Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 63 200146 158808 2026-05-20T18:40:13Z Iketsi 3254 + 200146 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hyperlink example.svg|mały]] '''Lënk''' (an. ''hyperlink'') je logicznym sparłãczenim sécowëch lopków, abò jejich partów przez pasowné merczi w sécowim dokôzu. Tipicznym przëmiarã brëkòwaniégò lënków są [[HTML|HTMLowé]] starnë. == Òbaczë téż == * [[Internet]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] ro9mf67wfck63jps3q98g05faekdj9k 0 1091 200138 199043 2026-05-20T18:26:52Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Sloworz.org]] 200138 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|mały|{{PAGENAME}}]] [[Òbrôzk:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|mały|Dzélëk słowôrza Ramułta]] '''Słowôrz''' je lëstą słów ë jich definicëji, abò jich równoznaczënów w jińszi mòwie (mòwach). Niechtërné słowôrze pòdôwają téż infòrmacëje ò wëmòwie, pòchòdzenim słowa ôs przëmiarë jegò brëkòwóniô w zdaniach. Jistnieją téż słowôrze ilustrowóné (òbrôzkòwé). == Pòsobica słów == == Tëlkòsc słowiznë == Z pòzdrzatkù na tëlkòsc słowiznë zamkłi we słowôrzu mòżemë wëapartnic dwa ôrtë słowôrzów: 1. tzw. ''maksymalizacëjné słowôrze'', chtërnëch zgrôwã je zaprezentérowónié całégò dostónkù słowiznë brëkòwóny przez gwësną jãzëkòwą spòlëznã. Taczé słowôrze mògą zamëkac w se rozmajité fòrmë ë wariantë negò sómégò słowa we wszëtczich dialektach, ôs słowa znóné blós z runitwë, czë téż pòdóné przez infòrmatorów. Przez swòją nôtërã maksymalizacëjny słowôrz ni mòże bëc słowôrzã normatiwnym (preskriptiwnym), równak mòże baro pòmòc przë twòrzenim taczégò słowôrza. Przëmiarã maksymalizacëjnégò słowôrza je ''[[Pomoranisches Wörterbuch]]'' ''(Słowôrz pòmòrsczi)'' [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]]. 2. tzw. ''minimalizacëjné słowôrze'', chtërnëch autora pòdôwô blós dzél słowiznë jaczégò jãzëka (np. czile tësąców nôczãstszëch słów). Minimalizacëjnym słowôrzã je np. ''[[Słowniczek kaszubski]]'' ''(Słowôrzk kaszëbsczi)'' [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] czë ''Słowniczek polsko-kaszubski'' R. Drzeżdżona i G. J. Schramke, Gdynia 2006, a téż ''Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz'' Mariana Jelińskiego i [[David Shulist|Davida Shulista]], Żukowo 2010 i ''Môłi kaszëbskò-czeskò-pòlsczi słowôrz'', [[Żukòwò]] 2014[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aJeli{u0144}ski%2C+Marian/ajelin~aski+marian/1%2C1%2C9%2CB/frameset&FF=ajelin~aski+marian&1%2C%2C9]. == Specjalné słowôrze == * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, [[Krakòwò]] 1893 * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, [[Gduńsk]] 2003 * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, t. I-II, [[Gduńsk]] 1994. == Preskriptiwné a deskriptiwné słowôrze == == Òbaczë téż == * [[Słowôrz Wikipediji]] * [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]] * [[Sloworz.org]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|6ir6fMiRuTo|Słowniki kaszubskie - 2013}} ({{Jãz.|csb}}) * [https://csb.wiktionary.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Wikisłowôrz pò kaszëbskù] * [https://web.archive.org/web/20160909110356/http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16242429g.public Dictionnaires kachoubes] * [https://web.archive.org/web/20150707045807/http://scholaris.pl/zasob/106924 scholaris.pl — Mój słowôrz - książka pomocnicza do nauki języka kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic Słowniczek polsko-kaszubski, czyli kaszubszczyzna bez tajemnic] * Słownik polsko-kaszubski — szkola.interklasa.pl: [https://web.archive.org/web/20200130224752/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_ac.html A–C], [https://web.archive.org/web/20200117115121/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_df.html D–F], [https://web.archive.org/web/20200128153948/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_jl.html J–L], [https://web.archive.org/web/20200218085625/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_mo.html M–O], [https://web.archive.org/web/20200117021913/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_pr.html P–R], [https://web.archive.org/web/20200121051226/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_su.html S–U] i [https://web.archive.org/web/20200130225216/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_wz.html W–Z] * https://kaszebi.rastko.net/?p=17#Słowniczek * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://www.wladyslawowo.com/atrakcje/slownik-kaszubski-dla-poczatkujacych-najwazniejsze-slowa-i-zwroty-1965 * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [https://web.archive.org/web/20210228185456/http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2014/NU_05_14_.pdf NAJÔ ÙCZBA, NUMER 5 (77), DODÔWK DO „PÒMERANII” – Pòdrãczny słowôrzk welownikaa] [[Kategòrëjô:Słowôrze| ]] npnvykfcfdm1p5x3v5js6w7pkw9roq0 0 1393 200157 199785 2026-05-20T20:11:13Z Iketsi 3254 Lëdztwò <> Galeriô 200157 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |mòtto = |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = pòlsczi złoti | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dąbrowskiego (official instrumental).oga]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = 48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucëjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997|aùtowi kòd=PL}} '''Pòlskô Repùblika''' (pòl. ''Rzeczpospolita Polska'') je państwã w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë [[NATO]]. Greńczë z państwama: [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]). Stolecznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Etimologijô miona państwa == Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërné mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno "ti, co mieszkają na pòlach". Mòże docëgac, że przédnym zajãcym Pòlan béł òbróbk rolë, w rozszlachòwanim do jinszëch plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], chtërné zamieszkiwałë lasowaté môle. Dôwni ùżëwelë łacëńsczich mionów: ''terra Poloniae'' - Pòlskô zemia abò ''Regnum Poloniae''. Miono ''Polska'' je ùżiwóné do òpisënkù państwa ju òd XIV stolatô. Zemie Pòlanów òd XIV stolatô miałë miono ''Staropolska'' (Stôropòlskô), a pùzdni ''Wielkopolska'' (Wiôlgopòlskô). Dlô procëmnotë zemie na pôłnim miałë miono ''Małopolska'' (Môłopòlskô). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', z persczégò ''Lahestn'', z lëtewsczégò ''Lenkija'') ë Pòlôchów (rusczi ''Lach'', madżarsczi ''Lengyel'') są òd plemieniô Lãdzanów (pòl. Lędzianie), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë w dzysdniowim pôłniowò-pòrénkòwim dzélu Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' òznôczô repùblika. == Nôrodné mërczi == Zgòdno z Kònstitucëją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma mërkama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w krónie w czerwionym pòlim. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë białô ë czerwionô * Hymn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religijô == Dominëjącą religiją w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcëzna|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrechconëch]] w òbrządkù [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją m.jin.: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], wëznôwcë [[Prawòsłôwnô christianizna|prawòsłôwny christianiznë]], [[Lëterstwò|lëtrowie (ewangelicë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticëzna|agnosticë]] ë [[Atejizna|atejiscë]]. == Geògrafijô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|330px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|330px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] Greńce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłcone òstałe w [[1945]] r., pò drëdżi swiatòwi wòjnie. W przërównanim do [[1939]] rokù, greńcë òstałe przesëniãte na zôpôd, kosztã pòrénkòwich môlów. Pò 1945 miałë môl dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajina|Ùkrajinską SRR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystonopol]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dôsta [[Ustrzyki Dolne]] ë [[Lutowiska]] (tekst ùgodë pòdóné je w Dz. U. 52.11.63) ([http://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù'') * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechosłowackô|Czechosłowacką]]. Za kòlonijã [[Tkacze]] kòl gardu [[Szklarska Poręba]], banowiszcze ë banową régã, Pòlskô dôsta ùriwk lasnégò môlu. Długòta greńców Pòlsczi je 3582&nbsp;km, w tim 528&nbsp;km to sztrãd Bôłtu. Pòlskô greńczë z: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorëskô]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô ja na 9 môlu w Eùropie żle to jidze ò wiéchrzëznã ë na 8 żle to jidze ò wielënã lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, co je 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëma na òpak. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, co je 10° 01'. Całownô rozcëgô Pòlsczi (z zôpôdu na pòrénk ë z norde na pôłnie) je 15°51'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszëńc [[Opołonek]], * 54°50' N – [[retk]] [[Rozewie]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łëk [[Òdra|Òdrë]] kòle Dólnégò Osinowa, * 24°08' E – kòlano [[Bug (rzéka)|Buga]] kòle Zosina. Geòmétrowi westrzódk Pòlsczi je we wsë Piątek kòle gardu [[Łęczyca]]. Nôstôrszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétrowi westrzódk Eùropy je w Suchowolë kòl gardu [[Sokółka]], w pòdlasczim wòjewództwie. Przez Pòlskã przebiegiwô téż greńca midzë kòntinentalnym blokã Pòrénkòwi a Zôpadny Eùropë. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Òdora]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogòwô bùdacëjô === W Pòlsce schôdzą sã 3 wiôldżé tektonowé jednotë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowo-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[peleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpôdny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spód ùsôdu ny platfòrmë pòkôzëją sã dzéle [[herecyńsczé górotworë|herecyńsczich]] ë [[kaledońsczé górotworë|kaledońsczich górotworów]] (Zôpadné ë Pòrénkówé Sudetë, Górë Swiãtokrziżewé). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Wëdrzatk plónu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajëmówają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédeùropejsczej Niżawy, a strzédni wëszańc je 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Geògrafne krôje ùłożëne są równoleżnikòwo òd niżaw na nordze i w westrzédni Pòlsce do wëszaw ë gór na pôłnim. Nôwikszim môlem w Pòlsce są [[Rysy]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniżej je depresejô Elbląsczie Raczki na Wislanëch Żuławach (1,8&nbsp;m&nbsp;p.r.m.). === Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù je w Pòlsce trzëstopniowé sprôwné pòdzelenié na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]] '''Wòjewództwa''': <!--[[Òbrôzk:Polska2002_1.png|mały|280px|Ùrzãdny pòdzélënk Pòlsczi òd [[1999]] r.]]--> {| * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warminskô-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|330px|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbiwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] ôs jiné miészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdnym jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[nôrodnô miészëzna|nôrodnym miészëznóm]] mòżlëwòtã ògreńczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w gminach dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacëji. Wedle Nôrôdnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na codzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorësczi]], [[cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznów]] nôleżą taczé miészëznë, jak [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] * [[Kaszëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ibz51swa8tvl0ckp5avc1ny3lj0p7c8 0 1426 200091 200088 2026-05-20T13:03:06Z Rzadtymczasowy 19437 jãzëk, pòwrózczi 200091 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto%20pl Motto UE], european-union.europa.eu</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat - Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta Radzëzna Eùropë, a 1951 r. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945-59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã m.jin. [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé Lizbóńsczi Ùgòdë 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} [[Himn Eùropejsczi Ùnie]] (''Òda do redotë'') na kaszëbsczi przedolmaczëł m.jin. Zbigniéw Jankòwsczi<ref>J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Néderlandzkô]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ([[Anielsczi jãzëk|an]]. ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Néderlandzkô]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. == Geògrafiô == === Nôleżnikòwé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Néderlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Dëńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wspólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref>Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref>[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Galeriô == <gallery mode="nolines" widths="200"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] i0ckpv2ge7uv8ruu76l2ovtvq63xg7r 14 1495 200145 159084 2026-05-20T18:37:34Z Iketsi 3254 {{Commons}} 200145 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] klokqy0vsl2ejur4qmq9lxzhkic5s1k 0 1897 200147 196672 2026-05-20T18:53:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200147 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Sverige | miono = Królestwò Szwedzczi | miono-genitiw = Szwedzczi | fana = Flag of Sweden.svg| herb = Great coat of arms of Sweden.svg | na karce = LocationSweden.png| mòtto = För Sverige i tiden | jãzëk = [[Szwedzczi jãzëk|szwedzczi]], lapońsczi| stolëca = Sztokhòlm | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 449.964 | lëdztwò = 10,610,485 | rok = 2025 | dëtk = szwedzkô krona | kòd dëtka = SEK | czasowô cona = +1 – zëma [[UTC]] +2 – lato | swiãto = 6 czerwińca | himn = Du gamla, du fria,<br>Kungssången | kòd = SE | Internet = .se | telefón = 46 |Mònarcha=Karól XVI Gùstôw|Premiéra=Ulf Kristersson|aùtowi kòd=S}}'''Szwedzkô''' (''Sverige'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Greńczë z [[Norweskô|Norweską]], [[Fińskô|Fińską]] a téż z [[Dëńskô|Dëńską]] przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je [[Sztokhòlm]]. == Geògrafiô == === Wiéchrzëzna === * całownô: 450,295<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden Sweden] The World Factbook</ref> * wiéchrzëzna lądu: 410,335 * wiéchrzëzna wòdów: 39,960 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 545 km; [[Norweskô]] 1,666 km === Brzegòwô liniô === 3,218 km === Klimat === Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/sweden/51263.htm Sweden (08/05)] US Department of State</ref>. === Ùsztôłcenié terenu === Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry<ref name=":0" />. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad) * nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów) * lasë 68.6% == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)<ref>[https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/population-and-living-conditions/population-composition-and-development/population-statistics/ Population statistics] Statistics Sweden</ref> === Etniczné karna === Szwedzë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%<ref name=":0" /> Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie<ref name=":1">[https://sweden.se/life/equality/national-minorities-in-sweden There are 5 official national minorities in Sweden. Swedish law protects their languages and cultures.] Sweden.se</ref><ref name=":2">[https://start.stockholm/en/about-the-city-of-stockholm/how-the-city-is-governed/national-minorities/ National minorities] Stockholms stad</ref>. === Jãzëczi === Òficjalny jãzëk je szwedzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli<ref name=":1" /><ref name=":2" />. === Religijné karna === 53% - [[Lëterstwò|lëteranie]], mni niż 6% - zaòstałë [[Chrzescëjanizna|chrzescëjańscze]] wëznania, 8,1% - [[Islam|mùzułmónie]]<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/sweden/ 2023 Report on International Religious Freedom: Sweden] US Department of State</ref>. === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023) * wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025<ref>[https://sweden.se/life/society/key-facts-about-sweden Key facts about Sweden] Sweden.se</ref> == Pòliticzny system == Szwedzkô je kònstitucyjną mònarchią, [[Przédnik kraju|przédnikã kraju]] òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw<ref>[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king HM The King] Kungahuset</ref>. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson<ref>[https://www.government.se/government-of-sweden/prime-ministers-office/ Prime Minister's Office] The Government of Sweden</ref>. Parlameńt - Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata<ref>[https://www.riksdagen.se/en/ Welcome to the Riksdag] Sveriges Riksdag</ref>. Òd 1 stëcznika 1995 Szwedzkô je krôjem [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]], a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_en Sweden] European Union</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sztokhòlm]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwedzkô| ]] 1vw3cg1qca8oxbbraiacfhg507125oo 0 2401 200116 198719 2026-05-20T16:01:58Z Ясамойла 8491 edicëjô 200116 wikitext text/x-wiki '''Internet''' je swiatową systemą sparłãczonëch ze sobą kòmpùtrowëch séców. Brëkòwóny je do kòmùnikacëji ë wëmiónë infòrmacëjów midzë sparłãczonyma kòmpùtrama za pòmòcą rozmajitëch ùsztandardizowónëch protokòłów. Nôwôżniészima protokòłama Internetu są: IP (Internet Protocol) ë TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol). Historëjô Internetu zaczënô sã w 60-tëch latach tancow XX-tégò stolatô, czej Departament Òbarnë [[USA]] zaczął rozwijac séc [[ARPANET]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[czetnica.org]] * [[Czëtnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] g8qsky1ir6jjef2pfm58lxx2z3z3337 10 2676 200099 197008 2026-05-20T14:17:44Z Rzadtymczasowy 19437 jãzëkòwé ùprawczi 200099 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" {{#if:{{{karta|}}}|{{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Karta |{{#if:{{{karta|}}}|[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]]}} |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Gard-infobox/wòjewództwo}}| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}'N {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}'W |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracjô |'''Administracjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galeriô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> k6l5j9sxfy7ibofjkm7g5gu6rm124r5 0 3942 200176 189284 2026-05-20T20:29:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200176 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Avril Lavigne, Today Show, 2013.jpg|mały|Lavigne, 2013]] '''Avril Ramona Lavigne-Whibley''' (ùr. [[27 séwnika]] [[1984]]) je [[Kanada|kanadną]] spiéwôrką. == Diskògrafijô == * 2002 – ''Let Go'' * 2004 – ''Under My Skin'' * 2007 – ''The Best Damn Thing'' * 2011 – ''Goodbye Lullaby'' * 2013 – ''Avril Lavigne'' * 2019 – ''Head Above Water'' * 2022 – ''Love Sux'' == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Lavigne, Avril}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Kanada]] mjh7nrpje9cv0dyq9clwwbxq0vs6b5r 0 4807 200177 189209 2026-05-20T20:30:10Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200177 wikitext text/x-wiki [[òbrôzk:Doda, Pokolenia Wolności 01 (cropped).jpg|mały|Doda (2023)]] '''Doda''' (Dorota Aqualiteja Rabczewska), (ùr. [[15 gromicznika]] [[1984]]) je spiéwôrką. == Diskògrafijô == *''Virgin'', ([[2002]]) *''Bimbo'', ([[2004]]) *''Ficca'', ([[2005]]) *''Diamond Bitch'', ([[2007]]) *''Diamond Bitch - Reedition'', ([[2008]]) *''The Seven Temptations'', ([[2011]]) *''Choni'', ([[2016]]) * ''Dorota'', ([[2019]]) * ''Aquaria'', ([[2022]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Rabczewska Dorota}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 0ek24i7ugd0xm61igmbium3su40tcnc 0 4907 200167 189591 2026-05-20T20:24:21Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200167 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lady Gaga at Joe Biden's inauguration (cropped).jpg|mały|Gaga w 2021 rokù]] '''Lady Gaga''' ('''Stefani Joanne Angelina Germanotta'''), (ùr. [[28 strëmiannika]] [[1986]] r.) je amerikańską spiéwôrką pop / dance. == Diskògrafijô == * ''The Fame'' (2008) * ''The Fame Monster'' (2009) * ''Born This Way'' (2011) * ''Artpop'' (2013) * ''Cheek to Cheek'' (2014) * ''Joanne'' (2016) * ''A Star is Born'' (2018) * ''Chromatica'' (2020) * ''Harlequin'' (2024) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Lady Gaga}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Gaga, Lady]] guvspo6nmv2j2bi829ienmpsrlirj9x 0 5189 200183 199784 2026-05-21T04:51:58Z CommonsDelinker 204 Replacing President_Ronald_Reagan_and_Nancy_Reagan_meet_with_Pope_John_Paul_II_at_the_Vatican_Library.jpg with [[File:President_Ronald_Reagan_and_Nancy_Reagan_Meeting_with_Pope_John_Paul_Ii_at_The_Papal_Library_Vatican_Pontifical_Palace_During_Visit_to_Th 200183 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|mały]] '''Katolëcczi Kòscół''' (rzimsczégò òbrządkù) – nôwikszô na swiece [[Chrzescëjanizna|chrzescëjańskô]] wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné [[Katolëcëzna|katolëcëzną]]. Pierszi w nim je [[Biskùp Rzimù]] - Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium [[Biskùp|biskùpów]] z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Léón XIV. Katolëcczi Kòscół je dzysô na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] dominëjącą religiją, wikszosc [[Kaszëbi|Kaszëbów]] je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż [[Jan Paweł II]] w [[Gdiniô|Gdini]] i [[Sopòt|Sopóce]]. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. [[Kaszëbsczi jãzëk]] do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata. Wiele Kaszëbów i ni leno òni - w tim kòscele - mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò [[Kònstantin Dominik|Kònstantina Dominika]] na wôłtôrze. Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Small crucifix.jpg|Môłi [[Krziż]] Òbrôzk:Pope Leo XIV 3 (3x4 cropped) (2).jpg|[[Papiéż]] [[Léón XIV]] Òbrôzk:Leonardo da Vinci (1452-1519) - The Last Supper (1495-1498).jpg| Òbrôzk:Perugino - Entrega de las llaves a San Pedro (Capilla Sixtina, 1481-82).jpg| Òbrôzk:President Ronald Reagan and Nancy Reagan Meeting with Pope John Paul Ii at The Papal Library Vatican Pontifical Palace During Visit to The Vatican - DPLA - 5f33de6fe59d61cb712405563ab04adc.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Watikan]] * [[Papiéż]] * [[Luce (maskòtka)]] ** [[Katolëcczi Kòscół Armeńsczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Bizantińskò-Słowacczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Syrijsczégò Òbrządkù]] * [[Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice]] * [[Prawòsławié]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół| ]] 5ik0md6yhywzl7jt888k7znhryngovn 0 5280 200112 198749 2026-05-20T15:33:32Z Orbitminis 18250 opisenk odjimka 200112 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wybrzeże Zatoki Puckiej.jpg|mały|Ùbrzég [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindże]]]] '''Kaszëbsczi Ùbrzég''' ògranicziwô òd nordë i wschòdu Bôłt, òd pôłnia - [[Kaszëbsczé Pòjezerzé]], òd zôchòdu - [[Damnickô Wëżawa]]. Są tu ùsadłi m.jin. taczé môle, jak: [[Gdiniô]], [[Rëmiô]]; na wëżawach - wëżi ùsadłé dzéle miasta Gdini, [[Żelëstrzewò]], [[Gniéwino]] itp. Krótkò Chòczewa, Strzebielëna, Wiôldżégò Bòżégò Pòla, Òdargòwa i Tëłowa wëstãpywają dardżi łësënowëch mòren, dochôdającë w swòji kùlminacji (179 m n.r.m.) na Wësoczi Grzëpie (kòl Łãczinka). Na pôłnié òd rënë Żarnowsczégò Jezora wëstãpywô sandr Piôsznicë. Na Kaszëbsczim Ùbrzegù apartné fòrmë rzezbë wëstãpywają na ùbrzeżim [[Bôłt]]u. W môlach, dze dochôdają do niegò wëżawë dnowy mòrenë, ùsôdzają sã - pòd cëskã niszczącégò dzejaniô mòrzczich wałów - klifë: w Rozewiu, Rzucewie, Gdini-Òksëwim, [[Redłowò|Gdini-Redłowie]] itd. Na załómaniach brzegòwy linii pòwstôwają sztremlëznë zbùdowóné z òksëpòwégò materiału przenoszónégò przez wałowanié, przëbrzégòwé żochë i wiater, np. [[Hélskô Sztremlëzna]] i Szpërk w Rewie. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] b0bjxxkzbp2iihowo3ac8nqcq4gt2yj 0 5445 200165 186564 2026-05-20T20:22:50Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200165 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grus grus 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Trulôcz]] '''Trulôcz''' (''Grus grus'') - wiôldżi ptôch z rodzëznë trulôczowatëch. Te ptôchë mają òb lato młodi na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a w strumiannikù òne pò zëmie są znowù tu. Trulôcze są òbjimniãti ùrzãdową òchrónią.Na òbszarze Pòlsczi nôwiãcy wëstãpùje na Warmii, Mazurach i na Pòmòrzu. Na tim òbszarze kòncentruje sã òk. 60% pòpùlacji. W òstatnëch latach mòżna òbôczëc wzrost lëczebnoscë. Trulôcze nie zëmują na terenie naszégò kraju, a w strumiannikù òne pò zëmie są znowù tu. [[Òbrôzk:Common-Crane.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Grus grus.ogg|mały]] == Masa == [[Òbrôzk:Zuraw2.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Sandhill Cranes ritual dance.jpg|Tińc gòdowi|mały]] Trulôcz je jednym z nôwiãkszich pòlsczich ptôchów. * dłëgòsc cała 105 -140 cm * szerokòsc skrzidłów 200 -240 cm * wësokòsc òk. 80 cm * wôga 5 -6 kg == Co lubi jesc == Trulôcz je ptôchem, chërny lubi jesc pokarm zwierzãcy, jak i roslënny, przë czim roslënë dominują. Są to przede wszëtczim zbòża (pszénica, óws, jãczmiéń, pszenżëto i kùkùridza. Na zymku i w lece, òb czas wëchòwù piskląt jedzą zboże, ówadë i ich larwë. == Zwëczi == Toczi òdbëwają sã pò pòwrocie na môl lęgòwi, trulôcz na pòczątkù trzëmô się w stadach, a toczi òdbëwają sã w karnach. Trulôcze wëkònywają tëdë charakteristiczny tinc pòdobny do baletowégò. Ptóczi pòdskakują i kłôniają sã sobie z rozpiãtymi skrzidłama. Samce wertikalno trzëmają dzób i w dostojnym marszu jidą za samicą. Chòc tuńce są czãsto widzony za gòdowi, to wëkonywóne są tęż pòza czasa lęgòwim, na molach òdpòczinkù. == Strzodòwiskò == Rozwlekłé zybia westrzód lasów, torfòwiska, wrzosowiska, nad jezorama i starorzeczama. Dalek ód lëdzczich sedzbów, le kôrmią sã na łąkach i pòlach ùprawnych. Przédnim môlem gniôzdowani są lesny torfòwiska, mòcno litoralné dolënë rzék a téż zarastające òbrzeża zbiorników wòdnëch – stawów i jezor. [[Trulôczowé Błota]] == Gniôzdo i pisklãta == Gniôzdo wiedno na zemi, z bezładnie ułożonégò materiału w pòstacy zbutwiałëch roslën zebrônëch wòkół, o szerokòscë ok. 80 cm. Gniôzdo może bëc téż na wodze czë bagnach. Wësokòsc gniôzda zalezi òd głãbòkòscë wòde, nad wòdã wëstaje 10-25 cm gniôzda Znosi przewôżnie 2 brunatné abò zelonawé jaja o srednëch wëmiarach 98 x 63 mm. Jeden lęg w rokù, w pòłowie abò pòd kuniec łżëkwiata. Pisklãta wësadëją òbëje starszi na przemiôn przez òk. 30 dni i òpiekują sã młodema przez 10 tigòdni. Ópùszczają gniôzdo pò òk. 65 dniach, jednak wòlno sã rozwijają i w pełni dozdzelale są pò 5-6 latach. == Trulôcz w kùlturze == [[Òbrôzk:Wappen Wurzbach.png|mały|150px]] Trulôcz w herbie niemiecczégò gardu Wurzbach Starożytni mëslëlë, że nad spikiem trulôcza pilują wachtôrze i dlôte òn mô jedną pòdkuloną nogã schòwaną w piórach. To w ni miôł trzëmac kam i czëdë zasnął, ten ùpôdł na drëgą nogã i gò òbùdził. Dlôtegò na herbach i gòdłach trulôcze widnieją z nogą trzëmającą kam i z nôdpisem Ut alii dormant, to je abë jinszi òdpòczãlë. Klãgòt trulôczów miôł bëc òdzwierciedlenim skarżenia sã cerpiącëch dësz. Trulôcze wedle wiérzeń są wiérné, mądré, długòwiecznã. Chrzescëjanie przëpisëwelë mù cnotë żëwòtu klôsztornégò. Krziczi przëlatującëch i òdlatującëch trulóczów òznaczałë zymkòwé sewë i jesené zbiore. [[Òbrôzk:Grus grus egg - Niitvälja bog.jpg|mały|''Grus grus'']] == Gatënczi == Dzysdnia znóne są dwa zorte: * [[Grus grus grus]] (Linnaeus, 1758) * [[Grus grus lilfordi Sharpe]], 1894. == Òbaczë téż == * [[Nôtëra Polsczi]] * [[Ptôchë Polsczi]] * [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] * [[Wdzëdzë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografijô == * Karel Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7. * Klaus Richarz: Ptaki - Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009. ISBN 978-83-7495-018-3. * J. C. Cooper: Zwierzęta symboliczne i mityczne. Poznań: Ryń i Leszek Ryń, 1998. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] 1lbgavwpztc54wf9miiwuepdureg7ft 0 5590 200109 171082 2026-05-20T15:25:43Z Iketsi 3254 {{Commons}} 200109 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PopulusTremula001.JPG|mały|Òska]] '''Òska''' (''Populus tremula'' L. ) – to je drzéwiã z rodzëznë wierzbòwatëch (''Salicaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Na jednym drzéwiãcu są kwiatë leno jednégò szlachù - abò chłopsczé, abò białgowsczé. [[Kaszëbi]] w [[Kanada|Kanadze]] znają słowò - òska. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 109ysexuw5j2k74bksdykejpqwet4zo 0 6259 200175 182340 2026-05-20T20:28:15Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200175 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dzierżążno.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] '''Dzérzążno''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Dzierżążno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]] i w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Òna je nad wòjewódzką drogą nr [[Òbrôzk:Tabliczka DW211.svg|25px]]. W 1241 rokù ò ti wsë piselë ''Derisno'', a jesz terô tu nad jezorem rosce [[dzerzãga]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/278 Dzierzążno, pow. kartuski] * [https://polska-org.pl/7465826,Dzierzazno.html Dzierżążno, niem. Seeresen, kaszub. Dzérzążno ]na portalu polska-org.pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] b71pc0vqrj2g6xpyo6j9b0f8rbrb7n2 0 6618 200111 179087 2026-05-20T15:26:09Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë 200111 wikitext text/x-wiki '''Klëka''' (téż: '''kòzeł''') – mòcno pałãgòwatô krëczew, colemało [[Jałówc|jałówcowô]], z przëwieszoną do ni kôrtką papiora, w chtërny dôwni szôłtës zwòłiwôł karno na naradã abò pòdôwôł do pùblëczny wiédzë jaczés ògłosë<ref name="Sychta">Bernard Sychta, ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', t. II, Wrocław etc., 1968, s. 162.</ref>. Kleka bëła znankòwnym przëkładã tradicyjny [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] lëdowi kùlturë. Dzysô, czej takô krëczew wëszła z ùżëcô, pòzwą „klëka” òkresliwô sã w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbiznie]] sam ògłos<ref name="Sychta"></ref>. „Pomerania” w 2016 pòjinfòrmòwa, że Małgòrzata Wòzniôk, szôłtëska [[Sławùtowò|Sławùtowa]], wëcmanim z mieszkańcama ti wsë jesz wcyg piastëją stôri zwëk rozkòscérzaniô wiadłów, np. ò pòdatkach, za pòmòcą drzewianégò kòzła<ref>''Kòzeł'', „Pomerania” 2016, nr 10, s. 27.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] j14ldkkzv7p5jhave2ht1st86l83t9l 0 6710 200166 188739 2026-05-20T20:23:36Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200166 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|mały|120px|right|Herb gardu]] '''Swiédwino''' (we zdrojach: ''*Skwi(e)lbin(o)'', ''Schiuelben'' 1280, ''Cchiuelbin'' 1291, ''terram Schiuelbeyn'' 1292, ''terram Scyuelbein'' 1292, ''SCHIVELBEM'' 1507, ''Sibelbon'' 1575 (1579), ''Schifilbein'', ''Schifelbein'', ''Schivelbein'', ''Szifelbejn'' (Cenôwa); miem. ''Schivelbein'') – krézewi gard we [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Régą]]. <br /> [[Òbrôzk:Schivelbein 19Jh.jpg|mały|left|500px]] * Lëdztwò gardu: 15.503 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 22,38 km² == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] emkez9xr0u9vchio19cq6wo4t9zqd3m 0 6744 200168 173892 2026-05-20T20:24:48Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Ptôchë]] 200168 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antarctic, adelie penguin (js) 57.jpg|mały]] '''Pingwin''' dôwnô pòzwa ''''bezlotë'''' (''Spheniscidae''), blós le jednô familëjô ptôchów z rzãdë pingwinów (''Sphenisciformes''), òbjimającô 17 zortów. == Wëstãpòwanié == Familiô pingwinów wëstãpùje blós na półkùli pôłniowi, na wëbrzeżach [[Antarktida| Antarktidë]], Ògnisti Zemi, Nowi Zelandii, pôłniowi Australii i pôłniowi [[Afrika| Africzi]]. == Apartné znanczi == [[Òbrôzk:Pingwin przylądkowy.jpg|mały]] Ptôchë te mają taczi apartné znanczi: *długòsc òd 20-30 do 120-130cm; *wôga òd 19-40 kg; *dzobë zróżnicowóné; *fest przesunioné dowsladë mòcné nodżi, co robią za tilné płetwë; *trzë przédné pôlce spiãté pławną plewą; *krótczi, sztiwny ògòn, co robi z nogama jakno czier; *wąsczé skrzidła, co robią za nëkającé płetwë;; *nielatającé; *pażwinowé pióra; *brzëch biôłi, krzept i głowa cemnô (czôrnô, cemnomòdrô, szarô); *czãsto na głowie czëp; *na lądze chòdzą wëprostowóné, abò slëzgają sã na brzëchù, òdpichającé sã nogama; *w wòdze òsygają chùtkòsc wiãcy òd 20 km/h; *mają blós jednégò partnéra; *żëją w wiôldżich karnach (nôwikszé karna mają do mëlióna ptôchów); *gniôzda na niezasłonionym placu, w rozpadlënie abò w dzurze, zbùdowóné z kamów i z roscënów; *skłôdają dwa jaja( królewsczi pingwin a cesarsczi pingwin - jedno); *wësadiwają jaja na szpérach pòd tłëstim fałdã brzëcha; *òb czas wësadiwaniô nick nie jedzą; *jich jôdą sã zwierzãta: rëbë, głowònodżi i skòrupiaczi, chtërne łowią w mòrzu; *mają baro dobri słëch; *grëbô wiôrzta setégò pòd skórą chróni jich przed zëmnã. == Systematika == W rzãdze Sphenisciformes wëróżnionô je jednô familiô (Spheniscidae). Wszëtczé terczasné fòrmë klasyfikòwóné są w pòdrodzeznie Spheniscinae: *''Aptenodytes'' *''Pygoscelis'' *''Eudyptes'' *''Megadyptes'' *''Eudyptula'' *''Spheniscus'' == Lëteratura == Zdrzódło http://pl.wikipedia.org/wiki/Pingwiny == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] 6lybm4c0lcr75h0s71f6f0fb7twpmr1 0 6847 200130 198542 2026-05-20T17:12:09Z Ясамойла 8491 edicëjô 200130 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksãga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download {{Do werifikacëji}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] ft63azdn3dcjtk5zmowp09z7a84gm6s 200144 200130 2026-05-20T18:35:06Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Jezës Christus]] 200144 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksãga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Jezës Christus]] * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download {{Do werifikacëji}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] nnfq81lnxz1gqwnymyyk94zzy96a6cn 0 6997 200178 162534 2026-05-20T20:30:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szpòrt]] 200178 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Olympic flag.svg|mały]] '''Òlimpiadë Specjalné''' – spòrtowô òrganizacjô pòżëtkù pùblicznegò, dzejô na rzecz lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną. Célã Òlimpiadów Specjalnëch je wspòmòżenié rozwòju lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną przez zagwësnienié jima wzãcô ùdzélu w treningach i współzawòdnictwie spòrtowim. Drëdżim, téż wôżnym célã je wiãkszenié swiądë spòdleczny przez szerzenié wiédzë na temã mòżlëwosców lëdzy z tą fòrmą niepełnosprawnoscë. == Filozofiô Òlimpiadów Specjalnëch == Òlimpiadë Specjalné òstałë stwòrzóné, żebë pòkazac, że lëdze z niepełnosprawnoscą jintelektualną téż pòtrafią przë òdpòwiedny do tegò zôchãce i jinstrukcji trenowac, ceszëc sã i czerpac kòrzëscë z ùczãstniczeniô w spòrtach jindywidualnëch i grëpòwich dostosowónëch do jich pòtrzebów i mòżlëwòtów. Mòttã kôżdégò miónkôrza Òlimpiadów Specjalnëch są słowa przësëdżi òlimpijsczi wëpòwiôdóné w trakce ceremónii òtemkniãcô miónków spòrtowich: ''Pragnã zwëcãżëc, równak jeżlë nie bãdã mógł zwëcãżëc, niech bãdã dzyrsczi w swòjim staranim.'' '''Discyplinë spòrtowé na Òlimpiadach Specjalnëch''': -latné: płiwanié i skòczi do wòdë, letkô atletika, kòszowô bala, kòlarstwò, kònnô jazda, nożnô bala, gimnastika, jazda na wrotkach, softball, tenys, sécowô bala, -zëmòwi: zjazdë na pùgrach, chùtczé jechanié na pùgrach, figùrowé szrëcowanié, chùtczé szrëcowanié i hokej halowi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zabùrzeniô rozwòju psychicznegò]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] hs1tpqlyjtcaq9skhkwqmy2zj4lb2gd 200179 200178 2026-05-20T20:31:08Z Iketsi 3254 Òbrôzk 200179 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Logo Special Olympics.svg|mały]] '''Òlimpiadë Specjalné''' – spòrtowô òrganizacjô pòżëtkù pùblicznegò, dzejô na rzecz lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną. Célã Òlimpiadów Specjalnëch je wspòmòżenié rozwòju lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną przez zagwësnienié jima wzãcô ùdzélu w treningach i współzawòdnictwie spòrtowim. Drëdżim, téż wôżnym célã je wiãkszenié swiądë spòdleczny przez szerzenié wiédzë na temã mòżlëwosców lëdzy z tą fòrmą niepełnosprawnoscë. == Filozofiô Òlimpiadów Specjalnëch == Òlimpiadë Specjalné òstałë stwòrzóné, żebë pòkazac, że lëdze z niepełnosprawnoscą jintelektualną téż pòtrafią przë òdpòwiedny do tegò zôchãce i jinstrukcji trenowac, ceszëc sã i czerpac kòrzëscë z ùczãstniczeniô w spòrtach jindywidualnëch i grëpòwich dostosowónëch do jich pòtrzebów i mòżlëwòtów. Mòttã kôżdégò miónkôrza Òlimpiadów Specjalnëch są słowa przësëdżi òlimpijsczi wëpòwiôdóné w trakce ceremónii òtemkniãcô miónków spòrtowich: ''Pragnã zwëcãżëc, równak jeżlë nie bãdã mógł zwëcãżëc, niech bãdã dzyrsczi w swòjim staranim.'' '''Discyplinë spòrtowé na Òlimpiadach Specjalnëch''': -latné: płiwanié i skòczi do wòdë, letkô atletika, kòszowô bala, kòlarstwò, kònnô jazda, nożnô bala, gimnastika, jazda na wrotkach, softball, tenys, sécowô bala, -zëmòwi: zjazdë na pùgrach, chùtczé jechanié na pùgrach, figùrowé szrëcowanié, chùtczé szrëcowanié i hokej halowi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zabùrzeniô rozwòju psychicznegò]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] sr8hp3zmqnulbi6bubp9b6hxi45flnu 200180 200179 2026-05-20T20:31:22Z Iketsi 3254 -' ' 200180 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Logo Special Olympics.svg|mały]] '''Òlimpiadë Specjalné''' – spòrtowô òrganizacjô pòżëtkù pùblicznegò, dzejô na rzecz lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną. Célã Òlimpiadów Specjalnëch je wspòmòżenié rozwòju lëdzy z niepełnosprawnoscą jintelektualną przez zagwësnienié jima wzãcô ùdzélu w treningach i współzawòdnictwie spòrtowim. Drëdżim, téż wôżnym célã je wiãkszenié swiądë spòdleczny przez szerzenié wiédzë na temã mòżlëwosców lëdzy z tą fòrmą niepełnosprawnoscë. == Filozofiô Òlimpiadów Specjalnëch == Òlimpiadë Specjalné òstałë stwòrzóné, żebë pòkazac, że lëdze z niepełnosprawnoscą jintelektualną téż pòtrafią przë òdpòwiedny do tegò zôchãce i jinstrukcji trenowac, ceszëc sã i czerpac kòrzëscë z ùczãstniczeniô w spòrtach jindywidualnëch i grëpòwich dostosowónëch do jich pòtrzebów i mòżlëwòtów. Mòttã kôżdégò miónkôrza Òlimpiadów Specjalnëch są słowa przësëdżi òlimpijsczi wëpòwiôdóné w trakce ceremónii òtemkniãcô miónków spòrtowich: ''Pragnã zwëcãżëc, równak jeżlë nie bãdã mógł zwëcãżëc, niech bãdã dzyrsczi w swòjim staranim.'' '''Discyplinë spòrtowé na Òlimpiadach Specjalnëch''': -latné: płiwanié i skòczi do wòdë, letkô atletika, kòszowô bala, kòlarstwò, kònnô jazda, nożnô bala, gimnastika, jazda na wrotkach, softball, tenys, sécowô bala, -zëmòwi: zjazdë na pùgrach, chùtczé jechanié na pùgrach, figùrowé szrëcowanié, chùtczé szrëcowanié i hokej halowi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zabùrzeniô rozwòju psychicznegò]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] 7efp0qsgpky8dom2461qvftaa22vl9s 0 7920 200110 163243 2026-05-20T15:25:55Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Commons}} 200110 wikitext text/x-wiki '''Ząbienica''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]] c1o2b25dtofddvex68yegux8ve9nenz 0 7961 200155 192418 2026-05-20T20:05:46Z Iketsi 3254 {{Commons}} 200155 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Campus Unicusano.jpg|mały|Ùniwersytet Niccolò Cusano]] '''Ùniwersytet Niccolò Cusano''' (Università degli Studi Niccolò Cusano – UNICUSANO) założonô w [[2006]] rokù, z sedzbą rektora w [[Rzim]], [[Italskô]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Italskô]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] hfir71xpox6dy4k7vb1rr29s6ysez2y 0 7974 200171 183790 2026-05-20T20:26:17Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200171 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:David Guetta at 2011 MMVA.jpg|mały|Guetta, [[2011]]]] '''David Guetta''' (ùr. [[7 lëstopadnika]] [[1967]] r.) je DJ (Mùzycë). == Diskògrafijô == * [[2002]] - ''Just a Little More Love'' * [[2004]] - ''Guetta Blaster'' * [[2007]] - ''Pop Life'' * [[2009]] - ''One Love'' * [[2011]] - ''Nothing But The Beat'' * [[2014]] - ''Listen'' == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Guetta, David}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 1ez17njlxriv7hc344d4clbuoe174xa 0 8164 200105 178333 2026-05-20T15:17:50Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200105 wikitext text/x-wiki '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] alxuc1nznytfdktlb1kjyotp9gdg825 200106 200105 2026-05-20T15:18:11Z Iketsi 3254 Òbrôzk 200106 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stężycka Huta 20.jpg|mały]] '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] s5ups3qw43q9a18ccb1qp68xn8uvnwy 200118 200106 2026-05-20T16:11:26Z Orbitminis 18250 dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie 200118 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stężycka Huta 20.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. Stãżëckô Hëta 31 gòdnika 2014 r. miôła 199 stałëch mieszkańców<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.gminastezyca.pl/index.php?name=News&file=article&sid=1782|tytuł=Liczba ludności Gminy Stężyca – pobyt stały na 31.12.2014|opublikowany=UG Stężyca|data dostępu=2012-02-06}}</ref>. W latach 1975–1998 môlëzna administracëjno pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 48cgwkwgdgbjini20xn8zj75iyl2g6a 200120 200118 2026-05-20T16:13:30Z Orbitminis 18250 200120 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stężycka Huta 20.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. Stãżëckô Hëta 31 gòdnika 2014 r. miôła 199 stałëch mieszkańców. W latach 1975–1998 môlëzna administracëjno pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 19s8zuk8665q2flkgclj9fr7dgqrdvl 200140 200120 2026-05-20T18:29:33Z Iketsi 3254 <ref>; [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] 200140 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stężycka Huta 20.jpg|mały|[[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce|Dwamòwnô tôfla]] pòlskò-kaszëbskô]] '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]<ref>http://www.gminastezyca.pl/index.php?name=News&file=article&sid=1782</ref>. Stãżëckô Hëta 31 gòdnika 2014 r. miôła 199 stałëch mieszkańców. W latach 1975–1998 môlëzna administracëjno pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 5vkqhjbrxr2udo60q193vyha6wsnuh3 0 8197 200104 183446 2026-05-20T15:17:39Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200104 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rybno.jpg|mały|]] '''Ribno''' – to je kaszëbskô wies w gminie [[Gmina Gniéwino|Gniewino]]. Tu w 1945 rokù bëlë lagrowi ze [[Stutthof]]ù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu, zemna i òd tifùsu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/66 2.) Rybno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] osmxfvpd8y5wi0wxjx8305ozj06qwx9 0 8248 200159 183923 2026-05-20T20:18:03Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200159 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ciemino07.JPG|mały|Cemino]] '''Cemino''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stołpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/687 ''Ciemino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] [[Kategòrëjô:Stołpsczi kréz]] px69lnoef5r6k9nmlof0lx25i76gj5p 0 8257 200158 182056 2026-05-20T20:17:42Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200158 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Poblocie76.JPG|mały|Pòbłocé – szkòła]] '''Pòbłocé''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/343 ''Pobłocie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] ro0694hbbwt5n9dfzdpnqsa9py9dk37 0 8259 200103 182053 2026-05-20T15:17:12Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200103 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pomorskie Rzuszcze 14 06 2010 P6141810.JPG|mały|Rzuszcze]] '''Rzuszcze''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/169 ''Rzuszcze'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] mtcd1a6ckrtjaghal8pgaein3f2e2rr 0 8266 200102 183901 2026-05-20T15:17:00Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200102 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zelkowo077.JPG|mały|Żelkòwò – kòscół]] '''Żelkòwò''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. Tu je kòscół. W Żelkòwie w 2008 rokù mieszkało 280 lëdzy. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/208 8.) ''Wendisch Silkow - Zelkowo Kaszubskie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] b8i2cljuao4y5vydtroilcw8359a2vc 0 8276 200101 182222 2026-05-20T15:16:46Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200101 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kościół św Michała Archanioła w Starzynie.jpg|mały|Starzëno - kòscół]] '''Starzëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Starzyno'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies na [[Kaszëbsczi Ùbrzég|Kaszëbsczim Ùbrzegù]] w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/280 Starzyn Wielki w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] pa5aw5bjpbwmzdkqghcgp0303z6xvlm 0 8293 200100 186414 2026-05-20T15:16:36Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200100 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL BUKOWA 010 (3).jpg|mały|]] '''Bùkòwô''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], w chtërny czedës mieszkelë [[Słowińcë]]. To pò [[Miemiecczi jãzëk|miemieckù]] bëła ''Wendisch Buckow''. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/461 2.) ''Bukowa Kaszubska'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]] ivq7jspsg3m94z4h50t0ib657p7n17p 0 8457 200160 182171 2026-05-20T20:18:16Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 200160 wikitext text/x-wiki '''Pùc''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/264 ''Puc'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 2xef24bwg4kou6u0u7wxlln04ur7gao 0 8623 200173 187029 2026-05-20T20:27:27Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200173 wikitext text/x-wiki '''Wiôldżi Klińcz'''<ref>https://web.archive.org/web/20210501024600/http://ksng.gugik.gov.pl/english/files/list_of_minority_names.pdf</ref> – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 42pvxzufsi0qf2aoqo19dbrvhqftq7y 200174 200173 2026-05-20T20:27:45Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi <> Przëpisë 200174 wikitext text/x-wiki '''Wiôldżi Klińcz'''<ref>https://web.archive.org/web/20210501024600/http://ksng.gugik.gov.pl/english/files/list_of_minority_names.pdf</ref> – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 8l89soi3998ku3ux8dpxy0emmtz837r 0 8658 200187 196600 2026-05-21T11:37:28Z Orbitminis 18250 pisënk, red., infobox 200187 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Nazaret|gwôsné miono=נצרת|fana=Nazareth_City_Flag_(COA).png|dopełniacz=Nazaretu|céch=NAZARET_COA.png|stopniN=32|minutN=42|stopniE=35|minutE=18|lëdztwò=73 658|rok=2011|bùrméster=Ali Salam|czerënkòwi numer=+972 4|wiéchrzëzna=14,123|państwò=[[òbrôzk:Flag of Israel.svg|border|20px]] [[Izrael]]|www=http://www.nazareth.muni.il/|adres_um=--|kod_poczt_um=--}} '''Nazaret''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr]]. ‏''נצרת‎'', ''Nacerat''; [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ‏''الناصرة‎'', ''An-Nasira'') – nôwiãkszi gard Nordowégò Distriktu w [[Izrael|Jizraelu]]. Je to nôwiãkszi [[Arabowie|arabsczi]] gard w krôju ë dlôte czãsto je pòzëwóné „arabską stolëcã Jizraela”. Stanòwi gòspòdarczą, pòliticzną, kùlturalną ë mediôlną stolëcã jizraelsczich [[Arabowie|Arabów]]. Ùstôw panëjącé w gardze są wôżnëm indikatorã ùstawów panëjącëch w arabsczi spòlëznë Jizraela. W [[Ewanieliô|Ewanieliach]] Nazaret òstało dotëgòwóné jakno môlëzna dorôstaniô [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]], w związkù z czim wëbùdowóno tuwò lëczné sanktuariô wdôru [[Biblëjô|biblijné]] wëdarzeniô. Stôłë sã òne célim [[Pielgrzimka|pielgrzimek]] [[Chrzescëjanizna|chrzescëjón]]. == Òbaczë téż == * [[Galileja]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael]] 8a8s236hr0e88166rk7gcve9bzd5whm 0 9090 200169 189204 2026-05-20T20:25:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200169 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego.jpg|mały|250x250px|Zôczątk dzélnicowégò rozbicégò &mdash; pòdzelenié [[Pòlsczé Ksãżstwò|Pòlsczégò Ksãżstwa]] pòdle testamentu [[Bolesław III Krzëwògãbi|Bolesława Krzëwògãbégò]].]] [[Òbrôzk:WenceslausIImap-en.png|mały|Czechë i Pòlskô za króla [[Wacłôw II|Wacława II]] czesczégò kòl 1301 rokù]] '''Dzélnicowé rozbicé''' bëł to czas w [[dzeje Pòlsczi|dzejach]] [[Pòlskô|Pòlsczi]] jaczi òstawôł ùgòdno òd [[1138]] do kòronowaniégò [[Władisław I Łoczetk|Władisława I Łoczetka]] w [[1320]]. Òsoblëwą znamką tegò cządu je pòstãpùjącé pòdrobienié pòlsczégò państwa na côrozkã miészé òwładë, co bëłë dërżeniowò samòstójné. Ten proces rzeszôł sã z rozradzanim [[dinastiô Piastów|dinastié Piastów]], jaczi kôżdi nôleżnik miôł prawo do władaniégò cządã domôcënë pòdle pòlsczégò zwëkòwégò prawa. Rozbicé państwa, wëdarzało sã ju wczasni, le ùdawało sã ten proces wstrzëmôwac. Dłudżi cząd waraniégò rozbicégò cësnãł na wëbùdzenié regionalnëch partikùlarëznów, urôstanié wôżnotë [[panowizna|panowiznë]] ë wëższégò [[dëchòwiéństwò|dëchòwiéństwa]]. Brak mòcnégò òstrzodka władzë ë spiérczi midzë ksãcama doprowadzëłë téż do trwałi stratë czãscë òbéńdë. Łoczetków krôj ni zajimôwôł ju [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] jakô bëła pòd cëskem [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]], jakô òstała zawòjowanô przez [[krzëżacczi zôkón]], ë téż [[Lubùskô Zemia|Lubùsczi Zemi]], jakô stała sã brambòrską [[Nowô Marchiô|Nową Marchią]] ë [[Szląsk]]a, chtëren bëł wikszim dzélã zanôleżny òd [[Czesczé Królestwò|Czesczégò Królestwa]]. == Pierwòszné dzélnice == [[Bolesław III Krzëwògãbi]] rozdzélëł krôj na: * [[senioralnô dzélnica|senioralną dzélnicã]] &mdash; niedzélownô ë nieerbòwnò, z [[Krakòwò|Krakòwem]], [[Sieradz]]em ë [[Łãczëca|Łãczëcą]], zôpadnimi [[Kùjawë|Kùjawama]], [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]] ë pòrénkòwą [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlską]] z [[Gniezno|Gnieznem]], * [[Szląsk]] ë [[Lubùskô Zemia]] &mdash; dlô [[Władysław II Wënëkańc|Władysława II]], pierszégò seniora, * [[Mazowsze]] &mdash; dlô [[Bolesław Kãdzerzawi|Bolesława Kãdzerzawégò]], * zôpadną [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlskã]] &mdash; dlô [[Mieszkò Stôri|Mieszka Stôrégò]], * [[Sandomierszczëzna|Sandomierszczëznã]] ë [[Lubelszczëzna|Lubelszczëznã]] &mdash; dlô [[Henryk Sandomiersczi|Henryka Sandomiersczégò]]. [[Zôpadnô Pòmòrskô]] mògła bëc pòd władzą seniora jakno [[leno]] do 1181 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzeje Pòlsczi]] 597pci3dbqieme1yogwnt5imopffq0x 200170 200169 2026-05-20T20:25:44Z Iketsi 3254 -' ' 200170 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego.jpg|mały|250x250px|Zôczątk dzélnicowégò rozbicégò &mdash; pòdzelenié [[Pòlsczé Ksãżstwò|Pòlsczégò Ksãżstwa]] pòdle testamentu [[Bolesław III Krzëwògãbi|Bolesława Krzëwògãbégò]].]] [[Òbrôzk:WenceslausIImap-en.png|mały|Czechë i Pòlskô za króla [[Wacłôw II|Wacława II]] czesczégò kòl 1301 rokù]] '''Dzélnicowé rozbicé''' bëł to czas w [[dzeje Pòlsczi|dzejach]] [[Pòlskô|Pòlsczi]] jaczi òstawôł ùgòdno òd [[1138]] do kòronowaniégò [[Władisław I Łoczetk|Władisława I Łoczetka]] w [[1320]]. Òsoblëwą znamką tegò cządu je pòstãpùjącé pòdrobienié pòlsczégò państwa na côrozkã miészé òwładë, co bëłë dërżeniowò samòstójné. Ten proces rzeszôł sã z rozradzanim [[dinastiô Piastów|dinastié Piastów]], jaczi kôżdi nôleżnik miôł prawo do władaniégò cządã domôcënë pòdle pòlsczégò zwëkòwégò prawa. Rozbicé państwa, wëdarzało sã ju wczasni, le ùdawało sã ten proces wstrzëmôwac. Dłudżi cząd waraniégò rozbicégò cësnãł na wëbùdzenié regionalnëch partikùlarëznów, urôstanié wôżnotë [[panowizna|panowiznë]] ë wëższégò [[dëchòwiéństwò|dëchòwiéństwa]]. Brak mòcnégò òstrzodka władzë ë spiérczi midzë ksãcama doprowadzëłë téż do trwałi stratë czãscë òbéńdë. Łoczetków krôj ni zajimôwôł ju [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] jakô bëła pòd cëskem [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]], jakô òstała zawòjowanô przez [[krzëżacczi zôkón]], ë téż [[Lubùskô Zemia|Lubùsczi Zemi]], jakô stała sã brambòrską [[Nowô Marchiô|Nową Marchią]] ë [[Szląsk]]a, chtëren bëł wikszim dzélã zanôleżny òd [[Czesczé Królestwò|Czesczégò Królestwa]]. == Pierwòszné dzélnice == [[Bolesław III Krzëwògãbi]] rozdzélëł krôj na: * [[senioralnô dzélnica|senioralną dzélnicã]] &mdash; niedzélownô ë nieerbòwnò, z [[Krakòwò|Krakòwem]], [[Sieradz]]em ë [[Łãczëca|Łãczëcą]], zôpadnimi [[Kùjawë|Kùjawama]], [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]] ë pòrénkòwą [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlską]] z [[Gniezno|Gnieznem]], * [[Szląsk]] ë [[Lubùskô Zemia]] &mdash; dlô [[Władysław II Wënëkańc|Władysława II]], pierszégò seniora, * [[Mazowsze]] &mdash; dlô [[Bolesław Kãdzerzawi|Bolesława Kãdzerzawégò]], * zôpadną [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlskã]] &mdash; dlô [[Mieszkò Stôri|Mieszka Stôrégò]], * [[Sandomierszczëzna|Sandomierszczëznã]] ë [[Lubelszczëzna|Lubelszczëznã]] &mdash; dlô [[Henryk Sandomiersczi|Henryka Sandomiersczégò]]. [[Zôpadnô Pòmòrskô]] mògła bëc pòd władzą seniora jakno [[leno]] do 1181 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzeje Pòlsczi]] sxv9vemb7103riea19wp4wkmaksec3m 0 9161 200161 187911 2026-05-20T20:19:10Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200161 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|mały|Herb gardu]] [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie flag.svg|mały|Fana gardu]] '''Drawsko Pomorskie''' (przódë wierã ''*Drawa'', we zdrojach: ''in ponte Drawe'' (?) 1273 (KDW), ''Dravenborch'' 1297, 1306, ''Draborg'', ''Drawenburgh'' 1329, ''Drawenborge'' 1430 (KDW), ''Drawberg'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Tramburg'' 1675, ''Dramburg'', ''Drahim'' (Cenôwa); pòl. ''Drawsko Pomorskie'', miem. ''Dramburg''; òdtwòrzóné mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Drôwa'', ''Drôwno'', ''Drôwsko''{{Zdrzódło}}) – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Drôwa (rzéka)|Drôwą]]. *Lëdztwò gardu: 11.343 ([[2021]]) *Wiéchrzëzna gardu: 22,33 km² == Topònimijô == Miemce dodalë do słôwiańsczégò dërżenia człon ''-borch'', stąd gard zwôł sã przódë wierã ''*Drawa'', abò co je mnié mòżlëwé ''*Drawno'' == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] jaynhdmgxecos1vq2hp479i6uujlchk 0 9176 200125 199028 2026-05-20T16:38:08Z Ясамойла 8491 edicëjô 200125 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka] * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] qq1x0qce9aa627a0lnwuzmugprdf2fd 200126 200125 2026-05-20T16:39:16Z Ясамойла 8491 edicëjô 200126 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]<ref>[https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]</ref>. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka] * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] 5fxda0h6wrqqd0d3et6dgldms3f6bat 200127 200126 2026-05-20T16:43:03Z Ясамойла 8491 edicëjô 200127 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]<ref name="rjk">[https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]</ref>. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]<ref name="biuletynyrjk">[https://rjk.org.pl/biuletyny/ Biuletyny]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka] * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] h7d4d60wfls3u5jb6b6dcj8ixrcdnhc 0 9432 200163 187279 2026-05-20T20:20:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gòdë]]; {{Kòntrola}} 200163 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pfarrkirche Liesing (Lesachtal) - Nikolauslegende.jpg|mały]] '''Swiãti Mikòłôj''' ''(téż Miklosz)<ref> Pioch Danuta, Kaszëbë, Zemia i lëdze, Gdańsk 2011</ref>''- przezeblokłi je w grëbi, czerwiony kòżëch, cepłi bùksë. Na głowie mô czerwioną mùcã, na nogach czorny skòrznie, na gãbã zakłôdô larwã z brodą. Jegò atribùtama są:zwónk ë rózgã. Mikòłôj mô na plecach miech, a w rãce trzimô kòrbacz. Na plecach dwigô cãżczi miech z darënkama. We wiôldżim miechù trzimie pëszny darënczi dlô kòżdégò dzecka. Terôczas Swiãti Mikòłôj milony je ze [[Gwiôzdor]]ã. Nót wiedzec, że są to dwie apartné pòstacëje. Mikòłôj przëchôdô 6 gòdnika. Gwiôzdor pòjôwiô sã na Wilëjã Gòdów, przëchôdô do môłëch dzecy, pitô z pôcérza, grzécznym dôwô darënczi a nielósym rózgã. Mikòłôjã straszoné są dzecë: Bądzta grzéczny, bò Mikòłôj wszëtkò widzy, a wama nick nie przëniese. Tak tej Mikòłôj je brëkòwny w dëscyplinowanim dzecy. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w wieczór przed swiãtim Mikòłaja (6 gòdnika) dzecë pùcowałë bótë, bë wëstawic je przed dwiérzë z nôdzeją, że swiãti Mikòłôj wsadzy tam përznã bómków abò kùszków. Niebëlné dzecë mògłë spòdzewac sã zamiast tegò sztëk wrëka, torfù abò [[Bùlwa|bùlwë]]. Jednak te nôlepszé dôrënczi, a przede wszëtczim zôbôwczi, przënôszôł gwiôzdór w Wilejã przed Bòżim Narodzenim.<ref>Borzyszkowska - Baska Felicja, Myszk Wojciech, Jô w kaszëbsczi. Kaszëbskô w swiece. Ùczbownik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô, Gdańsk 2012</ref> == Mikòłôjczi == Dzysô jeden z dniów, jaczi dzecë lubią nôbarżi. Mikòłôj przëchôdô 6 gòdnika, wkłôdô miodnioscë do bótów, a nicht gò kòl tegò nie widzy. W dodomach – nôczãszczi w bótach na òknach – òstawiô darënczi. Nôbarżi z wizytë sw. Mikòłaja ceszëlë sã môłi dzecë. Redota dzecy je wiôlgô.<ref>Lulińska Barbara, „Wigilie świata”, Warszawa 2003</ref> == Historëjô == Pierwòwzorã pòstacje rozdawający darënczi 6 gòdnika béł żëjący midzë III a IV wiekã w Turcje biskùp Mikòłôj z Mirrë. Zasłynął jakò cudodzejôrz, ratëjące żeglarzów ë miasto òd głodu. Miôł rozdac całi swój majątk biédnym. Przedstôwióny je jakò stôri człowiék z brodą, czãsto z pastorałã, z miechã darënków ë grëpą wietewków w rãce. 6 gòdnika – w roczëznã smiercë swiãtégò, grzécznym dzecóm dôwô darënczi, a niegrzécznym – na òstrzégã- wietewkã.<ref>Encyklopedia Popularna, Collins, Ożarów Mazowiecki 2007</ref> == Adresa Swiãtégò Mikòłôja == Listë z żëczbami do Swiãtégò Mikòłôja dzecë mògą wësłac na adresë trzech pòcztowëch ùrzãdów:<ref>Gołąbek Eugeniusz, Wielki słownik polsko - kaszubski, Gdańsk 2012</ref> * do [[Drøbak]] w pôłniowi [[Norwegia|Norwegii]]: * : '''Julenissen’s Postkontor, Torget 4, * : 1440 Drøbak, Norwegia''' * do [http://pl.wikipedia.org/wiki/Rovaniemi Rovaniemi] w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Finlandia Finlandii]: * : '''Santa Claus, Arctic Circle, * : 96930 Rovaniemi, Finlandia''' * do [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kanada Kanadë]: * : '''Santa Claus, North Pole, * : Canada, H0H 0H0'''<ref>Kanada - encyklopedia PWN https://web.archive.org/web/20121120220135/http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4169066 [dostęp 2014-11-20]</ref> == Mikòłôj jimieninë fejrëje == * 2 gromicznika; * 14 gromicznika; * 21 strëmiannika; * 9 maja; * 19 maja; * 2 czerwińca; * 9 lëpińca; * 10 séwnika; * 29 séwnika; * 13 rujana; * 13 smùtana; * 6 gòdnika. == Słôwny lëdze == * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Rej Mikòłôj Rey] (1505-1569) – pòéta * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_z_Miry sw.Mikòłôj z Mirrë] (ok. 270–ok. 345 lub 352) – biskùp z Mirrë * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_z_Tolentino sw.Mikòłôj z Tolentino] (1245–1305) – włosczi aùgùstianin * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Taveli%C4%87 sw.Mikòłôj Tavelić] (ok. 1340–1391) – chòrwacczi francëszkanin, misjónôrz, * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_z_Fl%C3%BCe sw.Mikòłôj z Flüé] (1417–1487) – szwajcarsczi mistik, patrón Swajcarii * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Pick sw.Mikòłôj Pick] (1543–1572) – néderlandzczi francëszkanin, mãczelnik * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Owen sw.Mikòłôj Òwen] (ok. 1550–1606) – anielsczi jezuita, mãczelnik * [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_B%C3%B9i_%C4%90%E1%BB%A9c_Th%E1%BB%83 sw.Mikòłôj Bùi Đức Thể] (ok. 1792–1839) – wietnamsczi mãczelnik<ref>Wincenty Zaleski SDB: Święci na każdy dzień. Wyd. IV. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2008</ref> == Òbaczë téż == * [[Gòdë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == W jińszëch mòwach == * anielsczi- [http://en.wikipedia.org/wiki/Santa_Claus Santa Claus] * frańcësczi- [http://fr.wikipedia.org/wiki/P%C3%A8re_No%C3%ABl le père Noël] * niemiecczi- [http://de.wikipedia.org/wiki/Weihnachtsmann Weihnachtsmann] * włosczi- [http://it.wikipedia.org/wiki/Babbo_Natale Baboo Natale] * norwesczi- [http://no.wikipedia.org/wiki/Julenissen Julenissen] * rusczi- [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0-%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%81 Санта-Клаус] * persczi- [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7_%D9%86%D9%88%D8%A6%D9%84 بابا نوئل] * turecczi- [https://tr.wikipedia.org/wiki/Noel_Baba Noel Baba] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swiãti]] t7mc6fsyystpvcgy8qfcfjq94tcok4i 0 9484 200162 199822 2026-05-20T20:19:55Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Swiãti Mikòłôj]] * [[Gwiôzdór]] 200162 wikitext text/x-wiki '''Gòdë''' abò '''Swiãta Bòżégò Narodzeniô''' – w tradicji chrzescëjańszczi to swiãto upamiãtniwô narodzenié Jezësa w Betlejem. To je liturgiczné swiãto, przëpôdającé na 25 [[gòdnik]]a. Przed Gòdama je kòl trzëtidzéniowi czas czekaniô - sztërë [[Niedzela|niedzelë]], jinaczi [[Adwańt|adwent]]. == Symbolë Gòdów == '''Gòdowé drzéwkò''' [[Gòdowé drzéwkò]] abò danka to je przëstrojoné drzéwkò [[Dana|danë]] pòstawioné we [[Wilëjô Gòdów|Wilëjã Gòdów]], a wëniosłé colemało na [[Matczi Bòsczi Gromiczny|Gromiczną]]. Zwëk strojeniô danczi przëwãdrowôł na pòlsczé zemie w XIX stolecym z [[Miemieckô|Miemców]]. Wszëtczi òbstrojënczi na tim drzëwkù bëłë czedës do jedzeniô: kùszczi, jabka, òrzechë i wiele jinszich. Dzysô to drzewkò stroji sã w kùgle, pazłotka, lińcuchë i swiécczi, a pòd nim kładze sã rozmajité darënczi<ref>Najô domôcëzna, [[Banino]]-Pelplin 2005, ISBN 83-7380-231-2</ref>. [[Òbrôzk:Christmas tree-choinka.jpg|mały]] '''Òpłôtk''' [[Òpłôtk]] béł ju znóny np. [[Inkòwie|Inkóm]]. Òn je znóny w Pòlsce òd XVIII stolecégò. Je to znanka jednotë i miru, òsoblëwie w rodzëznie. Òn je ǜżiwóny w òbrządkach i znóny we wiele religiach swiata. Je to pòdługòwati lëst wëpiekłégò, pszénégò casta, chtëren je wëzwëskiwóny we wiliowëch òbrządkach (dzelenié sã òpłatkã). Do 1920 rokù nen zwëk nie béł na Kaszëbach znóny<ref>Danuta Pioch, Żëcé codniowé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], [[Gduńsk]] 2008, ISBN 978-83-87258-11-3</ref>. [[Òbrôzk:Gerard van Honthorst 001.jpg|miniatyr|mały|Narodzénié [[Jezës]]a, malôrz - [[Gerrit van Honthorst]] (1592–1656)]] == Òbaczë téż == * [[Kòlãda (Bernata Zëchtë)]] * [[Skłôdanié żëczbów]] * [[Wilëjô Gòdów]] * [[Adwańt]] * [[Swiãti Mikòłôj]] * [[Gwiôzdór]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|COsPeV0AVYE|Czej snôżô Panna}} * {{YouTube|0aku90FhB0c|Królowie jadą}} * {{YouTube|WrU5iNQINH4|Gwiôzdka}} * [https://web.archive.org/web/20061101030716/http://www.kaszubia.com/de/texte/kasch_weihnachtslied/weih_kasch.htm Kòlãdë] === Szëkba === {{Szëkba|Gòdë}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religijô]] 3vr21yobr60au8ldkry1vp4fl9j2358 0 9698 200181 193237 2026-05-20T20:36:34Z Iketsi 3254 Lënk 200181 wikitext text/x-wiki '''Andżelika Cëchòckô''' (pòl. ''Angelika Cichocka'') – ùr. [[15 strëmiannika]] 1988 rokù, to je strzébrznô medalëstka halowëch mésterstwów swiata. Òna biegô wnetka jak skra ògnia, a ùrodza sã w [[Kartuzë|Kartuzach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.domtel-sport.pl/statystykaLA/personal.php?page=profile&nr_zaw=13971&r=1 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Cëchòckô, Andżelika}} [[Kategòrëjô:Szpòrt]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] p114s7sliz8zcuzajqlx5n8g5pw1ttg 0 9700 200156 193998 2026-05-20T20:08:41Z DawnyTest 14843 + 200156 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Estados Unidos Mexicanos|miono=Meksykańscze Zjednóné Kraje|fana=Flag of Mexico.svg|herb=Coat of arms of Mexico.svg|miono-genitiw=Meksyku|mòtto=La Patria Es Primero<br> (Tatczëzna je piersza)|na karce=MEX orthographic.svg|jãzëk=Niżóden (de facto [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]])|stolëca=Meksyk (gard)|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1,964,375|rok=2024|lëdztwò=130,739,927|dëtk=meksykańscze peso|kòd dëtka=MXN|czasowô cona=–8 do –6 – zëma UTC –7 do –5 – lato|swiãto=Día de la Independencia (Dzéń Samòstójnotë)|himn=Himno Nacional Mexicano (Nôrodny meksykańsczi himn) <center>[[File:Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg]]</center>|kòd=MX/MEX/484|Internet=.mx|telefón=52|Prezydeńt=Claudia Sheinbaum|Premiéra=|Mònarcha=|data ùsôdzenia=24 séwnika 1821|aùtowi kòd=MEX}} '''Meksyk''' ([[Szpańsczi jãzëk|szp]]''. México'') je państwã w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Je 13. co do wiôlgòscë państwã swiata. Greńczë z [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónémi Krajami Americzi]] na norde, [[Gwatemala|Gwatemalą]] i [[Belize]] na pôłniu. Na pôłniu i zôpôdze ma przëstãp do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]], na pòrénku do Meksykańsczej Roztoki i Karaibsczego Mòrza. == Historiô == [[Òbrôzk:Azteken-Menschenopfer.jpg|lewo|mały|Aztekowie skłôdają òfiara z lëdzi]] Przódë bëłë tu cywilizacëjé Olmeków, Tolteków, Zapoteków, Majów i Azteków, chtërë potémù staly sã [[Szpańskô|szpańską]] kolònią jakò Wicekrólestwò Nowi Szpańsczi<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210126164719/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico Mexico] The World Factbook</ref>. W 1810 naczãła sã wòjna ò samòstójnótã, kùreszcze Meksyk zwëskał jã w 1821. W latach 1876–1911 prezydentem bëł diktator Porfirio Diaz, chtërën òstał òbalonô z przëczënë rewolucëji<ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19828041 Mexico profile - Timeline] BBC</ref>. W 1927–1929 mioło mol [[Katolëcczi Kòscół|katolëccze]] pòwstanié ''cristeros'' procëm antikòscelny politice rządu i prezydenta Callesa<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/cristeros;3888197.html cristeros] Encyklopedia PWN</ref>, chtërën zôczął też rządy Partii Rewolucëjno-institucëjnej (PRI). W 1938 prezydent Lazaro Cardenas naczął nacjonalizacëje pétrochòwy ropy. W 1968 mioła mol masakra sztudérów na placu Trzëch Kùltur. W 1994 wëbùchło pòwstanié Zapadistów w Chiapas (indiańsczego domôcego lëdztwa)<ref name=":2">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Meksyk-Historia;4270158.html Meksyk. Historial] Encyklopedia PWN</ref>. W 1997 PRI stracëła wikszosc w parlameńcie, a w 2000 prezydentem òstał Vicente Fox, z koalicëji Allianza por el Cambio<ref name=":1" /><ref name=":2" />. == Geografiô == [[Òbrôzk:Pico Orizaba1.jpg|lewo|mały|Wùlkan Orizaba]] Wiéchrzëzna: 1 972 550 km²<ref name=":0" />. Meksyk to federacëjô, skłôda sã z 31 krôjów (nôwikszi z nich to Chihuahua). W kraju sã wszelejaczé fòrmy usztôłtòwónia terenu, na norde sã piôszczëzny, na pôłniu dżungle i gòrowe swòry, cygnące sã od nordowego zôpôdu na pôłniowy pòrénk, robiące dolënë i płascziwëżë<ref name=":3">[https://embamex.sre.gob.mx/reinounido/images/stories/PDF/Meet_Mexico/3_meetmexico-theland.pdf Meet Mexico - The land] Embassy of Mexico in United Kingdom</ref>. Nôwëjszé górë skłôdają sã z wùlkanów (np. Orizaba znóny też jakò Citlaltépetl). Nôbarżi znónym wùlkanem je Paricutín, chtërën pòwstał w 1943<ref name=":3" />, je nômłodszim wùlkanem Meksyku, jego pòwstanié òbzérał gbùr Dionisio Pulido<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/historia-wspolczesna/407974/paricutin-wulkan-ktory-urosl-w-kilka-miesiecy-miejscowi-wciaz-pamietaja.html Paricutin. O wulkanie, który… urósł na polu. Jego powstanie pamiętają miejscowi seniorzy] Historia DoRzeczy</ref>. Meksyk mo różny klimat, zmianë w wësokòsci prowôdzą do mòcnych wiodrów pògòdy<ref name=":3" />. Nôdłëgszô rzekã je Río Bravo. Wikszosc rzek w Meksyku ma swoje zdrzódło w górach Sierra Madre. Nôwiksze jezero to Chapala, leże midze krajami Jalisco i Michoacán<ref name=":3" />. == Lëdztwò == W 2024 Meksyk mioł 130,739,927 mieszkańców. 62% mieszkańców Meksyku to Metysi, 21% to dzélowo domôce lëdztwò, 7% domôce lëdztwò, zaòstałé 10% to w wikszosci [[Eùropa|Eùropejczëki]]<ref name=":0" />. Na spòdlém pòdôwków z 2023 78% lëdztwa je katolëkami, 10% protestantami, 1,5% wëznaje jinsze religije (w tim judaizm, Swiôdkòwie Jehòwë, mormonizm, [[islam]]), 8,1% nie praktikùje żódny religiji, a 2,5% praktikùje nieòpisóné religije<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/mexico/ 2023 Report on International Religious Freedom: Mexico] United States Department of State</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} [[Kategòrëjô:Meksyk|*]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] 569gbxjncfceqku88g3epiyodsls614 0 9879 200172 177650 2026-05-20T20:26:52Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200172 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hirschkampf.jpg|mały|]] '''Rëkòwiszcze''' – to je gòdowi czas ù [[Jeléń|jeléniów]]. W tim czasu mòże czëc rëk jelénia. == Òbaczë téż == * [[Jeléń]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Susczi]] 8qjsnvvj4s3xqn04yu6ws6790hf2ycx 0 10117 200115 199090 2026-05-20T16:01:51Z Orbitminis 18250 dodano 2020 200115 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ING Bank Slaski in Katowice.JPG|mały|Sedzëba centrali Szląsczégò Bankù ING przë sz. Sokòlsczi 34 w Katowicach]]'''ING Bank Śląski SA''' '''(Bank Śląski SA, Bank Śląski w Katowicach SA''', [[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. ''Szląsczi Bank ING SA'', ''Szląsczi Bank SA'', ''Szląsczi Bank w Katowicach SA'') – [[kòmercëjny bank]] z sedzëbą w [[Katowice|Katowicach]], swiôdczący bankowé ùsłëdżi dlô òsobistëch klijentów a firmów i jinstitucje (ùniwersalny bank). Je piątim bandżëm w [[Pòlskô|Pòlsce]] wedle wiôlgòscë wôrtnotë aktiwów<ref>[https://www.ing.pl/relacje-inwestorskie/wyniki-finansowe ''Pieniãżné rapòrtë Szląsczégò Bankù ING''] [online], ing.pl [przëstãp 2026-05-02] (pòl.)</ref>. W I kwartôle 2025 r. dôwôł wspiarce 4,62 mln detalicznëch klijentów a 575 tës. zrzeszeniowëch klijentów<ref>[https://www.ing.pl/o-banku Ò Bankù] [online], ing.pl [przëstãp 2026-05-02] (pòl.)</ref>. == Nôdgrodë ë wëapartnieniô == === 2022 === * ING zdobëł 1. plac w kategòrii „Móbilnô bankòwizna” w kònkùrsë Mobile Trends Awards 2022 za rozwij móbilny aplikacji === 2021 === * Szląsczi Bank ING pò rôz trzecy òtrzëmôł Złoti Listk za dzejaniô z òbjimù wiednożnégò rozwiju. Dodatkòwo òstałô wëapartnionô òstałô dobrô praktika bankù – Przecywdzejanié skùtkóm pandemii COVID-19 * Bank pò rôz szósti z rzãdù zajił I plac w rankingù „Gwiôzdë Bankòwiznë 2021”, chtëren òbsądzô całownotë dzejanié bankù. ING ùzwëskôł téż pierszé place w kategòriach pòdszmërowiwająwëch dwiga, efektiwnòsc, nowactwò ë relacje z klijentama. Ranking je òrganizôwóny bez Dzénnik Gazétã Prawną ë dorôdczą firmã PwC * Szląsczi Bank ING òstôł liderem westrzód banków wedle wiôlgòscë ùdzélu w distribùcje ùnijnëch westrzédnéch w ramach jinicjatiwë „Kredit na technologiczné nowaczëznë” * Szląsczi Bank ING òtrzëmôł dwa nôdgrodë w XXVI edicji Rankingù Banków Pieniãżnégò Miesãcznika Bank 2021 ** I plac w kategòrii „Lider efektiwnòscë bankowégò sektora w Pòlsce” ** I plac w kategòrii „Lider pòpùlarnotë westrzód klijentów banków” === 2020 === * Szląsczi Bank ING òtrzëmôł nôdgrodã Best Mobile Banking App w kònkùrsë World’s Best Corporate/Institutional Digital Banks in Central & Eastern Europe 2020. Menażerã kònkùrsu je midzënôrodny magazën Global Finance. * Szląsczi Bank ING òtrzëmôł titel CEE’s Best Digital Bank. Wëapartnienié przëznôła kapituła midzënôrodnégò kònkùrsu Euromoney Awards of Excellence 2020. Menażerã je prestiżòwi britijsczi magazën Euromoney. * Szląsczi Bank ING òstał trójnie wëapartnióny w kònkùrsë Best Digital Solutions for SMEs w Westrzédnò-Wschodny Eùropie. Kapituła nôdgrodzëła jinternetowã bankòwòsc, móbilnã bankòwòsc ë cëfrowé rozrzeszeniô w financowaniémù dlô môłëch ë strzédnëch pòdjimiznów. * Szląsczi Bank ING òtrzëmôł przédnã nôdgrodã w kònkùrsë Môch Przëcygnaniô za sztrategiczné pòdéńce do dzejan well-being. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Banczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ingbank.pl/ Bank] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Banczi w Pòlsce]] t85zsp7rxivr8lrrl2k0z38jzms02a8 0 10511 200135 189669 2026-05-20T17:35:26Z Ясамойла 8491 edicëjô 200135 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Karolingischer Buchmaler um 820 001.jpg|thumb]] '''Ewanieliô Łukasza''' (Łk abò Łuk) – [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Ewanieli%C3%B4&action=edit&redlink=1 Ewanieliô] (z gr. Ευαγγελιον dobrô nowina) tradycyjno ùmieszczonô w [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Nowi_Testame%C5%84t&action=edit&redlink=1 kanonie Nowégò testamentu] jakò trzecô. Ji aùtorã – pòdług tradicjë [[Łukôsz Ewanielista]], lékôrz i towarzisz [[:pl:Paweł_z_Tarsu|swiãtégò Pawła]] – je téż aùtorã [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzejów Apòstolsczich]]. Je jedną z ewanieliów synopticznych. Ewanieliã rozpòczinô zwrócenié sã do dostojnégò Teòfila”<ref>[https://web.archive.org/web/20201128052419/https://biblia.apologetyka.com/read?num=0&strongs=1&fmt=1&q=%C5%81k+1%2C3%0D%0A&bible%5B%5D=bg&bible%5B%5D=bp&bible%5B%5D=bt&bible%5B%5D=bw&bible%5B%5D=br&bible%5B%5D=bgn&bible%5B%5D=kow&bible%5B%5D=bpd&bible%5B%5D=nwt-pl&bible%5B%5D=bug&showrefs=1&polish=1&footnotes=1 Łk 1,3 w przekładach Biblii.]</ref> – gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga<ref>[https://www.blueletterbible.org/lang/lexicon/lexicon.cfm?Strongs=G2321&Version=KJV G2321 Stronga]</ref> i niekònieczno mùsy òznaczac miono, ale mòże bëc téż òglowimòkreslenim chrzescëjanina. == Problem aùtorstwa == [[Òbrôzk:Rogier van der Weyden 014.jpg|left|thumb]] Aùtor Ewanieli Łukôsza je twż aùtorã jiny KnédżiNowégò Testamentu – Dzejów Apòstlosczich. Òbie te knédżi dedikòwóné są ti sami òsobie, łączi je pòdobieństwò stilu i pòglądë teòlogiczné. W ti kwestiëpanëje pòwszechnò zgòda ùczałich.<ref>Udo Schnelle “The History and Theology of the New Testament Writings”, p. 259</ref> Tradicjò chrzescëjańskô sygającô pòłowë II wiekù n.e. przëpisëje aùtorstwò trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich Łukaszowi, towarzëszowi misyjnych wanogów sw. Pawła, chtërnégò Paweł wëmieniô w lësce do zbòru w Kòlossach jakò ùkòchónégò lékarza. Głownym argùmentã przemawiającym za susznoscą ùtożsômianiô aùtorstwa Trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich z Łukasz, towarziszã Pawła, są czëre fragnentë w Dzejach Apòstolsczich: Dz. Ap. 16,10-17; 20,5-15; 21,1-18; rozdzałë 27 i 28. W tëch fragmentach narrator przëmôwiô w pierszi òsibie wielny lëczbë, co sugerëje, że pòdróżowôł z Pawłã. == Data pòwstaniô == Wedle wszelczégò prôwdopòdowieństwa Ewanieliô Łukasza i [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzeje Apòstolsczi]] pówstałë w tim samim czase, w datowaniu Ewanielië Łukasza wëzwëskùje sã argùmentë zaczerpniãté z tekstu Dzejów i òdwrotno.. W ti kwëstië są różńé òpinie ùczałich, w chtënëch mòżna wëróżniec trzë główné stanowiska. Data wczesnô – przed rokã 70 Data strzódkòwô – kòl 80 – 85 Data póznô – pò 125 == Stil i jãzëk == Łukaszowi przëpisëje sã wësoczé wëkształcenié z resztë ewanielistów. Jegò stil pisarsczi wëróżniwô sã wiôldżim piãknã i elegancją grecczégò dialektu. Bògactwò słowiznë dorównëje starożitnym pisôrzom. Pisôrz trzecy ewanielië je nôlepi òbeznóny z fachòwą terminologią z zakresu sądownictwa, pòliticzi czë administracjë. Badania nad tekstã Łukasza pòkazëją, że prawie 90% jegò słowiznë (razã z tekstã znajdëjącym sã blós w jegò dzele) wëstapùje w Septuagince, a ósoblëwie w tekstach historicznych [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=St%C3%B4ri_Testame%C5%84t&action=edit&redlink=1 Stôrégò Testamentu]. == Zdrzódła Ewanielië == W prologù Ewanielië czëtómë, że ji aùtor òpierôł sã na jinëch Ewanieliach i na jinfòrmacjach zaczëtich ò “Naòcznych swiôdków” i “sługów słowa”. Na pòdstawie bënowi analize tekstu Ewanielię Łukasza uczałi sciwerdzëlë, że òpierôł sq na trzech zdrzódłąch: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Ewanieli%C3%B4_wedle_swi%C3%A3t%C3%A9g%C3%B2_Marka&action=edit&redlink=1 Ewanielië Marka], zdrzódle grecczim i na gwësnym materiale ò chratkterze pisónym abò gãbnym. == Adresacë == Liczné szczegółë w Ewanielië Łikasza sugerëją, że ji aùtor pisôł dla ôòtrzeb chrzescyjańsczi gimë złożony z wiernëch nawróconych z pògaństwa. Zarówno w prologù do Ewanielië Łukasza jak i w prologù do Dzejów Apòstolsczich mómë dedikacjã do “dostojnégò Teòfila. Òkreslenié to nie mùszi óznaczac miona. Teòfil gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga, co pedług ùniwersalizmù ddwù-dzeła – pisôł do kòżdégò, chto chcôł bëc prëjacelã Bòga. == Ùkłôd == Ewanieliô Łukasza mô ùkłôd pòdobny do Ewanielië Marka, z tim,że zawiérô dodatkòwò czãsc wstãpną – narodzenié i żëcé ùkrité Jana Chrzcëcela i Jezësa (,5-2,52). Kòlejné dzeła to: Szczególné akcenta W Ewanielië Łukasza wiele placu pòswiãcywô sã na: Przekôzanié prôwdë ò Bòżim miłoserdzu Uôzanié roli białków w ewanielizacjë, a òsoblëwie rolë Marië Szczegółowi òpis narodzeniô Jezësa == Òbezdrzë téż == * [[Ewanielëjô Jana|Ewanieliô Jana]] * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza|Ewanieliô Matéùsza]] * [[:pl:Warianty_tekstowe_Nowego_Testamentu#Ewangelia_.C5.81ukasza|Tekstowé wariantë Ewanielië Łukasza]] * [[:pl:Zwiastowanie_Pańskie|Zwiastowanié]] (1,26-38) == Przëpisë == <references /> == Bibliografiô == * J. B. Tyson "Marcion and Luke-Acts: A Defining Struggle" The University of South Carolina Press. * red. ks. J. Szlaga „Wstęp ogólny do Pisma Świętego" Pallotinum, Poznań - Warszawa 1986. [[:pl:Specjalna:Książki/837014036X|ISBN 83-7014-036-X]] * Ks. J. Kudasiewicz „Ewangelie synoptyczne dzisiaj" Warszawa 1986, [[:pl:Specjalna:Książki/8370060986|ISBN 83-7006-098-6]] * [https://web.archive.org/web/20160331124311/http://www.biblia.info.pl/biblia.php Ewangelia Łukasza] - internetowa Biblia 2000 (Biblia Tysiąclecia) * [https://web.archive.org/web/20160307024051/http://www.fbiblos.org/Ewangeliarz/Wed%C5%82ugEwangelii/Ewangeliawed%C5%82ug%C5%9Bw%C5%81ukasza/tabid/82/idkom/42/Default.aspx Ewangelia Łukasza] - Fundacja Biblos ie7q8z9z819d72hckq3j86gdg265izd 200136 200135 2026-05-20T17:36:39Z Ясамойла 8491 edicëjô 200136 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Karolingischer Buchmaler um 820 001.jpg|thumb]] '''Ewanieliô Łukasza''' (Łk abò Łuk) – [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Ewanieli%C3%B4&action=edit&redlink=1 Ewanieliô] (z gr. Ευαγγελιον dobrô nowina) tradycyjno ùmieszczonô w [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Nowi_Testame%C5%84t&action=edit&redlink=1 kanonie Nowégò testamentu] jakò trzecô. Ji aùtorã – pòdług tradicjë [[Łukôsz Ewanielista]], lékôrz i towarzisz [[:pl:Paweł_z_Tarsu|swiãtégò Pawła]] – je téż aùtorã [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzejów Apòstolsczich]]. Je jedną z ewanieliów synopticznych. Ewanieliã rozpòczinô zwrócenié sã do dostojnégò Teòfila”<ref>[https://web.archive.org/web/20201128052419/https://biblia.apologetyka.com/read?num=0&strongs=1&fmt=1&q=%C5%81k+1%2C3%0D%0A&bible%5B%5D=bg&bible%5B%5D=bp&bible%5B%5D=bt&bible%5B%5D=bw&bible%5B%5D=br&bible%5B%5D=bgn&bible%5B%5D=kow&bible%5B%5D=bpd&bible%5B%5D=nwt-pl&bible%5B%5D=bug&showrefs=1&polish=1&footnotes=1 Łk 1,3 w przekładach Biblii.]</ref> – gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga<ref>[https://www.blueletterbible.org/lang/lexicon/lexicon.cfm?Strongs=G2321&Version=KJV G2321 Stronga]</ref> i niekònieczno mùsy òznaczac miono, ale mòże bëc téż òglowimòkreslenim chrzescëjanina. == Problem aùtorstwa == [[Òbrôzk:Rogier van der Weyden 014.jpg|left|thumb]] Aùtor Ewanieli Łukôsza je twż aùtorã jiny KnédżiNowégò Testamentu – Dzejów Apòstlosczich. Òbie te knédżi dedikòwóné są ti sami òsobie, łączi je pòdobieństwò stilu i pòglądë teòlogiczné. W ti kwestiëpanëje pòwszechnò zgòda ùczałich.<ref>Udo Schnelle “The History and Theology of the New Testament Writings”, p. 259</ref> Tradicjò chrzescëjańskô sygającô pòłowë II wiekù n.e. przëpisëje aùtorstwò trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich Łukaszowi, towarzëszowi misyjnych wanogów sw. Pawła, chtërnégò Paweł wëmieniô w lësce do zbòru w Kòlossach jakò ùkòchónégò lékarza. Głownym argùmentã przemawiającym za susznoscą ùtożsômianiô aùtorstwa Trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich z Łukasz, towarziszã Pawła, są czëre fragnentë w Dzejach Apòstolsczich: Dz. Ap. 16,10-17; 20,5-15; 21,1-18; rozdzałë 27 i 28. W tëch fragmentach narrator przëmôwiô w pierszi òsibie wielny lëczbë, co sugerëje, że pòdróżowôł z Pawłã. == Data pòwstaniô == Wedle wszelczégò prôwdopòdowieństwa Ewanieliô Łukasza i [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzeje Apòstolsczi]] pówstałë w tim samim czase, w datowaniu Ewanielië Łukasza wëzwëskùje sã argùmentë zaczerpniãté z tekstu Dzejów i òdwrotno.. W ti kwëstië są różńé òpinie ùczałich, w chtënëch mòżna wëróżniec trzë główné stanowiska. Data wczesnô – przed rokã 70 Data strzódkòwô – kòl 80 – 85 Data póznô – pò 125 == Stil i jãzëk == Łukaszowi przëpisëje sã wësoczé wëkształcenié z resztë ewanielistów. Jegò stil pisarsczi wëróżniwô sã wiôldżim piãknã i elegancją grecczégò dialektu. Bògactwò słowiznë dorównëje starożitnym pisôrzom. Pisôrz trzecy ewanielië je nôlepi òbeznóny z fachòwą terminologią z zakresu sądownictwa, pòliticzi czë administracjë. Badania nad tekstã Łukasza pòkazëją, że prawie 90% jegò słowiznë (razã z tekstã znajdëjącym sã blós w jegò dzele) wëstapùje w Septuagince, a ósoblëwie w tekstach historicznych [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=St%C3%B4ri_Testame%C5%84t&action=edit&redlink=1 Stôrégò Testamentu]. == Zdrzódła Ewanielië == W prologù Ewanielië czëtómë, że ji aùtor òpierôł sã na jinëch Ewanieliach i na jinfòrmacjach zaczëtich ò “Naòcznych swiôdków” i “sługów słowa”. Na pòdstawie bënowi analize tekstu Ewanielię Łukasza uczałi sciwerdzëlë, że òpierôł sq na trzech zdrzódłąch: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Ewanieli%C3%B4_wedle_swi%C3%A3t%C3%A9g%C3%B2_Marka&action=edit&redlink=1 Ewanielië Marka], zdrzódle grecczim i na gwësnym materiale ò chratkterze pisónym abò gãbnym. == Adresacë == Liczné szczegółë w Ewanielië Łikasza sugerëją, że ji aùtor pisôł dla ôòtrzeb chrzescyjańsczi gimë złożony z wiernëch nawróconych z pògaństwa. Zarówno w prologù do Ewanielië Łukasza jak i w prologù do Dzejów Apòstolsczich mómë dedikacjã do “dostojnégò Teòfila. Òkreslenié to nie mùszi óznaczac miona. Teòfil gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga, co pedług ùniwersalizmù ddwù-dzeła – pisôł do kòżdégò, chto chcôł bëc prëjacelã Bòga. == Ùkłôd == Ewanieliô Łukasza mô ùkłôd pòdobny do Ewanielië Marka, z tim,że zawiérô dodatkòwò czãsc wstãpną – narodzenié i żëcé ùkrité Jana Chrzcëcela i Jezësa (,5-2,52). Kòlejné dzeła to: Szczególné akcenta W Ewanielië Łukasza wiele placu pòswiãcywô sã na: Przekôzanié prôwdë ò Bòżim miłoserdzu Uôzanié roli białków w ewanielizacjë, a òsoblëwie rolë Marië Szczegółowi òpis narodzeniô Jezësa == Òbezdrzë téż == * [[Ewanielëjô Jana|Ewanieliô Jana]] * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza|Ewanieliô Matéùsza]] * [[:pl:Warianty_tekstowe_Nowego_Testamentu#Ewangelia_.C5.81ukasza|Tekstowé wariantë Ewanielië Łukasza]] * [[:pl:Zwiastowanie_Pańskie|Zwiastowanié]] (1,26-38) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * J. B. Tyson "Marcion and Luke-Acts: A Defining Struggle" The University of South Carolina Press. * red. ks. J. Szlaga „Wstęp ogólny do Pisma Świętego" Pallotinum, Poznań - Warszawa 1986. [[:pl:Specjalna:Książki/837014036X|ISBN 83-7014-036-X]] * Ks. J. Kudasiewicz „Ewangelie synoptyczne dzisiaj" Warszawa 1986, [[:pl:Specjalna:Książki/8370060986|ISBN 83-7006-098-6]] * [https://web.archive.org/web/20160331124311/http://www.biblia.info.pl/biblia.php Ewangelia Łukasza] - internetowa Biblia 2000 (Biblia Tysiąclecia) * [https://web.archive.org/web/20160307024051/http://www.fbiblos.org/Ewangeliarz/Wed%C5%82ugEwangelii/Ewangeliawed%C5%82ug%C5%9Bw%C5%81ukasza/tabid/82/idkom/42/Default.aspx Ewangelia Łukasza] - Fundacja Biblos [[Kategòrëjô:Bibliô]] k522hxp6ett6jfuko0aba6bcdgrwyop 0 11162 200108 198224 2026-05-20T15:25:30Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 200108 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Frãcëszk Òstrowsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Franciszek Ostrowski) – (ùr. [[19 lëstopadnika]] [[1880]] rokù w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] – ùm. [[4 lëstopadnika]] [[1949]] rokù w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach Americzi]]) ksądz, dzejôrz. Ksãżé swiãcenia przëjimnął w 1904 rokù i pòtemù béł jednym z probòszczów w [[Kòscół Swiãtégò Jozafata|Kòscele Swiãtégò Jozafata]]. Òn òdprawiôł Msze sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]] w Chicagò. == Lëteratura == * Szulist W.: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, ss. 33–34 (pò pòlskù) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Òstrowsczi Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] oue15pucdxvox65udqra0aplwuy78qu 200117 200108 2026-05-20T16:04:54Z Orbitminis 18250 sztil 200117 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Frãcëszk Òstrowsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Franciszek Ostrowski'', ùr. [[19 lëstopadnika]] [[1880]] rokù w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] – ùm. [[4 lëstopadnika]] [[1949]] rokù w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach Americzi]]) – ksądz, dzejôrz. Ksãżé swiãcenia przëjimnął w 1904 rokù i pòtemù béł jednym z probòszczów w [[Kòscół Swiãtégò Jozafata|Kòscele Swiãtégò Jozafata]]. Òn òdprawiôł Msze sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]] w Chicagò. == Lëteratura == * Szulist W.: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, ss. 33–34 (pò pòlskù) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Òstrowsczi Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] f9enio1d0t4jypzed193anczjdgaken 0 11778 200185 200071 2026-05-21T10:48:30Z Orbitminis 18250 sztil 200185 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ecuador |miono = Ekwador |miono-genitiw =Ekwadoru |fana = Flag of Ecuador.svg |herb = Coat of arms of Ecuador original version.svg |na karce = LocationEcuador.svg |mòtto = Dios, patria y libertad |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] |stolëca = Quito |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =283 560 |procent-wòdë = |lëdztwò = 16 777 000| rok = 2019 |dëtk = Amerikańszczi dolar | kòd dëtka = USD |czasowô cona = -5 |swiãto = |himn = Salve, Oh Patria |kòd = EC |Internet = .ec |telefón = 593|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Daniel Noboa |aùtowi kòd=EC|data ùsôdzenia=24 maja 1822}} [[Òbrôzk:A Lenín Moreno (Transmisión del Mando Presidencial Ecuador 2017) (cropped).jpg|mały|Lenín Moreno, prezydent Ekwadoru w latach 2017–2021]] '''Ekwador''' ([[Szpańsczi jãzëk|szp]]: ''Ecuador'', [[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Ekwador'') je państwã w Pôłniowi Americe. Gard [[Quito]] je stolëcą państwa. Tu sa wëszawë [[Andë]]. Miono Ekwadoru je od szp. ecuador (równik). == Òbaczë téż == * [[Pôłniowô Amerika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] enpctr3w3do7elkwwgbae6iyt9bgqzs 0 12053 200148 195354 2026-05-20T18:59:05Z DawnyTest 14843 cenię za tę stronkę ale no na Boga, te nawiasy... nie tam gdzie być powinny 200148 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)-'' Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)''- Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)''- Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)''- Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)''- Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)''- Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)''- comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)''- Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)''- Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)''- Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)''-Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)''-Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)-''Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'',Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' - Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)''-Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)''-Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië,Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù'''''(Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)''- Francesco De Crescenzo   * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)''- Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici(Intendenza di Portici)''-Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale(Intendenza di Boscoreale)''- Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano(Intendenza di Pomigliano)''-Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië'''''(Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)''-Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum'''''(Sovrintendenza per il Lazio)''-Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina(Intendenza Area Sabina)''-Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi'''''(Sovrintendenza per la Provincia di Latina)''-Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi'''''(Sovrintendenza per il Veneto)''- Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria) -''Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)-'' Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)-'' Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)-'' Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)-'' Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia)- Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia)- Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia)- Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia)- Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] nf3infgyvjabeh9d0i6rvqks3c218s1 200149 200148 2026-05-20T19:25:25Z Iketsi 3254 ' '→' ' 200149 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)-'' Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)-''Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'',Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' - Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië,Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù'''''(Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici(Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale(Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano(Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië'''''(Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum'''''(Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina(Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi'''''(Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi'''''(Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] eew93aums2404847yg1w2bcbmsql8nz 200150 200149 2026-05-20T19:30:33Z Iketsi 3254 - → – 200150 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië,Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù'''''(Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici(Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale(Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano(Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië'''''(Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum'''''(Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina(Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi'''''(Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi'''''(Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] 3ohikzeoioaenph132qfk98v6apyzer 200151 200150 2026-05-20T19:32:34Z Iketsi 3254 ''' 200151 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië, Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù''''' (Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici (Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale (Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano (Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië''''' (Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum''''' (Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina(Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi''''' (Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi''''' (Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] i5szxn82nofjdxl8no80zas45qj968b 200152 200151 2026-05-20T19:53:42Z Iketsi 3254 /* Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach */ ' ' 200152 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië, Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù''''' (Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici (Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale (Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano (Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië''''' (Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum''''' (Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina (Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi''''' (Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi''''' (Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] hfbxh0774188weiwdgel37nkxdymgja 200153 200152 2026-05-20T19:53:55Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 200153 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië, Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù''''' (Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici (Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale (Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano (Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië''''' (Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum''''' (Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina (Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi''''' (Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi''''' (Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] qg1x7ujdjrebi233mtyeq0espwlcavn 200154 200153 2026-05-20T20:05:15Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Italskô]] 200154 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô|mióno=Neòbùrbóńskô Rësznota|òryginalné mióno=Movimento Neoborbonico|logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png|krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}} <ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref>|skrócënk=MN|przédnik=Gennaro de Crescenzo|ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993|adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA)|deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]],|farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}}|jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/}} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ([[Italsczi jãzëk|jit.]] ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w Napùlu, jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sicilië. == Deja == Neòbùrbònczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò napùlsczich i sicilijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Napùlczików i Sicilijczików. <ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].)</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]] i restauracjã panôwnictwa sicilijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Napùlczików i Sicilijczików òd Jitalczików i mają starã ò rozkòscérzanié napùlsczi i sicilijsczi swiądë i juwernotë,a téż napùlsczégò i sicilijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ([[Italsczi jãzëk|jit]].)</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sicilië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbònczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sicilijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Siciliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Napùlczików,czë Sicilijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Napùlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Siciliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na tpzw. delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>([[Italsczi jãzëk|jit.]])</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nôdjintendenturô Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Jintendenturô Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Jintenden]turô Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Jintendenturô Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Jintendenturô Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Jintendenturô Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sicilia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Jintendenturô Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Jintendenturô Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nôdjintendenturô Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nôdjintendenturô Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Jintendenturô Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Jintendenturô Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Jintendenturô Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nôdjintendenturô Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Jintendenturô Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nôdjintendenturô Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nôdjintendenturô Napùlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nôdjintendenturô Amalfië, Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù''''' (Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nôdjintendenturô Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Jintendenturô Portici (Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Jintendenturô Boscoreale (Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Jintendenturô Pomigliano (Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nôdjintendenturô Emilië i Romanië''''' (Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nôdjintendenturô Lacjum''''' (Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Jintendenturô Area Sabina (Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nôdjintendenturô Latinsczi''''' (Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nôdjintendenturô Wenecczi''''' (Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nôdjintendenturô Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nôdjintendenturô Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nôdjintendenturô [[Brazylskô|Brazylsczi]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nôdjintendenturô [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nôdjintendenturô [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nôdjintendenturô [[Aùstralëjô|Aùstralëjë]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nôdjintendenturô [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nôdjintendenturô [[Francëjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nôdjintendenturô [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] [[Kategòrëjô:Italskô]] i24lddkplfq7kkbklfuml64dz4bo5t9 0 12057 200184 199013 2026-05-21T10:45:51Z Orbitminis 18250 pisënk 200184 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Colombia |miono = Kolumbiô |fana = Flag of Colombia.svg |herb = Coat of arms of Colombia.svg |miono-genitiw = Kolumbii |na karce= LocationColombia.svg |mòtto= |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|Szpańsczi]] |stolëca = Bogotá |fòrma państwa= repùblika |wiéchrzëzna = 1 138 910 |procent-wòdë = |lëdztwò = 53,936,226<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/colombia-population/ Colombia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-05-15] (<abbr>an.</abbr>).</ref> |rok = 2026 |dëtk = Kolumbiô peso|kòd dëtka = COP |czasowô cona = +57 |swiãto = |himn=Himno Nacional de la República de Colombia|kòd =CO |Internet =.co |telefón =57 |Prezydeńt=Gustavo Petro |data ùsôdzenia=20 lëpińca 1810|aùtowi kòd=CO}} '''Kolumbiô''' (szp. ''Colombia''), '''Repùblika Kolumbii''' (szp. ''República de Colombia'') je państwã w Pôłniowi Americe. Stolëca ë nôwikszi gard to Bogotá. Tu sã wëszawë [[Andë]] ë je stolëmnô rzéka Amazonka. Kolumbiô grëńczë z [[Brazylskô|Brazylską]] (1,790 km), [[Ekwador|Ekwadorã]] (708 km), [[Panama|Panamą]] (339 km), [[Perú|Perù]] (1,494 km), a téż [[Wenezuelskô|Wenezuelską]] (2,341 km)<ref>[https://web.archive.org/web/20260125005607/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ Kolumbiô w „The World Factbook”]</ref>. Kolumbiô zwëskałô samòstójnotã òd [[Szpańskô|Szpańsczi]] 20 lëpińca 1810<ref>''[https://www.torrens.edu.au/stories/blog/international/happy-colombian-independence-day-from-torrens-university Happy Colombian Independence Day from Torrens University!]'' [online], Torrens Blog [dost. 2026-05-15] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. Razã z Ekwadorã ë Wenezuelską twòrzëłô [[Wiôlgô Kolumbiô|Wiôlgą Kolumbiã]], jistniejącą w latach 1819–1830<ref>''[https://web.archive.org/web/20250810085102/https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/krainy-geograficzne/news-wielka-kolumbia,nId,2001440 WIELKA KOLUMBIA]'' [online], encyklopedia.interia.pl [dost. 2024-10-05] [zarchiwizowane z [https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/krainy-geograficzne/news-wielka-kolumbia,nId,2001440 adresù] 2025-08-10] (<abbr>pòl.</abbr>).</ref>. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kolumbiô"> Gabriel Garcia Marquez, 2009.jpg|Gabriel Garcia Marquez Catedral de Sal de Zipaquira.jpg|Catedral de Sal de Zipaquira 52 - Ipiales - Décembre 2008.jpg|Santuario de las lajas </gallery> <gallery mode="packed"> CAÑO CRISTALES, EL RÍO DE COLORES.jpg|Caño Cristales </gallery> <gallery mode="packed"> Plaza Villa de Leyva.jpg|Villa de Leyva </gallery> <gallery mode="packed"> Complejo Funerario 1, Parque Arqueológico de San Agustín.JPG|Parque Arqueológico de San Agustín Rafael Orozco 1992.jpg|[[Rafael Orozco Maestre]] Juanes 2008.06.25 002.jpg|[[Juanes]] </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] g9kv1g5ao965tpbxt7n0ztvvsw2lfuh 2 12317 200114 199237 2026-05-20T16:01:12Z Orbitminis 18250 skùńczoné 200114 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !<div style="float: center; border: 1px solid #000; margin: 1px;"> {| cellspacing="0" style=" background: #EFFFFF" | style="font-size: 10pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: black; text-align: left;" | '''Witómë w mojim zapisowniku! Bôczënk: Hewòtny zapisownik służë sã do napisaniô nadchòdzącëch artiklów ë szablónów. Proszã ni editowac mojégò zapisownika! (ni jo)''' ----[[Òbrôzk:Sandbox.svg|lewo|bezramki|78x78px]]'''<big>ZAPISOWNIK [[Brëkòwnik:Orbitminis|Ò MIE]]</big>''' [[Òbrôzk:Debate, discussion.jpg|bezramki|195x195px]] '''<big>[[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|DISKÙSËJÔ BRËKÒWNIKA]]</big>''' |}</div> === Niskùńczony kaszëbsczi dolmaczënk articzla Himn === [[Òbrôzk:Arvid_Liljelund_-_Man_Singing_Hymn_-_A_I_187_-_Finnish_National_Gallery.jpg|mały|''"Człowiek'' ''spiéwô himn"'' aùtorstwa Arvida Liljelunda (1884)]] '''Himn''' ({{Jãz.|gr}}. ὕμνος ''hýmnos'' – ''piesń pòchwalnô'') – ùroczëstô ë pòdniosłô piesń pòchwalnô, zwëczajno ò apòsztroficznym charakterze, kòmpònowanô na czesc bóżstwa, òsoblëwi òsobë, wëdarzeniô, tatczëznë (kraju), a negò téż ideji. == Historiô == W kòle eùropejsczi kùlturë himnë znóne były w basenie Morza Śródziemnego już w starożytności. Na stałe weszły do kanonów kulturowych wraz z rozwojem chrześcijaństwa, który uczynił swoim ten rodzaj literacki wzorując się na hebrajskim Starym Testamencie i judeochrześcijańskim Nowym Testamencie. === Wëjimk articzla [[Infòrmatika]] do skaszëbieniô === Nôwprzódné pòspòdle tegò, co stało sã infòrmatiką, bëłë rëchli jak wënalezënk współczesnégò cyfrowégò kòmpùtra. Maszinë do robieniô stałëch lëczbòwëch zadaniów, taczi jak lëczbòwnica, bëłë znóné ju w starożetnoscë i pòmôgałë w lëczenium, na przikłôd w mnojeniu ë dzeleniu. Algòritmë do robieniô òbliczeniów bëłë brëkòwóné ju w starożetnoscë, jesz przed rozwitiém zaawansowonégò kòmpùtrovégò sprzãtu. |} o6gwj1rulf78eo9v3c1g4116429xg39 0 12369 200186 198981 2026-05-21T10:57:33Z Orbitminis 18250 pisënkòwé felë... 200186 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Józef Stalin|gwôsné jimiã=Иосиф Сталин<br>იოსებ ჯუღაშვილი|Òbrôzk=Joseph Stalin official portrait.jpg|òpis=Òficjalny pòrtret Stalina|Data_ùrodzeniô=18 gòdnika 1878|Môl_ùrodzeniô=Gori|Data_smierci=5 strëmiannika 1953|Mol_smierci=Kuncewò|1. fónkcjô=Òglowi Seczretôrz Centralnégò Kòmitetu Kòmùnisticzny Partie Radzecczégò Związku|1. Òd=3 łżëkwiata 1922|1. Do=5 strëmiannika 1953|1. Pòprzédca=Wiaczesław Mołotow (jakno òdpòwiedzalny seczretôrz)|1. Nastãpnik=Nikita Churszczow (jakno I seczretôrz)}} '''Józef Stalin''', po prôwdze '''Ioseb Besarionis Dze Dżughaszwili''' ([[grëzońsczi jãzëk|grëz]]. იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი) abò '''Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Ио́сиф Виссарио́нович Джугашви́ли) (ùr. [[6 gòdnika]]<ref>Wedle julióńsczégò kalãdôrza.</ref>/12 gòdnika 1878 w [[Gori]], ùm. [[5 strëmiannika]] 1953) – [[Ruskô|rusczi]] i [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|radzecczi]] pòlitikôrz pòchòdzëniô grëzóńsczégò, diktatór Sowiecczégò Związkù w latach 1922–1953. Je òdpòwiedzalny m.jin. za czëstczi w ZSSR (1936-1938)<ref>K. Janicki [https://wielkahistoria.pl/wielki-terror-1936-1938-na-rozkaz-stalina-zabito-milion-ludzi/ Wielki terror 1936-1938. Na rozkaz Stalina zabito milion ludzi] WielkaHistoria</ref> ë wiôldżi głód na [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] (1932-1933)<ref>[https://lordslibrary.parliament.uk/ukrainian-holodomor/ Ukrainian Holodomor] House of Lords Library</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticë]] biu7tuyifvjnsutdi0ty4t07a4k42p8 10 12776 200164 200064 2026-05-20T20:21:37Z Iketsi 3254 </small> 200164 wikitext text/x-wiki <includeonly><small>{{Szëkba/1|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}</small></includeonly><noinclude>{{Szëkba|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}</noinclude> n2lx4wkeuiru0ux7vi4vtmi0u3zh43h 2 12777 200113 199299 2026-05-20T15:51:26Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 200113 wikitext text/x-wiki {{babel|csb-1|be-4|ru-4|pl-2|uk-2|rue-2|en-2|sr-1|bg-1|mk-1|szl-1|sh-1|hsb-1|dsb-1|lt-1|lv-1|fr-1|es-1|it-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. Крыніцы, якія па-кашубску: * [https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ чэцьніца] * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://www.zymk.net/ ЗЫМК], або пра [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. * [https://web.archive.org/web/20070625101533/http://odroda.zk-p.pl/ Òdroda - Pismiono Wòlnëch Kaszëbów] * [http://skarbnicakaszubska.pl/najo-uczba/ Настаўніцкая кашубская старонка] па-ляску. * [https://www.fopke.pl/melodie/ сьпіс твораў па-кашубску] і маецца гуказапіс. * [https://sloworz.org/about слоўнік кашубскі] * [https://fundacjakaszuby.org/ Фонд Кашубы] * [https://web.archive.org/web/20070630044936/http://www.cassubia-dictionary.com/ пра слоўнік кашубскі] * [https://web.archive.org/web/20070701092155/http://www.kaszubia.com/ Кашубія] пра кашубаў навіны троху * [https://web.archive.org/web/20070505165239/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/3/1/ Дзеяпіс кашубаў] * [https://web.archive.org/web/20070714215450/http://www.naszekaszuby.pl/modules/news/ Нашы Кашубы] троху пра кашубаў * [https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/ Інстытут кашубс4і] * [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ пра ЗЫМК] * [https://polona.pl/preview/38e5410e-0bee-49f2-8839-7fb102181085 пра часопіс ЗЫМК] , які выдаецца штогод * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ Кашубапэдыя] osb29nue294stmsvqkm4dxt99zxz0oq 200128 200113 2026-05-20T16:44:02Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 200128 wikitext text/x-wiki {{babel|csb-1|be-4|ru-4|pl-2|uk-2|rue-2|en-2|sr-1|bg-1|mk-1|szl-1|sh-1|hsb-1|dsb-1|lt-1|lv-1|fr-1|es-1|it-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. Крыніцы, якія па-кашубску: * [https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ чэцьніца] * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://www.zymk.net/ ЗЫМК], або пра [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. * [https://web.archive.org/web/20070625101533/http://odroda.zk-p.pl/ Òdroda - Pismiono Wòlnëch Kaszëbów] * [http://skarbnicakaszubska.pl/najo-uczba/ Настаўніцкая кашубская старонка] па-ляску. * [https://www.fopke.pl/melodie/ сьпіс твораў па-кашубску] і маецца гуказапіс. * [https://sloworz.org/about слоўнік кашубскі] * [https://fundacjakaszuby.org/ Фонд Кашубы] * [https://web.archive.org/web/20070630044936/http://www.cassubia-dictionary.com/ пра слоўнік кашубскі] * [https://web.archive.org/web/20070701092155/http://www.kaszubia.com/ Кашубія] пра кашубаў навіны троху * [https://web.archive.org/web/20070505165239/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/3/1/ Дзеяпіс кашубаў] * [https://web.archive.org/web/20070714215450/http://www.naszekaszuby.pl/modules/news/ Нашы Кашубы] троху пра кашубаў * [https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/ Інстытут кашубс4і] * [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ пра ЗЫМК] * [https://polona.pl/preview/38e5410e-0bee-49f2-8839-7fb102181085 пра часопіс ЗЫМК] , які выдаецца штогод * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ Кашубапэдыя] * [https://rjk.org.pl/ Рада кашубскае мовы] pg9df26awoavyzekgkwrpndc9cv63qw 10 12780 200094 196193 2026-05-20T13:23:25Z Rzadtymczasowy 19437 stolëca 200094 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| class="wikitable float-right toptextcells" style="width:250px; margin-top:0; font-size:90%;" |- !colspan="2" style="text-align:center;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{Infobox pòliticznô òrganizacjô/stolëca}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stolëca}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |} |} 21saw180xs0a6g8f9zch6jp9cgybq6u 200095 200094 2026-05-20T13:30:10Z Rzadtymczasowy 19437 fana width 200095 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| class="wikitable float-right toptextcells" style="width:250px; margin-top:0; font-size:90%;" |- !colspan="2" style="text-align:center;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|100%|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{Infobox pòliticznô òrganizacjô/stolëca}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stolëca}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |} |} tp890ev6renj8jlk95kqfvq1l5gp2oh 200096 200095 2026-05-20T13:30:35Z Rzadtymczasowy 19437 fana width 200096 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| class="wikitable float-right toptextcells" style="width:250px; margin-top:0; font-size:90%;" |- !colspan="2" style="text-align:center;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|200px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{Infobox pòliticznô òrganizacjô/stolëca}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stolëca}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |} |} gojvcr1a3s6dos2gugfvomdm0bnrqt6 200097 200096 2026-05-20T13:30:55Z Rzadtymczasowy 19437 fana width 200097 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| class="wikitable float-right toptextcells" style="width:250px; margin-top:0; font-size:90%;" |- !colspan="2" style="text-align:center;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|250px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{Infobox pòliticznô òrganizacjô/stolëca}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stolëca}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |} |} a5hrfzxa6xtal7rtse542739whqicnk 3 12915 200107 198361 2026-05-20T15:20:49Z Ясамойла 8491 /* */ Odpowiedź 200107 wikitext text/x-wiki Witóm serdeczno w '''kaszëbsczi Wikipedie''', pónie Ясамойла! [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 17:43, 12 môj 2026 (CEST) :Дзякуй. [[Brëkòwnik:Ясамойла|Ясамойла]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Ясамойла|diskùsëjô]]) 17:46, 12 môj 2026 (CEST) ::(Przepraszam, że piszę po polsku, bo nie umiem pisać po białorusku!) Nie ma sprawy, panie Ясамойла! Dziękuję za stworzenie szablonów Wieży Babel i wznoszenie wkładów do kaszubskiej Wikipedii! Ponieważ mi się cieszy. Więc postanowiłem to powiedzieć o tych powodach. Dlaczego chciałem się powitać Pana po kaszubsku? W kaszubskiej Wikipedii nie posiadamy przynajmniej szablonu do powitania użytkowników po kaszubsku, ponieważ administratorzy kaszubskiej Wikipedii Tsca, Kirsan i Kaszeba są zajęci lub emerytowani od Wikipedii, a kolejnym: Dlaczego tworzysz szablony Wieży Babel? Ponieważ w kaszubskiej Wikipedii jest obecnie za mało szablonów Babel z powodu nieaktywnych użytkowników, bo nie chcą poświęcić dużo czasu na tworzenie szablonów i wkładów. Jeśli tekst jest niezrozumiały lub napisany w obcym języku, użyj tłumacza oraz rozszyfruj tekst. Dziękuję za uwagę. PS. Ja też stworzyłem szablon Wieży Babel, ale do języka rosyjskiego. Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 19:04, 12 môj 2026 (CEST) :Добра. [[Brëkòwnik:Ясамойла|Ясамойла]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Ясамойла|diskùsëjô]]) 17:20, 20 môj 2026 (CEST) irtyj94xzg8x3nygvpbapt2uiei5cjp 10 12990 200089 200080 2026-05-20T12:33:34Z Iketsi 3254 + 200089 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{{data}}} || {{%T|{{#expr: ({{{0}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{0}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{0}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{1}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{1}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{1}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{2}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{2}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{2}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{3}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{3}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{3}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{4}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{4}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{4}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{5}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{5}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{5}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{6}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{6}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{6}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{7}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{7}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{7}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{8}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{8}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{8}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{9}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{9}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{9}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{10}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{10}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{10}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{11}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{11}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{11}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{12}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{12}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{12}}})}} }}</includeonly><noinclude> *2026-05-20 {{Stat/12|data=2026-05-20|na=5533|0=3451|1=1205|2=592|3=187|4=65|5=27|6=16|7=10|8=7|9=2|10=0|11=2|12=6}} </noinclude> gt5onrbjilz2oqejptkyp2kwscnqwkb 200090 200089 2026-05-20T12:37:27Z Iketsi 3254 +N 200090 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{{data}}} || {{%T|{{#expr: ({{{N}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{N}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{N}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{0}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{0}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{0}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{1}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{1}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{1}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{2}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{2}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{2}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{3}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{3}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{3}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{4}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{4}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{4}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{5}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{5}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{5}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{6}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{6}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{6}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{7}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{7}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{7}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{8}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{8}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{8}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{9}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{9}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{9}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{10}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{10}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{10}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{11}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{11}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{11}}})}} || {{%T|{{#expr: ({{{12}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{{12}}} / {{{na}}}) * 100 Round 2}} ({{{12}}})}} }}</includeonly><noinclude> *2026-05-20 {{Stat/12|data=2026-05-20|na=5533|N=2500|0=3451|1=1205|2=592|3=187|4=65|5=27|6=16|7=10|8=7|9=2|10=0|11=2|12=6}} </noinclude> k65gy9tg8bfroiui0m3fpm96k5kn9ij 0 12991 200092 2026-05-20T13:18:57Z Rzadtymczasowy 19437 Ùsôdzonô nowô starna "{{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë |gwôsné miono= European Coal and Steel Community |lata jistnienia= 1952–2002 |fana= Flag of the European Coal and Steel Community 12 Star Version.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë |mòtto= |himn= |na karce= European Coal and Steel Community Map 1952.svg |jãzëk= |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>Òbr…" 200092 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë |gwôsné miono= European Coal and Steel Community |lata jistnienia= 1952–2002 |fana= Flag of the European Coal and Steel Community 12 Star Version.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë |mòtto= |himn= |na karce= European Coal and Steel Community Map 1952.svg |jãzëk= |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |kònstitucjô= |Mònarcha= |Prezydeńt= |Premiéra= |data ùsôdzenia= 1952 |data lëkwidacji= 2002 |wiéchrzëzna= |procent-wòdë= |lëdztwò= |rok= |dëtk= |kòd dëtka= |czasowô cona= |swiãto= |kòd= |Internet=}} '''Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë''' – historicznô, pònadnôrodnô gòspòdarczô stowôra, jakô rozpòczãła eùropejską jintegracjã. Fónksnérowa w latach 1952-2002. {{Ùzémk artikla}} a0q0klih3guu2uoz6lu2cvcgz92efoo 200098 200092 2026-05-20T13:49:14Z Iketsi 3254 kat. 200098 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë |gwôsné miono= European Coal and Steel Community |lata jistnienia= 1952–2002 |fana= Flag of the European Coal and Steel Community 12 Star Version.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë |mòtto= |himn= |na karce= European Coal and Steel Community Map 1952.svg |jãzëk= |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |kònstitucjô= |Mònarcha= |Prezydeńt= |Premiéra= |data ùsôdzenia= 1952 |data lëkwidacji= 2002 |wiéchrzëzna= |procent-wòdë= |lëdztwò= |rok= |dëtk= |kòd dëtka= |czasowô cona= |swiãto= |kòd= |Internet= }} '''Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë''' – historicznô, pònadnôrodnô gòspòdarczô stowôra, jakô rozpòczãła eùropejską jintegracjã. Fónksnérowa w latach 1952–2002. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] qdfvmlx6itsoolvgw7rhzm4oxqou0zx 10 12992 200093 2026-05-20T13:22:56Z Rzadtymczasowy 19437 Ùsôdzonô nowô starna "{{#switch:{{SUBPAGENAME}} |Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë = Sedzba |#default = [[Stolëca]] }}<noinclude>{{Dokumentacja|zawartość = Szablon pomocniczy dla {{s|Infobox pòliticznô òrganizacjô}}, umożliwia zdefiniowanie szczególnego opisu pola {{{Stolëca}}}}}</noinclude>" 200093 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{SUBPAGENAME}} |Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë = Sedzba |#default = [[Stolëca]] }}<noinclude>{{Dokumentacja|zawartość = Szablon pomocniczy dla {{s|Infobox pòliticznô òrganizacjô}}, umożliwia zdefiniowanie szczególnego opisu pola {{{Stolëca}}}}}</noinclude> 7jkey942puf7ihn881dnnkjf6di3axi 0 12993 200119 2026-05-20T16:12:54Z Ясамойла 8491 nowé starnë 200119 wikitext text/x-wiki '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[czetnica.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] fsq5y7g3dbqws4xtmp22xzjlacuztpy 200121 200119 2026-05-20T16:15:10Z Orbitminis 18250 sztil, ort. 200121 wikitext text/x-wiki '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[czetnica.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] t8bs03p4igecnlp9gyk4jk2psvpwmm6 200137 200121 2026-05-20T18:26:35Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 200137 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[czetnica.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] rxw203kbtuhoffu3y4n7fp8ro4im164 200139 200137 2026-05-20T18:27:00Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Słowôrz]] 200139 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] * [[czetnica.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 4orej2ecuqoz3hc6mfyora0fskyopb4 0 12994 200122 2026-05-20T16:19:21Z Ясамойла 8491 nowé starnë 200122 wikitext text/x-wiki '''Czetnica.org'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070810060049/http://www.czetnica.org/ Starna pòswiãcona lëteraturze]</ref> – [[internetowa starna]] pòswiãcona lëteraturze kaszëbsczégò jãzëka. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20070810060049/http://www.czetnica.org/ Starna pòswiãcona lëteraturze] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 0y67y3gtk06mun22mxpdldnuavgwetx 200141 200122 2026-05-20T18:32:19Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}; {{Commons}} 200141 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Czetnica.org'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070810060049/http://www.czetnica.org/ Starna pòswiãcona lëteraturze]</ref> – [[internetowa starna]] pòswiãcona [[Kaszëbskô lëteratura|lëteraturze kaszëbsczégò jãzëka]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070810060049/http://www.czetnica.org/ Starna pòswiãcona lëteraturze] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] p0uzy6k1dfbafhsckig0hbnnji6f65b 0 12995 200123 2026-05-20T16:27:46Z Ясамойла 8491 nowé starnë 200123 wikitext text/x-wiki '''Czëtnica''' [[internetowa starna]] dla kaszëbscz lëdzy. Czëtnicã stwòrził Mateùsz Titës Meyer jakno profil na [[Facebook]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[czetnica.org]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 3v0ctawfdu51x9kbwgoibfc62uxcyb9 200124 200123 2026-05-20T16:30:12Z Ясамойла 8491 edicëjô 200124 wikitext text/x-wiki '''Czëtnica'''<ref>[https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]]</ref> [[internetowa starna]] dla kaszëbscz lëdzy. Czëtnicã stwòrził Mateùsz Titës Meyer jakno profil na [[Facebook]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[czetnica.org]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] dzgjjms50cphuygws7pfk6pmxgkpgm8 200129 200124 2026-05-20T16:49:50Z Ясамойла 8491 edicëjô 200129 wikitext text/x-wiki '''Czëtnica'''<ref>[https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]]</ref> [[internetowa starna]] dla kaszëbscz lëdzy. Czëtnicã stwòrził [[Mateùsz Titës Meyer]] jakno profil na [[Facebook]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[czetnica.org]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 3gz9brhgqkasft9x3swszw8k10lyjj7 200142 200129 2026-05-20T18:33:05Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}; {{Commons}} 200142 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Czëtnica'''<ref>[https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]]</ref> [[internetowa starna]] dla kaszëbscz lëdzy. Czëtnicã stwòrził [[Mateùsz Titës Meyer]] jakno profil na [[Facebook]]. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[sloworz.org]] * [[czetnica.org]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.facebook.com/Czetnica/ Czëtnica] na [[Facebook]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] hbbl4icc4u0zw0up7asd58n4ueiha85 0 12996 200131 2026-05-20T17:23:14Z Ясамойла 8491 nowé starnë 200131 wikitext text/x-wiki '''Jezës Christus''' je mąż dlô chrzescëjôn syn Boży. Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 5p6i3gb6x4hu7hgliap1silrccrwikk 200132 200131 2026-05-20T17:30:37Z Ясамойла 8491 edicëjô 200132 wikitext text/x-wiki '''Jezës Christus'''<ref>Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9</ref> je mąż dlô chrzescëjôn syn Boży. Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]]<ref>Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0</ref>, abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza]]; * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Marka]]; * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Łukôsza]]; * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Jana]]. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] aiiylz2l66zzfoqckfzeyc9t9va4w8l 200133 200132 2026-05-20T17:31:48Z Ясамойла 8491 edicëjô 200133 wikitext text/x-wiki '''Jezës Christus'''<ref>Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9</ref> je mąż dlô chrzescëjôn syn Boży. Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]]<ref>Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0</ref>, abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Marka]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Łukôsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Jana]]. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] k0oml804rzr5nlw4t27ufogybplrjh5 200134 200133 2026-05-20T17:32:58Z Ясамойла 8491 edicëjô 200134 wikitext text/x-wiki '''Jezës Christus'''<ref>Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9</ref> je mąż dlô chrzescëjôn syn Boży. Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]]<ref>Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0</ref>, abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Marka]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Łukôsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Jana]]. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Biblëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] fb2h5gz94lbwa7ewph5nge2bqtiepej 200143 200134 2026-05-20T18:34:45Z Iketsi 3254 Òbrôzk; {{Kòntrola}} 200143 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jesus de Nazare.jpg|mały]] '''Jezës Christus'''<ref>Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9</ref> je mąż dlô chrzescëjôn syn Boży. Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]]<ref>Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0</ref>, abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Marka]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Łukôsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Jana]]. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Biblëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 56e1xxcim4aoj4ya888ajq4rw3aqcbi 0 12997 200182 2026-05-21T00:15:29Z Iketsi 3254 #TAM [[Jezës Christus]] 200182 wikitext text/x-wiki #TAM [[Jezës Christus]] 8f75okjci93lqzj6c15x2rredz7i4jz