Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1471 201074 201072 2026-05-30T18:16:34Z WikiBayer 11939 Edicje brëkòwnika [[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|diskùsjô]]) òstałë òdrzucóné. Aùtorã przëwrócóny wersji je [[User:DawnyTest|DawnyTest]]. 197916 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Россия (Rossija) | miono = Ruskô | miono-genitiw = Rusczi | fana = Flag of Russia.svg| herb = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | na karce = Russian Federation (orthographic projection).svg | jãzëk = [[Rusczi jãzëk|rusczi]] | stolëca = [[Mòskwa]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 17.075.200 | lëdztwò = 143,394,458<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/russia-population/ Russia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref> | rok = 2026 | dëtk = rusczi rubel | kòd dëtka = RUB | czasowô cona = +3 do +12 | swiãto = 9 maja, 12 czerwińca | himn = Gosudarstwiennyj gimn Rossijskoj Fiedieracyi<br> Państwòwi Himn Rusczi Federacji <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]</center> | kòd = RU | Internet = .ru .рф (.cu)| telefón = +7 |Prezydeńt=Władimir Putin|Premiéra=Michaił Miszustin|aùtowi kòd=RUS|data ùsôdzenia=26 gòdnika 1991|kònstitucjô=Kònstitucjô Rusczi}} '''Ruskô''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]: Россия) abò '''Ruskô Federacëjô''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]: Росси́йская Федера́ция) je państwã w Pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]] ë Nordowi [[Azëjô|Azëji]] ([[Sybiriô]]). Stolecznym gardã Rusczi Federacëji je [[Mòskwa]]. Wedle wiéchrzëznë Ruskô Federacëjô je nôwikszim państwã swiata. == Historiô == Zôczątki państwa sã sparłączoné z Czijewsczi Rusą. W XIII stalata pòwstało Ksãżstwò Mòskiewsczé, pòd władzã dinastëji Rurikowiczów, chtërno stało sã Wiôldżim Ksãżstwã w XIV stalata. W 1547 ksãżã Iwan IV òstał kòrónowany na cara. Po smierci Fiodora I doszło do biôtków o władzã, nôpierwi carem òstał Bòris Godunow, po jego smierci carem òstał Pòlak - Dymitr I. W 1613 kùreszce Sobòr Ziemsczi wëbrał Michôła I Romanowa, chtëren dał zôczątk nowi dinastëji. W latach 1632–1634 Ruskô toczëła wòjnã z [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùbliką Òbu Nôrodów]] o Smoleńsk<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja-Historia;4383802.html Rosja. Historia] Encyklopedia PWN [2025-09-07]</ref>. W 1689 carem òstał Pioter I<ref name=":1">[https://www.britannica.com/place/Russia/History History of Russia] Encyclopedia Britannica [2025-09-07]</ref>. Za jegò rządów doszło do umòcnienia pozycji Rusczi na midzënôrodny arenie, zreorgòwał wòjskò na mòdło jinszich eùropejsczich wòjsk, utwòrzëł też wòjnową marinarkã<ref name=":1" />. W 1721 Pioter przyjôł zôpadny titel czezera<ref name=":0" />. W XVI–XIX w. Ruskô zwëskała stolëmne òbéńda w Pòrénkòwi Eùropie, Nordowi Azëji, Westrzédni, na Kaùkazie oraz w Nordowi Americe. W 1914 Rusko dołãczëłô do I swiatowi wòjny<ref name=":2">[https://www.onet.pl/informacje/kronikidziejow/abdykacja-mikolaja-ii-swiadkowie-tego-wydarzenia-plakali-rzewnymi-lzami/p9qc7f4,30bc1058 Abdykacja Mikołaja II. Świadkowie tego wydarzenia płakali rzewnymi łzami] Onet [2025-09-07]</ref>. W 1917 mioły mol dwie rewolucëje, z przëczënë gromicznikowi rewolucëji slédny car Mikòłôj II abdikòwał<ref name=":2" />, a w 1918 òstał zamòrdòwany bez kòmùnistów<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/pierwsza-wojna-swiatowa/191688/mikolaj-ii-romanow-bolszewicy-zamordowali-cara-i-jego-rodzine.html Zabójstwo Romanowów. Bolszewicy urządzili im okrutną rzeź] [2022-07-16] Historia DoRzeczy [2025-09-07]</ref>. W latach 1922–1991 Ruskô bëła wiôldżim dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (ZSSR). == Geògrafiô == === Pòłożenié === W Nordowi [[Azëjô|Azëji]] greńczë z Arkticznim Òceanã, rozcëga sã òd pòrénkòwi Eùropë (dzél na zôpôd òd Ùralu) do nordowégò [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 17,098,242 km² * wiéchrzëzna lądu: 16,377,742 km² * wiéchrzëzna wòdów: 720,500 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 1 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 22,407 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Azerbejdżan]] 338 km; [[Biôłorus]] 1,312 km; [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] (pôłniôwi pòrénk) 4,133 km ë pôłnie 46 km; [[Estoniô]] 324 km; [[Fińskô]] 1,309 km; [[Grëzóńskô]] 894 km; [[Kazachstan]] 7,644 km; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika|Nordowô Koreja]] 18 km; [[Łotwa]] 332 km; [[Lëtwa]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 261 km; [[Mòngolskô|Mongolskô]] 3,452 km; [[Norweskô]] 191 km; [[Pòlskô]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 209 km; [[Ùkrajina]] 1,944 km === Brzegòwô liniô === 37,653 km === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 600 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrzé) * nôwëższi czëp: 5,642 m m. n.r.m. (Elbrus) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 13.2% (w tim 7.4% òrnëch gruńtów) * lasë 50.7% * jinsze 35.9% (wôrtoscë szacowóné na 2023) == Gardë == * [[Mòskwa]] * [[Sankt-Petersbùrg]] * [[Samara]] * [[Belgard]] * [[Niżni Nowògard]] * [[Abakan]] * [[Anadyr]] * [[Angarsk]] * [[Archangielsk]] * [[Astrachań]] * [[Barnauł]] * [[Biełgorod]] * [[Birobidżan]] * [[Błagowieszczensk]] * [[Brack]] * [[Briańsk]] * [[Bujnaksk]] * [[Chabarowsk]] * [[Chanty-Mansyjsk]] * [[Chasawjurt]] * [[Czeboksary]] * [[Czelabińsk]] * [[Czerkiessk]] * [[Czita]] * [[Derbent]] * [[Elista]] * [[Gorno-Ałtajsk]] * [[Irkuck]] * [[Iwanovo]] * [[Iżewsk]] * [[Jakuck]] * [[Jarosław (miasto w Rosji)|Jarosław]] * [[Jekaterynburg]] * [[Joszkar-Oła]] * [[Jużno-Sachalinsk]] * [[Króléwc]] abò [[Kaliningrad]] * [[Kaługa]] * [[Kaspijsk]] * [[Kazań]] * [[Kiemierowo]] * [[Kirow]] * [[Kizlar]] * [[Kostroma]] * [[Kolomna]] * [[Krasnodar]] (Jekaterinodar) * [[Krasnojarsk]] * [[Kurgan]] * [[Kursk]] * [[Kyzyl]] * [[Lipieck]] * [[Machaczkała]] * [[Magadan]] * [[Majkop]] * [[Murmańsk]] * [[Nabierieżne Czełny]] * [[Nachodka]] * [[Nalczik]] * [[Niżniekamsk]] * [[Nowokujbyszewsk]] * [[Nowosybirsk]] * [[Omsk]] * [[Orienburg]] * [[Orzeł (miasto)|Orzeł]] * [[Perm (miasto)|Perm]] * [[Pienza]] * [[Pietropawłowsk-Kamczatskij]] * [[Pietrozawodsk]] * [[Psków]] * [[Riazań]] * [[Rostów nad Donem]] * [[Salechard]] * [[Saławat]] * [[Samara]] * [[Sarańsk]] * [[Saratów]] * [[Smoleńsk]] * [[Stawropol]] * [[Syktywkar]] * [[Tambow]] * [[Tiumień]] * [[Togliatti]] * [[Tomsk]] * [[Tuła]] * [[Twer]] * [[Ufa]] * [[Uljanowsk]] (Symbirsk) * [[Ułan Ude]] * [[Władikawkaz]] * [[Władymir]] * [[Władywostok]] * [[Wołgograd]] * [[Wołogda]] * [[Wołżski]] * [[Woroneż]] == Pòliticzny system == === Wëkònôwczô władza === * prezydent Władimir Putin (òd 7 maja 2012) * premier Michaił Miszustin (òd 16 stëcznika 2020) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Państwowô Duma (450 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Rada Federacji (170 nôleżników). == Òbaczë téż == * [[Króléwc]] * [[Biôłorus]] * [[Ùkrajina]] * [[Kazachstan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260201235534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Ruskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{CIS}} {{Eùropa}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Ruskô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 0upk387uuj9zl8iuyvh2nv8opvjou77 0 3598 201084 191913 2026-05-31T04:40:44Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201084 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono òbrôzk| òbrôzk=10000 won banknote (cropped).jpg| miono= Sejong Wiôldżi | pòprawionô= Sejong Daewang | MCR= Sejong Taewang | hangeul= 세종대왕 | hanja= 世宗大王 | IPA= ? | wëmòwa= ?| }} '''Sejong Wiôldżi''' ([[7 maja]] [[1397]] – [[18 maja]] [[1450]]) – béł czwiôrtim królã kòrejańsczi [[dinastëjô Joseon|dinastëji Joseon]], rzãdzëł [[Kòreja|Kòreją]] w latach [[1418]] - [[1450]]). Béł ùsôdzcą rodnégò kòrejańsczégò alfabétu [[hangeul]]a, chtëren wprowôdzëł nimò wiôldżégò protestu ze starnë ùczałëch znającëch [[hanja]]. Seojong je jednym z dwóch władców Kòreji pòsmiertno ùhonorowónëch dodôwkã do miona "Wiôldżi", drëdżim je [[Gwanggaeto]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{kòreja-stub}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Panôrze Kòreji]] kau25ddfg5ct18kqme5tb96md8a2a9s 0 4005 201103 164805 2026-05-31T04:48:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201103 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łãżëce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Wejrowò | szôłtëstwò=Łãżëce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=31 | sekùndëN=51 | gradëE=18 | minutëE=22 | sekùndëE=38 | wiżô= | rok= | lëdztwò=406 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Môrcën Szadi | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Łãżëce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Łężyce'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowscz kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowo|gminie Wejrowo]], niedalek [[Gdiniô|Gdini]]. Tu ùrodzył sã [[Gùstôw Pòbłocczi]].(1840-1915). W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Regùlewò]], * [[Głodówkò (dzél Łãżëców)|Głodówkò]], * [[Gacënë]], * pùstczi: ''Strôsznicô'', ''Mòrdarniô'', ''Rãbiskô'', ''Gwiżdżôłka''. [[Òbrôzk:Lezyce_pomnik_k.jpg|mały|Pòmnik żôłniérzów pòlsczéch (1 Pancerny Brigadë m. Bòdrinów Westerplatte) ë rusczéch]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=kaszubszczyzna&l2=kaszuby-polnocne&l3=kaszuby-polnocne-tekst2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] fckbs4c0g3mm3rghyjwg73u1675k87p 201104 201103 2026-05-31T04:48:46Z Iketsi 3254 -[] 201104 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łãżëce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Wejrowò | szôłtëstwò=Łãżëce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=31 | sekùndëN=51 | gradëE=18 | minutëE=22 | sekùndëE=38 | wiżô= | rok= | lëdztwò=406 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Môrcën Szadi | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Łãżëce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Łężyce'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowscz kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowo|gminie Wejrowo]], niedalek [[Gdiniô|Gdini]]. Tu ùrodzył sã [[Gùstôw Pòbłocczi]].(1840-1915). W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Regùlewò]], * [[Głodówkò (dzél Łãżëców)|Głodówkò]], * [[Gacënë]], * pùstczi: ''Strôsznicô'', ''Mòrdarniô'', ''Rãbiskô'', ''Gwiżdżôłka''. [[Òbrôzk:Lezyce_pomnik_k.jpg|mały|Pòmnik żôłniérzów pòlsczéch (1 Pancerny Brigadë m. Bòdrinów Westerplatte) ë rusczéch]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=kaszubszczyzna&l2=kaszuby-polnocne&l3=kaszuby-polnocne-tekst2 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] popie1l5mal7u0g72fmxtu38xfu8kwx 0 4010 201102 189221 2026-05-31T04:48:08Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201102 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łapalëce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Kartuzë | szôłtëstwò=Łapalëce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=07 | sekùndëE=44 | wiżô= | rok= | lëdztwò=787 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-300 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Jan Dejk | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Lapalice castle 2005.jpg|mały|left|Niedokùńczony zómk kòl Łapalëc]] '''Łapalëce''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Łapalice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Wies je pòłożona nad Łapalëcczim J., kòl 5km òd krézowégò gardu Kartuzë. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [https://web.archive.org/web/20160305000742/http://splapalice.edupage.org/text3/]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/79 Lapalice] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] fzr9nmesszocrgdyj2nf8gyur5ycsc6 0 4017 201101 177915 2026-05-31T04:47:56Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201101 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Sëlëczëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Sëlëczëno | szôłtëstwò=Sëlëczëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=13 | sekùndëN=56 | gradëE=17 | minutëE=46 | sekùndëE=10 | wiżô= | rok= | lëdztwò=1315 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-320 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Bernadetta Baske | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Sulęczyno |}} [[Òbrôzk:Sëlëczëno (poczta).JPG|mały|left||]] [[Òbrôzk:Kosciol_sw_Trojcy_Suleczyno.jpg|mały|left|Kòscół]] '''Sëlëczëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Sulęczyno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] gminnô [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Sëlëczëno|gminie Sëlëczëno]]. Sëlëczëno je [[turistika|turistnym]] òstrzódkã z wiele wczasowima chëczama ë [[agrokwatéra|agrokwatérama]]. Tu je kòscół. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://www.zssuleczyno.szkolnastrona.pl/kadra,m,zt,29.html]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Bùkòwô Góra]], * [[Kłodno]], * [[Maùszewsczi Òstrów]], * [[Nowi Dwór]], * [[Zëmnô Góra]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/562 Suleczyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 59ydja9hpm82yw4qo3oas20fqf46e9e 0 4020 201100 186985 2026-05-31T04:47:21Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë; {{Kòntrola}} 201100 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Mscëszejce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Sëlëczëno | szôłtëstwò=Mscëszejce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=15 | sekùndëN=39 | gradëE=17 | minutëE=51 | sekùndëE=16 | wiżô= | rok= | lëdztwò=1010 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-321 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Brunon Dąbrowski | www= | òdjimk=Mściszewice church.jpg | galerëjô_commons= |}} '''Mscëszejce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Mściszewice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Sëlëczëno|gminie Sëlëczëno]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné je mniészô kòloniô: * [[Òpòkô]] Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Mscëszejce” òsta wprowadzónô 13 stëcznika 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.facebook.com/pages/Kasz%C3%ABbsczi-Kr%C3%B3m-Sklep-M%C5%9Bciszewice/204508099728716?ref=stream&hc_location=stream Kaszëbsczi Króm - Sklep Mściszewice] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno]] lo6zow6bt38ifc06oizwg6citf55fdl 0 4027 201099 184620 2026-05-31T04:47:01Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201099 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kamińca Królewskô | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò=Kamińca Królewskô | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=35 | gradëE=17 | minutëE=53 | sekùndëE=21 | wiżô=150 | rok= | lëdztwò=881 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-342 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk=Kamińca Królewskô (3).JPG | galerëjô_commons= |}} '''Kamińca Królewskô''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kamienica Królewska'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Wies je nad jezorã Kamienicczim ë na szlachù zaniechóny narô banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Serakòjce]]-[[Lãbòrg]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://www.zskamienicakrolewska.pl/index_pliki/jk.htm]. M.jin. tądkã jidze turistny, [[Kaszëbsczi Szlach]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Céchomié]], * [[Kamienicczi Młin]], * [[Kùkówkô]], * [[Nowalcëskò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/745 Kamienica - król. w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] e8cn8e1j1mv0esoujmj9u14bt5puyh1 0 4036 201098 186949 2026-05-31T04:46:46Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë; {{Kòntrola}} 201098 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kamiéńca Szlacheckô | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=Kamińca Szlacheckô | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=16 | sekùndëN=08 | gradëE=17 | minutëE=56 | sekùndëE=53 | wiżô= | rok=2007 | lëdztwò=774<br>1040 (szôłtëstwò) | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-323 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Teresa Sitterlee | www= | òdjimk=Kamiéńca Szlacheckô - kòscół.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Kamiéńca Szlacheckô''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Kamienica Szlachecka'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://zkiwkamienica.edupage.org/about/?subpage=2&]. Téż tu mô szedzbã [[Kaszëbskô Stowôra Producentów Pòtrôwniców]], a dlô nich wôżnô je [[ògardowô pòtrôwnica]] (kaszëbskô malëna). W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Bùlwark]], * [[Òstrowò]], * [[Przërowié]] Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Kamiéńca Szlacheckô” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/745 Kamienica szlachecka w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 4heddt4z87xp5a4g12lr8y6e6v00e8t 0 4344 201075 198519 2026-05-30T18:54:19Z DawnyTest 14843 201075 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika e Shqipërisë | miono = Repùblika Albańsczi | miono-genitiw = Albańsczi | fana = Flag of Albania.svg| herb = Coat of arms of Albania.svg | na karce = Albanie_carte.png| mòtto = Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar<br>(Të, Albanio, daj mie hònór, nazwi mie Albańczikã)| jãzëk = [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], aromańsczi, grecczi | stolëca = Tirana | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 28.748 | lëdztwò = 2.876.591 | rok = 2017 | dëtk = Albańsczi lek | kòd dëtka = ALL | czasowô cona = +1 | swiãto = [[28 lëstopadnika|28 lëstopadnika - Swiãto Fanë]] | himn = Himni i Flamurit<br>(Himn do Fanë) | kòd = AL, ALB | Internet = .al | telefón = +355 |Prezydeńt=Bajram Begaj|Premiéra=Edi Rama|aùtowi kòd=AL }} '''Albańskô''' ([[Albańsczi jãzëk|al]]. ''Shqipëria'') – je môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], mô przistãp do Adriaticcziégò Mòrza. * stolëca i nôwikszi gard: [[Tirana]] * lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 28.748 km² == Òbaczë téż == * [[Kòsowò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Albańskô| ]] 4gbt7nc90q2ovdcm5u4itarf0ogmo10 0 4460 201111 197905 2026-05-31T08:18:51Z DawnyTest 14843 + 201111 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република Србија<br />Republika Srbija | miono = Serbskô Repùblika | miono-genitiw = Serbie| fana = Flag of Serbia.svg| herb = Coat of arms of Serbia.svg | na karce = Location map of Serbia in Europe (2006–2008).png| mòtto = (serb.) Само слога Србина спасава/Samo sloga Srbina spasava| jãzëk = Serbsczi | stolëca = Belgrad | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 88 499| procent-wòdë = 0,13 | lëdztwò = 7 041 599 | rok = 2016 | dëtk = serbsczi dinar | kòd dëtka = CSD | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Боже правде / Bože Pravde<br>Bòże Sprawiedlëwòtë <center>[[Òbrôzk:National anthem of Serbia, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> | kòd = RS/SRB/688 | Internet = .rs, .yu, .cs | telefón = +381 |Prezydeńt=Aleksandar Vučić|Premiéra=Đuro Macut |aùtowi kòd=SRB}} '''Serbiô''' (téż '''Serbskô''', [[Serbsczi jãzëk|serb.]] Србија / Srbija) – strzódlądowé państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na westrzédnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]]. Òd nordë grańczi z [[Madżarskô|Madżarską]], òd nordowégò pòrénkù z [[Rumùniô|Rumùnią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Bùłgariô|Bułgarią]], na pôłnim z [[Albaniô|Albanią]] (greńca kòntrolowónô przez [[Kòsowò]], jaczé Serbiô ùwôżô za swòje teritorium) i [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]], na zôpadze z [[Chòrwacjô|Chòrwacją]] i [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnią]], na pôłniowim zôpadze z [[Czôrnogóra|Czôrnogórą]]. Stolëcą Serbie je [[Belgrad]], jeden òd nôstarszich i nôwikszich gardów w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie. Serbiô mô dwie aùtonomiczné prowincje: ''Wojwodinã'' na nordze i ''Kòsowò i Metochiã'' na pôłnim. W 2008 rokù Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd Serbsczi, chtërny Serbiô nie ùznôwô. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na westrzédnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]], pòmidzë [[Madżarskô|Madżarską]] i [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]], ni mô przëstãpù do mòrza. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:SerbiaPoliticalDivision.png|mały|Kôrta Serbie]] * całownô: 88.499 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 111. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2.027 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albaniô]] 115 km (greńca kòntrolowónô przez [[Kòsowò]]), [[Bòsniô i Hercegòwina]] 302 km, [[Bùłgariô]] 318 km, [[Chòrwacjô]] 241 km, [[Madżarskô]] 151 km, [[Nordowô Macedoniô]] 221 km (159 km greńcë pòd kòntrolą [[Kòsowò]]), [[Czôrnogóra]] 203 km (79 km greńcë pòd kòntrolą [[Kòsowò]]), [[Rumùniô]] 476 km === Brzegòwô liniô === Serbiô je państwã strzódlądowim. === Klimat === Na nordze Serbii wastëje kòntinentalny klimat (z chłodną zëmą i gòrącym, mòkrim latã). W pòòstałim dzélu Serbie klimat kòntinentalny abò strzódzemnomòrsczi (dosc chłodno i baro snieżësto òb zëmã, gòrąco i sëchò òb lato i jeséń). === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Serbien_topo.png|mały|Fizycznô kôrta Serbie]] Ùsztôłcenié terenu Serbie je baro teritorialno zróżnicowóné. Na nordze Serbie nalézemë òbrodné równiznë. Na pòrénkù kalkòwé górsczé rédżi i kòtlënë. Na pôłniowim pòrénkù stôré górë i pògórza. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Midžor_u_daljini.jpg|mały|Nôwëższi czëp Serbie pòza Kòsòwã – Midżur (2,169 m n.r.m.)]] * strzédnô wësokòsc: 442 m n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 35 m n.r.m. (rzéczi Dunaj i Timok) * nôwëższi czëp: ** ùwzglãdniającë Kòsowò: 2,656 m n.r.m. (Djeravica) ** nôwëższi serbsczi czëp pòza Kòsòwã: 2,169 m n.r.m. (Midżur) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 57,9 % (w tim 33,7% òrnëch gruńtów) * lasë 31,6% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 7 041 599 (wôrtoscë szacowóné na 2016, bez Kòsowò i Metohie) * môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 98. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:Srpska_nosnja.jpg|mały|Serbòwie w nôrodnëch ruchnach]] Serbòwie są nôwikszim etnicznym karnã w Serbie (83% mieszkańców, bez ùwzglãdnieniô Kòsowò i Metohie). Drëdżim co do wialgòscë karnã są [[Madżarzë]]. Madżarama je 3,9% mieszkańców Serbie (i 14,3% mieszkańców Wojwodinë). Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô 1 135 393 przedstôwców nôrodnëch miészëznów. === Jãzëczi === Òficjalnym jãzëkã je [[serbsczi jãzëk|serbsczi]] w [[cyrilica|cyrilicznym]] pisënkù, rodny dlô 88% lëdztwa. Na òbéńdze gminów z wiôlgą lëczbą przedstôwców nôrodnëch miészëznów mògą bëc òficjalnô brëkòwóné miészëznowé jãzëczi. W westrzédny Serbie wnet wszëtczé gminë brëkùją òficjalnô leno serbsczi jãzëk. Jinszô sytuacjô je w prowincje Wojwodina, gdze òficjalny status dostałë téż [[Madżarczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]], [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] i [[rusyńsczi jãzëk]]. === Religijné karna === [[Òbrôzk:Temple_Saint_Sava.jpg|mały|Prawòsławnô katédra swiãtégò Sawë w Belgradze]] Wedle òglowégò spisënkù z 2002 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô: *[[Prawòsławié|prawòsławnëch]] — 6 371 584 (85,0 % lëdztwa), *[[Katolëcczi Kòscół|katolëków]] — 410 976 (5,5 % lëdztwa), *mùzułmanów — 239 658 (3,2 % lëdztwa), *protestantów — 80 837 (1,1 % lëdztwa). === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Panorama_Belgrad.jpg|mały|Belgrad – panorama]] *mieskô pòpùlacjô: 56,1% (w 2018 r.) *wikszé miesczé westrzódczi : [[Belgrad]] (stolëca) mô 1,389,000 mieszkańców (2018 r.), wiãcy jak 100 tës. mieszkańców mają téż Novi Sad, Niš, Kragujevac, Subotica. Nôwikszim gardã pòd kòntrolą Kòsowò je Prisztina (204 tës. mieszkańców w 2016). == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Serbiô (serb. ''Република Србија'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Belgrad *państwowé swiãto: [[15 gromicznika]] (Dzéń Państwòwòscë) === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Aleksandar Vučić]] (Александар Вучић) (òd 31 maja 2017) * premier [[Đuro Macut]] (Ђуро Мацут) (òd 16 łżëkwiata 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (serb. ''Narodna Skupština''), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Òbaczë téż == * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbòchòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20201023111354/https://www.cia.gov/-library/publications/the-world-factbook/geos/ri.html Serbiô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Serbskô| ]] 30kfcqlzts763s1elysi43yczymk8ud 0 4471 201097 183556 2026-05-31T04:46:30Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201097 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Insausti jauregia Azkoitia 2006-12-29.JPG|mały|Azkoitia]] '''Azkoitia''' je [[szpańskô]] gmina w Krôju Basków. Lëdztwò gminë: 10&nbsp;641 mieszkańców ([[2006]]). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150402181915/http://azkoitia.eus/eu ''Azkoitia''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szpańskô]] kqstefyjj7bm8z5iwv6rjfod3k69nue 0 4643 201105 192481 2026-05-31T04:54:36Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201105 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao<br /> ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|miono=Laòtańskô Lëdowò-Demòkratnô Repùblika|fana=Flag of Laos.svg|miono-genitiw=Laòsu|herb=Emblem of Laos (1991-2025).svg|mòtto=ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ<br> Mir, samòstójnota, demòkracjô, jednota i dobrobëtk|na karce=LocationLaos.svg|jãzëk=laòtańsczi|fòrma państwa=socjalistnô repùblika|stolëca=Wientian|wiéchrzëzna=236 800|procent-wòdë=2|lëdztwò=7,873,046<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/laos-population/ Laos Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-20] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|dëtk=kip|kòd dëtka=LAK|czasowô cona=+7|swiãto=2 gòdnika|himn=Pheng Xat Lao<br> (Nôrôdnô piesń Laos)|kòd=LAO|Internet=.la|telefón=856|rok=2025|Prezydeńt=Thongloun Sisoulith|Premiéra=Sonexay Siphandone|aùtowi kòd=LAO}} '''Laòs''' – je państwã w [[Azëjô|Azji]]. Stolëcznym gardã je Wientian, òficjalnym jãzëkã je laòtańsczi, detkã je kip<ref>[https://estatravel.pl/laos Laos - ESTA Travel] </ref>. Greńczë z [[Myanmar|Birmą]] ë [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinami]], na pòrënku, z [[Wietnam|Wietnamã]], na pôłniu z [[Kambòdżô|Kambòdżą]], a na zôpodze z [[Tajlandiô|Tajlandią]]. Laòs je socjalisticzny państwã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] rm356le41ufpw8zupg3utmymxa9cklq 0 4656 201107 200982 2026-05-31T04:55:28Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201107 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Singapùru|gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center>|fana=Flag of Singapore.svg|miono-genitiw=Singapùru|herb=Coat of arms of Singapore.svg|mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Singapùrze)|himn=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Singapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center>|na karce=Singapore in its region (zoom).svg|jãzëk=angielsczi, chińsczi (mandarińsczi), malajsczi, tamilsczi|stolëca=Singapùr|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam|Premiéra=Lawrence Wong|wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [dost. 2026-03-28] [zarchiwizowane z [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ adresù] 2026-02-11] (an.).</ref>|aùtowi kòd=SGP|telefón=+65|dëtk=singapùrsczi dolar|kòd dëtka=SGD|czasowô cona=+8|kòd=SG|Internet=.sg|lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|data ùsôdzenia=9 zélnika 1965|rok=2026 }} '''Singapùr''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]; òno òbjimô blós gard Singapùr. Pòzwa gardù w [[sanskricczi jãzëk|sanskricczim jãzëkù]] òznôczô "Gard [[lew|Lwa]]"<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Singapùr zwëskał samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. [[Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 2.JPG|mały|left]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] areb2uptpgwrinozxv02uwwd1nu0krd 0 5112 201108 196389 2026-05-31T04:56:12Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 201108 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Kolbudy COA.svg|mały|Herb Gminë Kòlbùdë]] '''Gmina Kòlbùdë''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Gmina Kolbudy)'' – wieskô gmina w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë| ]] q9m0ybwvvo0khupa763568skqu4xyf4 0 5213 201091 178076 2026-05-31T04:44:33Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201091 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łãczëńskô Hëta | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Chmielno | szôłtëstwò=Bòrzestowskô Hëta | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=17 | sekùndëN=36 | gradëE=18 | minutëE=01 | sekùndëE=19 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|left|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce]] '''Łãczëńskô Hëta''' to kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Tu ùrodzył sã ks. dr [[Frãcëszk Jank]]. [[Karno Sztudérów "Pomorania"]] mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/631 Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] jx4fqlkwppobivl3n1amsmd5j2si7c6 0 5216 201090 187361 2026-05-31T04:44:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201090 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Pùzdrowò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò=Pùzdrowò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN= | gradëE=17 | minutëE=51 | sekùndëE= | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=810 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-340 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Pùzdrowò - przed domem ks. Sychty.JPG|left|mały|]] [[Òbrôzk:Pùzdrowò_-_dom_ks._Sychty.JPG|left|mały|Pamiątkòwô tôfla i rodné dodóm ks. dr. [[Bernard Zëchta|Bernarda Zëchtë]] w Pùzdrowie]] '''Pùzdrowò''' to je wies w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. Tu béł ùrodzony ks. dr [[Bernard Zëchta]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/324 Puzdrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] p7u6x5nq79pw80uat0r2ncv667nvphn 0 5246 201114 185630 2026-05-31T10:01:36Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] 201114 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] kivxwrnhyn8b5zryijxzvf56m0d5l92 0 5258 201089 189207 2026-05-31T04:43:56Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201089 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Wieżëca | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=[[Szimbark]] | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=14 | sekùndëN=03 | gradëE=18 | minutëE=07 | sekùndëE=40 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-316 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Wieżëca - Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet.JPG|mały|left|Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet]] [[Òbrôzk:Wiezyca limit signs.JPG|mały|left|Wieżëca]] '''Wieżëca''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] w òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] [[Szimbark]]. Tu je [[Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160302080449/http://kul.org.pl/PlenerXXXI/ KLÙ] * [https://web.archive.org/web/20150720081634/http://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=PLH220095 PLH220095] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] nai0x4iuzwvodku3y58z0bfeuljse6b 0 5260 201096 178096 2026-05-31T04:46:07Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201096 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Przëwidzkô Nowô Wies | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=gduńsczi | gmina=Przëwidz | szôłtëstwò=Przëwidzkô Nowô Wies | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=13 | sekùndëN=59 | gradëE=18 | minutëE=16 | sekùndëE=08 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=183 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-047 | reg_tôfla=GDA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Przëwidzkô Nowô Wies - kòscół.JPG|mały|left|Kòscół]] '''Przëwidzkô Nowô Wies''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Nowa Wieś Przywidzka'') to je wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/211 18.) Nowawieś w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://spnowawies.edu.pl/menu/jezyk-kaszubski Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]] p5e4sc4myz4llmo1l85rezkvc23zqv6 0 5274 201095 178002 2026-05-31T04:45:56Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201095 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Biôłogarda | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=lãbòrsczi | gmina=Wickò | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=39 | sekùndëN=08 | gradëE=17 | minutëE=39 | sekùndëE=12 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=223 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=84-352 | reg_tôfla=GLE | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Bialogarda18.JPG|mały|Kòscół w Biôłogardze]] '''Biôłogarda''' czedës wôżny gard, dzys wies w [[Gmina Wickò|gminie Wickò]] w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Kòle 1233 rokù béł tu ksyżã [[Racëbòr]]. W XIII stalace béł tu wòjewòda Dobiégniéw. Długò wies bëła w [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]]. Przez nią jidze droga z [[Lãbòrg|Lãbòrga]] do [[Łeba|Łebë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/126 Białogród w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/stan%20na%2030.06.2015%20poprawki/POM-rej.pdf Białogarda] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Wickò]] qwxbdq6vo6e3lfqhlg7plnzi40fmc2s 0 5275 201094 183833 2026-05-31T04:45:43Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201094 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kôrtoszëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=pùcczi | gmina=Krokòwa | szôłtëstwò=Òdargòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=44 | sekùndëN=17 | gradëE=18 | minutëE=05 | sekùndëE=49 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-110 | reg_tôfla=GPU | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Elektrownia Jadrowa Zarnowiec-panorama.jpg|mały|]] '''Kôrtoszëno''' to je starô kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]]. W 1284 rokù wòjewòda Dobiégniéw z [[Biôłogarda|Biôłogardë]] pòdarowôł tã wies klôsztorowi w [[Żarnówc|Żarnówcu]] jak jegò córka Dobiésława tam wstąpiła. Dzys je tu wiele firmów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/883 ''Kartoszyn'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] l2u1jjd8rshhg7mh0v6lkkwwuc5v411 0 5287 201093 187065 2026-05-31T04:45:13Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201093 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Załkòwò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN= | gradëE=17 | minutëE=51 | sekùndëE= | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=467 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-340 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Załakowo church.jpg|mały|Kòscół]] '''Załkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Załakowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. Wies je kòl wôżny dardżi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150201170221/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/nazwy_w_jezykach_mniejszosci.pdf Nazwy w językach mniejszości wpisane, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.), do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości. Stan na 30 marca 2018 r. (Dodatkowe kaszubskie nazwy miejscowości w województwie pomorskim), s. 35] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/350 Załakowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] roh3t7la9r59mcht9dy70hwrvrehra1 0 5467 201092 183128 2026-05-31T04:44:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201092 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Elektrownia Wodna Żarnowiec (3).jpg|mały|Dzél elektrownie]] [[Òbrôzk:StromerzgFrancisTurbine.jpg|mały|]] '''Czëmónowò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Czymanowo'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w gminie [[Gmina Gniéwino|Gniéwino]]. Tu je wielgô wòdnô elektrowniô. == Òbaczë téż == * [[Kôłkòwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/884 ''Czymanowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] kl7wrbxxjz4x6n3tm9ml10wkvbm7xpc 0 5628 201085 160986 2026-05-31T04:41:08Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201085 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Armoracia_rusticana.jpg|mały|Zwëczajny krzón]] '''Krzón''' abò '''chrzón''' (''Armoracia'' P. Gaertn., B. Meyer & Scherb.) – to je szlach roscënów z rodzëznë krziżowëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce [[zwëczajny krzón]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] aw9al33i7q9k5xdnsr9ke7e622d0j0m 0 5862 201088 182165 2026-05-31T04:43:22Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; {{Kòntrola}} 201088 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Wiôldżi Pòmësk | rodzôcz_wsë=Wiôldżégò Pòmëska | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=bëtowsczi | gmina= Bëtowò | szôłtëstwò=Wiôldżi Pòmësk | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=12 | sekùndëN=25.5 | gradëE=17 | minutëE=33 | sekùndëE=29.7 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=635 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=77-100 | reg_tôfla=GBY | SIMC= | szôłtës=Beata Treder | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Wiôldżi Pòmësk - kòscół.jpg|left|mały|Kòscół]] '''Wiôldżi Pòmësk''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pomysk Wielki'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Groß Pomeiske'') – to [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Bëtowò|gminie Bëtowò]]. Tu je kòscół ë szkòła. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/762 Pomysk] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Bëtowò]] top3xogvkkd37fdhonvc22yhzovo2bj 0 6840 201082 171648 2026-05-31T04:39:09Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201082 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|mały|Jastrowsczi herb]] '''Jastrowié''' (we zdrojach: ''Iastrobbe'' 1363, ''Iastrowie'' 1380, ''Iastrowie alias Witunk'' 1580, ''Jastrow'' 1559, ''Jastrowie'' 1564-65, ''Jastrowo'' (Cenôwa); pòl. ''Jastrowie'', miem. ''Jastrow'') - garc we [[złotowsczi kréz|złotowsczim krézu]] we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Òska|Òską]]. * Lëdztwò gardu: 8.497 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 72,3 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ir5rop3vmbowjetbzsro4g1zvz85guu 0 7196 201083 200698 2026-05-31T04:40:15Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 201083 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Borowo church.jpg|mały|]] '''Bòrowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Borowo'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu je kòscół. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/323 Borowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] gy3850chwgik56hkj6hb17wfullc649 0 7737 201106 196577 2026-05-31T04:55:01Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 201106 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Maldives (orthographic projection).svg|mały]] [[Òbrôzk:Flag of Maldives.svg|mały]] '''Malediwë''' – są państwã na òstrowach w Azëji, na [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanã]]. Stolëcznym gardã je Male. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 1x6a7ewhfxxclmiil2v02lz8xs3vvbf 0 8220 201109 192820 2026-05-31T04:56:34Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201109 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL_Grudziądz_COA.svg|mały|Grëdządzczi herb]] [[Òbrôzk:Grudziądz1.jpg|mały|Grëdządz]] '''Grëdządz''' (we zdrojach: ''Grudenczch'' 1065 (falsyfikat); ''Grudomsch'' 1065, kòpijô 1155?); ''Grudonisk'' 1066 ; ''Grudenz'' 1222 (kòpijô); ''Gruzenz'' 1223, ''Cruzencz'' 1223, ''Grodzancz'' 1223; ''Grudencz'' 1230; ''Chrudencz'' 1254; ''Grawdecz'' 1291; ''Graudencz'' 1298 (kòpijô); ''Grudencz'' 1312, ''Grudenzc'' 1312; ''Grudenz'' 1313; ''Growdentcz'' 1328, (kòpijô z 1472 r.); ''Graudencz'' 1328 (kòpijô); ''Graudnicz'' 1335 (kòpijô XVI w.); ''Grudencz'' 1335; ''Graudencz'' 1338 (kòpijô 1592); ''Grudenz'' 1361; ''Grudzencz'' 1430; ''Grudecz'' 1422; ''Grawdentcz'' 1455; ''Grudentcz''; ''Graudentz alias Grudzancz'' 1466; ''Grudzancz'' 1472; ''Grudzyandz'' 1484; ''Grudziądz'' 1565; ''Graudencz'' 1570; ''Grudziądz'' 1572; ''Graudencz'' 1611; ''Grudziądz'' 1682; ''Graudenz'' 1772; ''Graudentz'' kòl 1790; ''Grudziądz, pierwotnie Grudzieniec, niem. Grudenz abò Graudenz'' 1881, ''Grédządz'' (Cenôwa); ''Grudziądz, niem. Graudenz'' 1921; ''Grudziądz, -dza'' 1971; pòl. ''Grudziądz'', [[Miemieckô|miem.]] ''Graudenz'') – to je stôri gard nad [[Wisła|Wisłą]] w [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]. W Grudządzu w 2011 rokù mieszkało 98 726 lëdzy, a czedës wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] biwało tã w wòjskù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] bn8iu9nwgf10osmue1gihyfzsddcm8k 201110 201109 2026-05-31T04:57:02Z Iketsi 3254 -' ' 201110 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL_Grudziądz_COA.svg|mały|Grëdządzczi herb]] [[Òbrôzk:Grudziądz1.jpg|mały|Grëdządz]] '''Grëdządz''' (we zdrojach: ''Grudenczch'' 1065 (falsyfikat); ''Grudomsch'' 1065, kòpijô 1155?); ''Grudonisk'' 1066 ; ''Grudenz'' 1222 (kòpijô); ''Gruzenz'' 1223, ''Cruzencz'' 1223, ''Grodzancz'' 1223; ''Grudencz'' 1230; ''Chrudencz'' 1254; ''Grawdecz'' 1291; ''Graudencz'' 1298 (kòpijô); ''Grudencz'' 1312, ''Grudenzc'' 1312; ''Grudenz'' 1313; ''Growdentcz'' 1328, (kòpijô z 1472 r.); ''Graudencz'' 1328 (kòpijô); ''Graudnicz'' 1335 (kòpijô XVI w.); ''Grudencz'' 1335; ''Graudencz'' 1338 (kòpijô 1592); ''Grudenz'' 1361; ''Grudzencz'' 1430; ''Grudecz'' 1422; ''Grawdentcz'' 1455; ''Grudentcz''; ''Graudentz alias Grudzancz'' 1466; ''Grudzancz'' 1472; ''Grudzyandz'' 1484; ''Grudziądz'' 1565; ''Graudencz'' 1570; ''Grudziądz'' 1572; ''Graudencz'' 1611; ''Grudziądz'' 1682; ''Graudenz'' 1772; ''Graudentz'' kòl 1790; ''Grudziądz, pierwotnie Grudzieniec, niem. Grudenz abò Graudenz'' 1881, ''Grédządz'' (Cenôwa); ''Grudziądz, niem. Graudenz'' 1921; ''Grudziądz, -dza'' 1971; pòl. ''Grudziądz'', [[Miemieckô|miem.]] ''Graudenz'') – to je stôri gard nad [[Wisła|Wisłą]] w [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]. W Grudządzu w 2011 rokù mieszkało 98 726 lëdzy, a czedës wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] biwało tã w wòjskù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] agn5v533ysop78a8kcn54a2verz0f12 0 8652 201076 192805 2026-05-30T20:51:30Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 201076 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Golan heights rel89-orig.jpg|mały|Geògrafnô kôrta z Galilejsczim Jezorã]] [[Òbrôzk:Sea-of-Galilee-1900.jpg|mały|Rëbôcë na Galilejsczim Jezorze kòl 1900 rokù]] '''Galilejsczé Jezoro''' abò '''Genezarecczé Mòrze''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] ''ים כנרת'') – jezoro ò wiéchrzëznie 166 km² w [[Izrael|Izraelu]]. == Galilejsczé Jezoro w kaszëbsczi kùlturze == W szpôsownym ùchwôcenim Kaszëb przez Cenôwã Mòrze Genezarecczi to je [[Pùckô Hôwinga]]. Nadczidka ò jezorze pòjôwiô sã téż w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] we fragmeńce: ::''Boczë: Naju rzeka v lese, to [[Jordan (rzéka)|Jordan]], a naju jezoro, to '''Genezaret''', chdze Svjęti Pjoter beł rebokjem''<ref>[https://web.archive.org/web/20160402213930/http://literat.ug.edu.pl/remus/0006.htm ''VI – Jak Remus szukoł Straszka na pustkovju a v gromadze z Martą zaczął chodzëc na nowukę.'']</ref>. == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: ''Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów'' // J. Bòrzëszkòwsczi, [[Jan Mòrdawsczi|J. Mòrdawsczi]], [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: ''Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów'', Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, s. 177. == Przëpisczi == {{przëpisë}} [[Kategòrëjô:Izrael]] lqubfunluh1fvsuka0l8ab40ufi44qy 0 8660 201077 199846 2026-05-30T21:26:49Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 201077 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:JordanRiver cs.svg|mały|Biég rzéczi na kôrce]] [[Òbrôzk:PikiWiki Israel 21500 The Jorden River.JPG|mały|Jordan]] '''Jordan''' – rzéka dłużawë 251 km w [[Azëjô|Azëji]], m.jin. w [[Izrael|Jizraelu]]. == Jordan w kaszëbsczi kùlturze == W szpôsownym ùchwôcenim [[Kaszëbë|Kaszëb]] przez [[Florión Cenôwa|Cenôwã]] Jordan to je [[Pùtnica]]. Nadczidka ò rzéce pòjôwiô sã téż w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] we fragmeńce: ::''Boczë: Naju rzeka v lese, to Jordan, a naju jezoro, to [[Galilejsczé Jezoro|Genezaret]], chdze Svjęti Pjoter beł rebokjem.''<ref>[https://web.archive.org/web/20160402213930/http://literat.ug.edu.pl/remus/0006.htm ''VI – Jak Remus szukoł Straszka na pustkovju a v gromadze z Martą zaczął chodzëc na nowukę.'']</ref> == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: ''Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów'' // J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: ''Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów'', Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, s. 177. * Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]], Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, s. 83 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azëjô]] 5r9mcjqkzdd0xdv2mxkmcoak58fuowo 0 8831 201080 168835 2026-05-31T04:37:53Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201080 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bierkowo.jpg|mały|]] '''Biérkòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bierkowo'') – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[gmina Stołpskò|gminie Stołpskò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stołpskò]] 3c4zwc3zrp83cyo6hknkogem7wcl6ob 0 8939 201086 168938 2026-05-31T04:41:24Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; == Bùtnowé lënczi == 201086 wikitext text/x-wiki '''Glãdowò''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]], w [[Gmina Człëchòwò|gminie Człëchòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Człëchòwò]] l4roly5jy2xae9smkyol6elhiipbz25 0 10085 201087 196128 2026-05-31T04:41:40Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 201087 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parnassos2.jpg|mały|Parnas]] '''Parnas''' – to je góra w westrzédny [[Greckô|Grecce]]. == Òbaczë téż == * [[Greckô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Greckô]] ksabn0phl1nwrw4l32ce2evmgrx01hb 0 10221 201079 195388 2026-05-30T23:01:32Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 201079 wikitext text/x-wiki '''Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce''' – wespòlëznowé karna, chtërnë mieszkają w [[Pòlskô|Pòlsce]], le identifikują sã z [[nôród|nôrodã]] jinym jak [[Pòlôszë|pòlsczi]]. W rozmienim ''Ùstôwù ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach a téż ò regionalnym jãzëkù z 6 stëcznika 2005 r.'' nôrodné i etniczné miészëznë mùszą spełniwac nôslédné zastrzedżi<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180902/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/prawo/ustawa-o-mniejszosciac/6492,Ustawa-o-mniejszosciach-narodowych-i-etnicznych-oraz-o-jezyku-regionalnym.html ''Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym'']</ref>: * bëc mni wielnyma jak pòòstałi dzél lëdztwa Pòlsczi Repùbliczi; * wëapartniwac sã midzë pòòstałima naszińcama jãzëkã, kùlturą abò tradicëją; * pragnąc ùtrzimaniégò swòjégò jãzëka, kùlturë abò tradicëje; * miec swiąda gwôsny historiczny nôrodny spòlëznë; * zamieszkiwac dzysdniowé teritorium Pòlsczi Repùbliczi òd conômni 100 lat; * identifikòwac sã z nôrodã zòrganizowónym w gwôsnym państwie (le w przëtrôfkù nôrodnëch miészëznów). [[Òbrôzk:POLSKA mniejszości.png|mały|Gminë w Pòlsce, w chtërnëch co nômni 10% mieszkańców pòdało jiną niżlë pòlskô nôrodnosc – pòrównanié òglowégò spisënkù z 2002 i 2011. Kôrta wëróżniwô téż kaszëbsczé gminë, temù że òbczas slédnégò spisënkù 233 tys. òsób pòdało swòją [[Kaszëbi|kaszëbską tożsamòsc]], spòstrzód nich kaszëbską juwernotã jakò jedurną (a nié pòlskò-kaszëbską jak pòòstali) pòdało 16 tys. òsób<ref>[https://web.archive.org/web/20151016131642/http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf Przynależność narodowo-etniczna ludności – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011]</ref>. Òkróm tegò spisënk wëkôzôł 108&nbsp;140 mieszkańców, jaczi gôdają [[Òbéndowi jãzëk|regionalnym jãzëkã]] (pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]).]] Za nôrodné miészëznë pòlsczi rząd ùznôwô: * [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëską miészëznã]]; * [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeską miészëznã]]; * [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewską miészëznã]]; * [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemiecką miészëznã]]; * [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńską miészëznã]]; * [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëską miészëznã]]; * [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowacką miészëznã]]; * [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińską miészëznã]]; * [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowską miészëznã]]. Ùznóné etniczné miészëznë to: * [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô miészëzna]]; * [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô miészëzna]]; * [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô miészëzna]]; * [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô miészëzna]]. Lëczba òsobów, jaczé słëchają do òsóbnëch miészëznów wedle slédnégò òglowégò spisënkù z 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180610/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/wyniki-narodowego-spis/6999,Mniejszosci-narodowe-i-etniczne-oraz-spolecznosc-poslugujaca-sie-jezykiem-kaszub.html ''Mniejszości narodowe i etniczne oraz społeczność posługująca się językiem kaszubskim - liczebność (również wg województw)'']</ref> <center> {| class="wikitable sortable" !class="unsortable" style="background-color:#FFC000"| Miészëzna ||style="background-color:#FFC000"|Lëczba òsobów |- ||biôłorëskô||43&nbsp;878 |- ||czeskô ||2&nbsp;831 |- ||lëtewskô||7&nbsp;376 |- ||miemieckô||144&nbsp;236 |- ||armeńskô||1&nbsp;683 |- ||rëskô ||8&nbsp;796 |- ||słowackô||2&nbsp;739 |- ||ùkrajińskô||38&nbsp;795 |- ||żëdowskô||7&nbsp;353 |- ||karajimskô ||314 |- ||łemkòwskô||9&nbsp;640 |- ||romskô||16&nbsp;723 |- ||tatarskô||1&nbsp;828 |- |} </center> == Òbaczë téż == * [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce| ]] m2jbuuk83oirlkzjelqtj5pnaumhiry 0 10315 201081 172639 2026-05-31T04:38:31Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to '; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 201081 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Prunus dulcis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-250.jpg|mały|Slëwa mandla – òbrôzk z 1897 rokù]] [[Òbrôzk:Kulturmandel unreife Früchte.JPG|mały|Slëwa mandla – gòłczi]] '''Slëwa mandla''' (''Prunus dulcis'' (Mill.) D.A.Webb) – to je ôrt roscënë z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna mòże rosc kòl [[Westrzódzemné Mòrzé|Westrzódzemnégò Mòrza]]. == Lëteratura == * Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM, [[Gduńsk]] 2015, s. 105 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bibliowé roscënë]] af6br3ivodm3pj87sw6zhwb5sfrfnym 0 11880 201113 185626 2026-05-31T10:01:26Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] 201113 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] kivxwrnhyn8b5zryijxzvf56m0d5l92 0 12770 201073 196991 2026-05-30T14:10:20Z IvanScrooge98 9406 /* */ +audio 201073 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik |jimiã= Zohran Mamdani |gwôsné jimiã= |Òbrôzk= Zohran Mamdani 05.25.25 (cropped) (cropped).jpg |òpis= Zohran Mamdani (2025) |Data_ùrodzeniô= 19 rujana 1991 |Môl_ùrodzeniô= Kampala, [[Ùganda]] |Data_smierci= |Mol_smierci= |1. fónkcjô= 112. bùrméster [[Nowi Jork|Nowégò Jorkù]] |1. Òd= 1 stëcznika 2026 |1. Do= |1. Pierszô_dama= |1. Pòprzédca= [[Eric Adams]] |1. Nastãpnik= |1. partiô= [[Partiô Demòkraticznô]] |2. fónkcjô= Nôleżnik New York State Assembly |2. Òd= 1 stëcznika 2021 |2. Do= 31 gòdnika 2025 |2. Pierszô_dama= |2. Pòprzédca= |2. Nastãpnik= |2. partiô= [[Partiô Demòkraticznô]] }} {{audio|Zohran Mamdani.ogg|'''Zohran Kwame Mamdani'''}} (ùr. 18 rujana 1991 w Kampale) – amerikańsczi pòlitik ùgandijskò-indijsczi rodowiznë, spòlëznowi dzejôrz. W latach 2021-2025 nôleżnik New York State Assembly, òd 2026 rokù 112. bùrméster [[Nowi Jork|Nowégò Jorkù]]. == Żëcopis == === Młodosc === Ùrodzył sã w Kampale, w Ùgandze. Chòwóny béł w Kapsztadze, w [[Pôłniowô Afrika|Pôłniowi Africe]]. Pózni, jegò familiô przeniosła sã do Nowégò Jorkù, gdze Mamdani pierwi chòdzył do Bronx High School of Science, a pózni do Ùniwersytetu Bowdoin w Maine<ref name=":0">[https://edition.cnn.com/2025/06/23/politics/zohran-mamdani-mayor-new-york-city-primary Inside the campaign of Zohran Mamdani, the socialist leading New York’s Democratic mayoral primary], cnn.com, 25 czerwińca 2025.</ref>. Je sënã Mahmooda Mamdaniégò, profesora Ùniwersytetu Columbia i Mirë Nair, indijsczi reżisérë<ref name=":0" />. === Pòliticznô kariera === W 2020 òstół wëbróny do New York State Assembly z Astorie, partu Queens<ref>[https://www.nbcnews.com/news/asian-america/new-york-elects-first-south-asian-americans-state-assembly-n1245860 New York elects first South Asian Americans to state Assembly], nbcnews.com, 4 smùtana 2020.</ref>. W 2025 rokù wësztartowôł w prawelacje Demòkraticzny Partie na kandidata na burméstra Nowégò Jorkù<ref>[https://www.tvp.info/89821425/wybory-na-burmistrza-w-nowym-jorku-2025-kto-zostanie-burmistrzem-nowego-jorku-kim-jest-zohran-mamdani Wybory w Nowym Jorku. Faworytem socjalista-muzułmanin], tvp.info, 4 smùtana 2025.</ref>. W czile miesądzów pòparcé dlô Mamdaniégò ùrosło z 1% do 35%, co sprawiło, że miôł drëdżé nôwëższé pòparcé za Andrewã Cuomo, ùszłim gùbernatorã stanu Nowi Jork. Jegò kandidaturã pòpiarlë m.jin. senatór [[Bernie Sanders]], nôleżniczka Jizbë Reprezentantów [[Alexandra Ocasio-Cortez]], a téż warkòwô zrzesz Unites Auto Workers<ref name=":0" />. W prawelacje demòkratów zwëskôł 43,5% głosów i òstôł kandidatã Demòkraticzny Partie na burméstra Nowégò Jorkù<ref>[https://www.theguardian.com/us-news/2025/jun/24/new-york-mayoral-primary-results Zohran Mamdani declares historic victory in New York City mayoral primary after Cuomo concedes], theguardian.com, 25 czerwińca 2025.</ref>. Dobëł w welacje na 112. bùrméstra Nowégò Jorkù, dobiwającë 1 114 184 głosów<ref>[https://www.vote.nyc/sites/default/files/pdf/election_results/2025/20251104General%20Election/00000100000Citywide%20Mayor%20Citywide%20Recap.pdf Statement and Return Report for Certification. General Election 2025 - 11/04/2025], vote.nyc.</ref>. Je pierwszim mùzelmanã i personą afrikańsczi rodowiznë na tim stanowiszczu, a téż nômłodszim bùrméstrã gardu òd 1892 rokù<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cly4kr8gzr2o Mamdani seals remarkable victory - but real challenges await], bbc.com, 5 smùtana 2025.</ref>. Ùrząd òbjimnął 1 stëcznika 2026 rokù. Złożił òficjalną przësëgã na òpùszczony stacje metra "City Hall" ò północë. Òstół zaprzësëgłi przez senatora Berniégò Sendersa. Przësëgã złożił, jakno pierszi burméster Nowégò Jorkù, na Kòran – dokładno na egzemplôrz ze zbiéru Schomburg Center for Research in Black Culture, z priwatnégò zbiéru Artura Schomburga<ref>[https://abcnews.com/Politics/zohran-mamdanis-historic-inauguration-new-york-city-mayor/story?id=128784385 New York City Mayor Zohran Mamdani, at inauguration, vows to be a mayor for all New Yorkers, lead as democratic socialist], absnews.com, 1 stëcznika 2026.</ref><ref>[https://www.nypl.org/press/schomburg-quran-selected-mayor-elect-zohran-mamdanis-swearing Schomburg Qur’an Selected for Mayor-Elect Zohran Mamdani’s Swearing-In], nypl.org, 31 gòdnika 2025.</ref><ref>[https://eu.usatoday.com/story/news/politics/2026/01/01/mamdani-sworn-in-nyc-mayor-new-years-day/87896121007/ Zohran Mamdani takes oath of office as New York's new mayor], usatoday.com, 1 stëcznika 2026.</ref>. == Galeriô == <gallery mode="nolines" widths="170" heights="100"> Òbrôzk:Zohran Mamdani Speaking at a DSA 101 Meeting at the Church of the Village in NYC.jpg|Zohran Mamdani na pòtkanim DSA (2024) Òbrôzk:Donald Trump and Zohran Mamdani meeting at the Oval Office.jpg|Zohran Mamdani na pòtkanim ù prezydenta Donalda Trumpa (2025) Òbrôzk:NYS Assemblymember Mamdani @ NYTWA Rally @ City Hall 9.jpg|Zohran Mamdani w 2022 rokù Òbrôzk:Zohran Mamdani swearing in, 2026.png|Zaprzësëga Zohrana Mamdaniégò przez Berniégò Sandersa (2026) Òbrôzk:Zohran K. Mamdani signs executive order.png|Zohran Mamdani pòdpisëje bùrméstrowi dekret (2026) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Nowi Jork]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticë]] [[Kategòrëjô:Nowi Jork (stón)]] rlxrl0t9i0afr5v2ql1dfiyni3r1005 0 12841 201078 200418 2026-05-30T22:45:52Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 201078 wikitext text/x-wiki {{Pòlitik wiadłokôstka | mióno = Mòdżorów Pioter | òryginalné mióno = Magyar Péter | titel = | òdjimk = Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026.jpg | òpisënk òbrôzka = Modżorów Pioter (2026) | mòtto = | céch = | òpisënk céchù = | môl dzejaniégò = {{Krôj pòdôwczi Madżarskô}} | data nôrôdzenégò = 16 strëmiannika 1981 (45 lat) | môl nôrôdzenégò = [[Bùdapeszt]], [[Madżarskô]] | data smiercë = | môl smiercë = | lëżnosc smiercë = | môl spòczinkù = | wëznanié = [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczé]] | kòscół = | nôrôdnota = [[Madżarowié|madżarskô]] | 1. fónkcjô = Premiéra Madżarsczi | status1 = desygnowóny | 1. fónkcjô cząd = òd 9 maja 2026 rokù | 1. fónkcjô 1a = | 1. fónkcjô cząd 1a = | 2. fónkcjô = Przédnik Tiszë | status2 = aktualny | 2. fónkcjô cząd = òd 22 lëpińca 2024 | 2. fónkcjô 2a = | 2. fónkcjô cząd 2a = | 3. fónkcjô = Pòsélc do Nôrôdnégò Zéndzeniégò | status3 = wëbróny | 3. fónkcjô cząd = òd 9 maja 2026 | 3. fónkcjô 3a = | 3. fónkcjô cząd 3a = | 4. fónkcjô = Pòsélc do Eùropejsczégò Parlamentu | status4 = aktualny | 4. fónkcjô cząd = òd 16 lëpińca 2024 | 4. fónkcjô 4a = | 4. fónkcjô cząd 4a = | 5. fónkcjô 5a = | 5. fónkcjô cząd 5a = | 6. fónkcjô 6a = | 6. fónkcjô cząd 6a = | òbéńda = | òbéńda1a = | òbéńda2 = | òbéńda2a = | òbéńda3 = 3. òbéńda Bùdapesztu | òbéńda3a = | òbéńda4 = Madżarskô | òbéńda4a = | òbéńda5 = | òbéńda5a = | òbéńda6 = | òbéńda6a = | pòdwëższi = Szuljoków Tomôsz | titël_pòdwëższégò = Prezident | pòdwëższi1a = | titël_pòdwëższégò1a = | pòdwëższi2 = | titël_pòdwëższégò2 = | pòdwëższi2a = | titël_pòdwëższégò2a = | pòdwëższi3 = | titël_pòdwëższégò3 = | pòdwëższi3a = | titël_pòdwëższégò3a = | pòdwëższi4 = | titël_pòdwëższégò4 = | pòdwëższi4a = | titël_pòdwëższégò4a = | pòdwëższi5 = | titël_pòdwëższégò5 = | pòdwëższi5a = | titël_pòdwëższégò5a = | pòdwëższi6 = | titël_pòdwëższégò6 = | pòdwëższi6a = | titël_pòdwëższégò6a = | zastãpnik = | titël_zastãpnika = | zastãpnik1a = | titël_zastãpnika1a = | zastãpnik2 = Tarrów Zoltan <br>Radnajów Mark <br>Forsthofferowô Agnésa | titël_zastãpnika2 = Pòdprzédnicë | zastãpnik2a = | titël_zastãpnika2a = | zastãpnik3 = | titël_zastãpnika3 = | zastãpnik3a = | titël_zastãpnika3a = | zastãpnik4 = | titël_zastãpnika4 = | zastãpnik4a = | titël_zastãpnika4a = | zastãpnik5 = | titël_zastãpnika5 = | zastãpnik5a = | titël_zastãpnika5a = | zastãpnik6 = | titël_zastãpnika6 = | zastãpnik6a = | titël_zastãpnika6a = | przédnik_rządu = | titël_przédnika = | przédnik_rządu1a = | titël_przédnika1a = | przédnik_rządu2 = | titël_przédnika2 = | przédnik_rządu2a = | titël_przédnika2a = | przédnik_rządu3 = | titël_przédnika3 = | przédnik_rządu3a = | titël_przédnika3a = | przédnik_rządu4 = | titël_przédnika4 = | przédnik_rządu4a = | titël_przédnika4a = | przédnik_rządu5 = | titël_przédnika5 = | przédnik_rządu5a = | titël_przédnika5a = | przédnik_rządu6 = | titël_przédnika6 = | przédnik_rządu6a = | titël_przédnika6a = | pòprzédca = Òrbanów Wiktor | pòprzédca1a = | pòprzédca2 = Sabów Atila | pòprzédca2a = | pòprzédca3 = Hojnolów Miklôsz | pòprzédca3a = | pòprzédca4 = | pòprzédca4a = | pòprzédca5 = | pòprzédca5a = | pòprzédca6 = | pòprzédca6a = | pòsobnik = | pòsobnik1a = | pòsobnik2 = | pòsobnik2a = | pòsobnik3 = | pòsobnik3a = | pòsobnik4 = | pòsobnik4a = | pòsobnik5 = | pòsobnik5a = | pòsobnik6 = | pòsobnik6a = | partëjô = Tisza (òd 2024 rokù) | jinszô_partëjô = Fidesz (2002-2024) | pòzwa_slëbnika = Białka | slëbnik = Worgòwnô Judita (do 2023) | dzecë = trójkô | krewni = Madlów Frãcëszk (półstarëszk)<br> Madlowô Dolma (półstarëszka) | wësztôłcenié = | alma_mater = Pazmaniów Pioterów Katolëcczi Ùniwersitet | wark = pòlitik, diplomata, rëchcenwalt | nôdgrodë = | pòdpis = Péter Magyar signature.svg | commons = | jinternetowô starna = }} '''Mòdżorów Pioter''', madż. ''Magyar Péter'' (ùr. 16 strëmiannika 1981 rokù w [[Bùdapeszt|Bùdapeszce]]) je madżarsczim pòlitikã, diplomatą a rëchcenwaltã. Òd 2024 rokù òn je przédnikã Partëjë Szacënkù a Wòlnotë (Tisza), jakô dwa lata pózdrzë dobëłô parlameńtarną welacëjã, kùńcząc szesnastolatny cząd rządów Fideszu a jegò przédnika, Òrbanów Wiktora. W łżëkwiacë 2026 rokù òstôł òn bez prezidenta Madżarsczi Szuljoków Tomasza desygnowóny na premiérã Madżarsczi, na jaczim to môlù zastãpi Òrbana 9 maja 2026 rokù, pò ùsôdzeniém nowi kadencëjë Nôrôdnégò Zéńdzeniégò. == Żëcé == === Chùtné żëcé a edukacëjô === Mòdżorów Pioter ùrodzëł sã 16 strëmiannika 1981 rokù w [[Bùdapeszt|Bùdapeszce]] w kònzerwatiwni rodzëznie. Jegò starszi, Mòdżorów Sztefón a Erősszównô Mónika bëlë praktikùjącima rëchcenwaltama. Mòdżorowim półstarëszkã béł Madlów Frãcëszk, prezident Madżarsczi w latach 2000-2005,a starëszkã-Erősszów Pioter, rëchcenwalt znóny starszim Madżaróm z programù w Madżarsczi Telewizëjë. Sóm Mòdzor téż òstôł rëchcenwaltã, sztudérëjąc zakòn na Pazmaniów Pioterowim Katolëcczim Ùniwersitece w [[Bùdapeszt|Bùdapeszce]], dzél sztudiów òdbiwającë téż w òbrëmieniém programë Erasmus na Humbòltowim Ùniwersitece w [[Berlëno|Berlënie]]. === Fideszowi cząd === Òb sztudérowanié w 2002 òn wstąpił do Fideszu a w 2006 rokù òstôł òn nôlëżnikã stowôrë dający zakònną pòmòc òfiaróm [[Òprzéczczi w Madżarsce w 2006 rokù|procëmrządzënowich òprzéczków]]. Pò duńscém Fideszu do przédnictwa [[Parlameńtarnô welacëjô w Madżarsce w 2010 rokù|w 2010 rokù]] Mòdżor miôł dostóné robòtã w Minysterstwie Bùtnowich Sprawów. Rok pózni, òb òbjimniãcé bez Madżarskã przédnictwa w Eùropejsczi Radzëznie, òn doparłãcził do Stójnégò Przedstôwstwa Madżarsczi kòl Eùropejsczi Ùnië. W 2015 rokù òn robił w Premiérsczim Ùrzãdze, w séwnikù 2018 rokù òbjimnął òn czerowniczą fónkcjã w państwòwim bankù MBH, a w latach 2019-2022 rokù béł òn przédnikã państwòwégò Westrzôdka Sztudérsczich Bórgów. Nimò, eż òb swòją bëtnotã w Fideszu Mòdżor nigdë nie òbjimnął nôwëższich państwòwich stanowiszczów, jegò tëdëczasnô rola w Òrbanowich sztrukturach bëłô òpisëwónô jakno "cëskòwny bënownik". === Wińscé z Fideszu === Mòdżorów Pioter pòkôzôł sã pùblëczny dbie w 2024 rokù, ga bëłô wëbùchłô [[Òbłaskawieniowô pòmiana Nowakòwi Katarzënë|pòmiana sparłãczónô z òbłaskawieniém]] bez prezidentkã Madżarsczi Nowakòwą Katarzënã pòdprzédnika państwòwi dzecny chëczë, Konjów Ãdrisa, jaczi zmùszôł pòdopiecznëch do trzëmaniégò w krëjamnocë przëpôdków seksualnégò wëzwëskiwaniégò bez przédnika placówczi Waszarheljów Janosza. Na pòmiana wëwòła spòlëznowi òprzécczi, jaczi skùńczëłë sã wëpòwiedzeniém słëżbë bez prezidentkã a minystérkã sprawiedlëwòtã Wòrgòwą Juditã, jakô zacwierdza òbłaskawienié. W dniu wëpòwiedzeniégò, tj. 10 gromicznika Mòdżor ùsôdzëł wpisënk na Facebooku, dze skritikòwôł pòmianã a òdcął sã òd Fideszu, gôdającë: ''Ni sztót jô nie chcã bëc dzélã systemë, w jaczi richtich òdpòwiedzalni [za nôdùżëca] chòwają sã za białogłowsczima czitlama, dze Tónë, Adómë a Barbarë mògą sã rëdotno wëszczerzac do jich rãków,òb bezmëszlné pòswiãciwanié tich, jaczi, procëmno do nich, nie robilë dlô gwôsnych geszeftów, le dlô bëlnotë Tatczëznë a naszińców. Òd dôwna jô wiérzã w dejã nôrôdny, suwerenowi, òbëwatelsczi Madżarsczi a bez wiele lat jô miôł starã swòjima òbëczajnima strzódkama przëblëżac ji ùjawernienié. Le òb slédné czilë lat pòmalë a òstateczno jô zrozmiôł, eż to wszëtkò je w jawernocë blós pòliticzną wërobizną,glancã, jaczi słëżi leno dwóm célóm: tajeniém dzejnotë przédnictwa a zbiéraniém stolëmnich majątków. Jô wiérzã, eż Madżarskô nie je krajã Roganów Òntolów, òligarchów, ni nawetka czilkù cëskòwnich rodów, le tatczëzna Hunjadów Janosza, Széchenjich Sztefóna, Szemmelwajsów Jignaca, Betlensów Sztefóna, Rodnotów Miklôsza, Szlachtowi Grétë, Marojsów Ksãdra, [[Madżarsczé pòwstanié|wòlnotowich biôtkòwników z 1956 rokù]], Matjików Ludasza a wszëtczich bëlnych Madżarów. Òdnądka jô béł 12 lat stôri, w ùszach mie brzëmią słowa [[Antalów Józef młodszi|najégò piérszégò, wëbrónégò w wòlny welacëjë premiérë]]: "Jô słëżã a jô mdã słëżëc tak dłëgò, jak dłëgò nôrôd mdze miec z tegò zwësk. Jô mdã słëżëc tak dłëgò, jak jó mdã mógł". Nie jiscta sã! Nick nie je na wiedno,òb sto piãcdzesąt lat më nie òstalë Tërkama. '' Równoczasno Mòdżor ùstãpił ze wszëtczich stanowiszczów w òrganach kòntrolowónych bez państwò. Niedłëgò pòtim dôł òn na YouTube wëdowiédzã òpòzicijnémù karnôlowi "Partizán", jaką òbzérałë 2 miliónë òbzéraczów. W tim sómim miesącù z Mòdżorowi pòdjimiznë dzenny wid ùzdrza głosowô nagriwka, na jaczi Wòrgòwnô gôdô mù, eż minyster Roganów Òntol robił drãgòtë w kòrupcyjnym pòdszukù tikającym sã dôwnégò sekretérë stónu w minysterstwie sprawiedlëwòtë, Wôlnerów Paùela. Głosówka òsta nagrónô bez wiédzë dôwni Mòdżorowi białczi, co òna skritikòwa. 15 strëmiannika 2024 rokù Mòdżorów Pioter miôł zorganizowóné swòją piérszą wiôlgą procëmrządzënową manifestacëjã. Pòstãpnô mia môl 6 łżëkwiata tegò rokù, chutkò pò ùpùblëcznieniém nagriwczi, òdbëłô sã drëgô manifestacëjô, na jaczi Mòdżor nazwôł Òrbanowé przédnictwò "feùdalną systemą", jaką je nót zdemòntowac. Na to wszëtkò Fidesz òdpòwiedzôł akcëją mającą na célù zdiskreditowac Mòdżora. Bez profideszowé medija òn béł òbskarżany ò znãcanié sã nad jegò dôwną białką òb jich żeńbã, a òbczas welôwni kampanijë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò w 2026 rokù- nawetka ò ùpieczenié tósza w mikrowelowi plôtce, co sóm zajinteresowóny naziwôł "stuprocentowim łżélstwã". === Przédnik òpòzicëjë === Abë móc wësztartowac w [[Eùrowelacëjô w 2024 rokò w Madżarsce|mający môl w tim rokù eùrowelacëji]], Mòdżorów Pioter mòszôł sznëkrowac za partëją, jaka òbstoja przed welacëjama. Dlôtë òn doparłãcził do òbstojący òd 2020 rokù, le nie prowadzący niżôdni aktiwnotë Partëjë Szacënkù ë Wòlnotë (krócëchno Tisza), òstającë ji pòdprzédnikã. Eùrowelacëjnô kampanijô, zakùńczónô 8 czerwińca 2024 rokù wiôlgą demónstracëją na bùpeszteńsczim Placu Herojów, mia przëniosłi Tiszë a ji przédnikòwi pierszą wikszą zwënégã. W mający môl dzéń pòzni welacëjë Tisza ùzwëska 29,60% głosów,òstającë drëgą pò Fideszu madżarską partëją w Eùropejsczim Parlameńce a wprowadzającë do négò 7 eùropòsélców, z Mòdżorów Pioterã westrzód nich. 14 maja 2025 rokù pòd bùdapeszteńską Bazyliką sw. Sztefóna Mòdżor zacził akcëją "Milión kroków", w òbrëmieniém jaczi miôł przëszłi piechti 300 km z madżarsczi stolëcë do Òradejë, dze doszorowôł 24 maja, głosząc gôdkã pòd sztaturą sw. Władisa. Na réza do gardu dzys ùmôlniónégò w [[Rumùńskô|Rumùńsce]], równak czedës mdącégò dzélã Krónë sw. Sztefóna,a dze do dzys żëjé wielnô madżarskô mienszëzna, pòdlë sómégò Mòdżora mia na célù "zôsné sparłãczenié nôrôdu" a ùmòcnienié zrzeszë midzë Madżarską a Sétmëgardã. === Parlameńtarnô welacëjô w 2026 rokù === Òb dwa lata òd eùrowelacëjë do parlameńtarny welacëjë Mòdżorów Pioter miôł zorganizowóné jesz czilë wiôldżich manifestacëjów, z jaczich slédnô mia môl 15 strëmiannika 2026 rokù w Bùdapeszce, z leżnoscë roczëznë madżarsczi rewòlucëjë. Bëłô to téż nôwikszô z Mòdżorowich manifestacëjów,w jaczi brało ùdzél pół milióna sztëk lëdzy, jaczi bëlë przëszli òd Placu Déaków Frãcëszka do Placu Herojów. Òkróm òblëkłégò w nôrôdné ruchna Mòdżora, pòd kùńc wëdarzëniégò na binie wëstãpilë kandidacë startujący z rëmieniégò Tiszë w [[Jednomańdatowé wëlôwné òbéńdë|jednomańdatowich òbéńdach]] ë pòliticzné znajôrzë, a kòncert da Csézy, spiéwôczka reprezentującô Madżarskã na [[Kònkùrs Frantówczi Eùrowizëjë w 2008 rokù|Eùrowizëjë w 2008 rokù]] a kandidatka Tiszë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò z [[7. òbéńda Borszod-Abaùj-Zemplénù|sétmi òbéńdë kòmitatu Borszod-Abaùj-Zemplén]]. Òb kampanijã Mòdżor miôł téż òbjachóné wszëtczé 106 jednomańdatowé òbéńdë, dającë nawetka trzë gôdczi na dzéń. W parlameńtarni kampanijë òn a Tisza skùpilë sã na kòrupcëjë Fideszowégò przédnictwa, rosnącym ùbósztwie zwëkłich Madżarów a lëchim stóju pùblëcznych ùsługów, nie nëkającë równak téż przed kritiką zgrupkòwaniów òpòwiôdny procëmòrbanowsczi òpòzicëjë, co Mòdżor pòdczôrchnął na zéńdzeniém, jaczé 7 séwnika 2025 rokù miôł zorganizowóné w Balatonőszöd, dze w 2006 rokù Dżurczaniów Frãcëszk, jaczi tëdë béł premiérą Madżarsczi wëgłoszëł niesłôwną [[Ősôdzkô gôdka|Ősôdzką gôdkã]]. W swòji gôdcë Mòdżor skritikòwół równo Òrbana, jak i Dżurczania za jich związczi z prezidentã [[Ruskô|Rùsczi]] Pùtinów Włodzmiérzã, godając, eż "jeden wspiérôł Pùtina z lewiznë, a drëdżi z prawiznë". Mającô môl 12 łżëkwiata 2026 rokù [[Parlameńtarnô welacëjô w Madżarsce w 2026 rokù|welacëjô]] skùńcza sã stolëmną zwënégą Tiszë. Z wińdzeniém 55,26% partëjô ùzwëska 96 mańdatów w jednomańdatowich welôwnych òbéndach a 45 mańdatów z òglowòpaństwòwi lëstë. Wëcmanim to da 141 mańdatów a pòzwòlëło dobëc Tiszë kònstitucijną wikszosc. Je to nôlepszé wińdzenié, jaczi czejkòlwiék òd 1989 rokù ùzwëska pòjedinczô pòliticznô partëjô w Madżarsce. W swòji piérszi gazétni kònferencëjë pò welacëjë Mòdżor ògłoszëł swòji plan państwòwi refòrmë, zapòwiadającë warniãcé znikwiónëch pòdlë négò bez Òrbana "rządów zôkònu" ë "systemë kòntrolów a balansów", a téż pòwôżné pòzmianë w ùchwalóny w 2011 rokù bez Fidesz kònstitucëji. Jednym z jegò kònstitucëjnych bédënków je ògréńczenié mòżëbnych kadencëjów na stanowiszczu premiérë do dwóch. Òbczas piérszi òd dwóch lat wëdowiédzë na piérszim karnôlù madżarsczi pùblëczni telewizëjë Mòdżor skritikòwôł wiadłowi part [[Duna Média]] za felënk rzetelnotë, przërôwnując wiadłowé serwisë pùblëcznych sztacëjów do nazëstowsczégò a nordowòkòrejańsczégò rozpòmiónù a dodając, eż "kôżdi Madżara zasłëgóje na pùblëczné medija Zapòwiédzôł òn równoczasno zawieszenié wszëtczich wiadłowich programów w madżarsczich pùblëcznich mediach "do czasu warniãcégò jich pùblëcznégò charakteru". Pòdlë jegò słów, òd séwnika 2024 rokù miôł òn miec fùl zablokòwóny przëstãp do pùblëcznich mediów, bez wzglãd na òstawienié Fideszu a wëstãpienié procëm swòji dôwni partëjë. === Premiéra Madżarsczi === Krótkò pò dobëcém Tiszë Mòdżorów Pioter pòtkôł sã z prezidentã Madżarsczi Szuljoków Tomôszã, jaczi designowôł gò na premiérã, pòwiérzającë mù misëjã ùsôdzeniégò nowégò przédnictwa. Òbczas zéńdzeniégò Mòdżor skritikòwôł prezidenta, cwierdzącë, eż òn "nie je gòdny reprezentowaniégò jednotë madżarsczégò nôrôdù" a wëzwôł gò do wëpòwiedzeniégò słëżbë zarôzka pò pòwòłaniém nowégò przédnictwa, co Szuljok mô rozważac. Òkróm tégò Mòdżor wëzwôł do paszënkù téż jinszich wëższëwników pòwòłónëch bez ùstãpùjącé Òrbanowé przédnictwa, m.jin. przédnégò prokùratora. Pòdlë planów Mòdżorów Pioter mô fòrmalno òbjąc fónkcjã premiérë Madżarsczi 9 maja 2026 rokù. == Pòliticzni pòzdrzatk == Mòdżorów Pioter je òpisëwóny jakno kònzerwatiwny liberôł. Ze swòją dôwną partëją parłãczi gò deklarowóné przërzeszenié do madżarsczi kùlturë ë nôrôdnych wôrtnotów a bëcé procëm nielegalnémù wëchôdnictwù do Madżarsczi. W ti slôdni sprawie Mòdżorów je lubòtnikã nawetka barżi radikalni pòliticzi, jak Òrbanowô, zapòwiadającë copniãcé wszëtczich zezwòlënków na bëtnotã w Madżarsce, jaczé lëdzóm bùten EÙ miôł wëdóné Fidesz. Spòdlową zjinaką je proùnijnô pòstawa Mòdżora, jaczi deklarëje skùńczënié cygniãtégò bez Òrbana sztridu z ùnijnima wëższëznama, òprzestanié tak czãstégò wëzwëskiwaniégò prawa weta, jak robił to Òrban a wejscé Madżarsczi do Eùropejsczi Prokùraturë. Mòdżorów deklarëjë téż chãcbã wprowadzeniégò [[eùro]] zamiast mdącégò madżarsczim państwòwim dëtkã [[Fòrint|fòrinta]]. Òpòwiôdô sã òn téż za ògréńczeniém energeticzni zanôlëżnoscë òd Rùsczi, równak bez rozrzesziwaniégò ùgôdënków z Rùską Federacëją a bez fùl paszënkù z rùsczégò gazu ë petrolczi. Nimò, eż Mòdżorów nie je procëm doparłãczéniu [[Ùkrajina|Ùkrajińsczi]] do Ùnijë, je òn procëm przëjimniãcu ji ùlëtczoną stegną, z pòminiãcém niechtërnych procedur. Tak jak Òrbanów, Mòdżorów mô téż starã ò Madżarów żëjących na òbéńdach dôwni Krónë sw. Sztefóna, jaczi leżą bùten dzysdniowi Madżarsczi. Zapòwiédzôł òn dalszą biôtkã ò prawa madżarsczi mienszëznë na Pòdkarpacczi Rëszë (dzys w òbrëmienim Ùkrajińsczi)a rëmniãcé ùkrajińsczégò jãzëcznégò ùstôwù, jaczi ògréńczô madżarską szkòłowiznã na Pòdkarpacczi Rëszë. Przińdny premiéra Madżarsczi wëwòłôł téż spiérczi na [[Słowackô|Słowacczëznie]], naziwającë ją w swòji wëpòwiedzë ''''Felvidék''''. Na pòzwa pòchôdô z czasów Krónë sw. Sztefóna a òznôczô "Gòrną Madżarskã". Pò tim, jak słowacczé pòliticë wërażelë òbùrzenié ną pòzwą, ùżiwóną m.in. bez procëmsłowacczé strzodowiszcza w Madżarsce, Mòdżorów barnił ji ùżëcô, dokôzującë, eż "mô ònô historiczné ùdokôznienié". == Òsobisté żëcé == Mòdżorów Pioter béł żeniałi z Wòrgòwną Juditą, minystérką sprawiedlëwòtë w [[Czwiôrti rząd Òrbanów Wiktora|czwiôrtim rządzë Òrbanów Wiktora]] w latach 2019-2023. Para pòzna sã 1 łżëkwiata 2005 rokù na rozegracëjë, a w 2006 rokù wza zdënk. Òni mają trójkã dzecy, z jaczich jedno ju je dozdrzeniałé. W strëmiannikù 2023 rokù Mòdżorów a Wòrgòwnô ògłoszëlë rozpart. Dzys je òn zrzeszóny z jinszą òsòbą. Pòdlë swòjégò majątkòwégò òswiadczenkù z lëpińca 2025 rokù Mòdżorów Pioter mô trzë mieszkania, garaż ë lożą parcelã, a òkróm tegò jinwesticëjë, òbszcządã ë dëtczi ò wôrtnocë 86,4 miliónów [[Fòrint|fòrintów]] (kòl 1 382 400 [[Złoty|złotëch]] a 341 280 [[Kanadijsczi dolar|kanadijsczich dolarów]]). === Òbskarżenia ò domòcą przemòc === W dniu ùjawnieniégò bez Mòdżora nagriwczi, dze jegò dôwnô białka gôdô ò roli Rogana w Szadlerowò-Wôlnerowi sprawie, Wòrgòwnô napisa dwa wpisënczi na Facebookù, dze òbskarża dôwnégò chłopa ò psychiczné a fizyczné znãcanié sã nad nią òb jich małożeństwò. Tegò samégò dnia òb wieczór na YouTubòwim karnôlù Frizbi TV, Wòrgòwnô òpòwiédza wicy drobnotów. Pòdlë ji słów, Mòdżorów miôł ją zakluczac w jizbie bez ji zgòdë, pòpchnąc ją na dwiérzë òb ji cążã a chòdzëc pò jich mieszkaniém, machającë nożã. Wierã miôł òn téż rôz simùlowac sãzabicé bez nôddôwkòwanié medicinów, równak ga ùrzasłô Wòrgòwnô hala retowny pòszëk, "nieprzëtómny" Mòdżorów wstôł a pònëkôł przed retôrzama w piżamach do aùtôła. Mòdżor nazwôł ne òbskarżenia "klapą" a scwierdzëł, eż Wòrgòwnô bëłô szantażowónô bez przédnictwò a cawnô akcëjô mia na célù zdiskreditowanié gò bez Fidesz a òdwrócenié spòlëznowégò bôczënkù òd nagriwków. == Welacëjné wińdzenia == {| class="wikitable unsortable" align="center" |- ! Welacëjô ! colspan=2 | Welacjowi kòmitet ! Òrgan ! Òbéńda ! Wińdzenié |- | 2024 | style="background:#88E8FF;" | | Tisza | Eùropejsczi Parlameńt X kadencëjë | Madżarskô | style=" background:palegreen;" | '''Lësta''': <br>1 352 699 (29,6%)<br>'''✓'''<ref>Madżarsczi welôwny ùstôw do Eùropejsczégò Parlamentu przewiduje zômkłé lëstë. Òznôczô to, eż welôwnicë mògą welowac blós na cawną lëstã, a nié na kònkretnégò kandidata. Na skùtk wińdzeniégò welacëjë Tisza ùzwëska 7 mańdatów, z jaczich jeden òstôł òbjimniãti bez Mòdżorów Piotera jakno piérszégò na lësce.</ref><ref>[https://vtr.valasztas.hu/ep2024?tab=national Madżarskô Welôwnô Kòmisëjô- Wińdzenié welacëjë do Eùropejsczégò Parlamentu], vtr.valasztas.hu</ref> |- | 2026 | style="background:#88E8FF;" | | Tisza | Nôrôdné Zéńdzenié | 3. òbéńda Bùdapesztù | style=" background:palegreen;" | 43 112 (63,67%) '''✓'''<ref>[https://vtr.valasztas.hu/ogy2026/egyeni-valasztokeruletek/01/03?tab=eredmenyek 3. òbéńda Bùdapesztù- 12. dzél Bùdapesztù], Krajowé Welôwné Bióro vtr.valasztas.hu.</ref> |} == Òbaczë téż == * [[Bùdapeszt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20250724185615/https://talpramagyarok.hu/ Òficjalny rëch] [[Kategòrëjô:Ùrodzeni w 1981]] [[Kategòrëjô:Partëjô Tisza]] [[Kategòrëjô:Rëchcenwalcë]] 2oxp4hut0k3f4itjhs7410bb1ft2zpu 0 12981 201112 199464 2026-05-31T10:01:16Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] 201112 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] kivxwrnhyn8b5zryijxzvf56m0d5l92