Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2577 201984 201030 2026-06-09T23:45:08Z DawnyTest 14843 himn 201984 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Lietuvos Respublika |miono = Lëtewskô Repùblika |miono-genitiw = Lëtwë |fana = Flag of Lithuania.svg |herb = Coat of Arms of Lithuania.svg |na karce = EU location LIT.png |jãzëk = [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] |stolëca = Wilno |fòrma państwa = repùblika |Prezydeńt = Gitanas Nausėda |Premiéra = Inga Ruginienė |wiéchrzëzna = 65 303 |procent-wòdë = 1,35 |lëdztwò = 2 823 859 | rok = 2017 |dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +2 |swiãto = [[16 gromicznika]] |himn = Tautiška Giesmė<br>(Nôrodnô spiéwa) <center>[[Òbrôzk:Tautiška giesme instrumental.oga]]</center> |kòd = LT |Internet = .lt |telefón = +370 |data ùsôdzenia=11 strëmiannika 1990|aùtowi kòd=LT}} '''Lëtwa''' (téż '''Lëtewskô''') – państwò w nordowòwestrzédny [[Eùropa|Eùropie]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Wilno]]. Òd nordë grańczi z [[Łotwa|Łotwą]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Biôłorus|Biôłorusą]], òd pôłniowégò zôpadu z [[Pòlskô|Pòlską]] i kaliningradzczim òbwodã (eksklawa [[Ruskô|Rusje]]). Mô przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 99 km. Òd 2004 nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Un-lithuania.png|mały|Kôrta Lëtwë]] Leżi w nordowòwestrzédny [[Eùropa|Eùropie]], na pòrénkòwim ùbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 65,300 km² * wiéchrzëzna lądu: 62,680 km² * wiéchrzëzna wòdów: 2,620 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 124. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,549 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Biôłorus]] 640 km, [[Łotwa]] 544 km, [[Pòlskô]] 104 km, [[Ruskô]] (kaliningradzczi òbwód) 261 km === Brzegòwô liniô === 99 km (przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]]) === Klimat === Klimat przechódny midzë mòrsczim i kòntinentalnym. Strzédnô cepłota òb zëmã sygô minus 4,9 °С, òb lato – 17 °С. Wielëna òpadënków sygô 748 mm òb rok. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lithuania-topo-en.png|mały|Fizyczno kôrta Lëtwë]] Pòwiérzchniã państwa zajimają równiznë ze szlachama dôwnégò zlodowaceniô. Pò kraju rozsónëch je wiele môłëch jezór. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 110 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Bôłt) *nôwëższi czëp: 294 m. n.r.m. (Aukštojas) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 44,8 % (w tim 34,9 % òrnëch gruńtów) *lasë 34,6% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 2,823,859 (na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 140. === Etniczné karna === Lëtwini 84.1%, Pòlôsze, 6.6%, Ruskòwie 5.8%, Biôłorusënowie 1.2% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Jãzëczi === [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] (òficjalny) 82%, [[rusczi jãzëk|rusczi]] 8%, [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] 5.6% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 77,2%, [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 4,1%, stôroòbrzãdowcë 0,8%, [[Lëtërstwò|lëtrowie]] 0,6% === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Vilnus_Montage_(2016).png|mały|Widoczi z Wilna]] *mieskô pòpùlacjô: 66,5% *wikszé miesczé westrzódczi: [[Wilno]] (stolëca) – 542,990 mieszkańców, Kòwno – 299,466 mieszkańców, Kłajpeda – 155,032 mieszkańców<ref>[https://web.archive.org/web/20210501080015/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?portletFormName=visualization&hash=73c1a737-2e38-4d0d-b308-e1f70c17da20= Statistics Lithuania — Population at the beginning of the year by city / town and year].</ref> == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Lëtewskô Repùblika (lët. ''Lietuvos Respublika'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: [[Wilno]] *czasowô cona: UTC +2 *państwowé swiãto: [[16 gromicznika]] – Dzéń Òdbùdowaniô Lëtewsczégò Państwa (lët. ''Lietuvos valstybės atkūrimo diena'') *nôrodny himn: „Tautiška giesmė” (''Nôrodnô spiéwa'') === Wëkònôwczô władza === * prezydent Gitanas Nausėda (òd 12 lëpińca 2019) <ref><nowiki>https://bnn-news.com/gitanas-nauseda-officially-becomes-president-of-lithuania-202923</nowiki> (stón z 2019-07-12)</ref> * premier Ingrida Šimonytė (òd 11 gòdnika 2020)<ref>https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/1296197/lietuva-turi-nauja-vyriausybe-seimas-pritare-programai-prisieke-ministrai (stón z 2020-12-11) </ref><ref>https://wilnoteka.lt/artykul/sejm-zatwierdzil-kandydature-ingridy-simonyte-na-stanowisko-premiera (stón 2020-11-24)</ref> === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Sejm Lëtewsczi Repùbliczi (lët. ''Lietuvos Respublikos Seimas''; 141 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) == Rozmajitoscë == Òd 15 do 17 maja 2013 rokù òdbiwało sã zéńdzenié parlameńtarzistów Delegacji Karna Sejmù Repùbliczi Litwë ds. Midzëparlameńtarnëch Kòntaktów z Rzeczpòspòlitą Pòlską i Litewskò-Pòlsczégò Parlameńtarnégò Karna Sejmù [[Pòlskô|RP]], òni chcele wiedzec ò ùczbie kaszëbsczégò jãzëka i dwajãzëkòwòsce na Kaszëbach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20200513101013/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lh.html Lëtwa w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20050901162618/http://www.lietuva.lt/ {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtwa| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 8el7kzgb6vk65xdplez1ylsvp0iqrr1 0 12114 201985 193983 2026-06-10T11:20:28Z DawnyTest 14843 201985 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=دولة ليبيا <br />Daulat Libija|miono=Państwò Libiô|fana=Flag of Libya.svg|herb=The emblem on the passport of Libya.svg|miono-genitiw=Libii|mòtto=|na karce=Libya (centered orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi, berbersczi|stolëca=Tripolis|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 759 540|procent-wòdë=~0|rok=2017|lëdztwò=6 448 000|dëtk=Libijsczi dinar|kòd dëtka=LYD|czasowô cona=2|swiãto=1 séwnika<ref name=":0" />|himn= ليبيا ليبيا ليبيا <br /><small>[[Himn Libii|Libiô, Libiô, Libiô]]<br> [[Òbrôzk:Libya, Libya, Libya instrumental.ogg]]</small>|kòd=LY|Internet=.ly|telefón=+218|Prezydeńt=Muhammad al-Manfi|Premiéra=Abd al-Hamid ad-Dubajba|aùtowi kòd=LAR|data ùsôdzenia=24 gòdnika 1951}}'''Libiô''' – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolëcznym gardã [[Tripòlis]]. Greńczë z [[Algieriô|Algerią]], [[Czad|Czadã]], [[Egipt|Egiptã]], [[Niger|Nigrã]], [[Sùdan|Sùdanã]] ë [[Tunezjô|Tunezją]]. Ùrzãdowim jãzëkã Libii je arabsczi jãzëk, a główną religiã je [[islam]]. == Historiô == W anticznym czasu Libiô bëła dzélã rzimsczégò jimperium. Pò wiele zmianach w historii òsta sã dzélą jimperium òsmańsczégò, a pòtemù [[Italskô|italską]] kòlonią<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Libia-Historia;4574625.html Libia. Historia] Encyklopedia PWN</ref>. 24 gòdnika 1951 Libiô zwëskała samòstójnotã i stała sã królestwã. Równak w 1969 doszło do zamachù stanu, chtëren doprowadzył do òbjimniãcô władzë w kraju przez Muammara Kadafiégò. W 2011 roku doszło do libijsczégò pòwstaniô, czerowónégò procëm reżimu Kadafi. Pòwstanié to doprowadzyło do òbaleniô Kadafi i znacznëch zmian w kraju<ref name=":1" />. Òd ti pòrë Libiô bëła placã pòliticzny niegwësnotë i zbrojnëch kònfliktów. == Geografiô == === Pòłożenié === Libiô je państwã w nordowi Africe kòl [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Wôżné gardë to [[Ajdabiya]], [[Al Khums]], [[Banghāzī]], [[Mişratah]], [[Sabha]], [[Surt]], [[Tripòlis]], [[Zuwārah]]. === Wiéchrzëzna === 1,759,540 km²<ref name=":2">[https://www.confiduss.com/en/jurisdictions/libya/geography/ Geography of Libya] Confidus Solutions</ref> === Lądowé grańce === [[Algieriô]] - 982 km, [[Czad]] - 1055 km [[Egipt]] - 1115 km [[Niger]] - 354 km [[Sùdan]] - 383 km [[Tunezjô]] - 459 km<ref name=":2" />. === Brzegòwô liniô === 1,770 km<ref>[https://countryguides.andersen.com/country-pages/libya.aspx Country Guide - Libya] Andersen Global</ref> === Klimat === Westrzódzemnomòrsczi wzłuż ùbrzégu, piôszczësty wewnątrz kraju. === Ùsztôłcenié terenu === W wikszosci jałowe plasczé rówiznë, płaskowëże, dépczi. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 423 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -47 m. n.r.m. (Sabchat Ghuzajjil) * nôwëższi czëp: 2,267 m. n.r.m. (Bikku Bitti) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë: 8.7% (w tim 1% òrnëch gruńtów) * lasë: 0.1% (wôrtoscë szacowóné na 2023) == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:Libyan Shabiat 2007 with numbers.svg|mały|Òkrãża Libii]] W Libii je sprôwné pòdzelenié na òkrãża ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ''szabija'')<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Libia;4169085.html Libia, Encyklopedia PWN]</ref>. '''Òkrãża:''' # Al-Butnan # Al-Dzabal al-Achdar # Al-Dzabal al-Gharbi # Al-Dzifara # Al-Džufra # Al-Kufra # Al-Marakib # Al-Mardz # Al-Wahat # An-Nukat al-Chams # Az-Zawija # Bengazi # Darna # Ghat # Marzuk # Misrata # Nalut # Sabha # Syrta # Trypolis # Wadi al-Hajat # Wadi asz-Szati == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * Ledztwò: 6 448 000 mieszkańców<ref>[https://www.imf.org/en/Publications/SPROLLS/world-economic-outlook-databases World Economic Outlook, April 2018]</ref> === Etniczné karna === Berberowie ë Arabowie 97%, jinsze 3% (w tim Egipcjanie, Grecë, Hindùsë, Włoszë, Maltańczicë, Pakistańczicë, Tunezijczicë, ë Tërczi) === Jãzëczi === Arabsczi (òficjalny), Italsczi, Anielsczi (w dużich gardach); Tamazight (nafusi, ghadamis, sokna, audżila, tamaszek) === Religijné karna === islam sùnnicczi 90-95%, ibadizm 4.5-6%<ref>[https://2021-2025.state.gov/reports/2021-report-on-international-religious-freedom/libya/ 2021 Report on International Religious Freedom: Libya] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 81.6% * wikszé miesczé westrzódczi: Tripolis (stolëca) –1,183,000 mieszkańców, Misrata – 984,000, Bengazi – 859,000 (w 2023) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260117185320/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/ Libiô w The World Factbook] {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] g03jki7zg5lfzg3s7uqx7up7bf2lsz8 0 12279 201979 201963 2026-06-09T12:46:47Z Rzadtymczasowy 19437 pòprawienié gramaticzi przez brëkòwnika HaxelKaszëba je błãdné i mô wiele felów, ùszłé wersje bëłë dobrze napisóné; copniãcé błãdny gramaticzi na pòprawną; Anulowanié wersje [[Special:Diff/201961|201961]] aùtora [[Special:Contributions/HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[User talk:HaxelKaszëba|diskùsjô]]) 201979 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô |mióno=Partiô Razã |òryginalné mióno=Partia Razem |logo=Razem.png |krôj=[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] |skrócënk=Razã |przédnik=[[Adrian Zandberg]], [[Aleksandra Òwca]] |adrésa=sz. Nowi Swiat 27/1, 00-029 [[Warszawa]] |ùsôdztwò=21 maja 2015<ref>[https://bip.warszawa.so.gov.pl Partiô Razã w BIPie], bip.warszawa.so.gov.pl.</ref> |farwë= {{Legéńda|#720546|alizarinowi karmin}} |deja = [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]], [[Egalitaryzm|egalitaryzm]], spòlëznowô sprawiedlëwòta |ékònomiczni pòzdrzatk= [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]] |wielnota = 6915 (gòdnik 2025)<ref>Łukasz Szpyrka: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-partia-razem-w-pol-roku-podwoila-liczbe-czlonkow-mamy-najnow,nId,22464847 Partia Razem w pół roku podwoiła liczbę członków. Mamy najnowsze dane], interia.pl</ref> |midzënôrôdné = [[CEEGLA]], [[ELA]] |młodzëznówkô = Młodzi Razã ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Młodzi Razem'') |mańdatë= jo |mańdatë1={{Ùdzél|4|460|#720546}} |mańdatë1_titël=Sejm |mańdatë2={{Ùdzél|0|460|#720546}} |mańdatë2_titël=Senat |mańdatë3={{Ùdzél|0|53|#720546}} |mańdatë3_titël=Eùropejsczi Parlament |mańdatë4={{Ùdzél|0|552|#720546}} |mańdatë4_titël=Wòjewódzcczé sejmiczi |jinternetowô starna=https://partiarazem.pl }} '''Partiô Razã''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. '''''Partia Razem''''') – pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnkcojnowôła jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 miôła ją téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë) == Historiô == Partiô pòwstôła jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze [[Młodi Socjalëscë|Młodëch Socjalëstów]] i ùszłi dzejarze [[Zeloni|Zelonëch]]. W welowanim do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jejich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W 2018 rokù partiô wparwadzyła do pùbliczni dyskùsje skrócënkù czasu robòtë do 35 gòdzënów w tidzeniu<ref>[https://www.newsweek.pl/biznes/mniejszy-stres-i-wieksza-efektywnosc-po-wprowadzeniu-4-dniowego-tygodnia-pracy/ckg4qvq Mniejszy stres i większa efektywność po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy], newsweek.pl, 20 lëpińca 2018.</ref> W samòrządowim welowanim w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl.</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welowanim do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welowanim na prezydenta nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné abò przedslédné plac; w welowanim na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W gromicznikù 2019 pòwstôła kòalicjô Razã, [[Ùniô Robòtë|Ùnie Robòtë]] i [[Rëch Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë|Rëchù Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë]], Lewica Razã, na welowanim do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]]<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/adrian-zandberg-oglaszamy-powstanie-koalicyjnego-komitetu-wyborczego-lewica-razem/dzrsp5f?utm_source=pl.wikipedia.org_viasg_wiadomosci&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 Adrian Zandberg: ogłaszamy powstanie Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewica Razem], onet.pl 28 gromicznika 2019.</ref>. Lëszta òtrzëmôła 1,24% głosów, nie przechòdząc przez welacjowi próg. W czerwińcu tegò rokù partiô zmieniła pòzwã na "Lewica Razã"<ref>[https://strajk.eu/partia-razem-zmienia-nazwe-i-nie-sklada-broni-robimy-to-dla-ludzi-nie-mozemy-ich-zostawic/ Partia Razem zmienia nazwę i nie składa broni. „Robimy to dla ludzi, nie możemy ich zostawić”], strajk.eu, 2 czerwińca 2019.</ref>. [[Òbrôzk:Koalicja Lewicy - Lewica Razem, Wiosna, SLD, Zieloni 19.07.2019 (48322142521).jpg|mały|Zandberg na kònferencje Lewicë (2019)]] 19 lëpińca 2019 na prasowi kònferencje SLD, Zymk i Razã przédnicë tëch partiów Włodzmiérz Czarzasti, Robert Biedroń i Adrian Zandberg dalë wiadło ò pòspólnym sztarce w welacje do parlamentu negò samégò rokù<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/news,485767,biedron-chcemy-odrobic-lekcje-ze-lewica-wygrywa-kiedy-jest-zjednoczona.html SLD, Wiosna i Lewica Razem idą do wyborów parlamentarnych razem], pap.pl, 19 lëpińca 2019.</ref>. Do kòalicje dołãczëłë téż m.jin. [[Pòlskô Socjalisticznô Partiô]] i [[Twój Ruch]]. Kòalicjô òsta pòzwónô "Lewica", żebë nie bëło brëkòwnotë przeńscô przez welacjowi próg 8%, SLD zmieniło swòją skrodzënã na tã pòzwã. Rejestracjô nowi skrodzënë sã nie ùdała w czasu, tej kòalicjô sztartowa jakno "KW Sojusz Lewicy Demokratycznej". Na lësztach bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim 6 na pierwszich placach, m.jin. [[Adrian Zandberg]] w warszawsczi òbéńdze<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/komitety/26063 Informacje o Komitecie Wyborczym], pkw.gov.pl.</ref>. Przez kòalicjowi sztart, w zélnikù 2019 rokù karno kòl 40 dzejarzów, w tim 12 z 35 nôleżników Krajowi Radzëznë, ògłosëło òdéńcé z partie – przédnym pòwòdã miał bëc sztart z lëszt SLD<ref>[https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/604744,lewica-razem-lewica-sld-partia-razem.html Rozłam na lewicy. Część działaczy partii Razem nie chce startować z list SLD i odchodzi z partii], dziennik.pl, 9 zélnika 2019.</ref>. W ti welacje za kandidatama Razã zawelowało krótkò 510 tës. òsób, co dało 6 mandatów (przë 49 mandatach dlô kòmitetu i wënikù 12,56%)<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/wyniki/komitet/26063/sejm/pl Wyniki wyborów 2019 do Sejmu RP – KOMITET WYBORCZY SOJUSZ LEWICY DEMOKRATYCZNEJ], pkw.gov.pl.</ref>. Pòsélcama òstalë: [[Magdaléna Biejat]], [[Daria Gòsk-Pòpiółk]], [[Macéj Kònieczny]], [[Paùlëna Matësôk]], [[Adrian Zandberg]] i [[Marcelina Zawisza]]<ref>[https://www.facebook.com/partiarazem/photos/a.430709850430410/1403968276437891/?type=3 Poznaj posłanki i posłów Razem!], facebook.com, 14 rujana 2019.</ref>. 6 stëcznika 2020 rokù Krajowi Zarząd pòstanowił ò pòparcym przédnika partie Zymk Roberta Biedronia, jakno kandidata Lewicë, w prezydencczim welowaniu<ref>[https://www.wprost.pl/wybory-prezydenckie-2020/10287008/partia-razem-popiera-kandydature-biedronia-na-prezydenta-bedzie-gwarantem-polski-nowoczesnej.html Partia Razem popiera kandydaturę Biedronia na prezydenta. „Będzie gwarantem Polski nowoczesnej”], wprost.pl, 6 stëcznika 2020.</ref>. W welowaniu zajął 6. plac, z wënikã 2,22%<ref>[https://prezydent20200628.pkw.gov.pl/prezydent20200628/pl/wyniki/1/pl Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2020 – Wyniki głosowania w pierwszej turze], pkw.gov.pl.</ref>. Partiô Razã w kòalicje "Lewica" sztartowa jesz w welacjach w 2023 i 2024 rokù. W welowanim do parlamentu w 2023 rokù na lësztach zôs bëło wicy jak 200 dzejarzów Razã, w tim dwie ([[Magdaléna Biejat]] i [[Ana Górskô]]) sztartowałë do Senatu<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/komitet/29617 KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA w wyborach do Sejmu i Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Reprezentacjô Razã sã w Sejmie zwiksziła, przë równoczasnym zmniészenim sã reprezentacje Lewicë<ref>Daniel Flis: [https://oko.press/na-zywo/wybory-na-zywo-oko-press/wyniki-wyborow-mniej-poslow-lewicy-wiecej-partii-razem Wyniki wyborów. Mniej posłów Lewicy. Więcej partii Razem], oko.press, 17 rujana 2023.</ref> – na 26 mandatów kòmitetu, partiô òtrzëma 7. Reelekcjã dostalë wszëtcë pòsélcowie Razã, chtërni sztartowalë do Sejmù (Gòsk-Pòpiółk, Kònieczny, Matësôk, Zandberg i Zawisza), òkróm tegò mandatë dostałë [[Dorota Òlkò]] i [[Joanna Wicha]]<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/sejm/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Sejmu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Senatórkama òstałë òbie kandidatczi partie, Magdaléna Biejat i Ana Górskô<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/senat/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Parlamentarziscë òstalë nôleżnikama klubù Lewicë. Parlamentarziscë welowalë za ùtwòrzenim rządu [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], równak nie delegòwalë przedstawicélów do rządu, ze wzglãdu na felënk nôwôżniészëch dlô partie pónktów w kòalicjowi ùgòdze<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/partia-razem-bez-ministerstw-zandberg-nie-udalo-sie-wynegocjowac-gwarancji-realizacji Partia Razem bez ministerstw. Zandberg: nie udało się wynegocjować gwarancji realizacji naszych postulatów], pap.pl, 17 smùtana 2023.</ref>. 24 rujana 2024 rokù z partie òdeszłë òbie senatorczi i 3 pòsélczi (Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha), òstającë w KKP Lewicë<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/zwrot-akcji-na-lewicy-zaskakujaca-decyzja-polityczek-razem/qfwcqec,79cfc278 Wielki rozłam w partii Razem. Grupa polityczek opuszcza szeregi], onet.pl, 24 rujana 2024.</ref>. Trzë dni pózdni, kòngres Razã pòdjął decyzjã ò òpùszczenim KKP Lewicë i założënim gwôsnégò pòselsczégò kòła<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/partia-razem-podjela-kluczowa-decyzje-rzad-donalda-tuska-zawiodl-ludzi/jkq3ze5,79cfc278 Partia Razem podjęła kluczową decyzję. "Rząd Donalda Tuska zawiódł ludzi"], onet.pl, 27 rujana 2024.</ref>. Nen kòngres wrócył téż do pòzwë "Partiô Razã"<ref>Dzél 1. Òglowé pòstanowienia, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 27 rujana 2024.</ref>. 3 gòdnika partiô ògłosëła, że w welowaniu na wiceprzédników dobëlë [[Adrian Zandberg]] (reelekcjô) i [[Aleksandra Òwca]]<ref name=":0" />.[[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]]11 stëcznika 2025 rokù partiô ògłosëła kandidaturã Adriana Zandberga w prezydencczim welowaniu w maju tegò samégò rokù<ref>[https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887 Adrian Zandberg kolejnym kandydatem na prezydenta. Jest gotów "szarpać się z tym koniem"], tvn24.pl, 11 stëcznika 2025.</ref>. Zajął 6. plac, z wënikã 4,86%<ref>[https://prezydent2025.pkw.gov.pl/prezydent2025/statics/PKW_OBWIESZCZENIA/uploaded_files/1747706738_obwieszczenie-pkw-wyniki.pdf OBWIESZCZENIE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.], pkw.gov.pl, 19 maja 2025.</ref>. W II turze nie ùdzelëł pòparcô niżódnémù kandidatowi<ref>[https://tvn24.pl/plus/programy/czas-decyzji-prezydent-2025/wybory-prezydenckie-2025-adrian-zandberg-komentuje-wynik-sondazowni-ipsos-vc8467454 Zandberg nie poprze nikogo. "Wyborcy to nie puchar przechodni"], tvn24.pl, 18 maja 2025.</ref>. 12 smùtana 2025 rokù Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie decyzją Krajowégò Zarządu<ref name=":1" />. 29 smùtana 2025 rokù partiô ògłosëła nową turã przédników, pòzwónô "Turbò Pòlskô"<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/rusza-turbo-polska-z-zandbergiem-i-owca-odwiedzimy-49-byych-mias-25 Rusza Turbo Polska z Zandbergiem i Owcą: odwiedzimy 49 byłych miast wojewódzkich], media.partiarazem.pl, 29 smùtana 2025.</ref>. Òdwiedzëc mają 49 ùszłich stolëców wòjewództw. Pòstulatama turë są: pòlsczi wëróbk robòtów, cyfrowô suwerenizna, inwesticjô w nôùkã i fabriczi léków. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch pónktów je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i [[Aleksandra Òwca]]<ref name=":0">[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Òwca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == [[Òbrôzk:Politycy Razem Sejm 2023.jpg|mały|300x300px|Parlamentarziscë Razã krótkò pò welacje w 2023 rokù. Òd lewi starnë: (dolnô réga): Marcelina Zawisza, Daria Gòsk-Pòpiółk, Paùlëna Matësôk, Joanna Wicha i Dorota Òlkò; (gòrnô réga): Magdaléna Biejat, Macéj Kònieczny, Adrian Zandberg i Ana Górskô]] === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * [[Macéj Kònieczny]] * [[Marta Stóżk]]<ref>weszła na plac Krësztofa Smiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * [[Dariô Gòsk-Pòpiółk]] * [[Dorota Òlkò]] * [[Joanna Wicha]] * [[Paùlëna Matësôk]] Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref name=":1">[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * [[Magdaléna Biejat]] – wicemarszôłk Senatu * [[Ana Górskô]] Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|460|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|6|460|#720546}} | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|7|460|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|2|100|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|552|#720546}} | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|1|552|#720546}} | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|51|#720546}} |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|53|#720546}} |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Òbaczë téż == * [[Adrian Zandberg]] * [[Magdaléna Biejat]] * [[Głosowanié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://partiarazem.pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] 141mx8ewdsd8vxfrq7eyj4wx3koz47w 201980 201979 2026-06-09T12:55:33Z Rzadtymczasowy 19437 rãczné copniãcé felów brëkòwnika HaxelKaszëba 201980 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô |mióno=Partiô Razã |òryginalné mióno=Partia Razem |logo=Razem.png |krôj=[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] |skrócënk=Razã |przédnik=[[Adrian Zandberg]], [[Aleksandra Òwca]] |adrésa=sz. Nowi Swiat 27/1, 00-029 [[Warszawa]] |ùsôdztwò=21 maja 2015<ref>[https://bip.warszawa.so.gov.pl Partiô Razã w BIPie], bip.warszawa.so.gov.pl.</ref> |farwë= {{Legéńda|#720546|alizarinowi karmin}} |deja = [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]], [[Egalitaryzm|egalitaryzm]], spòlëznowô sprawiedlëwòta |ékònomiczni pòzdrzatk= [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]] |wielnota = 6915 (gòdnik 2025)<ref>Łukasz Szpyrka: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-partia-razem-w-pol-roku-podwoila-liczbe-czlonkow-mamy-najnow,nId,22464847 Partia Razem w pół roku podwoiła liczbę członków. Mamy najnowsze dane], interia.pl</ref> |midzënôrôdné = [[CEEGLA]], [[ELA]] |młodzëznówkô = Młodzi Razã ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Młodzi Razem'') |mańdatë= jo |mańdatë1={{Ùdzél|4|460|#720546}} |mańdatë1_titël=Sejm |mańdatë2={{Ùdzél|0|460|#720546}} |mańdatë2_titël=Senat |mańdatë3={{Ùdzél|0|53|#720546}} |mańdatë3_titël=Eùropejsczi Parlament |mańdatë4={{Ùdzél|0|552|#720546}} |mańdatë4_titël=Wòjewódzcczé sejmiczi |jinternetowô starna=https://partiarazem.pl }} '''Partiô Razã''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. '''''Partia Razem''''') – pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia ją téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë) == Historiô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze [[Młodi Socjalëscë|Młodëch Socjalëstów]] i ùszłi dzejarze [[Zeloni|Zelonëch]]. W welowanim do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W 2018 rokù partiô wprowadzëła do pùbliczny dyskùsje skrodzënã czasu robòtë do 35 gòdzënów w tidzeniu<ref>[https://www.newsweek.pl/biznes/mniejszy-stres-i-wieksza-efektywnosc-po-wprowadzeniu-4-dniowego-tygodnia-pracy/ckg4qvq Mniejszy stres i większa efektywność po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy], newsweek.pl, 20 lëpińca 2018.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl.</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W gromicznikù 2019 pòwstakòalicjô Razã, [[Ùniô Robòtë|Ùnie Robòtë]] i [[Rëch Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë|Rëchù Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë]], Lewica Razã, na welacjô do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]]<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/adrian-zandberg-oglaszamy-powstanie-koalicyjnego-komitetu-wyborczego-lewica-razem/dzrsp5f?utm_source=pl.wikipedia.org_viasg_wiadomosci&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 Adrian Zandberg: ogłaszamy powstanie Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewica Razem], onet.pl 28 gromicznika 2019.</ref>. Lëszta òtrzëma 1,24% głosów, nie przechòdzącë przez welacjowi próg. W czerwińcu negò rokù partiô zmieniła pòzwã na "Lewica Razã"<ref>[https://strajk.eu/partia-razem-zmienia-nazwe-i-nie-sklada-broni-robimy-to-dla-ludzi-nie-mozemy-ich-zostawic/ Partia Razem zmienia nazwę i nie składa broni. „Robimy to dla ludzi, nie możemy ich zostawić”], strajk.eu, 2 czerwińca 2019.</ref>. [[Òbrôzk:Koalicja Lewicy - Lewica Razem, Wiosna, SLD, Zieloni 19.07.2019 (48322142521).jpg|mały|Zandberg na kònferencje Lewicë (2019)]] 19 lëpińca 2019 na prasowi kònferencje SLD, Zymk i Razã przédnicë tëch partiów Włodzmiérz Czarzasti, Robert Biedroń i Adrian Zandberg dalë wiadło ò pòspólnym sztarce w welacje do parlamentu negò samégò rokù<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/news,485767,biedron-chcemy-odrobic-lekcje-ze-lewica-wygrywa-kiedy-jest-zjednoczona.html SLD, Wiosna i Lewica Razem idą do wyborów parlamentarnych razem], pap.pl, 19 lëpińca 2019.</ref>. Do kòalicje dołãczëłë téż m.jin. [[Pòlskô Socjalisticznô Partiô]] i [[Twój Ruch]]. Kòalicjô òsta pòzwónô "Lewica", żebë nie bëło brëkòwnotë przeńscô przez welacjowi próg 8%, SLD zmieniło swòją skrodzënã na tã pòzwã. Rejestracjô nowi skrodzënë sã nie ùdała w czasu, tej kòalicjô sztartowa jakno "KW Sojusz Lewicy Demokratycznej". Na lësztach bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim 6 na pierwszich placach, m.jin. [[Adrian Zandberg]] w warszawsczi òbéńdze<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/komitety/26063 Informacje o Komitecie Wyborczym], pkw.gov.pl.</ref>. Przez kòalicjowi sztart, w zélnikù 2019 rokù karno kòl 40 dzejarzów, w tim 12 z 35 nôleżników Krajowi Radzëznë, ògłosëło òdéńcé z partie – przédnym pòwòdã miał bëc sztart z lëszt SLD<ref>[https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/604744,lewica-razem-lewica-sld-partia-razem.html Rozłam na lewicy. Część działaczy partii Razem nie chce startować z list SLD i odchodzi z partii], dziennik.pl, 9 zélnika 2019.</ref>. W ti welacje za kandidatama Razã zawelowało krótkò 510 tës. òsób, co dało 6 mandatów (przë 49 mandatach dlô kòmitetu i wënikù 12,56%)<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/wyniki/komitet/26063/sejm/pl Wyniki wyborów 2019 do Sejmu RP – KOMITET WYBORCZY SOJUSZ LEWICY DEMOKRATYCZNEJ], pkw.gov.pl.</ref>. Pòsélcama òstalë: [[Magdaléna Biejat]], [[Daria Gòsk-Pòpiółk]], [[Macéj Kònieczny]], [[Paùlëna Matësôk]], [[Adrian Zandberg]] i [[Marcelina Zawisza]]<ref>[https://www.facebook.com/partiarazem/photos/a.430709850430410/1403968276437891/?type=3 Poznaj posłanki i posłów Razem!], facebook.com, 14 rujana 2019.</ref>. 6 stëcznika 2020 rokù Krajowi Zarząd pòstanowił ò pòparcym przédnika partie Zymk Roberta Biedronia, jakno kandidata Lewicë, w prezydencczi welacje<ref>[https://www.wprost.pl/wybory-prezydenckie-2020/10287008/partia-razem-popiera-kandydature-biedronia-na-prezydenta-bedzie-gwarantem-polski-nowoczesnej.html Partia Razem popiera kandydaturę Biedronia na prezydenta. „Będzie gwarantem Polski nowoczesnej”], wprost.pl, 6 stëcznika 2020.</ref>. W welacje zajął 6. plac, z wënikã 2,22%<ref>[https://prezydent20200628.pkw.gov.pl/prezydent20200628/pl/wyniki/1/pl Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2020 – Wyniki głosowania w pierwszej turze], pkw.gov.pl.</ref>. Partiô Razã w kòalicje "Lewica" sztartowa jesz w welacjach w 2023 i 2024 rokù. W welacje do parlamentu w 2023 rokù na lësztach znôù bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim dwie ([[Magdaléna Biejat]] i [[Ana Górskô]]) sztartowałë do Senatu<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/komitet/29617 KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA w wyborach do Sejmu i Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Reprezentacjô Razã sã w Sejmie zwiksziła, przë równoczasnym zmniészenim sã reprezentacje Lewicë<ref>Daniel Flis: [https://oko.press/na-zywo/wybory-na-zywo-oko-press/wyniki-wyborow-mniej-poslow-lewicy-wiecej-partii-razem Wyniki wyborów. Mniej posłów Lewicy. Więcej partii Razem], oko.press, 17 rujana 2023.</ref> – na 26 mandatów kòmitetu, partiô òtrzëma 7. Reelekcjã dostalë wszëtcë pòsélcowie Razã, chtërni sztartowalë do Sejmù (Gòsk-Pòpiółk, Kònieczny, Matësôk, Zandberg i Zawisza), òkróm tegò mandatë dostałë [[Dorota Òlkò]] i [[Joanna Wicha]]<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/sejm/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Sejmu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Senatórkama òstałë òbie kandidatczi partie, Magdaléna Biejat i Ana Górskô<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/senat/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Parlamentarziscë òstalë nôleżnikama klubù Lewicë. Parlamentarziscë welowalë za ùtwòrzenim rządu [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], równak nie delegòwalë przedstawicélów do rządu, ze wzglãdu na felënk nôwôżniészëch dlô partie pónktów w kòalicjowi ùgòdze<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/partia-razem-bez-ministerstw-zandberg-nie-udalo-sie-wynegocjowac-gwarancji-realizacji Partia Razem bez ministerstw. Zandberg: nie udało się wynegocjować gwarancji realizacji naszych postulatów], pap.pl, 17 smùtana 2023.</ref>. 24 rujana 2024 rokù z partie òdeszłë òbie senatorczi i 3 pòsélczi (Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha), òstającë w KKP Lewicë<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/zwrot-akcji-na-lewicy-zaskakujaca-decyzja-polityczek-razem/qfwcqec,79cfc278 Wielki rozłam w partii Razem. Grupa polityczek opuszcza szeregi], onet.pl, 24 rujana 2024.</ref>. Trzë dni pózni, kòngres Razã pòdjął decyzjã ò òpùszczenim KKP Lewicë i założënim włôsnégò pòselsczégò kòła<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/partia-razem-podjela-kluczowa-decyzje-rzad-donalda-tuska-zawiodl-ludzi/jkq3ze5,79cfc278 Partia Razem podjęła kluczową decyzję. "Rząd Donalda Tuska zawiódł ludzi"], onet.pl, 27 rujana 2024.</ref>. Nen kòngres wrócył téż do pòzwë "Partiô Razã"<ref>Dzél 1. Òglowé pòstanowienia, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 27 rujana 2024.</ref>. 3 gòdnika partiô ògłosëła, że w welacje na wiceprzédników dobëlë [[Adrian Zandberg]] (reelekcjô) i [[Aleksandra Òwca]]<ref name=":0" />.[[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]]11 stëcznika 2025 rokù partiô ògłosëła kandidaturã Adriana Zandberga w prezydencczi welacje w maju negò samégò rokù<ref>[https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887 Adrian Zandberg kolejnym kandydatem na prezydenta. Jest gotów "szarpać się z tym koniem"], tvn24.pl, 11 stëcznika 2025.</ref>. Zajął 6. plac, z wënikã 4,86%<ref>[https://prezydent2025.pkw.gov.pl/prezydent2025/statics/PKW_OBWIESZCZENIA/uploaded_files/1747706738_obwieszczenie-pkw-wyniki.pdf OBWIESZCZENIE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.], pkw.gov.pl, 19 maja 2025.</ref>. W II turze nie ùdzelëł pòparcô niżódnémù kandidatowi<ref>[https://tvn24.pl/plus/programy/czas-decyzji-prezydent-2025/wybory-prezydenckie-2025-adrian-zandberg-komentuje-wynik-sondazowni-ipsos-vc8467454 Zandberg nie poprze nikogo. "Wyborcy to nie puchar przechodni"], tvn24.pl, 18 maja 2025.</ref>. 12 smùtana 2025 rokù Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie decyzją Krajowégò Zarządu<ref name=":1" />. 29 smùtana 2025 rokù partiô ògłosëła nową turã przédników, pòzwónô "Turbò Pòlskô"<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/rusza-turbo-polska-z-zandbergiem-i-owca-odwiedzimy-49-byych-mias-25 Rusza Turbo Polska z Zandbergiem i Owcą: odwiedzimy 49 byłych miast wojewódzkich], media.partiarazem.pl, 29 smùtana 2025.</ref>. Òdwiedzëc mają 49 ùszłich stolëców wòjewództw. Pòstulatama turë są: pòlsczi wëróbk robòtów, cyfrowô suwerenizna, inwesticjô w nôùkã i fabriczi léków. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch pónktów je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i [[Aleksandra Òwca]]<ref name=":0">[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Òwca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == [[Òbrôzk:Politycy Razem Sejm 2023.jpg|mały|300x300px|Parlamentarziscë Razã krótkò pò welacje w 2023 rokù. Òd lewi starnë: (dolnô réga): Marcelina Zawisza, Daria Gòsk-Pòpiółk, Paùlëna Matësôk, Joanna Wicha i Dorota Òlkò; (gòrnô réga): Magdaléna Biejat, Macéj Kònieczny, Adrian Zandberg i Ana Górskô]] === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * [[Macéj Kònieczny]] * [[Marta Stóżk]]<ref>weszła na plac Krësztofa Smiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * [[Dariô Gòsk-Pòpiółk]] * [[Dorota Òlkò]] * [[Joanna Wicha]] * [[Paùlëna Matësôk]] Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref name=":1">[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * [[Magdaléna Biejat]] – wicemarszôłk Senatu * [[Ana Górskô]] Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|460|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|6|460|#720546}} | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|7|460|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|2|100|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|552|#720546}} | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|1|552|#720546}} | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|51|#720546}} |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|53|#720546}} |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Òbaczë téż == * [[Adrian Zandberg]] * [[Magdaléna Biejat]] * [[Głosowanié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://partiarazem.pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] 1akxzcj0svz6z2wevgzvn4bw4zsg8qq 0 12627 201978 195908 2026-06-09T12:22:23Z Iketsi 3254 [[]] 201978 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kiwix logo v3 glow.svg|mały|Logòtip programù, w jaczi przedstôwiô ptôcha Kiwi i bala.]] '''Kiwix''' – [[Wòlnô soft-wôra|wòlny]] [[Wòlnô soft-wôra|ë òtemkłi program]] stojącë czëtôrz lopków w fòrmace ZIM, òtemkłim fòrmace archiwùm ò wëższim gradze scësnieniô<ref>https://web.archive.org/web/20191107173842/https://poszerzaj-horyzonty.pl/wikipedia-offline-na-telefonie-idealna-podczas-podrozy/ ({{Jãz.|pl}})</ref>. Przédnym wëzwëskiem programù je przezéranié trescë [[Wikipedijô|Wikipedie]] w tribie [[offline]] na kòmpùtrach ë móbilnëch ùrządzeniach. Dôwô przistãp do zôsóbów rozmajitëch projektów, midzë jinszëma [[Wikimedia|Wikimedia Foundation]], Projektu Gutenberg, a [[TED (zéńdzenié)|zéńdzeń TED]]. Dzysdniô zbiérô pòpùlarnotã westrzód turistów, chtërny bãdąc za grańcą, ni mają przistãpù do Internetu. Brëkòwany je midzë jinszëma do przecymtu Wikipedie zapisóny na pamiãcë USB do [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreji]], czë w szkòłach rozwijających sã krajów, chtërny ni mogą sobie pòzwòlëc na zapewnienié przistãpù do Internetu. == Lësta == {| class="wikitable" style="font-size: 85%" |+ .zim Wikipediji [[Kaszëbsczi jãzëk|pò kaszëbskù]] |- ! [maxi], z òbrôzkama (250 px) !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150802100222/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim</ref> | {{%t|{{#expr: 42015084/67684352*100}}|{{B|42015084}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802131858/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim.md5 fd…85]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 66526414/67684352*100}}|{{B|66526414}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413053033/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>45…21</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-04</code>|| {{%t|100|{{B|67684352}}}} || <span class="plainlinks">[https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim 🔗][magnet:?xt=urn:btih:21fe9292ceedde85fd6359b950617ed115e9fe8f&xt=urn:md5:541cbc3132646bff0dad4977f43edff1&xl=67684876&dn=wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&as=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&tr=https%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%2Fannounce&tr=udp%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%3A6969%2Fannounce%0A&ws=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fwi.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fny.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fdumps.wikimedia.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fftpmirror.your.org%2Fpub%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirror.download.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirrors.dotsrc.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&xs=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.torrent 🧲][https://web.archive.org/web/20260413052739/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>15…c9</nowiki></code>]</span> |- ! [nopic], bez òbrôzków !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150807164852/http://ftpmirror.your.org/pub/kiwix/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim</ref>|| {{%t|{{#expr: 1458904/67684352*100}}|{{B|1458904}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802135847/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim.md5 77…9a]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 7224116/67684352*100}}|{{B|7224116}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413054644/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>ea…66</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-04</code> || {{%t|{{#expr: 7487488/67684352*100}}|{{B|7487488}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413055314/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>70…9e</nowiki></code>]</span> |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kiwix page view.jpg Òbrôzk:Kiwix screen.jpg </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wikipedijô]] * [[Słowôrz Wikipediji]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://browse.library.kiwix.org/#lang=csb * https://pwa.kiwix.org/www/index.html [[Kategòrëjô:Infòrmatika| ]] n6rqkk9qzuoizalktvji14maqsba1r1 3 13077 201981 2026-06-09T13:06:22Z Rzadtymczasowy 19437 /* Pòprôwczi z felama */ nowa sekcja 201981 wikitext text/x-wiki == Pòprôwczi z felama == Mòjn! Widzôł jem, że të gramaticzno "ùprawił" artikel [[Partiô Razã]] i, niestetë, wikszosc to bëło ùprawienié z pòprawnégò kaszëbsczégò na błãdny zapisënk, abò ùprawianié bënë dopùszczalnych ôrtów zapisënkù. Jô rozmiejã pisac pò kaszëbskù, jem kaszëbistą ''in spe'', fele pòjawiają sã kòl mie rzôdkò (a na gwës nie w taczich spòdlowëch słowach), ni ma brëkòwnotë werifikòwac mòji gramaticzi/òrtografie [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:06, 9 cze 2026 (CEST) tbbq9kslx5wvihuu930mhbtvlzhov25 201982 201981 2026-06-09T22:33:00Z HaxelKaszëba 17492 /* Pòprôwczi z felama */ Odpowiedź 201982 wikitext text/x-wiki == Pòprôwczi z felama == Mòjn! Widzôł jem, że të gramaticzno "ùprawił" artikel [[Partiô Razã]] i, niestetë, wikszosc to bëło ùprawienié z pòprawnégò kaszëbsczégò na błãdny zapisënk, abò ùprawianié bënë dopùszczalnych ôrtów zapisënkù. Jô rozmiejã pisac pò kaszëbskù, jem kaszëbistą ''in spe'', fele pòjawiają sã kòl mie rzôdkò (a na gwës nie w taczich spòdlowëch słowach), ni ma brëkòwnotë werifikòwac mòji gramaticzi/òrtografie [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:06, 9 cze 2026 (CEST) :Mòjn. Wëbaczë za mòją felã jem òbôcził prawie te pòprôwczi i równak widzã, że fakticzno jem lëchò napisôł drobkã zachów tej jesz rôz przeprôszóm za to. Jem rôd téż, że jes do mie napisôł ò tim lëchim zapisënkù. Wëbaczë [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:33, 10 cze 2026 (CEST) ag9o4uiagpu1zgaw4cmr32nu85lkge1 201983 201982 2026-06-09T22:46:25Z Rzadtymczasowy 19437 /* Pòprôwczi z felama */ Odpowiedź 201983 wikitext text/x-wiki == Pòprôwczi z felama == Mòjn! Widzôł jem, że të gramaticzno "ùprawił" artikel [[Partiô Razã]] i, niestetë, wikszosc to bëło ùprawienié z pòprawnégò kaszëbsczégò na błãdny zapisënk, abò ùprawianié bënë dopùszczalnych ôrtów zapisënkù. Jô rozmiejã pisac pò kaszëbskù, jem kaszëbistą ''in spe'', fele pòjawiają sã kòl mie rzôdkò (a na gwës nie w taczich spòdlowëch słowach), ni ma brëkòwnotë werifikòwac mòji gramaticzi/òrtografie [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:06, 9 cze 2026 (CEST) :Mòjn. Wëbaczë za mòją felã jem òbôcził prawie te pòprôwczi i równak widzã, że fakticzno jem lëchò napisôł drobkã zachów tej jesz rôz przeprôszóm za to. Jem rôd téż, że jes do mie napisôł ò tim lëchim zapisënkù. Wëbaczë [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:33, 10 cze 2026 (CEST) ::Dzãka za òdpòwiédz! Kòżdémù sã zdôrzô;) a dzãka za Twój wkłôd w tą wikipediã [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 00:46, 10 cze 2026 (CEST) oazbvdx60jar7o6je83293po04002nz