1 strëmiannika

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="csb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>csbwiki</dbname>
    <base>https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalnô</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskùsëjô</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Brëkòwnik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskùsëjô brëkòwnika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskùsëjô Wiki</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Òbrôzk</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskùsëjô òbrôzków</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskùsëjô MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablóna</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskùsëjô Szablónë</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pòmòc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskùsëjô Pòmòcë</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategòrëjô</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskùsëjô Kategòrëji</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>1 strëmiannika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>985</id>
    <revision>
      <id>210590</id>
      <parentid>203667</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>beł → béł</comment>
      <origin>210590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5272" sha1="gnzaquxzk1bhxapeavsgtumzmax6vj1" xml:space="preserve">{{Kalãdôrzk}}
&lt;TABLE WIDTH=&quot;175&quot; align=right bgcolor=&quot;honeydew&quot;&gt;
&lt;caption&gt;STRËMIANNIK&lt;/caption&gt;
&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[1 strëmiannika|1]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[2 strëmiannika|2]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[3 strëmiannika|3]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[4 strëmiannika|4]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[5 strëmiannika|5]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[6 strëmiannika|6]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[7 strëmiannika|7]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[8 strëmiannika|8]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[9 strëmiannika|9]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[10 strëmiannika|10]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[11 strëmiannika|11]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[12 strëmiannika|12]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[13 strëmiannika|13]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[14 strëmiannika|14]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[15 strëmiannika|15]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[16 strëmiannika|16]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[17 strëmiannika|17]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[18 strëmiannika|18]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[19 strëmiannika|19]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[20 strëmiannika|20]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[21 strëmiannika|21]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[22 strëmiannika|22]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[23 strëmiannika|23]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[24 strëmiannika|24]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[25 strëmiannika|25]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[26 strëmiannika|26]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[27 strëmiannika|27]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[28 strëmiannika|28]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[29 strëmiannika|29]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[30 strëmiannika|30]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[31 strëmiannika|31]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;
&lt;/TABLE&gt;

== Strëmiannik ==
'''1. strëmiannika''' to je 60. dzéń rokù gregòriańsczego kalãdôrza (61. dzéń w rokù przestãpnem). Òstało 305 dniów do kùńca rokù.

W stôrożëtnëm Rzimë 1. strëmiannika béł pierszim dném Nowégò Rokù, czemu numerowe miona miesącow w [[Łacyńsczi_jãzëk|łacëznë]] to september (setmy) na 9. miesąc, october (8.) na 10. miesąc, november (9.) na 11. miesąc i december (10.) na 12. miesąc gregòriańsczego kalãdôrza.

=== Swiãta ë ùroczëznë ===
[[Òbrôzk:Martenitsa_E3.jpg|mały|Martenica, bùlgarsczi amulet zymkù]]

* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Antonégò, Albina, Dawida
* Midzënôrodné: Pierwszi Dzéń [[Zymk|Zymkù]].
* Balearscze Òstrowë: Swiãto Balearów 
* [[Bòsniô i Hercegòwina]]: Swiãto Samòstójnotë
* [[Bùlgarskô]]: [[Martenica]] (pierszi dzéń zymkù i swiãto Baby Marty (Nenka Marta), bòżëny zëme i zymkù).
* Marshalla Òstrowë: Dzéń Ofiar Bomby Atomòwôj
* [[Rumùńskô]] i [[Mòłdawiô]]: Mărțișor, pierwszi dzen zymkù.
* [[Walijô]]: Dzéń sw. Dawida, patrona Waliji

* Stôrożëtnë Rzim: [[Matronalia]], swiãto bòżëny Junone, rzimsczich białek i mëmek; pierszi dzéń [[Nowi Rok|Nowégò Rokù]]; pierszi dzéń miesąca rzimsczego boga wòjnë i gburzenia Marsa, od chternego usadzono miono stremiannika &quot;Martius&quot;, marc w jinszech jazekach.

=== Wëdarzenia ===
* [[45]] p.n.e. – [[Juliusz Czezer]] wprowodza julijansczi kalãdôrz w czezerstwe rzimsczem. Nen kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù.
* [[1863]] – W USA je to oficjalny kùńc niewolnictwa, le rasizm procëm Afroamerikanom dali baro stolemny w prawie i zwëkach jako rasowo segregacëjô do 1960ech let.
* [[1872]] – Park Nôrodny Yellowstone ùsadzony w USA.
* [[1896]] – W biotcze przy Adowa w Africe Etiopëjô zweceża Italsko i obarna samòstójnotë.
* [[1982]] – Premiera polscziego filmu &quot;Vabank&quot;, reżiserowanego przez Juliusza Machulscziego.

=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1445]] – [[Sandro Botticelli]], italsczi malôrz (ùm. 1510)
* [[1927]] – [[Harry Belafonte]], amerikańsczi spiewôrz, teatrownik, dzejôrz afroamerikańsczi

=== Ùmarlë ===
* [[589]] – sw. Dawid z Menewiji, walijsczi biskùp, patron Waliji (ùr. 500)
* [[1877]] – [[Antoni Patek]], polsczi zedżërmester, werobnik i ùsadzca zedżërkow, dzejôrz emigracëjny (ùr. 1812)
* [[1912]] – [[Emma Ostaszewskô]], polskô pianistka, dzejôrka (ùr. 1831)
* [[1943]] – [[Stefania Adamaszkównô]], polskô dzejôrka antihitlerowskô (ùr. 1914)
* [[1943]] – [[Alexandre Yersin]], francësczi bakteriolog, odkrewca bakterëji [[pesta|dżumë]], z mionã od jigo nozwestka ''Yersinii pestis''(ùr. 1863)

== Przësłowié ==
* Marc mówi do gromicznika: czej bë jô miôł tã mòc, co të môsz, to bë jô w krowie celã ùmrozył, taczi jô móm nierôz górz.

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}</text>
      <sha1>gnzaquxzk1bhxapeavsgtumzmax6vj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>20 strëmiannika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1004</id>
    <revision>
      <id>210592</id>
      <parentid>208745</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>beł → béł</comment>
      <origin>210592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5122" sha1="3q91y3j5jmb3bjai55140z6srst1zfg" xml:space="preserve">{{Kalãdôrzk}}
&lt;TABLE WIDTH=&quot;175&quot; align=right bgcolor=&quot;honeydew&quot;&gt;
&lt;caption&gt;STRËMIANNIK&lt;/caption&gt;
&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[1 strëmiannika|1]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[2 strëmiannika|2]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[3 strëmiannika|3]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[4 strëmiannika|4]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[5 strëmiannika|5]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[6 strëmiannika|6]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[7 strëmiannika|7]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[8 strëmiannika|8]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[9 strëmiannika|9]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[10 strëmiannika|10]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[11 strëmiannika|11]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[12 strëmiannika|12]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[13 strëmiannika|13]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[14 strëmiannika|14]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[15 strëmiannika|15]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[16 strëmiannika|16]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[17 strëmiannika|17]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[18 strëmiannika|18]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[19 strëmiannika|19]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[20 strëmiannika|20]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[21 strëmiannika|21]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[22 strëmiannika|22]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[23 strëmiannika|23]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[24 strëmiannika|24]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[25 strëmiannika|25]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[26 strëmiannika|26]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[27 strëmiannika|27]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[28 strëmiannika|28]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;&lt;TR VALIGN=&quot;TOP&quot;&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[29 strëmiannika|29]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[30 strëmiannika|30]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;P ALIGN=&quot;RIGHT&quot;&gt;[[31 strëmiannika|31]]&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;TD WIDTH=&quot;25&quot;&gt;&lt;/TD&gt;
&lt;/TR&gt;
&lt;/TABLE&gt;

== 20. strëmiannika ==
'''20. strëmiannika''' to je 79. dzéń rokù gregòriańsczego kalãdôrza (80. dzéń w rokù przestãpnem). Òstało 388 dniów do kùńca rokù. Kòl 20. abò 21. stremiannika to je zymkowô równonoc na nordowi półkùgli i jeséńowô równonoc na pôłniowi półkùgli Zemi.

=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Klaùdië, Anatola, Eufemië

* ''Nawroz'' – iransczi i zoroastrijni Nowi Rok
* Swiatowi Dzéń [[Warbel|Warbla]]
* [[Tunezjô]] – Dzéń Samòstójnotë (od Francëji)
* Dzéń Frankofonië ONZ

=== Wëdarzenia ===
[[Òbrôzk:Krystyna_Chojnowska-Liskiewicz_i_SY_Mazurek.JPG|mały|Kristina Chojnowskô-Liskiewicz na ji żeglówce Mazurek]]

* [[1800]] – [[Alessandro Volta]] napisôł do baderów z Royal Society w Londine o jigò wënalôzkù ògniwa Voltë, pierszi baterii
* [[1815]] – [[Napoleon]] nawrôca z ostrowa Elbë do Pariza i naczëna slédné 100 dniów jakò francësczi cesôrz
* [[1916]] – [[Albert Einstein]] ògłosëł teorëjã raznotë (relatiwnotë)
* [[1978]] – [[Kristina Chojnowskô-Liskiewicz]], pòlskô jinżiniérka okrãtowô i kapitan, jakò pierszô białka na swecie, samòtno okrãżéła całi swiat w żeglówce
* [[2001]] – Taliban w Afganistónie rozwalôł 2 stolemné szlachotë Buddy przez wëbùchnienié
* [[2003]] – USA naczëna ataka i wòjnã w [[Irak|Iraku]]
* [[2010]] – Na Islandëji wëbùchnienié wùlkana kòl lodówca Eyjafjallajökull 
* [[2015]] – [[Zacmienié Słuńca]]

=== Ùrodzëlë sã ===
* 43 r. pne. – [[Òwidiusz]], rzimsczi pòéta (ùm. 17 r. ne.)
* [[1828]] – [[Henrik Ibsen]], norwesczi runita (ùm. 1906)
* [[1941]] – [[Jerzi Duda-Gracz]], pòlsczi malôrz, cechownik, pedagóga (ùm. 2004)
* [[1956]] – [[Stanisłôw Janke]], kaszëbsczi pòéta, runita, dolmacz, dzejôrz, przedolmacził [[Pón Tadeùsz|Póna Tadeùsza]] na kaszëbsczi
* [[1957]] – [[Spike Lee]], amerikańsczi reżiséra filmowi
* [[1986]] – [[Ruby Rose]], aùstralëjskô teatrownica

=== Ùmarlë ===
* [[1727]] – [[Isaac Newton]], stolemni angelsczi naukòwiec (ùr. 1642)
* [[1738]] – [[Jan Balthasar Langa]], górnosorbsczi ksadz, runita, dolmacz na górnosorbsczi jãzëk (ùr. 1697)
* [[1806]] – [[Salomea Deszner]], pòlskô teatrownica, òperowô spiewôrka (ùr. 1759)
* [[1925]] – [[George Curzon]], britijsczi pòlitikorz, minystr zagrańcznech sprawów, znóny z Linii Curzona – grańcë pòlskô-ruscziej (ùr. 1859)
* [[1929]] – [[Ferdinand Foch]], francësczi jenerôł, marszôłk Francëji, marszôłk Polsczi, feldmarszôłk Wiôldżi Britaniji (ùr. 1851)
* [[2016]] – [[Anker Jørgensen]], dënsczi politikòrz socjaldemokraticzni, béł premierã Dëńsczi (ùr. 1922)

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}</text>
      <sha1>3q91y3j5jmb3bjai55140z6srst1zfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Czeskô Repùblika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2434</id>
    <revision>
      <id>210605</id>
      <parentid>210160</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T17:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DawnyTest</username>
        <id>14843</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>210605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9368" sha1="6tly0quthurtr5pshl8yj9co4pm7km3" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Česká republika |
miono = Czeskô Repùblika |
miono-genitiw = Czesczi |
fana = Flag of the Czech Republic.svg |
herb = Coat of arms of the Czech Republic.svg |
na karce = LocationCzechRepublic.png |
mòtto = Pravda vítězí (Prôwda dobãdze)|
jãzëk = czesczi |
stolëca = Praga |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 78 866 |
procent-wòdë = 2 |
lëdztwò = 10 900 555 | rok = 2023 |
dëtk = Czeskô króna | kòd dëtka = CZK |
czasowô cona = +1 |
swiãto = 1 stëcznika |
himn = Kde domov můj |
kòd = CZ |
Internet = .cz |
telefón = +420 |Prezydeńt=Petr Pavel|Premiéra=Andrej Babiš
|data ùsôdzenia=[[1 stëcznika]] [[1993]]}}
'''Czeskô''' ('''Czeskô Repùblika''') ({{jãz.|cs}} ''Česko, Česká republika, ČR'') – państwã w [[Eùropa|Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òd [[1918]] do [[1993]] béła w zrzeszë ze [[Słowackô|Słowacką]] w [[Czechosłowacji]]. Òd [[2004]] r. słëchô do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]].

Dzysdniowò, wedle [[kònstitucëjô|kònstitucëji]] Czesczi Repùbliczi w ji skłôd wchôdają trzë krôje:

* [[Bòhemijô]] (Czechë, {{jãz.|cs}} ''Čechy'')
* [[Mòrawskô]] ({{jãz.|cs}} ''Morava'')
* [[Czesczi Sląsk]] ({{jãz.|cs}} ''České Slezsko'')

Nen historëczny pòdzélënk je téż òdzdrzadlony w państwòwim herbù czesczi Repùbliczi, jaczi zamëkô w se czesczégò lwa ôs mòrawsczégò ë szląsczégò òrzła. W [[1920]] òstałë przëłączoné téż môłé dzéle [[Dólnô Aùstriô|Dólny Aùstrie]].

Stolecznym gardã Czesczi Repùbliczi je [[Praga]] ({{jãz.|cs}} Praha). Jinszima wôżnyma gardama są: [[Brno]], [[Ostrava]], [[Olomouc]], [[České Budějovice]], [[Plzeň]].

== Historiô ==
Pòd kùńc IX stolatô Czeskô òsta zjednónô przez Przemyslidów. W 997 rokù prasczi biskùp [[Swiãti Wòjcech|Wòjcech]] zatrzimôł sã w gardze [[Gduńsk]]. Czesczi Królestwò miało wôżną rolã w òbéńdze òd czasu hùsycczich religijnëch wòjnów w XV stolatim a téż w trzëdzescëlatny wòjnie w XVII stolatim, chtërné zacht òsłabiłë państwò. W dalszim cządze dosta sã pòd cësk Habsbùrgów ë weszła w skłôd Aùstro-Madżarsczi.

Pò ùpadniãcym aùstro-madżiarsczi mònarchji w [[1918]] rokù pòwstało państwò Czechów ë Słowôków – Czechosłowacjô. W [[1938]] rokù na spòdlim monachijsczégò ùkłôdu zajãté òstałe môle ''Sudetenlandu'' a Słowackô zwëskała wikszą samòrządzëznã, tedë miono państwa béło Czecho-Słowackô. W [[1939]] rokù Czeskô dostało sã pòd òkùpacëjã [[III Rzesza|Trzecy Rzeszë]], a Słowackô béło marionétkòwim państwã pòd ji kòntrolą.

Pò II swiatowi wòjnie Czechosłowacjô dosta sã pòd cësk Sowiecczégò Związkù. W [[1968]] rokù wòjska Warszawsczégò Ùkłôdu dokònałe inwazji tegò państwa czim zakùńczëłë starë bë zliberalëzowac kòmùnisticzny system (&quot;Socjalëzna z lëdzką twôrzą&quot;) ób czas prasczégò zymkù. W 1989 rokù Czechosłowacjô dosta nazôt wòlnotã ë zmieniła ùrządzené państwa òb czas &quot;aksaméntni rewòlucëji&quot;. [[1 stëcznika]] [[1993]] rokù państwò to w mirny ôrt pòdzelone òsta na dwa samòstójne państwa Czeskô ë [[Słowackô]].

Czeskô Repùblika wstãpiła do [[NATO]] w [[1999]] rokù, a do Eùropejsczi Ùniji w [[2004]].

== Ùrządzenié państwa ==
Czeskô Repùblika je parlamentarną demokracëją. Ùstôwcowim ùrzãdã je dwajizbòwi parlament. Niższô jizba parlamentu – Zgromada Depùtowónëch ({{jãz.|cs}} ''Poslanecká sněmovna'') ma 200 parlamentorów wëbiérónëch na sztërëlatną kadencëjã. W jizbie wëższi – Senace ({{jãz.|cs}} ''Senát'') je 81 senatorów wëbierónëch na cząd 6 lat. Trzeci dzél senatorów je wëbiéróny co dwa lata.

W przódkù państwa je prezydent kraju, chtëren je wëbiéróny przez parlament na piãc lat. Reprezentëje òn państwò na midzënôrodny arenie. Prezydent mô prawò òbsôdzac ë copac przédnika ministrów a téż nôleżników rządu, rozrzeszac Zgromadã Depùtowónëch, òbsôdzac sãdzów i nôleżników Czesczégò Nôrodnégò Bankù ({{jãz.|cs}} ''Česká národní banka'').

Sprôwnym ùrzãdem je Rząd ({{jãz.|cs}} ''Vláda''). Nowi rząd mùszi przedstawic swoją programã przed Zgromadą Depùtowónëch i zwëskac dowiérny głos.

== Ùrzãdny pòdzélënk ==
Czeskô Repùblika je pòdzélonô na 13 regionów ({{jãz.|cs}} ''kraj'') ë na wëdzélony gard Praga. Dzysdniowô ùrzãdny pòdzélënk jistnieje òd [[2000]] rokù. Sądë ë niechtërné ùrzãdë są równak zrechtowóné na pòspòdlim ùrzãdnégò pòdzélënkù z [[1960]] [[rok]]ù na 10 regionów, pòdzélonëch dali na krézë ({{jãz.|cs}} ''okres'').
[[Òbrôzk:Czechy_Kraje.png|framed|center|Ùrzãdny pòdzélënk Czesczi Repùbliczi w czesczim jãzëkù]]

== Geògrafiô ==
Czeskô Repùblika je państwã w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òna greńczi na zôpadze z [[Miemieckô|Miemiecką]], na pôłnim z [[Aùstriô|Aùstrią]], òd pórénkù ze [[Słowackô|Słowacką]] ë na nordze z [[Pòlskô|Pòlską]].

=== Wëdrzatk plónu ===
Wikszi dzél Czesczi Repùbliczi zajimùją wëszawno-górsczé môle Czesczégò Masywù. Je òn òbeszłi z trzech starn górami: Sudetama (''Śnieżka'' 1602 m n.r.m.), Rudawama (Klinovec 1244 m n.r.m.), Czesczim Lasã (1042 m n.p.m.), Bawarsczim Lasã ë Szumawą. Westrzédny dzél Czesczégò Masywù je zapadłoscą z dolëzną [[Laba|Labë]], a na pôłnim są wlëdżi Trzebòńskô ë Bùdzejowickô. Òd Karpatów Czesczi Masyw je òdaparniony na pòrénkù mòrawskò-sląskim pasmã òbniżeniów.

== Lëdztwò ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%; float: right; margin: 0 0 1em 1em;&quot;
! colspan=&quot;6&quot; | Lëdztwò Czeskô &lt;small&gt; (CSU, Praga) &lt;/small&gt;
|-
! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka
! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka
|-
! [[1857]]
| 7 016 531
| -
! [[1930]]
| 10 674 386
| 6,6%
|-
! [[1869]]
| 7 617 230
| 8,6%
! [[1950]]
| 8 896 133
| -16,7%
|-
! [[1880]]
| 8 222 013
| 7,9%
! [[1961]]
| 9 571 531
| 7,6%
|-
! [[1890]]
| 8 665 421
| 5,4%
! [[1970]]
| 9 807 697
| 2,5%
|-
! [[1900]]
| 9 372 214
| 8,2%
! [[1980]]
| 10 291 927
| 4,9%
|-
! [[1910]]
| 10 078 637
| 7,5%
! [[1991]]
| 10 302 215
| 0,1%
|-
! [[1921]]
| 10 009 587
| -0,7%
! [[2001]]
| 10 230 060
| -0,7%
|}

[[Òbrôzk:Czech Republic demo.png|mały|330px|Djagrama pòkôzujący dinamikã zjinak (w tësącach) lëdztwa Czesczi òd [[1993]] do [[2003]] rokù.]]

Tam je òdnotowiwóné ùjimné zwëczajné przërôstanié lëdztwa: -0,08% (òd [[2003]]). Rozcëga sã strzédna długòta żëca, chtërna je 75 lat (òd 2003).

=== Gardë Czech ===
Gardë Czech, chtërne mają wiãcy jak 50&amp;nbsp;000 lëdzy.

[[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|mały|Praga]]
[[Òbrôzk:Brno View from Spilberk 131.JPG|mały|Brno]]

{| {{prettytable}}
! &amp;nbsp;&amp;nbsp;
! miasto
! liczba mieszkańców (2025)
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||align=&quot;center&quot; | [[Praga]] || align=&quot;center&quot; | 1 397 880
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||align=&quot;center&quot; | [[Brno]] || align=&quot;center&quot; | 402 739
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||align=&quot;center&quot; | [[Òstrawa]] || align=&quot;center&quot; | 283 187
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||align=&quot;center&quot; | [[Pilzno]] || align=&quot;center&quot; | 187 928
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||align=&quot;center&quot; | [[Olomouc|Liberec]] || align=&quot;center&quot; | 108 090
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||align=&quot;center&quot; | [[Liberec|Olomouc]] || align=&quot;center&quot; | 103 063
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||align=&quot;center&quot; | [[Czesczé Bùdziejowice]] || align=&quot;center&quot; | 97 231
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||align=&quot;center&quot;| [[Hradec Králové]] || align=&quot;center&quot; | 94 311
|-
| align=&quot;center&quot; | 9 ||align=&quot;center&quot; | [[Ústí nad Labem|Pardubice]] || align=&quot;center&quot; | 92 319
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||align=&quot;center&quot;| [[Pardubice|Ústí nad Labem]] || align=&quot;center&quot; | 90 866
|-
| align=&quot;center&quot; | 11 ||align=&quot;center&quot; | [[Zlín]]|| align=&quot;center&quot; | 74 684
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||align=&quot;center&quot; | [[Kladno]]|| align=&quot;center&quot; | 69 664
|-
| align=&quot;center&quot; | 13 ||align=&quot;center&quot; | [[Kladno|Havířov]] || align=&quot;center&quot; | 68 674
|-
| align=&quot;center&quot; | 14 ||align=&quot;center&quot; | [[Most (gard w Czechach)|Most]] || align=&quot;center&quot; | 63 474
|-
| align=&quot;center&quot; | 15 ||align=&quot;center&quot; | [[Opava]]|| align=&quot;center&quot; | 55 109
|-
| align=&quot;center&quot; | 16 ||align=&quot;center&quot; | [[Frýdek-Místek|Jihlava]] || align=&quot;center&quot; | 54 624
|-
| align=&quot;center&quot; | 17 ||align=&quot;center&quot; | [[Frýdek-Místek]]|| align=&quot;center&quot; | 53 590
|-
| align=&quot;center&quot; | 18 ||align=&quot;center&quot; | [[Teplice]]|| align=&quot;center&quot; | 50 912
|-
|}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.czech.cz Òficjalnô starna Czechów] (w czesczim jãzëkù)
* [https://web.archive.org/web/20060305125842/http://www.parlament.cz/ Parlament Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù)
* [http://www.hrad.cz Prezydent Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù)
* [http://www.vlada.cz Rząd Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù)
* [https://web.archive.org/web/20031009022647/http://portal.gov.cz/wps/portal Pòrtal Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù)
* [https://web.archive.org/web/20150322210818/http://odroda.kaszubia.com/03-10/ps_kasz_czes.htm Czeszë ò Kaszëbach]

{{Eùropa}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Czeskô| ]]
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]</text>
      <sha1>6tly0quthurtr5pshl8yj9co4pm7km3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gregòriańsczi kalãdôrz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3100</id>
    <revision>
      <id>210591</id>
      <parentid>209137</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>bëł → béł</comment>
      <origin>210591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="fuvgxivbn510rdi6d59kz3e3f19686g" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:DBP 1982 1155 400 Jahre Gregorianischer Kalender.jpg|mały|]]

'''Gregòriańsczi kalãdôrz''' – słuńcowi kalãdôrz wprowadzony w 1582 przez papieża Grégòra XIII. Je zrefòrmòwanym [[juliańsczi kalãdôrz|juliańsczim kalãdarzã]], a ùsôdzcą jegò béł [[Luigi Lilio]]. Do juliańsczégò kalãdôrza dodano pòprôwczi, chtërne miały na ùdbie ùrównanié òpozdzenkù w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù, narôstałégò òd 46 r. p.n.e. zôs zascyganie jegò pòstôwaniu w przińdnoce. Julijansczi kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat, a gregorijansczi 1 dzéń na kòl 3000 lat. Jinosc midze kalãdarzama juliańsczim a gregòriańsczim je w dwóch sprawach:
* ùsënienié 10 dniów, òd [[5 rujana|5]] do [[14 rujana]] 1582 rokù co miało na ùdbie pòprôwczi òpozdzenkù,
* wprowadzenié wskôzë, bë lata dzelne òb 100 nié bëłë [[Przestãpny rok|przestãpne]], króm tëch, chtërne dzelne są òb 400 (wic lata [[1600]] ë [[2000]] bëłë w gregoriańsczim przestãpne a [[1700]], [[1800]] ë [[1900]] nié)

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kalãdôrze]]</text>
      <sha1>fuvgxivbn510rdi6d59kz3e3f19686g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greckô</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4326</id>
    <revision>
      <id>210599</id>
      <parentid>210260</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T15:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DawnyTest</username>
        <id>14843</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>210599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6006" sha1="p4yzcw5lwp5qtw4mx77x42t2pl9jwcj" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Ελληνική Δημοκρατία |
miono = Greckô Repùblika |
miono-genitiw = Grecczi |
fana = Flag of Greece.svg|
herb = Coat of arms of Greece.svg |
na karce = EU_location_GRE.png|
mòtto = Ελευθερία ή Θάνατος (Wòlnota abò smierc) |
jãzëk = [[Grecczi jãzëk|grecczi]] |
stolëca = Atenë |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 131.940 |
lëdztwò = 10.816.286 | rok = 2011 |
dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR |
czasowô cona = +2 |
swiãto = [[25 strëmiannika]], [[28 pazdzérznika]]|
himn = &lt;center&gt;[[Òbrôzk:Hymn to liberty instrumental.oga]]&lt;/center&gt; Imnos is tin Eleftherian (Himn do Wòlnotë) |
kòd = GR, GRC |
Internet = .gr |
telefón = +30 |Prezydeńt=Konstandinos Tasulas|Premiéra=Kiriakos Mitsotakis
}}
'''Greckô''' – państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]].

* stoleczny gard: [[Atenë]]
* lëdztwò: 10 816 286 mieszkańców ([[2011]])
* wiéchrzëzna: 13 940 km²

== Historiô ==

=== Stôrożëtnosc ===
Na terenie dzysdniowi Grecczi fónksnérowałë samòstójné gardë-państwa ([[Grecczi jãzëk|gr.]] ''polis''), z jaczich kòżdi miał swòje wëszëznë ë fòrmã rządów&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 137.&lt;/ref&gt;. Przédnyma pòlis bëłë [[Atenë]] a Sparta. Leżącé w Attice Atenë bëłë pierszim na swiece demokraticznym państwã&lt;ref&gt;Panegyres K., ''[https://theconversation.com/the-ancient-greeks-invented-democracy-and-warned-us-how-it-could-go-horribly-wrong-250058 The ancient Greeks invented democracy – and warned us how it could go horribly wrong]'' [online], The Conversation, 22 zélnika 2025 [dost. 2026-08-01] ([[Angelsczi jãzëk|ang]].).&lt;/ref&gt;. To dało tam różné institucje: Areòpag, òb czas òligarchie, dze rządzëlë Archòntowie, lëdowô gromada a téż tłëczkòwi&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 447.&lt;/ref&gt; ë lëdowi sąd&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', s. 290-291.&lt;/ref&gt;. Ateńskô spòlëzna skłôda sã z trzech grëpów: òbëwatelów, metojków ë niewòlników.

Stôrożëtnô [[Sparta]], w òdróżnienim òd Atenów, bëła mònarchią (pò richtoscë diarchią), dze włôdcama bëło dwùch królów. Jinszima institucjama bëłë: Radzëzna Starszich (Geruzjô), Efòrowie (5 urzãdników), Gromada (Apella)&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 141-143&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 424-425&lt;/ref&gt;. Nôweższim karnã bëlë Spartiacë, strzédnym Periojkòwie, a niewòlnicë bëlë pòzéwóny Helotama&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 142.&lt;/ref&gt;. Nen krôj béł baro zmilitarizowóny, òbëwatelstwò mógł dostac za òdbëcé wòjskowi służbë&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

W V stalatim p.n.e. gardë stôrôżëtny Grecczi prowadzëłë wòjnë z persczim imperium Achemenidów. Wôżné biôtczi dało pòd Maratonã&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 396&lt;/ref&gt;, we zwãżënie Termopile, dze grecką starną dowòdzył spartańsczi król Leònidas&lt;ref&gt;Zbiérno prôca, Historia Powszechna 3 2007, s. 400-401&lt;/ref&gt;, ë mòrską biôtkã pòd Salaminą&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 402-403&lt;/ref&gt;. W IV st. p.n.e. król [[Stôrożëtnô Macedoniô|Macedóńsczi]] Aleksander I rozpòczął pòdboje, twòrzącë stolemné imperium i dôwającë zôczątk hellenisticzny kùlturze&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 307-309&lt;/ref&gt;. W II stalatim p.n.e. Greckô òsta pòdbitô bez Rzim&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'', 2007, s. 661-663&lt;/ref&gt;.

=== Strzédné wieczi ===
Òb strzédné wieczi bëło tu [[Wschòdnorzimsczé cysarstwò]] (395–1453), chtërno òstało pòdbité bez Tërków w 1453&lt;ref&gt;Białek A., ''Rzymskie dziedzictwo ukształtowało Bizancjum. Losy imperium pełne były triumfów i upadków | National Geographic'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-08-02].&lt;/ref&gt;.

=== Nowòżëtnosc ===
W 1821 zaczã sã wòjna o samòstójnotã Grecczi òd Òsmańsczégò Imperium. Przëczëną bëła pòliticznô ùcemiãga. [[25 strëmiannika]] 1821 zaczã sã drëgô biôtka, chtërny dzéń je ùznôwóny za dzéń samòstójnotë. Òb czas biôtków interweniowałë [[Ruskô]] ë [[Wiôlgô Britaniô]], a jinszim zdrzódłã kònfliktu stałë sã religijne różnice midzë wëznôwcama [[Prawòsławié|prawòsławiégò]] a [[Islam|mùzelmanama]]. W gromiczniku 1830 na mòcë Londińsczégò Protokòłu greckô òsta ùznónô samòstójnym państwã, a ji królã òstôł Òtto I&lt;ref&gt;''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/greek-independence-ottoman-empire Greek Independence from the Ottoman Empire | History | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-08-02] ({{jãz.|en}}).&lt;/ref&gt;.

[[Òbrôzk:Greece_prefectures_map_dark.PNG|left|mały|Prefekturë Grecczi]]

== Òbaczë téż ==
* [[Parnas]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë }}

== Bibliografiô ==
*  Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński''. Biblioteka Gazety Wyborczej, 2007, s. 290. ISBN 978-84-9819-810-2. ({{jãz.|pl}})
* Martin T.R., Szkudliński J., ''Starożytna Grecja: od prehistorii do czasów hellenistycznych'', Wydanie drugie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2022, ISBN 978-83-67324-15-1. ({{jãz.|pl}})
* Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'' Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-84-9819-811-9. ({{jãz.|pl}})
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Eùropa}}
{{Euro}}{{Kòntrola}}

{{SORTUJ:Grecjô}}
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]
[[Kategòrëjô:Greckô| ]]</text>
      <sha1>p4yzcw5lwp5qtw4mx77x42t2pl9jwcj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210604</id>
      <parentid>210599</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T17:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>Galeriô</comment>
      <origin>210604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6122" sha1="guzxo89gdvi5ktw21bdvo3rbuc1cpo7" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = Ελληνική Δημοκρατία 
|miono = Greckô Repùblika
|miono-genitiw = Grecczi 
|fana = Flag of Greece.svg
|herb = Coat of arms of Greece.svg 
|na karce = EU_location_GRE.png
|mòtto = Ελευθερία ή Θάνατος (Wòlnota abò smierc) 
|jãzëk = [[Grecczi jãzëk|grecczi]] 
|stolëca = Atenë 
|fòrma państwa = repùblika 
|wiéchrzëzna = 131.940 
|lëdztwò = 10.816.286 | rok = 2011 
|dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR 
|czasowô cona = +2 
|swiãto = [[25 strëmiannika]], [[28 pazdzérznika]]|
|himn = &lt;center&gt;[[Òbrôzk:Hymn to liberty instrumental.oga]]&lt;/center&gt; Imnos is tin Eleftherian (Himn do Wòlnotë) 
|kòd = GR, GRC 
|Internet = .gr 
|telefón = +30 |Prezydeńt=Konstandinos Tasulas|Premiéra=Kiriakos Mitsotakis
}}
'''Greckô''' – państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]].

* stoleczny gard: [[Atenë]]
* lëdztwò: 10 816 286 mieszkańców ([[2011]])
* wiéchrzëzna: 13 940 km²

== Historiô ==
=== Stôrożëtnosc ===
Na terenie dzysdniowi Grecczi fónksnérowałë samòstójné gardë-państwa ([[Grecczi jãzëk|gr.]] ''polis''), z jaczich kòżdi miał swòje wëszëznë ë fòrmã rządów&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 137.&lt;/ref&gt;. Przédnyma pòlis bëłë [[Atenë]] a Sparta. Leżącé w Attice Atenë bëłë pierszim na swiece demokraticznym państwã&lt;ref&gt;Panegyres K., ''[https://theconversation.com/the-ancient-greeks-invented-democracy-and-warned-us-how-it-could-go-horribly-wrong-250058 The ancient Greeks invented democracy – and warned us how it could go horribly wrong]'' [online], The Conversation, 22 zélnika 2025 [dost. 2026-08-01] ([[Angelsczi jãzëk|ang]].).&lt;/ref&gt;. To dało tam różné institucje: Areòpag, òb czas òligarchie, dze rządzëlë Archòntowie, lëdowô gromada a téż tłëczkòwi&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 447.&lt;/ref&gt; ë lëdowi sąd&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', s. 290-291.&lt;/ref&gt;. Ateńskô spòlëzna skłôda sã z trzech grëpów: òbëwatelów, metojków ë niewòlników.

Stôrożëtnô [[Sparta]], w òdróżnienim òd Atenów, bëła mònarchią (pò richtoscë diarchią), dze włôdcama bëło dwùch królów. Jinszima institucjama bëłë: Radzëzna Starszich (Geruzjô), Efòrowie (5 urzãdników), Gromada (Apella)&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 141-143&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 424-425&lt;/ref&gt;. Nôweższim karnã bëlë Spartiacë, strzédnym Periojkòwie, a niewòlnicë bëlë pòzéwóny Helotama&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 142.&lt;/ref&gt;. Nen krôj béł baro zmilitarizowóny, òbëwatelstwò mógł dostac za òdbëcé wòjskowi służbë&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

W V stalatim p.n.e. gardë stôrôżëtny Grecczi prowadzëłë wòjnë z persczim imperium Achemenidów. Wôżné biôtczi dało pòd Maratonã&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 396&lt;/ref&gt;, we zwãżënie Termopile, dze grecką starną dowòdzył spartańsczi król Leònidas&lt;ref&gt;Zbiérno prôca, Historia Powszechna 3 2007, s. 400-401&lt;/ref&gt;, ë mòrską biôtkã pòd Salaminą&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 402-403&lt;/ref&gt;. W IV st. p.n.e. król [[Stôrożëtnô Macedoniô|Macedóńsczi]] Aleksander I rozpòczął pòdboje, twòrzącë stolemné imperium i dôwającë zôczątk hellenisticzny kùlturze&lt;ref&gt;Martin T.R., 2022, s. 307-309&lt;/ref&gt;. W II stalatim p.n.e. Greckô òsta pòdbitô bez Rzim&lt;ref&gt;Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'', 2007, s. 661-663&lt;/ref&gt;.

=== Strzédné wieczi ===
Òb strzédné wieczi bëło tu [[Wschòdnorzimsczé cysarstwò]] (395–1453), chtërno òstało pòdbité bez Tërków w 1453&lt;ref&gt;Białek A., ''Rzymskie dziedzictwo ukształtowało Bizancjum. Losy imperium pełne były triumfów i upadków | National Geographic'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-08-02].&lt;/ref&gt;.

=== Nowòżëtnosc ===
W 1821 zaczã sã wòjna o samòstójnotã Grecczi òd Òsmańsczégò Imperium. Przëczëną bëła pòliticznô ùcemiãga. [[25 strëmiannika]] 1821 zaczã sã drëgô biôtka, chtërny dzéń je ùznôwóny za dzéń samòstójnotë. Òb czas biôtków interweniowałë [[Ruskô]] ë [[Wiôlgô Britaniô]], a jinszim zdrzódłã kònfliktu stałë sã religijne różnice midzë wëznôwcama [[Prawòsławié|prawòsławiégò]] a [[Islam|mùzelmanama]]. W gromiczniku 1830 na mòcë Londińsczégò Protokòłu greckô òsta ùznónô samòstójnym państwã, a ji królã òstôł Òtto I&lt;ref&gt;''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/greek-independence-ottoman-empire Greek Independence from the Ottoman Empire | History | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-08-02] ({{jãz.|en}}).&lt;/ref&gt;.

== Galeriô ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Òbrôzk:Greece_prefectures_map_dark.PNG|Prefekturë Grecczi
Òbrôzk:Acropolis wide view.jpg|
Òbrôzk:Beautiful Oia Sunset .jpg|
Òbrôzk:
&lt;/gallery&gt;

== Òbaczë téż ==
* [[Parnas]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë }}

== Bibliografiô ==
* Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński''. Biblioteka Gazety Wyborczej, 2007, s. 290. ISBN 978-84-9819-810-2. ({{jãz.|pl}})
* Martin T.R., Szkudliński J., ''Starożytna Grecja: od prehistorii do czasów hellenistycznych'', Wydanie drugie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2022, ISBN 978-83-67324-15-1. ({{jãz.|pl}})
* Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'' Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-84-9819-811-9. ({{jãz.|pl}})

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Eùropa}}
{{Euro}}

{{Kòntrola}}

{{SORTUJ:Grecjô}}
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]
[[Kategòrëjô:Greckô| ]]</text>
      <sha1>guzxo89gdvi5ktw21bdvo3rbuc1cpo7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4637</id>
    <revision>
      <id>210598</id>
      <parentid>209349</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>bëł → béł</comment>
      <origin>210598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9504" sha1="bxzet78n2qbs7w8n67ydo8e34aftgho" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏جمهوری اسلامی ایران‎
|miono=Islamskô Repùblika Iranu|fana=Flag of Iran.svg|miono-genitiw=Iranu|herb=Emblem of Iran.svg|mòtto=استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی&lt;br /&gt; Esteghlâl, âzâdi, dżomhuri-je eslâmi&lt;br&gt;(Samòstójnota, Wòlnosc, Islamskô Repùblika)|na karce=Iran in its region.svg|jãzëk=[[Persczi jãzëk|persczi]]|stolëca=Teheran|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 628 771|procent-wòdë=0,7|rok=2015|lëdztwò=81 423 000|dëtk=Rial|kòd dëtka=IRR|czasowô cona= +3:30|swiãto=1 łżëkwiata|himn=Sorud-e Melli-e Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān &lt;center&gt;[[Òbrôzk:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]]&lt;/center&gt;|kòd=IR|Internet=.ir|telefón=+98|Prezydeńt=Masud Pezeszkian|Mònarcha=Modżtaba Chamenei|aùtowi kòd=IR|kònstitucjô=Kònstitucjô Iranu z 3 gòdnika 1979}}
'''Iran''' ({{jãz.|fa}} ایران) je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je [[Teheran]]. Państwòwą religią je [[islam]].

== Historiô ==
Perskô to jednô z nôstarszich cywilizacji na swiece. Stôrożëtnô Perskô bëłô rządzonô bez m.jin. dinastiã Achemenidów, z jaczi pòchòdzëlë Cërus II Wiôldżi ë Dark I Wiôldżi, chtërni stwòrzëlë stolëmné persczé państwò. Pò ti państwã włôdôlë Partë ë Sasónidë&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20250827224504/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Iran-Historia;4270155.html Iran. Historia] Encyklopedia PWN&lt;/ref&gt;. Religią Stôrożëtny Persczi béł zaratùsztriónizm.

W VII stalata zemie òstałë zdobëte przez [[Arabòwie|Arabów]], chtërni zapròwadzëlë w krôju [[islam]]&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/place/Iran/History History of Iran] Encyclopedia Britannica&lt;/ref&gt;.

Pònemù Perskô przechôdzëłô wszelejaczé dinastie, midzë jinszima: Safawidów (1501–1722)&lt;ref&gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/safavids/ Safavids] Encyclopedia Iranica&lt;/ref&gt;, chtërni ùcwiérdzëlë szyicczi islam, czedë ùczënëlë gò państwòwą religią&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2016/sep/29/iran-shia-islam-matter-of-state Removal of the heart: how Islam became a matter of state in Iran] The Guardian&lt;/ref&gt;, a téż Afszaridów (1736–1796&lt;ref&gt;[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095355440 Afsharid dynasty] Oxford Reference&lt;/ref&gt;), Zandów (1750–1794&lt;ref&gt;[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803133352463 Zand dynasty] Oxford Reference&lt;/ref&gt;), Kadżarów (1794–1925), za jich rządów Iran przëjął swòją pierszą kònstitucjã ë wpròwôdzono parlamentarny system&lt;ref&gt;''[https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/459713-pl.pdf Protokoły pierwszego parlamentu Iranu 1906-1908. Tłumaczenie i analiza językowo-literacka i historyczna.]'' [online], Narodowe Centrum Nauki [dost. 2025-07-17] ({{jãz.|pl}}).&lt;/ref&gt;, ë slédnô dinastiô Pahlawi (1925–1979)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. W 1935 Perskô zmieniłô miono na Iran&lt;ref&gt;[https://en.majalla.com/node/288096/documents-memoirs/day-history-persia-renamed-%E2%80%98iran%E2%80%99 This day in history: Persia renamed ‘Iran’] Al Majalla&lt;/ref&gt;. W 1979 z przëczënë islamsczi rewòlucje dinastiô Pahlawi òstała òbôlonô ë 1 łżëkwiata Iran stôł sã islamską repùbliką&lt;ref&gt;[https://www.ebsco.com/research-starters/politics-and-government/iran-becomes-islamic-republic Iran Becomes an Islamic Republic] EBSCO&lt;/ref&gt;. 3 gòdnika 1979 z przëczënë referendum przëjãto nową kònstitucjã&lt;ref&gt;''Historia Powszechna – Świat po upadku ZSRR. Czasy współczesne. Indeksy'', Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 64, ISBN&amp;#x20;978-84-9819-827-0 ({{jãz.|pl}}).&lt;/ref&gt;.

== Geògrafiô ==
=== Pòłożenié ===
Leżi na Blësczim Pòrénkù ù brzégu Òmańsczi Roztoczi, Persczi Roztoczi ë [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégò Mòrza]].

=== Wiéchrzëzna ===
* całownô: 1,648,195 km²
* wiéchrzëzna lądu: 1,531,595 km²
* wiéchrzëzna wòdów: 116,600 km²
* môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 19.

=== Lądowé grańce ===
* òglowô długòsc wszëtczich grańców: 5,894 km
* państwa, z jaczima mô grańce: [[Afganistan|Afganistan]] 921 km; [[Armeniô]] 44 km; [[Azerbejdżan]] 689 km; [[Irak]] 1,599 km; [[Pakistan]] 959 km; [[Tëreckô]] 534 km; [[Turkmenistan]] 1,148 km

=== Brzegòwô liniô ===
12,440 km, grańca z Kaspijsczim Mòrzã (740 km)

=== Klimat ===
Klimat sëchi lub półsëchi, subtropikalny zdłuż ùbrzégù Kaspijsczégò Mòrza

=== Ùsztôłcenié terenu ===
Teren je nierówny, brzeg je wësoczi, centralny basén z piôszczëznami ë górama; môłé, nieprzeriwne równinë zdłuż òbù brzégów.

=== Wësokòsc terenu ===
* strzédnô wësokòsc: 1,305 m. n.r.m.
* nôniższô wësokòsc: -28 m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrze)
* nôwëższi czëp: 5,625 m. n.r.m. (Demawend)

=== Gruńtë wedle ùżiwaniô ===
* rolné gruńtë 29% (w tim 9.7% òrnëch gruńtów)
* lasë 6.6% (wôrtoscë szacowóné na 2023)

== Sprôwné pòdzelenié ==
Iran dzeli sã na 31 prowincjów (''ostán''), jaczimi rządzą gùbernatorzë (استاندار, ''ostándár''). Prowincje dzelą sã na pòdprowincje (''šahrestán''), te zôs na gminë miesczé (''bachš'') i wiesczé (''dehestán'').

[[Òbrôzk:IranNumbered.png|330px|center|Iransczé prowincje.]]

{| style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| style=&quot;background:transparent; font-size:90%;&quot;
| 1. || Teheran (تهران Tehrān)
|-
| 2. || Kom (قم Qom)
|-
| 3. || Markazi (مرکزی Markazī)
|-
| 4. || Kazwin (قزوین Qazvīn)
|-
| 5. || Gilan (گیلان Gīlān)
|-
| 6. || Ardabil (اردبیل Ardabīl)
|-
| 7. || Zandżan (زنجان Zanjān)
|-
| 8. || Pòrénkòwi Azerbejdżan (آذربایجان شرقی Āzarbāījān-e Sharqī)
|-
| 9. || Zôpadny Azerbejdżan (آذربایجان غربی Āzarbāījān-e Gharbī)
|-
| 10. || Kùrdistan (کردستان Kordestān)
|}
|
{| style=&quot;background:transparent; font-size:90%;&quot;
| 11. || Hamadan (همدان Hamadān)
|-
| 12. || Kermanszach (کرمانشاه Kermānshāh)
|-
| 13. || Ilam (ایلام Īlām)
|-
| 14. || Lorestan (لرستان Lorestān)
|-
| 15. || Chùzestan (خوزستان Khūzestān)
|-
| 16. || Czahar Mahal wa Bachtijari (چهارمحال و بختیاری Chahārmahāl va Bakhtiyārī)
|-
| 17. || Kohgiluje wa Bujerahmad (کهگیلویه و بویراحمد Kohgīluyeh va Bōyer-Ahmad)
|-
| 18. || Buszehr (بوشهر Būshehr)
|-
| 19. || Fars (فارس Fārs)
|-
| 20. || Hòrmozgan (هرمزگان Hormozgān)
|}
|
{| style=&quot;background:transparent; font-size:90%;&quot;
| 21. || Sistan i Beludżistan (سیستان و بلوچستان Sīstān va Balūchestān)
|-
| 22. || Kerman (کرمان Kermān)
|-
| 23. || Jazd (یزد Yazd)
|-
| 24. || Isfahan (اصفهان Esfahān)
|-
| 25. || Semnan (سمنان Semnān)
|-
| 26. || Mazandaran (مازندران Māzandarān)
|-
| 27. || Gòlestan (گلستان Golestān)
|-
| 28. || Nordowi Chòrasan (خراسان شمالی Khorāsān Shamālī)
|-
| 29. || Chòrasan Razawi (خراسان رضوی Khorāsān Razavī)
|-
| 30. || Pôłniowi Chòrasan (خراسان جنوبی Khorāsān Janūbī)
|-
| 31. || Albòrz (استان البرز Alborz)
|}
|
|}

== Demografiô ==
=== Pòpùlacjô ===
* wielëna lëdztwa: 92,417,681 (2025)&lt;ref&gt;[https://www.worldometers.info/world-population/iran-population/ Iran Population &lt;small&gt;(LIVE)&lt;/small&gt;] Worldometer&lt;/ref&gt;

=== Etniczné karna ===
Persowie, Azerowie, Kurdowie, Lurowie, Balochowie, Arabòwie, Turkmeni ë Tërkuci

=== Jãzëczi ===
Òglowò ùżiwónym jãzëkã je persczi, le brëkòwane sã też azersczi jinsze tërkuccze dialektë, kurdijsczi, gilaki, mazandarani, luri, balochi, arabsczi

=== Religijné karna ===
[[Islam|Mùzułmanie]] (państwòwô religiô) 98.5%, [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjani]] 0.7%, bahaici 0.3%, agnosticë 0.3%, jinszi (w tim zaratusztrianie, żëdzë, hinduiści) 0.2% (2020)

=== Ùrbanizacjô ===
* mieskô pòpùlacjô: 77.3%

== Pòliticzny system ==
Iran to [[teokracëjô]] ë islamskô repùblika z systemã prezydencczim. Przédnikã kraju je Nôweższi Wódca, wëbierany je przez Gromadã Ekspertów. Przédnikã rządu je prezydent, wëbierany na 4 lata. Parlament Islamskô Konsultatywnô Gromada je jednojizbowi ë mô 290 członków&lt;ref&gt;[https://www.asianparliament.org/parliament/information/majles-shoraye-eslami--islamic-parliament-of-iran-/3/1/view/ Majles Shoraye Eslami (Islamic Parliament of Iran)] Asian Parliamentary Assembly&lt;/ref&gt;, wëbierany je na sztërëlatną kadencjã&lt;ref&gt;[https://commonslibrary.parliament.uk/irans-2024-elections/ Iran’s 2024 elections] House of Commons Library&lt;/ref&gt;.

* Nôweższi Wódca: Modżtaba Chamenei
* Prezydent: Masud Pezeszkian

== Galeriô ==
&lt;gallery&gt;
Òbrôzk:Gate of All Nations, Persepolis.jpg|
Òbrôzk:Hafez 880714 095.jpg|
Òbrôzk:981012-Damavand-South-IMG 9861-2.jpg|
Òbrôzk:Kish beach 02.jpg|
Òbrôzk:Naghshe Jahan Square Isfahan modified.jpg|
Òbrôzk:Ferdowsi tomb4.jpg|
Òbrôzk:Aerial View of Tehran 26.11.2008 04-35-03.JPG|
Òbrôzk:Rasht Municipality Mansion in an Autumn night.jpg|
Òbrôzk:Towers in Tehran City at night.jpg|
Òbrôzk:RezaShrine.jpg|
Òbrôzk:Mozaffariyeh, Grand Bazzar of Tabriz, IRAN.jpg|
Òbrôzk:The misty mountains.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Òbaczë téż ==
* [[Nôweższi Wódca Iranu]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Azëjô}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Iran| ]]</text>
      <sha1>bxzet78n2qbs7w8n67ydo8e34aftgho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bangladesz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4654</id>
    <revision>
      <id>210597</id>
      <parentid>204251</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>bëł → béł</comment>
      <origin>210597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2936" sha1="dwhfgt9i1omikkkj9mluyskt6lqhpij" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|gwôsné miono=গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
Gonoprodźatontri Bangladesz|miono=Lëdowô Repùblika Bangladeszu|lëdztwò=173 000 000|rok=2024|dëtk=taka|kòd dëtka=BDT|czasowô cona=6|telefón=880|Internet=.bd|kòd=BD/BGD/050|himn=Amar Sonar Bangla&lt;br&gt; (Mój złoti Bengal) &lt;center&gt;[[Òbrôzk:Amar Sonar Bangla - official vocal music of the National anthem of Bangladesh.ogg]]&lt;/center&gt;|wiéchrzëzna=144 000|procent-wòdë=|fòrma państwa=repùblika|stolëca=Dhaka|jãzëk=bengalsczi|na karce=LocationBangladesh.svg|herb=National emblem of Bangladesh.svg|fana=Flag of Bangladesh.svg|miono-genitiw=Bangladeszu|swiãto=26 strëmiannika|Prezydeńt=Shahabuddin Chuppu|Premiéra=Muhammad Yunus|aùtowi kòd=BD|data ùsôdzenia=26 strëmiannika 1971}}

'''Bangladesz''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolëcznym gardã je Dhaka. Bangladesz mioł 173 miliony mieszkańców w 2024&lt;ref&gt;[https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=BD Population, total – Bangladesh] World Bank&lt;/ref&gt;. Je barzo gãsto zalëdzonym krajem, gãstosc je 1328,7 òsób na km²&lt;ref&gt;[https://obserwatorgospodarczy.pl/2024/04/04/kraje-z-najwieksza-i-najmniejsza-gestoscia-zaludnienia-ranking/ &lt;nowiki&gt;Kraje z największą i najmniejszą gęstością zaludnienia [RANKING]&lt;/nowiki&gt;] Obserwator Gospodarczy&lt;/ref&gt;.

W latach 1947–1971 Bangladesz béł dzélã [[Pakistan|Pakistanu]] jako Wschòdny Pakistan. [[26 strëmiannika]] 1971 zwëskał samòstójnotã&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/newsround/56511514 Bangladesh celebrates 50 years of independence] BBC&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;infobox borderless&quot;
|+ [[Nôrodny symból|Nôrodne symbole]] Bangladeszu
|-
! '''nôrodny zwiérz'''
|
| [[Òbrôzk:Panthera tigris.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodny ptôch'''
|
| [[Òbrôzk:Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)- Male calling in the rain at Kolkata I IMG 3746.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodne drzewò'''
|
| [[Òbrôzk:Mango blossoms.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodny kwiôt'''
|
| [[Òbrôzk:Nymphaea pubescens (9149867657).jpg|50px]]
|-
! '''nôrodny susk mòrsczi'''
|
| [[Òbrôzk:PlatanistaHardwicke.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodny gôd'''
|
| [[Òbrôzk:Gavial-du-gange.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodny brzôd'''
|
| [[Òbrôzk:(Artocarpus heterophyllus) Jack fruits on Simhachalam Hills 01.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodna rëba'''
|
| [[Òbrôzk:Ilish.JPG|50px]]
|-
! '''nôrodny meczet'''
|
| [[Òbrôzk:Baitul Mukarram (Arabic, بيت المكرّم; Bengali, বায়তুল মুকাররম; The Holy House).jpg|50px]]
|-
! '''nôrodna swiãtnica'''
|
| [[Òbrôzk:Hindu Temple in Dhaka.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodna rzéka'''
|
| [[Òbrôzk:Boat on Jamuna River.jpg|50px]]
|-
! '''nôrodna góra'''
|
| [[Òbrôzk:Keokradong.jpg|50px]]
|-
|}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Azëjô}}

{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]</text>
      <sha1>dwhfgt9i1omikkkj9mluyskt6lqhpij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kirgistan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4655</id>
    <revision>
      <id>210594</id>
      <parentid>196536</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>bëł → béł; {{Kòntrola}}</comment>
      <origin>210594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2186" sha1="8hjjo8h5ju75gw4uggrr7duzvhcc4qa" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|miono=Kirgiskô Repùblika|gwôsné miono=Кыргыз Республикасы
Kyrgyz Respublikasy|fana=Flag of Kyrgyzstan.svg|miono-genitiw=Kirgistanu|herb=Emblem of Kyrgyzstan.svg|mòtto=|na karce=LocationKyrgyzstan.svg|jãzëk=kirgisczi|stolëca=Biszkek|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=199 951|procent-wòdë=|rok=2024|lëdztwò=6,172,101|dëtk=som|kòd dëtka=KGS|czasowô cona=6|swiãto=|himn=Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни
(Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Gimni)|kòd=KG|Internet=.kg|telefón=996|Prezydeńt=Sadyr Dżaparow|Premiéra=Adyłbek Kasymalijew}}

'''Kirgistan''' (Кыргызстан) je państwã w [[Azëjô|Azëji]], bez przëstãpù do mòrza. Stolëcznym gardã je Biszkek. Greńczë z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chińską Lëdową Repùbliką]], [[Kazachstan|Kazachstanã]], [[Tadżikistan|Tadżikistanã]] i [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]].

Nôrodnym bòhaterem je Manas, pòwiôstkòwi bòhater epicczéj wiérztë&lt;ref&gt;[https://rees.sas.upenn.edu/about/spotlight/manas-kyrgyz-epic-poem Manas, Kyrgyz epic poem] Russian and East European Studies&lt;/ref&gt;, chtëren zjednôł kirgijsczé plemionë&lt;ref&gt;[https://www.advantour.com/kyrgyzstan/legends/manas.htm Legends of Kyrgyzstan: Epic of Manas] Advantour&lt;/ref&gt;. W 1876 Kirgistan stôł sã dzélã Rusczégò Jimperium. W latach 1922–1991 Kirgistan béł dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (òd 1926 jakno Sowieckô Repùblika). W latach 2005 i 2010 miôły môl demónstracëje, z przëczënë chtërnych òstali òdsënącë òd wëszëznë prezydencë: Askar Akaew i Kurmanbek Bakiew&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20250419185252/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan Kyrgyzstan] The World Factbook&lt;/ref&gt;.

Kirgistan w 2024 miôł 6,172,101 mieszkańców. Wiéchrzëzna je 199,951 km&amp;#xB2;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Òbaczë téż ==
* [[Biszkek]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{CIS}}
{{Azëjô}}

{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]]</text>
      <sha1>8hjjo8h5ju75gw4uggrr7duzvhcc4qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Watikan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5123</id>
    <revision>
      <id>210595</id>
      <parentid>210162</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>- → – ; (pòl.)→({{jãz.|pl}})</comment>
      <origin>210595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5272" sha1="64bg476l0865jatgxxcxkxe6hi32jyr" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = Status Civitatis Vaticanae &lt;br&gt; Stato della Città del Vaticano 
|miono = Watikańsczi gard 
|miono-genitiw = Watikanù 
|fana = Flag of Vatican City (2023–present).svg
|herb = Coat of arms of Vatican City (2023–present).svg 
|na karce = Location_of_the_Vatican_City_in_Europe.svg 
|jãzëk = [[Łacyńsczi jãzëk|łacyńsczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]] 
|stolëca = Watikan 
|fòrma państwa = teokracëjô 
|wiéchrzëzna = 0,44 
|procent-wòdë = 
|lëdztwò = 501| rok = 2025 
|dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR 
|czasowô cona = +0 
|himn = &lt;center&gt;[[Òbrôzk:United States Navy Band_-_Inno e Marcia Pontificale.ogg]]&lt;/center&gt; Inno e Marcia Pontificale&lt;br&gt;(Himn Papiesczi)
|kòd = VA, VAT
|Internet = .va
|telefón = +39 |Mònarcha=[[Léón XIV]]|aùtowi kòd=SCV|data ùsôdzenia=11 gromicznika 1929
}}
'''Watikan''' abò '''Watikańsczi gard''' ({{jãz.|la}} ''Status Civitatis Vaticanae'', {{jãz.|it}} ''Stato della Città del Vaticano'') je baro malińczim gardã-państwã, czej leżi bënë italsczégò gardu [[Rzim]], i je nômniszim państwã swiata wedle wiéchrzëznë i wielënë lëdztwa. Tu je Apòstolskô Stolëca.

== Historiô ==
W anticznym czasu Watikan béł dzélã rzimsczégò jimperium, pòtemù do [[Wschòdnorzimsczé césarstwò|wschòdnorzimsczégò césarstwa]], a po jego ùpôdku nôleżał do państwa Odoakra. W 756 francësczi król Pepin Krótczi ùsadzëł papiéżowi Kòscelne Państwò, chtërnë ùstało jistniec w 1870 czedë òstało pòdbite przez [[Królestwò Italsczi]]&lt;ref&gt;[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Panstwo-Koscielne;3953951.html Państwo Kościelne] Encyklopedia PWN&lt;/ref&gt;. [[11 gromicznika]] 1929 rząd Italsczi pòdpisał z Apòstolską Stolëcą laterańczé traktaty. Z jich przëczënë pòwstało samòstójne państwò Watikan&lt;ref&gt;[https://historia.dorzeczy.pl/dwudziestolecie-miedzywojenne/548778/kwestia-rzymska-i-traktaty-lateranskie-burzliwe-relacje-watykansko-wloskie.html Kwestia rzymska i traktaty laterańskie. Burzliwe relacje watykańsko-włoskie] DoRzeczy&lt;/ref&gt;.

== Geografiô ==
=== Pòłożenié ===
Leżi w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na Apenińsczim Półòstrowie, bënë Rzimu.

=== Wiéchrzëzna ===
* całownô: 0,44 km²
* wiéchrzëzna lądu: 0,44 km²
* wiéchrzëzna wòdów: 0

=== Lądowé grańce ===
* òglowô długòsc jedurny grańcy z [[Italskô|Italską]]: 3,4 km

=== Klimat ===
Ùmiarkowany, łagódne, deszczowe zëmë (òd séwnika do maja), gòrącé, sëchë lata (òd maja do séwnika)

=== Ùsztôłcenié terenu ===
Teren miesczi; niewiôldżi szpërk

=== Wësokòsc terenu ===
* nôniższô wësokòsc: 19 m. n.r.m. (Plac Swiãtego Piotra)
* nôwëższi czëp: 78 m (Watikańsczé Ògrody)
=== Gruńtë wedle ùżiwaniô ===
felënk

== Lëdze i spòlëzna ==
=== Pòpùlacjô ===
* wielëna lëdztwa: 501 (2025)&lt;ref&gt;[https://www.worldometers.info/world-population/holy-see-population/ Holy See Population &lt;small&gt;(LIVE)&lt;/small&gt;] Worldometer&lt;/ref&gt;

=== Etniczné karna ===
Włosi, Szwajcarzë

=== Jãzëczi ===
Òficjalne jãzëczi: [[Łacyńsczi jãzëk|łacyńsczi]] ë [[Italsczi jãzëk|italsczi]]

=== Religijné karna ===
[[Katolëcczi Kòscół|Katolëcë]] 100%

=== Ùrbanizacjô ===
* mieskô pòpùlacjô: 100%

== Pòliticzny system ==
Watikan to [[Teokracëjô|teokraticznô]], absolutnô, elekcëjnô [[mònarchiô]]. [[Przédnik kraju|Przédnikã kraju]] je [[papiéż]] z titułã sùwerena. Òd 8 maja 2025 je nim [[Léón XIV]].

== Armiô ==
[[Òbrôzk:Ciudad del Vaticano - 2024-01-19 visita del Presidente al Papa Francisco - 11.jpg|mały|Szwajcarsczi Gwardzëscë]]
Watikan mo własną armiã – Szwajcarską Gwardiã. Òstała ùsadzona w 1506 przez papiéża Juliusza II i òdpowiada za òchronã biskupa Rzimu, jegò sedzbë, do ji òbòwiązk nôleżë kòntrola wstãpu do Watikanu ë Apòstolsczégò Pałacu, ùtrzëmëwanie pòrządku, pôłnienie reprezentacëjnëch fónkcjów a też òchrona Kòlegium Kardënałów òbczas Sede Vacante&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;''[https://misyjne.pl/27-nowych-gwardzistow-szwajcarskich-zlozy-przysiege-galeria/ 6 maja zaprzysiężenie 28 gwardzistów szwajcarskich – Vatican News]'' [online], www.vaticannews.va, 30 łżëkwiata 2026 [dost. 2026-06-12] ({{jãz.|pl}}).&lt;/ref&gt;. Ji dowódcą je półkòwnik Christoph Graf&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Kluczka&amp;nbsp;M., ''[https://misyjne.pl/27-nowych-gwardzistow-szwajcarskich-zlozy-przysiege-galeria/ 27 nowych gwardzistów szwajcarskich złoży przysięgę &amp;#x5B;+GALERIA&amp;#x5D;]'' [online], Misyjne.pl, 16 séwnika 2025 [dost. 2026-06-12] ({{jãz.|pl}}).&lt;/ref&gt;. Armiô rechuje 135 gwardzëstów&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Galeriô ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Òbrôzk:Vatican StPeter Square.jpg|Watikan
&lt;/gallery&gt;

== Òbaczë téż ==
* [[Katolëcczi Kòscół]]
* [[Papiéż]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://gsearch.vatican.va/search?q=konstantyn+dominik&amp;btnG=Cerca+in&amp;site=default_collection&amp;client=default_frontend&amp;output=xml_no_dtd&amp;proxystylesheet=default_frontend&amp;sort=date%3AD%3AL%3Ad1&amp;entsp=a__policy_documenti&amp;wc=200&amp;wc_mc=1&amp;oe=UTF-8&amp;ie=UTF-8&amp;ud=1&amp;exclude_apps=1&amp;filter=0]

{{Eùropa}}
{{Eùro}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Watikan]]</text>
      <sha1>64bg476l0865jatgxxcxkxe6hi32jyr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rzucewò</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5267</id>
    <revision>
      <id>210612</id>
      <parentid>210518</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T22:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Terrus38</username>
        <id>14026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nowòżëtnosc */</comment>
      <origin>210612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12169" sha1="m1yjhq29qkn9vnetx8q1oz23p2nqtrv" xml:space="preserve">{{Wies infobox
 | Wies=Rzucewò
 | rodzôcz_wsë=Rzucewa
 | céch_wsë=
 | ôrt_gminë=
 | fana_wsë=
 | kôrta_wsë=
 | Kôrta={{Lokalizacëjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacëjnô kôrta/pùnkt|54°41'23&quot;N 18°27'49&quot;E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Rzucewò]]}}}}
 | wòjewództwò=pòmòrsczé
 | kréz=pùcczi 
 | gmina=Pùck
 | szôłtëstwò=Rzucewò
 | miejskô=
 | wiechrzëzna=
 | gradëN=54
 | minutëN=41
 | sekùndëN=09
 | gradëE=18
 | minutëE=27
 | sekùndëE=44
 | wiżô=
 | rok=2025
 | lëdztwò=274
 | gãscëzna=
 | nr_czér=58
 | pòcztowi_kòd=
 | reg_tôfla=GPU
 | SIMC=
 | szôłtës=
 | www=
 | òdjimk=Rzucewo Pałac.jpg
 | galerëjô_commons=Category:Rzucewo
|}}

'''Rzucewò''' ({{jãz.|pl}} ''Rzucewo'', {{jãz.|de}} ''Rutzau'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[gmina Pùck|gminie Pùck]]. Stôrô [[Rëbaczenié|rëbackô]] a [[Ricérz|ricerskô]] òsada.

Wies je òtoczonô òd stronë lądu kãpama lasu (słëchającégò Nadmòrsczémù Krôjmalënkòwémù Parkòwi) z ùnikatowima krzama. To dô lëpową alejã z XVII w. prowadzącą do [[Òsłónino|Òsłónina]]. Wedle tradicje sadzył jã sóm [[Jón III Sobiesczi]] òb czas, czej włôscëcelką wsë bëła jegò sostra Katarzëna. Na nordã – w czerënkù Pùcka – wiedze szpacérowô stegna krajã Pùcczi Kãpë.

W òkòlim Rzucewa leżi grëpa narzëtowëch kamieniów Dwanôsce Apòsztołów, jakô ùznónô òsta za pòmnik rodë.

We wsë òstałë nalazłé pierszé szlachë (wërobinë z bùrsztënu) neòliticzny [[Rzucewskô kùltura|rzucewsczi kùlturë]]. To dô tuwò téż òdkrëtą w 1894 rokù tpzw. ''òsadã jachtarzów zélińtów'' – wôżny môl archeòlogicznëch badérowaniów nad pôłniowim Bôłtã. Midzë séwnikã 2012 a czerwińcã 2013 zbùdowóny òstôł tu [[Kùlturowi park|Kùlturowi Park]]: mùzeùm na swiéżim lëfce z rekònstrukcjama archeòlogicznëch òbiektów a téż stałą archeòlogiczną ekspòzycjã w tpzw. Kaszëbsczi Chëczë.

== Historiô ==
=== Rzucewskô kùltura ===
Wedle badérowaniów [[Wilhelm Conwenz|Wilhelma Conwenza]] a szkólnégò Mejrowsczégò w òbéńdze terôczasnégò Rzucewa ju kòl 2000 r.p.n.e. to dało rëbackò-jachtarską òsadã. Wielné wëkòpalëszcza nalazłé we wsë dokôzałë jistnieniô tpzw. [[Rzucewskô kùltura|rzucewsczi kùlturë]], jakô wëtwôrza glëniané statczi, nôrzãdza z gnatów, roga, kamienia, drzewa, bùrsztënu a roscënów. Zélińtë stanowiłë główné zdrzódło jôdë dlô mieszkańców prehistoriczny òsadë&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;PPH Kaszub, ''Rzucewo. Zarys historii ziem i pałacu'', Rzucewò, 2005 ({{jãz.|pl}}), ISBN 83-922539-06, str. 3&lt;/ref&gt;.
=== Strzédné wieczi ===
Rzucewò w XII stalatim bëło ksążãcą włôsnoscą. W 1272 rokù [[Mestwin II]] ùtwòrził pùcką kasztelaniã, chtërny gwës słëchało Rzucewò. W 1294 zemie te erbòwôł wiôlgòpòlsczi princ, Przemësł II. Dwa lata pózni włôdzã nad Pòmòrzim przejął [[Władisłôw Łoczetk]], jaczi chcôł rëmnąc z òbéńdë ród [[Swiãcowie|Swiãców]]. Ti przekôzelë Pòréńczné Pòmòrzé brandenbùrsczim margrafóm. Pò aresztowanim przez Łoczetka Piotra Swiãcë, margrafòwie zaatakòwelë pòlsczé Pòmòrzé z Gduńskã mët. W 1308 wezwóny na pòmòc òstôł krzëżacczi zôkón, chtëren nie chcôł òddac przejãtëch przez se terenów – Rzucewò weszło w skłôd gduńsczi kòmturie&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;Chrzanowski T., Kornecki M., Rol, B., Strzelecka I., ''Katalog zabytków sztuki. Województwo gdańskie. Puck, Żarnowiec i okolice'', Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989 (pòl.), ISBN 83-221-0472-3, str. 50&lt;/ref&gt;.

Pierszima znónyma włôscëcelama wsë są Nitze a Titze (Mikòłôj a Timòtéùsz)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;.

=== Nowòżëtnosc ===
Òb czas [[Trzënôscelatnô wòjna|trzënôscelatny wòjnë]] òsada òsta zniszczonô przez [[zôcãżné wòjska]]. [[Toruńsczi traktat]], kùńczący nã wòjnã w 1466 rokù, nadôł Gduńsczé Pòmòrzé (w tim Rzucewò) Pòlsce. Pòsobnyma włôscëcelama wsë bëlë Jakùb Mòlner, familiô Siemensów, òd òk. 1500 r. familiô Bólszewsczich, a òd 1578 r. [[Ernest Wejer]], lãbòrsczi a pùcczi starosta, pôłkòwnik za czasów [[Zygmùnd Agùst|Zygmùnda Agùsta]], jaczi òbsôdôł wielné pòmòrsczé wsë. Wëbùdowôł òn tam pòd kùńc XVI stalata dwór. Zemie erbòwôł pò nim syn, [[Jón Wejer|Jón]], chełmińsczi dwórznik, malbòrsczi a chełmińsczi wòjewòda ë senatór&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;PPH Kaszub, ''Rzucewo. Zarys historii ziem i pałacu'', Rzucewò, 2005 [&lt;nowiki/&gt;[[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]], ISBN 83-922539-06, str. 4-9&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Tomôsz Rembalsczi, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/wejherowie-i-wejherowo/ ''Wejherowie i Wejherowo''], Kaszubopedia, Instytut Kaszubski [przëstãp z 6.08.2026 r.] (pòl.)&lt;/ref&gt;.

W 1626, pò smiercë Jana Wejra, Rzucewò zajãlë Szwédzë, jaczi znikwilë a splundrowelë tamtészi dwór. Janów syn, Jakùb, brôł ùdzél w biôtce pòd Smòleńskã w 1633 rokù, jaką szczestlëwie przeżił. Z ti przëczënë wëbùdowôł klôsztór a kòscół na rzucewsczich zemiach (dzysdnia [[Wejrowò]]). W pózniészich latach dowòdzył wòjskama, zwëskôł titel grafa, òstôł malbòrsczim wòjewòdą a òdbùdowôł dwór. Plac służił familióm Radzëwiłłów, Sobiesczich a Przebendowsczich. Pò Jakùbie Wejrze Rzucewò erbòwa jegò drëgô białka, Joana Katarzëna ''de domo'' Radzëwiłł, a pò ni córczi z pierszégò małżeństwa. Wsą zarządzôł równak J. Wòlsczi. Pòtemù Rzucewã zarządzelë Michôł Kadzmiérz Radzëwiłł, Katarzëna ''de domo'' Sobieskô, a pózni jeji bracyna, [[Jan III Sobiesczi|Jón III Sobiesczi]], chtëren òdwiedzył ne zemie dwakrotno. Za jegò czasów pòwstôł nowi pałac. Béł òn ùżëtkòwóny razã ze stôrim dwòrã, jaczi òstôł wëremòntowóny. Rozbùdowóny òstôł téż ògród&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Karyś, Jerzy Witold, [http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/6732/4_Karys_Sobiescy_Zeszyty_Historyczne_19_2021.pdf ''Sobiescy a ich dobra w Prusach Królewskich''], [w:] ZESZYTY HISTORYCZNE 2021, t. XIX, s. 49–66 [przëstãp z 6.08.2026 r.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Dargacz J., ''Rezydencje Wejherów, Sobieskich i Przebendowskich w Rzucewie koło Pucka w świetle inwentarzy z lat 1676, 1711 i 1782'' [w:] Zapiski Historyczne, t. 86, 2021, z. 4, s. 71-97 (pòl.) ISSN 0044-1791&lt;/ref&gt;. 

Pò smiercë króla wies òstôwa dzélã rodzynnégò majątkù do 1720 rokù, czedë kùpił jã za 160 tësãcy złotëch [[Jerzi Pioter Przebendowsczi]], a pò nim Rzucewò erbòwóné bëło przez pòsobnëch człónków rodu. W 1734 rokù Ruscë zniszczëlë Wejrów dwór. [[Ignac Przebendowsczi]] ùdbôł so pòstawic nowi dwór. Òbie stojącé rezydencje òstałë rozebróné a pòwstôł nowi pałac. Pònadto w 1772 rokù wëbùdowónô òsta ceglarniô (nôgwësni rozbùdowóny òstôł ju jistniejący zakłôd). Pò pierszim rozbiérze Pòlsczi Przebendowsczi òstôł zmùszony, cobë òddac hołd [[Friderik II|Friderikòwi II]], czegò nen òsobisce nie zrobił, ùczinił to jegò pełnomòcnik, dzãka czemù wejrowskò-rzucewsczégò majątkù nie przejãlë Prësôcë. Abë ùchòwac wiernoscë Pòlsce, Przebendowsczi przedôł zemie kùzynowi Józefòwi, pò jaczim erbòwa je jegò białka. W 1782 rokù włôscëcelã Rzucewa òstôł kùpc szkòcczégò pòchôdaniô Alexander Gibsone. Rok pózni wëdôł òn ''Postanowienie wieyskie dla schlacheckich Weyherowskich y Rucewskich Dobr'', chtërno dokładno òpisowało prawa, òbrzészczi, nôkazë a sztrôfë tikającé sã prowadzeniô majątkù. W 1790 r. dobra kùpił graf Òtto Henrik Keyserlingk, sostrzónk Gibsone'a. Dobra òstôwałë we familie [[Keyserlingkòwie|Keyserlingków]] jaż do 1837, czej Emma Keyserlingk wniosła je w spòsobie dlô familie von Belowów&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. 

W latach 1840-1845, niedalek dôwnëch dwòrów, dlô Emmë Keyserlingk a ji chłopa, Gùstawa von Belowa, pòwstôł neògòticczi, ceglany pałac projektu Agùsta Friderika Stülera z Berlëna, razã z towarzącym mù parkã, chtëren jistniôł béł przódë, równak w jiny fòrmie&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

Gùstawów syn, Karól, wëbùdowôł grobòwą kaplëcã. Pò nim majątk przëjął jegò syn, Gùstôw – pòliglota, ambasadór we Watikanie – z białką Henriettą. Przez wielné lata rzucewsczima dobrama zajimôł sã równak jich wnuk, Albrecht von Krokow. Gùstôw zmiarł na astmã w 1940, a Henrietta òsta zamòrdowónô przez Rusków w 1945 rokù&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Michał Piotrowski, [https://miastoliteratury.com/aktualnosci/polowanie-na-podwory/ ''Polowanie na podwory''], Pismo, nr 21–22 [7–8/2024] [w:] Gdańsk Miasto Literatury (pòl.) [przëstãp z 6.08.2026 r.]&lt;/ref&gt;.

=== Pò 1945 rokù ===
Pałac òstôł znacjonalizowóny. Gòspòdarczi part przejãło Państwòwé Rólné Gòspòdarstwò, a w pałacu pòwstało Technikùm Hodowlë Roscënów a Semiennictwa a warkòwô szkòła. Òd 1975 bùdink béł włôsnoscą zakładów cãżczégò przemësłu, jaczé miałë zòrganizowac tam wëpòczinkòwi òstrzódk. Bùdink równak niszczôł, nigle w 1983 rokù nie òstôł wëkùpiony przez Centralny Związk Rzeszniców Lëdowi ë Artisticzny Rãczny Robòtë „Cepelia”. Dzãka ti institucje to dało wielné remòntowé prôce w pałacu. W 1994 rokù pałac kùpia pòdjimizna PPH Kaszub z Wejrowa, jakô dokùńcza remòntë bùdacje a przesztôłca jã na hotel a restaùracjã.&lt;ref&gt;Maria, [https://www.gdanskstrefa.com/dawna-kaszubska-osada-lowcow-fok/ ''Rzucewo – dawna kaszubska Osada Łowców Fok''], Gdańsk Strefa Prestiżu, (pòl.) [przëstãp z 6.08.2026 r.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Młynkowiak, T., Kujawa, M., Sroczyński R., Tracz J., Spurgiasz P., Adler B., Mrozek J. [https://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/4893/Rzucewo/ ''Rzucewo''], Polskie Zabytki (pòl.) [przëstãp z 6.08.2026 r.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://zameksobieski.pl/palac-w-rzucewie-historia-legendy-informacje-ciekawostki.html#W_czasach_PRL_i_wspolczesnosc ''PAŁAC W RZUCEWIE – HISTORIA, LEGENDY, INFORMACJE, CIEKAWOSTKI''], zameksobieski.pl (pòl.) [przëstãp z 6.08.2026 r.]&lt;/ref&gt;

== Architektura ==

* Neògòticczi, ceglany pałac, zbùdowóny w latach 1840-45 dlô Gùstawa von Belowa ë jegò białczi Emmë ''de domo'' Keyserlingk, zaprojektowóny przez [[Berlëno|berlińsczégò]] architekta Agùsta Friderika Stülera. Dzysdnia dzejô tam hotel a restaùracjô&lt;ref&gt;Zamek Rzucewo, [https://zamekrzucewo.pl/historia Historia], zamekrzucewo.pl, przëstãp z 5.08.2026 r.&lt;/ref&gt;.
* Ceglarniô służącô czedës rodóm Przebendowsczich a von Belowów, zbùdowónô przed 1711 rokã, dzysdnia je za wieselną a banketową zalã&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;AKCEPT, [https://www.rzucewo.pl/atrakcje/cegielnia-rzucewo Cegielnia Rzucewo], rzucewo.pl, przëstãp z 5.08.2026 r. (pòl.)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;.
* Kaszëbskô Chëcz, pòwstałô w XXI stalatim, na placu stôrëch gùmnów, na sztôłt tradicyjny kaszëbsczi bùdowiznë. Je sedzbą mùzeùm&lt;ref&gt;Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, [http://rzucewo.com/?page_id=9 Chata Kaszubska], rzucewo.com, przëstãp z 5.08.2026 r. (pòl.)&lt;/ref&gt;.

== Galeriô ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Òbrôzk:Rzucewo, pałac, 1840-1845 19.jpg|Pałac w Rzucewie – bënë
Òbrôzk:Rzucewo Szkoła.JPG|Technikùm (ju niejistniejącé)
Òbrôzk:Osada łowców fok, Rzucewo.jpg|mały|Kaszëbskô Chëcz w [[Kùlturowi park|Kùlturowim Parku]] „Osada Łowców Fok” w Rzucewie
&lt;/gallery&gt;

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/880 Rucewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Pùck]]</text>
      <sha1>m1yjhq29qkn9vnetx8q1oz23p2nqtrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krokòwò</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6417</id>
    <revision>
      <id>210614</id>
      <parentid>202504</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Terrus38</username>
        <id>14026</id>
      </contributor>
      <comment>Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/80394987|Krokowa]]”</comment>
      <origin>210614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7042" sha1="6zxwkryrac0mvbw7fyyewsfhi512lxj" xml:space="preserve">'''Krokòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Krokowa'', [[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Krockow'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce,]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], sedzba [[Gmina Krokòwò|gminë Krokòwò]], kòl rozdrodżi wòjewódzczich drogów nr 213 i nr 218.

Krokòwò z òtôczającyma je [[Minkòjce|Minkòjcama]] a [[Gòszczëno|Gòszczënã]] twòrzi jedno zabùdowóné òbrëmié ò môłomiesczim charakterze. To dało tu kùńcowi pòżdôwk banowi linie Pùck – Krokòwò.

W latach 1945–1975 wies administracyjno słëcha tpzw. wiôldżémù [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]], a w latach 1975–1998 tpzw. môłémù  [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]].

== Historiô ==
Wies òd XII stalatégò do 1945 nôleża do rodu [[Krokòwscë|Krokòwsczich]]. Òd kùńca XVI w. do pòłowë XIX w. Krokòwò bëła centrum [[Kalwinizm|kalwinizmù]] na [[Gduńsczé Pòmòrzé|Gduńsczim Pòmòrzim]] i przënômni do pòłowë XIX w. òdbiwałë sã tuwò regùlarno ewanielëckò-refòrmòwóné nôbòżeństwa pò kaszëbskù. Pò wëgasnienim pòlsczi wietwie rodu pòd kùńc XVIII w., Krokòwò przeszło w rãce miemiecczi wietwie brëkùjący nôzwëska von Krockow. Nôbarżi dramaticzny mòment familie von Krockow przëpôdł na lato 1939. W rodowim majątkù, jakô leża na teritorium [[II Pòlskô Repùblika|II Pòlsczi Repùbliczi]], żëło sztërzech bracynów von Krockowów: [[Albrecht von Krockow|Albrecht]], Heinrich, Reinhold a Urlich, mającëch pòlsczé òbëwatelstwò. Reinhold òstôł zacygniony do pòlsczich ùlanów, a Heinrich i Urlich zwiornãlë na niemiecką stronã i dołączëlë do [[Wehrmacht|Wehrmachtu]]. Wszëtcë trzeji brelë ùdzél w biôtkach [[Séwnikòwô kampaniô|séwnika 1939]].  Albrecht, 26 lat stôri, cobë ùchilëc sã òd pòlétu mòbilizacje do [[Pòlsczé Wòjskò (II PR)|Pòlsczégò Wòjska]], dokònôł samòòkaleczeniégò: stracył pôlc ù nodżi. Béł gòspòdarzã majątkù do 1945. Ùlana Reinhold po czile tidzeniach wrócył z niemiecczi niewòli i pòtkôł sã z bracynama w Krokòwie. Reinhold wstąpił do [[Schutzstaffel|SS]] i z dwùma bracynama biôtkòwôł dlô [[III Rzesza|III Rzeszë]]. Wszëtcë trzeji zdżinãlë na fronce&lt;ref name=&quot;Krockow&quot;&gt;Roman Daszczyński, [http://wyborcza.pl/1,75478,14361451,Albrecht_von_Krockow___ludzki_pan__Historia_czlowieka_.html Albrecht von Krockow – ludzki pan? Historia człowieka, któremu chcą odebrać obywatelstwo''.'']''&amp;nbsp;wyborcza.pl. (pòl.) &amp;nbsp;[przëstãp 2013-07-31].''&lt;/ref&gt;. Z kwerendë, jaką òbsztëlowôł pòmòrsczi wòjewòda, a szlëgnął profesjonalny historik, wëchôdô, co nekrolodżi trzech padłëch bracynów von Krockow zamikałë w se scwierdzenié: ''Ò'' ''drãdżé czasë pòlsczich rządów òstôwelë wierny niemczëznie''&lt;ref&gt;Roman Daszczyński, [http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35636,14362007,Pomorski_arystokrata__ktory_mial_byc_przyjacielem.html Pomorski arystokrata, który miał być przyjacielem Polski, zataił, że służył w SS''.''] ''wyborcza.pl. (pòl.) [przëstãp 2013-07-31].''&lt;/ref&gt;.
[[Òbrôzk:Krokowa_-_Church_01.jpg|lewo|mały|200x200px|[[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi]]]]
[[Òbrôzk:Krockow-Sammlung_Duncker_(5365839).jpg|lewo|mały|200x200px|[[Pałac w Krokòwie]], céch. Alexander Duncker (1860)]]

== Zabëtczi ==
[[Òbrôzk:Krokowa2_939_z_1985-05-18.jpg|mały|Pałac z lotu ptôcha]]

* [[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|parafialny kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczij]], [[Neògòtik|neògòticczi]], z pòłowë XIX w., do 1945 ewanielëcczi. Ceglany, bez òbrzëtu, ò apartnëch, òsmënórtnëch, plaskato ùwińcowónëch tormach z ceglaną balustradą. Główną patrónką krokòwsczégò kòscoła je [[Katarzëna Aleksandrijskô|sw. Katarzëna Aleksandrijskô]], a bòczné òbrazë przedstôwiają: [[Papiéż Pius X|sw. Piusa X]] ë [[Swiãti Wòjcech|sw. Wòjcecha]]. Kòscoła dozérają rezurekcjoniscë.

* pałac – z dzélowò ùchòwóną fòsą béł bùdowóny òd XIV stalatégò, a terôczasny sztôłt zwëskôł w XVIII w.&lt;ref name=&quot;pomorze2&quot;&gt;Piotr&amp;nbsp;Skurzyński'', Pomorze, Warszawa:'' Wëd. Muza S.A.'', 2007, str. 353,'' ISBN&amp;nbsp;978-83-7495-133-3''.''&lt;/ref&gt; W 1945, czej gwôscëcele òstelë zmùszony do wëjazdu do [[Niemieckô|Niemiecczi]], bùdink òstôł [[Nacjonalizacjô|znacjonalizowóny]]. W pałacu kòle direkcje Zakładu Hodowlë Roscënów fónksnérowôł Kaszëbsczi Dodóm Kùlturë. To tu sedzbã miało kòl 20-òsobòwé fòlkloristiczné karno ''Kaszëbë,'' założoné ë prowadzoné przez [[Jerzi Łisk|Jerzégò Łiska]] – czerownika Kaszëbsczégò Dodomù Kùlturë. Nen dodóm béł jedną z wiesczich placówków pùcczégò krézu. Pałac òbrócył sã w szmërglënë. W 1990 òstôł òdrestaùrowóny przez pòlskò-niemiecką fùndacjã, chtërny nôleżnikama są téż dôwny gwôscëcele. Dzysdnia pałac je za hotel i mùzeùm.

== Ban ==
[[Òbrôzk:Krokowa-dworzec_kolejowy.jpg|mały|Dôwny krokòwsczi banóf]]
We wiôldżim dzélu ùdëtkôwiónô przez familiã von Krockow, jednostrzekòwô banowô liniô (szérzô sztreczi 1435 mm) z Pùcka do Krokòwa o dłużawie 22,39 km, bùdowónô bëła przez kònsorcjum pòblësczich cukrowniów, brańtuzów i gbùrsczich òrganizacjów.&lt;ref&gt;''[https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=linie&amp;id=126 Linia Swarzewo – Krokowa (236)], [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa –'' bazakolejowa.pl ''[online] (pòl.) [dostęp 2026-01-24].''&lt;/ref&gt; Do wsë ban doprzëszedł òb jeséń 1903. Òdemkniãcé całi linie, jaczi wëkònôwcą bëła firma Lenz &amp; Co., òdbëło sã 26 séwnika 1903.

W latach 2001–2003 baza [[Drezynowi Ban|Drezynowégò Banu]]&lt;ref&gt;[http://www.drezyny.pl Kolej Drezynowa] (pòl.), [online], [przëstãp 2026-08-08]&lt;/ref&gt; (dzysdnia nie fónksnérëje).

Banowô liniô Swôrzewò – Krokòwò òsta rozebrónô i zamiast ni to dzysdnia dô asfaltowi kòłowi tur ò jistnym przebiegù.

== Roda ==
W òkòlim fónksnérëją rezerwatë rodë ''Zeloné'' a ''Biélawa''.

== Zrzeszony z Krokòwã ==

* prof. [[Alfréd Czermińsczi]] – ùszłi prorektór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]], załóżca i rektór [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Wëższi Szkòłë Administracje i Biznesu m.]] [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni]]
* Albrecht von Krockow
* Matthias von Krockow
* Reinhold von Krockow
* [[Kadzmiérz Plocka]] – ùszłi wójt gminë, pòsélc [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]], wiceminyster Rolnictwa i Rozwiju Wsë.

== Przëpisë ==

[[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]]</text>
      <sha1>6zxwkryrac0mvbw7fyyewsfhi512lxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210615</id>
      <parentid>210614</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Terrus38</username>
        <id>14026</id>
      </contributor>
      <origin>210615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7299" sha1="alvi0jqrgpayk6gvxuxtspw0f10ylg1" xml:space="preserve">{{Wies infobox|Wies=Krokòwò|céch_wsë=POL gmina Krokowa COA.svg|rodzôcz_wsë=Krokòwa|òdjimk=Krokowa Castle, Poland - panorama.jpg|opisënk_òdjimka=Pałac w Krokòwie|wòjewództwò=pòmòrsczé|kréz=pùcczi|gmina=Krokòwò|lëdztwò=712|rok=2024}}

'''Krokòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Krokowa'', [[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Krockow'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce,]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], sedzba [[Gmina Krokòwò|gminë Krokòwò]], kòl rozdrodżi wòjewódzczich drogów nr 213 i nr 218.

Krokòwò z òtôczającyma je [[Minkòjce|Minkòjcama]] a [[Gòszczëno|Gòszczënã]] twòrzi jedno zabùdowóné òbrëmié ò môłomiesczim charakterze. To dało tu kùńcowi pòżdôwk banowi linie Pùck – Krokòwò.

W latach 1945–1975 wies administracyjno słëcha tpzw. wiôldżémù [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]], a w latach 1975–1998 tpzw. môłémù  [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]].

== Historiô ==
Wies òd XII stalatégò do 1945 nôleża do rodu [[Krokòwscë|Krokòwsczich]]. Òd kùńca XVI w. do pòłowë XIX w. Krokòwò bëła centrum [[Kalwinizm|kalwinizmù]] na [[Gduńsczé Pòmòrzé|Gduńsczim Pòmòrzim]] i przënômni do pòłowë XIX w. òdbiwałë sã tuwò regùlarno ewanielëckò-refòrmòwóné nôbòżeństwa pò kaszëbskù. Pò wëgasnienim pòlsczi wietwie rodu pòd kùńc XVIII w., Krokòwò przeszło w rãce miemiecczi wietwie brëkùjący nôzwëska von Krockow. Nôbarżi dramaticzny mòment familie von Krockow przëpôdł na lato 1939. W rodowim majątkù, jakô leża na teritorium [[II Pòlskô Repùblika|II Pòlsczi Repùbliczi]], żëło sztërzech bracynów von Krockowów: [[Albrecht von Krockow|Albrecht]], Heinrich, Reinhold a Urlich, mającëch pòlsczé òbëwatelstwò. Reinhold òstôł zacygniony do pòlsczich ùlanów, a Heinrich i Urlich zwiornãlë na niemiecką stronã i dołączëlë do [[Wehrmacht|Wehrmachtu]]. Wszëtcë trzeji brelë ùdzél w biôtkach [[Séwnikòwô kampaniô|séwnika 1939]].  Albrecht, 26 lat stôri, cobë ùchilëc sã òd pòlétu mòbilizacje do [[Pòlsczé Wòjskò (II PR)|Pòlsczégò Wòjska]], dokònôł samòòkaleczeniégò: stracył pôlc ù nodżi. Béł gòspòdarzã majątkù do 1945. Ùlana Reinhold po czile tidzeniach wrócył z niemiecczi niewòli i pòtkôł sã z bracynama w Krokòwie. Reinhold wstąpił do [[Schutzstaffel|SS]] i z dwùma bracynama biôtkòwôł dlô [[III Rzesza|III Rzeszë]]. Wszëtcë trzeji zdżinãlë na fronce&lt;ref name=&quot;Krockow&quot;&gt;Roman Daszczyński, [http://wyborcza.pl/1,75478,14361451,Albrecht_von_Krockow___ludzki_pan__Historia_czlowieka_.html Albrecht von Krockow – ludzki pan? Historia człowieka, któremu chcą odebrać obywatelstwo''.'']''&amp;nbsp;wyborcza.pl. (pòl.) &amp;nbsp;[przëstãp 2013-07-31].''&lt;/ref&gt;. Z kwerendë, jaką òbsztëlowôł pòmòrsczi wòjewòda, a szlëgnął profesjonalny historik, wëchôdô, co nekrolodżi trzech padłëch bracynów von Krockow zamikałë w se scwierdzenié: ''Ò'' ''drãdżé czasë pòlsczich rządów òstôwelë wierny niemczëznie''&lt;ref&gt;Roman Daszczyński, [http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35636,14362007,Pomorski_arystokrata__ktory_mial_byc_przyjacielem.html Pomorski arystokrata, który miał być przyjacielem Polski, zataił, że służył w SS''.''] ''wyborcza.pl. (pòl.) [przëstãp 2013-07-31].''&lt;/ref&gt;.
[[Òbrôzk:Krokowa_-_Church_01.jpg|lewo|mały|200x200px|[[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi]]]]
[[Òbrôzk:Krockow-Sammlung_Duncker_(5365839).jpg|lewo|mały|200x200px|[[Pałac w Krokòwie]], céch. Alexander Duncker (1860)]]

== Zabëtczi ==
[[Òbrôzk:Krokowa2_939_z_1985-05-18.jpg|mały|Pałac z lotu ptôcha]]

* [[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|parafialny kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczij]], [[Neògòtik|neògòticczi]], z pòłowë XIX w., do 1945 ewanielëcczi. Ceglany, bez òbrzëtu, ò apartnëch, òsmënórtnëch, plaskato ùwińcowónëch tormach z ceglaną balustradą. Główną patrónką krokòwsczégò kòscoła je [[Katarzëna Aleksandrijskô|sw. Katarzëna Aleksandrijskô]], a bòczné òbrazë przedstôwiają: [[Papiéż Pius X|sw. Piusa X]] ë [[Swiãti Wòjcech|sw. Wòjcecha]]. Kòscoła dozérają rezurekcjoniscë.

* pałac – z dzélowò ùchòwóną fòsą béł bùdowóny òd XIV stalatégò, a terôczasny sztôłt zwëskôł w XVIII w.&lt;ref name=&quot;pomorze2&quot;&gt;Piotr&amp;nbsp;Skurzyński'', Pomorze, Warszawa:'' Wëd. Muza S.A.'', 2007, str. 353,'' ISBN&amp;nbsp;978-83-7495-133-3''.''&lt;/ref&gt; W 1945, czej gwôscëcele òstelë zmùszony do wëjazdu do [[Niemieckô|Niemiecczi]], bùdink òstôł [[Nacjonalizacjô|znacjonalizowóny]]. W pałacu kòle direkcje Zakładu Hodowlë Roscënów fónksnérowôł Kaszëbsczi Dodóm Kùlturë. To tu sedzbã miało kòl 20-òsobòwé fòlkloristiczné karno ''Kaszëbë,'' założoné ë prowadzoné przez [[Jerzi Łisk|Jerzégò Łiska]] – czerownika Kaszëbsczégò Dodomù Kùlturë. Nen dodóm béł jedną z wiesczich placówków pùcczégò krézu. Pałac òbrócył sã w szmërglënë. W 1990 òstôł òdrestaùrowóny przez pòlskò-niemiecką fùndacjã, chtërny nôleżnikama są téż dôwny gwôscëcele. Dzysdnia pałac je za hotel i mùzeùm.

== Ban ==
[[Òbrôzk:Krokowa-dworzec_kolejowy.jpg|mały|Dôwny krokòwsczi banóf]]
We wiôldżim dzélu ùdëtkôwiónô przez familiã von Krockow, jednostrzekòwô banowô liniô (szérzô sztreczi 1435 mm) z Pùcka do Krokòwa o dłużawie 22,39 km, bùdowónô bëła przez kònsorcjum pòblësczich cukrowniów, brańtuzów i gbùrsczich òrganizacjów.&lt;ref&gt;''[https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=linie&amp;id=126 Linia Swarzewo – Krokowa (236)], [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa –'' bazakolejowa.pl ''[online] (pòl.) [dostęp 2026-01-24].''&lt;/ref&gt; Do wsë ban doprzëszedł òb jeséń 1903. Òdemkniãcé całi linie, jaczi wëkònôwcą bëła firma Lenz &amp; Co., òdbëło sã 26 séwnika 1903.

W latach 2001–2003 baza [[Drezynowi Ban|Drezynowégò Banu]]&lt;ref&gt;[http://www.drezyny.pl Kolej Drezynowa] (pòl.), [online], [przëstãp 2026-08-08]&lt;/ref&gt; (dzysdnia nie fónksnérëje).

Banowô liniô Swôrzewò – Krokòwò òsta rozebrónô i zamiast ni to dzysdnia dô asfaltowi kòłowi tur ò jistnym przebiegù.

== Roda ==
W òkòlim fónksnérëją rezerwatë rodë ''Zeloné'' a ''Biélawa''.

== Zrzeszony z Krokòwã ==

* prof. [[Alfréd Czermińsczi]] – ùszłi prorektór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]], załóżca i rektór [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Wëższi Szkòłë Administracje i Biznesu m.]] [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni]]
* Albrecht von Krockow
* Matthias von Krockow
* Reinhold von Krockow
* [[Kadzmiérz Plocka]] – ùszłi wójt gminë, pòsélc [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]], wiceminyster Rolnictwa i Rozwiju Wsë.

== Przëpisë ==

[[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]]</text>
      <sha1>alvi0jqrgpayk6gvxuxtspw0f10ylg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agroturistika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6800</id>
    <revision>
      <id>210609</id>
      <parentid>196396</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T20:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>kat.</comment>
      <origin>210609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3210" sha1="4xcfrbifa5uho81lk8kv2fbhbwkb6pk" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]]
'''Agroturistika''' – to je spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów.

Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama np. zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. 

Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc &quot;magnétã&quot;, co przëcygnie wanożników. 

Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò.

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&amp;LangId=0 (pol)]
* [http://www.kaszuby-checz.pl/index.php?lang=en np. &quot;Kaszëbskô chëcz&quot; (en)]

[[Kategòrëjô:Agroturistika| ]]</text>
      <sha1>4xcfrbifa5uho81lk8kv2fbhbwkb6pk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210610</id>
      <parentid>210609</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T20:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>{{Kòntrola}}</comment>
      <origin>210610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3218" sha1="hk4xsfexzcqe766y5mxdl2i7lucob45" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]]

'''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów.

Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama np. zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu.

Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc &quot;magnétã&quot;, co przëcygnie wanożników.

Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò.

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&amp;LangId=0 (pol)]
* [http://www.kaszuby-checz.pl/index.php?lang=en np. &quot;Kaszëbskô chëcz&quot; (en)]

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Agroturistika| ]]</text>
      <sha1>hk4xsfexzcqe766y5mxdl2i7lucob45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Czôrnogóra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7082</id>
    <revision>
      <id>210593</id>
      <parentid>209233</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:28:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>drobnô</comment>
      <origin>210593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7430" sha1="6l49pnbyr9m7zxh3xs82c8gswim1scs" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = Црна Гора, Crna Gora
|miono = Czôrnogóra
|miono-genitiw = Czôrnogórë
|fana = Flag of Montenegro.svg
|herb = Coat of arms of Montenegro.svg
|na karce =Europe_location_MNE.png
|jãzëk = [[czôrnogórsczi]]
|stolëca = Pòdgòrica
|fòrma państwa = repùblika
|wiéchrzëzna = 13 812
|procent-wòdë = 1,5
|lëdztwò = 614 249
|rok = 2018
|dëtk = Eùro
|kòd dëtka = EUR
|czasowô cona = +1
|swiãto =
|himn = Oj, svijetla majska zoro &lt;center&gt;[[Òbrôzk:National Anthem of Montenegro.ogg]]&lt;/center&gt;
|kòd = ME, MNE
|Internet = .me
|telefón = +382
|Prezydeńt=Jakov Milatović
|Premiéra=Milojko Spajić
}}
'''Czôrnogóra''' ({{jãz.|sr}}/czôrnogórsczi jãzëk: ''Црна Гора'', ''Crna Gora'') – państwò w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadze [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczégò Półòstrowù]]. Grańczi z [[Chòrwacjô|Chòrwacją]], [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnią i Hercegòwiną]], [[Serbiô|Serbią]], [[Kòsowò|Kòsowã]] i [[Albaniô|Albanią]]. Leżi na sztrądze [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]].

Czôrnogóra rëchli bëła związkòwą repùbliką [[Socjalistycznô Federacjowô Repùblika Jugosławie|Socjalistyczny Federacjowi Repùbliczi Jugosławie]] (1945-1992), Federacjowi Repùbliczi Jugosławie (1992-2003) i Serbie i Czôrnogórë (2003-2006). Pò referendum 21 maja 2006 Czôrnogóra zerwała federacjã z Serbią i ògłosëła pełną samòstójnotã 3 czerwińca 2006 rokù.

28 czerwińca 2006 rokù Czôrnogóra òsta przëjãtô do Òrganizacje Samòstójnëch Nôrodów jakno 192. nôleżnik, a òd 11 maja 2007 je nôleżnikã Radzëznë Eùropë&lt;ref&gt;[https://www.coe.int/web/portal/montenegro Member states: Montenegro], coe.int.&lt;/ref&gt;. Òd gòdnika 2010 rokù mô sztatus kandidata do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]], a òd 29 czerwińca 2012 warô akcesjowi proces&lt;ref&gt;[https://enlargement.ec.europa.eu/countries/montenegro_en Montenegro. Membership status: candidate country], enlargement.ec.europa.eu.&lt;/ref&gt;. Òd 5 czerwińca 2017 nôleżi do NATO. Ùżiwô [[eùro]], nie bãdącë równak nôleżnikã eùroconë.

Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Pòdgòrica]]. Historiczną i kùlturalną stolëcą Czôrnogórë je Cetinje.

== Geògrafiô ==
=== Pòłożenié ===
Leżi w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]], pòmidzë [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczim Mòrzã]] i [[Serbiô|Serbią]].
=== Wiéchrzëzna ===
[[Òbrôzk:Montenegro_-_Location_Map_(2013)_-_MNE_-_UNOCHA.svg|mały|Kôrta Czôrnogórë]]
* całownô: 13.812 km²
* wiéchrzëzna lądu: 13.452 km²
* wiéchrzëzna wòdów: 360 km²
* môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 162.
=== Lądowé grańce ===
* òglowô długòsc wszëtczich grańców: 680 km
* państwa, z jaczima mô grańce: [[Albaniô]] 186 km, [[Bòsniô i Hercegòwina]] 242 km, [[Chòrwacjô]] 19 km, [[Kòsowò]] 76 km, [[Serbiô]] 157 km
=== Brzegòwô liniô ===
Czôrnogóra mô kòntinentalną brzegòwą liniã długòscë 293,5 km. Długòsc pieglëszczów – 73 km. W skłôd Czôrnogórë wchôdô 14 mòrsczich òstrowów.
=== Klimat ===
Czôrnogóra leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Je tuwò gòrąco i sëchò òb lato i jeséń, òb zëmã je dosc chłodno, bënë kraju je baro snieżësto.
=== Ùsztôłcenié terenu ===
[[Òbrôzk:Relief_map_of_Montenegro.png|mały|Fizycznô kôrta Czôrnogórë]]
Teritorium Czôrnogórë mòżna pòdzelëc na trzë rëmie: ùbrzég Adriaticczégò Mòrza, dosc plaskati westrzédni dzél (dze leżą dwa nôwikszé gardë Pòdgòrica i Nikšić) i górsczi systemë pòrénkù Czôrnogórë.
=== Wësokòsc terenu ===
[[Òbrôzk:Bobotov_Kuk.jpg|mały|Nôwëższi czëp Czôrnogórë – (2 169 m n.r.m.)]]
* strzédnô wësokòsc: 1 086 m n.r.m.
* nôniższô wësokòsc: 0 m n.r.m. (Adriaticczé Mòrze)
* nôwëższi czëp: 2 522 m n.r.m (Bobotov Kuk)
=== Gruńtë wedle ùżiwaniô ===
* rolné gruńtë 57,9% (w tim 33,7% òrnëch gruńtów)
* lasë 31,6% (w 2011)
== Lëdze i spòlëzna ==
=== Pòpùlacjô ===
* wielëna lëdztwa: 614 249 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018)
* môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 169.
=== Etniczné karna ===
[[Òbrôzk:MontenegroEthnic2011.PNG|mały|Etnicznô kôrta Czôrnogórë]]
Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù nôrodnoscowi skłôd w Czôrnogórze wëzdrzôł w taczi hewò spòsób: 

* Czôrnogórcë — 47,28% westrzód lëdzy, chtërny òkreslelë swòją etniczną przënôleżnosc
* Serbòwie — 30,20 % 
* Bòsniacë — 9,16 % 
* Albańczicë — 5,16 %
* Mùzułmanie — 4,28%
* Cëgónie — 1,06 %
* Chòrwacë — 1,02%

=== Jãzëczi ===
[[Òbrôzk:MontenegroLanguage2011.PNG|mały|Jãzëkòwô kôrta Czôrnogórë]]
Òficjalnym jãzëkã je ód 2007 „[[czôrnogórsczi jãzëk]]”. Do 1992 rokù państwòwim jãzëkã Czôrnogóry był jãzëk serbòchòrwacczi, a tej – „serbsczi jãzëk ijekawsczégò dialektu”. Tak pòzwóny „czôrnogórsczi jãzëk” je pò richtoscë jednym òd standartizowónëch wariantów serbòchòrwacczégò jãzëkòwégò systemù i je wzôjno zrozëmiałi z serbsczim, chòrwacczim i bòsniacczim jãzëkã.

W òglowim spisënkù z 2011 rokù mieszkańcë Czôrnogórë wëmieniwelë taczé rodné jãzëczi: 
* [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] — 44,67%
* [[Czôrnogórsczi jãzëk|czôrnogórsczi]] — 38,51%
* [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] — 6,17%
* [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] — 5,49%
* [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serbòchòrwacczi]] — 2,11%
* [[Cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]] — 0,85%
* [[Chòrwaccczi jãzëk|chòrwacczi]] – 0,47%
=== Religijné karna ===
[[Òbrôzk:Kotor_-_Serbian_Orthodox_Church.JPG|mały|Serbskô prawòsławnô cerczew w gardze Kotor]]
Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù 74% lëdztwa słëchô do [[Prawòsławié|prawòsławnégò Kòscoła]]. 19,62% lëdztwa je mùzułmanama, 3,53% słëchô do [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kòscoła]].

=== Ùrbanizacjô ===
* mieskô pòpùlacjô: 66,8% (w 2018 r.)
* wikszé miesczé westrzódczi: [[Pòdgòrica]] 150 977 mieszkańców, Nikšić 56 970, Herceg Novi 19 536, Pljevlja 19 489, Bar 17 727 (wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù)

== Pòliticzny system ==
* òficjalnô pòzwa: Czôrnogóra (serbs., czôrnog.: ''Црна Гора / Crna Gora'')
* pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika
* stolëca: Pòdgòrica
* czasowô cona: UTC+1
* państwowé swiãto: [[13 lëpińca]] (Dzéń Państwòwòscë)
* nôrodny himn: „Oj, svijetla majska zoro” (''Ò jasnô majowô rzozo'')
[[Òbrôzk:National_Anthem_of_Montenegro.ogg]]

=== Wëkònôwczô władza ===
* prezydent Milo Đukanović (òd 20 maja 2018)
* premier Duško Marković (òd 28 lëstopadnika 2016)

=== Ùstawòdôwczô władza ===
Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Czôrnogórë (''Skupština Crne Gore''), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã.

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bibliografiô ==
* [https://web.archive.org/web/20090912043835/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mj.html Czôrnogóra w „The World Factbook”]

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}

{{Eùropa}}
{{Eùro}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]</text>
      <sha1>6l49pnbyr9m7zxh3xs82c8gswim1scs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kazachstan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7260</id>
    <revision>
      <id>210596</id>
      <parentid>210370</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>bëł → béł</comment>
      <origin>210596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4859" sha1="c4vfk97pouk17z4l1n53i8p4gqrdips" xml:space="preserve">{{Infobox-państwò|gwôsné miono=Қазақстан Республикасы|miono=Repùblika Kazachstanu|fana=Flag of Kazakhstan.svg|miono-genitiw=Kazachstanu|herb=Emblem of Kazakhstan latin.svg|na karce=LocationKazakhstan.svg|jãzëk=[[Kazachsczi jãzëk|kazachsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Astana|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=2 724 902|dëtk=tenge|kòd dëtka=KZT|czasowô cona=+5|himn=Менің Қазақстаным&lt;br&gt; (Mój Kazachstan)|kòd=KZ|Internet=.kz|telefón=+7|rok=2025|lëdztwò=20 843 754 |swiãto=|Prezydeńt=Kasym-Żomart Tokajew|Premiéra=Ołżas Biektienow|data ùsôdzenia=11 gòdnika 1991|aùtowi kòd=KZ}}

'''Kazachstan''' ({{jãz.|kk}} Қазақстан) je państwã w [[Azëjô|Azëji]] ë [[Eùropa|Eùropie]]. Stolëcą Kazachstanu je gard [[Astana]]. Greńczë z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Kirgistan|Kirgistanã]], [[Turkmenistan|Turkmenistanã]] ë [[Ruskô|Ruską]]. Ni mô przëstãpù do mòrza, blós do [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégò mòrza]]. W latach 1922–1991 béł dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]].

== Geògrafiô ==
=== Pòłożenié ===
Leżë w westrzédny Azëji, na nordowim pòrënkù Chin, môłô òbéńda na zôpôd rzéczi Ùralu w pòrénkowi Eùropie.

=== Wiéchrzëzna ===
* całownô: 2,724,900 km²
* wiéchrzëzna lądu: 2,699,700 km²
* wiéchrzëzna wòdów: 25,200 km²

=== Lądowé grańce ===
* òglowô długòsc wszëtczich grańców: 13,364 km
* państwa, z jaczima mô grańce: [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] 1,765 km; [[Kirgistan]] 1,212 km; [[Ruskô]] 7,644 km; [[Turkmenistan]] 413 km; [[Ùzbekistan]] 2,330 km

=== Brzegòwô liniô ===
0 km, brak przëstãpù do mòrza.

=== Klimat ===
Kòntinentalni, zëmne zëmë ë gòrące lata, sëchi ë półsëchi

=== Ùsztôłcenié terenu ===
[[Òbrôzk:Astana-steppe-7748.jpg|mały|Step w Akmòlsczim òbwodzé]]
Wiôgô, płaskô stepa rozcygającô sã òd Wołgù na zôpadze do Alajsczich Gór na pòrénku i òd nizinów zôpadny Syberëji na nordze do oazów ë pustkòwiów Strzédny Azëji na pôłniù.

=== Wësokòsc terenu ===
* strzédnô wësokòsc: 387 m. n.r.m.
* nôniższô wësokòsc: 132 m. n.r.m. (Qauyndy Oyysy)
* nôwëższi czëp: 7,010 m. n.r.m. (Chan Tengri)

=== Gruńtë wedle ùżiwaniô ===
* rolné gruńtë 79.4% (w tim 11% òrnëch gruńtów)
* lasë 1,3% (w 2023)

== Lëdze i spòlëzna ==
=== Pòpùlacjô ===
* wielëna lëdztwa: 20 843 754 (2025)&lt;ref&gt;[https://www.worldometers.info/world-population/kazakhstan-population/ Kazakhstan Population &lt;small&gt;(LIVE)&lt;/small&gt;] Worldometer&lt;/ref&gt;

=== Etniczné karna ===
Kazachowié 71%, Ruskòwie 14.9%, Uzbecë 3.3%, Ukrainińcë 1.9%, Ujgurzë 1.5%, Niemcë 1.1%, Tatarzë 1.1%, jinsze 4.9%, niesprecyzowône 0.3% (szacënk na 2023)

=== Jãzëczi ===
[[Kazachsczi jãzëk|Kazachsczi]] (państwòwi) 80.1%, [[Rusczi jãzëk|Rusczi]] 83.7%, [[Angelsczi jãzëk|Angelsczi]] 35.1% (2021)

=== Religijné karna&lt;ref&gt;[https://www.worldatlas.com/articles/religious-beliefs-in-kazakhstan.html Religion in Kazakhstan] World Atlas&lt;/ref&gt; ===
[[Òbrôzk:Kazakhstan P9130238 (28303684079).jpg|mały|Meczet Äzyret Sułtan]]
* [[Islam]] 70,4%
* [[Prawòsławié]] 24,5%
* [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 1,7%
* religie lëdowé (neo-pògónizm, tengryzm, szamanizm, animizm) 0,3%
* jinszé (w tim [[protestantizm]], [[bùddizm]], [[hindujizm]], [[judajizm]], [[bahajizm]]) ë [[atejizm]] 3,1%

=== Ùrbanizacjô ===
* mieskô pòpùlacjô: 58.2%
* wikszé miesczé westrzódczi: Ałmaty – 1,987 milionów mieszkańców; Astana (stolëca) – 1,291 milionów mieszkańców; Szymkent – 1,155 milionów (pòdôwczi spisënkù z 2023)

== Pòliticzny system ==
[[Òbrôzk:Mazhilis Kazakhstan 2021-01-15.jpg|mały|Mażylis]]
* òficjalnô pòzwa: Repùblika Kazachstanu
* pòliticzny ùstôw: 
* stolëca: Astana
* czasowô cona: UTC +5

=== Wëkònôwczô władza ===
* prezydeńt Kasym-Żomart Tokajew (òd 20 strëmiannika 2019)
* premiér Ołżas Biektienow (òd 6 gromicznika 2024)

=== Ùstawòdôwczô władza ===
Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Mażylis (98 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Senat (50 nôleżników)&lt;ref&gt;[https://iacis.ru/membership/member_parliaments_eng/respublika_kazahstan_eng Parliament of the Republic of Kazakhstan] iacis&lt;/ref&gt;.

== Òbaczë téż ==
* [[Szëmkent]]
* [[Ruskô]]
* [[Ùzbekistan]]

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bibliografiô ==
* [https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ Kazachstan w „The World Factbook”]

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}

{{CIS}}
{{Azëjô}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kazachstan| ]]</text>
      <sha1>c4vfk97pouk17z4l1n53i8p4gqrdips</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mùzeùm Kòscersczi Zemi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9234</id>
    <revision>
      <id>210606</id>
      <parentid>210573</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T18:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>({{jãz.|pl}} ''Muzeum Ziemi Kościerskiej im. dra Jerzego Knyby w Kościerzynie'')</comment>
      <origin>210606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="gyed9dtbriom3feitfo61rsj6tyhcj2" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:Ratusz w Kościerzynie.jpg|mały]]

'''Mùzeùm Kòscersczi Zemi''' ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Ziemi Kościerskiej im. dra Jerzego Knyby w Kościerzynie'') w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] je jinstitucją kùlturë, zacwierdzoną w 2006 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż skansen ze stôrima lokòmotiwama.

== Òbaczë téż ==
=== Pòłączoné témë ===
* [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]]
=== Jiné Mùzea ===
{{#categorytree:Mùzea|hideroot=on|mode=pages}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}

{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
[[Kategòrëjô:Mùzea]]</text>
      <sha1>gyed9dtbriom3feitfo61rsj6tyhcj2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210607</id>
      <parentid>210606</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T18:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>Galeriô</comment>
      <origin>210607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1016" sha1="50m9bvkdb3yeqqny2q6v1exanovvyar" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:Ratusz w Kościerzynie.jpg|mały]]

'''Mùzeùm Kòscersczi Zemi''' ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Ziemi Kościerskiej im. dra Jerzego Knyby w Kościerzynie'') w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] je jinstitucją kùlturë, zacwierdzoną w 2006 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż skansen ze stôrima lokòmotiwama.

== Galeriô ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Òbrôzk:636471 Kościerzyna Ratusz i jego wnętrze 04.JPG|
Òbrôzk:636471 Kościerzyna Ratusz i jego wnętrze 08.JPG|
Òbrôzk:636471 Kościerzyna Ratusz i jego wnętrze 09.JPG|
&lt;/gallery&gt;

== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Pòłączoné témë ===
* [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]]
|col2= === Jiné mùzea ===
{{#categorytree:Mùzea|hideroot=on|mode=pages}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}

{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
[[Kategòrëjô:Mùzea]]</text>
      <sha1>50m9bvkdb3yeqqny2q6v1exanovvyar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210608</id>
      <parentid>210607</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T18:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>210608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="631iwbl672w1kfw5919sroornvzmqzu" xml:space="preserve">[[Òbrôzk:Ratusz w Kościerzynie.jpg|mały|]]

'''Mùzeùm Kòscersczi Zemi w Kòscérznie''' ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Ziemi Kościerskiej im. dra Jerzego Knyby w Kościerzynie''&lt;ref&gt;https://bip.koscierzyna.gda.pl/?bip=1&amp;cid=87&amp;bsc=N&lt;/ref&gt;) je jinstitucją kùlturë, zacwierdzoną w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] w 2006 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż [[skansen]] ze stôrima lokòmotiwama i mùzeùm [[Akòrdeón|akòrdionów]]. &lt;ref&gt;{{YouTube|v=https://www.youtube.com/watch?v=ZjPF3cuoUow|tit=Muzeum Akordeonu w Kościerzynie. Accordion Museum in Kościerzyna. Poland.|k=@STRABSEN}}&lt;/ref&gt;

== Galeriô ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Òbrôzk:636471 Kościerzyna Ratusz i jego wnętrze 04.JPG|
Òbrôzk:636471 Kościerzyna Ratusz i jego wnętrze 08.JPG|
&lt;/gallery&gt;

== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Pòłączoné témë ===
* [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]]
|col2= === Jiné mùzea ===
{{#categorytree:Mùzea|hideroot=on|mode=pages}}
}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* https://lot-sercekaszub.pl/portfolios/muzeum-ziemi-koscierskiej-w-koscierzynie/


{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
[[Kategòrëjô:Mùzea]]</text>
      <sha1>631iwbl672w1kfw5919sroornvzmqzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13049</id>
    <revision>
      <id>210600</id>
      <parentid>209263</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T16:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>Dofùlowanié</comment>
      <origin>210600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6932" sha1="1tavzxesg0v7j5u9j789etxnr4pz2ak" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}}
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}}

Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/&lt;/ref&gt; ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]&lt;ref&gt;https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958&lt;/ref&gt;.
&lt;!-- 
=== 2010 (I) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2011 (II) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2012 (III) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Młodokaszubskich Stolemów”
* '''Regùlamin''': ?
&lt;ref&gt;https://skarbnicakaszubska.pl/iii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dziq/&lt;/ref&gt;

=== 2013 (IV) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2014 (V) ===
* '''Regùlamin''': ?
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739

=== 2015 (VI) ===
* '''Regùlamin''': ?
--&gt;
=== 2016 (VII) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubi i ich dzieje w badaniach prof. Gerarda Labudy”
* '''Regùlamin''': ?
* https://web.archive.org/web/20160803210036/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl:80/wp-content/uploads/2016/05/protokol_nr2_konkursu_etapu_III_finalowego.pdf
* {{YouTube|v=XxzVocXzZpk|tit=Znamy laureatów konkursu &quot;Kaszubi wczoraj i dziś&quot;|k=@koscierzyna24info}}

=== 2017 (VIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Chełmowski, Marian Mokwa i Kazimierz Jasnoch – artyści z Południa Kaszub”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2018 (IX) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubów droga do Niepodległej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190549/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2018_regulamin_konkursu_kaszubi_wczoraj_i_dzis.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2019 (X) ===
;{{jãz.|pl}} „Jan Trepczyk – méster kaszubskiego słowa i pieśni”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190532/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/regulamin_konkursu_2019.pdf&lt;/ref&gt;
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ 
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/zal2_protokol_przebiegu_2019.pdf

=== 2021 (XI) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. Biskup Konstantyn Dominik – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025
* https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900
* https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu

=== 2022 (XII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Wybicki – życie i dzieło twórcy Polskiego Hymnu Narodowego”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2022_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424
* https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

=== 2023 (XIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Pomorscy Ojcowie niepodległości”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2023_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-,156,artykul,1,3828
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/ar/c13-17657599
** https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/gh/c13-17657599

=== 2024 (XIV) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. prałat Hilary Jastak (1914–2000) – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-1.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099

=== 2025 (XV) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Jerzego Sampa po Pomorzu, Kaszubach i Gdańsku”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-2.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952
* https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/
* https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/
* https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&amp;id=100057123293664
* https://www.kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis

=== 2026 (XVI) ===
;{{jãz.|pl}} „Róża Ostrowska – wilnianka, która pokochała Kaszuby”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach
* https://radiokaszebe.pl/news/kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-koscierzynie-final-o-rozy-ostrowskiej-1084 [https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konkurs_ostrowska_koscerzyna.mp3 .mp3]
* http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-o-rozy-ostrowskiej/
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xvi-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}}
|col2= === Pòłączoné témë ===
* [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]]
|col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/
* {{YouTube|v=j07-QVYJa5Q|tit=Kaszubi wczoraj i dzis.wmv|k=Telewizja Kaszuby}}

=== Szëkba ===
{{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]</text>
      <sha1>1tavzxesg0v7j5u9j789etxnr4pz2ak</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210601</id>
      <parentid>210600</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T16:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016 (VII) */ +</comment>
      <origin>210601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7388" sha1="ncmd1hl0kxvgqonm4esapsbxl0vq5jf" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}}
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}}

Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/&lt;/ref&gt; ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]&lt;ref&gt;https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958&lt;/ref&gt;.
&lt;!-- 
=== 2010 (I) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2011 (II) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2012 (III) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Młodokaszubskich Stolemów”
* '''Regùlamin''': ?
&lt;ref&gt;https://skarbnicakaszubska.pl/iii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dziq/&lt;/ref&gt;

=== 2013 (IV) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2014 (V) ===
* '''Regùlamin''': ?
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739

=== 2015 (VI) ===
* '''Regùlamin''': ?
--&gt;
=== 2016 (VII) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubi i ich dzieje w badaniach prof. Gerarda Labudy”
* '''Regùlamin''':&lt;!-- 
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/regulamin_konkursu.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_1_formularz_zgloszeniowy_2016.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_2_protokol_przebiegu_2016.pdf
http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016-1.pdf
--&gt;
* https://web.archive.org/web/20160803210036/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl:80/wp-content/uploads/2016/05/protokol_nr2_konkursu_etapu_III_finalowego.pdf
* {{YouTube|v=XxzVocXzZpk|tit=Znamy laureatów konkursu &quot;Kaszubi wczoraj i dziś&quot;|k=@koscierzyna24info}}
* http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016.pdf

=== 2017 (VIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Chełmowski, Marian Mokwa i Kazimierz Jasnoch – artyści z Południa Kaszub”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2018 (IX) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubów droga do Niepodległej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190549/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2018_regulamin_konkursu_kaszubi_wczoraj_i_dzis.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2019 (X) ===
;{{jãz.|pl}} „Jan Trepczyk – méster kaszubskiego słowa i pieśni”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190532/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/regulamin_konkursu_2019.pdf&lt;/ref&gt;
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ 
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/zal2_protokol_przebiegu_2019.pdf

=== 2021 (XI) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. Biskup Konstantyn Dominik – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025
* https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900
* https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu

=== 2022 (XII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Wybicki – życie i dzieło twórcy Polskiego Hymnu Narodowego”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2022_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424
* https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

=== 2023 (XIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Pomorscy Ojcowie niepodległości”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2023_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-,156,artykul,1,3828
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/ar/c13-17657599
** https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/gh/c13-17657599

=== 2024 (XIV) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. prałat Hilary Jastak (1914–2000) – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-1.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099

=== 2025 (XV) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Jerzego Sampa po Pomorzu, Kaszubach i Gdańsku”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-2.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952
* https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/
* https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/
* https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&amp;id=100057123293664
* https://www.kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis

=== 2026 (XVI) ===
;{{jãz.|pl}} „Róża Ostrowska – wilnianka, która pokochała Kaszuby”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach
* https://radiokaszebe.pl/news/kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-koscierzynie-final-o-rozy-ostrowskiej-1084 [https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konkurs_ostrowska_koscerzyna.mp3 .mp3]
* http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-o-rozy-ostrowskiej/
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xvi-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}}
|col2= === Pòłączoné témë ===
* [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]]
|col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/
* {{YouTube|v=j07-QVYJa5Q|tit=Kaszubi wczoraj i dzis.wmv|k=Telewizja Kaszuby}}

=== Szëkba ===
{{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]</text>
      <sha1>ncmd1hl0kxvgqonm4esapsbxl0vq5jf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210602</id>
      <parentid>210601</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T17:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>Dofùlowanié</comment>
      <origin>210602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8131" sha1="rzz32hwyih4ooo18k20fr4t0b8dbmol" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}}
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}}

Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/&lt;/ref&gt; ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]&lt;ref&gt;https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958&lt;/ref&gt;.
&lt;!-- 
=== 2010 (I) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2011 (II) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2012 (III) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Młodokaszubskich Stolemów”
* '''Regùlamin''': ?
&lt;ref&gt;https://skarbnicakaszubska.pl/iii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dziq/&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/rozpoczal-sie-pierwszy-etap-wojewodzkiego-konkursu-kaszubi/ar/c13-1334961

=== 2013 (IV) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2014 (V) ===
* '''Regùlamin''': ?
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739

=== 2015 (VI) ===
* '''Regùlamin''': ?
--&gt;
=== 2016 (VII) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubi i ich dzieje w badaniach prof. Gerarda Labudy”
* '''Regùlamin''':&lt;!-- 
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/regulamin_konkursu.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_1_formularz_zgloszeniowy_2016.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_2_protokol_przebiegu_2016.pdf
http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016-1.pdf
--&gt;
* https://web.archive.org/web/20160803210036/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl:80/wp-content/uploads/2016/05/protokol_nr2_konkursu_etapu_III_finalowego.pdf
* {{YouTube|v=XxzVocXzZpk|tit=Znamy laureatów konkursu &quot;Kaszubi wczoraj i dziś&quot;|k=@koscierzyna24info}}
* http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016.pdf
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/589,znamy-laureatow-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis

=== 2017 (VIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Chełmowski, Marian Mokwa i Kazimierz Jasnoch – artyści z Południa Kaszub”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf&lt;/ref&gt;
* https://szkolaklincz.pl/kaszubi-wczoraj-dzis/

=== 2018 (IX) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubów droga do Niepodległej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190549/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2018_regulamin_konkursu_kaszubi_wczoraj_i_dzis.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2019 (X) ===
;{{jãz.|pl}} „Jan Trepczyk – méster kaszubskiego słowa i pieśni”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190532/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/regulamin_konkursu_2019.pdf&lt;/ref&gt;
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ 
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/zal2_protokol_przebiegu_2019.pdf
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis,962,pl

=== 2021 (XI) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. Biskup Konstantyn Dominik – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025
* https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900
* https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis,1253,pl

=== 2022 (XII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Wybicki – życie i dzieło twórcy Polskiego Hymnu Narodowego”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2022_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424
* https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

=== 2023 (XIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Pomorscy Ojcowie niepodległości”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2023_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-,156,artykul,1,3828
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/ar/c13-17657599
** https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/gh/c13-17657599
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/6551,znamy-laureatow-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://szkola-swornegacie.pl/final-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis,1721,pl

=== 2024 (XIV) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. prałat Hilary Jastak (1914–2000) – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-1.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099
* https://szkola-swornegacie.pl/final-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis,1980,pl

=== 2025 (XV) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Jerzego Sampa po Pomorzu, Kaszubach i Gdańsku”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-2.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952
* https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/
* https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/
* https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&amp;id=100057123293664
* https://www.kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-sladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gdansku,2296,pl

=== 2026 (XVI) ===
;{{jãz.|pl}} „Róża Ostrowska – wilnianka, która pokochała Kaszuby”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach
* https://radiokaszebe.pl/news/kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-koscierzynie-final-o-rozy-ostrowskiej-1084 [https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konkurs_ostrowska_koscerzyna.mp3 .mp3]
* http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-o-rozy-ostrowskiej/
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xvi-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}}
|col2= === Pòłączoné témë ===
* [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]]
|col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/
* {{YouTube|v=j07-QVYJa5Q|tit=Kaszubi wczoraj i dzis.wmv|k=Telewizja Kaszuby}}

=== Szëkba ===
{{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]</text>
      <sha1>rzz32hwyih4ooo18k20fr4t0b8dbmol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>210603</id>
      <parentid>210602</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T17:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>210603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8515" sha1="g1kpthx181y3vrd23c0j5tw0ql64ze5" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}}
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}}

Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/&lt;/ref&gt; ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]&lt;ref&gt;https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958&lt;/ref&gt;.
&lt;!-- 
=== 2010 (I) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2011 (II) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2012 (III) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Młodokaszubskich Stolemów”
* '''Regùlamin''': ?
&lt;ref&gt;https://skarbnicakaszubska.pl/iii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dziq/&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/rozpoczal-sie-pierwszy-etap-wojewodzkiego-konkursu-kaszubi/ar/c13-1334961

=== 2013 (IV) ===
* '''Regùlamin''': ?

=== 2014 (V) ===
* '''Regùlamin''': ?
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739

=== 2015 (VI) ===
* '''Regùlamin''': ?
--&gt;
=== 2016 (VII) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubi i ich dzieje w badaniach prof. [[Gerat Labùda|Gerarda Labudy]]”
* '''Regùlamin''':&lt;!-- 
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/regulamin_konkursu.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_1_formularz_zgloszeniowy_2016.pdf
http://muzeum.kna.pl/i/konkurs_kaszubi_2016/zal_2_protokol_przebiegu_2016.pdf
http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016-1.pdf
--&gt;
* '''Etap II:'''&lt;ref&gt;http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2013/12/lista-zakwalifikowanychdo-II-etapu-2016.pdf&lt;/ref&gt;
* '''Etap III (Finał):''' 2016-12-05&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20160803210036/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl:80/wp-content/uploads/2016/05/protokol_nr2_konkursu_etapu_III_finalowego.pdf&lt;/ref&gt;
** '''Frekwencjô:''' 57&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
** '''Kòmisjô:''' Prof. zw. dr hab. Tadeusz Linkner (przewodniczący), Prof. zw. dr hab. [[Édwôrd Bréza]], Krzysztof Jażdżewski

==== Laùreacë ====

* 1. Adriana Olejnik; 2. Sandra Loll; 3. Patrycja Szczypior&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.koscierzyna24.info/artykul/589,znamy-laureatow-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis&lt;/ref&gt;
* {{YouTube|v=XxzVocXzZpk|tit=Znamy laureatów konkursu &quot;Kaszubi wczoraj i dziś&quot;|k=@koscierzyna24info}}

=== 2017 (VIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Chełmowski, Marian Mokwa i Kazimierz Jasnoch – artyści z Południa Kaszub”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf&lt;/ref&gt;
* https://szkolaklincz.pl/kaszubi-wczoraj-dzis/

=== 2018 (IX) ===
;{{jãz.|pl}} „Kaszubów droga do Niepodległej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190549/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2018_regulamin_konkursu_kaszubi_wczoraj_i_dzis.pdf&lt;/ref&gt;

=== 2019 (X) ===
;{{jãz.|pl}} „Jan Trepczyk – méster kaszubskiego słowa i pieśni”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190920190532/http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/regulamin_konkursu_2019.pdf&lt;/ref&gt;
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ 
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/zal2_protokol_przebiegu_2019.pdf
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis,962,pl

=== 2021 (XI) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. Biskup Konstantyn Dominik – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025
* https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900
* https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis,1253,pl

=== 2022 (XII) ===
;{{jãz.|pl}} „Józef Wybicki – życie i dzieło twórcy Polskiego Hymnu Narodowego”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2022_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424
* https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

=== 2023 (XIII) ===
;{{jãz.|pl}} „Pomorscy Ojcowie niepodległości”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/2023_regulamin_konkursu.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-,156,artykul,1,3828
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229
* https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/ar/c13-17657599
** https://dziennikbaltycki.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone-laureaci-konkursu-wykazali-sie-bardzo-duza-wiedza/gh/c13-17657599
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/6551,znamy-laureatow-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://szkola-swornegacie.pl/final-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis,1721,pl

=== 2024 (XIV) ===
;{{jãz.|pl}} „Ks. prałat Hilary Jastak (1914–2000) – syn ziemi kaszubskiej”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-1.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099
* https://szkola-swornegacie.pl/final-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis,1980,pl

=== 2025 (XV) ===
;{{jãz.|pl}} „Śladami Jerzego Sampa po Pomorzu, Kaszubach i Gdańsku”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-2.pdf&lt;/ref&gt;
* https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952
* https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/
* https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/
* https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&amp;id=100057123293664
* https://www.kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis
* https://szkola-swornegacie.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-sladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gdansku,2296,pl

=== 2026 (XVI) ===
;{{jãz.|pl}} „Róża Ostrowska – wilnianka, która pokochała Kaszuby”
* '''Regùlamin''':&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2018/01/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf&lt;/ref&gt;
* https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach
* https://radiokaszebe.pl/news/kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-koscierzynie-final-o-rozy-ostrowskiej-1084 [https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konkurs_ostrowska_koscerzyna.mp3 .mp3]
* http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-o-rozy-ostrowskiej/
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/xvi-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/

== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}}
|col2= === Pòłączoné témë ===
* [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]]
|col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/
* {{YouTube|v=j07-QVYJa5Q|tit=Kaszubi wczoraj i dzis.wmv|k=Telewizja Kaszuby}}

=== Szëkba ===
{{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]</text>
      <sha1>g1kpthx181y3vrd23c0j5tw0ql64ze5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kresë Eùropë (wëstôwk)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13545</id>
    <revision>
      <id>210613</id>
      <parentid>209012</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T00:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>14136</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>210613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16485" sha1="3mdlyb178un2kiy1bqzvqrrmr5d6jer" xml:space="preserve">{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Bez òdjimka}}

'''Kresë Eùropë''' ({{jãz.|pl}} ''Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego'', {{jãz.|uk}} Пограниччя Європи. Зі скарбниці Львівського історичного музею&lt;ref&gt;https://lvivoblrada.gov.ua/vystavku-lvivskoho-istorychnoho-mu/&lt;/ref&gt;) – wëstôwk (2025–)&lt;ref&gt;https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260&lt;/ref&gt;.

* 2025-02-20 – 2025-03-02 [[Lublëno]]
* 2025-04-05 – 2025-12-28 [[Wrocław]]&lt;ref&gt;https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3&lt;/ref&gt;
* 2026-01-31 – 2026-05-17 [[Pòznanié]]
* 2026-06-10 – 2026-10-18 [[Stôłpsk]] – Wernisaż: 10 czerwca 2026, godz. 17:00
* [[Warszawa]]

== Òbaczë téż ==
=== Pòłączoné témë ===
* [[Zôbòrskô Zemia]]
* [[Pòlskô]]
* [[Ùkrajina]]
=== Jiné wëstôwczi ===
{{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}}

== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}

== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260
* https://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2025/10/CBU_16_22_241025.pdf
* https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180
* https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180/147
* https://www.instagram.com/p/DDpaVU1OECy/
* https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2026/06/09/kresy-europy-w-slupsku-skarby-mezopotamii-grecji-i-rzymu-przyjechaly-z-lwowskiego-muzeum/ [https://web.archive.org/web/20260625210235/https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2026/06/Dlugi_Wystawa_Kresy_Europy.mp3?_=1 .mp3]
* https://culture.pl/pl/galeria/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-w-lublinie-galeria
;2025-02-20 – 2025-03-02 Lublëno
* [https://radio.lublin.pl/2024/12/historia-z-muzealnego-skarbca-wyjatkowa-wystawa-na-zamku-zdjecia/ radio.lublin.pl - Historia z muzealnego skarbca. Wyjątkowa wystawa na Zamku &lt;nowiki&gt;[ZDJĘCIA]&lt;/nowiki&gt;]
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9803-2024-12-20-225305.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9809-2024-12-20-225243.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9814-2024-12-20-225301.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9817-2024-12-20-225256.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9819-2024-12-20-225226.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9820-2024-12-20-225248.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9821-2024-12-20-225213.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9824-2024-12-20-225252.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9825-2024-12-20-225208.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9826-2024-12-20-225310.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9831-2024-12-20-225203.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9832-2024-12-20-225153.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9833-2024-12-20-225149.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9834-2024-12-20-225145.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9837-2024-12-20-225140.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9839-2024-12-20-225135.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-20-225231.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9842-2024-12-20-225158.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9846-2024-12-20-225222.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9850-2024-12-20-225236.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-20-225217.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9855-2024-12-20-225129.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-28-210832.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-28-210830.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?var=0.9037351302674403
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?var=0.7335376832274076
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?_=2
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?_=1
* [https://radio.lublin.pl/2024/12/kresy-europy-wyjatkowa-wystawa-przybywa-na-zamek-zdjecia/ radio.lublin.pl - Kresy Europy. Wyjątkowa wystawa przybywa na Zamek &lt;nowiki&gt;[ZDJĘCIA]&lt;/nowiki&gt;]
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/469122077_1005830454904817_8187193009899331136_n-2024-12-20-071853.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470205102_1013945290760000_7158133651129478909_n-2024-12-20-071843.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470216547_1013947087426487_5409002034850558663_n-2024-12-20-071848.jpg
** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470232571_1013945044093358_3406464793014596330_n-2024-12-20-071838.jpg
* [https://ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/aktualnosci/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” {{!}} MZWDR]
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8405.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8393.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8422.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8444.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8464.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8511.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8527.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8552.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8577.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8263.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8290.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8293.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8304.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8330.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8712.JPG
** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8726.JPG
* https://herito.pl/ahice/exhibition-borderlands-of-the-europe-from-the-treasury-of-the-lviv-historical-museum-in-lublin/
* https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kresy-europy-w-lublinie/
* https://spotkaniazzabytkami.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://zamek-lublin.pl/oprowadzanie-po-wystawie-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://zamek-lublin.pl/otwarcie-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego/
* https://zamek-lublin.pl/kresy-europy/
* https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego-w-roku-2026/
* https://happeningnext.com/event/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-eid3a0c3rpxmx
* https://nowyswiat.online/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-na-zamku-lubelskim
* https://podcast-media.rcs.revma.com/media/agpzfnJqLXJldm1hchYLEglNZWRpYUl0ZW0YgICwh6GDmwkMogEHbGlicmFyeQ.mp3
* https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego
* https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/wydarzenia/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa
;2025-04-05 – 2025-12-28 Wrocław
* {{YouTube|v=kysjo33fG7I|tit=CZY POLSKIE ZABYTKI OBRONIĄ SIĘ W RAZIE ATAKU? JOANNA LAMPARSKA ZAPRASZA NA NIEZWYKŁĄ WYSTAWĘ — Hi!History Joanna Lamparska|jaz=pl}}
* Audio – Radio RAM
** https://radioram.pl/articles/view/56948/Pociag-do-historii-Kresy-Europy-Ze-skarbca-Lwowskiego-Muzeum-Historycznego
** https://radioram.pl/img/articles/56948/04.04%20Lampka%20-%20Arsena%C5%82%20calo%C5%9B%C4%87%20zmontowana-1.mp3
* Video+Galeria – gazetawroclawska.pl
** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/ar/c5p2-27502371
** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371
** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371/2
** https://web.archive.org/web/20260721032451/https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/720p.m3u8
** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/360p.m3u8
** https://web.archive.org/web/20260721032438/https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/fullhd.m3u8
** https://ia902800.us.archive.org/18/items/1905163/1905163.m3u8 – VLC
* https://web.archive.org/web/20250429183320/https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/shop-search/
* https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/24990-2/
* https://www.wroclaw.pl/kultura/muzeum-miejskie-wroclawia-co-nowego-zobaczymy-w-2025-roku
* https://www.wroclaw.pl/kultura/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale
* https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,2
* https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,3
* https://wroclaw.tvp.pl/85994161/600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie-kresy-europy
* https://pik.wroclaw.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/
* https://wroclawskie.info/artykul/-600-eksponatow-ze-lwowa-n1771387
* https://www.facebook.com/events/1609784793015614/
* https://www.facebook.com/muzeum.miejskie.wroclaw/posts/729130099747422/
* https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3
* https://www.wroclawskiportal.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://wroclaw.naszemiasto.pl/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-900783
* https://kiedysztuka.pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://dzieje.pl/wiadomosci/wroclawskie-muzeum-archeologiczne-pokazuje-600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie
* https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/edukacja-i-rozwoj/1399129-warsztaty-rodzinne-w-muzeum-archeologicznym-na-wystawie-kresy-europy
* https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,31830825,skarby-ze-lwowa-sultanka-hurrem-dla-milosnikow-wspanialego.html
;2026-01-31 – 2026-05-17 Pòznanié
* https://codziennypoznan.pl/artykul/2026-01-29/lwowski-skarbiec-w-poznaniu-kresy-europy-pokaza-historie-na-styku-wschodu-i-zachodu/
* https://www.umww.pl/2026010709391201-organizacja-wystawy-kresy-europy--ze-skarbca-muzeum-historycznego-we-lwowie
* https://poznan.naszemiasto.pl/wystawa-czasowa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-1819169
* https://www.gazetafenestra.pl/2026/03/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
* https://radiopoznan.fm/informacje/zapowiedzi/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego_2
* https://www.facebook.com/muzarp/posts/-nowa-wystawa-czasowa-w-poznaniuod-31-stycznia-2026-roku-muzeum-archeologiczne-w/1524764202587821/
* https://www.facebook.com/muzarp/videos/30-stycznia-2026-roku-w-muzeum-archeologicznym-w-poznaniu-odby%C5%82-si%C4%99-uroczysty-we/1165852752287976/
* https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-04/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-23/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-05-06/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-04-11/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/wortals/zima/events/2026-03-21/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/events/2026-04-11/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/events/2026-05-01/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-02-19/-,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-05-07/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html
* https://www.poznan.pl/mim/ngo/events/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html
;2026-06-10 – 2026-10-18 Stôłpsk
* muzeum.slupsk.pl
** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/
** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/zofia-potocka-historia-i-legendy-zofijowka-park-w-humaniu-wyklad/
** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/oprowadzanie-kuratorskie-po-wystawie-kresy-europy/
** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/malarstwo-z-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/
** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/eksploatacja-mumii-w-europie-panaceum-surowiec-kuriozum-fakty-i-mity-wyklad/
* V – tv-slupsk.pl
** https://web.archive.org/web/20260720005016/https://www.tv-slupsk.pl/artykul/12618,kresy-europy
** https://web.archive.org/web/20260720024914/https://media.tv-slupsk.pl/avdata/video/2026/06/16/wt-kresy-europy.mp4
* Audio – Radioplus.pl
** https://www.radioplus.pl/koszalin/ponad-600-skarbow-ze-lwowa-w-slupsku-wyjatkowa-wystawa-w-zamku-ksiazat-pomorskich-aa-bZmW-vBYt-i4qi.html
* *https://web.archive.org/web/20260720025714/https://d1bxy2pveef3fq.cloudfront.net/episodes/high/55063356.mp3?session_id=13dca751-bb9d-5b03-b9cb-c6002f22aac0&amp;ab=128&amp;al=289724&amp;ao=462&amp;cc=YYYYYYYYYY&amp;cr=www.radioplus.pl&amp;ct=ON_DEMAND&amp;episode_id=72563060&amp;show_id=5187271&amp;user_id=15426203&amp;organization_id=1864&amp;tenant=SPREAKER&amp;timestamp=1784516212&amp;ppi=20677089-7cff-5450-aff1-112cd9b387dc&amp;epi=d13688a2-61ae-5878-a99d-0c890c856a80&amp;emt=audio&amp;media_type=static&amp;edt=mp3&amp;Expires=1784602612&amp;Key-Pair-Id=K1J2BR3INU6RYD&amp;Signature=cQVb5fnJ3ChTziPaDWPV9ZaFPd2zMVs0HAsqnw9DoWHr7Rq4atMtMMaiL59VYe7wMFh8n6~Zsd5-vM7xE4lYnHwO-ijJN7lK6UsiJSlvCdJmp39bJ7pkJ~OA07oW9KeHgy-UOL~1qZU14a3hgwa0rIa-W~gGEyGHLa9e4xFBXRvouU9e8LErjdAob5jqMWjIZN1oXZCFNDsVl0-p6DwDo6TzSHDOGIHEKm9GPV89~bLcaNW0-rKvKu6ekGaaZR0B5QKeW-OIOhRjlEPCU02~jcjGFIoD128OadDjrZuKyj1BWwBfwYzv22RHI-MCgh3d3johWIIZz0ZVboPNmHpsbA__
* Galeria – gp24.pl – „Kresy Europy” w Słupsku. Bezcenne skarby ze Lwowa na wyjątkowej wystawie w Muzeum Pomorza Środkowego
** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/ar/c1p2-29074177
** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177
** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/2
** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/3
* Galeria – gp24.pl – Kresy Europy. Nowa wystawa w Muzeum Pomorza Środkowego, którą warto zobaczyć [ZDJĘCIA]
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/ar/c1p2-29108203
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/2
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/3
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/4
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/5
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/6
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/7
** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/8

{{Szëkba|Kresy Europy}}
{{Szëkba|Kresë Eùropë}}

{{Kòntrola}}

[[Kategòrëjô:Wëstôwczi]]
[[Kategòrëjô:Pòlskô]]
[[Kategòrëjô:Ùkrajina]]</text>
      <sha1>3mdlyb178un2kiy1bqzvqrrmr5d6jer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategòrëjô:Agroturistika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13726</id>
    <revision>
      <id>210611</id>
      <timestamp>2026-08-07T20:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iketsi</username>
        <id>3254</id>
      </contributor>
      <comment>N</comment>
      <origin>210611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="ljb22mtr9xohvxad5pkkeoqasp3kfae" xml:space="preserve">{{Commons}}

[[Kategòrëjô:Gòspòdarzënk]]
[[Kategòrëjô:Turistika]]</text>
      <sha1>ljb22mtr9xohvxad5pkkeoqasp3kfae</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>