Wikipedia
csbwiki
https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Specjalnô
Diskùsëjô
Brëkòwnik
Diskùsëjô brëkòwnika
Wiki
Diskùsëjô Wiki
Òbrôzk
Diskùsëjô òbrôzków
MediaWiki
Diskùsëjô MediaWiki
Szablóna
Diskùsëjô Szablónë
Pòmòc
Diskùsëjô Pòmòcë
Kategòrëjô
Diskùsëjô Kategòrëji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
4 stëcznika
0
93
200605
185828
2026-05-26T17:58:51Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200605
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
'''4 stëcznika''' je czwiôrtim dniã rokù.
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Andżelika, Aniela, Benedikta, Elżbiéta, Eùgeniusz, Kristiana, Titus
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Chòc pò pëskù, czej le w zgòdze (pl:kto się czubi ten się lubi)
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
hd6t81zn85euniytf4a9is5g1zk59ei
5 stëcznika
0
94
200606
185823
2026-05-26T17:59:05Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200606
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
'''5 stëcznika''' je piãti dzeń roku.
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Édwarda, Szëmóna
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
* [[1924]] r. [[Kònrôd Cechanowsczi]]
=== Przësłowié ===
* Chto rëbë łapie, rëbów nie jé.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
pfyxbqg1nc6b4ah12tp03wya3tphtts
6 stëcznika
0
95
200607
185824
2026-05-26T17:59:34Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200607
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
'''6 stëcznika''' je szósti dzeń roku w [[gregorijansczi kalãdôrz|gregorijansczim kalãdôrzu]].
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Trzech Króli]]
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Kacpra, Melchiora, Baltazara
=== Wëdarzenia ===
* 2005 r. wëszła ùstawa z 6 stëcznika 2005 rokù ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach i òbéńdowim jãzëkù (kaszëbsczim).
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1939]] r. ks. bp [[Andrzéj Slëwińsczi]]
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Na Trzech Króli, noc sã tuli.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
89abf0hvbft51wb9rxbosssuvrp96ge
7 stëcznika
0
96
200608
185825
2026-05-26T17:59:38Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200608
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
'''7 stëcznika''' je sódmi dzeń roku w [[gregorijansczi kalãdôrz|gregorijansczim kalãdôrzu]].
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë) : Julión, Lucjón, Łucjón, Matéùsz, Rajmùnd, Rajmùnda, Tédór
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1831]] r. [[Heinrich von Stephan]] ze [[Słëpsk]]a, chtërny wëmëszlôł pòcztową kôrtkã.
* [[1929]] r. ks. [[Stanisłôw Pasierb]]
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Czimże bez rëbë bëłëbë Kaszëbë
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
4a9ewasd00euq9di40k5bjvqcxo142h
23 stëcznika
0
98
200624
185836
2026-05-26T18:00:15Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200624
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Jildefònsa, Rajmùnda, Marië
=== Wëdarzenia ===
* [[1986]] - W [[USA]] ùsadzonô "[[Rock and Roll Hall of Fame]]" i dodóne òstalë ji pierszë nôleżnicë: [[Chuck Berry]], [[James Brown]], [[Ray Charles]], Fats Domino, Buddy Holly, Jerry Lee Lewis i [[Elvis Presley]].
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1783]] - [[Stendhal]], francësczi runita (ùm. 1842)
* [[1832]] - [[Édouard Manet]], francësczi malôrz (ùm. 1883)
* [[1898]] - [[Sergiej Eisenstein]], rusczi reżiser (ùm. 1948)
=== Ùmarlë ===
* [[1803]] - [[Arthur Guinness]], irlandzczi browarnik, ùsôdzca [[piwò|piwa]] [[Guinness]] (ùr. 1725)
* [[1931]] - [[Anna Pawłowa]], ruskô primaballerina (ùr. 1881)
* [[1944]] - [[Edward Munch]], norwesczi malôrz (ùr. 1863)
* [[1963]] - [[Józef Gosławski]], polsczi żłobiôrz (ùr. 1908)
* [[1989]] - [[Salvador Dalí]], szpańsczi malôrz surrealisticzni (ùr. 1904)
* [[2002]] - [[Pierre Bourdieu]], francësczi socjolog (ùr. 1930)
* [[2007]] - [[Ryszard Kapuściński]], polsczi gazetnik, runita (ùr. 1932).
=== Przësłowié ===
* Chleba dzecóm, szarwark panu, a niedzela Bògù.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
3bair5856wx57bh9t947savfjbuzbna
8 stëcznika
0
137
200609
185826
2026-05-26T17:59:41Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200609
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Albert, Sewerin, Téófil, Wawrzińc
=== Wëdarzenia ===
* [[1947]] - Premiera filmu "Zakazane piosenki", piersziego fabùlarnego [[film]]u pòlscziego po II sw. wòjnë, wëreżiserowónego bez Leonarda Buczkowskiego.
* [[1967]] - Na dworcu [[Wrocław]]a zabitë w wypadku banowym Zbigniew Cybulski
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1852]] - [[Józef Łãgòwsczi]]
* [[1935]] - [[Elvis Presley]], amerikańsczi spiéwôr (ùm. 1977)
* [[1937]] - [[Shirley Bassey]], walijskô spiéwôrka
* [[1942]] - [[Stephen Hawking]], anielsczi fizyk (ùm. 2018)
* [[1947]] - [[David Bowie]], anielsczi spiéwôr, kompozitora, teatrownik (ùm. 2016)
=== Ùmarlë ===
* [[1324]] - [[Marco Polo]] (ùr. 1254)
* [[1642]] - [[Galileo Galilei]], italsczi astronoma (ùr. 1564)
* [[1967]] - [[Zbigniew Cybulski]], polsczi teatrownik (ùr. 1927)
=== Przësłowié ===
* Chto w sobòtã szëje ë pierze, to sã w niedzelã w to nie ùbierze.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
0cdu540blodrtcfbsgij3nrrx11ehu2
9 stëcznika
0
138
200610
185827
2026-05-26T17:59:44Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200610
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Marcelinë, Marcjannë, Antonégò
=== Wëdarzenia ===
* [[1838]] - w Gduńsku otwartô pierszô spòdlecznô przedszkòła
* [[1928]] - pòwstôwô polskô "Liga Ochrony Przyrody"
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1890]] - [[Karel Čapek]], czesczi runita (ùm. 1938)
* [[1908]] - [[Simone de Beauvoir]], frańcëskô feministkô i runitkô (ùm. 1986)
* [[1913]] - [[Richard Nixon]], amerikansczi prezydent (ùm. 1994)
* [[1944]] - [[Jimmy Page]], anielsczi gitarzista, nôleżnik karno [[Led Zeppelin]]
* [[1959]] - [[Rigoberta Menchú Tum]], guatamalëskô pòlitikôrkô, dobiwcë pòkòjowô [[Nôdgroda Nobla|Nôdgrodë Nobla]]
=== Ùmarlë ===
* [[1987]] - [[Władisłôw Kirstein]]
* [[1989]] - [[Jan Trepczik]], kaszëbsczi dzejôrz i kòmpòzytora (ùr. 1907)
=== Przësłowié ===
* Dëtk do dëtka, a bądze pół kòrëtka.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
mdnyi4v23z0yiutont06j7mcsmxf2l6
10 stëcznika
0
139
200611
185813
2026-05-26T17:59:46Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200611
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Jana, Wilhelma, Danutë
=== Wëdarzenia ===
* [[1972]] - Pòwstałë nowe samòstójnë państwa [[Pakistan]] i [[Bangladesz]] z państwów Zôpadny Pakistan i Pòrénkòwy Pakistan
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1833]] - August Robert Wolff, polsczi wëdôwca ksążkawy (ùsadzył wëdowiznë Gebethener & Wolff)
* [[1892]] - [[Melchior Wańkowicz]], polsczi runita, gazétnik (ùm. 1974)
* [[1912]] - [[Wanda Żółkiewska]], polskô runitko (ùm. 1989)
=== Ùmarlë ===
* [[1778]] - [[Karol Linneùsz]], szwédzczi bòtanik (ùr. 1707)
* [[1971]] - [[Coco Chanel]], frańcëskô projektorkô modë, ùsôdzała doma modë Chanel (ùr. 1883)
* [[2016]] - [[Dawid Bowie]], anielsczi spiéwôr, kompozitora, teatrownik (ùr. 1947)
=== Przësłowié ===
* Robòta sama sã nie zrobi.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
f2qeroileolag72687qu0qblhs0qnao
11 stëcznika
0
140
200612
185814
2026-05-26T17:59:49Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200612
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Hònoratë, Matildë
=== Wëdarzenia ===
* [[1266]] - pò smiercë ksyżëca [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]] zaczôł sã sztrid o władzã midzë jegò sënami [[Mscëwòj II|Mscëwòjem]] i [[Wartësłôw II|Wartësłôwem]].
* [[1558]] - [[Łeba]] calëchna znikwiona przez potop i sztorm na [[Bôłt|Bôłce]]
* [[1610]] - [[Galileo Galilei]] odkrewa miesądz Jupitera i dôwa jegò mionã "Ganimedes"
* [[1922]] - [[jinsulinô]] pierszi roz ùżëtô w Toronto
* [[1935]] - [[Amelia Earhart]] jakò pierszô osòba na swecie przelata solo z Hawaii do Kalifornëji.
* [[1946]] - [[Albańskô]] òsta repùbliką
* [[1960]] - pòwstôło centrum treningu kosmonautów w Gwiôzdowym Gardzie w Mòskwie
* [[1960]] - [[Czad]] ògłoszëł samòstójnotë jakò państwò
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1906]] - [[Albert Hofmann]], szwajcerzczi chemik, pierszi ùsôdzca [[LSD]] (ùm 2008)
* [[1971]] - [[Mary J. Blige]], amerikańskô spiéwôrka
=== Ùmarlë ===
* [[1266]] - [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi (ùr. przed 1195)
* [[1940]] - rozstrzélné w lagrze Stutthof [[Władisłôw Szëmańsczi]] ksądz, Słëga Bòżi w Katolëcczim Kòscele (ùr. 1901)
* [[1940]] - rozstrzélné w lagrze Stutthof [[Bernhard von Wiecki]] ksądz, Słëga Bòżi w Katolëcczim Kòscele
* [[1941]] - [[Emanuel Lasker]], miemieccko-pòmòrsczi méster swiata szachowy 1894-1921, matematik, filozof (ùr. 1868 w [[Berlënkò|Berlënku]])
* [[2015]] - [[Anita Ekberg]], szwedzkô teatrownica i modelkô (ùr. 1931).
=== Przësłowié ===
* Tobacznik sprzedô òstatną kaczkã za tobaczkã.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
8f44t6n6d8o320t1agluy37ucekwel6
12 stëcznika
0
141
200613
185815
2026-05-26T17:59:51Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200613
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Arkadiusza, Benedikta, Czesławë
=== Wëdarzenia ===
* [[1946]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]] òdbił sã I Kongres Kaszubski
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1908]] r. [[Longin Malicczi]]
* [[1909]] r. [[Agnesa Browarczik]]
* [[1949]] r. [[Haruki Murakami]] - [[Japòńskô|japòńsczi]] [[runita]]
=== Ùmarlë ===
* [[1963]] r. [[Paweł Czaplewsczi]]
=== Przësłowié ===
* Kaszëba mô cwiardą mòwã, ale mitczé serce.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
bswzhhqrz07d9hsv66oi71hzkdsamxw
13 stëcznika
0
142
200614
185816
2026-05-26T17:59:53Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200614
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Bògùmiłë, Weroniczi
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Prôwdzëwô biéda piszczec nie mdze.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
e8gyti964k86ykeopg18w5vr6rh979j
14 stëcznika
0
143
200615
185817
2026-05-26T17:59:54Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200615
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Hilari, Féliks
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
* [[2019]] r. [[Paweł Adamòwicz]] - prezydent (bùrméster) [[Gduńsk]]a
=== Przësłowié ===
* Lepi miec kąsk mni, a wiedno.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
tda7hdmtcfhvdlpbaufe3y4hds9sg9h
15 stëcznika
0
144
200616
185818
2026-05-26T17:59:56Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200616
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Pawła, Jizydora, Arnolda
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1877]] r. [[Paweł Czaplewsczi]]
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Człowiek marzi, a Pan Bóg darzi.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
sjjli0xwew24kk3sakr7uog11w6s1kw
16 stëcznika
0
148
200617
185819
2026-05-26T17:59:58Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200617
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Marcelégò, Włodzymiérza
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Na òkrãce niedzelë ni ma.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
81erw23wciw14cqbwyzz89lwuom1qh5
17 stëcznika
0
149
200618
185820
2026-05-26T18:00:01Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200618
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Antonégò, Roscysława
=== Wëdarzenia ===
* [[1819]] - [[Simón Bolívar]] ògłosył ùsôdztwò [[Kolumbia|Kolumbii]] jakò państwa
* [[1920]] – wòjskò polscze zaczęłe przejmowanie [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczego Pòmòrza]] od Miemcow
* [[1945]] - wòjskò sowieccze wchòdzy do Warszawy, Zgierza, Jasła i Gorlic
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1706]] - [[Benjamin Franklin]], amerikańsczi pòlitikôrz, fizëk, wënalôzca (ùm. 1790)
* [[1820]] - [[Anne Brontë]], anielskô runitkô (ùm. 1849)
* [[1860]] - [[Antón Czechow]], rusczi runita (ùm. 1904)
* [[1899]] - [[Al Capone]], amerikańsczi gangster (ùm. 1947).
* [[1927]] - [[Eartha Kitt]], amerikańskô teatrownica (ùm. 2008).
* [[1931]] - [[James Earl Jones]], amerikańsczi teatrownik
* [[1942]] - [[Muhammad Ali]], amerikańsczi bokser (ùm. 2016)
* [[1964]] - [[Michelle Obama]], amerikańskô pierszô damô i prawniczkô
=== Ùmarlë ===
* [[395]] - Teodozjusz, cesôrz rzëmsczi (ùr. 347)
* [[1468]] - [[Skanderbeg]], albańsczi bohater nôrodni (ùr. ~1405).
* [[1961]] - [[Patrice Lumumba]], pierszi premier [[Demòkraticzna Repùblika Kongo|DR Kongo]] (ùr. 1925)
* [[1966]] - [[Kazimierz Jasnoch]]
* [[2004]] - [[Czesław Niemen]], polski spiéwôr, kompozitora (ùr. 1939)
=== Przësłowié ===
* Nie wierz jasnémù niebù ë człowiekòwi, co sã wiedno ùsmiéwô.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
jp1k9ityhdpy82q2csub4l5jdipzq14
18 stëcznika
0
150
200619
185821
2026-05-26T18:00:03Z
Iketsi
3254
v
200619
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Małgòrzatë, Piotra
=== Wëdarzenia ===
* [[1919]] – ùsadzony Polsczi Czerwiony Krziż.
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1882]] - [[A. A. Milne]], anielsczi runita (ùm. 1956).
=== Ùmarlë ===
* [[1936]] - [[Rudyard Kipling]], anielsczi runita (ùr. 1865)
* [[1958]] - [[Wincenti Rogala]]
=== Przësłowié ===
* Dzys swiãtô Priska, to ju lód priska.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
rxyadkserzltz8od83q6qtq8trwszyz
19 stëcznika
0
151
200620
185822
2026-05-26T18:00:07Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200620
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Henrika, Mariusza, Bronisława
=== Wëdarzenia ===
* 2005 rokù - zôczątk midzënôrodnégò òznaczeniô ''csb'' dlô kaszëbsczégò jãzëka[http://www.loc.gov/marc/tn050119.html]
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1200]] - [[Dōgen]], japòńsczi méster [[zen]] (ùm. 1253)
* [[1736]] - [[James Watt]], szkocczi wënalôzca, chemik, inziner i ùsôdzca maszin (ùm. 1819).
* [[1809]] - [[Edgar Allan Poe]], amerikańsczi pòéta, runita w sztilu goth i horror (ùm. 1849)
* [[1839]] - [[Paul Cezanne]], francësczi malôrz (ùm. 1906)
* [[1943]] - [[Janis Joplin]], amerikańskô spiewôrka w sztilu [[blues]] (ùm. 1970)
* [[1946]] - [[Dolly Parton]], amerikańskô spiewôrka w sztilu country i [[pop]], teatrownica
=== Ùmarlë ===
* [[1989]] - [[Jan Czedrowsczi]]
* [[2000]] - [[Hedy Lamarr]], aùstriackò-amerikańskô badérka elektroniczi i wënalôzca, ùsadzyła elektroniczną komùnikacjã "spread-spectrum" (brëkòwónô dzys do Wifi i mòbilny telefónii), teatrownica filmòwô, mòdelka glamour (ùr. 1914)
=== Przësłowié ===
* Wicy wôrtnô bëlnota jak skrzënia złota.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
8wmhansjsnpitrl8t0tp8oxrdq99xxy
20 stëcznika
0
152
200621
195525
2026-05-26T18:00:08Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200621
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Dobigniéwa, Fabiana, Sebastiana
=== Wëdarzenia ===
*1936 – [[Édwôrd VIII]] òstôł królã [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]
=== Ùrodzëlë sã ===
*1892 – {{Ill|Barnisłôw Taraszkiewicz|Q=2150090}} – [[Biôłorusjô|biôłorusczi]] jãzëkòznôwca i pòliticzny dzejôrz, ùsôdzca pierszi gramaticzi [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò jãzëkã]]
*1950 – [[Jerzi Łisk]] – ùtwórca mùzyczi do tekstów kaszëbsczich pòétów
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Dobrim wszãdze dobrze.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
1c59kemrm0z5w8d4jg7dfxnrcui7y5n
21 stëcznika
0
153
200622
189328
2026-05-26T18:00:10Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200622
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Dzéń Starczi]] w [[Pòlskô]] - w [[Bùlgarskô]] i [[Serbskô]] jakò Babinden
* [[2019]] - Dzéń [[Martin Luther King|Martina Luther Kinga]] w [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] (co rokù trzeci pòniedzôłk stëcznika)
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Agnesë, Jarosława
* Dzéń sw. Agneszkë/Agnesë
=== Wëdarzenia ===
* [[1921]] - Premiera [[film]]u niemiego "The Kid" (Dzecôk) wëreżiserowónego przez Charliego Chaplina.
* [[2000]] - Kampinosczi Park Nôrodny dodóny do swiatowy lëstë rezerwatów biosferë UNESCO.
* [[2001]] - Miemieckô Jutta Kleinschmidt jakò pierszô białka wygra Rajd Dakar.
* [[2008]] - Na Alasce ùmarła Marie Smith, slédnô brëkòwniczkô jãzëka 'eyak'.
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1895]] – [[Cristóbal Balenciaga]], szpańsczi projektôrz modë, ùsadzył doma modë Balenciaga (ùm. 1972)
* [[1896]] – [[Paula Hitler]], sostra [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] (ùm. 1960)
* [[1905]] - [[Christian Dior]], frańcësczi projektôrz i ùsôdzca modë (ùm. 1957)
* [[1925]] - [[Benny Hill]], anielsczi komik (ùm. 1992)
* [[1941]] - [[Plácido Domingo]], szpańsczi spiéwôrz operowë, tenôr, jeden z Trzëch Tenôrów
* [[1963]] - [[Krzysztof Kononowicz]], pòlitikôrz
=== Ùmarlë ===
* [[1924]] - Włodimir [[Lenin]], sowiecczi pòlitikôrz, diktator (ùr. 1870)
* [[1950]] - [[George Orwell]], anielsczi runita (ùr. 1903)
* [[2006]] - [[Ibrahim Rugova]], pierszi prezident [[Kosowskô]] (ùr. 1944)
=== Przësłowié ===
* Na sw. Agnieszkã wësëszi ju matka na słuńcu pielëszkã.
* Jak Agneska łaskawô, wnetk w pòlu zabawa
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
mylcpr606z6enrairjxzvl0o5pj6irh
22 stëcznika
0
154
200623
185835
2026-05-26T18:00:12Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200623
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Dzéń Starka]]
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Antonégò, Wincentégò
=== Wëdarzenia ===
* [[1901]] - Édwôrd VII òstôł królã Wiôldżi Britaniji po smiercë jegò mëmy, królewy Wiktorii
* [[2006]] - [[Eva Morales]] jako pierszô Indiankô w historëji zostawa prezydentã [[Bolivia|Bolivii]].
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1561]] - [[Francis Bacon]], anielsczi filozof, pòlitikôrz, prawnik (ùm. 1626)
* [[1645]] - kapitan [[William Kidd]], szkòcczi pirat (ùm. 1701)
* [[1877]] - [[Bolesław Leśmian]], polsczi poeta (ùm. 1937)
* [[1908]] - [[Lew Landau]], wiôldżi fizyk rusczi, zdobeca Nodgrody Nobla (ùm. 1968)
* [[1909]] - [[U Thant]], birmańsczi pòlitikôrz, sekretôrz generalni ONZ 1961-71 (ùm. 1974)
* [[1909]] - [[Morris Swadesh]], amerikańsczi lingwista (ùm. 1967)
* [[1921]] - [[Krzysztof Kamil Baczyński]], polsczi poeta (ùm. 1944)
* [[1923]] - [[Krzysztof Dunin-Wąsowicz]], polsczi dziejôrz, historëjnik (ùm. 2013)
* [[1953]] - [[Jim Jarmusch]], amerikańsczi reżiser
=== Ùmarlë ===
* [[1901]] - [[Królewô Wiktoria]] Hanowerskô, królewô Wiôldżi Britaniji i czezerowo Indiëch (ùr. 1819)
* [[1951]] - [[Harald Bohr]], dënsczi matematik, òlimpijsczi miónkarz w bala dlô [[Dëńskô]], bracyn [[Niels Bohr|Nielsa Bohra]] (ùr. 1887)
* [[2006]] - [[Villads Villadsen]], grenlandsczi runita, poeta, kompozitora, szkólny (ùr. 1916)
* [[2008]] - [[Heath Ledger]], australsczi teatrownik (ùr. 1979)
* [[2018]] - [[Ursula K. Le Guin]], amerikańskô runitkô w sztélu [[fantasy]] (ùr. 1929)
=== Przësłowié ===
* Lepi z mądrim zgùbic, jak z głupim nalezc.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
5l7rbv3csoa0d9my9q745khq62ct3cp
24 stëcznika
0
155
200625
185837
2026-05-26T18:00:18Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200625
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Felicjë, Timòtéùsza
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1920]] r. [[Lech Bądkòwsczi]]
* [[1932]] r. [[Jan Czedrowsczi]]
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Sóm zrób za jinym nie czekôj.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
6ugqb1jwbmzi5cdqwrb2ynut1hnqr58
25 stëcznika
0
156
200626
185838
2026-05-26T18:00:20Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200626
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Miłosza, Pawła, Tatianë
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1938]] - [[Włodzimierz Wysocki]]
* [[1982]] - [[Noemi]]
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Na nawrócenié Pawła zëma sã nawrôcô.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
evmn4xkv79pa8ft0ubmjtgcmzmgbtek
26 stëcznika
0
157
200627
185839
2026-05-26T18:00:22Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200627
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Piotra, Pòlikarpa
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
*
=== Przësłowié ===
* Jedna rãka drëgą mëje, òbie gãbã.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
4ak2ymt70t5s3c4pyl3aiycz67ry8nr
27 stëcznika
0
158
200628
185840
2026-05-26T18:00:23Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200628
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Jana, Przëbësława
* Miãdzënôrodny Dzéń Pamiãci Òfiarów Holocaustu (od 2005 rokù, w ùroczëznô wezwólenia Auschwitz).
=== Wëdarzenia ===
* [[1945]] - Czerwionô Armijô ZSSR ùwòlniła lagrowëch z kòncentracëjnego lagru Auschwitz-Birkenau (Oświęcim-Brzezinka)
* [[2005]] - 60. ùroczëznô wezwólenia Auschwitz
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1756]] - Wolfgang Amadeusz [[Mozart]], austrejsko-miemiecczi mester kompozitora (ùm. 1791)
* [[1832]] - [[Lewis Caroll]], anielsczi matematik, runita (ùm. 1898)
=== Ùmarlë ===
* [[1901]] - [[Giuseppe Verdi]], italsczi kompozitora (ùr. 1813)
* [[1972]] - [[Mahalia Jackson]], amerikańskô spieworkô (ùr. 1911)
* [[1983]] - Louis de Funès, francesczi teatrownik-komik (ùr. 1914)
=== Przësłowié ===
* Tegò co daje chleba, słëchac trzeba.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
0s6jxbr1bszl2r00qgoza0r35d4eonr
28 stëcznika
0
159
200629
185841
2026-05-26T18:00:25Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200629
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Radomira, Walerégò
=== Wëdarzenia ===
* [[1573]] - Podpisônô konfederacejô warszawskô, gwarantującã tolerancjã religijnã w Pòlsce.
* [[1813]] - Pierwszi wëdënë ksążki "Duma i uprzedzenie" anielsczej runitki [[Jane Austen]].
* [[1905]] – PPS ogłoszô sztrëjk, co òstałô sa początkem rewoluceji w Królestwe Polsczim.
* [[1935]] - [[Islandëjô]] fùl legalizuje aborcjã jako piersze panstwo na swece.
* [[1985]] - Nagrana piosn "We Are the World" przez 45 spiewôrzów i spiewôrech z super-karna USA dla Afriki.
* [[1986]] - Katastrofa amerikanscziego fligra kosmicznego ”Challenger”, chtëren wëbuchnãł przë starce z latawiska - zdzinãło wszëtczé 7 astronautów na fligrze.
* [[2003]] - Lawina snieżno pod Rysami - zdzinãło 8 ùczniów z I LO w Tychach.
* [[2006]] – Od sniegù zawaloł sã dach hali Miãdzënôrodnech Targów [[Katowice|Katowicczich]] - zdzinãło 65 osóbow, 170 rannech.
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1887]] - [[Artur Rubinstein]], polsczi pianista i dirigent (ùm. 1982)
* [[1611]] – [[Jan Heweliusz]], gduńsczi astronoma, matematik (ùm. 1687)
=== Ùmarlë ===
* [[814]] - [[Karol Wiôldżi]], miemiecko-rzimsczi cesôrz (ùr. 742/748)
* [[1547]] - [[Henrik VIII]], anielsczi krol (ùr. 1491)
* [[1939]] - [[William Butler Yeats]], irlandzczi runita, dobewca Nodgrody Nobla w leteraturze (ùr. 1865)
* [[2002]] - [[Astrid Lindgren]], szwedzkô runitkô dla dzece i mlodzeze (ùr. 1907)
* [[2011]] - [[Hamida Barmaki]], afganistónskô profesorkô prawa, dzejôrkô politycznô i spoldecznô (ùr. 1970)
=== Przësłowié ===
* Dobré słowò nierôz wicy płacy jak pieniądz.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
htltqzs4hwyq5g9fzoz1pdgytxislgi
29 stëcznika
0
160
200630
185842
2026-05-26T18:00:27Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200630
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Francyszka, Zdzysława
=== Wëdarzenia ===
* [[1984]] – Westrzelono pierszego satelitã z chińscziego Kòsmòdromu Xichang
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1860]] - [[Antón Czechow]], rusczi runita (ùm. 1904)
* [[1939]] - [[Germaine Greer]], australëjskô runitkô i feministkô
* [[1954]] - [[Oprah Winfrey]], amerikanskô prezenterkô telewizyjnô
* [[1960]] - [[Gia Carangi]], amerikanskô modelkô (ùm. 1986 na [[AIDS]])
* [[1962]] - [[Òlga Tokarczuk]], pòlsko runitkô, poetka
* [[1982]] - [[Adam Lambert]], amerykańsczi spieworz, teatrownik
=== Ùmarlë ===
* [[1978]] - [[Stanisłôw Dygat]], pòlsczi runita (ùr. 1914)
=== Przësłowié ===
* Zôpùstny tuńc, zdrowiô kùńc.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
23cpcb9bc6jz91mknh9s5pv7xpuk4i5
30 stëcznika
0
161
200631
185833
2026-05-26T18:00:29Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200631
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Maceja, Martinë
=== Wëdarzenia ===
*
=== Ùrodzëlë sã ===
*
=== Ùmarlë ===
* [[1996]] r. [[Kònrôd Cechanowsczi]]
=== Przësłowié ===
* Lepi bë bëło na swiece, czejbë lëdze lëdzama bëlë.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
dq1ffrazpk4yvc124esx6upv4tp0j86
31 stëcznika
0
162
200632
199790
2026-05-26T18:00:32Z
Iketsi
3254
{{Kalãdôrzk}}
200632
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
'''31 stëcznika''' je 31. [[dzéń]] w [[Gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczim kalãdôrzu]]. Do kùńca [[Rok|rokù]] òstało 334 (w przestãpnych latach 335) dni.
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Jana, Ludwiczi, Marcelë
* [[Nauru]] – Swiãto Samòstójnotë od Aùstralëji ([[1968]])
* [[Celtowie]] – Wilëjô swiãta [[Imbolc]]
=== Wëdarzenia ===
* [[1259]] - [[Trzãsene zemi]] w obendzie Krakowa - 4,8 stopni w skali Richtera.
* [[1925]] - W „Kurjerze Warszawsczim” wëdrëkòwônô pierszô polskô krziżewkô.
* [[1945]] - '''[[Mùżdżówka Palmnicken]]''': 4000-7000 lagrowëch białczi i dzecy żëdowsczich z lagru [[Stutthof]] zmuszenë do marszu smiercë na plażë Bôłtu i rozstrzélnë na plażë przez Miemców kòl bôłtowej wsë Palmnicken (pòl. Palmniki, rus. Jantarnyj). Le 200 lagrowëch ocalało z tej mùżdżówki.
* [[1946]] - Oddzal wòjskòwë NZW Romualda Rajsa ps. „Bury” pòmòrdowalë 30 gburów biôłorusczich w lasu kòl wsë Puchały Stare.
* [[1976]] - Usadzone òkrãtownictwo "Pòlskô Żeglugô Bôłtowô".
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1797]] - [[Franz Szubert]], aùstrëjacczi kompozitora i pianista (ùm. 1828)
* [[1881]] - [[Anna Pawlowa]], ruskô baletniczkô (ùm. 1931)
* [[1902]] - [[Tallulah Bankhead]], amerikańskô teatrownica (ùm. 1968)
* [[1935]] - [[Kenzaburo Oe]], japòńsczi runita, dobiwca Nôdgrodë Nobla 1994 w leteraturze
* [[1981]] - [[Justin Timberlake]], amerikańsczi spiewôrz, teatrownik
* [[1982]] - [[Helena Paparizou]], greckô-szwedzkô spieworkô, fotomodelkô, wëgrała [[Eurowizjô|Eurowizeje]] 2005 dla Greckô
=== Ùmarlë ===
* [[1606]] - dzen egzekuceji [[Guy Fawkes]]a, anielsczego wòjskòwego i konspiratora, skôzónego na smerc za Gunpowder Plot (ùr. 1570)
* [[1956]] - [[A. A. Milne]], anielsczi runita, autor Kubusa Puchatka (ùr. 1882)
* [[1967]] - [[Poul Henningsen]] (PH), dëńsczi architekt, ùsôdzca mebli i runita (ùr. 1894)
* [[2014]] - [[Nina Andrycz]], pòlskô teatrownica, runitka (ùr. 1912)
=== Przësłowié ===
* Ni ma wsë, żebë do ni droga nie szła.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
rq1df87sv24vfbnz469knqkedl3t7g0
Kartësczi kréz
0
2485
200598
196528
2026-05-26T16:38:10Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200598
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Kartesczi krez.png|mały|300px|Kartësczi kréz]]
[[Òbrôzk:Zendzenie kaszebow leba kartuze.jpg|mały|[[Kaszëbi]] w [[Łeba|Łebie]] w 2005 rokù]]
[[Òbrôzk:Powiat kartuski - witacz.JPG|mały|300px|Tu zaczinô sã kartësczi pòwiôt (kréz)]]
'''Kartësczi kréz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Powiat kartuski'') – to je krezã w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] z sedzbą w [[Kartuzë|Kartuzach]]. Tu nié le òne, ale i [[Żukòwò]] są dosc młodima gardama. Wôżnym spòsobem je tu jesz wiedno żëwi [[kaszëbsczi jãzëk]], a w 2016 rokù ùczëło sã gò tu 4739 młodëch lëdzy [http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1234]. Achtniony je tu [[kaszëbsczi wësziwk]][https://web.archive.org/web/20140902161037/http://prawomiejscowe.pl/FILE_REPOSITORY/18949/LegalActs/160866/Zalacznik1.pdf]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 37.206 lëdzy, w tim krézu, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù.
== Spòdlowé pòdôwczi ==
* Wiéchrzëzna: 1120,04 km²
* Lëdztwò: 119 954 (2011)
== Gminë ==
* [[Gmina Chmielno|Chmielno]]
* [[Kartuzë]] ''Gard ''
* [[Gmina Kartuzë|Kartuzë]]
* [[Gmina Somònino|Somònino]]
* [[Gmina Srôkòjce|Srôkòjce]]
* [[Gmina Przedkòwò|Przedkòwò]]
* [[Gmina Stãżëca|Stãżeca]]
* [[Gmina Sëlëczëno|Sëlëczëno]]
* [[Żukòwò]] ''Gard''
* [[Gmina Żukòwò|Żukòwò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.kartuskipowiat.com.pl/ Starna przédnictwa krézu]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/886 Kartësczi kréz XIX.stalata]
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Kartësczi kréz}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kartësczi kréz| ]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
asda8k29vdksk741cpl54jk9tqa6cyg
Bëtowsczi kréz
0
2497
200597
197456
2026-05-26T16:37:52Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200597
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Betowsczi krez.png|mały|300px|Bëtowsczi kréz]]
'''Bëtowsczi kréz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Powiat bytowski'') – je zemsczim krezã w zôpadnym parce [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]] z sedzbą w [[Bëtowò|Bëtowie]]. XVIII stalata tu bëło gôdané pò kaszëbskù, a [[Friedrich Lorentz]] ùznôł w 1919 rokù, że tu mieszkają [[Kaszëbi]] i bëło zabédowóné ùczenié dzecy w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 7.257 lëdzy, w tim krézu, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù.
== Spòdlowé pòdôwczi ==
* Wiéchrzëzna: 2192,07 km²
* Lëdztwò: 79 299
== Gminë ==
* [[Gmina Bòrzëtëchómié|Bòrzëtëchómié]]
* [[Gmina Bëtowò|Bëtowò]]
* [[Gmina Czôrnô Dãbrówka|Czôrnô Dãbrówka]]
* [[Gmina Kôłczëgłowë|Kôłczëgłowë]]
* [[Gmina Lëpińce|Lëpińce]]
* [[Gmina Miastkò|Miastkò]]
* [[Gmina Parchòwò|Parchòwò]]
* [[Gmina Stëdzéńce|Stëdzéńce]]
* [[Gmina Trzebielëno|Trzebielëno]]
* [[Gmina Tëchómié|Tëchómié]]
== Lëteratura ==
* Dzieje ziemi bytowskiej : praca zbiorowa / pod red. Stanisława Gierszewskiego. Poznań : Wydaw. Poznańskie, 1972, ss. 317 - 319
* [[Izabela Jost]]: Osadnictwo kaszubskie w Ontario, Lublin 1983, s. 53.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.powiatbytowski.pl/ Starna przédnictwa krézu]
* [https://web.archive.org/web/20160417095532/http://www.kurierbytowski.com.pl/kurier/wp-content/uploads/Ziemia_bytowska_niska_rozdz.pdf]
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz| ]]
qf092q8v0v87i25u9zfbnkx8kgzeypb
Uniejów
0
2844
200590
194428
2026-05-26T16:21:28Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200590
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Uniejów|
dopełniacz=Uniejowa|
céch=POL Uniejów COA old.svg|
fana=POL Uniejów flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=łódzczé|
kréz=Poddębicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
zarządzający=Burmistrz|
bùrméster=Józef Kaczmarek|
mail=|
adres_um=ul. Bogumiła 13|
kod_poczt_um=99-210|
tel_um=(063) 288 97 40/44|
fax_um=(063) 288 97 43|
mail_um=|
wiéchrzëzna=12,23|
stopniN=51|minutN=58||sekundN=12|stopniE=18|minutE=34|sekundE=01
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=3010|
gęstość=246,1|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 063|
pòcztowi kòd=99-210|
registracëjné tôfle=EPD|
TERYT=1011044|
SIMC=0949359|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.uniejow.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=]
}}
[[Òbrôzk:Uniejow Square.JPG|mały|left|250px|Uniejów]]
'''Uniejów''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Ùniejów'') – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë:51°58'12" N 18°48'01" E
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Òbaczë téż ==
{{Commons}}
* [http://www.uniejow.pl/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
178rd5y2qqh1oxg2r2m8hzbqo16og1g
200592
200590
2026-05-26T16:22:44Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200592
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Uniejów|
dopełniacz=Uniejowa|
céch=POL Uniejów COA old.svg|
fana=POL Uniejów flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=łódzczé|
kréz=Poddębicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
zarządzający=Burmistrz|
bùrméster=Józef Kaczmarek|
mail=|
adres_um=ul. Bogumiła 13|
kod_poczt_um=99-210|
tel_um=(063) 288 97 40/44|
fax_um=(063) 288 97 43|
mail_um=|
wiéchrzëzna=12,23|
stopniN=51|minutN=58||sekundN=12|stopniE=18|minutE=34|sekundE=01
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=3010|
gęstość=246,1|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 063|
pòcztowi kòd=99-210|
registracëjné tôfle=EPD|
TERYT=1011044|
SIMC=0949359|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.uniejow.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=]
}}
[[Òbrôzk:Uniejow Square.JPG|mały|left|250px|Uniejów]]
'''Uniejów''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Ùniejów'') – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë:51°58'12" N 18°48'01" E
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.uniejow.pl/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
rwlba1dqxc2mo6mddp657bamp3yergw
Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi
0
3094
200520
193022
2026-05-26T15:53:59Z
Iketsi
3254
Bùtnowi lënczi→Bùtnowé lënczi
200520
wikitext
text/x-wiki
'''Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi''' – jedno z trzëch karnów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdno-]] ë [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczich]] jãzëków). Gôdô nim kòl 28 mln lëdzy przédnëm môlu w [[Balkane|Balkanach]].
----
[[Òbrôzk:Dialectos de las lenguas eslavas meridionales.PNG|mały|330px|'''Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi''':
{{legendi|#F11C2F|[[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]}}
{{legenda|#FAD000|[[chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]]}}
{{legenda|#3D9956|[[bòsniany jãzëk|bòsniany]]}}
{{legenda|#343C99|[[černògorczi jãzëk|černògorczi]]}}
{{legenda|#368EB9|[[serbsczi jãzëk|serbsczi]]}}
{{legenda|#643C99|[[macedońsczi jãzëk|macedońsczi]]}}
{{legenda|#C11F3F|[[bùlgarsczi jãzëk|bùlgarsczi]]}}]]
'''Régòwanié pôłniowosłowiańsczich jãzëków:'''
:[[jindoeùropejsczé jãzëczi]]
::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln)
:::'''pôłniowosłowiańsczé jãzëczi''' (kòl 34 mln)
::::[[stôro-cerkwiowò-słowiańsczi jãzëk|stôro-cerkwiowò-słowiańsczi (stôrosłowiańsczi)]] †
::::[[cerkwiowòsłowiańsczi jãzëk|cerkwiowòsłowiańsczi]] †*
::::[[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]] (kòl 2 mln)
:::::[[Prekmùrsczi jãzëk|prekmùrsczi]] (80 tys)
:::::[[Réziansczi jãzëk|réziansczi]] (1500)
::::[[serbsczi jãzëk|serbsczi]] (kòl 9 mln)
::::[[chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] (kòl 7 mln)
:::::[[hradsczi jãzëk|hradsczi]] (70 tys)
:::::[[molizansczi jãzëk|molizansczi]] (3 tys)
::::[[bòsniany jãzëk|bòsniany]] (kòl 2 mln)
::::[[macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] (kòl 1,8 mln)
::::[[bùlgarsczi jãzëk|bùlgarsczi]] (kòl 9 mln)
:::::[[Banat-bùlgarsczi jãzëk|banat-bùlgarsczi]] (15 tys)
'''Òznôczenia''':
†* - dôwny jãzëk, ale ùtrzëmany zwëkòwò w liturgiji, nôbòżnëch, filozófowich czë ùczałich tekstach
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi|Pôłniowòsłowiańsczé]]
pzu8lbthkzaqolp2uq4rmj5xdszueky
Mad Sin
0
3158
200591
195460
2026-05-26T16:22:16Z
Iketsi
3254
Bùtonwé lënczi→Bùtnowé lënczi
200591
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Mad sin (mini rock festival 2007).png|mały|Mad Sin]]'''Mad Sin''' to [[Miemieckô|miemiecczé]] karno [[psychobilly]] / [[rockabilly]], pòwstałe w [[1987]] rokù.
== Diskògrafijô ==
*''Chills and Thrills in a Drama of MAD SIN and Mystery'' ([[1988]])
*''Distorted Dimensions'' ([[1990]])
*''Amphigory'' ([[1991]])
*''Break the Rules'' ([[1992]])
*''A Ticket into Underworld'' ([[1993]])
*''God Save the Sin'' ([[1996]])
*''Sweet & Innocent? ...Loud & Dirty!''([[1998]])
*''Survival Of The Sickest'' ([[2002]])
*''Dead Moon's Calling'' ([[2005]])
== Òbaczë téż ==
* [[Rockabilly]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20060613072529/http://madsin.de/ Òficjalnô starna Mad Sins]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Rockabilly]]
9rjus2f48g3rgbe4dhghyrvavue21ix
Malta
0
4324
200531
199513
2026-05-26T15:57:18Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200531
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Repubblika ta' Malta |
miono = Malta |
miono-genitiw = Maltańsczi |
fana = Flag of Malta.svg|
herb = Coat of arms of Malta.svg |
na karce = Europe_location_Malte.png|
mòtto = Virtute et Constantia |
jãzëk = [[Maltańsczi jãzëk|maltańsczi]] |
stolëca = Valletta |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 316 |
procent-wòdë = - |
lëdztwò = 403.532 | rok = 2008 |
dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR |
czasowô cona = +1 |
swiãto = [[31 strëmiannika]] |
himn = L-Innu Malti |
kòd = MT, MLT |
Internet = .mt |
telefón = 356 |Prezydeńt=Myriam Spiteri Debono|Premiéra=Robert Abela}}
'''Malta''' je baro môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]] na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze]] midzë [[Afrika|Afrikã]] i [[Eùropa|Eùropã]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]].
* stoleczny gard: [[Valletta]]
* lëdztwò: 403.532 mieszkańców ([[2008]])
* wiéchrzëzna: 316 km²
* dëtk: euro
* telefón: +356
* Internet: .mt
[[Òbrôzk:General_map_of_Malta.svg|left|mały|Gardë Maltë]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Valletta-26-Saint-Ursula Street-1989-gje.jpg|Valletta
Òbrôzk:Malta-102-Blick aus Flughafengebaeude-1989-gje.jpg|Airport
Òbrôzk:Hagar Qim-14-Durchgaenge-1989-gje.jpg|Hagar Qim
Òbrôzk:Mdina-06-Hauptstrasse-1989-gje.jpg|Mdina
Òbrôzk:Rabat-10-Bus-1989-gje.jpg|Rabat
Òbrôzk:Victoria-04-mittags-1989-gje.jpg|Victoria
Òbrôzk:Ggantija-06-1989-gje.jpg|Ggantija
Òbrôzk:Xlendi-06-'Hilton'-1989-gje.jpg|Xlendi
Òbrôzk:Dwejra-06-Bay-Felsentor-1989-gje.jpg|Dwejra
Òbrôzk:Malta-152-Wied Hazira-Xewkija-1989-gje.jpg|Wied Hazira
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Euro}}
{{Eùropa}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]
[[Kategòrëjô:Malta| ]]
s3my03hlj7d47w5midr331b47gx8hhr
Bhutan
0
4629
200530
200274
2026-05-26T15:57:08Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200530
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|gwôsné miono=འབྲུག་ཡུལ|miono=Bhutan|fana=Flag of Bhutan.svg|miono-genitiw=Bhutanu|herb=Emblem_of_Bhutan.svg|na karce=LocationBhutan.svg|jãzëk=dzongkha|stolëca=Thimphu|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=38 394|procent-wòdë=1|rok=2017|lëdztwò=804 000|dëtk=[[ngultrum]]|kòd dëtka=BTN|czasowô cona=+6|himn=Druk tsendhen|kòd=BT|Internet=.bt|telefón=+975|Mònarcha=Jigme Khesar Namgyel Wangchuck|Premiéra=Tshering Tobgay|aùtowi kòd=BHT}}
'''Bhutan''' je państwã w pôłniowi [[Azëjô|Azëji]]. Midzë Chinami a Indiami. W pòrënkòwëch Himalajach Stolëcznym gardã je Thimphu.
* lëdztwò: 804 000 mieszkańców (2017)
* wiéchrzëzna: 38 394 km²
* Fòrma państwa: mònarchia, królã je òd 2006 Jigme Khesar Namgyel Wangchuck.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Bhutan-Paro-Reis-04-2015-gje.jpg|Paro
Òbrôzk:Bhutan-Paro-128-Taktshang-Tigernest-gje.jpg|Paro Taktshang
Òbrôzk:Thimphu-02-vom Buddha Dordenma-2015-gje.jpg|Thimphu
Òbrôzk:Dochu La-View-08-2015-gje.jpg|Dochu La
Òbrôzk:Punakha-40-Dorf-2015-gje.jpg|Punakha
Òbrôzk:Wangdue Phodrang-32-Landschaft-2015-gje.jpg|Wangdue Phodrang
Òbrôzk:Trongsa-Dzong-116-2015-gje.jpg|Trongsa Dzong
Òbrôzk:Bumthang-Jambay Lhakhang-04-2015-gje.jpg|Bumthang
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Azëjô}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]
6hbup3kjkerbi0luq8w1gicj4gkr7xd
Saudëjskô Arabijô
0
4642
200529
200276
2026-05-26T15:56:57Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200529
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|gwôsné miono=المملكة العربيّة السّعوديّة|miono=Królestwò Saudëjsczi Arabii|fana=Flag of Saudi Arabia.svg|miono-genitiw=Saudëjsczi Arabii|herb=Emblem of Saudi Arabia.svg|mòtto=لا إله إلا الله محمد رسول الله<br>(Nié mô Bòga nad Allaha a Mahomet je jegò prorokã)|na karce=Saudi Arabia in its region.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Rijad|fòrma państwa=absolutna mònarchiô|wiéchrzëzna=2 149 690|procent-wòdë=0|rok=2021|lëdztwò=34 783 757|dëtk=rial|kòd dëtka=SAR|czasowô cona=3|swiãto=23 séwnika|himn= عاش المليك<br>Asz Al Malik<br>(Niech żëje król) <center>[[Òbrôzk:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>|kòd=SA|Internet=.sa|telefón=+966|Mònarcha=Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|Premiéra=Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|aùtowi kòd=SA|data ùsôdzenia=23 séwnika 1932}}
'''Saudëjskô Arabijô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]], na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]. Stolecznym gardã je [[Rijad]]. Państwòwą religią je [[Islam|Mahòmetanizm]], w Saudëjsczi Arabii nachôdô sã Mekka i Medyna, swiãte môle mùzułmónów. Tu żëł islamsczi prorok Mahomet.
Greńcze z [[Jordaniô|Jordanią]], [[Irak|Irakã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Katar|Katarã]], [[Zjednóné Arabsczie Emiratë|Zjednónymi Arabsczimi Emiratami]], [[Òman|Òmanã]] i [[Jemen|Jemenã]]<ref>[https://www.dfat.gov.au/geo/saudi-arabia/saudi-arabia-country-brief Saudi Arabia country brief] Australian Department of Foreign Affairs and Trade [2025-08-20]</ref>.
* lëdztwò (2021): 34 783 757<ref>''[https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia The World Factbook]''</ref> mieszkańców
* wiéchrzëzna: 2,149,690 km², tereny Saudëjsczi Arabii to w wikszosci tereny pustkòwia, nié mô tam sztabilnéj [[Rzéka|rzéczi]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/world/countries-that-do-not-have-rivers-including-saudi-arabia-qatar-oman-and-more/articleshow/118584303.cms Countries that do not have rivers including Saudi Arabia] [2025-02-27] Times of India [dost. 2025-08-29]</ref>.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Saudi Arabia population density 2010.png
Òbrôzk:Saudi Arabia Topography.png
Òbrôzk:The Ka'ba, Great Mosque of Mecca, Saudi Arabia (4).jpg|Swiãtnica Al-Kaba w Mekce
Òbrôzk:Falafel_1.JPG
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Azëjô}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]
2xi5j2s3yc8f8bynm0mckkzu97hnuwx
Turkmenistan
0
4644
200639
199801
2026-05-27T11:22:43Z
DawnyTest
14843
200639
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|miono=Repùblika Turkmenistanu|gwôsné miono=Türkmenistan Respublikasy|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Serdar Berdimuhamedow|data ùsôdzenia=27 pazdzérznika 1991|lëdztwò=7,736,632<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/turkmenistan-population/ Turkmenistan Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=turkmeńsczi manat|kòd dëtka=TMT|czasowô cona=+5|kòd=TM|telefón=+993|aùtowi kòd=TM|Internet=.tm|wiéchrzëzna=488 100|jãzëk=turkmeńsczi|stolëca=Aszchabad|herb=Emblem of Turkmenistan.svg|fana=Flag of Turkmenistan.svg|miono-genitiw=Turkmenistanu|mòtto=Türkmenistan Bitaraplygyň watanydyr<br>(Turkmenistan je tatczëzną neùtralnosci)|na karce=LocationTurkmenistan.svg|himn=Garaşsyz, Bitarap,Türkmenistanyň Döwlet Gimni
<center>(Państwòwi Hymn Samòstójnegò, Neùtralnegò Turkmenistanu)</center>
<center>[[Òbrôzk:National anthem of Turkmenistan, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>}}'''Turkmenistan''' ([[Turkmeńsczi jãzëk|turk]]. Türkmenistan) je państwã w westrzédny [[Azëjô|Azëji]]. Stolëcznym gardã je Aszchabad, greńczë z [[Kazachstan|Kazachstanã]], [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]], [[Afganistón|Afganistónã]] i [[Iran|Iranã]]. Ma przëstãp [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégò Mòrza]]. Bëł dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]].
== Òbaczë téż ==
* [[Aszchabad]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{CIS}}
{{Azëjô}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]
jerq9kqs1klhl7geaqr6m01mgsrv6b5
Armenijô
0
4650
200528
199748
2026-05-26T15:56:48Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200528
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|gwôsné miono=Հայաստան<br />Hajastạn|miono=Armenijô|fana=Flag of Armenia.svg|miono-genitiw=Armenii|herb=Coat of arms of Armenia.svg|mòtto=Մեկ Ազգ, Մեկ Մշակույթ<br />Mek Azg, Mek Mszakujt’|na karce=LocationArmenia.svg|jãzëk=Ormiańsczi|stolëca=Erywań|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=29 800|procent-wòdë=4,7|rok=2021|lëdztwò=2 963 900|dëtk=dram|kòd dëtka=AMD|czasowô cona=4|swiãto=21 séwnika|himn=Մեր Հայրենիք<br />(Mer Hajrenik)|kòd=AM|Internet=.am|telefón=374|Prezydeńt=Wahagn Chaczaturian|Premiéra=Nikol Paszinian
}}
'''Armenijô'''{{Zdrzódło}} abò '''Armeniô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref> (Հայաստան) – je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je Erywań. Greńczë z [[Grëzóńskô|Grëzóńską]], [[Iran|Iranem]], [[Tëreckô|Tërecką]], [[Azerbejdżan|Azerbejdżanem]]. Armenijô jako pierszi krôj przëjãłô Chrzescëjaniznã jako państową religijã<ref>[https://www.britannica.com/topic/Armenian-Apostolic-Church Armenian Apostolic Church] Encyclopedia Britannica</ref>. Do 1991 bëła dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (jako sowieckô repùblika 1920–1991 i dzél [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkasczi Federacëjny Socjalisticzny Sowiecczi Repùbliczi]] 1922–1936).
* lëdztwò: 2 963 900 mieszkańców
* wiéchrzëzna: 29 800 km²
== Òbaczë téż ==
* [[Grëzóńskô]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{CIS}}
{{Azëjô}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]
4rhk7h0nmqrw44h19lnojw7d39jy5kq
Kanada
0
5164
200638
200289
2026-05-26T22:36:26Z
DawnyTest
14843
200638
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = Canada
|miono = Kanada
|miono-genitiw = Kanadë
|fana = Flag of Canada.svg
|herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg
|na karce = CAN orthographic.svg
|mòtto = A Mari Usque Ad Mare<br>(Òd mòrza do mòrza)
|jãzëk = [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] i môlowé jãzëczi<ref>[https://www.ece.gov.nt.ca/en/official-languages Official Languages], ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref><ref>[https://wscc.nt.ca/about-wscc/official-languages Official Languages], wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref>
|stolëca = Òttawa
|fòrma państwa = [[mònarchiô]]
|Mònarcha = Karól III
|Prezydeńt = Louise Arbour
|Premiéra = Mark Carney
|wiéchrzëzna = 9.976.140
|procent-wòdë =
|lëdztwò = 35.151.728 | rok = 2016
|dëtk = Kanadejsczi dolar | kòd dëtka = CAD
|czasowô cona = -3,5 do -8
|swiãto = [[1 lëpińca]] (Canada Day)
|himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center>
|kòd = CA
|Internet = .ca
|telefón = +1|aùtowi kòd=CDN|kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]]
|data ùsôdzenia=1 lëpińca 1867}}
'''Kanada''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. i [[Francësczi jãzëk|fr]]. ''Canada'') – państwò w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je [[Òttawa]], a nôwikszima gardama są [[Toronto]], [[Montreal|Mòntreal]] i [[Vancouver]].
Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, [[Francëjô|Francëskô]] òddała wikszosc swòjich kòloniów w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] w 1763{{Pòtrzébny przëpis}}. Samòstójnota Kanadë òd [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]] naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã<ref>[https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/const/page-1.html CONSTITUTION ACT, 1867], 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.</ref>. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù<ref>[https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1982/11 Canada Act 1982], 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.</ref>. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj.
W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich.
W Kanadze mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m.jin. kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë">
Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu
Parliamenthill.jpg|Parliament Hill
</gallery>
<gallery mode="packed">
Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara
Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón
Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain
</gallery>
<gallery mode="packed">
Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario
American_Beaver.jpg|Bòber
Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine
</gallery>
<gallery mode="packed">
Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Wilno (Ontario)]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze]
{{Amerika}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kanada| ]]
[[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]]
oq1jijfjqm39hp29tz14v1ru801a7cq
Izydor Gùlgòwsczi
0
5378
200599
195762
2026-05-26T17:28:31Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Etnografòwie]]
200599
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Teodora Izydor Gulgowski.jpg|mały]]
'''Jizydór Gùlgòwsczi''' (ùr. [[4 łżëkwiata]] [[1874]], ùm. [[22 séwnika]] [[1925]]) – szkólny, etnografa. Założëł, do grëpë z białką, we Wdzydzach pierszi na òdzwëskónëch pòlsczich zemiach, skansen. W 1907 rokù m.jin I. Gùlgòwsczi ë [[Friedrich Lorentz]] założëlë w [[Kartuzë|Kartuzach]] ''Verein für kaschubische Volkskunde'' (Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié). Gùlgòwsczi napisôł m. jin. ksążeczkã ''Kaszubi'' (1924).
== Ùsôdztwò (wëjimk) ==
[[Òbrôzk:Gulgowsczi grob.jpg|mały|Grób Izydora Gulgòwsczégò ë jegò białczi w skansenie we Wdzydzach]]
* Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei, Berlin 1911
== Òbaczë téż ==
* [[Teodora Gulgowska]]
* [[Mùzeùm - Kaszëbsczi Etnograficzny Park miona Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach]]
== Lëteratura ==
* G. Stone, ''Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London'', UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 286.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{DEFAULTSORT:Gùlgòwsczi Izydor}}
[[Kategòrëjô:Etnografòwie]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
h2r42sr0b8w21wusfzlv1d527l0lwlb
Smażëno
0
5580
200527
198949
2026-05-26T15:56:34Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200527
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
| Wies=Smażëno
| rodzôcz_wsë=Smażëna
| céch_wsë=
| ôrt_gminë=
| fana_wsë=
| kôrta_wsë=
| wòjewództwò=pòmòrsczé
| kréz=wejrowsczi
| gmina=Lëniô
| szôłtëstwò=Smażëno
| miejskô=
| wiechrzëzna=
| gradëN=54
| minutëN=29
| sekùndëN=03.6
| gradëE=18
| minutëE=06
| sekùndëE=33.1
| wiżô=
| rok=2006
| lëdztwò=224
| gãscëzna=
| nr_czér=58
| pòcztowi_kòd=84-217
| reg_tôfla=GWE
| SIMC=
| szôłtës=Czesłôw Hinc
| www=
| òdjimk=
| galerëjô_commons=
|}}
[[Òbrôzk:Smażëno - kòscół.JPG|mały|Kòscół]]
[[Òbrôzk:Smażyno - krzyż 2.jpg|mały|]]
'''Smażëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Smażyno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]]. Smażëno je pòłożoné kòl 19 km òd krézowégò gardu [[Wejrowò]].
'''Smażëno''' leżi na nordowò-wschòdnym zberkù [[gmina Lëniô|gminë Lëniô]], kòle drodżi do Wejrowa. Pòzwa wsë pòchôdô òd słowa "''smaga''", co òznôczô pragniączkã.
== Historiô ==
Pierszé wiadło ò Smażënie pòchôdô z 1348 rokù. W czasach 1. Pòlsczi Repùbliczi Smażëno bëło królewizną, do jaczich słëchałë 2 fòlwarczi - [[Głodowò]] i [[Nowô Wies]]. W 1701 rokù na 49 sztëk mieszkeńców Smażëna bëło 39 katolëków a 10 lëtrów. Òd 1778 rokù smażińsczi majątk słëchôł do pòmòrsczi familie Wòbeserów. Pòd kùńc 19. stalatégò wikszosc mieszkeńców wsë bëła ju lëtrama. W 1862 rokù lëtersczi miéwcowie majątków z òkòlégò zarzeszëlë kòmitet bùdacje kòscoła, jaczi stanął tu w 1865 rokù. Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]] swiątnica òstała wëswiãconô jakno katolëcczi kòscół. Dzysô Smażëno je tipiczno gbùrską wsą.
== Czekawinczi ==
W ceńtrum '''Smażëna''' zaòstôł sã ''19-stalatny dwór'' (dzysô je tuwò Òstrzódk Rehabilitacje dlô Ùzależnionëch Lëdzy). Stôrodôwnotą je tu ''19-stalatny młin'' na [[Bólszewka|Bólszewce]]. Tu mòże téż òbezdrzec neogòticczi parafialny ''kòscół''.
----
W '''Smażënie''' stoji szlachòta '''[[Bòrowô Cotka|Bòrowi Cotczi]]''' - Dëcha ze szlachù "[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]" w gminie Lëniô.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Gmina Lëniô}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Lëniô]]
n33b6p6hhbywmj8okgwjnik1vvwawyi
Pòkrãtnik
0
5693
200526
199308
2026-05-26T15:56:24Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200526
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Tanacetum vulgare - harilik soolikarohi Keilas2.jpg|mały|Pòkrãtnik]]
[[Òbrôzk:Tanacetum vulgare - harilik soolikarohi Keilas1.jpg|mały|]]
'''Pòkrãtnik''' abò '''ksãżi kòlnérz''' (''Tanacetum vulgare'' L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch (''Asteraceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]].
== Rozmajitoscë ==
[[Aleksander Majkòwsczi]] w swòi ksążce "Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji" pisôł, że m. jin. pòkrãtnik béł dóné do pòswiãceniô w Matkã Bòską Zelną.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Astrowaté|hideroot=on|mode=pages}}
== Lëteratura ==
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 134.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Astrowaté]]
[[Kategòrëjô:Léczné roscënë]]
lf0wid5f6p7im4q8r5c7y184exgofkk
Marzëbiónka
0
5851
200525
199307
2026-05-26T15:56:17Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200525
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Bellis perennis Madeliefje.jpg|mały|Marzëbiónczi]]
'''Marzëbiónka''' (''Bellis perennis'') – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]].
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Astrowaté|hideroot=on|mode=pages}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Astrowaté]]
jna4m5jqp86cmyngmvagu8vzpp9geoz
Czôrny bes
0
5894
200524
199824
2026-05-26T15:56:08Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200524
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Sambucus nigra 004.jpg|mały|Czôrny bes]]
'''Czôrny bes''' (''Sambucus nigra'' L. ) – to je czerz z rodzëznë besowatëch (''Caprifoliaceae'' Juss.). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]].
== Lëteratura ==
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 66.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Bòtanika]]
lra6tmbecu9c83ffvyc1xzk0i4a77w4
Jadamòwé
0
5994
200523
199844
2026-05-26T15:56:02Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200523
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
| Wies=Jadamòwé
| rodzôcz_wsë=Jadamòwów
| céch_wsë=
| ôrt_gminë=
| fana_wsë=
| kôrta_wsë=
| wòjewództwò=pòmòrsczé
| kréz=kòscérsczi
| gmina=Kòscérzna
| szôłtëstwò=Jadamòwé
| miejskô=
| wiechrzëzna=11,66
| gradëN=54
| minutëN=03
| sekùndëN=44
| gradëE=18
| minutëE=05
| sekùndëE=36
| wiżô=135
| rok=2006
| lëdztwò=420
| gãscëzna=
| nr_czér=58
| pòcztowi_kòd=83-423
| reg_tôfla=GKS
| SIMC=
| szôłtës=Franciszek Okuniewski
| www=
| òdjimk=
| galerëjô_commons=
|}}
[[Òbrôzk:Jadamòwé - kòscół.JPG|mały|left|Kòscół]]
'''Jadamòwé''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Niedamowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Kòscérzëna|gminie Kòscérzëna]]. Tu je kòscół ë szkòła. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: Piékło, Smólniczi, Kòwôlczi ë Nowé Jadamòwé.
Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Jadamòwé” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
4m57cg1blmcarybdsdscob9m2nmibig
Mińtus
0
6267
200596
196686
2026-05-26T16:36:30Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200596
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Trüsche Walchensee.jpg|mały|Mińtus]]
'''Mińtus''' (''Lota lota'') – to je rëba z rodzëznë pòmùchlowatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] m. jin. z ti rëbë bëło [[piekłé kro]].
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Rëbë]]
ng2w4pxg0w15atetyvc06mqxeu19irk
Kãpice
0
6636
200522
199953
2026-05-26T15:55:49Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200522
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|mały|120px|Kãpicczi herb]]
'''Kãpice''' (we zdrojach: ''Hammermühle'' 1784; pòl. ''Kępice'', miem. ''Hammermühle'') – gard w [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczim krezu]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kãpice mają jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë.
* Lëdztwò gardu: 3.756 ([[2008]])
* Wiéchrzëzna gardu: 6,11 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
rvp3126cjqc09u75o442qwree2xubmc
Fòlklor
0
6737
200567
191160
2026-05-26T16:07:34Z
Iketsi
3254
Bùtnowé wskôzë→Bùtnowé lënczi; Òbôcz téż→Òbaczë téż
200567
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacëji}}
Fòlklor (z anj. ''folklore'' - wiédza lëdu) to je '''òdrãbnô kùltura rozëmòwô lëdu''': zwëczi, òbrzãdë, religijné i lajicczé wierzenia, wszëlejaczé artisticzné zjawiszcza taczie jak [[piesniô|piesnie]], [[òracjô|òracje]], [[bôjka|bôjczi]], [[legenda|lëdowé legendë]], òbrazë na binã.
Materialną kùlturą jinteresëje sã [[etnografiô]].
== Włascewòscë ==
To, co nôleżi do fòlkloru je:
*'''leno w gôdce, ùstnym''' jãzëkù, dlôtegò synonimama fòkloru są ''ùstnô lëteratura'' i ''òralnô lëteratura'' ; kòżdi zôpis fòlkloru je sztëczny, je jak òdjimk, chtëren je zrobiony w chwili wëgłoszeniô,
* '''wistępòwanié tekstu w wielu pòstacëjach''', brëkùjë jedny wersjë, chtërną mòglë bë më ùznac za bezbłãdną,
*'''anonimòwi''', ni mómë niżôdnégò aùtora, wszëtce, chtërny òpòwiadają bôjkã są autorama, to je zbiorowi autor,
* '''pòwtarzalny''', kòżdi tekst béł bùdowóny ze znónëch wszëtczim, pòwtôrzającëch sã elementów,
* '''spòntaniczny''' - jak chtos chcôł, to gôdôł, spiéwôł, nie mòże to bëc zorganizowóné.
== Tipologiô fòlkloru ==
* '''tradicijny fòlklor''' - fùnkcjonëją w wielu môlach pòzostałoscë tegò fòlkloru,
* '''dzysészi fòlklor''', je to nieoficjalnô starna terny kùlturë,
* '''fòlklor rekonstruowóny ([[fòlklorizm]])''' - òbrzãdë i tekstë wyuczoné, òpracowóné stilistycznie.
Tekstë fòlkloru mùszimë badac razã z kontekstem, w jaczim òstałë wëgłoszóné i zapisóné.
Mòżemë stosowac téż jinszé pòdzéle wedle kriteriów taczich jak:
* Kriterium socjohistoriczné, np. chłopsczi, szlachecczi, miejsczi,
* Kriterium sparłãczóné z òkòlim, np. żołniersczi, ùczniowsczi,
* Kriterium robòtë, np. rëbacczi,
* Kriterium regionalné, np. góralsczi, sląsczi,
* Kriterium situacyjny, np. wòjnowi, strajkòwi, òbòzowi,
* Kriterium etniczné, np. cëgansczi, żëdowsczi,
* Kriterium nôwôżnieszich strzodków wirazu, np. słowny, muziczny.
== Òbaczë téż ==
* [[Fòlkloristika]]
* [[Lëdowô kùltura]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.ciil-ebooks.net/html/folkintro/ch1.htm#8 Fòlklor - tekst w anielsczim jãzëkù]
* [http://www.kulturaludowa.pl/ Cządnik "Kultura Ludowa"]
* [https://web.archive.org/web/20170709153041/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/ Starna Zakładu Historii Polsczégò Jãzëka i Dialektologiô UW]
== Bibliografiô ==
# J. Krzyżanowski, ''Folklor'', [w:] ''Słownik folkloru polskiego'', red. J. Krzyżanowski, Warszawa 1965.
# B. N. Putiłow, ''Folklorystyka współczesna i problemy tekstologii'', "Literatura Ludowa" 1973, nr 2.
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kùltura]]
[[Kategòrëjô:Fòlklor]]
[[Kategòrëjô:Historiô lëteraturë]]
[[Kategòrëjô:Teoriô lëteraturë]]
6rr4d1izb2fq17lmpdbdajrgjmzyavr
200568
200567
2026-05-26T16:07:52Z
Iketsi
3254
-' '
200568
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacëji}}
Fòlklor (z anj. ''folklore'' - wiédza lëdu) to je '''òdrãbnô kùltura rozëmòwô lëdu''': zwëczi, òbrzãdë, religijné i lajicczé wierzenia, wszëlejaczé artisticzné zjawiszcza taczie jak [[piesniô|piesnie]], [[òracjô|òracje]], [[bôjka|bôjczi]], [[legenda|lëdowé legendë]], òbrazë na binã.
Materialną kùlturą jinteresëje sã [[etnografiô]].
== Włascewòscë ==
To, co nôleżi do fòlkloru je:
*'''leno w gôdce, ùstnym''' jãzëkù, dlôtegò synonimama fòkloru są ''ùstnô lëteratura'' i ''òralnô lëteratura'' ; kòżdi zôpis fòlkloru je sztëczny, je jak òdjimk, chtëren je zrobiony w chwili wëgłoszeniô,
* '''wistępòwanié tekstu w wielu pòstacëjach''', brëkùjë jedny wersjë, chtërną mòglë bë më ùznac za bezbłãdną,
*'''anonimòwi''', ni mómë niżôdnégò aùtora, wszëtce, chtërny òpòwiadają bôjkã są autorama, to je zbiorowi autor,
* '''pòwtarzalny''', kòżdi tekst béł bùdowóny ze znónëch wszëtczim, pòwtôrzającëch sã elementów,
* '''spòntaniczny''' - jak chtos chcôł, to gôdôł, spiéwôł, nie mòże to bëc zorganizowóné.
== Tipologiô fòlkloru ==
* '''tradicijny fòlklor''' - fùnkcjonëją w wielu môlach pòzostałoscë tegò fòlkloru,
* '''dzysészi fòlklor''', je to nieoficjalnô starna terny kùlturë,
* '''fòlklor rekonstruowóny ([[fòlklorizm]])''' - òbrzãdë i tekstë wyuczoné, òpracowóné stilistycznie.
Tekstë fòlkloru mùszimë badac razã z kontekstem, w jaczim òstałë wëgłoszóné i zapisóné.
Mòżemë stosowac téż jinszé pòdzéle wedle kriteriów taczich jak:
* Kriterium socjohistoriczné, np. chłopsczi, szlachecczi, miejsczi,
* Kriterium sparłãczóné z òkòlim, np. żołniersczi, ùczniowsczi,
* Kriterium robòtë, np. rëbacczi,
* Kriterium regionalné, np. góralsczi, sląsczi,
* Kriterium situacyjny, np. wòjnowi, strajkòwi, òbòzowi,
* Kriterium etniczné, np. cëgansczi, żëdowsczi,
* Kriterium nôwôżnieszich strzodków wirazu, np. słowny, muziczny.
== Òbaczë téż ==
* [[Fòlkloristika]]
* [[Lëdowô kùltura]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.ciil-ebooks.net/html/folkintro/ch1.htm#8 Fòlklor - tekst w anielsczim jãzëkù]
* [http://www.kulturaludowa.pl/ Cządnik "Kultura Ludowa"]
* [https://web.archive.org/web/20170709153041/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/ Starna Zakładu Historii Polsczégò Jãzëka i Dialektologiô UW]
== Bibliografiô ==
# J. Krzyżanowski, ''Folklor'', [w:] ''Słownik folkloru polskiego'', red. J. Krzyżanowski, Warszawa 1965.
# B. N. Putiłow, ''Folklorystyka współczesna i problemy tekstologii'', "Literatura Ludowa" 1973, nr 2.
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kùltura]]
[[Kategòrëjô:Fòlklor]]
[[Kategòrëjô:Historiô lëteraturë]]
[[Kategòrëjô:Teoriô lëteraturë]]
iavvaf587rte17zj0xbem9rx0fbviwk
Decoupage
0
6741
200569
189195
2026-05-26T16:09:03Z
Iketsi
3254
Òbôcz téż→Òbaczë téż
200569
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacëji}}
[[Òbrôzk:Kaszkasta.JPG|mały|Kasta z decoupage z lejnym skłã]]
[[Òbrôzk:Talerz.JPG|mały|Talérz decoupage]]
[[Òbrôzk:Juan Gris 001.jpg|mały]]
'''Decoupage''' (òd. francesczégò "wëcënac") je to metoda òzdabianiô rozmajitëch przedmiotów pòlegająca na prziklejaniô na rozmajité pòwierzchnie taczie jak drewno, metal, wôrpòwinã, skło, plastik, ceramikã wzorów wëcãtëch z papióru abò papiórowi serwetczi.
Klasiczny decoupage pòlegô na tim, że przëklejô sã wzorë z papióru i przëkrëwô gò warstwama lakeru tak, żebë sã wtopił w całoscë i nie béł do wëczëcô przë dotkniãcu. Mô òn wëzdrzec jakno namalowóny.
== Historiô ==
Kunszt pòchòdzy z Syberii. Lëdze òzdabialë grobë swòjich starszich. W XII wiekù ùżiwóno techniczi w Chinach do òzdobianiô lampionów, òknów, skrzinków i jinszëch przedmiotów. W XVII stalatim kùpcë przënieslë technikã nôpierwi do Włochów, a dali w XVIII wiekù do jinszëch eùropejsczich krajów. Stolôrze z Wenecji ùżiwalë decoupage do robieniô méblów, chtërne bëłë jiwerné do chińsczich lakerowónëch méblów (leno bëłe tóńszi). Ùmiejãtnosc takô zwa sã contrafatta. Jak sã zmieniła móda, sztëka òstała nazwónô "sztëką biedôków". Pòtim decoupage stało sã białczim hobby, znónym na dwòrze Ludwika XV. Ùżiwónô gò do òzdabianiô skrzinków, kastów i toaletnëch przibòrów. Wëkòrzëstiwano do niegò nie leno òdbitczi, le téż wëcãté elementë òrginalnëch òbrôzów. Zniszczono tak wiele dokôzów ternych malôrzów taczich jak Boucher, Fragonard, Redoute, Pillement, Watteau.
Niechtërnëch ùtwórców decoupage ùwożono za artistów, np. było z Mary Delaney, zajmòwalë sã tim téż Pablo Picasso i Henri Matisse.
== Materiałë ==
* przedmiotë do òzdabianiô, np. kaste, skrzinczi z drewna, przedmioté z metalu, wôrpòwinë, skła, plastiku, ceramiczi,
* wzorë do wëcãcô z papióru abò papiórowi serwetczi,
* nożecë, nóż, pãzle, kùchniowô gąbka,
* kléj do decoupage,
* farwë, laker.
== Òbaczë téż ==
* http://www.decoupageart.pl/
* http://www.decoupage.net.pl/
* https://web.archive.org/web/20110501132735/http://www.creativehobby.pl/
* http://www.decoupage.com.pl/
* http://www.decouart.pl/
* http://www.decoupage.art.pl/
* http://pasjadecoupage.pl/
* http://przyda-sie.pl/
* https://web.archive.org/web/20180604040334/https://scrapshop.com.pl/
* https://sklep-ewa.pl/
== Lëteratura ==
# M. Pryce, ''Decoupage'', Warszawa 2007.
# M. Lupato, ''Decoupage : wszystkie techniki'', Warszawa 2010.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Hobby]]
[[Kategòrëjô:Òzdabianiô]]
6ajt46oxyjro7kccarzljxmbiev5sjn
Sëlëcëce
0
6876
200588
178094
2026-05-26T16:14:19Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200588
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Sulicice-z-szosy.jpg|mały|Sëlëcëce]]
'''Sëlëcëce''' są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w òbéńdze [[Kaszëbsczi Ùbrzég|Kaszëbsczégò Ùbrzega]], w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/570 Sulice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]]
jawd4au76g8569pumg8kwycgjrbbq8f
Pòznóń
0
6882
200519
193024
2026-05-26T15:53:34Z
Iketsi
3254
Bùtnowi lënczi→Bùtnowé lënczi
200519
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Collage_of_views_of_Poznań,_Poland.jpg|mały|left|Poznań]]
{{Gard-infobox|
Gard=Pòznóń|
dopełniacz=Pòznóń|
adjektiw_mask=Pòznóńsczi|
adjektiw_fem=Pòznóńskô|
céch=POL Poznań COA.svg|
fana=Flaga_Poznan_Nowa.PNG|
karta=Poznan_Mapa1.png|
wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé|
kréz=pòznóńsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Jacek Jaśkowiak|
adres_um=plac Kolegiacki 17|
kod_poczt_um=61-841|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=261,91|
stopniN=52|minutN=24|stopniE=16|minutE=56|
wysokość=50–154|
rok=2018|
lëdztwò=536.438|
gęstość=2048|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 61|
pòcztowi kòd=60-001 do 61-890|
registracëjné tôfle=PO, PY|
TERYT=3064011|
SIMC=0969400|
www=http://www.poznan.pl|
commons=Poznań|
}}
'''Pòznóń''' (''pòl.'' Poznań, ''miem.'' Posen, ''jidisz'' פּױזן Poyzn) – je nôwikszim miastã ë historëczną stolëcą Wiôldżi Pòlsczi. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
Poznań mô sztatus miasta na prawach krézu ë je stolëcą [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
c1ckaeuvyih877rw0fh6w6t18qcpb57
Pòpòwò
0
6920
200587
187469
2026-05-26T16:14:09Z
Iketsi
3254
== Przëpisczi→== Przëpisë; {{Kòntrola}}
200587
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Popowo kosciol.jpg|mały|Kòscół w Pòpòwie]]
'''Pòpòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Popowo'') – to je wies w [[gmina Céwice|gminie Céwice]] w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>https://web.archive.org/web/20121028114449/http://www.szkolapopowo.pl/page,24,Kadra_pedagogiczna</ref>.
Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Pòpòwò” òsta wprowadzónô 18 lëpińca 2016<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/806 3.) ''Popowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [https://web.archive.org/web/20120929051933/http://www.szkolapopowo.pl/page,39,Jezyk_kaszubski Ò kaszëbiznie]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Céwice]]
h4dra0m9mjmy4fiuwrfknzsr8ggaaxj
Lubniô
0
7116
200572
177939
2026-05-26T16:09:46Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200572
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Lubnia fragment miejscowości 02.07.10 p.jpg|mały|Lubniô]]
'''Lubniô''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu w szkòle dzece i młodzëzna ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/439 Lubnia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.szkolnictwo.pl/szko%C5%82a,podstawowa,Lubnia,PB0486,Szko%C5%82a+Podstawowa Szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
6w7v0p2q5ac296sdlnt1iv84angzceu
Zôles
0
7148
200571
178184
2026-05-26T16:09:35Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200571
wikitext
text/x-wiki
'''Zôles''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/342 1.) Zalesie w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
rj9m2cy89kbvsfu9ixumcb4bv3ax4rm
Mòstë
0
7149
200570
190824
2026-05-26T16:09:28Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200570
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Dwór Mosty ul. Lipowa gmina Kosakowo.JPG|mały|Dwór]]
'''Mòstë''' – to je wies w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòstë to je [[kùlturowô pòzwa]], a pisôł ò nich ju [[Swiãtopôłk II]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/721 1.) (kasz. Mosté) i 2.) ''Mosty'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [https://web.archive.org/web/20160123132512/http://spmosty.szkolnastrona.pl/kadra,m,mg,22,41.html szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]]
7lhr4lbtxpbyg0gdmx4v5ieqaawunew
Lëbùń (lãbòrsczi kréz)
0
7152
200566
186971
2026-05-26T16:05:53Z
Iketsi
3254
== Przëpisczi→== Przëpisë; Òbôcz téż→Òbôcz téż
200566
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Łebunia church.jpg|mały|Lëbùń – kòscół]]
[[Òbrôzk:Łebunia - pałac (1).jpg|mały|]]
'''Lëbùń''' – to je wies w [[Gmina Céwice|gminie Céwice]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], a ùrodzył sã Sztefón Wëńta z [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)| Solidarnoscë]].
Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Lëbùń” òsta wprowadzónô 9 łżëkwiata 2019<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>.
== Òbaczë téż ==
* [[Lëbùń]] w stołpsczim krézu
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/134254 IPN]
* [http://splebunia.edupage.org/teachers/? szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Céwice]]
i46e15qn1w1ulk4x3xkw02uo0jfghev
Dãbògòrzé
0
7157
200565
190289
2026-05-26T16:04:57Z
Iketsi
3254
== Przëpisczi→== Przëpisë; {{Kòntrola}}
200565
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Leśniczówka Zaklęty Zamek 01.jpg|mały|]]
'''Dãbògòrzé''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://spdebogorze.edupage.org/text/?text=text/text7&subpage=4&].
Na kuńc 1892 r. Stefan Ramułt zrëchował tuwo 516 Kaszëbów katolëków i 22 Niémców lutersczi wiarë.<ref>[https://www.google.pl/books/edition/Statystyka_ludno%C5%9Bci_kaszubskiej/HFFR31we2AQC?hl=en&gbpv=1&dq=inauthor:%22Stefan+Ramu%C5%82t%22&printsec=frontcover]</ref>
W ti wsë je úrodzony pierszi pòlszczi wójt [[Gdiniô|Gdini]] [[Jón Radka]] (1872-1958).
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/23 1.) Dębogórze w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]]
1zrbp6thlze72ajp9nnsajpjwfvh0eq
Somònino
0
7175
200564
178122
2026-05-26T16:04:42Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200564
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Kościół Przemienienia Pańskiego i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Somoninie (1).jpg|mały|Kòscół w Somòninie]]
'''Somònino''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[gmina Somònino|gminë Somònino]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/71 Somonin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Somònino]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
fud1568lliiahdxqtvkqx87esqn4wt1
Gmina Wickò
0
7178
200516
200200
2026-05-26T15:52:19Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200516
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL gmina Wicko COA.svg|mały|Herb gminë Wickò]]
'''Gmina Wickò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Wicko'') – je wieską gminą w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Wickò| ]]
[[Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz]]
e4x6563o4vwslclt2j80jbdd32uuuqe
Nôklô
0
7186
200563
183980
2026-05-26T16:04:33Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200563
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Nakla 4043.jpg|mały|]]
'''Nôklô''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Parchòwò|gminie Parchòwò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/887 1.) ''Nakło'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://zsnakla.edupage.org/subjects/? szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Parchòwò]]
[[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
895vyqgp1xek6isxzzgz0ke9tvm5xuy
Pariz
0
7273
200517
194376
2026-05-26T15:52:49Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200517
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:DSC00733 Notre Dame Paris from east.jpg|mały|Katédra ''Notre Dame'' w Parizu]]
[[Òbrôzk:Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg|mały|Pariz – widzënk]]
'''Pariz''' – je stolëcą [[Francëjô|Francji]], ze znónym ùniwersytetem [[Sorbóna]]. Tu je archikatédra, chtërnã zaczãlë bùdowac w 1163 rokù.
* lëdztwò: 2 233 818 (2008)
* wiéchrzëzna: 105,4 km²
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 288
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Francji]]
[[Kategòrëjô:Stolëcë]]
7v3mbluhlyxrkffbwz0glb4074v8sit
Bëlaczenié
0
7480
200601
195714
2026-05-26T17:39:00Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200601
wikitext
text/x-wiki
'''Bëlaczenié''' – to je zjinaka ''ł'' na ''l'' np. ''bél, bëla'' za béł, bëła w mòwie [[Kaszëbi|Kaszëbów]] na nordze – nordowim dialekce kaszëbsczégò jãzëka.
== Òbaczë téż ==
* [[kaszëbienié]]
* [[pòlaszenié]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dialektë kaszëbsczégò jãzëka]]
dvgxe1pwkqd2e2vhvi0w767dy6tcewt
Kòsë
0
7545
200636
182572
2026-05-26T19:33:10Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200636
wikitext
text/x-wiki
'''Kòsë''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/479 ''Kosy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
t95blqcu48sr8p82e528p15rwetmc8d
Żôkòwò
0
7552
200635
178066
2026-05-26T19:33:02Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to ';
200635
wikitext
text/x-wiki
'''Żôkòwò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Sëlëczëno|gminie Sëlëczëno]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/731 Żakowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
a9pw3919m2cxuio0su9qxdxlcks8x5p
Kòwôlewò
0
7556
200634
184370
2026-05-26T19:32:51Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200634
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Kowalewo.jpg|mały|]]
'''Kòwôlewò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Gmina Szëmôłd|gminie Szëmôłd]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/511 2.) Kowalewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
s60pmf9lir9hszpfcewuivzu86uazsp
Chòsznica
0
7577
200581
181565
2026-05-26T16:12:27Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200581
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Chośnica 4139.jpg|mały|]]
'''Chòsznica''' (''Chośnica'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Parchòwò|gminie Parchòwò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/636 ''Chośnica'']
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Parchòwò]]
[[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
8bbjfxd0elwhfu12hbccwe6scy4tmr8
Môłé Chełmë
0
7599
200580
182044
2026-05-26T16:12:15Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200580
wikitext
text/x-wiki
'''Môłé Chełmë''' – są kaszëbską wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/568 2) ''Małe Chełmy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
rhx546vuyu9tv5w1ewpg6g139y0029g
Przëmùszewò
0
7602
200562
183926
2026-05-26T16:04:03Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200562
wikitext
text/x-wiki
'''Przëmùszewò''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu w 1904 r. ùrodza sã [[Anna Łajming|Ana Łajming]] - kaszëbskô i pòlskô pisôrka, a w 2008 rokù mieszkało 77 lëdzy.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/680 ''Zwangshof'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
o48mtd1qfwg05dy16yn4nlli4vl3kka
Skòszewò
0
7607
200561
187785
2026-05-26T16:03:51Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200561
wikitext
text/x-wiki
'''Skòszewò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Skoszewo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Skoszewo'') – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu w 2008 rokù mieszkało 64 lëdzy.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/708 ''Skoszewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
87nms11qvtxozj27ioek6t68uc2pc43
Żôbno
0
7608
200560
178326
2026-05-26T16:03:43Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200560
wikitext
text/x-wiki
'''Żôbno''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/718 Żabno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
0f4qnn41430heexhy3dt3gr5gw98sen
Lãdë
0
7609
200559
183893
2026-05-26T16:03:37Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200559
wikitext
text/x-wiki
'''Lãdë''' - są kaszëbską wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. W tich stronach bëlë pszczélkòwie.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/1999 1.) ''Lędy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
roif4a44ymw86jov84akn4yxlhcushx
Wôrzenkò
0
7653
200558
178183
2026-05-26T16:03:31Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200558
wikitext
text/x-wiki
'''Wôrzenkò''' (pòl. ''Warzenko'') je kaszëbską wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Przedkòwò|gminie Przedkòwò]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/121 Warzenko w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
ihvo1bj0jigim5dakbzprfwk5jg894w
Lesniewò
0
7803
200557
177978
2026-05-26T16:03:23Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200557
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Leśniewo - Church 02.jpg|mały|Kòscół w Lesniewie]]
'''Lesniewò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół i lesniewskô Spòdlecznô Szkòła.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/162 Leśniewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.splesniewo.pl/index.php/kadra-pedagogiczna Szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Pùck]]
hniga2bvfogikqaknae3779vpnuho2v
Błądzëkòwò
0
7806
200556
182285
2026-05-26T16:03:16Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200556
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Bladzikowo31.JPG|mały|Błądzëkòwò]]
'''Błądzëkòwò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/247 ''Błądzikowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Pùck]]
3rsfgoesec58hjwwz0kwnnqcpujjbh4
Bòchòwò
0
7851
200555
187717
2026-05-26T16:03:09Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200555
wikitext
text/x-wiki
'''Bòchòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bochowo'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Czôrnô Dãbrówka|gminie Czôrnô Dãbrówka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20141109071722/http://www.jezyki-mniejszosci.pl/do-pobrania.html]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka]]
qjp17p30onju293xl25ng67wyzsj8y0
Jerzkòjce
0
7853
200579
182038
2026-05-26T16:12:05Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200579
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:2011-08 217 Jerzkowice, pałac (Jerskewitz Schloss).jpg|mały|]]
'''Jerzkòjce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jerzkowice'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Czôrnô Dãbrówka|gminie Czôrnô Dãbrówka]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/566 ''Jerzkowice'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka]]
hih3792p4my43ttm9viyp7dc2incl7y
Jaséń
0
7858
200637
187074
2026-05-26T19:34:04Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200637
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Jasień kościół Bożego Ciała (1699) 06.07.10 2p.jpg|mały|Kòscół]]
'''Jaséń''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jasień'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Czôrnô Dãbrówka|gminie Czôrnô Dãbrówka]]. Tu je stôri kòscół z 1699 rokù i krótkò wsë jezoro, a na jego òstrowach żejë [[piszczący szlapnik]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka]]
qeu9gpxlqobp5pvtmnutgjebgae2dlk
Sominë
0
7917
200578
183846
2026-05-26T16:11:48Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200578
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Sominy, Sominë, Kościół Matki Boskiej Królowej Polski - fotopolska.eu (195122).jpg|mały|Sominë - kòscół]]
[[Òbrôzk:Sominy, Sominë, Budynek szkoły - fotopolska.eu (195186).jpg|mały|Stôrô szkòła]]
'''Sominë''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Sominy'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Stëdzéńce|gminie Stëdzéńce]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/587 3.) ''Suminy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Stëdzéńce]]
hvpzpgwnftizjtswcadlnnswqdtcwrw
Sérzno
0
7918
200586
178145
2026-05-26T16:13:05Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200586
wikitext
text/x-wiki
'''Sérzno''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/599 Sierzno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]]
azlyoepii7jrc5ml271gaer2y7khspa
Rzepnica
0
7922
200585
182052
2026-05-26T16:12:56Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200585
wikitext
text/x-wiki
'''Rzepnica''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/149 ''Rzepnica'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]]
269oqhh0sz4xuycg6bzydynwhfhlsd8
Gòstkòwò
0
7923
200584
178283
2026-05-26T16:12:50Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200584
wikitext
text/x-wiki
'''Gòstkòwò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/745 Gostkowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]]
dm3kjjq6j8qy3qlspvl9e6mnmyxsmae
Dąbié
0
7924
200583
182050
2026-05-26T16:12:44Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200583
wikitext
text/x-wiki
'''Dąbié''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/918 ''Dąbie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]]
l5ajcad7mv9hubs2d5s5f001fnnvvzb
Grzëmiéńc
0
7925
200582
178005
2026-05-26T16:12:37Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200582
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
| Wies=Grzëmiéńc
| rodzôcz_wsë=
| céch_wsë=
| ôrt_gminë=
| fana_wsë=
| kôrta_wsë=
| wòjewództwò=pòmòrsczé
| kréz=bëtowsczi
| gmina=Bëtowò
| szôłtëstwò=
| miejskô=
| wiechrzëzna=
| gradëN=54
| minutëN=12
| sekùndëN=05
| gradëE=17
| minutëE=26
| sekùndëE=42
| wiżô=
| rok=
| lëdztwò=163
| gãscëzna=
| nr_czér=59
| pòcztowi_kòd=77-100
| reg_tôfla=GBY
| SIMC=
| szôłtës=
| www=
| òdjimk=
| galerëjô_commons=
|}}
'''Grzëmiéńc''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/892 Grzmiąca w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]]
2un4pjqwk3zcpcxjkr836jgcndcyzn6
Òsësznica
0
7936
200554
178151
2026-05-26T16:02:45Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200554
wikitext
text/x-wiki
'''Òsësznica''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpińce|gminie Lëpińce]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/743 Osusznica w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Lëpińce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
nviw2gd5mrk5f9c1yj6bzg8smaassv2
Prądzonô
0
7938
200553
182264
2026-05-26T16:02:37Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200553
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Ciconia ciconia nest Prądzona1.jpg|mały|Prądzonô]]
'''Prądzonô''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Prądzona'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Prondzonna'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpińce|gminie Lëpińce]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/29 Prądzona w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Lëpińce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
71ewfuqvy9auzo9ba5o2zg65ow1sfcx
Òstrowité
0
7939
200552
178146
2026-05-26T16:02:27Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200552
wikitext
text/x-wiki
'''Òstrowité''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpińce|gminie Lëpińce]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/724 10.) Ostrowite Dolne w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Lëpińce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
inevyoyopyygey71e0d2mtlncruuo13
Mielno
0
7940
200551
178361
2026-05-26T16:02:16Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200551
wikitext
text/x-wiki
'''Mielno''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpińce|gminie Lëpińce]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/349 2.) Mielno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Lëpińce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
imkiplsajxts4m74f7bi8sw8u9pnim1
Òrlik
0
7950
200550
178328
2026-05-26T16:02:09Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200550
wikitext
text/x-wiki
'''Òrlik''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu je klôsztór.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/587 Orlik w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
q1k24ly62vndhz0n4wtlivuooud4jld
Pòrãbë
0
7969
200549
178686
2026-05-26T16:01:59Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200549
wikitext
text/x-wiki
'''Pòrãbë''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Poręby'') – są dzélã [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] [[wies|wsë]] [[Serakòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/823 Poręby w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
57c3jfzdu5ud4zh0w7ntt98nmd95xmh
Sztãgwôłd
0
7988
200548
183867
2026-05-26T16:01:51Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200548
wikitext
text/x-wiki
'''Sztãgwôłd''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jodłowno'') – to je wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]]. Tu miałë bëc grobë lëdzy, tak wiôldżich jak [[stolem]]i.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/334 ''Stęgwałd'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]]
d3vgzxw8h5q3x1btzmacpdi88ctbaq2
Trzepòwò
0
7989
200547
165733
2026-05-26T16:01:42Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200547
wikitext
text/x-wiki
'''Trzepòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Trzepowo'') – to je wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]]. Jachanié na pùrgach je tu òb zëmã mòżlëwé.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.nartykaszuby.pl/index.php?go=kontakt]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]]
3oy1cfem5rafimvfqc917y8fb7htjqb
Czerzkòwò
0
7991
200546
191711
2026-05-26T16:01:34Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200546
wikitext
text/x-wiki
'''Czerzkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kierzkowo'') – to je wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/51 Kierzkowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]]
51k77e9yt9f6sgvt3fwklgjd4ayo8je
Sëchô Hëta
0
7994
200545
187670
2026-05-26T16:01:27Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200545
wikitext
text/x-wiki
'''Sëchô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Sucha Huta'') – to je wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/529 Sucha Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
tiqp2goq8ht8ndgzotwfk3o8ht7hfx0
Zelonô Chòcëna
0
8004
200543
177983
2026-05-26T16:00:57Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200543
wikitext
text/x-wiki
'''Zelonô Chòcëna''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Kònôrzënë|gminie Kònôrzënë]].
Wies je nad rzéką [[Chòcëna|Chòcëną]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/598 Zielona w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
46j0kzoydashg16jr2m48gxc6hml7yr
200544
200543
2026-05-26T16:01:17Z
Iketsi
3254
-' '
200544
wikitext
text/x-wiki
'''Zelonô Chòcëna''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Kònôrzënë|gminie Kònôrzënë]].
Wies je nad rzéką [[Chòcëna|Chòcëną]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/598 Zielona w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
lyggqb0d4xmfqb4acznazq2vu5rx5f8
Zelonô Hëta
0
8005
200542
178807
2026-05-26T16:00:43Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Commons}}
200542
wikitext
text/x-wiki
'''Zelonô Hëta''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Kònôrzënë|gminie Kònôrzënë]]. Tu bëła sklanô hëta.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/322 Konarzyńska Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://twojeradio.fm/news.php?readmore=5872 nawôłnica 2017]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
67nr0ylzg6a5bwh7q4d8qka593lg60e
Kczewò
0
8011
200541
184638
2026-05-26T16:00:26Z
Iketsi
3254
' - je '→' – je '; {{Kòntrola}}
200541
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Kczewo 4266.jpg|mały|Kczewò]]
'''Kczewò''' (pòl. ''Kczewo'') – je kaszëbską wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Przedkòwò|gminie Przedkòwò]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/948 Kczewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
i6cgluu06w6zfk3qbmjg1ur2cnbrvhv
Czapélskò
0
8016
200540
182140
2026-05-26T16:00:15Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200540
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Czapielsk (Poland) - Church enterance.jpg|mały|Kòscół]]
'''Czapélskò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Kòlbùdë|gminie Kòlbùdë]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/731 ''Czapielsk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë]]
4ggxok8l7vsz7opihgpx46vi7t8qtuo
Òstróżczi
0
8019
200539
178349
2026-05-26T16:00:07Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200539
wikitext
text/x-wiki
'''Òstróżczi''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Kòlbùdë|gminie Kòlbùdë]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/732 Ostróżki w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë]]
pw01af9eyqo2g8k3miijo8qg02dvpiu
Łôpino
0
8020
200538
178345
2026-05-26T15:59:59Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Commons}}
200538
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Elektrownia Łapino2.jpg|mały|]]
'''Łôpino''' – to je [[wies]] w [[Gmina Kòlbùdë|gminie Kòlbùdë]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/590 Łapino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë]]
er58aq0t0flnjeh3ch4jc5tdw06s80u
Kòwôle
0
8021
200537
178097
2026-05-26T15:59:25Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200537
wikitext
text/x-wiki
'''Kòwôle''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Kowale'') – są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/506 Kowale w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
fpa674nrdbtqre68e99vm6llpwoomom
Niesołejce
0
8108
200536
182705
2026-05-26T15:59:09Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200536
wikitext
text/x-wiki
'''Niesołejce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Niesiołowice'') – to je [[wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.pogoda-niesiolowice.kaszuby.pl/index.php wiodro]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/113 Niesiołowice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
159lls2yda9rqyabyggaisg5lxrgqyf
Sëkòrzëno
0
8109
200535
183842
2026-05-26T15:59:02Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200535
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Dwór w Sikorzynie - front..JPG|mały|Dwór w Sëkòrzënie]]
'''Sëkòrzëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Sikorzyno'') – to je [[wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/609 ''Sikorzyn'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
2khatkixoaft7qlghq9xugn0c5ccycq
Płoczëce
0
8138
200534
178137
2026-05-26T15:58:51Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200534
wikitext
text/x-wiki
'''Płoczëce''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpùsz|gminie Lëpùsz]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/284 Płocice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Lëpùsz]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
08e3wtvhjtk7ny9z9ulddvd730gt2ut
Nôwcz
0
8198
200533
187254
2026-05-26T15:58:39Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200533
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Kosciol pomnik nawcz.jpg|mały|Kòscół w Nôwczu]]
[[Òbrôzk:Cmentarz ofiar nawcz.jpg|mały|Smãtôrz kòl Nôwcza]]
'''Nôwcz''' – to je kaszëbskô [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Łãczëce|gminie Łãczëce]].
Tu w [[gromicznik]]ù i na pòczątkù [[strumiannik]]a 1945 rokù bëlë lagrowi ze [[Stutthof]]ù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu, zemna i òd [[Plachcowi tifùs|tifùsu]]. Niejedné z nich bëlë zastrzéloné. Tu je dosc nowi kòscół.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20160305201748/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/11908/]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Łãczëce]]
[[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Stutthof]]
1mir82krzmvl02k303z07bli5835qu9
Krãpa
0
8199
200532
183890
2026-05-26T15:58:17Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '
200532
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:KrepaKaszubska439.JPG|mały|230px|Smãtôrz kòl Krãpë]]
[[Òbrôzk:KrepaKaszubska443.JPG|mały|Tôblëca nad grobã K. Čakste z [[Łotewskô|Łotewsczi]]]]
'''Krãpa''' – to je kaszëbskô [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w [[Gmina Nowô Wies|gminie Nowô Wies]].
Tu w [[gromicznik]]ù i na pòczątkù [[strumiannik]]a 1945 rokù bëlë lagrowi ze [[Stutthof]]ù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu i zemna.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/671 ''Krępiewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Nowô Wies]]
[[Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Stutthof]]
fn0wu9qyf5zlf3nqmc0tnt93fqzzm1z
Leszczinczi
0
8223
200515
199830
2026-05-26T15:52:00Z
Iketsi
3254
Bùtnowé lënczi
200515
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Gdynia-Leszczynki.PNG|mały|Leszczinczi – dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce]]
'''Leszczinczi''' – są dzélã gardu [[Gdiniô|Gdini]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dzéle Gdini]]
nbu52qujnlhcixqavyyemtwn8n5a81t
Czisewò
0
8303
200576
182304
2026-05-26T16:11:05Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200576
wikitext
text/x-wiki
'''Czisewò''' to je [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Łãczëce|gminie Łãczëce]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/107 ''Kisewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Łãczëce]]
9brpoqf6ukrhpaxay9w650r3nhbae42
Rotenbark
0
8458
200575
182173
2026-05-26T16:10:58Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200575
wikitext
text/x-wiki
'''Rotenbark''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/809 ''Rotembark'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
m8ovdjliu7e9i3lv05luzbt7y2ro6wu
Czôrlëna
0
8460
200574
183458
2026-05-26T16:10:51Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200574
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Brosen czarlina.jpg|mały|Czôrlëna]]
'''Czôrlëna''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Czarlina'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w 2008 rokù mieszkało 139 lëdzy.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/736 Czarlina w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
kghdpt2y8brq2cadpcyj0l212eq4n04
Gòstómié
0
8461
200573
184385
2026-05-26T16:10:41Z
Iketsi
3254
' - to '→' – to '; {{Kòntrola}}
200573
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Gostomie, church (2).jpg|mały|]]
'''Gòstómié''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/745 Gostomie w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://kashubiancemetrygates.blogspot.com/search/label/GOSTOMIE to Winona from Gostomie]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
5jgzrasw7h3qzn0tm9uwn93oeknunvf
Kadzëmiérz
0
8547
200577
182462
2026-05-26T16:11:14Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200577
wikitext
text/x-wiki
'''Kadzëmiérz''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Kazimierz'', [[Miemiecczi jãzëk|miem]]. ''Kasimir'') kaszëbskô wies w [[Pòlskô|Pòlsce]], w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie]] [[Kòsôkòwò]], w [[Pùck|pùcczim]] [[Pùcczi kréz|krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
Leżi midzë [[Rëmiô|Rëmią]] a [[Dãbògòrzé|Dãbògòrzém]]. Żëjé tam 350 [[Człowiek|lëdzy]].
== Pòłożenié ==
Kadzëmiérz leżi 4 [[Kilométer|kilométrë]] na [[nordowy pòrénk]] òd [[Rëmiô|Rëmi]], 4,7 km na [[pòrénk]] òd [[Réda|Rédë]], 5,3 km na [[pôłnié]] òd [[Mrzeżëno|Mrzeżëna]] i 2,4 km na [[nordowy zôpôd]] òd [[Dãbògòrzé|Dãbògòrza]]. Je na [[Nordowy zôpôd|nordowo - zôpôdnéj]] [[Grańca|grańcë]] [[Òksëwskô Kãpa|Òksëwsczéj Kãpë]]. Kadzëmiérz leżi w [[Pòlskô|Pòlsce]], na [[Norda|nordowéch]] [[Kaszëbë|Kaszëbach]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|wòjewództwie pòmòrsczim]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/934 1.) Kazimierz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]]
mvh6vn9su1t75tsgnm3mhycsc266g73
Oskar Kolberg
0
8876
200600
195527
2026-05-26T17:28:45Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Etnografòwie]]
200600
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:OskarKolberg(photo).png|mały|Òskar Kòlberg]]
'''Oskar Kolberg''' (''Henrik Òskar Kòlberg'' – ùr. [[1814]] rokù – ùm. 1890 rokù) béł etnografã, fòlkloristã i kòmpòzytorã<ref>https://web.archive.org/web/20140319072656/http://www.oskarkolberg.pl/page.php/0/news/0/</ref>.
Òn drëkã wëdôł kòle 200 artiklów z òbrëmia etnografii, fòlkloristiczi, jãzëkòznôwstwa ë mùzykòlogii.
Òskar Kòlberg na Kaszëbach béł w [[zélnik]]ù 1875 rokù. Z [[Sopòt]]u òn robił wanodżi i tak òn béł w Òlëwie, Kackù, Òksëwiu, Wejrowie i [[Gduńsk]]ù. To dô [[Nôdgroda m. Òskara Kòlberga|nôdgrodã m. Òskara Kòlberga]].
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{DEFAULTSORT:Kolberg Oskar}}
[[Kategòrëjô:Etnografòwie]]
[[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]]
[[Kategòrëjô:Mùzyka]]
0ov64bj8ryww540coddf93tca9ws44w
Gorzów Wielkopolski
0
10002
200514
199930
2026-05-26T15:51:44Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200514
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|mały|120px|Herb gardu]]
[[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski flag.svg|mały|120px|Fana gardu]]
[[Òbrôzk:PL Gorzow Widok.JPG|mały|Panorama gardu]]
'''Gorzów Wielkopolski''' (we zdrojach: ''Landsbergk'' 1251; ''Landisberch Nova'' 1257, ''de Landesbergk'' 1257, ''in noua Landesberg'' 1278, ''Landesberghe'' 1298, ''Landisberk'' 1312, ''Nuenlandesberch'' 1320, ''der Stad tzu Nuwen landisberg'' 1383, ''zu Nuen Landisberg vii der Warte'' 1386, ''Lanczberg'' 1421 (KDW), ''Lencbark'' 1441<ref name="zysnarski">[http://gorzowhistoria.pl/notatniki/jerzy-zysnarski/22-legenda-o-kobylej-gorze Jerzy Zysnarski, ''Legenda o Kobylej Górze'']</ref>, ''Landsborg'' 1575 (1579), ''Lanczberg'' kòl 1602, ''Landzberg'' kòl 1602, ''Landzberk'' kòl 1602<ref name="zysnarski"></ref>, ''Landsperg'' 1652, ''Lansperg'', ''Landsberga'', ''Lundsberg'' 1675, ''Landsberg'' 1822, ''Landsberg nad Wartą'' 1884, ''Landsberg an der Warthe'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Landsberg an der Warthe''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Łącbarg'', ''Lãdzbarg'', ''Łącbarch''{{Zdrzódło}}) – to sedłowié Wòjewódzczégò Ùrzãdu, a téż wòjewòdë [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczégò wòjewództwa]]. Nen krézewi gard leżi nad [[Warta|Wartą]].
* Lëdztwò gardu: 124 295 ([[2017]])
* Wiéchrzëzna gardu: 86 km<sup>2</sup>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Miono}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
4y7sejda9owl09c14ogwnuo7w0bu1b0
Strzódzemné Mòrze
0
10350
200518
196975
2026-05-26T15:53:15Z
Iketsi
3254
Bùtnowi lënczi→Bùtnowé lënczi
200518
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Mediterranean Sea political map-en.svg|mały|Strzódzemné Mòrzé]]
[[Òbrôzk:Locatie Middellandse Zee.PNG|mały]]
[[Òbrôzk:MEDCURR.GIF|mały|]]
'''Strzódzemné Mòrze''' – midzëkòntinentalné mòrze, jaczé leżi midzë [[Eùropa|Eùropą]], [[Afrika|Afriką]] i [[Azëjô|Azją]], ò wiéchrzëznie kòl 2,5 mln km². Łączi sã z [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]]
== Miono ==
Pòzwa Strzódzemnégò Mòrza wza sã òd [[łacyńsczi jãzëk|łacyńsczégò]] ''mediterraneus'' i znaczi: w westrzódkù zemi” abò „midzë lądama”.
== Pòłożenié ==
Strzódzemné Mòrze leżi midzë Europą, Afriką i Azją. Na zapôdze je sparłãczoné Gibraltarską Cesniną z Atlanticczim Òceanã, na wschòdze przez Cesninã Dardanele parłãczi sã z Morzã Marmara, przez Cesninę Bòsfòr z [[Czôrné Mòrze|Czôrnym Mòrzã]], a przez Suesczi Kanał z Czerwònym Morzã ë dali z Jindijsczim Òceanã.
Strzódzemné Mòrze jakno jediné na swiece òtoczoné je kòntinentama nôleżącëma do trzech dzélów swiata. Pòłożoné midzë 3 dzélama swiata Strzódzemné Mòrze mô òsoblëwé znaczenié dlô przewòzënkù- je hańdlowim traktã przez Gibraltarską Cesninã (kòl 75 tës. wôrnëch statków òb rok).
Nad Strzódzemnym Mòrzã leżą (zgòdno z rëchã zégara):
[[Gibraltar]], [[Szpańskô]], [[Francëjô|Francjô]], [[Mònakò]], [[Italskô]], [[Malta]], [[Sloweńskô]], [[Chòrwackô]], [[Bòsnijô ë Hercegòwina]], [[Czôrnogóra]], [[Albańskô]], [[Greckô]], [[Cyper]], [[Tëreckô]], [[Syrëjô]], [[Liban]], [[Izrael|Jizrael]], [[Egipt]], [[Libiô]], [[Tunezjô]], [[Algieriô]], [[Marokò]]. Wikszosc nëch krajów wespółrobi w ramach „Eùropejsczégò Partnerstwa”.
== Pòrtë ==
Wôżniészé przeladënkòwé pòrtë to m.jin.:
Marsylia (téż pasażersczi i rëbacczi), Genewa, Triest (jeden z nôwôżniészich eùropejsczich przeladënkòwëch pòrtów), Wenecjô (téż pasażersczi), Neapòl, Kartagena (téż wòjenny), Barcelona, Saloniki, Izmir, Split, Rijeka, Tunis, Walencja, Hajfa, Antaba, Bejrut, Palermo, Tel-Awiw-Jaffa.
== Klimat ==
Strzódzemné Mòrze leżi w ùmiarkowanym klimace (klimat strzódzemnomòrsczi). Są tuwò cepłé lata i zëmë, môłé zachmùrzenié i atmosfericzné òpadë (òsoblëwie òb lato), môłô mòkrzëzna pòwietrzô i mòcné parowanié. Strzédnô cepłota lëftu w stëcznikù òd 7- 10˚C na nordze, do 14- 30˚C na pôłnim. W zelnikù òd 22- 24˚C na nordze i òd 25- 30˚C na pôłnim.
== Wòdë ==
Wòdë Strzódzemnégò Mòrza nôleżą do nôceplészich (strzédno 13˚C) i nôbarżi zasolonëch (strzédno 38,4 ‰)
Ceplëzna pòwiérzchniowi wòdë je w zëmie òd 9˚C na eùropejsczich przëmòrzach, do 16˚C w pôłniowo- wschòdnim dzélu, w lece òdpòwiednio òd 22- 26˚C i òd 26- 28˚C.
* Strzédnô głãbòkòsc: 1438 m;
* Nôwikszô głãbòkòsc: 5267 m;
* Ceplëzna: 7˚C- 30 ˚C.
== Òstrowë ==
Wôżniészé òstrowë (òd zôpadu):
* [[Balearë]] (kòl 200 òstrowów ò pòwiérzchni 5014 km²)
* [[Ibiza]] (571 km²)
* [[Majorka]] (3600 km²)
* [[Minorka]] (668 km²)
* [[Fòrmentera]] (82 km²)
* [[Sardiniô]] (24 090 km²)
* [[Kòrsyka]] (8680 km²)
* [[Sycyliô]] (25 710 km²; nôwikszi òstrow Strzódzemnégò Mòrza)
* [[Liparijsczi Òstrowë]] (17 òstrowów ò pòw. 117 km²)
* [[Malta]] (246 km²)
* [[Kreta]] (8336 km²)
* [[Rodos]] (1401 km²)
* [[Cyper]] (9251 km²).
Midzë Kòrsyką i Apenińszczim Półòstrówã nalôzają sã m.jin.
Elba (224 km²)
Pianosa (10,3 km²)
Gorgona (2,25 km²)
Montecristo (10,4 km²).
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Mòrza]]
bb3bedq60cgtkkthtpe7gre9ku8kd2n
Słowik
0
10398
200513
199828
2026-05-26T15:51:04Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200513
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Thrush Nightingale.ogv|mały|[[Szari słowik]], ''Luscinia luscinia'']]
[[Òbrôzk:XN Luscinia megarhynchos 017.ogg|mały|''Luscinia megarhynchos'' spiéwô]]
'''Słowik''' (''Luscinia'') – to szlach môłëch ptôchów z rodzëznë mùsznikòwatëch (''Muscicapidae''). Òn biwô m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Ptôchë]]
ihwdr3t1vn5bkmhfzarnr9y9ls14sag
Westfale
0
10455
200512
199827
2026-05-26T15:50:54Z
Iketsi
3254
{{Commons}}
200512
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Wappen des Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe.svg|mały|120px|Herb Westfalów]]
[[Òbrôzk:Coat of Arms of Westphalia.svg|mały|Stôri (prësczi) herb Westfalów]]
[[Òbrôzk:Locator map Westfalen in North Rhine-Westphalia.svg|mały|Westfale – czerwiono pòmalowòné)]]
'''Westfale''' (miem. ''Westfalen'') – są krôjną w [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùblice]]. Òne òbjimają òd 16 000 do 22 000 km² wiéchrzëznë i są krótkò rzéczi [[Rejn]]. Tu mieszkô dzél katolëków i lëtrów.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Miemieckô]]
lnyriatcc7yzulgnsvh69glc0bvbubu
Patoczi
0
11361
200604
178946
2026-05-26T17:54:03Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200604
wikitext
text/x-wiki
'''Patoczi''' – są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. Òne są w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
roqs511nktcnyue78nte0d5ocjkjzay
Isabelle Adjani
0
11451
200602
181710
2026-05-26T17:47:22Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Aktórczi]] [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]]
200602
wikitext
text/x-wiki
'''Isabelle Yasmine Adjani''' (ùr. 27 czerwińca 1955 w Parizu) – francëka aktórka i spiéwôczka ò kabylsczich i niemiecczich kòrzniach.
== Żëcopis ==
Je córką Mohammeda Adjaniego, [[algiersczégò]] [[Berberowie|Berbera]] - żôłnérza,chtërny bëł pòd kùńc [[II swiatowi wòjny|II swiatowi wòjny]] w [[Niemcach|Niemcach]], i téż [[Bawaria|bawarsczé]] Niemki Augusty (Gusti)<ref>Tygodnik „[[Życie na Gorąco (tygodnik)|Życie na Gorąco]]” nr 27, 7 lipca 2016, s. 70</ref> Schweinberger. Wëchòwała sã w pòdparizczim [[Gennevilliers]]. Òd 1967 wëstãpòwała w teatrze amatorsczim.
Na wiôldżim ekranié pierszi pòpis miała w 1970 w filmie ''Mały uciekinier'' chtrërny reżisérowôł [[Bernard Toublanc-Michel|Bernarda Toublanc-Michela]]. Zagrôła tedë Rose, dzéwczã zakòchóną w szkólnym na latnéch kòloniach. Dwa lata późni zagrôła w serialu ''Le secret des flamands'', ò jednym czasu wystąpòwała na scenié słôwnô na całi swiat [[Comédie-Française]]. Czedë w 1974 zabidowano ji długòlãtni kòntrakt, chtëren wëmagałbë sceniécznôj jedinosce, Adjani odmëslęła są z teatru i wrócyła do filmu.
Pòpùlarnosc dôła ji rolã w dramace ''[[Miłość Adeli H.]]'' [[François Truffaut]]a z 1975 roku<ref name="lub14">{{cytuj książkę | nazwisko = Lubelski | imię = Tadeusz | autor link = Tadeusz Lubelski | tytuł = Encyklopedia Kina | wydawca = Biały Kruk | miejsce = Kraków | rok = 2010 | strony = 14 | isbn = 978-83-7553-100-8}}</ref>. Zagrôła tam romanticzną, młodą biôłkã, chtërna, pòddôwóna swòjim pòżądlëwòscóm, odwôżëła wszëtkò co miôła. Adjani wëstãpòwała m.in. ù [[Roman Polański|Romana Polańskiego]], [[André Téchiné]], [[Werner Herzog|Wernera Herzoga]] i [[Andrzej Żuławski|Andrzeja Żuławskiego]].
Isabelle Adjani, pòdobnie jak [[Catherine Deneuve]], stała sã ikoną lat 80. Wystãpòwała w reklamach i w wideoklipach. Filmy z Isabelle Adjani udział òdnôszają sã sukces kasowy we Francji.
W 1979 ùrodzëła sëna, Barnabé'a Nuyttena, ze związkù z francësczim reżisérã i òpératórem Brunonem Nyuttenem. W latach 1989–1994 bëła związóna z [[Daniel Day-Lewis|Danielem Day-Lewisem]], z chtërnym mô syna Gabriela-Kane'a Day Lewisa (ùr. 9 kwietnia 1995).
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Aktórczi]]
[[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]]
0p6x201rjmlb4k5uew34xg8oma0gtoe
Padalc
0
11462
200595
183904
2026-05-26T16:28:10Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200595
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacëji}}
[[Òbrôzk:Padalec zwyczajny.jpg|mały|Padalc zwëczajny]]
[[Òbrôzk:Padalec turkusowy 2.jpg|mały|Padalc turkùsowi]]
[[Òbrôzk:2009-08-14Anguis fragilis037.jpg|mały|Anguis fragilis]]
'''Padalc''' – gatënk wieszczórczi, tëli że bez nogów, z rodzëznë padalcowatich. Wëstãpowanié: wikszô czãsc [[Eùropa|Éuropë]], jaż pò [[Afrika|Afrikã]] i [[Azjô|Azjã]]. Jegò nordowô grańca przebiégô w [[Szwecje|Szwecje]].
== Ewoluciô ==
Padalc, jistno jak [[błotny żółw]], je reliktową fòrmą, warającą na niezmieniwny ôrt òd trzecorzãdu. I tak jak [[wieszczórka żëwòródka]], téż je jajeżëwòrodny.
[[Òbrôzk:Padalec zwyczajny zbliżenie.JPG|mały|Padalc z blëza]]
== Bùdowa cała ==
Padalc [[:pl:padalec]] [[:de:padalec]] nie przënôleżi do wiôldżich wieszczórków, mierzi òkòlim 40-45 cm, òsągô do 50 cm dùgòscë. Dwie trzecy ti wôrtoscë zajimò ògón. Z pòdrzątkù na swój sztôłt padalca czãsto mają za żnijã i bezmëslnô zabijaja. A òd żniji apartni sã òn tim, że mô słabò zaznaczoną szëjã. Głowa wëzdrzi jak zrosłô ze srąbã. Mô téż pòwieczi i òkrãgłi zdrzél, a nié jak żnija pionowi. Në i ni ma cykcaka na krzebce. Równak wiedno lepi òpasowac, bò kòl niejednëch cemniészich żnijów, téż tegò cykcaka ni ma widzec. Tej nawetka czej jesmë gwës na 100%, że przed nama leżi padalc, lepi trzëmac sã wskôzë: nigdë nie tikôj czegòs, co ni ma nogów.
Nie je tak ùwinny jak chòc le [[Wieszczórka żëwòródka|żëwòródka]], ale za to je wiãkszi. Mòże dochadac nawetka do pół metra, a samnica trôfiają sã jesz wikszé. Spòdlëczną farwą padalca je bruny w rozmajitëch tãczënach, òd jasnokawòwwégò do cemnobrunégò z kòprowim łiskã. Na krzebce mòże miec czôrné pòdłùgòwaté lënie, jaczé cygną sã òd głowë do ògòna. Pëszny je tpzw. padalc turkùswowi, chtëren na cemnym spòdlim przédnégò dzélu cała mô mòdré pónktë. Czej ùzdrzimë taczégò nadzwëkòwégò padalca, mòżemë bëc gwës, że mô òn trzë lata, bò taczé mòdré znaczi na skòrze pòjawiają sã dopiérze ù starszich gadów.
== Strzodowiskò ==
Padalc żëje w lasach i zarostach. Zakòpiwô sã pòd mëchã, pòd pniama drzew, pòd wietwiama, w lëstach, kòzlënie. Jegò żëcé je dosc krëjamné. Je pòmalny w rëchach, nie je chùtczi ani ùwinny. A kò je òn drapieżny. Jak to mòżlëwé, że tak pòwólny gôd cos chwôcy? To dlôte, że jachtëje na to, co je jesz barżi pòmalné jak òn: na wãdzëbôczi, slëmiénie, wije. Jé téż pajczi i pònarwë òwadów.
== Fizjologiô ==
Padalc je niegroznym zwierzãcã. Nie rozmieje nawetka ùgrëzc. Jegò jedurnym ôrtã òbronë przed ùstëgòwnikama je òdrzëcënié ògòna. Taczi ògón wãgòrzi sã i zmili téj séj przesladownika, a padalc je w sztãdze w tim czasu ùcec.
Padalce sã ùznôwóné za nodłëżi żëjãcé wieszczórczi. W nôtërze mògã żëc nawetka do 15 lat. W [[Kòpenhaga|kòpenhasczim]] zoo jeden samc żił jaż 54 lata.
== Zagrôżbë i òchrona ==
Wszëtczé gatënczi gadòw w Pòlsce mają prawną òchronã. Òznôczô to, że nie je wòlno tëch zwierzãtów zabijac, renic ani trzëmac - tak żëwëch, jak i ùmartëch. Do chwôtaniégò wieszczórków brëkòwnô je specjalnô zgòda z Regionalny Direkcji Òchronë Nôtërë. Padalc [[:en:padalec]], jak wszëtczé naje [[gadë|gadë]], je gatënkã pòd òstrą òchroną. Wcyg jesz wëstãpiwô dosc wielno. Mòżna gò pòtkac w rozmajitëch strzodowiskach, równalk zmianë, jaczé më, lëdzë, wprowadzywómë w najim òkrãżim, są dlô niegò zagrôżbą. Dlôte że je pòmalny i malo ùwinny, nie rozmieje samòstojno wińc z glãbszich wëkòpónëch dołów. Nie ùcékô téż (jak np. żnija) z drodżi przed jadącyma aùtołama. Groznô je tej dlô niegò corôz wiãkszô rësznota na drogach, téż tëch lasowëch, gruńtowëch.
== Bibliografiô ==
* M. Młinarsczi ''Płazë i gadë w Pòlscë'', Warszawa 1966.
* ''Gadë na Kaszëbach'': dodôwk do „Pòmeranii”, Gdùńsk 2016.
* ''Encyklopedijô Pòwszechnô'', red. B. Dãbińskô, Pòznań 2011.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:zwiérzãta]]
[[Kategòrëjô:Gadzënë]]
pnjtkwk0gjztk2q5gj2wi0476nvgo4h
Mariô Kòwnackô
0
11465
200593
197747
2026-05-26T16:25:29Z
Iketsi
3254
== Bùtnowé lënczi == {{Commons}}
200593
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Maria Kownacka.jpg|mały|Kòwnackô w 1979 rokù]]
'''Mariô Ludwika Kòwnackô''' (pòl. Maria Ludwika Kownacka, ùr. 11 séwnika 1894 w Słupie, ùm. 27 gromicznika 1982 we [[Warszawa|Warszawie]]) – pòlskô pisôrka, dolmaczérka z [[rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]], aùtorka "Dziennika Dziecięcego" (pierszé 5 numrów mia titel "Jawnutka"), jaczé béł redagòwóny òb czas warszawsczégò pòwstaniô, dokôzów na binã a radiowëch słëchòwiszczów dlô dzecy. Wespółrobiła z cządnikã "Płomyk", na łamach jaczégò debiutowała w 1919.
== Żëcopis ==
Córka Marii z Lesznowsczich i Ludwika Kòwnacczégò ùrodza sã w dwòrkù w Słupie 11 séwnika 1894. Czej mia 8 lat ùmarła ji mëma (pòchòwónô je na parafialnym smãtôrzu w Suserzu). W 1912, m.jin. bez dëtkòwé jiwrë, zaczãła robòtã jakno szkólnô. Ùcza m.jin. w Dãbòwi Górze, Krziwdze a Mińskù. Przełómienim w ji żëcym béł rok 1919, czedë pisôrka nawiąza kòńtakt z Heléną Radwanową - redachtorką "Płomyka", co sprawiło, że Maria Kòwnackô zaczãła pisac artikle do cządników dlô dzecy, jaczé wëdôwóné bëłë bez Naszą Księgarnię. W 1929 pisôrka przecygnãła do Warszawë na Żolibórz. Zamieszka na szasém Słowacczégò 5/13 m 74, dze dzysôdnia je Jizba Pamiãcé Marii Kòwnacczi - dzél Mùzeùm Dzecny Ksążczi (pòl. Muzeum Książki Dziecięcej). W 1939 kùpiła plac na letniskòwą chëcz w Łómiónkach kòl szasé Szpitalny, równak dopiérze w 1958 pòwstôł tuwò bùdink ''Plastusiowo'', dze pisôrka zajimała sã m.jin. swòjim hòbbi tj. tkanim gòbelinów, robienim kòprowi biżuterie, robienim weków a téż pòdzéranim na ptôchë, ò jaczich wiele wiedza. W nym dodomù napisała m.jin. ''Na tropach węża Eskulapa'' a ''Za Żywopłotem''.
Pisôrka pòchòwónô je na Stôrëch Pòwązkach we Warszawie.
== Ùsôdztwò ==
* 1935 – ''Bajowe bajeczki i świerszczykowe skrzypeczki, czyli o straszliwym smoku i dzielnym szewczyku, prześlicznej królewnie i królu Gwoździku''
* 1935 – ''Deszczyk pada, słonko świeci''
* 1936 – ''Plastusiowy pamiętnik''
* 1936 – ''Kukuryku na ręczniku''
* 1937 – ''O Jaśku, co się z Rokitą założył''
* 1937 – ''Cztery mile za piec''
* 1939 – ''Miała babuleńka kozła rogatego''
* 1947 – ''Jak mysz pod miotłą''
* 1948 – ''Kajtkowe przygody''
* 1948 – ''O Rochu i jego grochu''
* 1948 – ''Tajemnica uskrzydlonego serca''
* 1949 – ''O Kasi, co gąski zgubiła''
* 1949 – ''O Żaczku-Szkolaczku i o Sowizdrzale, co jeden kochał szkołę, a ten drugi wcale''
* 1950 – ''Entliczek pentliczek''
* 1950 – ''Kwiatki Małgorzatki''
* 1951 – ''Wawrzyńcowy sad''
* 1957 – ''Przygody Plastusia''
* 1957 – ''Rogaś z Doliny Roztoki''
* 1958 – ''Szkoła nad obłokami''
* 1960 – ''O Bidzie i złotych jabłkach''
* 1961 – ''Orzeszek''
* 1963 – ''Plastusiowo''
* 1963 – ''Kamizela na niedzielę''
* 1965 – ''W Świerszczykowie''
* 1969 – ''Wesołe przedszkole''
* 1970 – ''Teatrzyk supełków''
* 1971 – ''Za żywopłotem''
z Marią Kowalewską:
* 1963 – ''Głos przyrody''
z Janem Edwardem Kucharskim:
* 1965 – ''Wiatrak profesora Biedronki''
* 1967 – ''Skarb pod wiatrakiem''
z Kazimierzem Garstką:
* 1980 – ''Na tropach węża Eskulapa''
z Zofią Malicką:
* 1951 – ''Dzieci z Leszczynowej Górki''
== Nôdgrodë a òdznaczi ==
* 1948 – Srebrny Krzyż Zasługi
* 1951 – I nagroda miasta Warszawy
* 1952 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
* 1956 – Nagroda Prezesa Rady Ministrów
* 1971 – Order Uśmiechu
* 1975 – Medal Komisji Edukacji Narodowej
* 1978 – Złota Odznaka ZNP
* 1978 – Orle Pióro
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòlôszë]]
sg5ycgi15q0rbmnylet4aithce2jxde
Witosława Frankòwskô
0
11878
200521
193000
2026-05-26T15:54:50Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}
200521
wikitext
text/x-wiki
'''Wiesława Witosława Frankòwskô''' (pòl. ''Witosława Frankowska'') – kameralistka, etnomùzykòlożka, szkólna na Mùzyczny Akademie w Gduńskù, aütoritet kaszëbsczi mùzyczi.
== Biografiô ==
Wechòwónô òsta we familie ò wióldżich kaszëbsczich i mùzycznëch tradicjach (je wnuczką [[Léòkadia Trepczik|Léòkadii]] i [[Jan Trepczik|Jana Trepczików]], a ji òjcã je kaszëbsczi dzejôrz [[Édmùnd Kamińsczi]]<ref>[https://web.archive.org/web/20211020214145/https://wejherowo.naszemiasto.pl/wejherowo-witoslawa-frankowska-otrzymala-medal-stolema/ar/c13-6400329 ''Wejherowo. Witosława Frankowska otrzymała Medal Stolema'']</ref>). Ùkùńcziła z wëprzédnienim Fakùltet Teorii i Kómpòzycje gduńsczi Mùzyczny Akademie. W latach 1982-1992 robiła jakò mùzyk kameralista w karnie Cappella Gedanensis. Òd 1993 związónô z Wòkalno-Aktorsczim Fakùltetã Mùzyczny Akademie w Gduńskù. Jakò achtniony realizatora ''basso continuo'' kòncertowa w całi Eùropie i Zjednónëch Stanach. Òd 2013 mô nadóny nôùkòwi stãpiéń doktora hùmanisticzny nôùk, a òd 2018 – doktora habilitowanégò mùzycznëch kùńsztów.
== Dzejanié dlô kaszëbsczi kùlturë ==
Z ji inicjatiwë na zôczątku lat 90. na Kaszëbach pòjawił sã cyczel kòncertów òpiartich ò kómpòzycje i tekstë pisarzów i kómpòzytorów z tegò regionu (przede wszëtczim [[Jan Trepczik]], [[ Alojzy Nôgel]], [[Marión Selin]]). Òd 2002 cyczel kòncertów pòd pòzwą „Pòtkania z mùzyką Kaszëb” òdbiwô sã w [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]] w Wejrowie.
Pòd ji redakcją wëszłë ksążczi:
* leksykón ''Muzyka Kaszub. Materiały encyklopedyczne'' (2005);
* zbiérk ''Melodie z Kaszub'' (2014);
* ''Kaszubski śpiewnik domowy'' (2014);
* ''Kaszubski śpiewnik bożonarodzeniowy'' (2015);
* mònografiô '' Kolędowanie na Kaszubach: Dzieje kolęd na Pomorzu od XVI do XXI wieku'' (2015);
* ''Kaszubski śpiewnik szkolny'' (2016);
* wëdowniczô seria ''Biblioteka Orkiestrowa Kaszub, Kociewia i Powiśla'' (2014-2016).
Witosława Frankòwskô przëczëniła sã téż do òpracowaniô i wëdaniô rédżi kaszëbsczich platków:
*''Mòrze'' 2004;
*''Ptôszkòwie na lëpie'' 2006;
*''Gdze mòja chëcz'' 2006;
*''Kaszuby w pieśni artystycznej'', 2015 (razã z [[Aleksandra Kùcharskô-Szefler|Aleksandrą Kùcharską-Szefler]]).
W 2006 wëprzédnionô [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za zasłudżi dlô rozwiju profesjonalny kaszëbsczi mùzyczi.
== Òbaczë téż ==
* [[Kaszëbòpediô]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bibliografiô ==
* [https://web.archive.org/web/20210629052009/http://www2.amuz.gda.pl/witoslawa-frankowska/ ''Dr hab. Witosława FRANKOWSKA'']
* Adam Hintzka, ''Z miłotë do mùzyczi'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20210924124356/https://viaf.org/viaf/46508022/ VIAF]
{{Kòntrola}}
{{DEFAULTSORT:Frankòwskô, Witosława}}
[[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]]
aq31hsz3scp0dpn4uvkn4e7j9g8gk2o
Wiki:Statistika
4
12528
200589
200302
2026-05-26T16:20:03Z
Iketsi
3254
2026-05-26
200589
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{| class="wikitable"
|+
!Bùtnowé lënczi
|[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]]
|[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]]
|-
|2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}}
|-
|2026-05-13 || {{%T|63.42|63.42 (3533)}} || {{%T|21.27|21.27 (1185)}} || {{%T|9.8|9.8 (546)}} || {{%T|3.05|3.05 (170)}} || {{%T|1.18|1.18 (66)}} || {{%T|0.5|0.5 (28)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}}
|-
|2026-05-14 || {{%T|61.93|61.93 (3451)}} || {{%T|21.63|21.63 (1205)}} || {{%T|10.62|10.62 (592)}} || {{%T|3.36|3.36 (187)}} || {{%T|1.17|1.17 (65)}} || {{%T|0.48|0.48 (27)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.18|0.18 (10)}} || {{%T|0.13|0.13 (7)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}}
|-
|{{Stat/12|data=2026-05-15|na=5572|N=3287|0=1267|1=665|2=207|3=69|4=30|5=17|6=10|7=7|8=2|9=0|10=2|11=2|12=7}}
|-
|{{Stat/12|data=2026-05-16|na=5574|N=3173|0=1282|1=752|2=214|3=69|4=35|5=17|6=10|7=7|8=2|9=1|10=1|11=3|12=7}}
|-
|{{Stat/12|data=2026-05-21|na=5579|N=2717|0=1517|1=929|2=244|3=81|4=37|5=21|6=10|7=6|8=5|9=1|10=1|11=3|12=7}}
|-
|2026-XX-XX
|{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}})
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}}
|{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}}
|}
<div class="mw-collapsible mw-collapsed">
<h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3>
<div class="mw-collapsible-content">
*2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}};
*2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}};
*2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}};
*2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}};
----
* 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%);
* 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%);
* 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%);
* 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%);
----
{| class="wikitable"
|+
!
!
!
!
!
!
!
!
|-
|2026-03-27
|pl
|1 690 890
|Galeria: 31162 (1.84%);
|Zobacz też: 213589 (12.63%);
|Przypisy: 1161185 (68.67%)
|Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%)
|\{\{Commons: 12760 (0.75%)
|-
|2026-03-27
|szl
|60 103
|Galeryjŏ: 322 (0.54%)
|
|Przipisy: 1400 (2.33%)
|Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%)
|\{\{Commons: 362 (0.6%)
|-
|2026-03-27
|hsb
|14 238
|Galerija: 66 (0.46%)
|Nóžki: 3191 (22.41%)
|Žórła: 6156 (43.24%)
|Wotkazaj: 2297 (16.13%)
| \{\{Commons: 5798 (40.72%)
|-
|2026-03-27
|dsb
|3444
|Galerija: 428 (12.43%)
|
|Žrědła: 538 (15.62%)
|Wótkaze: 387 (11.24%)
|\{\{Commons: 1362 (39.55%)
|}
</div>
</div>
----
<div class="mw-collapsible">
<h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3>
<div class="mw-collapsible-content">
{| class="wikitable sortable"
|+
!
!K.
!A.
!<s>Galerëjô</s>
!Òbaczë téż
!\{\{Przëpisë
!Bùtnowé lënczi
!\{\{Commons
|-
|2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223)
|-
|2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259)
|-
|2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299)
|-
!
! K. !! A. !!\<gallery
! style="text-align:left; font-size: 85%;" |
* pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]''
* szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/]
* hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/]
* dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/]
* cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]''
* sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]''
* en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]''
* de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]''
* eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]''
! style="text-align:left; font-size: 85%;" |
* <nowiki><references></nowiki>
* pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]''
* szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/]
* hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/]
* dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/]
** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/]
** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/]
* cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]''
* sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]''
* en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]''
* de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]''
* eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]''
! style="text-align:left; font-size: 85%;" |
* pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]''
* szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/]
* hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/]
* dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/]
* cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]''
* sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]''
* en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]''
* de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]''
* eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]''
!!\{\{Commons
|-
|2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
|2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}}
|-
!
!K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\<gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons]
|-
|2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}}
|-
|2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}}
|-
|2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}}
|-
|2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}}
|-
|2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}}
|-
|2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}}
|-
|[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}}
|-
|2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}}
|-
|2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}}
|-
|2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}}
|-
|2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}}
|-
|2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}}
|-
|2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}}
|-
|2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}
|-
|2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}}
|}
* 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384)
* 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474)
* 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534)
* 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563)
* 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630)
* 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697)
* 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775)
* 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836)
* 2026-05-15 5572 <gallery\s: 3.1% (173) Òbaczë téż: 19.94% (1111) Przëpisë: 11.16% (622) Bùtnowé: 49.5% (2758) Commons: 42.77% (2383)
* 2026-05-21 5579 <gallery\s: 3.19% (178) Òbaczë téż: 21.38% (1193) Przëpisë: 11.63% (649) Bùtnowé: 54.94% (3065) Commons: 51.3% (2862)
* 2026-05-26 5583 <gallery\s: 3.22% (180) Òbaczë téż: 21.44% (1197) Przëpisë: 11.73% (655) Bùtnowé: 57.03% (3184) Commons: 54.88% (3064)
<gallery\s: {{/S+|\<gallery|180|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1197|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|655|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|3184|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
Commons: {{/S+|Commons|3064|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
----
<nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki>
----
----
* {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR -->
* {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN
* csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka]
* bez obrazka:
** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=]
** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555
** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1]
** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=]
** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=]
** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=]
** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=]
** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=]
** en: >500000 []
** de: >500000 []
** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=]
* dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/]
* dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/]
== <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> ==
{| class="wikitable"
|+
|{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code>
|}
* 2026-04-09 — 0.29% (16)
* 2026-04-12 — 0.45% (25)
* 2026-04-15 — 0.63% (35)
* 2026-04-16 — 0.81% (45)
* 2026-04-23 — 1.17% (65)
* 2026-04-29 — 1.71% (95)
* 2026-05-01 — 1.89% (105)
* 2026-05-04 — 2.07% (115)
* 2026-05-11 — 2.25% (125)
* 2026-05-16 — 2.42% (135)
* 2026-05-21 — 2.60% (145)
* {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}})
----
</div><!-- 2026-04-->
</div><!-- 2026-04-->
----
<div class="mw-collapsible mw-collapsed">
<h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3>
<div class="mw-collapsible-content">
<code>+<br>
|-<br>
|2026-04-08<br>
|'''csb'''<br>
|{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br>
|{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br>
|{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br>
|{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br>
|{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br>
|{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}}
</code>
----
* 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}}
* 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}}
* <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03)
* 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}}
* 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}}
* 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}}
* 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}}
* 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}}
* 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}}
* <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15)
* 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}}
* 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}}
* <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01)
* 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści)
* <s>2026-05-18 {{/S+|Pismienizna|1|csb}}</s> → 0 (2026-05-18)
----
* [[Brëkòwnik:Iketsi/2]]
* [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?]
</div><!-- + -->
</div><!-- + -->
jz3cilzs67w6vp0cf81tr5x5biz71jq
Szablóna:Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô
10
12881
200633
200382
2026-05-26T18:04:47Z
Iketsi
3254
-???
200633
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch:{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}}
| stëcznika = 01
| gromicznika = 02
| strëmiannika = 03
| łżëkwiata = 04
| maja = 05
| czerwińca = 06
| lëpińca = 07
| zélnika = 08
| séwnika = 09
| pazdzérznika = 10
| lëstopadnika = 11
| gòdnika = 12
| #default = !!!
}}{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}}
|0101|0102|0103|0104|0105|0106|0107 = https://www.youtube.com/watch?v=_yLZt9bTEnk&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=10gcJCQMLAYcqIYzv
| 0110|0111|0112|0113|0114 = https://www.youtube.com/watch?v=13dBD_HT_2w&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=2
|0115|0116|0117|0118|0119|0120|0121 = https://www.youtube.com/watch?v=rSnhXcSUHdI&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=3
| 0122|0123|0124|0125 = https://www.youtube.com/watch?v=sGQrfiBnKAQ&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=4
|0129|0130|0131|0201|0202|0203|0204 = https://www.youtube.com/watch?v=Y_b01aqQ7GM&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=5
|0205|0206|0207|0208|0209|0210|0211 = https://www.youtube.com/watch?v=HyFbUU2_igE&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=6
| 0212|0213|0214|0215 = https://www.youtube.com/watch?v=BI3alFHRvT4&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=7
|0218|0219|0220|0221|0222|0223|0224 = https://www.youtube.com/watch?v=yNF84QOArt4&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=8
|0227|0228|0229|0301|0302|0303|0304 = https://www.youtube.com/watch?v=qOCQtJQlnGk&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=90gcJCQMLAYcqIYzv
|0305|0306|0307|0308|0309|0310|0311 = https://www.youtube.com/watch?v=S4SNXcw_bUY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=100gcJCQMLAYcqIYzv
|0312|0313|0314|0315|0316|0317|0318 = https://www.youtube.com/watch?v=ACba7ENSfn0&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=11
|0319|0320|0321|0322|0323|0324|0325 = https://www.youtube.com/watch?v=K3PDYI9I0r0&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=12
| 0327|0328|0329|0330|0401 = https://www.youtube.com/watch?v=6vnj5iKXRnw&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=13
| 0402|0403|0404|0405|0406|0407 = https://www.youtube.com/watch?v=JmC5gmsuIfQ&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=14
| 0409|0410|0411 |0414|0415 = https://www.youtube.com/watch?v=jnG3MaRtLLw&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=15
|0416|0417|0418 = https://www.youtube.com/watch?v=aOt62YK5G_A&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=16
| #default =
}} ({{Jãz.|csb}})</includeonly><!--
https://www.youtube.com/watch?v=K02SGnpvQ1s&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=17
https://www.youtube.com/watch?v=J70esEu-Hzw&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=18
https://www.youtube.com/watch?v=l887ZfoSJgE&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=19
https://www.youtube.com/watch?v=lugWR0nGL9I&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=20
https://www.youtube.com/watch?v=Pe0PHQmRFjc&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=21
https://www.youtube.com/watch?v=YLtDMW-nqTY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=22
https://www.youtube.com/watch?v=CT5SzZRuSm8&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=23
https://www.youtube.com/watch?v=NJg9Nhh4B3s&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=24
https://www.youtube.com/watch?v=ADRz_UMUtKg&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=25
https://www.youtube.com/watch?v=pLf7acamJZE&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=26
https://www.youtube.com/watch?v=cO9R4S0ea5E&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=27
https://www.youtube.com/watch?v=KgQOvl97fFk&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=28
https://www.youtube.com/watch?v=FBKRHLIgrXQ&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=29
https://www.youtube.com/watch?v=Z94n0G_v-u4&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=30
https://www.youtube.com/watch?v=qnHR_uat8Qs&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=31
https://www.youtube.com/watch?v=D5KUrG3mfWY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=32
https://www.youtube.com/watch?v=qaPklQip9Sc&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=33
https://www.youtube.com/watch?v=KrThPc81Mkw&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=34
https://www.youtube.com/watch?v=zIiIeLXa96o&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=35
https://www.youtube.com/watch?v=jSV7xsKOK7c&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=36
https://www.youtube.com/watch?v=jgSCMxNnB4s&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=37
https://www.youtube.com/watch?v=pM8tPGIRPyY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=38
https://www.youtube.com/watch?v=jgSCMxNnB4s&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=37
https://www.youtube.com/watch?v=pM8tPGIRPyY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=38
https://www.youtube.com/watch?v=LzR1MYUcbEQ&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=39
https://www.youtube.com/watch?v=qgp6Y2a2AAs&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=40
https://www.youtube.com/watch?v=U5zY_botYXY&list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW&index=41
--><noinclude>
* [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|31 stëcznika}}
* [[3 strëmiannika|03-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|2 strëmiannika}}
* [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|24 gòdnika}}
</noinclude>
6ome12mttnl4vfdqo6glnbxz7zmkkfv
Moduł:Kòntrola
828
12933
200603
198364
2026-05-26T17:51:51Z
Iketsi
3254
-[]
200603
Scribunto
text/plain
require("strict")
local resources = {
title = "Aùtoritatiwnô kòntrola",
encyklopediaTitle = "Jinternetowé encyklopedie",
otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë",
catMissingLabel = '[[Kategoria:Kontrola autorytatywna potrzebuje polskiej etykiety]]',
editLabelLink = '<span class="wdlink">[[[:d:%s|<span title="Brak polskiej etykiety">e</span>]]]</span>',
fallbackLabels = { "mul", "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" },
nativeTypes = { "P31", "P279" },
-- type descriptions
descriptions = {
p = "persóna",
k = "òrganizacjô",
v = "wëdarzenié",
w = "dzeło",
s = "dërżeniowé słowò",
g = "geograficzny òbiekt",
},
encyklopedie = {
"P7305 PWN",
"P5058 ETP", --osoby
"P6679 ETP", --sztuki
"P1417 Britannica",
"P5395 The Canadian Encyclopedia",
"P3365 Treccani",
"P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis
"P3123 SEP",
"P2924 stara БРЭ",
"P11514 nowa БРЭ",
"P4613 ЕСУ",
"P3222 NE.se",
"P4854 Uppslagsverket Finland",
"P6870 Nacionālā enciklopēdija",
"P4342 SNL",
"P7666 VLE",
"P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana
"P8313 DSDE",
"P7982 Hrvatska enciklopedija",
"P13596 PBM",
},
bonus = {
"P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]",
--"P402", -- identyfikator relacji OpenStreetMap
"P2038", -- identyfikator ResearchGate
"P1053", -- ResearcherID
"P3829 Publons",
"P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identyfikator osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska”
"P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej)
"P1153 Scopus",
"P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor,
"P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI),
"P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers),
"P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature),
"P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar,
"P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org
"P1146 World Athletics",
"P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl
"P2036", -- African Plant Database;
"P838 BioLib",
"P830 EoL",
"P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?)
"P1747 Flora of China",
"P1727 Flora of North America",
"P6094 FloraWeb",
"P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility
"P1421 GRIN",
"P3151 iNaturalist",
"P961 IPNI",
"P815 ITIS",
"P685 NCBI", -- NCBI,
"P6034 Plant Finder",
"P1070", -- PlantList
"P5037 Plants of the World",
"P3105 Tela Botanica",
"P960", -- Tropicos,
"P1772 USDA PLANTS",
"P821", -- CGNDB,
"P6263", -- Mindat,
"P842 Fossilworks",
"P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera
"P10585 CoL",
"P2426 xeno-canto",
"P10907 Paleobiology Database"
}
}
local has = function (entityId, propertyId)
return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0
end
local hasAny = function (entityId, properties)
for i, v in ipairs(properties) do
if has(entityId, v) then
return true
end
end
return false
end
local isHumanPerson = function(entityId)
for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do
if (v.mainsnak.snaktype == "value")
and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then
return true
end
end
for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do
if (v.mainsnak.snaktype == "value") then
local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]
if (id == 6581097) or (id == 6581072) then
return true
end
end
end
return false
end
local sources = {
{
name = "ISNI",
hint = "International Standard Name Identifier",
property = "P213",
link = function(id)
local linkId, x = string.gsub(id, " ", "")
return "https://isni.org/isni/"..linkId
end,
show = function(id)
local showId, x = string.gsub(id, " ", " ")
return showId
end,
},
{
name = "ORCID",
hint = "ORCID",
property = "P496",
link = function(id)
id = string.gsub(id, "-", "")
return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16)
end,
show = function(id)
id = string.gsub(id, "-", "")
return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16)
end,
},
{
name = "VIAF",
hint = "Virtual International Authority File",
property = "P214",
link = function(id)
return "http://viaf.org/viaf/"..id
end,
},
{
name = "ULAN",
hint = ":en:Union List of Artist Names",
property = "P245",
link = function(id)
return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id
end,
},
{
name = "Europeana",
hint = "Europeana",
property = "P727",
link = function(id)
return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html"
end,
},
{
name = "LCCN",
hint = "Library of Congress Control Number",
property = "P244",
link = function(id)
return "http://lccn.loc.gov/"..id
end,
},
{
name = "GND",
hint = "Gemeinsame Normdatei",
property = "P227",
link = function(id)
return "http://d-nb.info/gnd/"..id
end,
},
{
name = "NDL",
hint = ":de:Web NDL Authorities",
property = "P349",
link = function(id)
return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id
end,
},
{
name = "LIBRIS",
hint = "LIBRIS",
property = "P5587",
link = function(id)
return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id
end,
},
{
name = "SELIBR",
hint = "LIBRIS",
property = "P906",
disable = function(entityId)
return has(entityId, "P5587")
end,
link = function(id)
local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id
return "http://libris.kb.se/auth/"..id
end,
},
{
name = "BnF",
hint = "Bibliothèque nationale",
property = "P268",
link = function(id)
return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id
end,
},
{
name = "SUDOC",
hint = "Système Universitaire de Documentation",
property = "P269",
link = function(id)
return "http://www.idref.fr/"..id
end,
},
{
name = "SBN",
hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale",
property = "P396",
link = function(id)
return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id
end,
},
{
name = "NLA",
hint = "Biblioteka Narodowa Australii",
property = "P409",
link = function(id)
return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id
end,
},
{
name = "BNCF",
hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji",
property = "P508",
link = function(id)
return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id
end,
},
{
name = "NKC",
hint = "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej",
property = "P691",
link = function(id)
return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id
end,
},
{
name = "DBNL",
hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren",
property = "P723",
link = function(id)
return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id
end,
},
{
name = "RSL",
hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa",
property = "P947",
link = function(id)
return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id
end,
},
{
name = "BNE",
hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa",
property = "P950",
link = function(id)
return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id
end,
},
{
name = "BNR",
hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii",
property = "P1003",
link = function(id)
return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10"
end,
},
{
name = "NTA",
hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa",
property = "P1006",
link = function(id)
--return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id
return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id
end,
},
{
name = "BIBSYS",
hint = "BIBSYS",
property = "P1015",
link = function(id)
return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id
end,
},
{
name = "CALIS",
hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统",
property = "P270",
link = function(id)
return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23"
end,
},
{
name = "CiNii",
hint = ":jp:CiNii",
property = "P271",
link = function(id)
return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id
end,
},
{
name = "Open Library",
hint = "Open Library",
property = "P648",
link = function(id)
return "https://openlibrary.org/books/"..id
end,
},
{
name = "PLWABN",
hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)",
property = "P7293",
link = function(id)
return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id
end,
},
{
name = "NLP",
hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)",
property = "P1695",
disable = function(entityId)
return has(entityId, "P7293")
end,
link = function(id)
if id:byte(1) ~= 65 then
local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id
return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id
end
local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id
return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id
end,
},
{
name = "NUKAT",
hint = "NUKAT",
property = "P1207",
link = function(id)
local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$")
or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$")
if not good then
local prefix = string.sub(id,1,1)
local number = string.sub(id,2)
local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20"
good = prefix..infix..number
end
local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20')
return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid
end,
},
{
name = "OBIN",
hint = "Dictionary of National Biography",
property = "P1415",
link = function(id)
return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id
end,
},
{
name = "J9U",
hint = "Biblioteka Narodowa Izraela",
property = "P8189",
link = function(id)
return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id
end,
},
{
name = "PTBNP",
hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii",
property = "P1005",
link = function(id)
return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id
end,
},
{
name = "CANTIC",
hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya",
property = "P1273",
link = function(id)
return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id
end,
},
{
name = "LNB",
hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy",
property = "P1368",
link = function(id)
return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG"
end,
},
{
name = "NSK",
hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu",
property = "P1375",
link = function(id)
return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10"
end,
},
{
name = "BNA",
hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina",
property = "P3788",
link = function(id)
return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10"
end,
},
{
name = "CONOR",
hint = ":sl:CONOR",
property = "P1280",
link = function(id)
return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id
end,
},
{
name = "BNC",
hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile",
property = "P1890",
link = function(id)
return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id
end,
},
{
name = "ΕΒΕ",
hint = "Grecka Biblioteka Narodowa",
property = "P3348",
link = function(id)
return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id
end,
},
{
name = "BLBNB",
hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa",
property = "P4619",
link = function(id)
return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id
end,
},
{
name = "KRNLK",
hint = "Biblioteka Narodowa Korei",
property = "P5034",
link = function(id)
return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id
end,
},
{
name = "LIH",
hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa",
property = "P7699",
link = function(id)
return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH")
end,
},
{
name = "NSZL",
hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego",
property = "P3133",
link = function(id)
return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id
end,
},
{
name = "RISM",
hint = "Répertoire International des Sources Musicales",
property = "P5504",
link = function(id)
return "https://rism.online/"..id
end,
},
{
name = "GIA",
hint = "Getty Iconography Authority",
property = "P5986",
link = function(id)
return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id
end,
},
-- Zawsze na końcu / Always last !!!
{
name = "WorldCat",
hint = "WorldCat",
property = "P10832",
link = function(id)
return "https://entities.oclc.org/worldcat/entity/"..id
end,
},
}
local getDescription = function (entityId, force)
local needLabel = false
local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId)
local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'pl')
if not label then
label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul')
end
if not label then
for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do
label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l)
if label then
needLabel = true
break
end
end
end
if site and label then
return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel
elseif site then
return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel
elseif label then
return label, needLabel
elseif force then
return entityID, true
end
end
local findDescription = function (entityId, sourceProps)
local alt = nil
for i, prop in ipairs(sourceProps) do
for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do
if (v.mainsnak.snaktype == "value")
and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then
local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id
-- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]
local description, needLabel = getDescription(qid, false)
if description and not needLabel then
return description, false
end
alt = alt or description
end
end
end
return alt, alt
end
local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after)
local determineDnbType = function()
if isHumanPerson(entityId) then
return "p"
end
-- pozostałe testy
if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then
return "s"
elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then
return "p"
elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then
return "w"
elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then
return "k"
elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then
-- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property
return "g"
end
end
local editLabelLink = ""
local typClass = "normdaten-andere"
local description = ''
local needLabel = false
if entityId then
local typ = determineDnbType() or "fehlt"
typClass = "normdaten-typ-"..typ
if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then
description, needLabel = getDescription(entityId, true)
if needLabel then
editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId)
end
elseif typ == 'p' then
-- "człowiek" -> "osoba"
description = resources.descriptions[typ]
else
description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes)
description = description or resources.descriptions[typ]
end
end
if needLabel then
description = description..resources.catMissingLabel
end
if description and (#description > 0) then
title = title..' (<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink
end
table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">')
table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>')
if before then table.insert(result, 3, before) end
if after then table.insert(result, after) end
table.insert(result,"</div>")
end
local formats = {
classic = function(info, identifiers)
local result = {}
table.insert(result, "[[")
table.insert(result, info.hint)
table.insert(result, "|")
table.insert(result, info.name)
table.insert(result, "]]")
local show = info.show or function(id) return id end
for i, id in ipairs(identifiers) do
table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",")
table.insert(result, " <span class=\"uid\">[")
table.insert(result, info.link(id))
table.insert(result, " ")
table.insert(result, show(id))
table.insert(result, "]</span>")
end
return table.concat(result, "")
end,
mini = function(info, identifiers)
local result = {}
if #identifiers == 1 then
-- simple link with authority name
local id = identifiers[1]
table.insert(result, "[")
table.insert(result, info.link(id))
table.insert(result, " ")
table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name))
table.insert(result, "]")
return table.concat(result, "")
end
table.insert(result, info.name)
for i, id in ipairs(identifiers) do
table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",")
table.insert(result, " [")
table.insert(result, info.link(id))
table.insert(result, " ")
table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i)))
table.insert(result, "]")
end
return table.concat(result, "")
end,
}
local show = function(entityId, argStyle)
local identifiers = function (info)
local result = {}
if info.disable and info.disable(entityId) then
return result;
end
for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do
if v.mainsnak.snaktype == "value" then
table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value)
end
end
return result
end
local result = {}
local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic
for i, info in ipairs(sources) do
local list = identifiers(info)
if #list > 0 then
table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>")
end
end
if #result > 0 then
insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>")
return table.concat(result, "");
end
end
local findPropertyDescription = function(pid)
local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"})
if not description or (#description == 0) or needLabel then
description, needLabel = getDescription(pid, false)
if not description or (#description == 0) or needLabel then
mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy")
else
mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy")
end
end
return description, needLabel
end
return {
["Dokumentacja"] = function(frame)
local result = {}
table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n")
for i, v in ipairs(sources) do
if i > 0 then
table.insert(result, "|-\n")
end
table.insert(result, "|")
table.insert(result, v.name)
table.insert(result, "\n")
table.insert(result, "|[[:d:Property:")
table.insert(result, v.property)
table.insert(result, "|")
table.insert(result, v.property)
table.insert(result, "]]\n")
table.insert(result, "|[[")
table.insert(result, v.hint)
table.insert(result, "]]\n")
end
table.insert(result, "|-\n")
table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n')
for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do
local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$")
if not pid then
pid = b
end
local description, needLabel = findPropertyDescription(pid)
if name or (description and not needLabel) then
table.insert(result, "|-\n")
table.insert(result, "|")
table.insert(result, name or '')
table.insert(result, "\n")
table.insert(result, "|[[:d:Property:")
table.insert(result, pid)
table.insert(result, "|")
table.insert(result, pid)
table.insert(result, "]]\n")
table.insert(result, "|")
table.insert(result, description or '')
table.insert(result, "\n")
end
end
table.insert(result, "|-\n")
table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n')
for i, b in ipairs(resources.bonus) do
local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$")
if not pid then
pid = b
end
local description, needLabel = findPropertyDescription(pid)
if name or (description and not needLabel) then
table.insert(result, "|-\n")
table.insert(result, "|")
table.insert(result, name or '')
table.insert(result, "\n")
table.insert(result, "|[[:d:Property:")
table.insert(result, pid)
table.insert(result, "|")
table.insert(result, pid)
table.insert(result, "]]\n")
table.insert(result, "|")
table.insert(result, description or '')
table.insert(result, "\n")
end
end
table.insert(result, "|}")
return table.concat(result, "")
end,
["Pokaż"] = function (frame)
local args = frame.args
local parent = frame:getParent().args
local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage()
if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then
entityId = args[1] or parent[1] or entityId
end
if not entityId then
return
end
local argStyle = args.style
local result = {
-- typical result
show(entityId, argStyle)
}
local group = false
local idGroupOfHumans = 'Q16334295'
for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do
if v.mainsnak.snaktype == "value" then
local id = v.mainsnak.datavalue.value.id
if id == idGroupOfHumans then
group = true
break
end
local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans })
if not status then
-- za dużo wywołań, max 3
break
end
if r then
group = true
break
end
end
end
if group then
local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527")
-- dodawaj nie więcej niż 5 osób dodatkowo
if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then
for i, v in ipairs(p527) do
if v.mainsnak.snaktype == "value" then
local id = v.mainsnak.datavalue.value.id
-- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"])
if isHumanPerson(id) then
local s = show(id, argStyle)
if s then
table.insert(result, s)
end
end
end
end
end
end
-- czas na bonusy
local genericPrinter = false -- lazy loaded
local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems)
local bonus = {}
for i, b in ipairs(bonusItems) do
local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$")
if not pid then
pid = b
end
local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid)
if prop and (#prop > 0) then
local description = name
local needLabel = false
if not description then
description, needLabel = findPropertyDescription(pid)
end
if description and (#description > 0) and not needLabel then
local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$"
local uids = {}
for j, p in ipairs(prop) do
if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then
local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id
mw.logObject(p, "KA BAD DATA")
else
-- lazy loading once
genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string")
local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {})
if s and (#s > 0) then
local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern)
if link then
table.insert(uids, s)
end
end
end
end
if #uids > 0 then
local info = {
show = function(s)
local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern)
return id
end,
link = function(s)
local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern)
return link
end,
}
local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$")
if hint then
info.hint = hint
info.name = name
else
local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$")
if name then
info.hint = sitelink
info.name = sitelink
else
info.hint = ":d:Property:"..pid
info.name = description
end
end
local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic
table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids))
end
end
end
end
if #bonus > 0 then
insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n")
for i, b in ipairs(bonus) do
table.insert(result, b)
end
end
end
loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie)
loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus)
if #result > 0 then
table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">')
table.insert(result, "</div>")
return table.concat(result, "")
end
end,
["Zestaw"] = function (frame)
local t = frame.args["tytuł"] or "[[Kontrola autorytatywna]]"
local e = frame.args["pusto"]
local sd = require("Module:Wikipòdôwczi/select")
local f = require("Module:Wikipòdôwczi/format")
local result = {}
local i = 1
while true do
local p = frame.args[i]
if not p then
break
end
local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {})
if qid then
local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid)
if pqid then
local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..": "..f.run(frame, pid, prop)
table.insert(result, s)
end
end
i = i + 1
end
if #result > 0 then
table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">')
table.insert(result, 2, t)
local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1)
table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":")
table.insert(result, "</div>")
return table.concat(result)
end
return e
end,
}
fjtenz7im218grdsah2w3kglfnc3bcm
Brëkòwnik:RemusWej/zapisownik6
2
13007
200510
2026-05-26T13:49:36Z
RemusWej
14718
Ùsôdzonô nowô starna "{{Pòliticznô partiô | mióno = Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë | òryginalné mióno = Tisztelet és Szabadság Párt | logo = TISZA_2024.svg | krôj = {{Krôj pòdôwczi Madżarskô}} | skrócënk = Tisza | przédnik = [[Mòdżorów Pioter]] | przédny sekretéra = | ùsôdztwò = 23 pajicznika 2020 | rozrzeszënié = | adrésa = 3330…"
200510
wikitext
text/x-wiki
{{Pòliticznô partiô
| mióno = Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë
| òryginalné mióno = Tisztelet és Szabadság Párt
| logo = TISZA_2024.svg
| krôj = {{Krôj pòdôwczi Madżarskô}}
| skrócënk = Tisza
| przédnik = [[Mòdżorów Pioter]]
| przédny sekretéra =
| ùsôdztwò = 23 pajicznika 2020
| rozrzeszënié =
| adrésa = 3330 Eger, Dobó István utca 16
| nôlëżnicë =
| deja = chrzescëjańskô demòkracëjô, kònzerwatiwnô liberalëzna, proeùropejizna, procëmkòrupcijnota
| ékònomiczni pòzdrzatk= wòlni rënk
| wielnota =
| midzënôrôdné =
| eùrokarno = Karno Eùropejsczi Lëdowi Partëjë
| młodzëznówkô = Peace – Ifjúsági Tisza Sziget
| białkòwkô =
| farwë = {{Legéńda|#091b3f|czôrni}}{{Legéńda|#89E7FF|jasnomòdri}}{{Legéńda|#ED4551|czerwióni}}{{Legéńda|#FFFFFF|biôłi}}{{Legéńda|#24B574|zélóni}}
| commons =
| jinternetowô starna = https://magyartisza.hu
| mańdatë = Jo
| mańdatë1_titël = Pòsélcë na ùstãpùjącé Nôrôdné Zéńdzenié
| mańdatë1 = {{ùdzél|0|199|#89E7FF}}
| mańdatë2_titël = Pòsélcë na przińdné Nôrôdné Zéńdzenié
| mańdatë2 = {{ùdzél|141|199|#89E7FF}}
| mańdatë3_titël = Kòmitatowé radzëcëlë
| mańdatë3 = {{ùdzél|0|381|#89E7FF}}
| mańdatë4_titël = Przédné Zéńdzenié [[Bùdapeszt|Bùdapesztu]]
| mańdatë4 = {{ùdzél|10|33|#89E7FF}}
| mańdatë5_titël = Eùropòsélcë <br> (madżarsczé môlë)
| mańdatë5 = {{ùdzél|7|21|#89E7FF}}
| mańdatë6_titël =
| mańdatë6 =
| mańdatë7_titël =
| mańdatë7 =
| mańdatë8_titël =
| mańdatë8 =
| mańdatë9_titël =
| mańdatë9 =
| mańdatë10_titël =
| mańdatë10 =
| mańdatë11_titël =
| mańdatë11 =
| mańdatë12_titël =
| mańdatë12 =
}}
'''BÔCZENK''': Hewòtna starna jesz nie je skùńczónô! Proszã ò wstrzimanié sã òd samòstójnégò przenoszeniégò ji do Wikipedëjë.
'''Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë''' (madż. ''Tisztelet és Szabadság Part''), lepi znónô pòd krócëchną pòzwą '''TISZA''' (czët. ''Tisa''), abò '''Partëjô Tisza''' (madz. ''Tisza Párt'') je [[Madżarskô|madżarską]] pòliticzną partëją, ùsôdzóną w 2020 rokù. Mô òna wëstrzôdnoprawiznowi, kònzerwatiwno-liberalni, proeùropejsczi a pòpùlisticzni pòzdrzatk. Òd 2024 rokù ji przédnikã je [[Mòdżorów Pioter]], pòd jaczégò przédnictwã Tisza ùzwëska [[Parlamentarnô welacëjô w Madżarsce w 2026 rokù|dwa lata pózni]] dwie trzecë mańdatów w Nôrôdnim Zéńdzeniém, òdpichającë pò 16 latach òd przédnictwa donëchczas rządzący Fidesz.<ref>[https://www.origo.hu/belpol/2026/04/valasztas-2026-vegeredmeny-tisza-part-fidesz-mi-hazank Rëchòwanié głosów je skùńczóné,më pòkazujemë òficjalné wińdzenié.], origo.hu, 20 łżëkwiata A.D. 2026 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>
==Historëjô==
===Ùsôdzenié===
Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë òsta ùsôdzónô 23 pajicznika 2020 rokù bez Sabów Atilã a Déaków Baltazara, miewcã môlowégò Radia Eger<ref>Na radiosztacëjô ju nie òbstoji.</ref> a radzëcëla Egeru z rëmieniégò Fideszu w latach 2000.<ref>Déaków Baltazar béł nôlëżnikã Fideszu do 2009 rokù, czej gardowé sztrukturë ti partëjë w Egerze òstałë rëmniãté bez ji òglowòmadżarsczé przédnictwò. Ga ùsôdzónô nowé, nie òstôł òn do nich przëjimniãti. </ref><ref>Lendżelów Tibór: [https://hvg.hu/itthon/20240410_magyar-peter-partja-tisztelet-es-szabadsag-part-valasztas-egri Mòdżorów Pioter miôł przëjimniãté ùspióną "wòlną òd dejologije, westrzódnoprawiznową" partëjã, jakô nie mia bróné ùdzélù w welacëjach a wëzwëskôł jakno swòją.]], hvg.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>Piérszim przédnikã partëjë òstôł Sabów Atila, a pòdprzédnikama- Déaków Baltazar a Szomodiowô Elżbieta. W pierwòsznych założënkach Tisza mia bëc partëją "wòlną òd dejologijë" a nie ùmôlnia sã ni pò lewi, ni pò prawi starnie madżarsczi pòliticzni binë.<ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> Pierszą pòdjimizną nowi partëjë bëłô réza òbadwóch przédników pò cawni Madżarsce, jaką ùpùblicznialë w fòrmie wideòbloga na platfòrmie YouTube. Przédnikóm towarzëł aùtôł z przëwôrką, na jaczé bëłë mërczi partëjë a madżarsczé fanë. Pòwsta téż ji jinternetowô starna, dze mòżna bëło m.jin. zapòznac za nônejsczą, dwadzestopąnktową programą Tiszë. <ref>[https://web.archive.org/web/20240410183603/https://tiszteletpart.hu/ Dôwnô starna Tiszë],zaarchiwizowónô z [https://tiszteletpart.hu/ òryginalni starnë] [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>
Tisza chca wësztartowac w [[Parlamentarnô welacëjô w Madżarsce w 2022 rokù|parlamentarny welacëjë w 2022 rokù]], równak nie ùda jima sã wëstawic swòji krajowi lëstë, ni jindiwidualnych kandidatów w jednomandatowich òbéńdach, nawetka w Egerze.<ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> W lëpińcu ji przédnicë próbòwalë jesz z dwoma jinszima partëjama wëstąpic z pòdjimizną referendum w sprawie wejscégò Madżarsczi do Eùropejsczi Prokùraturë. Pòdjimizna równak òsta òdrzëcónô bez fòrmalné felënczi. Òd tégò czasu partëjô òprzësta na jaczis czas aktiwnotë. <ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref>
===Doparłãczenié Mòdżora a eùrowelacëjô w 2024 rokù===
Zwrotnym pąnktã w historëjë partu bëło doparłãczenié do négò [[Mòdżorów Pioter|Mòdżorów Piotera]], dôwnégò nôlëżnika Fideszu, jaczi w 2024 rokù òdëszëdł z partëjë pò [[Òbłaskawieniowô pòmiana Nowakòwi Katarzënë|pòmianie]] zrzeszóny z òbłaskawieniém bez prezidentkã Madżarsczi Nowakòwą Katarzënã pòdprzédnika dzecny chëczë òdpòwiedzalnégò za tajenié pedofilsczich aktów jegò pòdwëższégò. W pòmianã bëłô zaangażowónô téż dôwnô Mòdżorowô białka, Wòrgòwnô Judita, chtërna jakno minystérka sprawiedlëwòtë kòntrasygnowa òbłaskawienié. Pò zwãcznych wëdowiédzach dlô òpòzicijnëch mediów a ùjawnieniém wielu jinszich pòmianów sparłãczónëch z Fideszowim przédnictwã, Mòdżorów miôł zorganizowóné czilë wiôldżich procëmrządowich manifestacëjów. Kòl négò zapëzgla sã téż rësznota, pòzwónô pózni Talpra Magyarok Közössége (madż. ''Wëcmanizna "Pòwstanita, Madżarowie!"''). Chcącë wząc ùdzél w mający môl w nym rokù [[Welacëjô do Eùropejsczégò Parlameńtu w Madżarsce w 2024 rokù|eùrowelacëji]], Mòdżor mùszôł miec nalazłé partëjã, z jaczi bë mógł wësztartowac. <ref>Pòdlë madżarsczégò welôwnégò zôkònu w welacëjach do Eùropejsczégò Parlameńtu mògą brac ùdzél blós partëjë, jaczi w dniu ògłoszeniégò welacëjë òbstojałë. Timczasã prezident Madżarsczi Szuljoków Tomôsz miôł rozpisóną eùrowelacëjã w 2024 rokù czilë dni pò ògłoszeniém bez Mòdżora chãcbë sztartu w ni, co bëło lëżnoscą, dlô jaczi ni mógł òn wejsc do welacëjë ùsôdzóną bez se na spòdlim swòji rësznotë partëją, bò jeżlë òn bë taką miôł ùsôdzóné, bëło bë to ju pò rozpisaniém welacëjë. Stądka jedurną òpcëją dlô wëcmaniznë Talpra Magyarok a ji przédnika béł sztart w òpiarcém ò ju òbstojący part. </ref> Jegò wëbiér pôdł prawie na Tiszã, bò Mòdżorów ùznôł, eż na partëjô mô programã nôblëższą deji jegò rësznotë, a sómô pòzwa, tak w fùl wersëjë, jak w skrócënkù, mô bëlné zrzeszë. Nôlëżnicë TMK z czasã zajãlë wikszosc wôrtnich stanowiszczów w partëjë, a sóm Mòdżorów òstôł ji pòdprzédnikã, a téż przédnim kandidatã na eùrowelacëjny lëscë Tiszë. <ref name=":1">Czeków Bòlasz, Hòrwat-Kawajowô Andreja:[https://telex.hu/english/2024/04/11/peter-magyar-announces-his-party Mòdżorów Pioter ògłoszëł swòją partëjã], telex.hu, 11 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Anielsczi jãzëk|aniel.]])</ref>
Mającô môl 9 czerwińca eùrowelacëjô skùńcza sã zwënégą partù, jaczi ùzwëskôł 29,6% głosów, co bëło drëdżim pò Fideszu, wińdzeniém w Madżarsce a przełożëło sã na 7 mańdatów na 21 namieniónëch Madżaróm. <ref name= ":2">[https://vtr.valasztas.hu/ep2024 Wińdzenié welacëjë do Eùropejsczégò Parlamentu], Krajowé Welôwné Bióro, 7 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Anielsczi jãzëk|aniel.]]) </ref> Eùropòsélcë Tiszë doparłãczëlë do karna Eùropejsczi Lëdowi Partëjë w Eùropejsczim Parlamence, nie wchôdającë równak w ji òbrëmienié, co spòwòdowa wińscé z EPP mdący kòalicjantã Fideszu Chrzescëjańskò-Demòkratny Lëdowi Partëjë. <ref>Sóm Fidesz béł wińszłi z EPP 18 strëmiannika 2021 rokù, pò dwóch latach zawieszeniégò bez przédnictwò eùropartëjë w prawach nôlëżnika. </ref> <ref>Herczegów Mark: [https://444.hu/2024/06/18/a-tisza-part-felvetele-miatt-a-kdnp-kilep-az-europai-neppartbol W związku z przëjimniãcém Partëjë Tisza, KNDP mdze weszłô z EPP], 444.hu, 18 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> Tarrów Zoltan òstôł przédnikã delegacëjë Tiszë do EPP, Kùljów Ãdris òstôł pòdprzédnikã Kòmisëjë Òbarnë Nôtërnégò Strzodowiszcza (ENVI), a Gerszeniowô Gabriela- pòdprzédniczką Kòmisëjë Regionalnégò Rozwiju. <ref>Gyevajów Zoltan: [https://www.szabadeuropa.hu/a/igy-valtotta-meg-a-tisza-part-a-belepojegyet-europaba/33061127.html Na nen ôrt Tisza mia dostóné bilietã do Eùropë],Radio Wòlnô Eùropa, 17 zélnika A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
===Samòrządzenowô welacëjô w 2024 rokù===
W tim sómim rokù mia w Madżarsce môl [[Samòrządzënowô welacëjô w Madżarsce w 2024 rokù|samòrządzënowô welacëjô]]. Tisza pòstanowiłô nie brac ùdzélù w wikszoscë miónków, ògreńczającë sã blós do [[Samòrządzënowô welacëjô w Bùdapeszce w 2024 rokù|wëstawieniégò kandidatów]] do [[Przédné Zéńdzenié Bùdapesztu|Przédnégò Zéńdzeniégò Bùdapesztu]], w jaczich ùzwëska 216 609 głosów (27,34 %), wprowadzającë do Zéńdzeniégò 10 radzëcëlów a ùsôdzającë w nim drëdżé co do wiôlgòtë karno.<ref> [https://vtr.valasztas.hu/onk2024/valasztopolgaroknak/jelolo-szervezetek/1519?tab=results&filter=country Tisza- Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë], Krajowé Welôwné Bióro, 9 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
===Przërëchtowania do parlamentarni welacëjë===
===="Głos nôrôdu"====
W strëmiannikù 2025 rokù Mòdżorów ògłoszëł rozpòczãcé niefòrmalny wëdowiédzë, w jaczi prosył Madżarów ò òdpòwiédz na 13 pëtaniów. Pëtowina mògłô bëc wëfùlowónô jaderno abò òsoblëwò, a ji wińdzenié mia bëc dargòwskôzą dlô dalszich dzejaniów Tiszë. Wzãło w ni ùdzél 1 137 266 sztëk lëdzy. Òkróm slédnégò pëtaniégò, tikającégò sã nôlëżnictwa [[Ùkrajina|Ùkrajińsczi]] w [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijë]], dze dbë bëłë barżi pòdzélóné, na wszëtczé òstałé pëtania wicy jak 90% respòndentów wëlowa za "Jo".<ref name= :"3">[https://24.hu/belfold/2025/04/13/magyar-peter-tisza-part-nemzet-hangja-szavazas-eredmeny/ Głos Nôrôdu: 98,7 za nôlëżnictwã Madżarsczi w EÙ,58,2% za nôlëżnictwã Ùkrajińsczi- Tiszowé przédnictwò mia bë zrobic referendum w ti drëdżi sprawie], 24.hu, 13 łżëkwiata A.D. 2025 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref> Hewò fùl wińdzenié wëdowiédzë:<ref name= :"3">[https://24.hu/belfold/2025/04/13/magyar-peter-tisza-part-nemzet-hangja-szavazas-eredmeny/ Głos Nôrôdu: 98,7 za nôlëżnictwã Madżarsczi w EÙ,58,2% za nôlëżnictwã Ùkrajińsczi- Tiszowé przédnictwò mia bë zrobic referendum w ti drëdżi sprawie], 24.hu, 13 łżëkwiata A.D. 2025 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+
! rowspan="3" |Numr
! rowspan="3" |Pëtanié
! colspan="2" |Wińdzenié
|-
!Jo %
!Nié %
|-
! style="background:#1aff00;" |
! style="background:#ff0000;" |
|-
|style="text-align: right;"|1
|Jës Të zgòdą na wprowadzenié Penzionerowi SZÉP-òwi kartë ò maksimalny roczni wôrtnocë 200 tësąców [[Forint|forintów]], jaką bë mòżna zapłacëc za jestkù, medicinë a zdrowòtną òpiékã?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.3'''
|style="text-align: right;"|7.7
|-
|style="text-align: right;"|2
|Jes Të zgòdą na ògreńczenié VAT-owi sôdzczi na medicinë do 0%?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.5'''
|style="text-align: right;"|7.5
|-
|style="text-align: right;"|3
|Jes Të zgòdą, eż państwò nie nót wëzwëskiwac bùdżetowich strzódków do wspiéraniégò priwatnich jinwesticëjów w zdrowòtną òpiékã ë nót namienic przënômni 500 miliónów fòrintów dodôwkòwich strzódków na rok dlô rozwiniãcégò pastwòwi systemë zdrowòtny òpieczi?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.3'''
|style="text-align: right;"|1.7
|-
|style="text-align: right;"|4
|Jës Të zgòdą, abë òdzwëskóny nôrôdny majątk wëzwëskac na edukacëjã, zdrowòtną òpiekã a rozwój wsów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''99.3'''
|style="text-align: right;"|0.7
|-
|style="text-align: right;"|5
|Jës Të zgòdą, eż pòdatk VAT na zdrową jôdã nót wënoszëc nie wicy, jak 5 procentów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.4'''
|style="text-align: right;"|1.6
|-
|style="text-align: right;"|6
|Jës Të zgòdą na pòwszéchné òbniżenié [[Wzątkòwi pòdatk|wzątkòwégò pòdatkù]] do 9 procentów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''81.9'''
|style="text-align: right;"|18.1
|-
|style="text-align: right;"|7
|Jës Të zgòdą na warniãcé katë [systema, dze geszeftman mòże płacëc jeden, ùlëtczóny pòdatk, miast wielu wielnëch] tam, dze òna dzeja?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''90.7'''
|style="text-align: right;"|9.3
|-
|style="text-align: right;"|8
|Jës Të zgòdą na dodôwkòwé òpòdatkowanié aktiwów wikszich jak 5 miliardów fòrintów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''96.1'''
|style="text-align: right;"|3.9
|-
|style="text-align: right;"|9
|Jës Të zgòdą, eż Madżarskô nót òstac nôlëżnikã [[Europejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnië]] a [[NATO]]?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.7'''
|style="text-align: right;"|1.3
|-
|style="text-align: right;"|10
|Jës Të zgòdą, eż [[Premiéra Madżarsczi|premiéra]] nót miec mòżlëwòta sprawowaniégò swòji fónkcëjë blós bez dwie kadencëjë, maksimalno bez òsmë lat?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''96.5'''
|style="text-align: right;"|3.5
|-
|style="text-align: right;"|11
|Jës Të zgòdą, eż samòrządzënë nót miec nazôd swòjé kòmpetencëjë, jinstitucëjë a zasobë w òbrëmieniém szkòłowiznë, słëżbë zdrowiégò a socjalny słëżbë?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.8'''
|style="text-align: right;"|1.2
|-
|style="text-align: right;"|12
|Jës Të zgòdą, eż premiérowô miesãcznô płôcô nót wënoszëc maksimalno 2,5 milióna fòrintów a pòsélsczé wzątczi nót bëc zmniszóné ò pòłówã?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.1'''
|style="text-align: right;"|7.9
|-
|style="text-align: right;"|13 (+1)
|Pòpiérôsz Të wejscé [[Ùkrajina|Ùkrajińsczi]] do Eùropejsczi Ùnië?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''58.2'''
|style="text-align: right;"|41.8
|}
====Przódëwelacëjô w 2025 rokù====
Pòd kùńc 2025 rokù Tisza w dëbeltturowich przódëwelacëjach wëbralë 103 z 106 kandidatów w [[Welôwné òbéńdë w Madżarsce|jednomandatowich welôwnych òbéńdach]] na przińdnoroczną welacëjã. W kôżdi z òbjimniãtëch przódëwelacëją òbéńdów do miónków stanãło pò trzech kandidatów. Do welowaniégò wëzwëskano przerobióny [[Bòrdów spòsób]], a zawelowac mògli wszëtcë nôlëżnicë Tiszowich Òstrowów, jaczi bëlë wicy jak 16 lat stôri. W drëdżim turze mòżlëwòtã wëlowaniégò mielë ju wszëtcë òbiwatele Madżarsczi, jaczi bëlë wicy, jak 18 lat stôri a tam welowano na dwóch òstałich kandidatów. Dobëwników ògłoszono 28 smùtana 2025 rokù.
===Parlameńtarnô welacëjô w 2026 rokù===
Òb parlameńtarną kampanijã Tisza przëjimna zewiszcze "Most vagy soha!" (Terôzka, abò nigdë!), z czegò słowò "soha" bëło na plakatach sztrichniãté. Òb nen czas przédnik Tiszë [[Mòdżorów Pioter]] miôł òbjachóné wszëtczé 106 jednomańdatowé òbéńdë, dającë nawetka trzë gôdczi na dzéń. W parlameńtarni kampanijë Tisza skòncentrowa sã na kòrupcëjë Fideszowégò przédnictwa, rosnącym ùbósztwie zwëkłich Madżarów a lëchim stóju pùblëcznych ùsługów, nie nëkającë równak téż przed kritiką zgrupkòwaniów òpòwiôdny procëmòrbanowsczi òpòzicëjë, co Mòdżorów pòdczôrchnął na zéńdzeniém, jaczé 7 séwnika 2025 rokù miôł zorganizowóné w Balatonőszöd, dze w 2006 rokù Dżurczaniów Frãcëszk, jaczi tëdë béł premiérą Madżarsczi wëgłoszëł niesłôwną [[Ősôdzkô gôdka|Ősôdzką gôdkã]]. W swòji gôdcë Mòdżor skritikòwół równo Òrbana, jak i Dżurczania za jich związczi z prezidentã [[Ruskô|Rùsczi]] Pùtinów Włodzmiérzã, godając, eż "jeden wspiérôł Pùtina z lewiznë, a drëdżi z prawiznë". Znóny z òrganizowónych w òbrëmieniém swòji spòlëznowi rësznotë wiôldżich procëmfideszowich manifestacëjôw Mòdżorów zorganizowôł téż òb parlamentarną kampanijã téż taczi dwie, z jaczich slédnô mia môl 15 strëmiannika 2026 rokù w [[Bùdapeszt|Bùdapeszc]]e, z leżnoscë roczëznë madżarsczi rewòlucëjë. Bëłô to téż nôwikszô z Mòdżorowich manifestacëjów,w jaczi brało ùdzél pół milióna sztëk lëdzy, jaczi bëlë przëszli òd Placu Déaków Frãcëszka do Placu Herojów. Òkróm òblëkłégò w nôrôdné ruchna Mòdżora, pòd kùńc wëdarzëniégò na binie wëstãpilë kandidacë startujący z rëmieniégò Tiszë w [[Welôwné òbéńdë w Madżarsce|jednomandatowich òbéńdach]] ë pòliticzné znajôrzë, a kòncert da [[Csézy]], spiéwôczka reprezentującô Madżarskã na Eùrowizëjë w 2008 rokù a kandidatka Tiszë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò z [[7. òbéńda Borszod-Abaùj-Zemplénu|sétmi òbéńdë kòmitatu Borszod-Abaùj-Zemplén]].
Mającô môl 12 łżëkwiata 2026 rokù [[Parlameńtarnô welacëjô w Madżarsce w 2026 rokù|welacëjô]] skùńcza sã stolëmną zwënégą Tiszë. Z wińdzeniém 55,26% partëjô ùzwëska 96 mańdatów w jednomańdatowich welôwnych òbéndach a 45 mańdatów z òglowòpaństwòwi lëstë. Wëcmanim to da 141 mańdatów a pòzwòlëło dobëc Tiszë kònstitucijną wikszosc. Je to nôlepszé wińdzenié, jaczi czejkòlwiék òd 1989 rokù ùzwëska pòjedinczô pòliticznô partëjô w Madżarsce. W swòji piérszi gazétni kònferencëjë pò welacëjë Mòdżorów ògłoszëł swòji plan państwòwi refòrmë, zapòwiadającë warniãcé znikwiónëch pòdlë négò bez Òrbana "rządów zôkònu" ë "systemë kòntrolów a balansów", a téż pòwôżné pòzmianë w ùchwalóny w 2011 rokù bez Fidesz kònstitucëji. Jednym z jegò kònstitucëjnych bédënków je ògréńczenié mòżëbnych kadencëjów na stanowiszczu premiérë do dwóch.
===Przédnictwò Tiszë===
9 maja 2026 rokù ùkònstitułowôło sã Nôrôdné Zéńdzenié 10. kadencëjë, jaczi tégò sómégò dnia pòwòła [[Mòdżorowé przédnictwò]], składającé sã z nôlëżników Tiszë a niezanôlëżnych minystrów. Za jegò pòwòłaniém welowëlë wszétczé pòsélcë Tiszë, òkróm sómégò Mòdżora, jaczi sã wstrzimôł. Òkróm négò òd welowaniégò wstrzimôł sã òd welowaniégò pòsélc Hargitajów Janosz z KNDP, a trzech pòsélców Fideszu w òglim ni bëło na zalë. Wszëtcë òstali pòsélcë Fideszu ë KNDP, a cawné karno Mi Hazánk welowa procëm wòtum zaùfaniégò.
2r5unkm83uat5rraeqckdtay1axml7e
200511
200510
2026-05-26T14:05:18Z
RemusWej
14718
200511
wikitext
text/x-wiki
{{Pòliticznô partiô
| mióno = Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë
| òryginalné mióno = Tisztelet és Szabadság Párt
| logo = TISZA_2024.svg
| krôj = {{Krôj pòdôwczi Madżarskô}}
| skrócënk = Tisza
| przédnik = [[Mòdżorów Pioter]]
| przédny sekretéra =
| ùsôdztwò = 23 pajicznika 2020
| rozrzeszënié =
| adrésa = 3330 Eger, Dobó István utca 16
| nôlëżnicë =
| deja = chrzescëjańskô demòkracëjô, kònzerwatiwnô liberalëzna, proeùropejizna, procëmkòrupcijnota
| ékònomiczni pòzdrzatk= wòlni rënk
| wielnota =
| midzënôrôdné =
| eùrokarno = Karno Eùropejsczi Lëdowi Partëjë
| młodzëznówkô = Peace – Ifjúsági Tisza Sziget
| białkòwkô =
| farwë = {{Legéńda|#091b3f|czôrni}}{{Legéńda|#89E7FF|jasnomòdri}}{{Legéńda|#ED4551|czerwióni}}{{Legéńda|#FFFFFF|biôłi}}{{Legéńda|#24B574|zélóni}}
| commons =
| jinternetowô starna = https://magyartisza.hu
| mańdatë = Jo
| mańdatë1_titël = Pòsélcë na ùstãpùjącé Nôrôdné Zéńdzenié
| mańdatë1 = {{ùdzél|0|199|#89E7FF}}
| mańdatë2_titël = Pòsélcë na przińdné Nôrôdné Zéńdzenié
| mańdatë2 = {{ùdzél|141|199|#89E7FF}}
| mańdatë3_titël = Kòmitatowé radzëcëlë
| mańdatë3 = {{ùdzél|0|381|#89E7FF}}
| mańdatë4_titël = Przédné Zéńdzenié [[Bùdapeszt|Bùdapesztu]]
| mańdatë4 = {{ùdzél|10|33|#89E7FF}}
| mańdatë5_titël = Eùropòsélcë <br> (madżarsczé môlë)
| mańdatë5 = {{ùdzél|7|21|#89E7FF}}
| mańdatë6_titël =
| mańdatë6 =
| mańdatë7_titël =
| mańdatë7 =
| mańdatë8_titël =
| mańdatë8 =
| mańdatë9_titël =
| mańdatë9 =
| mańdatë10_titël =
| mańdatë10 =
| mańdatë11_titël =
| mańdatë11 =
| mańdatë12_titël =
| mańdatë12 =
}}
'''BÔCZENK''': Hewòtna starna jesz nie je skùńczónô! Proszã ò wstrzimanié sã òd samòstójnégò przenoszeniégò ji do Wikipedëjë.
'''Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë''' (madż. ''Tisztelet és Szabadság Part''), lepi znónô pòd krócëchną pòzwą '''TISZA''' (czët. ''Tisa''), abò '''Partëjô Tisza''' (madz. ''Tisza Párt'') je [[Madżarskô|madżarską]] pòliticzną partëją, ùsôdzóną w 2020 rokù. Mô òna wëstrzôdnoprawiznowi, kònzerwatiwno-liberalni, proeùropejsczi a pòpùlisticzni pòzdrzatk. Òd 2024 rokù ji przédnikã je [[Mòdżorów Pioter]], pòd jaczégò przédnictwã Tisza ùzwëska [[Parlamentarnô welacëjô w Madżarsce w 2026 rokù|dwa lata pózni]] dwie trzecë mańdatów w Nôrôdnim Zéńdzeniém, òdpichającë pò 16 latach òd przédnictwa donëchczas rządzący Fidesz.<ref>[https://www.origo.hu/belpol/2026/04/valasztas-2026-vegeredmeny-tisza-part-fidesz-mi-hazank Rëchòwanié głosów je skùńczóné,më pòkazujemë òficjalné wińdzenié.], origo.hu, 20 łżëkwiata A.D. 2026 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>
==Historëjô==
===Ùsôdzenié===
Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë òsta ùsôdzónô 23 pajicznika 2020 rokù bez Sabów Atilã a Déaków Baltazara, miewcã môlowégò Radia Eger<ref>Na radiosztacëjô ju nie òbstoji.</ref> a radzëcëla Egeru z rëmieniégò Fideszu w latach 2000.<ref>Déaków Baltazar béł nôlëżnikã Fideszu do 2009 rokù, czej gardowé sztrukturë ti partëjë w Egerze òstałë rëmniãté bez ji òglowòmadżarsczé przédnictwò. Ga ùsôdzónô nowé, nie òstôł òn do nich przëjimniãti. </ref><ref>Lendżelów Tibór: [https://hvg.hu/itthon/20240410_magyar-peter-partja-tisztelet-es-szabadsag-part-valasztas-egri Mòdżorów Pioter miôł przëjimniãté ùspióną "wòlną òd dejologije, westrzódnoprawiznową" partëjã, jakô nie mia bróné ùdzélù w welacëjach a wëzwëskôł jakno swòją.]], hvg.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>Piérszim przédnikã partëjë òstôł Sabów Atila, a pòdprzédnikama- Déaków Baltazar a Szomodiowô Elżbieta. W pierwòsznych założënkach Tisza mia bëc partëją "wòlną òd dejologijë" a nie ùmôlnia sã ni pò lewi, ni pò prawi starnie madżarsczi pòliticzni binë.<ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> Pierszą pòdjimizną nowi partëjë bëłô réza òbadwóch przédników pò cawni Madżarsce, jaką ùpùblicznialë w fòrmie wideòbloga na platfòrmie YouTube. Przédnikóm towarzëł aùtôł z przëwôrką, na jaczé bëłë mërczi partëjë a madżarsczé fanë. Pòwsta téż ji jinternetowô starna, dze mòżna bëło m.jin. zapòznac za nônejsczą, dwadzestopąnktową programą Tiszë. <ref>[https://web.archive.org/web/20240410183603/https://tiszteletpart.hu/ Dôwnô starna Tiszë],zaarchiwizowónô z [https://tiszteletpart.hu/ òryginalni starnë] [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]). </ref>
Tisza chca wësztartowac w [[Parlamentarnô welacëjô w Madżarsce w 2022 rokù|parlamentarny welacëjë w 2022 rokù]], równak nie ùda jima sã wëstawic swòji krajowi lëstë, ni jindiwidualnych kandidatów w jednomandatowich òbéńdach, nawetka w Egerze.<ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> W lëpińcu ji przédnicë próbòwalë jesz z dwoma jinszima partëjama wëstąpic z pòdjimizną referendum w sprawie wejscégò Madżarsczi do Eùropejsczi Prokùraturë. Pòdjimizna równak òsta òdrzëcónô bez fòrmalné felënczi. Òd tégò czasu partëjô òprzësta na jaczis czas aktiwnotë. <ref name=":0">Wajlerów Vilmos: [https://telex.hu/belfold/2024/04/10/tisza-part-tisztelet-es-szabadsag-magyar-peter-deak-boldizsar-szabo-attila Rãczno robióné YouTubòwé filmiczi a dwadzestopąnktowô programa- Mòdżorów Pioter doparłãcził do dëbeltòsobòwi partëjë na Eùrowelacëjã], telex.hu, 10 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-02], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref>
===Doparłãczenié Mòdżora a eùrowelacëjô w 2024 rokù===
Zwrotnym pąnktã w historëjë partu bëło doparłãczenié do négò [[Mòdżorów Pioter|Mòdżorów Piotera]], dôwnégò nôlëżnika Fideszu, jaczi w 2024 rokù òdëszëdł z partëjë pò [[Òbłaskawieniowô pòmiana Nowakòwi Katarzënë|pòmianie]] zrzeszóny z òbłaskawieniém bez prezidentkã Madżarsczi Nowakòwą Katarzënã pòdprzédnika dzecny chëczë òdpòwiedzalnégò za tajenié pedofilsczich aktów jegò pòdwëższégò. W pòmianã bëłô zaangażowónô téż dôwnô Mòdżorowô białka, Wòrgòwnô Judita, chtërna jakno minystérka sprawiedlëwòtë kòntrasygnowa òbłaskawienié. Pò zwãcznych wëdowiédzach dlô òpòzicijnëch mediów a ùjawnieniém wielu jinszich pòmianów sparłãczónëch z Fideszowim przédnictwã, Mòdżorów miôł zorganizowóné czilë wiôldżich procëmrządowich manifestacëjów. Kòl négò zapëzgla sã téż rësznota, pòzwónô pózni Talpra Magyarok Közössége (madż. ''Wëcmanizna "Pòwstanita, Madżarowie!"''). Chcącë wząc ùdzél w mający môl w nym rokù [[Welacëjô do Eùropejsczégò Parlameńtu w Madżarsce w 2024 rokù|eùrowelacëji]], Mòdżor mùszôł miec nalazłé partëjã, z jaczi bë mógł wësztartowac. <ref>Pòdlë madżarsczégò welôwnégò zôkònu w welacëjach do Eùropejsczégò Parlameńtu mògą brac ùdzél blós partëjë, jaczi w dniu ògłoszeniégò welacëjë òbstojałë. Timczasã prezident Madżarsczi Szuljoków Tomôsz miôł rozpisóną eùrowelacëjã w 2024 rokù czilë dni pò ògłoszeniém bez Mòdżora chãcbë sztartu w ni, co bëło lëżnoscą, dlô jaczi ni mógł òn wejsc do welacëjë ùsôdzóną bez se na spòdlim swòji rësznotë partëją, bò jeżlë òn bë taką miôł ùsôdzóné, bëło bë to ju pò rozpisaniém welacëjë. Stądka jedurną òpcëją dlô wëcmaniznë Talpra Magyarok a ji przédnika béł sztart w òpiarcém ò ju òbstojący part. </ref> Jegò wëbiér pôdł prawie na Tiszã, bò Mòdżorów ùznôł, eż na partëjô mô programã nôblëższą deji jegò rësznotë, a sómô pòzwa, tak w fùl wersëjë, jak w skrócënkù, mô bëlné zrzeszë. Nôlëżnicë TMK z czasã zajãlë wikszosc wôrtnich stanowiszczów w partëjë, a sóm Mòdżorów òstôł ji pòdprzédnikã, a téż przédnim kandidatã na eùrowelacëjny lëscë Tiszë. <ref name=":1">Czeków Bòlasz, Hòrwat-Kawajowô Andreja:[https://telex.hu/english/2024/04/11/peter-magyar-announces-his-party Mòdżorów Pioter ògłoszëł swòją partëjã], telex.hu, 11 łżëkwiata A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Anielsczi jãzëk|aniel.]])</ref>
Mającô môl 9 czerwińca eùrowelacëjô skùńcza sã zwënégą partù, jaczi ùzwëskôł 29,6% głosów, co bëło drëdżim pò Fideszu, wińdzeniém w Madżarsce a przełożëło sã na 7 mańdatów na 21 namieniónëch Madżaróm. <ref name= ":2">[https://vtr.valasztas.hu/ep2024 Wińdzenié welacëjë do Eùropejsczégò Parlamentu], Krajowé Welôwné Bióro, 7 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Anielsczi jãzëk|aniel.]]) </ref> Eùropòsélcë Tiszë doparłãczëlë do karna Eùropejsczi Lëdowi Partëjë w Eùropejsczim Parlamence, nie wchôdającë równak w ji òbrëmienié, co spòwòdowa wińscé z EPP mdący kòalicjantã Fideszu Chrzescëjańskò-Demòkratny Lëdowi Partëjë. <ref>Sóm Fidesz béł wińszłi z EPP 18 strëmiannika 2021 rokù, pò dwóch latach zawieszeniégò bez przédnictwò eùropartëjë w prawach nôlëżnika. </ref> <ref>Herczegów Mark: [https://444.hu/2024/06/18/a-tisza-part-felvetele-miatt-a-kdnp-kilep-az-europai-neppartbol W związku z przëjimniãcém Partëjë Tisza, KNDP mdze weszłô z EPP], 444.hu, 18 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref> Tarrów Zoltan òstôł przédnikã delegacëjë Tiszë do EPP, Kùljów Ãdris òstôł pòdprzédnikã Kòmisëjë Òbarnë Nôtërnégò Strzodowiszcza (ENVI), a Gerszeniowô Gabriela- pòdprzédniczką Kòmisëjë Regionalnégò Rozwiju. <ref>Gyevajów Zoltan: [https://www.szabadeuropa.hu/a/igy-valtotta-meg-a-tisza-part-a-belepojegyet-europaba/33061127.html Na nen ôrt Tisza mia dostóné bilietã do Eùropë],Radio Wòlnô Eùropa, 17 zélnika A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
===Samòrządzenowô welacëjô w 2024 rokù===
W tim sómim rokù mia w Madżarsce môl [[Samòrządzënowô welacëjô w Madżarsce w 2024 rokù|samòrządzënowô welacëjô]]. Tisza pòstanowiłô nie brac ùdzélù w wikszoscë miónków, ògreńczającë sã blós do [[Samòrządzënowô welacëjô w Bùdapeszce w 2024 rokù|wëstawieniégò kandidatów]] do [[Przédné Zéńdzenié Bùdapesztu|Przédnégò Zéńdzeniégò Bùdapesztu]], w jaczich ùzwëska 216 609 głosów (27,34 %), wprowadzającë do Zéńdzeniégò 10 radzëcëlów a ùsôdzającë w nim drëdżé co do wiôlgòtë karno.<ref> [https://vtr.valasztas.hu/onk2024/valasztopolgaroknak/jelolo-szervezetek/1519?tab=results&filter=country Tisza- Partëjô Szacënkù ë Wòlnotë], Krajowé Welôwné Bióro, 9 czerwińca A.D. 2024 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
===Przërëchtowania do parlamentarni welacëjë===
===="Głos nôrôdu"====
W strëmiannikù 2025 rokù Mòdżorów ògłoszëł rozpòczãcé niefòrmalny wëdowiédzë, w jaczi prosył Madżarów ò òdpòwiédz na 13 pëtaniów. Pëtowina mògłô bëc wëfùlowónô jaderno abò òsoblëwò, a ji wińdzenié mia bëc dargòwskôzą dlô dalszich dzejaniów Tiszë. Wzãło w ni ùdzél 1 137 266 sztëk lëdzy. Òkróm slédnégò pëtaniégò, tikającégò sã nôlëżnictwa [[Ùkrajina|Ùkrajińsczi]] w [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijë]], dze dbë bëłë barżi pòdzélóné, na wszëtczé òstałé pëtania wicy jak 90% respòndentów wëlowa za "Jo".<ref name= :"3">[https://24.hu/belfold/2025/04/13/magyar-peter-tisza-part-nemzet-hangja-szavazas-eredmeny/ Głos Nôrôdu: 98,7 za nôlëżnictwã Madżarsczi w EÙ,58,2% za nôlëżnictwã Ùkrajińsczi- Tiszowé przédnictwò mia bë zrobic referendum w ti drëdżi sprawie], 24.hu, 13 łżëkwiata A.D. 2025 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref> Hewò fùl wińdzenié wëdowiédzë:<ref name= :"3">[https://24.hu/belfold/2025/04/13/magyar-peter-tisza-part-nemzet-hangja-szavazas-eredmeny/ Głos Nôrôdu: 98,7 za nôlëżnictwã Madżarsczi w EÙ,58,2% za nôlëżnictwã Ùkrajińsczi- Tiszowé przédnictwò mia bë zrobic referendum w ti drëdżi sprawie], 24.hu, 13 łżëkwiata A.D. 2025 [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]]) </ref>
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+
! rowspan="3" |Numr
! rowspan="3" |Pëtanié
! colspan="2" |Wińdzenié
|-
!Jo %
!Nié %
|-
! style="background:#1aff00;" |
! style="background:#ff0000;" |
|-
|style="text-align: right;"|1
|Jës Të zgòdą na wprowadzenié Penzionerowi SZÉP-òwi kartë ò maksimalny roczni wôrtnocë 200 tësąców [[Forint|forintów]], jaką bë mòżna zapłacëc za jestkù, medicinë a zdrowòtną òpiékã?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.3'''
|style="text-align: right;"|7.7
|-
|style="text-align: right;"|2
|Jes Të zgòdą na ògreńczenié VAT-owi sôdzczi na medicinë do 0%?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.5'''
|style="text-align: right;"|7.5
|-
|style="text-align: right;"|3
|Jes Të zgòdą, eż państwò nie nót wëzwëskiwac bùdżetowich strzódków do wspiéraniégò priwatnich jinwesticëjów w zdrowòtną òpiékã ë nót namienic przënômni 500 miliónów fòrintów dodôwkòwich strzódków na rok dlô rozwiniãcégò pastwòwi systemë zdrowòtny òpieczi?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.3'''
|style="text-align: right;"|1.7
|-
|style="text-align: right;"|4
|Jës Të zgòdą, abë òdzwëskóny nôrôdny majątk wëzwëskac na edukacëjã, zdrowòtną òpiekã a rozwój wsów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''99.3'''
|style="text-align: right;"|0.7
|-
|style="text-align: right;"|5
|Jës Të zgòdą, eż pòdatk VAT na zdrową jôdã nót wënoszëc nie wicy, jak 5 procentów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.4'''
|style="text-align: right;"|1.6
|-
|style="text-align: right;"|6
|Jës Të zgòdą na pòwszéchné òbniżenié [[Wzątkòwi pòdatk|wzątkòwégò pòdatkù]] do 9 procentów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''81.9'''
|style="text-align: right;"|18.1
|-
|style="text-align: right;"|7
|Jës Të zgòdą na warniãcé katë [systema, dze geszeftman mòże płacëc jeden, ùlëtczóny pòdatk, miast wielu wielnëch] tam, dze òna dzeja?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''90.7'''
|style="text-align: right;"|9.3
|-
|style="text-align: right;"|8
|Jës Të zgòdą na dodôwkòwé òpòdatkowanié aktiwów wikszich jak 5 miliardów fòrintów?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''96.1'''
|style="text-align: right;"|3.9
|-
|style="text-align: right;"|9
|Jës Të zgòdą, eż Madżarskô nót òstac nôlëżnikã [[Europejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnië]] a [[NATO]]?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.7'''
|style="text-align: right;"|1.3
|-
|style="text-align: right;"|10
|Jës Të zgòdą, eż [[Premiéra Madżarsczi|premiéra]] nót miec mòżlëwòta sprawowaniégò swòji fónkcëjë blós bez dwie kadencëjë, maksimalno bez òsmë lat?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''96.5'''
|style="text-align: right;"|3.5
|-
|style="text-align: right;"|11
|Jës Të zgòdą, eż samòrządzënë nót miec nazôd swòjé kòmpetencëjë, jinstitucëjë a zasobë w òbrëmieniém szkòłowiznë, słëżbë zdrowiégò a socjalny słëżbë?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''98.8'''
|style="text-align: right;"|1.2
|-
|style="text-align: right;"|12
|Jës Të zgòdą, eż premiérowô miesãcznô płôcô nót wënoszëc maksimalno 2,5 milióna fòrintów a pòsélsczé wzątczi nót bëc zmniszóné ò pòłówã?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''92.1'''
|style="text-align: right;"|7.9
|-
|style="text-align: right;"|13 (+1)
|Pòpiérôsz Të wejscé [[Ùkrajina|Ùkrajińsczi]] do Eùropejsczi Ùnië?
|style="background:#8cff80; text-align: right;"|'''58.2'''
|style="text-align: right;"|41.8
|}
====Przódëwelacëjô w 2025 rokù====
Pòd kùńc 2025 rokù Tisza w dëbeltturowich przódëwelacëjach wëbralë 103 z 106 kandidatów w [[Welôwné òbéńdë w Madżarsce|jednomandatowich welôwnych òbéńdach]] na przińdnoroczną welacëjã. W kôżdi z òbjimniãtëch przódëwelacëją òbéńdów do miónków stanãło pò trzech kandidatów. Do welowaniégò wëzwëskano przerobióny [[Bòrdów spòsób]], a zawelowac mògli wszëtcë nôlëżnicë Tiszowich Òstrowów, jaczi bëlë wicy jak 16 lat stôri. W drëdżim turze mòżlëwòtã wëlowaniégò mielë ju wszëtcë òbiwatele Madżarsczi, jaczi bëlë wicy, jak 18 lat stôri a tam welowano na dwóch òstałich kandidatów. Dobëwników ògłoszono 28 smùtana 2025 rokù.
===Parlameńtarnô welacëjô w 2026 rokù===
Òb parlameńtarną kampanijã Tisza przëjimna zewiszcze "Most vagy soha!" (Terôzka, abò nigdë!), z czegò słowò "soha" bëło na plakatach sztrichniãté. Òb nen czas przédnik Tiszë [[Mòdżorów Pioter]] miôł òbjachóné wszëtczé 106 jednomańdatowé òbéńdë, dającë nawetka trzë gôdczi na dzéń. W parlameńtarni kampanijë Tisza skòncentrowa sã na kòrupcëjë Fideszowégò przédnictwa, rosnącym ùbósztwie zwëkłich Madżarów a lëchim stóju pùblëcznych ùsługów, nie nëkającë równak téż przed kritiką zgrupkòwaniów òpòwiôdny procëmòrbanowsczi òpòzicëjë, co Mòdżorów pòdczôrchnął na zéńdzeniém, jaczé 7 séwnika 2025 rokù miôł zorganizowóné w Balatonőszöd, dze w 2006 rokù Dżurczaniów Frãcëszk, jaczi tëdë béł premiérą Madżarsczi wëgłoszëł niesłôwną [[Ősôdzkô gôdka|Ősôdzką gôdkã]]. W swòji gôdcë Mòdżor skritikòwół równo Òrbana, jak i Dżurczania za jich związczi z prezidentã [[Ruskô|Rùsczi]] Pùtinów Włodzmiérzã, godając, eż "jeden wspiérôł Pùtina z lewiznë, a drëdżi z prawiznë". Znóny z òrganizowónych w òbrëmieniém swòji spòlëznowi rësznotë wiôldżich procëmfideszowich manifestacëjôw Mòdżorów zorganizowôł téż òb parlamentarną kampanijã téż taczi dwie, z jaczich slédnô mia môl 15 strëmiannika 2026 rokù w [[Bùdapeszt|Bùdapeszc]]e, z leżnoscë roczëznë madżarsczi rewòlucëjë. Bëłô to téż nôwikszô z Mòdżorowich manifestacëjów,w jaczi brało ùdzél pół milióna sztëk lëdzy, jaczi bëlë przëszli òd Placu Déaków Frãcëszka do Placu Herojów. Òkróm òblëkłégò w nôrôdné ruchna Mòdżora, pòd kùńc wëdarzëniégò na binie wëstãpilë kandidacë startujący z rëmieniégò Tiszë w [[Welôwné òbéńdë w Madżarsce|jednomandatowich òbéńdach]] ë pòliticzné znajôrzë, a kòncert da [[Csézy]], spiéwôczka reprezentującô Madżarskã na Eùrowizëjë w 2008 rokù a kandidatka Tiszë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò z [[7. òbéńda Borszod-Abaùj-Zemplénu|sétmi òbéńdë kòmitatu Borszod-Abaùj-Zemplén]].
Mającô môl 12 łżëkwiata 2026 rokù [[Parlameńtarnô welacëjô w Madżarsce w 2026 rokù|welacëjô]] skùńcza sã stolëmną zwënégą Tiszë. Z wińdzeniém 55,26% partëjô ùzwëska 96 mańdatów w jednomańdatowich welôwnych òbéndach a 45 mańdatów z òglowòpaństwòwi lëstë. Wëcmanim to da 141 mańdatów a pòzwòlëło dobëc Tiszë kònstitucijną wikszosc. Je to nôlepszé wińdzenié, jaczi czejkòlwiék òd 1989 rokù ùzwëska pòjedinczô pòliticznô partëjô w Madżarsce. W swòji piérszi gazétni kònferencëjë pò welacëjë Mòdżorów ògłoszëł swòji plan państwòwi refòrmë, zapòwiadającë warniãcé znikwiónëch pòdlë négò bez Òrbana "rządów zôkònu" ë "systemë kòntrolów a balansów", a téż pòwôżné pòzmianë w ùchwalóny w 2011 rokù bez Fidesz kònstitucëji. Jednym z jegò kònstitucëjnych bédënków je ògréńczenié mòżëbnych kadencëjów na stanowiszczu premiérë do dwóch.
===Przédnictwò Tiszë===
9 maja 2026 rokù ùkònstitułowôło sã Nôrôdné Zéńdzenié 10. kadencëjë, jaczi tégò sómégò dnia pòwòła [[Mòdżorowé przédnictwò]], składającé sã z nôlëżników Tiszë a niezanôlëżnych minystrów. Za jegò pòwòłaniém welowëlë wszétczé pòsélcë Tiszë, òkróm sómégò Mòdżora, jaczi sã wstrzimôł. Òkróm négò òd welowaniégò wstrzimôł sã òd welowaniégò pòsélc Hargitajów Janosz z KNDP, a trzech pòsélców Fideszu w òglim ni bëło na zalë. Wszëtcë òstali pòsélcë Fideszu ë KNDP, a cawné karno Mi Hazánk welowa procëm wòtum zaùfaniégò. <ref>[https://www.parlament.hu/web/guest/szavazasok Arkùsz welowaniégò (09.05.2026, 14:37:36)] parlament.hu [przëstãp 2026-05-01], ([[Madżarsczi jãzëk|madż.]])</ref>
2cjvb84561ajbqfjexixavwgpbzwd3s
Kategòrëjô:Zwiérzãta
14
13008
200594
2026-05-26T16:27:31Z
Iketsi
3254
N
200594
wikitext
text/x-wiki
{{Commons}}
[[Kategòrëjô:Biologijô]]
sm4aq9m0iyyqqnv95gkjigp8x3d8wsi