Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 14 1486 201917 10233 2026-06-06T14:48:29Z Ясамойла 8491 edicëjô 201917 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Pòmòrskô|Wsë]] [[Kategòrëjô:Wse]] iegq949ercfzbmnop19pw30qf45p3sh 0 3773 201931 201141 2026-06-07T11:19:57Z DawnyTest 14843 je nowi premier 201931 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Latvijas Republika| miono = Łotewskô Repùblika | miono-genitiw = Łotwë| fana = Flag_of_Latvia.svg| herb = Coat of arms of Latvia.svg | na karce = EU-Latvia.svg| jãzëk = [[łotewsczi jãzëk|łotewsczi]] | stolëca = Riga | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 64 589| procent-wòdë = 1,5 | lëdztwò = 1 944 643 | rok = 2017 | dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[18 lëstopadnika]]| himn = Dievs, svētī Latviju<br> (Bòże błogòsław Łotewskô) <center>[[Òbrôzk:Latvian National Anthem.ogg]]</center> | kòd = LV | Internet = .lv | telefón = +371 |Prezydeńt=Edgars Rinkēvičs|Premiéra=Andris Kulbergs|aùtowi kòd=LV}} '''Łotwa''' ([[łotewsczi jãzëk|łot.]] ''Latvija''; òficjalnô pòzwa: Łotewskô Repùblika, łot. ''Latvijas Republika'') – państwò w nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Òd nordë grańczi z [[Estoniô|Estonią]], òd pôłniégò z [[Lëtwa|Lëtwą]], a ód pòrénkù – z [[Ruskô|Rusją]] i [[Biôłorus|Biôłorusą]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Riga]]. Mô przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 498 km. Nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Latvia 1998 CIA map.jpg|mały|Kôrta Łotwë]] Leżi w nordowi [[Eùropa|Eùropie]], na pòrénkòwim ùbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]], zwiksza midzë 55° a 58° nordowi geògraficzny szérzë i 21°-29° pòrénkòwi geògraficzny długòscë. === Wiéchrzëzna === *całownô: 64,589 km² *wiéchrzëzna lądu: 62,249 km² *wiéchrzëzna wòdów: 2,340 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 125. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,370 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Biôłorus]] 161 km, [[Estoniô]] 333 km, [[Lëtwa]] 544 km, [[Ruskô]] 332 km === Brzegòwô liniô === 498 km (przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]]) === Klimat === Klimat przechódny midzë mòrsczim i kòntinentalnym, na jaczi mô cësk to, że krótkò je [[Bôłt]] - mòrze. Wiatrë nôwiãcy wieją òd pôłniowò-zôpadny stronë (czerënk òd Atlantikù) i przëwióny znądka lëft niese wiôlgą wielënã òpadënków (500-800 mm òb rok). Niebò je przez wiãkszosc czasu zacygniãté blónama. Òb rok słuńce swiécy strzédno le przez 30-40 dni. Nôbarżi słonecznym i sëchim miesącã je môj. Lato je wiele razy chłodné i z deszczama. Dodatné temperaturë trzimają sã przez 125—155 dniów w rokù. Strzédnô cepłota [[czerwińc]]a sygô 15—17 °C. Zëma bawi òd pòłowë [[gòdnik]]a do pòłowë strëmiannika. Strzédnô cepłota stëcznika sygô òd −3 do −7 °C, chòc tej sej mòże spôdac nawetka do −40 °C. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lettland_physisch_relief_location_map.png|mały|Fizycznô kôrta Łotwë]] Przeplôtają sã wëszawë i niżawë. Nôwiãkszą niżawą je Żmudzczé Pòbrzeżé. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Gaizins.jpg|mały|Panorama z góry Gaiziņkalns]] *strzédnô wësokòsc: 87 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. [[Bôłt|Bôłtëcczé Mòrze]] *nôwëższi czëp: 312 m. n.r.m. (Gaiziņkalns) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë: 29,2% (w tim 18,6% òrnëch gruńtów) * lasë: 54,1% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 1,944,643 (na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 149. === Etniczné karna === Łotisze 61.8%, Ruskòwie 25.6%, Biôłorusënowie 3.4%, Ùkrajińcë 2.3%, Pòlôsze 2.1%, Lëtwini 1.2% (wôrtoscë szacowóné na 2016) === Jãzëczi === łotewsczi (òficjalny) 56.3%, rusczi 33.8%, === Religijné karna === [[lëtërstwò]] 19.6%, [[prawòsławié]] 15.3%, === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Riian vanhakaupunki.jpg|mały|Riga – stolëca i nôwikszi gard Łotwë]] *mieskô pòpùlacjô: 67,4% *wikszé miesczé westrzódczi: [[Riga]] (stolëca) – 638,784 mieszkańców; [[Daugavpils]] – 85,286, Lipawa – 70,499 (na 2016<ref>[https://web.archive.org/web/20160303231425/http://pop-stat.mashke.org/latvia-cities.htm ''Wielëna lëdztwa w gardach Łotwë'']</ref> == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Latvija_viki.PNG|mały|Kôrta z historicznyma regionama Łotwë]] * òficjalnô pòzwa: Łotewskô Repùblika (łot. ''Latvijas Republika'') * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika * stolëca: [[Riga]] * czasowô cona: UTC+2 * państwowé swiãto: [[18 lëstopadnika]] – Dzéń Proklamacje Łotewsczi Repùbliczi (łot. ''Latvijas Republikas proklamēšanas diena'') * nôrodny himn: „Dievs, svētī Latviju!” (''Bòże, błogòsławi Łotwã'') [[Òbrôzk:Latvian National Anthem.ogg]] === Wëkònôwczô władza === * prezydent Edgars Rinkēvičs (2024) * premier Evika Siliņa (2024) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament Sejm (łot. ''Saeima''; 100 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20110816115347/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lg.html Łotwa w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Łotwa| ]] folzsg3fl5e9lzg00e8g32jdh3psrdn 2 12777 201922 200128 2026-06-06T15:24:42Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 201922 wikitext text/x-wiki {{babel|csb-1|be-4|ru-4|pl-2|uk-2|rue-2|en-2|sr-1|bg-1|mk-1|szl-1|sh-1|hsb-1|dsb-1|lt-1|lv-1|fr-1|es-1|it-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. Крыніцы, якія па-кашубску: * [https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ чэцьніца] * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://www.zymk.net/ ЗЫМК], або пра [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. * [https://web.archive.org/web/20070625101533/http://odroda.zk-p.pl/ Òdroda - Pismiono Wòlnëch Kaszëbów] * [http://skarbnicakaszubska.pl/najo-uczba/ Настаўніцкая кашубская старонка] па-ляску. * [https://www.fopke.pl/melodie/ сьпіс твораў па-кашубску] і маецца гуказапіс. * [https://sloworz.org/csb/about слоўнік кашубскі] * [https://fundacjakaszuby.org/ Фонд Кашубы] * [https://web.archive.org/web/20070630044936/http://www.cassubia-dictionary.com/ пра слоўнік кашубскі] * [https://web.archive.org/web/20070701092155/http://www.kaszubia.com/ Кашубія] пра кашубаў навіны троху * [https://web.archive.org/web/20070505165239/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/3/1/ Дзеяпіс кашубаў] * [https://web.archive.org/web/20070714215450/http://www.naszekaszuby.pl/modules/news/ Нашы Кашубы] троху пра кашубаў * [https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/ Інстытут кашубс4і] * [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ пра ЗЫМК] * [https://polona.pl/preview/38e5410e-0bee-49f2-8839-7fb102181085 пра часопіс ЗЫМК] , які выдаецца штогод * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ Кашубапэдыя] * [https://rjk.org.pl/ Рада кашубскае мовы] lgraj179x0ri3jnro1cftirmlrrv41p 201930 201922 2026-06-06T15:39:24Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 201930 wikitext text/x-wiki {{babel|csb-1|be-4|ru-4|pl-2|uk-2|rue-2|en-2|sr-1|bg-1|mk-1|cs-1|szl-1|sh-1|hsb-1|dsb-1|lt-1|lv-1|fr-1|es-1|it-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. Крыніцы, якія па-кашубску: * [https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ чэцьніца] * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://www.zymk.net/ ЗЫМК], або пра [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. * [https://web.archive.org/web/20070625101533/http://odroda.zk-p.pl/ Òdroda - Pismiono Wòlnëch Kaszëbów] * [http://skarbnicakaszubska.pl/najo-uczba/ Настаўніцкая кашубская старонка] па-ляску. * [https://www.fopke.pl/melodie/ сьпіс твораў па-кашубску] і маецца гуказапіс. * [https://sloworz.org/csb/about слоўнік кашубскі] * [https://fundacjakaszuby.org/ Фонд Кашубы] * [https://web.archive.org/web/20070630044936/http://www.cassubia-dictionary.com/ пра слоўнік кашубскі] * [https://web.archive.org/web/20070701092155/http://www.kaszubia.com/ Кашубія] пра кашубаў навіны троху * [https://web.archive.org/web/20070505165239/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/3/1/ Дзеяпіс кашубаў] * [https://web.archive.org/web/20070714215450/http://www.naszekaszuby.pl/modules/news/ Нашы Кашубы] троху пра кашубаў * [https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/ Інстытут кашубс4і] * [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ пра ЗЫМК] * [https://polona.pl/preview/38e5410e-0bee-49f2-8839-7fb102181085 пра часопіс ЗЫМК] , які выдаецца штогод * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ Кашубапэдыя] * [https://rjk.org.pl/ Рада кашубскае мовы] 6ril4rvr40yten92ieoxf5sb2i5ypbc 0 13039 201913 201442 2026-06-06T14:41:01Z Ясамойла 8491 edicëjô 201913 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Waldkirch Oberwil.jpg|mały|Wies w [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]]]] '''Wies'''<ref>[https://sloworz.org/csb/word/7042/meaning/7947 wies] na [[sloworz.org]]</ref> – sedlëszcza dla lëdzy. Zmiarti gruńtë ë bògaté w rëbë jezoro Łebskò spòwodowôłë, że chłopstwò głównie zajimôło sã rëbarstwama. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù wsë są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Chłopstwò są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wsë]] * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Gardë w Pòlsce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] qpdx6ray43bp1rfrs0s6a9gz0snq6cz 201914 201913 2026-06-06T14:44:44Z Ясамойла 8491 edicëjô 201914 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Waldkirch Oberwil.jpg|mały|Wies w [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]]]] '''Wies'''<ref>[https://sloworz.org/csb/word/7042/meaning/7947 wies] na [[sloworz.org]]</ref> – sedlëszcza dla lëdzy. Zmiarti gruńtë ë bògaté w rëbë jezoro Łebskò spòwodowôłë, że chłopstwò głównie zajimôło sã rëbarstwama. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù wsë są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Chłopstwò są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wsë]] * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Gardë w Pòlsce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wse]] 4v49g07zaw0wpqq6igvzwdrh85te67w 14 13065 201915 2026-06-06T14:46:11Z Ясамойла 8491 пачатак 201915 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Geografio]] kzx5mvz6c806lt1p49f91deylo2agjl 201916 201915 2026-06-06T14:47:38Z Ясамойла 8491 edicëjô 201916 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] cduj680mcrgsegkqotijh0mqhjsgrcy 10 13066 201918 2026-06-06T15:07:54Z Ясамойла 8491 nowé starnë 201918 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #6ef7a7 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#6ef7a7;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Katalońsczi jãzëk|ca]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Aquest usuari té el '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik ca|català]]''' com a '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik ca-N|llengua materna]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik ca-N|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik ca]] <noinclude> </noinclude> gzi6tox5gfneeg6i0lfxr7cykhg69c5 14 13067 201919 2026-06-06T15:09:51Z Ясамойла 8491 nowé starnë 201919 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik ca|ca-N]] evtpigm6fl0c6h1se0dtzk3i3x2d69s 10 13068 201920 2026-06-06T15:14:06Z Ясамойла 8491 nowé starnë 201920 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #6ef7a7 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#6ef7a7;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Francësczi jãzëk|fr]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Cet utilisateur a pour '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fr-N|langue maternelle]]''' le '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fr|français]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik fr-N|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik fr]] <noinclude> </noinclude> s7qvm7eliw5jziroohogws4dlnyapo9 201921 201920 2026-06-06T15:17:01Z Ясамойла 8491 edicëjô 201921 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szablóna:User fr-M]] njx35wfo22sr4h2fgthqhly1nsdwdx7 10 13069 201923 2026-06-06T15:25:11Z Ясамойла 8491 nowa starna 201923 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Oksitënsczi jãzëk|oc]]-4'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Aqueste utilizaire pòt contribuir amb un nivèl '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik oc-4|plan avançat]]''' d{{`}}'''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik oc|occitan]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik oc-4|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik oc]]<noinclude> </noinclude> s5i4o0okb91v8xudto8urlxmjlbvm66 201924 201923 2026-06-06T15:26:03Z Ясамойла 8491 edicëjô 201924 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Oksitënsczi jãzëk|oc]]-4'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Aqueste utilizaire pòt contribuir amb un nivèl '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik oc-4|plan avançat]]''' d`'''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik oc|occitan]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik oc-4|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik oc]]<noinclude> </noinclude> tihtanvumud7hwu8a5nsjssiveco9lz 14 13070 201925 2026-06-06T15:26:49Z Ясамойла 8491 nowa starna 201925 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik oc|oc-4]] pba8jjwr4o3c71b269qwfe27z22wqcf 10 13071 201926 2026-06-06T15:30:30Z Ясамойла 8491 nowa starna 201926 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Italsczi jãzëk|it]]-3'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">{{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|Questo utente|Questa utente|Quest'utente}} può contribuire con un livello '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik it-3|avanzato]]''' di '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik it|italiano]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik it-3|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik it]]<noinclude> </noinclude> n6qb07iee5dj6vx36272o1mccobt4gx 14 13072 201927 2026-06-06T15:31:27Z Ясамойла 8491 nowa starna 201927 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik it|it-3]] 196dh972x7vs840mqtkntpmiagcskop 10 13073 201928 2026-06-06T15:37:33Z Ясамойла 8491 nowa starna 201928 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Czesczi jãzëk|cs]]-1'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Tento uživatel má '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik cs-1|základní]]''' znalosti '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik cs|češtiny]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik cs-1|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik cs]]<noinclude> </noinclude> 3g3obxlhlrgkizj9l43rc7dpwku7zvd 14 13074 201929 2026-06-06T15:38:35Z Ясамойла 8491 nowa starna 201929 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik cs|cs-1]] njp5njbx2b1v24nwbs954ludois5kte