin Cuveyniniñ ağası) Safiaddinni öz qorçalavına ala. Oğulları Bahaaddin ve Şerafaddinniñ terbiyesini oña işana. Safiaddin olarğa er taraflama tasil bermege tırışa, amma, elbette, muzıka derslerine ayrıca emiyet bere. Şerafaddinniñ oquvdaki muvafaqiyetleri oña ocasınıñ suqlanuvını qazandırdı, Urmavi ise oña Tebrizde yazğan beş qısımdan ibaret olğan meşur muzıkalı risalanı bağışladı.
Cuveyni qorantası ükümdarnıñ lütfinden tüşken soñ, Safiaddin ömüriniñ soñki yıllarını yoqsullıqta keçirdi ve 1294 senesi Bağdadtaki borclular apshanesinde vefat etti.<ref>www.history.az/pdf.php?item_id=20100105062810846&ext=rar</ref>
==Qaynaqlar==
gllma8gfhft5tmii4sjpsfiwo8q5d6b
Şablon:Potd/2026-10-10 (crh)
10
60531
244864
2026-08-31T08:48:32Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#10]] ingliz metnini tercime etip baqtım. LÜTFEN, TEŞKERİÑİZ!
244864
wikitext
text/x-wiki
[[Kaliforniya]]daki Getti Villa müzeyinde Germanikniñ büstü. Yaş Germanik, -{''depositio barbae''}- yaki birinci saqal tıraşı Roma merasiminden evel tasvir etilgen. Tiberiy imperatorınıñ evlâtlığı olğan, Germanik yañı imperator olmağa mecbur edi, lâkin 2007 seneden evel bu künü ölgen.
8soz0guz2t5kg7hj1kiwdh63yprw3f1
Şablon:Potd/2026-10-10
10
60532
244865
2026-08-31T09:11:37Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#10]] ingliz saifesinden kopiyaladım
244865
wikitext
text/x-wiki
Bust of Germanicus, front - Getty Museum (2021.66).jpg
opzlvo0ii2rmjn2majktqy5sx84thys
Şablon:Potd/2026-10-11 (crh)
10
60533
244866
2026-08-31T09:16:31Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#11]] ingliz metnini tercime etip baqtım: «Archaeological area of Cantona, Puebla, Mexico» → «Meksikanıñ Puebla ştatında Kantona atiqiyat yeri»
244866
wikitext
text/x-wiki
[[Meksika]]nıñ Puebla ştatında Kantona atiqiyat yeri.
i3ylfnkwvxxmadyuxaloc29nrhlkavy
Şablon:Potd/2026-10-11
10
60534
244867
2026-08-31T09:16:50Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#11]] saifesinden kopiyaladım
244867
wikitext
text/x-wiki
Zona arqueológica de Cantona, Puebla, México, 2013-10-11, DD 43.JPG
i0sv6cbkiwf4yhldjc4h4nxzow0we87
Şablon:Potd/2026-10-12 (crh)
10
60535
244868
2026-08-31T10:21:09Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#12]] ingliz metnini tercime etip baqtım: «Gotland Grand National 2023. Gotland Grand National has long been considered the world’s largest Enduro competition and was first run in 1984» → «Gotland Grand National 2023. Çoq sene zarfında Gotland Grand National dünyanıñ eñ büyük enduro qoşusıdır dep sayıla. O, ilk kere 1984 senesinde ötkerilgen»
244868
wikitext
text/x-wiki
-{Gotland Grand National 2023}-. Çoq sene zarfında -{Gotland Grand National}- dünyanıñ eñ büyük enduro qoşusıdır dep sayıla. O, ilk kere 1984 senesinde ötkerilgen.
bj77sb8jmf1fh9ktx6r2ltiaqmixe30
Şablon:Potd/2026-10-12
10
60536
244869
2026-08-31T10:21:26Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-10#12]] saifesinden kopiyaladım
244869
wikitext
text/x-wiki
Gotland Grand National October 2023 12.jpg
53a2frdn9c75ucn6utsg96gkn5nzkk3