Vikipediya
crhwiki
https://crh.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Saife
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Mahsus
Muzakere
Qullanıcı
Qullanıcı muzakeresi
Vikipediya
Vikipediya muzakeresi
Fayl
Fayl muzakeresi
MediaViki
MediaViki muzakeresi
Şablon
Şablon muzakeresi
Yardım
Yardım muzakeresi
Kategoriya
Kategoriya muzakeresi
R
R talk
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul muzakeresi
Event
Event talk
Agatangel Krımskiy
0
30246
245655
210024
2026-09-18T19:33:40Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
245655
wikitext
text/x-wiki
{{Kişi}}
[[Fayl:Батьки_Агатангела_Кримського.jpg|thumb|376x376px|Yefim Krımskiy ve Adelaida Krımskayanıñ fotoresimleri]]
[[Fayl:МД_Кримський.JPG|thumb|250x250px|Kiyevdeki Bogdan Hmelnitskiy soqağında Pavlo Galagan Köllegiya binasında yerleştirilgen memorial tahta. Anda Agatangel Krımskiy 1885-1889 senelerinde oquy edi.]]
[[Fayl:Stamp_of_Ukraine_s104.jpg|thumb|355x355px|Agatangel Krımskiyniñ süretinen poçta markası]]
'''Agatangel Yuhımovıç Krımskiy''' (edebiy taqma adı '''А. Hvanko'''; {{lang-uk|Агатангел Юхимович Кримський}}; 1871 yanvar 3 [15], [[Volodımır (şeer)|Volodımır]] — 1942 yanvar 25, [[Qostanay]], [[Qazahistan Sovet Sotsialistik Cumhuriyeti]]) — ukrain tarihçı, tilşınas, alim, şarqşınas, yazıcı ve terciman, poliglot, [[Ukraina İlimler Akademiyası]]nıñ teşkilcilerinden biri (1918). Stalin terrorınıñ qurbanı.
== Tercimeiyal ==
[[Volodımır (şeer)|Volodımır]] şeerinde (şimdi [[Volın vilâyeti]], [[Ukraina]], o zaman [[Volın guberniyası]], [[Rusiye İmperiyası]]) belorus tamırı olğan etnik qırımtatar, tarih ve coğrafiya ocası Yefim Krımskiyniñ ve belli leh-litvan sülâlesinden olğan poloniyalı Adelaida Krımskayanıñ qorantasında doğdı. Krımskiy sülâlesiniñ başlatıcısı [[Bağçasaray]]dan kelgen ve soñra [[Mstislavl]]ge köçken bir molla edi.
[[Fayl:Zvenygorodka_Krymsky_DSC_6097_71-212-0010.jpg|left|thumb|200x200px|Zvenigorodka şeerinde A. Krımskiy yaşağan ev]]
== İcadiy miras ==
=== İlmiy faaliyet ===
Agatangel Krımskiy 60-qa yaqın til (ekseriyette şarqiy tiller) bile edi. O, arap memleketleri, [[İran]], [[Türkiye]] ve başqa ülkelerniñ tarihı ve medeniyetinden bir sıra işlerniñ müellifidir. Ondan ğayrı, semitşınaslıqtan, tarih, islâm ceetinden de çeşit işleri bar:
* «Musulmanlıqnıñ tarihı», 1904—1912;
* «Araplar ve arap edebiyatınıñ tarihı», 1911—1912;
* «Acemistan ve onıñ yazıcılığınıñ tarihı», 1923;
* «Türkiye ve onıñ yazıcılığınıñ tarihı», 4 тт., 1924—1927);
* «Acem teatri, qaydan olıp çıqtı ve nasıl inkişaf ete edi», 1925).
Krımskiyniñ ayrı tarihiy-edebiy monografiyaları Abu Tammannıñ «Hamasa», [[Aban Lihiki]], [[Hafız-ı Şirazi]], [[Halepli Pavel]]ge bağışlanğan.
Agatangel Krımskiy ukrain tili ve edebiyatı, folklor, qavmiyatı tarihınıñ araştırmalarına çoq diqqat ayıra edi. Onıñ işleri:
* «Ukrain sarfı» (2 cılt., 1907—1908),
* «Ukrain tili tarihından qısqa yazma tasvirler» (1922, O. Şahmatov ile müellifdeşlikte)
* «Zvenigorod bölgesi. Qavmiyat ve şiveşınaslıq baqışından Şevçenkonıñ tuvğan memleketi»
* «Akademik luğatnıñ» birinci cıltınıñ muarriri (1924).
=== Edebiy faaliyet ===
Agatangel Krımskiy yazıcı olaraq şarq mevzularındaki şiiriy eserlerinen belli. 1901 senesi Agatangel Krımskiyniñ «Palma pıtaqları» degen şiirler cıyıntığı dünya yüzü kördi. Onıñ qaleminden «Ukrainler ayatından povest ve eskizler» (1895) ve «Beyrut ikayeleri» (1906), «Andrey Lagovskiy» romanı (1905) da çıqtı.
Krımskiy [[Antara]], [[Ömer Hayyam]], [[Saadi]], [[Hafız-ı Şirazi]], [[Mihri-hatun]], [[Firdevsi]] ve daa çoq (bu cümleden ğarbiy avropalı) şairlerniñ eserlerini tercime etti.
Onıñ ilk tercimeleri ve eserleri «Zarâ», «Pravda», «Narod», «Zerkalo», «Bukovina» mecmualarında basılğan edi.
== Bağlantılar ==
* [https://archive.org/details/biohrafencycl/biohraf_A%E2%80%93M/page/229/mode/1up?view=theater Кримський Агатангел Юхимович] // Україна в міжнародних відносинах. Енциклопедичний словник-довідник. [https://chtyvo.org.ua/authors/Varvartsev_Mykola/Ukraina_v_mizhnarodnykh_vidnosynakh_Entsyklopedychnyi_slovnyk-dovidnyk_Vypusk_5.pdf Випуск 5. Біографічна частина: А-М] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20260623103539/https://chtyvo.org.ua/authors/Varvartsev_Mykola/Ukraina_v_mizhnarodnykh_vidnosynakh_Entsyklopedychnyi_slovnyk-dovidnyk_Vypusk_5.pdf |date=2026-06-23 }} / Відп. ред. М. М. Варварцев. — К.: Ін-т історії України НАН України, 2014. — с.225-229
* [http://chtyvo.org.ua/authors/Krymskyi_Ahatanhel/ Твори А. Кримського в е-бібліотеці «Чтиво»] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20140323014927/http://chtyvo.org.ua/authors/Krymskyi_Ahatanhel/ |date=2014-03-23 }}
* ''Шендеровський В.'' [https://parafia.org.ua/person/krymskyj-ahatanhel/ Видатний орієнталіст України — Агатангел Кримський] / Василь Шендеровський. Нехай не гасне світ науки. Книга перша.
* [[iarchive:RizhiRubai| Омар Хайям. Рубаї. (авдіокнига)]] Переклад Агатангела Кримського (укр.)(перс.)
* [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_06_Ком-Л#page/n74/mode/1up Кримський Агатангел] // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — 1960. — Т. 3, кн. VI : Літери Ком — Ле. — С. 765-766. — 1000 екз.
* [https://web.archive.org/web/20180313094503/https://borsh.info/2018/03/10/ahatanhel-krymskyi-nemaie-kolysky-t/ Агатангел Кримський: «Немає колиски трьох братніх народів!»]
* [http://ukrcenter.com/Література/Енциклопедії-/21343/Кримський-Агатангел-Юхимович А. Кримський в енциклопедії «100 видатних імен України»] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20210702002331/http://ukrcenter.com/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0/%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D1%97-/21343/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BC%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%90%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB-%D0%AE%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=2021-07-02 }}
* [http://ukrcenter.com/Література/44451/Агатангел-Кримський Життєпис і твори Агатангела Кримського на «Українському Центрі»] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20210628174153/http://ukrcenter.com/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0/44451/%D0%90%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB-%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BC%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9 |date=2021-06-28 }}
* [https://r2u.org.ua/html/krym_details.html Російсько-український (академічний) словник 1924—1933 рр. за редакцією А. Кримського]
* ''Сюндюков Ігор.'' [http://www.day.kiev.ua/191164/ Присвятив себе Україні. Життя академіка Агатангела Кримського: подвиг ученого й громадянина] // День. — 2007. — 9 листопада.
* [http://litmisto.org.ua/?p=3328 Сторінки життєпису визначного фольклориста (автобіографія Агатангела Кримського, 1938)]
* ''Карась З.'' [http://vikna.if.ua/news/category/history/2017/01/10/59655/view Агатангел Кримський. Спогад до 140-ліття].
{{DEFAULTSORT:Krımskiy, Agatangel}}
[[Kategoriya:Alimler]]
[[Kategoriya:Tilşınaslar]]
[[Kategoriya:Ukraina adamları]]
[[Kategoriya:1942 senesinde ölgenler]]
[[Kategoriya:1871 senesinde doğğanlar]]
[[Kategoriya:Yanvar 15 künü doğğanlar]]
9flogmxgyksjwujo492o4f5f8cy4r0b
Gülnara Bekirova
0
57393
245656
243048
2026-09-18T19:44:28Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
245656
wikitext
text/x-wiki
{{Kişi|name=Gülnara Bekirova|doğğan yeri=[[Melitopol]], [[Ukraina]]|doğum tarihı=21.02.1968|zenaatı=Qırımtatar tarihçısı, yazıcı|memleketi=[[Ukraina]]}}
'''Gülnara Bekirova''' ([[1968]] senesi fevral 21-de doğdı) - [[Qırımtatarlar|qırımtatar]] tarihçısı, yazıcısı ve -{PEN International}- teşkilâtınıñ azası, siyasiy ilimler namzeti. On kitap, ukrain ve çetel matbuat vastalarında çoq maqale ve neşirlerniñ müellifi, altı vesiqalı filmniñ stsenariy müellifi. [[Sürgünlik|Qırımtatar halqınıñ genotsidini]] tedqiq etüv [[Qurultay]] mahsus komissiyasınıñ reis muavini.
== Tercimeial ==
[[Melitopol|Melitopolde]] doğdı. 1994 senesi [[Moskva devlet tarih-arhiv institutı]]nı bitirdi. 1996 senesinden başlap Rusiye Memorial cemiyetinen işbirlik tuttı, 2003-2008 seneleri devamında anda tedqiqatçı olıp çalıştı ("Sovet Birliginde başqa fikirde olğanlarnıñ tarihı. 1954-1987 seneleri") <ref>[https://www.memo.ru/ru-ru/history-of-repressions-and-protest/protest/dissidents/programma-istoriya-inakomysliya-v-sssr-1954-1987-gg/ -{https://www.memo.ru/ru-ru/history-of-repressions-and-protest/protest/dissidents/programma-istoriya-inakomysliya-v-sssr-1954-1987-gg/}-]</ref>.
2008-2014 seneleri Qırımda -{[[ATR]]}- qırımtatar telekanalında çalıştı ve [[Qırım müendislik ve pedagogika universiteti]]nde (Aqmescit) ders berdi <ref name=":0">[https://pen.org.ua/krymskyj-istoryk-gulnara-bekirova-otrymala-premiyu-cheskogo-instytutu-doslidzhennya-totalitarnyh-rezhymiv -{https://pen.org.ua/krymskyj-istoryk-gulnara-bekirova-otrymala-premiyu-cheskogo-instytutu-doslidzhennya-totalitarnyh-rezhymiv}-] (ukrain tilinde)</ref>. -{ATR}- telekanalında "Tarih sedasi" - er aftalıq ilmiy-publitsistik ve haber-maarif programması tarihı aqqında programmanıñ alıp barıcısı edi. Yayınnıñ diqqat merkezinde Qırım ve qırımtatar halqınıñ tarihında olıp keçken vaqialar ve müim şahsiyetler bar edi <ref>https://atr.ua/shows/5/tarih-sedas</ref>.
2008 senesi Gülnara Bekirova "Qırımtatarlar" kitabını neşir etti. 1941-1991" (Aqmescit), 2009 senesi ise onıñ içün [[Bekir Çoban-zade|Bekir Çoban-Zade]] adına Halqara mukâfat aldı<ref name=":0" />.
Ukraina umumtasil mektepleriniñ 9-11 sınıfları içün derslik metinlerini Ukraina ve Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ milliy ve diniy azlıqlarına qarşı hoşgörüsiz munasebetniñ barlığı mevzusında talil etken "Tolerant derslikler - Tolerant cemiyet" leyhasınıñ reberi edi <ref>[https://qtmm.org/qt/balalarimizdan-dusman-yapmaga-tirisalar/ -{https://qtmm.org/qt/balalarimizdan-dusman-yapmaga-tirisalar/}-]</ref>. Tedqiqat neticesinde 2011 senesi Gülnara Bekirova ve [[Elvedin Çubarov|Elvedin Çubarovnıñ]] "Tolerant derslikler -Tolerant cemiyet" adlı broşüri neşir etildi (rusça) <ref name=":1">[https://islam.in.ua/ua/novini-u-krayini/krimski-istoriki-vidali-knigu-tolerantni-pidruchniki-tolerantne-suspilstvo -{https://islam.in.ua/ua/novini-u-krayini/krimski-istoriki-vidali-knigu-tolerantni-pidruchniki-tolerantne-suspilstvo}-]</ref><ref>[https://m.krytyka.com/ua/reviews/tolerantni-pidruchnyky-tolerantne-suspilstvo -{https://m.krytyka.com/ua/reviews/tolerantni-pidruchnyky-tolerantne-suspilstvo}-]</ref>.
2012 senesi Qırımdaki milletlerara munasebetlerni eyileştirmek içün teşkil etilgen "Qırım siyasiy dialogı" leyhasında iştirak etti <ref>[https://qtmm.org/qt/tarihcilar-kuc-isletmek-yerine-dialog-ile-anlasmaq-mumkunliginde-eminler/ -{https://qtmm.org/qt/tarihcilar-kuc-isletmek-yerine-dialog-ile-anlasmaq-mumkunliginde-eminler/}-]</ref>.
Gülnara Bekirova 2012 senesi "Qırımtatar halqınıñ tarihiy Vatanına qaytuv milliy areketi" mevzusında namzetlik dissertatsiyasını qorçaladı (rus tilinde)<ref>-{Бекирова, Гульнара Тасимовна. Национальное движение крымскотатарского народа за возвращение на историческую Родину [Текст]: дис. … канд. полит. наук : 23.00.05 / Бекирова Гульнара Тасимовна ; Нац. акад. наук Украины, Ин-т полит. и этнонац. исслед. им. И. Ф. Кураса. — К., 2012. — 215 л. — Библиогр.: арк. 188—215}-</ref>.
2013 senesi Qırımtatar Milliy Meclisine saylandı<ref>[https://qtmm.org/qt/qirimtatar-halqi-meclisi-ve-teftis-komissiyasinin-yani-erkani-saylandi/ -{https://qtmm.org/qt/qirimtatar-halqi-meclisi-ve-teftis-komissiyasinin-yani-erkani-saylandi/}-]</ref> "Haytarma" (2013) filminiñ tarihiy mesleatçısı oldı.
2014 senesi noyabr ayından itibaren [[Qırım.Aqiqat|Qırım.Aqiqatta]] "Qırım tarihınıñ saifeleri" adlı tarihiy maqaleler seriyasınıñ müellifi edi <ref name=":0" />. Ukrain rejissörı [[Oleg Sentsov|Oleg Sentsovnıñ]] Rusiyede apiske alınğanından soñ oña qoltutqan edi <ref>[https://www.radiosvoboda.org/a/29446061.html -{https://www.radiosvoboda.org/a/29446061.html}-] (ukrain tilinde)</ref>.
"Qırım ve qırımtatarlar" -{web}--leyhasınıñ baş muarriri edi.
2020 senesi "Qırımtatarlar: Tarih. Medeniyet. Sanat" tasil kursunıñ müellifi oldı. ("Qırım ailesi" cemaat teşkilâtınıñ leyhası) <ref>[https://www.bilgi.in.ua/crh/about/ -{https://www.bilgi.in.ua/crh/about/}-] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20231103212511/https://www.bilgi.in.ua/crh/about/ |date=2023-11-03 }}</ref>.
2020 senesi Gülnara Bekirova, "Demokratiya, serbestlik ve insan aqları printsipleriniñ qoruvında nümüneviy areketleri içün" nominatsiyasında totalitar rejimlerni tedqiq etüv Çeh institutınıñ mukâfatını aldı <ref>[https://www.ustrcr.cz/o-nas/cena-ustr/cena-ustr-za-svobodu-demokracii-a-lidska-prava-2020/ -{https://www.ustrcr.cz/o-nas/cena-ustr/cena-ustr-za-svobodu-demokracii-a-lidska-prava-2020/}-] (Çeh tilinde)</ref>.
== Zenaat faaliyeti ==
=== Kitaplar ===
* "Sovetler Birliginde qırımtatar meselesi (1944-1991)" (Aqmescit, 2004) - rus tilinde.<ref name=":2">[https://www.historians.in.ua/index.php/en/zabuti-zertvy-viyny/711-hulnara-bekyrova-vyvezeny-vse-hlava-yz-knyhy-krymskotatarskaia-problema-v-sssr-1944-1991 -{https://www.historians.in.ua/index.php/en/zabuti-zertvy-viyny/711-hulnara-bekyrova-vyvezeny-vse-hlava-yz-knyhy-krymskotatarskaia-problema-v-sssr-1944-1991}-] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250122102114/http://www.historians.in.ua/index.php/en/zabuti-zertvy-viyny/711-hulnara-bekyrova-vyvezeny-vse-hlava-yz-knyhy-krymskotatarskaia-problema-v-sssr-1944-1991 |date=2025-01-22 }}</ref>
* "Qırım ve qırımtatarları XIX-XX asırlarda: maqaleler cıyıntığı" (Moskva, 2005) - rus tilinde <ref>[https://www.istpravda.com.ua/reviews/4f8116641d029/ -{https://www.istpravda.com.ua/reviews/4f8116641d029/}-] (ukrain tilinde)</ref>.
* "Petr Grigorenkonıñ qırımtatar milliy areketindeki rolü" (Aqmescit, 2007) - rus tilinde.
* "Qırımtatarlar. 1941-1991: (siyasiy tarih tecribesi)" (Aqmescit, 2008) - rus tilinde <ref name=":2" />.
* "Mustafa Cemilev: "On yıl devamında qırımtatarlarnıñ sesi eşitilmedi..." : tercime, çıqış, intervyü materialları" (-{crh-latn: Kyiv; crh-cyrl: Кыйив}-, 2014) - rus tilinde.
* "Yer yüzünde ceennemni kördik... ": qırımtatar halqınıñ sürgünliginiñ 70 yıllığına (-{crh-latn: Kyiv; crh-cyrl: Кыйив}-, 2014) - rus tilinde.
* "Yarım asırlıq tirenüv: Qırımtatarlar sürgünlikten qaytqanına qadar (1941-1991 seneleri). Siyasiy tarih yazısı" (-{crh-latn: Kyiv; crh-cyrl: Кыйив}-, 2017) - ukrain tilinde <ref>[http://resource.history.org.ua/item/0013142 -{http://resource.history.org.ua/item/0013142}-] (ukrain tilinde)</ref> <ref>[https://krytyka.com/ua/reviews/piv-stolittya-oporu-krymski-tatary-vid-vyhnannya-do-povernennya-1941-1991-roky-narys?domain_switch=full -{https://krytyka.com/ua/reviews/piv-stolittya-oporu-krymski-tatary-vid-vyhnannya-do-povernennya-1941-1991-roky-narys?domain_switch=full}-] (ukrain tilinde)</ref>. 2018 senesi kitap frenk tilinde neşir etildi (-{L'Harmattan}- neşriyatı) <ref>[https://ru.krymr.com/a/news/29117245.html -{https://ru.krymr.com/a/news/29117245.html}-] (rus tilinde)</ref>, [https://chtyvo.org.ua/authors/Bekirova_Hulnara/Un_demi-sicle_de_rsistance__Les_Tatars_de_Crime_de_la_dportation_au_retour_1941-1991_fr/ pdf] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250124232708/https://chtyvo.org.ua/authors/Bekirova_Hulnara/Un_demi-sicle_de_rsistance__Les_Tatars_de_Crime_de_la_dportation_au_retour_1941-1991_fr/ |date=2025-01-24 }} [https://diasporiana.org.ua/ukrainica/bekirova-g-un-demi-siecle-de-resistance-les-tatars-de-crimee-de-la-deportation-au-retour-1941-1991/ pdf, djvu].
=== Tarihiy maqaleler ===
* [https://kiriminsesigazetesi.com/ahmet-ozenbasli-kirim-turklerinin-cileli-doktoru/ -{Ahmet Özenbaşli kirim türkleri’nin çileli doktoru}-]
* [https://kiriminsesigazetesi.com/circiq-vaqialari-gulnara-bekirova/ Çırçıq vaqiaları]
* [https://ktat.krymr.com/a/26723432.html Qırım tarihınıñ saifeleri. Üsein Bodaninskiy, qırımtatar tarihiy eserleriniñ ilk qoruyıcısı]
* [https://kiriminsesigazetesi.com/qirimtatar-icreti-kirim-tatar-surgunu/ -{Qırımtatar icreti – Kırım Tatar Sürgünü}-]
=== İntervyü ===
* [https://www.youtube.com/live/m5wgZrXUMfo?si=mXZMd_8WVjtRleJ6 "Qırımtatarlar: Tarih. Medeniyet. Sanat" tasil kursu . Leyhanıñ neticeleri] (-{Youtube}--deki video, ukrain tilinde).
* [https://pen.org.ua/en/gulnara-bekirova-those-who-stay-in-crimea-and-those-who-left-are-in-an-equally-difficult-position-albeit-their-tragedies-differ Gülnara Bekirova: "Qırımda qalğanlar ve ketkenler aynı derecede qıyın vaziyette bulunalar, amma faciaları farqlı"] (İngilizce).
=== Derslikler ===
* Tolerant derslikler - Tolerant cemiyet (2011) - rus tilinde<ref name=":1" />
* Qırım ve qırımtatar halqınıñ tarihı. Oquv qullanması (2020) [https://www.bilgi.in.ua/crh/bizim-qullanmamiz/ qırımtatarca] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250124232535/https://www.bilgi.in.ua/crh/bizim-qullanmamiz/ |date=2025-01-24 }} [https://www.bilgi.in.ua/crh/bizim-qullanmamiz/ İngilizce] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250124232535/https://www.bilgi.in.ua/crh/bizim-qullanmamiz/ |date=2025-01-24 }} [https://www.bilgi.in.ua/nash-posibnyk/ ukrain tilinde] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250124232658/https://www.bilgi.in.ua/nash-posibnyk/ |date=2025-01-24 }}
=== Gülnara Bekirova ile video ===
* [https://youtube.com/playlist?list=PLWEblCclXgbdAeQYW7b7zSdbqaVqray4N&si=-Rxyu39MZOqU4cHV TARİH SEDASI programmasınıñ Gülnara Bekirova ile video cedveli] (24 video, rus tilinde)
== İhtar ==
cfbc1a7bqf0ycnk62g7kmbgbe7gs8y6