Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 63 210888 204031 2026-08-10T20:35:32Z Iketsi 3254 òpisënk òdjimka 210888 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hyperlink example.svg|mały|Lënczi są mòdré]] '''Lënk''' ({{jãz.|en}} ''hyperlink'') – logiczny sparłãcz sécowëch lopków, abò jejich partów przez pasowné merczi w sécowim dokôzu. Tipicznym przëmiarã brëkòwaniégò lënków są [[HTML|HTMLowé]] starnë. == Òbaczë téż == * [[Internet]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 2tn6snebcim8lov9fztwww7x9syiakp 0 1382 210881 210666 2026-08-10T19:48:47Z Iketsi 3254 drobnô 210881 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Wies infobox | Wies=Trzebiôtczi | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | Kôrta={{Lokalizacëjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacëjnô kôrta/pùnkt|54°03'54"N 17°17'59"E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Trzebiôtczi]]}}}} | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=bëtowsczi | gmina=Tëchómié | szôłtëstwò=Trzebiôtczi | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=03 | sekùndëN=51 | gradëE=17 | minutëE=18 | sekùndëE=07 | wiżô= | rok= | lëdztwò=475 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=77-134 | reg_tôfla=GBY | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk=Trzebiatkowa, train station.jpg | galerëjô_commons=Category:Trzebiatkowa |}} '''Trzebiôtczi''' abò '''Trzebiôtkòwa''' ({{jãz.|pl}} ''Trzebiatkowa''; {{jãz.|de}} ''Tschebiatkow'', òd 1928 ''Radensfelde'') – małô wies kòle [[Tëchómie|Tëchómia]] w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. Rodné gniôzdo rodzën Trzebiatowsczich. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Tëchómié]] 7v3zid79kuy84pnoc7xx348q6eakzai 0 1412 210880 209633 2026-08-10T19:47:53Z Iketsi 3254 drobnô 210880 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antoni Abraham.jpeg|mały|Malënk Antóna Ôbrama z knéżczi Władisława Pnewsczégò „''Antoni Abraham (1869–1923). Wielki patrjota z ludu kaszubskiego''” ({{jãz.|csb}} ''Tóna Ôbram (1869–1923). Wiôldżi patriota z kaszëbsczégò ludu'')]] '''Antón Ôbram''' (téż: ''Tóna Ôbram'', {{jãz.|pl}} ''Antoni Abraham'', ùr. [[19 gòdnika]] [[1869]] rokù w [[Zdrada|Zdradze]] kòl [[Pùck|Pùcka]], ùm. [[23 czerwińca]] [[1923]] w [[Gdiniô|Gdini]]) – pro-pòlsczi kaszëbsczi spòlëznowi dzejôrz nazéwôny „[[Król Kaszëbów|królã Kaszëbów]]”, lëdowi pisôrz, zastawnik pòlskotë [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. == Òbaczë téż == * [[Pùck]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdynia 20x062025 20250620 093745.jpg|Kamiéń z pamiãtną nôdpisã – wëjimk sztaturë Antónégò Ôbrama w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Puck10.jpg|Sztatura Antónégò Ôbrama w [[Pùck|Pùckù]] </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Ôbram, Antón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] h4hyt7uw8ir7bpu7epran7fr9k3uzg2 0 1448 210846 209592 2026-08-10T14:43:01Z Terrus38 14026 infòbòks 210846 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Kaszëbë|herb=POL Kaszuby COA.svg|fana=POL Kaszuby flag.svg|rodzôcz=Kaszëb|òdjimk=Wejrowo 2.jpg|opisënk_òdjimka=[[Wejrowò|Wejrowsczi]] rënk|kôrta=Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|państwa=[[Pòlskô]]|wôż_môl=[[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Słëpsk]], [[Wejrowò]], [[Chònice]], [[Lãbórg]], [[Kòscérzna]], [[Bëtowò]], [[Kartuzë]], [[Pùck]]|czer_nr=+48 52, +48 58, +48 59}}[[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë a zemi Słowińców]] {{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzónie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23].</ref>. == Etimologiô miona == Òbstoją rozmajité hipòtezë na témie pòchòdzënkù pòzwë Kaszëbë. Mëslono sã nód tim ju w strzédnowiekù; z tegò cządu pòchòdzy hipòteza, nibë miono Kaszëbë (w fòrmie Casshubi) wëwòdzëło sã òd dłëdżich, szëroczich ruchnów, ùłożonëch w gùbë (hùbë), ztądka ''kasac hùbë'' mdzëło òznaczac ''ùkładac w gùbë''. Taczi przekôz pòjawił sã w [[Wiôlgòpòlskô kronika|wiôlgòpòlsczi kronice]], a za nią pòwtôrzôlë jã m. jin. [[Jón Dłëgòsz]] i [[Thomas Kantzow]]. Na hipòteza bëła jesz pòdtrzëmëwónô w XX wiekù. Jinszą wersjã zaczątkòwôł [[Krësztof Celestin Mróngòwiusz]], jaczi pòdôł w swòjim słowôrzu, że miono Kaszëbë pòchòdzy òd kòżëcha (szëba – kòżëch noszony na Kaszëbach). [[Wiktór Czajewsczi]] pòdôwôł, że ne miono pòchòdzy òd ''kòzô szëba'', równak na hipòteza ni nalazła pòpiarcô. [[Adóm Tadeùsz Narëszewicz]] wëwòdzył miono Kaszëbë òd Kizynów-Lutków ([[Chëżónie|Chëżónów]]), tj. Kiszëbów abò Kiszubów. Miemiecczi etnograf Franz Tetzner wëmienił czile bédënków pòchòdzënkù tegò miona, np. òd lëtewsczich słów ''kuzas'' (jup) i ''kuzabas'' (mô czile znaczënków: kòszik z òlszënowi kórë do zbiéraniégò jagòd, [[kłóda]] w wëtrëpie wëkùmòwónégò bóma i westrzédny dzél zôrna), małorusczégò ''kozub'' (òznaczenié ''kòsza'') i pòlsczich słów: ''kazub'', ''kozub'', ''kazubek'', ''kadłubek'' (kòsz z łëka abò kórë). [[Òbrôzk:Stanisław Kujot.png|mały|ks. [[Stanisłôw Kùjot]]]] [[Szëmón Matuszôk]] wëprôwôdzył pòzwã ''Kaszëba'' z łacyńsczégò słowa ''casa'' (kasza), co z [[Miemiecczi jãzëk|miemiecką]] ''hubą'' miało dac ''kaszhuba''. Miało to òznaczac chëcz, le téż zemską własnotwò razã z chëczą kmiecô abò òbsadélcë. Zôs W. Hanow, jaczi na fòrmã ''Kaszëbów'' brëkòwôł miemiecczégò znankòwóniô ''die Kassabiten'', wëwòdzy jã òd tłëczeniô (bicô) kaszë, chtërna je jedurnym z przédnëch môltëchów Kaszëbów. Pònemù [[Hieronim Derdowsczi]] pòdôwô, że miono tej krajinë wëwòdzy sã òd kòzlënë, co roscë nad Łebą (''koszebe''). Jedną z nowòtnëch hipòtezów je bédënk, zaczątkowóny przez miemiecczégò slawistã [[Max Vasmer|Maxa]] [[Max Vasmer|Vasmera]], a rozwiniãti przez miemiecczégò badérë [[Heinrich Kunstmann|Heinricha Kunstmanna]]. Kunstmann zasugerowôł, że miono Kaszëbë wëwòdzy sã òd przódëczasnégò grecczégò lëdu Kasòpajów, chtërni zamieszcziwôlë Epir. Jegò zdaniã [[Słowiónie]], co we wczasnym strzédnowiekù zasedlëlë Bałkańsczi Półòstrów, zetknãlë sã z tą mionã, pò czim dzél z nich jã przejimnął i chlastnãła w wãdrówkã na nordã. Nôwiãkszą pòpùlarnotą westrzód badérów zwëskôł równak etimòlogiô zabédowônô przez ks. [[Stanisłôw Kùjot|Stanisława Kùjota]], gôdającô ò tim, że miono ti krajinë pòchòdzy òd jistnika ''kaszuby'', co znankòwôł „wòdë niebëno głãbòczé, wësoczą trawą òbrosłi”. === Òdmiana === {| class="wikitable" |+Òdmiana znankòwnika „kaszëbsczi” ! rowspan="2" | ! colspan="3" |Pòjedincznô lëczba ! colspan="2" |Wielnô lëczba |- !chłopsczi ôrt !białgłowsczi ôrt !dzecny ôrt !chłopskòpersónowi ôrt !niechłopskòpersónowi ôrt |- ![[Nazéwôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |- ![[Rodzôcz]] |kaszëbsczégò |kaszëbsczi |kaszëbsczégò |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Dôwôcz]] |kaszëbsczémù |kaszëbsczi |kaszëbsczémù |kaszëbsczim |kaszëbsczim |- ![[Winowôcz]] |kaszëbsczi / kaszëbsczégò |kaszëbską |kaszëbsczé |kaszëbsczich |kaszëbsczé |- ![[Nôrzãdzôcz]] |kaszëbsczim |kaszëbską |kaszëbsczim |kaszëbsczima |kaszëbsczima |- ![[Môlnik]] |kaszëbsczim |kaszëbsczi |kaszëbsczim |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Wòłôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |} == Symbòle == {{Apartny artikel|Nôrodny symból}} <gallery mode="packed"> Òbrôzk:CSB Flag.svg|[[Fana Kaszëbsczi|Kaszëbskô fana]] Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|Herb Kaszëb Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|[[Kaszëbsczi wësziwk]] </gallery> == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: # '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) # '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) # '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) # '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II swiatowô wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbòrg, Bëtowò) # '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Grańcë Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|300px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowiónie|Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Òdora|Òdrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerat Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbòrg]]a, [[Leba|Lebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km² w [[gmina]]ch [[Wòjewództwo pòmòrsczé|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]], 3. [[Gmina Lëpnica]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Srôkòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzëna]], 2. [[Gmina Kòscérzëna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] == Ekònomiô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] Niechtërné kaszëbsczé media: ;jistniejącé * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[Głos Kaszub]] * magazynkaszuby.pl – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * [[Kurier Kaszubski]] ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù * ''[[Na bôłtach ë w bòrach]]'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'' (czedës), ''[[Farwë Kaszëb (TVP3 Gduńsk)|Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * Òdroda – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 == Znóny lëdze == Lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch grańcach), abò z nią zrzeszony: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Witołd Bòbrowsczi]] – runita * [[Andrzej Bronk]] – filozófa z KUL * [[Jerzi Łisk]] – pòéta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klemens Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski/Gryf Pomorski * [[Arnold Chrapkowszczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kònstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwia Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – runita, dzejopisôrz * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kazimierz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Ryszard Krauze]] – biznesman * [[Gerat Labùda]] – dzejownik * [[Czesław Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – runita, dzejopisôrz * [[Marian Majkòwsczi]] – architekta, runita * [[Maciej Miecznikowski]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Roman Paszke]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wybicki]] – ùsôdzca słowów pòlsczégò nôrodnégò himna * [[Jarosław Selin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Stenka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Synak]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donald Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmund Wnuk-Lipiński]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernat Zëchta]] – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmuda-Trzebiatowska]] – aktorka }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Pòmòrskô]], [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] |col3= === Kaszëbizna === {{#categorytree:Kaszëbizna|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * Agnieszka Dobrowolska. ''O nazwie Kaszuby''. „Onomastica”. t. IV, 1958. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] q6ckb048s3yngk7qobcsowoym9yado4 210869 210846 2026-08-10T16:57:12Z Iketsi 3254 + 210869 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Kaszëbë|herb=POL Kaszuby COA.svg|fana=POL Kaszuby flag.svg|rodzôcz=Kaszëb|òdjimk=Wejrowo 2.jpg|opisënk_òdjimka=[[Wejrowò|Wejrowsczi]] rënk|kôrta=Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|państwa=[[Pòlskô]]|wôż_môl=[[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Słëpsk]], [[Wejrowò]], [[Chònice]], [[Lãbórg]], [[Kòscérzna]], [[Bëtowò]], [[Kartuzë]], [[Pùck]]|czer_nr=+48 52, +48 58, +48 59}}{{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzónie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23].</ref>. == Etimologiô miona == Òbstoją rozmajité hipòtezë na témie pòchòdzënkù pòzwë Kaszëbë. Mëslono sã nód tim ju w strzédnowiekù; z tegò cządu pòchòdzy hipòteza, nibë miono Kaszëbë (w fòrmie Casshubi) wëwòdzëło sã òd dłëdżich, szëroczich ruchnów, ùłożonëch w gùbë (hùbë), ztądka ''kasac hùbë'' mdzëło òznaczac ''ùkładac w gùbë''. Taczi przekôz pòjawił sã w [[Wiôlgòpòlskô kronika|wiôlgòpòlsczi kronice]], a za nią pòwtôrzôlë jã m. jin. [[Jón Dłëgòsz]] i [[Thomas Kantzow]]. Na hipòteza bëła jesz pòdtrzëmëwónô w XX wiekù. Jinszą wersjã zaczątkòwôł [[Krësztof Celestin Mróngòwiusz]], jaczi pòdôł w swòjim słowôrzu, że miono Kaszëbë pòchòdzy òd kòżëcha (szëba – kòżëch noszony na Kaszëbach). [[Wiktór Czajewsczi]] pòdôwôł, że ne miono pòchòdzy òd ''kòzô szëba'', równak na hipòteza ni nalazła pòpiarcô. [[Adóm Tadeùsz Narëszewicz]] wëwòdzył miono Kaszëbë òd Kizynów-Lutków ([[Chëżónie|Chëżónów]]), tj. Kiszëbów abò Kiszubów. Miemiecczi etnograf Franz Tetzner wëmienił czile bédënków pòchòdzënkù tegò miona, np. òd lëtewsczich słów ''kuzas'' (jup) i ''kuzabas'' (mô czile znaczënków: kòszik z òlszënowi kórë do zbiéraniégò jagòd, [[kłóda]] w wëtrëpie wëkùmòwónégò bóma i westrzédny dzél zôrna), małorusczégò ''kozub'' (òznaczenié ''kòsza'') i pòlsczich słów: ''kazub'', ''kozub'', ''kazubek'', ''kadłubek'' (kòsz z łëka abò kórë). [[Òbrôzk:Stanisław Kujot.png|mały|ks. [[Stanisłôw Kùjot]]|156x156px]] [[Szëmón Matuszôk]] wëprôwôdzył pòzwã ''Kaszëba'' z łacyńsczégò słowa ''casa'' (kasza), co z [[Miemiecczi jãzëk|miemiecką]] ''hubą'' miało dac ''kaszhuba''. Miało to òznaczac chëcz, le téż zemską własnotwò razã z chëczą kmiecô abò òbsadélcë. Zôs W. Hanow, jaczi na fòrmã ''Kaszëbów'' brëkòwôł miemiecczégò znankòwóniô ''die Kassabiten'', wëwòdzy jã òd tłëczeniô (bicô) kaszë, chtërna je jedurnym z przédnëch môltëchów Kaszëbów. Pònemù [[Hieronim Derdowsczi]] pòdôwô, że miono tej krajinë wëwòdzy sã òd kòzlënë, co roscë nad Łebą (''koszebe''). Jedną z nowòtnëch hipòtezów je bédënk, zaczątkowóny przez miemiecczégò slawistã [[Max Vasmer|Maxa]] [[Max Vasmer|Vasmera]], a rozwiniãti przez miemiecczégò badérë [[Heinrich Kunstmann|Heinricha Kunstmanna]]. Kunstmann zasugerowôł, że miono Kaszëbë wëwòdzy sã òd przódëczasnégò grecczégò lëdu Kasòpajów, chtërni zamieszcziwôlë Epir. Jegò zdaniã [[Słowiónie]], co we wczasnym strzédnowiekù zasedlëlë Bałkańsczi Półòstrów, zetknãlë sã z tą mionã, pò czim dzél z nich jã przejimnął i chlastnãła w wãdrówkã na nordã. Nôwiãkszą pòpùlarnotą westrzód badérów zwëskôł równak etimòlogiô zabédowônô przez ks. [[Stanisłôw Kùjot|Stanisława Kùjota]], gôdającô ò tim, że miono ti krajinë pòchòdzy òd jistnika ''kaszuby'', co znankòwôł „wòdë niebëno głãbòczé, wësoczą trawą òbrosłi”. === Òdmiana === {| class="wikitable" |+Òdmiana znankòwnika „kaszëbsczi” ! rowspan="2" | ! colspan="3" |Pòjedincznô lëczba ! colspan="2" |Wielnô lëczba |- !chłopsczi ôrt !białgłowsczi ôrt !dzecny ôrt !chłopskòpersónowi ôrt !niechłopskòpersónowi ôrt |- ![[Nazéwôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |- ![[Rodzôcz]] |kaszëbsczégò |kaszëbsczi |kaszëbsczégò |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Dôwôcz]] |kaszëbsczémù |kaszëbsczi |kaszëbsczémù |kaszëbsczim |kaszëbsczim |- ![[Winowôcz]] |kaszëbsczi / kaszëbsczégò |kaszëbską |kaszëbsczé |kaszëbsczich |kaszëbsczé |- ![[Nôrzãdzôcz]] |kaszëbsczim |kaszëbską |kaszëbsczim |kaszëbsczima |kaszëbsczima |- ![[Môlnik]] |kaszëbsczim |kaszëbsczi |kaszëbsczim |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Wòłôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |} == Symbòle == {{Apartny artikel|Nôrodny symból}} <gallery mode="packed"> Òbrôzk:CSB Flag.svg|[[Fana Kaszëbsczi|Kaszëbskô fana]] Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|Herb Kaszëb Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|[[Kaszëbsczi wësziwk]] </gallery> == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: # '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) # '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) # '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) # '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II swiatowô wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbòrg, Bëtowò) # '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Grańcë Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|300px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]][[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë a zemi Słowińców]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowiónie|Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Òdora|Òdrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerat Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbòrg]]a, [[Leba|Lebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km² w [[gmina]]ch [[Wòjewództwo pòmòrsczé|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]], 3. [[Gmina Lëpnica]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Srôkòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzëna]], 2. [[Gmina Kòscérzëna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] == Ekònomiô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] Niechtërné kaszëbsczé media: ;jistniejącé * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] – [[Internet|internetowi]] pòrtal czësto pò kaszëbskù * [[Kurierbytowski.com.pl]] – [[Internet|internetowi]] cządnik, czedës dzélã pò kaszëbskù * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Głos Kaszub]] * magazynkaszuby.pl – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * Kurier Kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù * ''Na bôłtach ë w bòrach'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'' (czedës), ''[[Farwë Kaszëb (TVP3 Gduńsk)|Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * Òdroda – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 == Znóny lëdze == Lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch grańcach), abò z nią zrzeszony: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Witołd Bòbrowsczi]] – runita * [[Andrzej Bronk]] – filozófa z KUL * [[Jerzi Łisk]] – pòéta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klemens Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski/Gryf Pomorski * [[Arnold Chrapkowszczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kònstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwia Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – runita, dzejopisôrz * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kazimierz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Ryszard Krauze]] – biznesman * [[Gerat Labùda]] – dzejownik * [[Czesław Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – runita, dzejopisôrz * [[Marian Majkòwsczi]] – architekta, runita * [[Maciej Miecznikowski]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Roman Paszke]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wybicki]] – ùsôdzca słowów pòlsczégò nôrodnégò himna * [[Jarosław Selin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Stenka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Synak]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donald Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmund Wnuk-Lipiński]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernat Zëchta]] – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmuda-Trzebiatowska]] – aktorka }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Pòmòrskô]], [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] |col3= === Kaszëbizna === {{#categorytree:Kaszëbizna|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * Agnieszka Dobrowolska. ''O nazwie Kaszuby''. „Onomastica”. t. IV, 1958. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] btosrdf1fi1mxhmxfn7ecs7pp32pwoj 0 2483 210934 205226 2026-08-11T10:16:39Z Terrus38 14026 210934 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Coa powiat pucki.svg|120px|prawo|Przëmiôr.jpg]] [[Òbrôzk:Pucczi_krez.png|mały|300px|Pùcczi kréz]] [[Òbrôzk:Powiat Pucczi 1 ubt.jpeg|mały|Dwajãzëkòwô tôfla na greńcë [[Gmina Kòsôkòwò|Gminë Kòsôkòwò]] z [[Gdiniô|Gdinią]]]] '''Pùcczi kréz''' ({{jãz.|pl}} ''Powiat pucki'') – zemsczi kréz w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] z sedzbą w [[Pùck|Pùckù]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 13.668 lëdzy, w tim krézu, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka doma. === Spòdlowé pòdôwczi === * Wiéchrzëzna: 577,85 km² * Lëdztwò: 72 292 == Gminë == * [[Hél]] (''mieskô gmina'') * [[Jastarniô]] (''mieskô gmina'') * [[Gmina Kòsôkòwò|Kòsôkòwò]] * [[Gmina Krokòwa|Krokòwa]] * [[Pùck]] (''mieskô gmina'') * [[Gmina Pùck|Pùck]] * [[Wiôlgô Wies]] (''mieskô gmina'') == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.starostwo.puck.pl/ Dôwnô starna przédnictwa krézu (–2015)] * https://telewizjabaltycka.pl/rok-2025-w-powiecie-puckim-rokiem-jezyka-kaszubskiego/ {{Pòmòrsczé krézë}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz| ]] rzbwxuyd9n1b30lq0m24snj4780pu2e 10 3071 210935 190180 2026-08-11T10:18:31Z Terrus38 14026 210935 wikitext text/x-wiki {| style="width: 250px; margin: 0 0 0.5em 1.4em; float: right; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" cellspacing=0 cellpadding=4 ! colspan="2" style="font-size:120%; color: #aaaaa; background-color: #{{{farwa}}};"| {{{apartne miono}}} |- |Zasyg || {{{kraj, òbénda1}}} |-align=left | Lëczba mówiącëch || {{{lëczba}}} |- | Klasyfikacjô wedle pòchôdaniô || {{{rodzëzna}}} |- | Alfabét || {{{alfabét}}} |- ! colspan="2" style="color: #aaaaa; background-color: #efefef;"| Òficjalny sztatus |- | Ùrzãdowi jãzëk || {{{kraj, òbénda2}}} |- | Regùlowany przez || {{{agencëjô}}} |- ! colspan="2" style="color: #aaaaa; background-color: #efefef;"| Kòdë jãzëka |- | [[ISO 639]]-1 || {{{iso1}}} |- | ISO 639-2 || {{{iso2}}} |- | ISO 639-3 || {{{iso3}}} |- | [[SIL International|SIL]] || {{{sil}}} |- <br clear=all> </div> |} nm0ujl9grjbs6lzbkumcdpr1zg3ned3 0 3077 210936 207401 2026-08-11T10:19:26Z Terrus38 14026 210936 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Slavic europe (Kosovo shaded).svg|mały|Słowianie]] '''Słowianie''' to nôwikszé etnicznie ë jãzëkòwò karno lëdzy w [[Eùropa|Eùropie]], mieszkającé w pòrénkòwim ë westrzédnym dzélu negò [[kòntinent|kòntinentu]]. Do Słowianów rechùje sã: [[Biôłoruscë|Biôłorusków]], [[Bòszniôcë|Bòszniôków]], [[Bùłgarzë|Bùlgarów]], [[Chòrwacë|Chòrwatów]], [[Czôrnogórcë|Czôrnogórców]], [[Czeszë|Czechów]], [[Kaszëbi|Kaszëbów]], [[Łemkòwie|Łemków]], [[Łużëczanie|Łużëczón]], [[Macedóńczicë|Macedóńczików]], [[Pòlôszë|Pòlôchów]], [[Ruscë|Rusków]], [[Serbòwie|Serbów]], [[Słowôcë|Słowôków]], [[Słoweńcë|Słoweńców]] ë [[Ùkrajińcë|Ùkrajińców]] a wicy jak 140 mniészich [[Słowiańsczé plemiona|karnów]]. Slôde bëłë téż jinszé karna Słowianów: * [[Dacczi Słowiónie]] * [[Panóńsczi Słowianie]] * [[Pòłabsczi Słowianie]] Wiôldżé rozcygnienié Słowianów zawôżëło na wëapartnieniu trzech [[słowiańsczé jãzëczi|jãzëkòwëch]] karnów: * [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpadnëch Słowianów]] * [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|Pòrénkòwëch Słowianów]] * [[Pôłniowosłowiańsczé jãzëczi|Pôłniowëch Słowianów]] == Pòchòdzenié miona Słowianów == Pòchòdzenié słowa ''Słowianie'' wcyg je kòntrowersyjné. Pierszé zmiónczi ò Słowianach pòd tim mionã są z VI s. No słowò pisóné bëło rozmajice: ''Sklabenoi, Sklauenoi, Sklabinoi'' - w bizantińsczi [[Greckô|Grecëji]] a ''Sclaueni, Sclauini, Sthlaueni'' - w łacëznie. Nôstarszi dokùment napisóny w słowiańsczi mòwie je z IX s. ë brëkùje słowò ''slověne''. Jak widzec sami Słowianie jakò pierszi samozwãk brëkòwalë "o", w môl "a" jakno bëło w grecczim czë łacëznie. W lëdowi etimòlogii parłãczi sã to miono ze słowama ''słôwa'' ôs ''słowo''. A wic ''slověne'' mògłò bë znaczëc "lëdze, chtërny gôdają (tim samim jãzëkã)", to je lëdze, chtërny mògą sã rozmiôc, procëmno do słówiańsczégò słowa dlô nie-Słowianów, ''nemec'', co òznôczac mòże "niemi człowiek" czë ''nie më'' (nie Słowiana, nie gôdającë jãzëkã słowiańsczim). Niechtërny lingwiscë są ti dbë, że ne teòrëje są zmiłkòwé. Są wic dwie jinszé teòrëje dlô pòchòdzeniô negò miona. Wedle pierszi, pòchòdzy z protoindoeùropejsczégò ''*slauos'' ("nôród"), òb. grecczie λαος ("nôród"). Wedle drëdzi teòrëji słowo to pòchòdzy òd miona rzéczi. Zmiłkòwe etimòlogije, òsoblëwie widzałé w nôrodowòsocjalistny propagandze, wëcygałë no miono òd łac. "sclavus" co òznôczô "niewòlnik". Wedle wielu ùczałëch słowo ''sclavus'' ({{jãz.|de}} ''sklavus'', {{jãz.|en}} ''slave'') pòchòdzy òd miona Słowiónów, ale jinszi są ti dbë, że pòspòdlém je grecczé słowo, chtërne òznôczô "wòjnowô rabczëna". == Hipòtézë pòchòdzënkù Słowianów == Jakò jãzëkòwô zrzesznica wëapartnilë sã kòl pòłòwë I tësąclata n.e. z bôłto-słowiańsczégò jãzëkòwëgò karna. Déruje sztrid ò jich pòchòdzënk, wedle rozmajitëch ùjimniãcë pierwòszné sedzbë Słowianów ùmôlëwô sã: * na môlu [[Pòlskô|Pòlsczi]], abò téż na [[Wòłyń|Wòłini]]u ë [[Pòdole|Pòdolu]] (aùtochtonowé ùjimniãcé Kostrzewskiego ë Mańczaka) ** Analëza DNA (Y HG3) zeswiôdczô aùtochtonowi abò zôpadny pòchòdzënk Słowianów (atlanticczé ùjimniącé) ** Slédné antropòlogiczné badérowania (robioné w latach [[2002]] - [[2004]] na Ùniwersitece jim. Adama Mickiewicza) ò stãpniu antropòlogicznégò zjinaczeniô lëdzczich pòpùlacëji mieszkającëch w dorzéczniu [[Òdra|Òdrë]] ë [[Wisła|Wisłë]] w cządze rzimsczich cësków ë we wczasnym strzédnowiekù pòkôzëją nã prôwdzëwòtã aùtochtonowégò ùjimniãcô. * na Westrzédnym Pòdnieprzu (midze [[Kijów|Kijowem]] a [[Mòhëlów|Mòhylowem]] (allochtonowé ùjimniãcé Godłowskiego), * midzë [[Wòłgô|Wôłgą]] a [[Ùral|Ùralã]], dali òb 100 lat jak w pùnkce 2. (ùjimniãce Czupkiewicza), * nad Aralsczim jezerã (do kòl 350 n.e.), dali napadlë [[Eùropa|Eùropã]] jakò [[Hunowie]] (ùjimniãcé Bańkowskiego), * wedle Gołąba ** pratatczëzna w górnym dorzéczniu [[Don]]a do 1000 p.n.e., ** pòbëcé nad westrzédnym [[Dniepr|Dnieprã]], ** pò najezdze [[Scëtowie|Scëtów]] (700 p.n.e.) òd Òdrë pò Don, * wedle ùjimniãca Martynowa: ** prasłowiańsczi cząd w zôpadnym dzélu môlu Bôłtów (XII s. p.n.e.), ** nacëskanie italsczégò substratu, pòwstanié łużëcczi kùlturë, ** prasłowiańsczi cząd: nacëskanie irańsczé (V s. p.n.e.), ** zwënégòwanié zôpadny garnicë na Òdrze (V-III s. p.n.e.), ** łączba z [[Celtowie|Celatama]] w òkòlim [[Wrocław]]ia (III s. p.n.e.), ** pòczątczi naji erë: rozcygnienié słowiańsczi òbéndë pò [[Prypeć]]. * wedle Turbaczowa: ** pratatczëzna Słowianów nad westrzédnym Dunajã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowianie| ]] tjk8vsap4l42jbx1gzrg6kl6et8w7kv 0 3089 210946 208457 2026-08-11T10:28:25Z Terrus38 14026 210946 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lenguas eslavas occidentales.PNG|mały|Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] '''Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi''' to je jedna òd trzech grëpów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwò-]] ë [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczich]]), chtërną gôdô kòl 56 mln lëdzy w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]]. Grëpa zôpadnosłowiańsczich dialektów wëapartniła sã ju w cządze wanodżi lëdów, le dopiérze kòl VII w. mòże mòwic ò jich apartnoce. W cządze òd VII do X s. nastało jegò bënowé zjinaczenié na dwie etniczno-jãzëkòwé grëpë: [[lechicczé jãzëczi|lechicką]] ë [[sorbsczé jãzëczi|sorbską]], a w IX s. doszła jesz grëpa czesko-słowackô (przódë przódcë dzysdniowich Czechów ë Słowaków bëlë w òbrëmienim pôłniowich Słowianów, ale òdapartnieni òb przecyżkã [[Wãdżersczi jãzëk|Wãgrów]] sczerowalë sã w stronã zôpadnëch Słowianów). Czeskò-słowackô pòdgrëpa skłôdô sã z [[czesczi jãzëk|czesczégò]] ë [[słowacczi jãzëk|słowacczégò]] jãzëka, a téż [[Mòrawsczi jãzëk|mòrawsczégò etnolektu]], sorbską — dwa jãzëczi sorbsczé, a lechicką — [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] ë [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]]. ---- '''Régòwanié zôpadnosłowiańsczich jãzëków:''' :[[indoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::''zôpadnosłowiańsczé jãzëczi'' (kòl 56 mln) ::::[[pòłabsczé jãzëczi|pòłabsczi jãzëk]] † ::::[[pòmòrsczé jãzëczi]] (kòl 90 tës.) :::::[[kaszëbsczi jãzëk]] (kòl 90 tës.) ::::[[pòlsczi jãzëk]] (kòl 42,5 mln) ::::[[sorbsczé jãzëczi]] (kòl 70 tës.) :::::[[dólnosorbsczi jãzëk]] (kòl 15 tës.) :::::[[górnosorbsczi jãzëk]] (kòl 55 tës.) ::::[[czesczi jãzëk]] (kòl 10 mln) ::::[[słowacczi jãzëk]] (kòl 6 mln) ::::[[szląsczi jãzëk|szląsczi etnolekt]] (kòl 500 tës.; czãsto klasyfikòwóny jak pòlsczi dialekt) '''Òznôczeniô''': † — wëmiarłi jãzëk == Òbaczë téż == * [[słowiańsczé jãzëczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi| ]] 9ah3n0p3loenby1zy5gu533u8c4n08l 0 3090 210937 196664 2026-08-11T10:19:40Z Terrus38 14026 210937 wikitext text/x-wiki '''Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi''' – jedno z trzëch karnów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadno-]] ë [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczich]] jãzëków). Gôdô nima kòl 210 mln lëdzy w [[Pòrénkòwô Eùropa|Pòrénkòwi Eùropie]] ë Nordowi [[Azëjô|Azëji]]. ---- '''Régòwanié pòrénkòwòsłowiańsczich jãzëków:''' :[[jindoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::'''pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi''' (kòl 210 mln) ::::[[Krëwicze|jãzëk Krëwiczów]] &dagger; ::::[[stôrorusczi jãzëk|stôrorusczi]] &dagger; ::::[[biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]] (kòl 10 mln) ::::[[rusczi jãzëk|rusczi]] (kòl 160 mln) ::::[[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajinsczi]] (kòl 40 mln) :::::[[rusynsczi jãzëk|rusyńsczi]] '''Òznaczenia''': &dagger; - wëmarły jãzëk abò dôwnô historëcznô cządnica dzysdniowégò jãzëka {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi| ]] cob6js1szka7oo1r2ym1qencpqlrx4h 0 3094 210938 200520 2026-08-11T10:19:49Z Terrus38 14026 210938 wikitext text/x-wiki '''Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi''' – jedno z trzëch karnów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadno-]] ë [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczich]] jãzëków). Gôdô nim kòl 28 mln lëdzy przédnëm môlu w [[Balkane|Balkanach]]. ---- [[Òbrôzk:Dialectos de las lenguas eslavas meridionales.PNG|mały|330px|'''Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi''': {{legendi|#F11C2F|[[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]}} {{legenda|#FAD000|[[chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]]}} {{legenda|#3D9956|[[bòsniany jãzëk|bòsniany]]}} {{legenda|#343C99|[[černògorczi jãzëk|černògorczi]]}} {{legenda|#368EB9|[[serbsczi jãzëk|serbsczi]]}} {{legenda|#643C99|[[macedońsczi jãzëk|macedońsczi]]}} {{legenda|#C11F3F|[[bùlgarsczi jãzëk|bùlgarsczi]]}}]] '''Régòwanié pôłniowosłowiańsczich jãzëków:''' :[[jindoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::'''pôłniowosłowiańsczé jãzëczi''' (kòl 34 mln) ::::[[stôro-cerkwiowò-słowiańsczi jãzëk|stôro-cerkwiowò-słowiańsczi (stôrosłowiańsczi)]] † ::::[[cerkwiowòsłowiańsczi jãzëk|cerkwiowòsłowiańsczi]] †* ::::[[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]] (kòl 2 mln) :::::[[Prekmùrsczi jãzëk|prekmùrsczi]] (80 tys) :::::[[Réziansczi jãzëk|réziansczi]] (1500) ::::[[serbsczi jãzëk|serbsczi]] (kòl 9 mln) ::::[[chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] (kòl 7 mln) :::::[[hradsczi jãzëk|hradsczi]] (70 tys) :::::[[molizansczi jãzëk|molizansczi]] (3 tys) ::::[[bòsniany jãzëk|bòsniany]] (kòl 2 mln) ::::[[macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] (kòl 1,8 mln) ::::[[bùlgarsczi jãzëk|bùlgarsczi]] (kòl 9 mln) :::::[[Banat-bùlgarsczi jãzëk|banat-bùlgarsczi]] (15 tys) '''Òznôczenia''': †* - dôwny jãzëk, ale ùtrzëmany zwëkòwò w liturgiji, nôbòżnëch, filozófowich czë ùczałich tekstach == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi|Pôłniowòsłowiańsczé]] fu5xwrvodip58w7jj6hmsc1l50bxrey 0 3153 210876 204669 2026-08-10T19:35:14Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 210876 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=slovenčina| kraj, òbénda1= [[Słowackô]], [[Czeskô Repùblika]]| lëczba=6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpôdnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''Słowacczi jãzëk'''| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Słowackô]]| agencëjô=?| iso1=sk| |agencëjô=Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky| iso2=slo/slk| iso3=skl| sil=SLO| kòd=sk| znankównik=Słowackô| jãzëk=słowacczi|znankòwnik2=słowacczégò }} '''Słowacczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158}}</ref> ({{jãz.|sk}} ''slovenčina'', ''slovenský jazyk'') – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Słowacczi jãzëk je krótko krewny z [[czesczi jãzëk|czesczim]]. Słowacczé dialektë zacht so jinaczą midze sobą. Wëapraniô sã 3 karna dialektów: * '''pòrénkòwòsłowacczi''' (nôblëższi [[pòlsczi jãzëk|pòlsczémù jãzëkòwi]]), * '''westrzédnosłowacczi''' (mô wiele wëcmanowich céchów z [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pòłniowòsłowiańsczima jãzëkama]], òsoblëwie z [[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczim]]), * '''zôpadnosłowacczi''' (nôblëższi [[czesczi jãzëk|czesczémù jãzëkòwi]]). == Òbaczë téż == * [[Czesczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Slovak Kashubian-Slovak] * [https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ Môłi kaszëbskò – pòlskò – słowacczi słowôrz] * http://fripoinheffer.free.fr/album/europe/arles_gallery/imagepages/image64.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] ryhacmakrs2hxfbguh7h1ibpc7knab2 210944 210876 2026-08-11T10:22:56Z Terrus38 14026 210944 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=slovenčina| kraj, òbénda1= [[Słowackô]], [[Czeskô Repùblika]]| lëczba=6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Słowacczi jãzëk'''| alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]]| kraj, òbénda2=[[Słowackô]]| agencëjô=?| iso1=sk| |agencëjô=Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky| iso2=slo/slk| iso3=skl| sil=SLO| kòd=sk| znankównik=Słowackô| jãzëk=słowacczi|znankòwnik2=słowacczégò }} '''Słowacczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158}}</ref> ({{jãz.|sk}} ''slovenčina'', ''slovenský jazyk'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Słowacczi jãzëk je krótko krewny z [[czesczi jãzëk|czesczim]]. Słowacczé dialektë zacht sã jinaczą midzë sobą. Wëapartniwô sã 3 karna dialektów: * '''pòrénkòwòsłowacczé''' (nôblëższé [[pòlsczi jãzëk|pòlsczémù jãzëkòwi]]), * '''westrzédnosłowacczé''' (mô wiele pòspólnëch znanków z [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczima jãzëkama]], òsoblëwie ze [[słoweńsczi jãzëk|słoweńsczim]]), * '''zôpadnosłowacczi''' (nôblëższi [[czesczi jãzëk|czesczémù jãzëkòwi]]). == Òbaczë téż == * [[Czesczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Slovak Kashubian-Slovak] * [https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ Môłi kaszëbskò – pòlskò – słowacczi słowôrz] * http://fripoinheffer.free.fr/album/europe/arles_gallery/imagepages/image64.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] jdpuzd2083mu5g8tkl9pwnkaohsuwey 0 3183 210857 204043 2026-08-10T15:51:56Z Iketsi 3254 [[]] 210857 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Reino de España | miono = Królestwò Szpańsczi | miono-genitiw = Szpańsczi | fana = Flag of Spain.svg| herb = Coat of Arms of Spain.svg | na karce = LocationSpain.png| mòtto = Plus Ultra<br>(Wcąg dali) | jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]], [[Katalońsczi jãzëk|katalońsczi]], [[Baskijsczi jãzëk|baskijsczi]], [[Oksitańsczi jãzëk|oksitańsczi]], [[Galicejsczi jãzëk|galicejsczi]], [[Aragońsczi jãzëk|aragońsczi]] | stolëca = Madrit | fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia | wiéchrzëzna = 505.990 | procent-wòdë = 0,6 | lëdztwò = 46.300.000 | rok = 2017 | dëtk = Euro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 12 paźdzerzdnika | himn = La Marcha Real<br>(Królewsczi Marsz) <center>[[Òbrôzk:Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg]]</center> | kòd = ES, ESP | Internet = .es | telefón = +34 |Mònarcha=Filip VI|Premiéra=Pedro Sánchez|aùtowi kòd=E }} '''Szpańskô''' ({{jãz.|es}} ''España'') – państwò w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë [[NATO]]. Aùtonomicznëmi dzélami Szpańsczi są [[Aragoniô]], [[Galicia|Galicëjô]], [[Katalońskô]], [[Kraj Basków]] i [[Kanarijné Òstrowë]]. Stolëcą Szpańsczi je [[Madrit]]. Szpańskô je kònstitucyjną mònarchią, ë królã je Filip VI z dinastii Bùrbònów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Spain topo.jpg|Topografiô Szpańsczi Òbrôzk:Spain Köppen.svg|Klimat Szpańsczi w skalë Köppena Òbrôzk:Population per km2 by municipality in Spain (2018).svg|Pòpulacjô Szpańsczi na kwadratowi kilométer wedle szpańsczich gardów Òbrôzk:Distribución de la población extranjera en España (2005).png|Zagrańczne lëdztwò w Szpańsczi Òbrôzk:Spain languages-en.svg|Jãzëkòwô kôrta Szpańsczi </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sagrada Família. Façana del Naixement (cropped).jpg|Kòscół Sagrada Família w Barcelonie Òbrôzk:01 Paella Valenciana original.jpg|Paella, jedno z tradicjowëch daniów Òbrôzk:Pablo picasso 1 (cuadrado).jpg|[[Pablo Picasso]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Pòrtugalskô]] * [[Andorra]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.spain.info/ Official tourism portal for Spain] * [http://eltiempo.growiktionary.org Weather forecast for Spain] {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szpańskô| ]] 66phe5utiu23oxuhhcwd3pfys4tu5gy 0 3789 210939 204668 2026-08-11T10:20:18Z Terrus38 14026 210939 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=Čeština| kraj, òbénda1= [[Czeskô Repùblika]], [[Słowackô]]| lëczba=12 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[Słowiańsczé jãzëczi]] **[[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpadnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''czesczi jãzëk'''| alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Czeskô Repùblika]]| agencëjô=?| iso1=cs| iso2=cze/ces| iso3=ces| sil=CES| kòd=czc| znankównik=Czeskô Repùblika| jãzëk=czesczi|znankòwnik2=czesczégò }} [[Òbrôzk:Map of Czech language.svg|mały|Czesczi jãzëk]] '''Czesczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158|2026-03-23}}</ref> ({{jãz.|cs}} ''čeština'', ''český jazyk'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. == Òbaczë téż == * [[Słowacczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://cs.wikipedia.org/ Czeskô Wikipedijô] * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Czech Kashubian-Czech] * [http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2010_num_88_3_7799?q=kashubian Czech] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czesczi jãzëk]] rm6e11llnmuyvmf5yooafljznedkqud 0 4362 210940 205402 2026-08-11T10:20:30Z Terrus38 14026 210940 wikitext text/x-wiki '''Dólnosorbsczi jãzëk''' abò '''dólnołużëcczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2017|116}}</ref><ref>{{RKJ|2023|132}}</ref> ({{jãz.|dsb}} ''dolnoserbšćina'', ''dolnoserbska rěc'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Jednim z ùsôdzców piszącëch w dólnosorbsczim - dolmôcz kaszëbsczi pòézëji [[Alojzy Nôgel|A. Nôgla]] – béł [[Mětšk Frido]]. Dólnołużëcczi jãzëk je pòdobny do [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]]. [[Dólné Łuzëce]] mają stolëcã w [[Chòcébùż]]u. {| class="wikitable prettytable" ! colspan="34" | Abecadło |- | a | b | c | č | ć | d | e | ě | f | g | h | ch | i | j | k | ł | l | m | n | ń | o | p | r | ŕ | s | š | ś | t | u | w | y | z | ž | ź |- | A | B | C | Č | Ć | D | E | Ě | F | G | H | Ch | I | J | K | Ł | L | M | N | Ń | O | P | R | Ŕ | S | Š | Ś | T | U | W | Y | Z | Ž | Ź |} == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Górnosorbsczi jãzëk]] * [[Kaszubi wczoraj i dziś (wëstawa)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sorbsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] dg82idrqpct165p5pmzr1ma3fz81qg0 0 4363 210941 209366 2026-08-11T10:20:39Z Terrus38 14026 210941 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Niža Wjes – wjesna tafla.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Frencel 1706.jpg|mały]] '''Górnosorbsczi jãzëk''' abò '''górnołużëcczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2017|116}}</ref><ref>{{RKJ|2023|132}}</ref> ({{jãz.|hsb}} ''hornjoserbšćina'', ''hornjoserbsce'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Dzece w katolëcczëch rodzëznach jesz gôdają tim jãzëkiem. Baro znónym łużëcczim Serbem je Stanisław Tilich (pò miem. Stanislaw Tillich), ùr. 1959 rokù. To béł òd 2008 do 2017 rokù premiéra [[Saksë|Saksów]]. Pòzdrôwiôł w górnołuzëcczim jãzëkù papiéż [[Jan Paweł II]]. Ò tich łużëcczich Serbach nie zabôczëł téż papież [[Benedikt XVI]]. Tam gdze mieszkają łużëcczi katolëcë (midzë [[Bùdzyszin|Bùdzyszënã]] a [[Kamińc]]ã) je górnosorbsczi jãzëk ùziwóny przez wszëtczé pòkòlenia w codniowi mòwie (kòl 8000 lëdzy). Górnołużëcczi jãzëk szlachùje za kaszëbsczim, np. słowa: [[kana]], [[kara]], [[Domôcy kóń|kóń]], [[krosna]], [[łosos]], [[zwón]] pisze sã tak samò pò górnołużëckù i pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. == Przëmiôr ùżëcô == === Òjcze nasz === :Wótče naš, :kiž sy w njebjesach. :Swjeć so Twoje mjeno. :Přińdź Twoje kralestwo. :Stań so Twoja wola, :kaž na njebju, :tak na zemi. :Wšědny chlěb naš daj nam dźens. :Wodaj nam naše winy, :jako my tež wodawamy swojim winikam. :A njewjedź nas do spytowanja, :ale wumóž nas wot złeho. :Amen. == Òbaczë téż == * [[Dólnosorbsczi jãzëk]] * [[Kaszubi wczoraj i dziś (wëstawa)]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016. * G. Stone: Upper Sorbian-English Dictionary, Bautzen/Budyšin: Domowina. 2003. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=5Oi574CYQpo|tit=Swjedźenska drasta katólskich serbow|k=Michał Cyž|d=2012-04-13|jaz=dsb|archive=https://web.archive.org/web/20260723171508/https://www.youtube.com/watch?v=5Oi574CYQpo}} * [http://www.boehmak.de/ Miemieckò-górnosorbsczi słowôrz] * [http://www.witaj-sprachzentrum.de/obersorbisch/sb/ WITAJ] * [http://enricu.wordpress.com/webova-kavarna/kurs-serbskeje-rece-kurz-luzicke-srbstiny/ Kurs serbskeje rěče], wšě serbske dialogi z wučbnicy ''Curs practic de limba sorabă'' * [https://web.archive.org/web/20131225003733/http://www.witaj-sprachzentrum.de/index.php/hsb/linki lënczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sorbsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] 9jhaw18r3yjv6k78n44nv3sb1ok2pom 0 4373 210945 28157 2026-08-11T10:23:22Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] 210945 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 0 4612 210874 207320 2026-08-10T19:32:34Z Iketsi 3254 gazetakaszubska.org; |k=Kaszëbë i swiat|jaz=csb 210874 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donald Tusk 2013-12-19.jpg|mały|Donôld Tusk (2013)]] '''Donôld Frãcëszk Tusk''' ({{jãz.|pl}} '''Donald Franciszek Tusk'''; ùr. [[22 łżëkwiata]] [[1957]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòlsczi pòlitikôrz, òd 2023 przédnik Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Rzeczpòspòliti Pòlsczi]] (wczasni w latach 2007–2014). == Biografiô == Ùrodzył sä 22 łżekwiata 1957 roku w familie gduńsczich [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Jego òjc béł stolarzã. Ùmarł, czedë Donôld Tusk kùńcził spòdleczną szkòłã. [[Józef Tusk]] Òpa ze stronë òjc béł żôłnérz. Maturã Donôld Tusk zdôł w Gduńskù w I Òglowòsztôłcącym Liceùm, pò czim zaczął sztuderowac historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Uniwersytece]]. Wczas zaangażowôł sã w òpòzycëjne dzejanie procëm kòmùnistóm. Jakno sztudéra ùczestnicził w twòrzenim Sztudérsczich Kòmitetów „[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnoscë]]”. Sztuderowanie skùńcził w czerwińcu 1980 rokù. W tim samim rokù stôł sã jinicjatorã i pierszim liderã Niezależnégò Zrzeszeniô Pòlsczich Sztudérów. Pôrã miesąców późni óstôł szefã „Solidarnoscë” w Mòrsczi Wëdawiznie i gazétnikã wëdówónégò przez związk tidzenika „Samorządność”. W [[Wòjnowi stón|wòjnowim stanie]] redagòwòł gazétë nielegalno, a robił na swòjã familiã jakno „jindustralny alpinista” w spółdzelnie „Świetlik”, założóny przez jegò przëjacela, [[Macéj Płażińsczi|Maceja Płażińsczégò]]. Ju òd wczasnëch lat 90. Tusk je zaangażowóny w òglowòpòlską pòlitikã. Béł jednym z załóżców wòlnorënkòwi partie Liberalno-Demòkraticzny Kòngres. W 1991 dostôł sã do [[Sejm|Sejmù]], ale stracył mandat w 1993, pò welacjach, w jaczich Liberalno-Demòkraticzny Kòngres nie przedobéł welownégò progù. W 1994 Kòngres sparłãcził sã z Demòkraticzną Ùnią i pòwòłónô òsta Ùnia Wòlnoscë. W 1997 Tusk dostôł sã do [[Senat Rzeczpòspòliti Pòlsczi|Senatu]] i òstôł jegò wicemarszôłkã. W 2001 béł jednym z załóżców jesz jedny centroprawicowi liberalni partie – [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] (PO), z lëstë jaczi zôs dostôł sã do Sejmù i òstôł jegò wicemarszôłkã<ref>[https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk Donôld Tusk w encyklopedie Britannica]</ref>. W 2005 startowôł w welacjach na prezydenta Pòlsczi Repùbliczi, w chtërnëch òstateczno przegrôł z kańdidatã PiS [[Lech Kaczińsczi|Lechã Kaczińsczim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070211071631/http://prezydent2005.pkw.gov.pl/PZT/PL/WYN/W/index.htm ''Wëniczi głosowaniô'']</ref>. W 2007 òbjimnął stanowiskò przédnikã Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W 2011 Òbëwatelskô Platfòrma dobëła w parlameńtarnëch welacjach i Tusk stôł sã pierszim pólsczim premierã òd ùpôdkù kòmùnizmù, chtërny zachòwôł swòją fùnkcjã pò welowanim. Z fùnkcji premiera ùstąpił w 2014. Òd 2014 do 2019 béł przédnikã [[Eùropejskô Radzëzna|Eùropejsczi Radzëznë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210908103900/https://www.consilium.europa.eu/en/european-council/former-euco-presidents/summary-of-donald-tusk-presidency/ ''Donald Tusk, former president of the European Council, 2014–2019'']</ref>. Je wespółzałóżcą i liderã [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]]. 20 lëstopadnika 2019 òstôł wëbróny przédnikã Eùropejsczi Lëdowi Partie (EPP). 3 lëpińca 2021 pòwrócył do pólsczi pòliticzi i zôs òbjimnął przédnictwò w Òbëwatelsczi Platfòrmie (chtërny liderã béł ju w latach 2003–2014). Pò parlameńtarnëch welacjach w 2023 stwòrził kòalicyjny rząd, 12 gòdnika 2023 Sejm wëbrôł gò na przédnika Radzëznë Ministrów. == Tusk i Kaszëbi == W latach 80. béł jednym z nôblëższëch wespółrobòtników [[Lech Bądkòwsczi|Lecha Bądkówsczégò]], pisarza, przëwódcë kaszëbsczi rësznotë. Pòd jegò wpłiwã Tusk rozwijôł kaszebskó-pòmòrską pòliticzną dejã. Donôld Tusk wiele razë głośno i òtwôrce przëznôwôł sã do swóji kaszëbiznë. Béł aktiwnym nóleżnikã Kaszebskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, bez jaczis czas robił w redakcje „[[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]]”, dze przëczëniôł sã midzë jinszima do wëdanió teczków [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. 12 czerwińca 1992 rokù na II Kaszëbsczim Kóngresu w Gduńskù Tusk wëgłosył referat „Pòmòrskô jideja redżionalnô jakò pòliticzné zadanié”, w jaczim pòkôzywôł mòżlëwé czerënczi rozwijaniô kaszëbsczi tożsamòscë w òdrodzony Rzeczpòspòliti. W 2006 òstôł wëróżniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] przede wszëtczim za głosné i pùblëczné przëznôwanié sã do bëcô Kaszëbą w òglowòpòlsczich mediach<ref>''Medale Stolema'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.</ref>. Jakò nôleżnik pólsczégò parlameńtu Tusk dzejôł w [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno|Kaszëbsczim Parlamentarnym Karnie]]. Tusk je téż aùtorã serie ksążków ò Pòmorzim: „Béł so Gduńsk”, „Gduńsk 1945”, „Stôri Sopòt”, „Kronika XX stalata w Gduńskù”. Béł téż aùtorã tekstów wëdóny w 1985 przez wëdawiznã Sport i Turystyka ksążczi ò titule „Pojezierze Kaszubskie”<ref>Jerzy Baranowski, Donald Tusk, ''Pojezierze Kaszubskie'', Warszawa: Sport i Turystyka, 1985. ISBN 83-217-2494-9</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col1= === Pòłączoné témë === * [[Medal Stolema]] |col2= === Jiné pòlsczi pòliticë === {{#categorytree:Pòlsczi pòliticë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Paülena Zölewskö, ''Jinicjator i lider'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 42–43. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260810193028/http://www.gazetakaszubska.org/56930/donald-tusk-dziekowal-wyborcom-kaszubom ''Donald Tusk dziękował wyborcom, PO i Kaszubom''] * {{YouTube|v=d1QlpMV1lMo|tit=Sztatus kaszëbsczégò zagrożony?|k=Kaszëbë i swiat|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Tusk, Donald}} [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|T]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pòliticë]] b7a8vdcuazlpr3dxqk83nwg1ar5f4u5 210875 210874 2026-08-10T19:33:24Z Iketsi 3254 -col 210875 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donald Tusk 2013-12-19.jpg|mały|Donôld Tusk (2013)]] '''Donôld Frãcëszk Tusk''' ({{jãz.|pl}} '''Donald Franciszek Tusk'''; ùr. [[22 łżëkwiata]] [[1957]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòlsczi pòlitikôrz, òd 2023 przédnik Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Rzeczpòspòliti Pòlsczi]] (wczasni w latach 2007–2014). == Biografiô == Ùrodzył sä 22 łżekwiata 1957 roku w familie gduńsczich [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Jego òjc béł stolarzã. Ùmarł, czedë Donôld Tusk kùńcził spòdleczną szkòłã. [[Józef Tusk]] Òpa ze stronë òjc béł żôłnérz. Maturã Donôld Tusk zdôł w Gduńskù w I Òglowòsztôłcącym Liceùm, pò czim zaczął sztuderowac historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Uniwersytece]]. Wczas zaangażowôł sã w òpòzycëjne dzejanie procëm kòmùnistóm. Jakno sztudéra ùczestnicził w twòrzenim Sztudérsczich Kòmitetów „[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnoscë]]”. Sztuderowanie skùńcził w czerwińcu 1980 rokù. W tim samim rokù stôł sã jinicjatorã i pierszim liderã Niezależnégò Zrzeszeniô Pòlsczich Sztudérów. Pôrã miesąców późni óstôł szefã „Solidarnoscë” w Mòrsczi Wëdawiznie i gazétnikã wëdówónégò przez związk tidzenika „Samorządność”. W [[Wòjnowi stón|wòjnowim stanie]] redagòwòł gazétë nielegalno, a robił na swòjã familiã jakno „jindustralny alpinista” w spółdzelnie „Świetlik”, założóny przez jegò przëjacela, [[Macéj Płażińsczi|Maceja Płażińsczégò]]. Ju òd wczasnëch lat 90. Tusk je zaangażowóny w òglowòpòlską pòlitikã. Béł jednym z załóżców wòlnorënkòwi partie Liberalno-Demòkraticzny Kòngres. W 1991 dostôł sã do [[Sejm|Sejmù]], ale stracył mandat w 1993, pò welacjach, w jaczich Liberalno-Demòkraticzny Kòngres nie przedobéł welownégò progù. W 1994 Kòngres sparłãcził sã z Demòkraticzną Ùnią i pòwòłónô òsta Ùnia Wòlnoscë. W 1997 Tusk dostôł sã do [[Senat Rzeczpòspòliti Pòlsczi|Senatu]] i òstôł jegò wicemarszôłkã. W 2001 béł jednym z załóżców jesz jedny centroprawicowi liberalni partie – [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] (PO), z lëstë jaczi zôs dostôł sã do Sejmù i òstôł jegò wicemarszôłkã<ref>[https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk Donôld Tusk w encyklopedie Britannica]</ref>. W 2005 startowôł w welacjach na prezydenta Pòlsczi Repùbliczi, w chtërnëch òstateczno przegrôł z kańdidatã PiS [[Lech Kaczińsczi|Lechã Kaczińsczim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070211071631/http://prezydent2005.pkw.gov.pl/PZT/PL/WYN/W/index.htm ''Wëniczi głosowaniô'']</ref>. W 2007 òbjimnął stanowiskò przédnikã Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W 2011 Òbëwatelskô Platfòrma dobëła w parlameńtarnëch welacjach i Tusk stôł sã pierszim pólsczim premierã òd ùpôdkù kòmùnizmù, chtërny zachòwôł swòją fùnkcjã pò welowanim. Z fùnkcji premiera ùstąpił w 2014. Òd 2014 do 2019 béł przédnikã [[Eùropejskô Radzëzna|Eùropejsczi Radzëznë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210908103900/https://www.consilium.europa.eu/en/european-council/former-euco-presidents/summary-of-donald-tusk-presidency/ ''Donald Tusk, former president of the European Council, 2014–2019'']</ref>. Je wespółzałóżcą i liderã [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]]. 20 lëstopadnika 2019 òstôł wëbróny przédnikã Eùropejsczi Lëdowi Partie (EPP). 3 lëpińca 2021 pòwrócył do pólsczi pòliticzi i zôs òbjimnął przédnictwò w Òbëwatelsczi Platfòrmie (chtërny liderã béł ju w latach 2003–2014). Pò parlameńtarnëch welacjach w 2023 stwòrził kòalicyjny rząd, 12 gòdnika 2023 Sejm wëbrôł gò na przédnika Radzëznë Ministrów. == Tusk i Kaszëbi == W latach 80. béł jednym z nôblëższëch wespółrobòtników [[Lech Bądkòwsczi|Lecha Bądkówsczégò]], pisarza, przëwódcë kaszëbsczi rësznotë. Pòd jegò wpłiwã Tusk rozwijôł kaszebskó-pòmòrską pòliticzną dejã. Donôld Tusk wiele razë głośno i òtwôrce przëznôwôł sã do swóji kaszëbiznë. Béł aktiwnym nóleżnikã Kaszebskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, bez jaczis czas robił w redakcje „[[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]]”, dze przëczëniôł sã midzë jinszima do wëdanió teczków [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. 12 czerwińca 1992 rokù na II Kaszëbsczim Kóngresu w Gduńskù Tusk wëgłosył referat „Pòmòrskô jideja redżionalnô jakò pòliticzné zadanié”, w jaczim pòkôzywôł mòżlëwé czerënczi rozwijaniô kaszëbsczi tożsamòscë w òdrodzony Rzeczpòspòliti. W 2006 òstôł wëróżniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] przede wszëtczim za głosné i pùblëczné przëznôwanié sã do bëcô Kaszëbą w òglowòpòlsczich mediach<ref>''Medale Stolema'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.</ref>. Jakò nôleżnik pólsczégò parlameńtu Tusk dzejôł w [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno|Kaszëbsczim Parlamentarnym Karnie]]. Tusk je téż aùtorã serie ksążków ò Pòmorzim: „Béł so Gduńsk”, „Gduńsk 1945”, „Stôri Sopòt”, „Kronika XX stalata w Gduńskù”. Béł téż aùtorã tekstów wëdóny w 1985 przez wëdawiznã Sport i Turystyka ksążczi ò titule „Pojezierze Kaszubskie”<ref>Jerzy Baranowski, Donald Tusk, ''Pojezierze Kaszubskie'', Warszawa: Sport i Turystyka, 1985. ISBN 83-217-2494-9</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Medal Stolema]] |col2= === Jiné pòlsczi pòliticë === {{#categorytree:Pòlsczi pòliticë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Paülena Zölewskö, ''Jinicjator i lider'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 42–43. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260810193028/http://www.gazetakaszubska.org/56930/donald-tusk-dziekowal-wyborcom-kaszubom ''Donald Tusk dziękował wyborcom, PO i Kaszubom''] * {{YouTube|v=d1QlpMV1lMo|tit=Sztatus kaszëbsczégò zagrożony?|k=Kaszëbë i swiat|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Tusk, Donald}} [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|T]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pòliticë]] a79drwjx7klu3zxhwpe0lwaou0oq8np 0 5189 210878 206425 2026-08-10T19:37:46Z Iketsi 3254 - → – 210878 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|mały]] '''Katolëcczi Kòscół''' (rzimsczégò òbrządkù) – nôwikszô na swiece [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańskô]] wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné [[Katolëcëzna|katolëcëzną]]. Pierszi w nim je [[Biskùp Rzimù]] – Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium [[Biskùp|biskùpów]] z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Léón XIV. Katolëcczi Kòscół je dzysô na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] dominëjącą religiją, wikszosc [[Kaszëbi|Kaszëbów]] je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż [[Jan Paweł II]] w [[Gdiniô|Gdini]] i [[Sopòt|Sopóce]]. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. [[Kaszëbsczi jãzëk]] do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata. Wiele Kaszëbów i ni leno òni – w tim kòscele – mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò [[Kònstantin Dominik|Kònstantina Dominika]] na wôłtôrze. Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Small crucifix.jpg|Môłi [[Krziż]] Òbrôzk:Pope Leo XIV 3 (3x4 cropped) (2).jpg|[[Papiéż]] [[Léón XIV]] Òbrôzk:Leonardo da Vinci (1452-1519)_-_The Last Supper (1495-1498).jpg| Òbrôzk:Perugino_-_Entrega de las llaves a San Pedro (Capilla Sixtina, 1481-82).jpg| Òbrôzk:President Ronald Reagan and Nancy Reagan Meeting with Pope John Paul Ii at The Papal Library Vatican Pontifical Palace During Visit to The Vatican_-_DPLA_-_5f33de6fe59d61cb712405563ab04adc.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Watikan]] * [[Papiéż]] * [[Luce (maskòtka)]] ** [[Katolëcczi Kòscół Armeńsczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Bizantińskò-Słowacczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Syrijsczégò Òbrządkù]] * [[Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice]] * [[Prawòsławié]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół| ]] h31kmxyiknj64tilnsyjhwtdbf8p3jp 0 5240 210866 199108 2026-08-10T16:43:30Z Iketsi 3254 Galeriô 210866 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carl von Linné.png|mały|Karol Linneùsz (1775)]] '''Karól Linneùsz''' (ùr. 1707 rokù – ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë [[kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczimù jastrownikòwi]] (''Ranunculus cassubicus'' L.) czë [[kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] (''Vicia cassubica'' L.). Òn napisôł m. jin. ''Species plantarum''. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô. W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w [[Lapòniô|Lapònii]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|Karol Linneùsz w Lapònii Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|''Species plantarum'' (1753) Òbrôzk:Linne CoA.jpg| Òbrôzk:Karte Linne.png| Òbrôzk:CarlvonLinne house.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jakùb Breyne]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358756#page/177/mode/1up ''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] m6h121zgyjvehoa8u6noikjvik5mg6w 0 5588 210864 193199 2026-08-10T16:38:13Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 210864 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Betula pendula Finland.jpg|mały|Bardówkòwaté brzózczi – las]] '''Bardówkòwatô brzózka''' (''Betula pendula'' Roth. abò ''Betula verrucosa'' Ehrh.) – drzéwiã z rodzëznë brzózkòwatëch (''Betulaceae'' Gray). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òb [[zymk]] mòże z ti brzózczi zbierac sok. [[Kaszëbi]] ją bierzą do strojeniô na [[Bòżé Cało]]. To mùszi bëc stôri zwëk, bò ju w 1767 rokù ni miałë bëc wycynóné młodé brzózczi do òbstrojeniô chëczów. == Lëteratura == *Dzieje gminy Sierakowice : oprac. zbiorowe / pod red. Andrzeja Grotha ; oprac. Józef Borzyszkowski [et al.].Gdańsk : Wydawnictwo "Marpress", 2008, str. 92. *Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 50. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.igipz.pan.pl/tl_files/igipz/ZGiK/projekty/UHI/Zmiany_klimatu.pdf m.jin. brzózczi] * [http://www.rpdp.hostingasp.pl/Trees/UI/TreeFormRO.aspx?tID=600] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brzózkòwaté]] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] fadwejvfa7c8wvxvlijbdjnlf73vvec 0 5596 210863 193198 2026-08-10T16:37:54Z Iketsi 3254 - → – ; – to je → – 210863 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ledum palustre - Skalee vel crensh.jpg|mały|Bagnowiczé]] '''Bagnowiczé''' abò '''mòtownik''' (''Rhododendron tomentosum'') – roscëna z rodzëznë wrzosowatëch (''Ericaceae''). Òno rosce m. jin. w błotach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. w [[Stajszewsczé Błoto|Stajszewsczich Błotach]]. Np. z jegò lëstów wëdzélają sã eterowé òléjczi, co mòcno pôchną i òd nich mòże sã zakrącëc w głowie. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] jpopd7e2p6gxdhhy8f872l264ej0ayw 0 5739 210862 161137 2026-08-10T16:37:33Z Iketsi 3254 – to je → – 210862 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Galeobdolon luteum0.jpg|mały|Pszczelnik]] '''Pszczelnik''' (''Galeobdolon luteum'') – wielelatnô roscëna z rodzëznë głëszkòwatëch (''Lamiaceae''). {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] d3r7jv75udh1robmpgqtqomwgnb3ugc 0 5873 210868 193201 2026-08-10T16:48:29Z Iketsi 3254 Galeriô 210868 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sambucus ebulus — Flora Batava — Volume v18.jpg|mały|Bes]] '''Bes''' (''Sambucus'' L. ) – szlach roscënów z rodzëznë besowatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce [[czôrny bes]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sambucus nigra-fruit001.jpg|Brzôd czôrnégò besu Òbrôzk:Elder flowers, Sambucus nigra_-_geograph.org.uk_-_841561.jpg|Kwiatë czôrnégò besu </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] tesi8cedqmmtt4r66sd5m622lfmztrc 0 6386 210865 193200 2026-08-10T16:38:22Z Iketsi 3254 – to je → – 210865 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Begonia Semperflorens Mendel.jpg|mały|Begonijô]] '''Begonijô''' – szlach roscënów z rodzëznë begonijowatëch. Òne są czasem pòsadzoné na grobach [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] nhoxj41m7lncg80ycsq2co3075bq39l 0 6522 210891 210070 2026-08-11T00:24:34Z Iketsi 3254 Dofùlowanié 210891 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Burczybas z kolekcji Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach.jpg|mały]] '''Bùrczibas'''<ref>{{sloworz.org|20927|23681}}</ref>, '''mrëczk'''<ref>https://chmielno.naszgok.pl/kaszubskie-instrumenty-ludowe/mreczk-burczybas</ref> abò '''burczybas''' – jinstrument zrobiony z bùsczi pò bómkach (abò môłi beczczi) i kóńsczich włosów. Do graniô na nim je trzeba trzech lëdzy (jeden mòcno trzimô pód pôchą bùskã, drëdżi pòléwô włosë, a trzecé za nie pòcygô). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rôz czedës [[Trzej królowie]] mielë bùrczibas, bò "Trzej królowie bez bùrczibasa, to nie są żódné królowie". == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.VII (1976), s. 28 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://cyfrowearchiwum.amu.edu.pl/archive?main=kartuzy&page=2 Òbrôzk] – Zespół „Kartuzy”, gra na burczybasie. V Ogólnopolski Festiwal Folklorystyczny, Płock, 17-19 VI 1971 r. * [https://archive.org/details/aporee_27935_32196 Hopowo, Polska - Burczybasy, old Kashubian instrument] – [[Dźwiękohistorie]] na archive.org * {{YouTube|v=R2S1EZL1hx0|list=PL4ACDE28835FBFCA1|tit=Kazsubskie nuty/ kaszubskie piosenki / Kashubian songs / Poland (folklore) 21|k=musicprag}} * {{YouTube|v=Nk9BL1EEGxQ|tit=Burczybas|k=iimajka|jaz=pl}} – „Pokaz gry na burczybasie w wykonaniu Andrzeja Olszewskiego z Sierakowic.” * {{YouTube|v=A4nbhVpnUM4|tit=Gra na burczybasie|k=iimajka|jaz=pl}} – „W wykonaniu Andrzeja Olszewskiego, kaszubskiego regionalisty, mistrza tabaki, a także gry na diabelskich skrzypcach :)” * http://www.europeana.eu/portal/record/09404/AA09B2990ED5E3A1521A768B213540AAEF51659F.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné instrumentë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 9vb2tci0yal1h40l4rp0mms9ikimmxs 210895 210891 2026-08-11T01:04:06Z Iketsi 3254 + 210895 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Burczybas z kolekcji Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach.jpg|mały]] '''Bùrczibas'''<ref>{{sloworz.org|20927|23681}}</ref>, '''mrëczk'''<ref>https://chmielno.naszgok.pl/kaszubskie-instrumenty-ludowe/mreczk-burczybas</ref> abò '''burczybas''' – jinstrument zrobiony z bùsczi pò bómkach (abò môłi beczczi) i kóńsczich włosów. Do graniô na nim je trzeba trzech lëdzy (jeden mòcno trzimô pód pôchą bùskã, drëdżi pòléwô włosë, a trzecé za nie pòcygô). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rôz czedës [[Trzej królowie]] mielë bùrczibas, bò "Trzej królowie bez bùrczibasa, to nie są żódné królowie". == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.VII (1976), s. 28 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://cyfrowearchiwum.amu.edu.pl/archive?main=kartuzy&page=2 Òbrôzk] – Zespół „Kartuzy”, gra na burczybasie. V Ogólnopolski Festiwal Folklorystyczny, Płock, 17-19 VI 1971 r. * [https://archive.org/details/aporee_27935_32196 Hopowo, Polska - Burczybasy, old Kashubian instrument] – [[Dźwiękohistorie]] na archive.org * {{YouTube|v=_oRapCu_fDE|tit=Warsztaty „Jak powstaje burczybas”|k=@NIMiTPolska}} * {{YouTube|v=R2S1EZL1hx0|list=PL4ACDE28835FBFCA1|tit=Kazsubskie nuty/ kaszubskie piosenki / Kashubian songs / Poland (folklore) 21|k=musicprag}} * {{YouTube|v=Nk9BL1EEGxQ|tit=Burczybas|k=iimajka|jaz=pl}} – „Pokaz gry na burczybasie w wykonaniu Andrzeja Olszewskiego z Sierakowic.” * {{YouTube|v=A4nbhVpnUM4|tit=Gra na burczybasie|k=iimajka|jaz=pl}} – „W wykonaniu Andrzeja Olszewskiego, kaszubskiego regionalisty, mistrza tabaki, a także gry na diabelskich skrzypcach :)” * http://www.europeana.eu/portal/record/09404/AA09B2990ED5E3A1521A768B213540AAEF51659F.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné instrumentë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] glbgl9sb380ev0vo559vdpxust4kbgy 0 6763 210889 205504 2026-08-10T23:26:59Z Iketsi 3254 werifikacje 210889 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Kawa''' to napitk zrobiony z pôlonych zôrnów [[kawowiec|kawowca]]. Je jedną z wôżnych smaczników na swiece òd 340 lat i przednym zdrojem [[kofejina|kofejinë]]. Kawa dzejô pòbudzającô i pòkrzésô, przërëchlewô przemianô materii i zwiékszó mëslenié. Pòchòdzy z [[Etiopia|Etiopii]]. W [[Europa|Europie]] pòjawiła sã òko XVI wiekù.[[Òbrôzk:Coffee beans - ziarna kawy.jpg|mały|Zôrna kawë]] == Skądk pòchòdzy pòzwa? == Pòzwa kawë pòchodô òd arabsczégò słowa '''quahwah''' co òznoczô '''wino'''. Dokładno etymologiô kawë nie je znónô. Przëjimô sã, że pòzwa wëprowôdzô znónégò regionu [[Kaffa]] w Etiopii. Dwa nôwikszi kraje, w chternych uprôwiô sã kawa to [[Brazyliô]] i [[Wietnam]]. Trzecy môl zajimô [[Kòlumbiô]]. Do Pòlsczi kawa dotarła pôd kùnc XVII wiekù òd [[Turk|Turków]]. Lubòtnikama kawë był [[Jón III Sobiesczi]][[Òbrôzk:Schultz John III Sobieski with the Order of the Holy Spirit.png|mały|Jan III Sobieski]] i [[Bohdan Chmielnicczi]]. Kawa zrobiła sã popùlarnô na przełómie XVII i XVIII w. Móda na picé kawë ògarnô [[Gduńsk]], gdze pówstałé pierwszi kawnice zwóny kafehanzami. Pòtemu rozszérzëła sã na cały krôj. == Órtë kawë == Na swiece znónych je 500 ôrtów i 6000 òtmianów. Do wërobu kawë ùżiwô sã 4 ótmianë, nôbarżi znóny to : [[Coffea Arabica]] i [[Coffea Robusta]]. Kawa dostãpnô je w postacejô: * kawë w zôrnach * rozpusceniowô kawa * liofilizowanô kawa [[Òbrôzk:Coffe.jpg|mały|Zôrna kawë]] == Spòsobë pòdôwanié kawë == [[Òbrôzk:Cup-o-coffee-simple.svg|mały|czôrnô kawa]] * [[Caffe Latte]] * [[Caffe Correto]] * [[Caffe Mocca]] * [[Cappucino]] * [[Espresso]] * [[Irish Coffe]] * [[Kawa z mlékã]] * [[Czôrnô Kawa]] * ''cëtat''<ref>Elisabeth Bangert, ''Kawa'', Warszawa 2009</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110829213607/http://www.kawiarnie.pl/ dobre kawë] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pitczi]] elqua6un86kgb6y79za7y72boedah4n 0 7006 210923 210814 2026-08-11T02:14:29Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 210923 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stokrotka logo.png|mały|Logò Stokrotczi]] '''Stokrotka''', fùl miono '''Stokrotka sp. z o.o.''' – séc supermarketów słëchającô wëcmaniznie Emperia Holding, jaczi gwôscëcelã je [[Lëtwa|lëtewskô]] firma Maxima Grupė.<ref>[https://www.pb.pl/litwini-wachaja-stokrotke-897539 Litwini wąchają Stokrotkę''.'']''&nbsp;pb.pl.&nbsp;[przëstãp 2021-03-02] ({{jãz.|pl}}).''</ref><ref>[https://www.money.pl/gielda/maxima-grupe-laczy-trzy-sieci-handlowe-w-jedna-stawia-na-stokrotke-6344816165176961a.html Maxima Grupe łączy trzy sieci handlowe w jedną. Stawia na „Stokrotkę”]''.&nbsp;money.pl.&nbsp;''[przëstãp 2021-03-02].&nbsp;({{jãz.|pl}})</ref> [[Òbrôzk:Stokrotka Augustave.jpg|mały|Stokrotka w [[Agùstowò|Agùstowie]]]] == Dzejalnosc == Firma EDEN òsta założonô w 1994 r. w [[Lublëno|Lublënie]]. Pierszi króm sécë òdemkłi òstôł w 1996 r. w [[Łãcznô (gard)|Łãczny]]. W 2000 rokù firma zmienia miono na ''Stokrotka'' ({{jãz.|pl}} marzëbiónka). W 2013 r. Stokrotka rëgnã z gwôsną logisticzną sécą, mającą na célu òpatrziwanié swòjich krómów we wôrë. Logisticznô séc skłôdô sã z distribùcyjnégò centrum w Teresënie pòd Warszawą a 11 regionalnëch magazynów.<ref name=":0">''[https://stokrotka.pl/o-firmie/ O firmie – Stokrotka – ogólnopolska sieć sklepów.] stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-10-12].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> W stëcznikù 2016 r. Stokrotka òdemkła w Lublënie drëdżé distribùcyjné centrum,<ref>[http://www.dlahandlu.pl/detal/wiadomosci/stokrotka-z-nowym-centrum-dystrybucyjnym-w-lublinie,48774.html Stokrotka z nowym centrum dystrybucyjnym w Lublinie''.'']''&nbsp;dlahandlu.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-04-11].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> pòwikszoné w 2018 r.,<ref>[https://stokrotka.pl/aktualnosci/otwarcie-centrum-dystrybucyjnego-w-lublinie-4038.html Otwarcie Centrum Dystrybucyjnego w Lublinie!] ''stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-03-06].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> a w 2019 r. rëgnãło trzecé centrum, w [[Psarë|Psarach]] w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].<ref name=":0" /> W lëstopadnikù 2013 r. Stokrotka òdemkła pierszi franczizowi króm w [[Pùławë|Pùławach]]<ref>[https://franczyza.stokrotka.pl/ Franczyza Stokrotka – sprawdzony pomysł na własny biznes''.'']''&nbsp;franczyza.stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-03-06].({{jãz.|pl}})''</ref>, a we łżëkwiace 2017 r. w Lublënie pòwstôł pierszi skłôd zortu [[Convenience store|convenience]] ò mionie Stokrotka Express<ref>[https://web.archive.org/web/20180306205311/https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykuly/stokrotka-express-zamiast-5market-emperia-zmienia-,42887 Stokrotka Express zamiast 5Market. Emperia zmienia nazwę nowej sieci convenience] ''wiadomoscihandlowe.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-03-06].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref>. W séwnikù 2017 r. séc fejrowa òdemkniãcé 400. krómù.<ref>[https://stokrotka.pl/aktualnosci/juz-400-sklepow-mamy-2953.html Już 400 sklepów mamy!]''&nbsp; stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-03-06].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> Rok pózni lëczba òbiektów zwiksza sã ò 100 – w séwnikù 2018 r. w òdemkłi òstôł 500. skłôd.<ref>[https://stokrotka.pl/aktualnosci/otworzylismy-500-sklep-4154.html Otworzyliśmy 500. sklep!]''&nbsp; stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-10-12].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> W maju 2019 r. séc zwiksza wielënã krómów do 600.<ref>[https://www.gazeta-mosina.pl/2019/stokrotka-i-pepco-w-puszczykowie-juz-otwarte/ Supermarket „Stokrotka” i „Pepco” w Puszczykowie już otwarte!]''&nbsp;Gazeta Mosińsko-Puszczykowska,&nbsp;2019-06-27.&nbsp;[przëstãp 2020-02-13].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> We łżëkwiace 2018 r. sfinalizowóné òstało przejimniãcé Emperia Holding, donëchczasnégò gwôscëcela sécë Stokrotka, przez lëtewską [[Maxima Grupė]]. Nowi gwôscëcel trzë miesące pózni zapòwiedzôł sparłãczenié sécë z krómama Aldik,<ref>[http://www.portalspozywczy.pl/handel/wiadomosci/stokrotka-polknie-aldika-fuzja-potrwa-do-jesieni,160967.html Stokrotka połknie Aldika, fuzja potrwa do jesieni – Handel/dystrybucja] ''portalspozywczy.pl.&nbsp;[przëstãp 2018-07-20].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> a w 2019 r. z dzejającą w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] sécą [[Sano (séc krómów)|Sano]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191013173543/https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykuly/stokrotka-przejmuje-siec-sano-czy-firme-z-koszalin,51136 Stokrotka przejmuje sieć Sano! Czy firmę z Koszalina czeka rebranding i zniknie jak Aldik?] ''wiadomoscihandlowe.pl.&nbsp;[przëstãp 2019-10-13].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> W lëstopadnikù 2019 r. séc ùrësznia fòrmat składu o mionie Stokrotka Optima, łączącégò znanczi supermarketu i diskòntu.<ref>[https://stokrotka.pl/aktualnosci/stokrotka-z-testem-nowej-formuly-prowadzenia-sklepu-4280.html Stokrotka z testem nowej formuły prowadzenia sklepu!] ''&nbsp;stokrotka.pl.&nbsp;[przëstãp 2020-02-13].&nbsp;({{jãz.|pl}})''</ref> W 2023 rokù séc mia 1000 krómów.<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} [[Kategòrëjô:Firmë]] cmyq8w4z5aa10ertdeii7ov1texc7gy 0 7102 210870 204945 2026-08-10T16:59:53Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] 210870 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Marión Miotk''' ({{jãz.|pl}} ''Marian Miotk''; ùr. 1957 rokù) – ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi. Òn béł w [[Rzim|Rzimie]] i w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiô dzél Mszë sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. Òn je wëprzédniony przëznôwóną przez Karno Sztudérów Pòmòraniô Medaliã Stolema (1990) za kôzania pò kaszëbskù. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Séw Bòżégò Słowa : na niwie kaszëbsczich serc, [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski]] Gdańsk 2008. * ''Recepcja kaszubskich przekładów Biblii'', [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej]], 2018. == Òbaczë téż == * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia Marian Miotk] * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3Amarian+miotk&dblist=638&fq=ap%3A%22miotk%2C+marian%22&qt=facet_ap%3A Worldcat] * [https://web.archive.org/web/20220723065805/https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Jezyk_Szkola_Religia/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2-s259-280/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2-s259-280.pdf ''Marian Miotk''] * https://web.archive.org/web/20260519185208/https://cdn-p.onnetwork.tv/hls/1/7/1796390/720p.m3u8 {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Miotk Marión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] [[Kategòrëjô:Ksãdzowie]] qt02qaajp43dympqbmxsrdt6ae2vfb8 0 7421 210882 161850 2026-08-10T20:02:33Z Iketsi 3254 - → – ; – to je → – 210882 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bombina bombina 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Niżawny łukôcz]] '''Niżawny łukôcz''' (''Bombina bombina'') – łaza z rodzëznë łukôczowatëch. Ten łukôcz żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]]. {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] gpaif2gb5vjaqtk420uire8a4gi2u04 210883 210882 2026-08-10T20:03:44Z Iketsi 3254 Galeriô 210883 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bombina bombina 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Niżawny łukôcz]] '''Niżawny łukôcz''' (''Bombina bombina'') – łaza z rodzëznë łukôczowatëch. Ten łukôcz żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bombina bombina 3.jpg| Òbrôzk:Кумка.webm| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] j2loldmj2ove2cxmqnwkc2z2rv1mhlx 0 7585 210867 199123 2026-08-10T16:45:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Karol Linneùsz]] 210867 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jakob Breyne.jpg|mały|Jakùb Breyne]] '''Jakùb Breyne''' (''Jacobus Breynius Gedanensis''), (ùr. [[14 stëcznika]] 1609 rokù w [[Gduńsk]]ù – ùm. [[25 stëcznika]] 1657 rokù w [[Gduńsk]]ù) – to béł kùpc i bòtanik w Gduńskù. W ''Species Plantarum'' jegò dokôzë cëtowôł [[Karol Linneùsz]]. J. Breyne pierszi napisôł ò [[Kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczim jastrownikù]]. W jegò nowi zmiéniony przez sëna pùblikacji z 1739 rokù je napisóné ò [[wika|wice]] i ò [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn wespółrobił z bòtanikama z rozmajitéch strón swiata. == Dokôzë == * Jacobi Breynii, ''Exoticarum aliarumque minus cognitarium plantarum centuria prima, 1678. * Jacobi Breynii, ''Prodromus fasciculi rariorum plantarum, 1680 i 1689, a téż nowi zmiéniony przez sëna pùblikacjô z 1739 rokù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Breyne, Jacob – Prodromi fasciculi rariorum plantarum primus et secundus, 1739 – BEIC 6897991.jpg|''Prodromi fasciculi rariorum plantarum primus et secundus'', 1739 Òbrôzk:A branch of the Camphoriferae Japonicae Wellcome L0041100.jpg| Òbrôzk:Stephanus Cousius01.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Karol Linneùsz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://zapiskihistoryczne.pl/files/issues/3474cbfe2ad180db7d31492b9080d858_ZH_2018_83-2_02_Pekacka-Falkowska_N.pdf ''Zapiski Historyczne''] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Breyne, Jakùb}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] qg9iuw006o4dkauqn2z43hi5jhjrbxh 0 7649 210942 195050 2026-08-11T10:20:54Z Terrus38 14026 210942 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk | farwa=0000ff | farba=ffffff | apartne miono=Moravščina | kraj, òbénda1= [[Mòrawskô]] ([[Czeskô Repùblika]]) | lëczba=108 649<ref name="census"/> | môl=- | rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[Słowiańsczé jãzëczi]] **[[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpadnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''Mòrawsczi jãzëk''' | alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]] | kraj, òbénda2= | agencëjô=? | iso1= | iso2= | sil= | kòd= | znankównik= | jãzëk=mòrawsczi | znankòwnik2=mòrawsczégò }} '''Mòrawsczi jãzëk''' (po mòrawskù ''moravščina'', ''moravský jazyk'') je jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 100&nbsp;000 [[Mòrawianie|Mòrawianów]].<ref name="census">[http://vdb.czso.cz/sldbvo/#!stranka=podle-tematu&tu=30629&th=&v=&vo=H4sIAAAAAAAAAFvzloG1uIhBMCuxLFGvtCQzR88jsTjDN7GAlf3WwcNiCReZGZjcGLhy8hNT3BKTS_KLPBk4SzKKUosz8nNSKgrsHRhAgKecA0gKADF3CQNnaLBrUIBjkKNvcSFDHQMDhhqGCqCiYA__cLCiEgZGvxIGdg9_Fz__EMeCEgY2b38XZ89gIIvLxTHEP8wx2NEFJM4ZHOIY5u_t7-MJ1OIP5IdEBkT5OwU5RgH5IUB9fo4ePq4uEPNYw1yDolzhPstJzEvX88wrSU1PLRJ6tGDJ98Z2CyYGRk8G1rLEnNLUiiIGAYQ6v9LcpNSitjVTZbmnPOhmArq34D8QlDDwAG10C_KFWcoe4ugU6uPtWMLA4eni6hcSEAZ0FYe_k3OQmaGJUwUA4lOtR1sBAAA.&vseuzemi=null&void= Obyvatelstvo podle věku, mateřského jazyka a pohlaví]</ref> == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] 8gs95zsep7yhiikm42sn9s072pu7ovo 0 8108 210909 200536 2026-08-11T01:49:10Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 210909 wikitext text/x-wiki '''Niesołejce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Niesiołowice'') – to je [[wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150628082601/http://www.pogoda-niesiolowice.kaszuby.pl/index.php wiodro] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/113 Niesiołowice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 494oueq3b3mt8wt7ol3g7qk35kw5yh7 0 8194 210832 198557 2026-08-10T14:05:23Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:en:Special:Redirect/revision/1368215049|Brittany]]” 210832 wikitext text/x-wiki '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] nyqnb666050p6n0dlzlwud0rcnq1pum 210833 210832 2026-08-10T14:05:47Z Terrus38 14026 210833 wikitext text/x-wiki '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] <references /> == Bùtnowé lënczi == e1lc5lwnojhac4tm9qdhgrlrl4nkxrb 210840 210833 2026-08-10T14:30:15Z Terrus38 14026 infòbòks 210840 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ([[bretońsczi jãzëk|bret.]]) Bretagne ([[francësczi jãzëk|fr.]]) Bertègn ([[gallo|gal.]])|herb=Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix - 02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=File:Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] <references /> == Bùtnowé lënczi == a32t2pjint8bo228mbmua3zmbvsmjt6 210841 210840 2026-08-10T14:31:51Z Terrus38 14026 210841 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ([[bretońsczi jãzëk|bret.]]) Bretagne ([[francësczi jãzëk|fr.]]) Bertègn ([[gallo|gal.]])|herb=Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix - 02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=File:Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] <references /> == Bùtnowé lënczi == q8mbuwy0se2yla3j5q1imeezoz78mvl 210842 210841 2026-08-10T14:32:25Z Terrus38 14026 210842 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ([[bretońsczi jãzëk|bret.]]) Bretagne ([[francësczi jãzëk|fr.]]) Bertègn ([[gallo|gal.]])|herb=Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix - 02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] <references /> == Bùtnowé lënczi == 36jaqbl3jcm8t14bvygp1bojc8wgfev 210844 210842 2026-08-10T14:34:31Z Terrus38 14026 210844 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ([[bretońsczi jãzëk|bret.]]) Bretagne ([[francësczi jãzëk|fr.]]) Bertègn ([[gallo|gal.]])|herb=Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix - 02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Breizh'', {{Jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ([[Bretońsczi jãzëk|bret.]] ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé lënczi == c8yidu1yl6nyfgqd98j2bmn2zy5tdn2 210850 210844 2026-08-10T15:46:31Z Iketsi 3254 drobnô 210850 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ({{jãz.|br}}) Bretagne ({{jãz.|fr}}) Bertègn ([[gallo|gal.]])|herb=Armoiries Bretagne_-_Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix_-_02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ({{jãz.|br}} ''Breizh'', {{jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[Gallo|gal.]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ({{jãz.|br}} ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ({{jãz.|br}} ''Roazhon'', [[Gallo|gal.]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ({{jãz.|br}} ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.academia.edu/4388752/Odwracanie_zmiany_j%C4%99zykowej_na_Kaszubach Bretończycy - Kaszubi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] eeqbxhmx1gtogl5oh4ymulve2zyx56f 210853 210850 2026-08-10T15:48:43Z Iketsi 3254 gal. → gallo 210853 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ({{jãz.|br}}) Bretagne ({{jãz.|fr}}) Bertègn ([[gallo]])|herb=Armoiries Bretagne_-_Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix_-_02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ({{jãz.|br}} ''Breizh'', {{jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[gallo]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ({{jãz.|br}} ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ({{jãz.|br}} ''Roazhon'', [[gallo]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ({{jãz.|br}} ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.academia.edu/4388752/Odwracanie_zmiany_j%C4%99zykowej_na_Kaszubach Bretończycy - Kaszubi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] sqd37uq89qlfbqygsvdsx602jflsuef 210858 210853 2026-08-10T15:52:24Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Òficjalnô starna}} 210858 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ({{jãz.|br}}) Bretagne ({{jãz.|fr}}) Bertègn ([[gallo]])|herb=Armoiries Bretagne_-_Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix_-_02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Map of Brittany with 5 regions Llydaw Breizh.png|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ({{jãz.|br}} ''Breizh'', {{jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[gallo]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ({{jãz.|br}} ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ({{jãz.|br}} ''Roazhon'', [[gallo]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ({{jãz.|br}} ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.academia.edu/4388752/Odwracanie_zmiany_j%C4%99zykowej_na_Kaszubach Bretończycy - Kaszubi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] 0cj6t0dltoiurrk0xbqbgynvrm1pi0k 210859 210858 2026-08-10T16:28:04Z Iketsi 3254 kôrta 210859 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Bretaniô|gwôsné miono=Breizh ({{jãz.|br}}) Bretagne ({{jãz.|fr}}) Bertègn ([[gallo]])|herb=Armoiries Bretagne_-_Arms of Brittany.svg|fana=Flag of Brittany.svg|rodzôcz=Bretanie|òdjimk=Place Allende, Morlaix_-_02.jpg|opisënk_òdjimka=Centrum bretońsczégò gardu [[Morlaix]]|kôrta=Localisation Duché de Bretagne.svg|państwa=[[Francjô]]|wôż_môl=[[Nantes]], [[Rennes]], [[Brest]], [[Lorient]], [[Vannes]]|wiéchrzëzna=34 023|lëdztwò=4 475 295|rok=2010|gãstosc=131,5|domena=.bzh|czer_nr=+33 02}} '''Bretaniô''' ({{jãz.|br}} ''Breizh'', {{jãz.|fr}} ''Bretagne'', [[gallo]] ''Bertègn'') – półòstrów, historiczny región a kùlturowò-etnicznô òbéńda na nordowim zôpadze [[Francjô|Francje]], leżącô na zôpadze dôwny rzimsczi [[Armòrika|Armòriczi]]. Przed zjednanim z Królestwã Francje w 1532 rokù, bëła samòstójnym królestwã a ksãstwa. Bretaniô je domôcëzną [[Bretończicë|bretońsczégò nôrodu]] – jednégò òd szesc [[Celticczé nôrodë|celticczich lëdów]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110612014247/http://www.festival-interceltique.com/festival/nations-celtes.cfm "Festival Interceltique de Lorient 2010"] ''&#x5B;Midzëcelticczi Festiwal w Lorient 2010&#x5D;.''</ref><ref name="Us.franceguide.com">[https://web.archive.org/web/20110711023017/http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 "Brittany"]. ''France Guide''. Francësczé Rządowé Bióro Turisticzi. [[http://us.franceguide.com/Cultural-Brittany.html?NodeID=1&EditoID=193027 zarchiw.] 11.07.2011.]</ref><ref name="The Celtic connection">Price, Glanville (30.03.1986). ''The Celtic connection''. Rowman & Littlefield. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-86140-248-9</bdi>. </ref> – jaczi ùchòwôł apartną kùlturową juwernotã a jãzëk. Òd nordë grańczi z [[La Manche|karnôlã La Manche]], òd nordowégò pòrénkù z [[Normandiô|Normandią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Krôj Loarë|Krajã Loarë]], òd pôłniô z [[Biskajskô Hôwinga|Biskajską Hôwingą]], a òd zôpadu z [[Celticczé Mòrze|Celticczim Mòrzã]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlantikã]]. Ji pòwiérzchniô wënosy 34 023&nbsp;km². W Bretanie nalôżają sã jedne òd nôstarszich stojącëch bùdacjów swiata, np. [[kòpc Barnenez]], [[mòdżiła Sant-Mikael]] a jiné, jaczé datowóné są na pòczątk V milenium p.n.e.<ref name="Saint-Michel tumulus">[https://web.archive.org/web/20210518022723/http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html "Saint-Michel tumulus"]. ''www.megalithes-morbihan.com''. [http://www.megalithes-morbihan.com/sites/saint-michel-tumulus.html <nowiki>[zarchiw. 18.05.2021.]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ "The world's 10 oldest ruins"]. ''The Telegraph''. 4.02.2016. [[https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/The-worlds-10-oldest-ruins/ruinsu-barnenez-c1/ zarchiw]. 11.01.2022.]</ref> Historicznô prowincjô Bretanie pòdzelonô je pòmidzë piãc departamentów: Finistère na zôpadze, Côtes-d'Armor na nordze, Ille-et-Vilaine na nordowim pòrénkù, Morbihan na pôłnim a Loire-Atlantique na pôłniowim pòrénkù. Loire-Atlantique dzysdnia słëchô Krajowi Loarë, dejadë néżné sztërë departamentë skłôdają sã na region [[Bretaniô (administracyjny región)|Bretanie]]. Wedle spisënkù z 2010, pòpùlacjô historiczny Bretanie taksowónô bëła na 4 475 295 òsób. W 2017 nôwikszima metropolitalnyma òbéńdama bëłë Nantes ({{jãz.|br}} ''Naoned''; 934 165 mieszkańców), Rennes ({{jãz.|br}} ''Roazhon'', [[gallo]] ''Resnn''; 733 320 mieszkańców) a [[Brest]] ({{jãz.|br}} ''Brest''; 321 364 mieszkańców).<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4277602?sommaire=4318291 "Tableaux de l'économie française, Édition 2020, Villes et communes de France"] &#x5B;Tôbele francësczi ekònomie, wëd. 2020, Gardë a gminë Francje&#x5D;. INSEE.</ref> [[Bretońsczi nacjonalizm|Bretońsczi nôrodnicë]] dążą do zwëskaniô wikszi aùtonomie bënë Francësczi Repùbliczi abò samòstójnotë òd ni.<ref>Sharif Gemie (2007). ''Brittany 1750–1950 – The Invisible Nation''. University of Wales Press.</ref><ref>[http://emgann.chez.com/lang/anglais.htm "Why Independence ?"]. ''emgann.chez.com''. </ref> Zjednanié Bretanie w jednym administracyjnym regionie je pòpiéróné przez pòłowã mieszkańców regionu Bretaniô a departamentu Loire-Atlantique. Ùwôżô sã to za kònieczny warënk do òsygnieniô dalszi aùtonomie.<ref>[https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html "La moitié des habitants de la Bretagne à 5 favorable à un rattachement de la Loire-Atlantique"] &#x5B;Pòłowa mieszkańców 5 bretońsczich departamentów je za włączenim Loire-Atlantique&#x5D;. ''Le Télégramme''. 2019. [[https://web.archive.org/web/20191217054803/https://www.letelegramme.fr/static/ftp/dossier/data/bretagne_sondage/sondage.html#federation zarchiw]. 17.12.2019.]</ref><ref>Keltz, Benjamin (9.04.2022). [https://www.lemonde.fr/en/france/article/2022/04/09/brittany-lays-claim-to-autonomy-in-corsica-s-footsteps_5980128_7.html "Brittany lays claim to autonomy, in Corsica's footsteps"]. ''Le Monde''. [przëstãp: 2023-10-18]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.academia.edu/4388752/Odwracanie_zmiany_j%C4%99zykowej_na_Kaszubach Bretończycy - Kaszubi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] kk651200pcnylb8e2sid7n5ynssygza 0 9419 210904 197551 2026-08-11T01:28:24Z Iketsi 3254 Heligonka 210904 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Concert Chromatic Accordion.jpeg|mały|Akòrdión gùzowé]] [[Òbrôzk:Akordeon Morino V 120 De Luxe firmy Hohner.jpg|mały|Akòrdión klawiszowy]] '''Akòrdión''' – [[instrument muzyczny]] zarëchòwóny do karna [[aerofònów]] abò[[idiofonów dãtëch| idiofònów dãtëch]]. Je to ôrt harmònii, òparti na przelotowim zwãcznikù. Instrument mùzyczny ò baro skòmplikòwóny bùdowie, bòkadnëch òdmianach i miarach. Grający mùszi wëmagac òd se spòsobnotë ùwadżi i fizyczny sëłë. == Definicjô == Zwãk pòwstaje przez dërgòtanié lëstka, czedë miech przë akòrdionie je pòrëszany i przechòdzy przez niegò left. Przódy akòrdión grôł przë ùżëcim nogòwich miechów, chtërne z czasã òstałe zastąpiony przez rãczny miech. Instrument ten z prawi strónë mô klawiaturã klawiszową ( abò knąpczi przë akordeonie knąpkòwym), a z lewi strónë mô knąpczi (zwãczi basowi, akòrdë, a téż, chòc nie zawdë – manuał melodyczny zwany baritonem. Niechtërny instrumentoznawcë ùmólniają akòrdión w karnie idiofònów, równak taczié twierdzenié je diskùsyjné, bò idiofòny same w se są zdrzódłem zwãku, a w akòrdionie zwãczi wprawióne są w dërgòtanié przez słup leftu – jak to je u aerofònów. == Bùdowa == Basowô stróna: knąpczi ùłożoné w rzãdë i rédźi. Rédźi ùłożoné są wedle kòła kwintowégò, dwa pierszi rzãdë dobiwają pòjedinczé zwãczi, trzecy rząd akòrdë dùrowé, czwiôrti akòrdë mòllowé, piąti septymòwi sztërozwãczi, szósti sztërozwãczi zmieszony (pò strónie basowi w dwóch òstatnych régach są knąpczi, chtërne brzemią pòtrójno. Melodycznô stróna – mòże mieć klawiaturã typù fòrtepianowégò abò knąpczi chtërne leżą chromaticznie w rzãdach trzech do piãc.<ref>http://akordeon.pl/</ref> == Historiô == [[Òbrôzk:Old accordion 01.jpg|mały|Stari akòrdión]] Pierszi prototip akòrdióna zbùdowôł w 1822 rokù [[Friderik Buschmann]]. Akòrdión w dzysdniôwi pòstaceji zméstrowôł w 1829 rokù [[Cyrill Demión]], we Wiedniu. Miôł òn jeden manuał, miech, grif i piãc klawiszy. Jegò  nôwôżniészą cechą bëła mòżlewòsc grë akòrdama, stądka pòzwa – akòrdión. == Nôwôżniészi wërôbiôrzë akòrdióna == [[Òbrôzk:Fisarmonica nera a piano.png|mały|Italijsczi Pigini]] 1. pòlskô Mùza 2. niemiecczé [[Hohner]] i Weltmeister 3. italsczé Paolo Soprani i [[Pigini]] 4. francusczé Alexandre == Typë akòrdióna == [[Òbrôzk:Hlavacek.jpg|mały|Heligonka<ref>{{YouTube|v=W74dtWZFoTc|tit=Międzynarodowy Konkurs Heligonistów 2026|k=@opg.wegierskagorka|jaz=pl}}</ref>]] 1. akòrdión sztandardowi 2. akòrdión klasiczny 3. akòrdión basowi 4. bajan 5. bandeon 6. kòncertinô 7. harmòniô == Bëlny akòrdionistë == '''Astor Piazzolla ''' – ùrodzeł sã 11 strëmiannika 1921 rokù w Argentënie, jakno syn emigrantów italsczich. Dzysô je nazwóny méstrã òd tãga. Wszëtce akòrdionistë spòtikają sã z lëteraturą Astora Piazzolli òsoblëwò czedë idą szlachã rozriwkòwi  mùzyczi. Òn ledôł jazz. Naùczôł gò sôm Sergiusz Rachmaninow. '''Richard Galliano''' (ùr. 12 gòdnika w Cannes – francusczé ùtwórca i multiinstrumentalista, akòrdionista-wirtuoz.  Galliano współprôcował m.jin. z wiôldżima jak: Al Foster, Juliette Gréco, Charles Aznavour, Ron Carter, Chet Baker, Trilok Gurtu, Jan Garbarek, Michel Petrucciani czy Bobby McFerrin . '''Maria Kalaniemi''' (ùr. 27 maja 1964) – fińskô akòrdionistkô grająca na akòrdionie gùzowém, skùńczëła a pózni ùczëła na  Wëdzale Muzyczi Fòlkowé Akademii Sibeliusa. W swòji  muzyce sygô do muzyczi fòlkòwé jak téż  muzyczi pòwôżny. '''Piotr Chołołowicz''' (ùr. 1971 w Hajnówce) - muzyk, akòrdionista.  Je profesorã na  Akademii Muzyczny w Katowicach,a téż w Burgtheater w Wiedniu. Współzôłożycel trio akòrdionowégò [[Ars Harmonica]] z cztërnym grô w krôju i w wielu krôjach Europy. '''Marcin Wyrostek''' (ùr. 16 rujana 1981 w Jeleniej Górze) – polski akòrdionista. W 2009 wëgrôł drëgą edycjã programa ''Môm talent''. Je absolwentã i wykłôdowcã Akademii Muzyczné im. Karóla Szymanowsczégò w Katowicach. == [[Mùzeùm akòrdionów w Kòscérznie]] == [[Òbrôzk:Accordions in the Musical Instrument Museum, Brussels - IMG 4001.JPG|mały|Akòrdión z kòlekcji Pawła Nowaka]] Pierszé w Pòlsce mùzeùm akòrdionu i pòdobnëch instrumentów pòwstało w Kòscérznie.<ref>Pomerania 2014, nr 3, dodôwk - Klëka</ref> == Lëteratura == * Sherman R. Seldon P., Muzyka klasyczna dla żółtodziobów, Poznań 2000. * Wolański A., Słownik Terminów Muzyki Rozrywkowej 2000. * Pichura J. Strokosz-Michalak R., Mały leksykon akordeonu, WSP Częstochowa 1995. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Mùzyczné instrumentë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416190831/https://radiokaszebe.pl/news/dzien-jednosci-kaszubow-we-wladyslawowie-253-akordeonistow-672 + [https://web.archive.org/web/20260407193916im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_djk_wladyslawowo_26-03-23.mp3 .mp3] [[Kategòrëjô:Mùzyczné instrumentë]] 94yb0bpf0jgsemlauaybesvrkf9ffh9 0 9539 210885 199634 2026-08-10T20:05:57Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë]] do [[Kòmisjô Edukacji i Nôùczi]]: 2024– 199634 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejm 2016.JPG|mały]] '''Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë''' – to je jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã pòùczëną, pòlitiką rozwiju nôùczi, spòrtã dzecy i młodzëznë, a téż jinima jistnyma sprawama. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/komisje/www_enm.htm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 7ac85lwi9nqkozjnblpuw5n6nq6nvv2 210887 210885 2026-08-10T20:07:07Z Iketsi 3254 Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë → Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë 210887 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejm 2016.JPG|mały]] '''Kòmisjô Edukacji i Nôùczi''' (do 2024 '''Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë''') – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã pòùczëną, pòlitiką rozwiju nôùczi, spòrtã dzecy i młodzëznë, a téż jinima jistnyma sprawama. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/komisje/www_enm.htm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 70439z5ejmi4eppz6kv3cg6lcrcn7ui 0 9659 210861 170992 2026-08-10T16:36:43Z Iketsi 3254 - → – ; – to je → – 210861 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pseudanodonta complanata - showing rugae.jpg|mały|Splëszczonô swórka]] '''Splëszczonô swórka''' (''Pseudanodonta complanata'') – ôrt [[mitkôcz]]a z rodzëznë ''Unionidae''. Òna jesz mòże żëc na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swórczi]] tvj3x6u693q5pzetenxbjidfndsrrul 4 10128 210827 172030 2026-08-10T13:16:19Z Orbitminis 18250 Orbitminis przeniós starnã [[Wiki:Asian Month]] do [[Wiki:Azjaticczi miesąc]]: kaszëbienié - czemù nie? 172030 wikitext text/x-wiki '''’Asia Month''' is about writing Asia. If you are writing five or more pages about Asia, Special design letter(from other country) will send to you. Why don't you join us? If you are interested, please sign [[/participants|this page]]. If you want to be local organizer, please sign below. Cf.[[m:Wikipedia Asian Month]] [[:en:Wikipedia:Wikipedia Asian Month]] == Organizers == bh9gbqoddqi6b9vywnwb5ycdqfiol7e 210848 210827 2026-08-10T15:09:58Z Orbitminis 18250 kaszëbsczi dolmaczënk (zobaczymy czy moja edycja dosłownie działa...) 210848 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia Asian Month Logo.svg|bezramki|prawo]] '''Azjaticczi miesąc''' je pòswiãcywôny do pisaniégò swòjôwòlnëch articzlów tikające sã [[Azjô|Azje]] pò kaszëbskù. Jeżlë szrajbniesz piãc abò wicy starn tikającëch sã Azje, wëslemë Ti szpecjalny lëst (z jinszégò państwa na przëmiôr [[Pòlskô|Pòlsczi]]). Dołãczce do naju! Jeżlë jes zôcekawieniôny, pòdpisz sã na [[/participants|ny starnie]]. Jeżlë chcesz òstac môlowim òrganizatórã, pòdpisz sã pòniżi. <center>Wiãcy jinformacje mòże nalezc na starnie [[:en:Wikipedia:Wikipedia Asian Month]] (pò angelskù)<center> <center> Nen starna òsta zdolmaczôny przez brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis]] na kaszëbsczi jãzëk.<center> == Òrganizatorzë == <small>..timczasã próżny..<small> == Òbaczë téż == * [[m:Wikipedia Asian Month]] cfm7ykf768yrqfmngatclbpc1s2s9v9 210849 210848 2026-08-10T15:13:55Z Orbitminis 18250 210849 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia Asian Month Logo.svg|bezramki|prawo]] '''Azjaticczi miesąc''' je pòswiãcywôny do pisaniégò swòjôwòlnëch articzlów tikające sã [[Azjô|Azje]] pò kaszëbskù. Jeżlë szrajbniesz piãc abò wicy starn tikającëch sã Azje, wëslemë Ti szpecjalny lëst (z jinszégò państwa na przëmiôr [[Pòlskô|Pòlsczi]]). Dołãczce do naju! Jeżlë jes zôcekawieniôny, pòdpisz sã na [[/participants|ny starnie]]. Jeżlë chcesz òstac môlowim òrganizatórã, pòdpisz sã pòniżi. <center>Wiãcy jinformacje mòże nalezc na starnie [[:en:Wikipedia:Wikipedia Asian Month]] (pò angelskù)<center> <center> Nen starna òsta zdolmaczôny przez brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] na kaszëbsczi jãzëk.<center> == Òrganizatorzë == <small>..timczasã próżny..<small> == Òbaczë téż == * [[m:Wikipedia Asian Month]] 6ajalrsp0ofqb9y77imyjdasapx6kav 0 10269 210917 208200 2026-08-11T02:05:08Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 210917 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Radio_Kaszëbë.png|mały|Radio Kaszëbë]] '''Radio Kaszëbë''' – priwatnô i pierszô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã w [[Gdiniô|Gdinie]] (rëchli radio miescëło sã w [[Rëmiô|Rëmi]], a na samyma zaczątku we [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]]), chtërnô bëła zapùszczenô 18 gòdnika 2004 rokù. Kòncesjonownikã i załóżcą rozsélnicë je Stowôra „Pùckô Zemia”<ref>[https://archive.is/1sPYN Wykaz koncesji – Radiofonia naziemna]</ref>. Misją Radia Kaszëbë je bùdowanié môlowëch cumë westrzód mieszkańców Pòmòrzô bez kùlturowò-etniczną jintegracjã kaszëbsczi spòlëznë. Programa Radia Kaszëbë dochôdô do 860 tës. słëchińców na [[Pòmòrskô|Pòmòrzim]] (w [[Trzëgard]]ze, krézach: [[Pùcczi kréz|pùcczim]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[Kartësczi kréz|kartësczim]], [[Kòscérsczi kréz|kòscersczim]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], niechtërnëch dzélach [[Chònicczi kréz|chònicczégò]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczégò]], [[Starogardzczi kréz|starogardzczégò]] i [[Dërszewsczi kréz|dërszewsczégò krézu]])<ref>[https://web.archive.org/web/20170913150742/http://www.krrit.gov.pl/KoncesjeSync/Mapy/168k2012-r/Mapa_168K2012R.pdf Kôrta w serwisu KRRiT]</ref><ref name="Pomerania">''10-lecé Radia Kaszëbë'', „Pomerania” 2014, nr 12, s. 30.</ref>. Dzél programù radio nadôwô w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. 60% całownotë programù zajimô mùzyka (w tim i kaszëbskô). Co gòdzënã radio nadôwô lokalné infòrmacje, jaczich mòże słëchac w programie „Klëka”<ref name="Pomerania"/>. == Radio == [[Òbrôzk:Krzysztof Krzemiński i Radio Kaszëbë.JPG|mały|[[Krësztof Krzemińsczi]] na wëdowiédzë Radia Kaszëbë]] Radia Kaszëbë mòżna słëchac na pòsobnëch czãstotlëwòscach<ref>[https://web.archive.org/web/20160508090803/http://radiokaszebe.pl/1061-fm-to-nasza-kolejna-czestotliwosc/ 106,1 FM to czwarta częstotliwość Radia Kaszëbë]</ref>: * 92,3 M[[Herc|Hz]] – RTCN [[Chwaszczëno]] kòło [[Gdiniô|Gdinii]] (ERP 2 kW) * 98,9 MHz – RkCO [[Rekòwò]] kòło [[Réda|Rédë]] (ERP 2 kW) * 90,1 MHz – RSN [[Kòscérzna]], ùl. Sienkiewicza (ERP 1 kW) * 106,1 MHz – [[Hél]], marëna (ERP 1 kW) * 94,9 MHz – [[Czôrnówkò]] kòło [[Lãbórg|Lãbórga]] (ERP 0,5 kW) * 104,5 MHz – [[Bëtowò]] Ùdorp (ERP 0,5 kW) * 102,6 MHz – [[Wejrowò]] *Szpacéròwô* (ERP 0,1 kW) – rozjasniającô czãstotlëwòsc * 100,7 MHz – [[Chònice]] *Mniészô Bazylika* (ERP 1 kW) * 93,1 MHz – [[Słëpsk]] kòmin ENGIE EC Słëpsk KR-2 (ERP 0,2 kW) Òd 30 lëpińca 2010 do 1 gòdnika 2011 bëło przëstãpné równak z satelitë Hot Bird 9. * pòzycjô: 13° E * òdbiorczô czãstotlëwòsc: 11,320 GHz * pòlarëzacjô: pionowô (V) * FEC: 3/4 * SR: 27500 * aùdio PID: 1228 * jakòsc zwãkù: 192 kb/s * kòdowanié: felënk == Pòdkastë == Lësta<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts-1</ref> * [[Perspectiva Kaszëbskô]] * [[Klëka (Radio Kaszëbë)|Klëka]] – Informacëje z Kaszëb * Gość Dzień Dobry Kaszuby * Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë * Mobilne Studio Radia Kaszëbë * [[Klaprë ë Pludrë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1</ref> {| class="wikitable" |+Klaprë ë Pludrë !Data !Dług. !Tituł !Jãz. |- |2026-07-09 |18:24 |Magdalena Kobiela: Kaszubski w social mediach<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/magdalena-kobiela-kaszubski-w-social-mediach-846</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-07-07 |37:39 |Paweł Nowak: 24. edycja ACCO World Music Festival<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/pawel-nowak-24-edycja-acco-world-music-festival-836</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-22 |19:16 |Artur Czajkowski: 6. edycja turnieju Golden Boy Trophy<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/artur-czajkowski-6-edycja-turnieju-golden-boy-trophy-740</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-18 |27:24 |Tadeusz Szemiot: Przygotowania do Święta Morza w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/tadeusz-szemiot-przygotowania-do-swieta-morza-w-gdyni-722</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-12 |18:35 |Weronika Brakoniecka i Karolina Szczepańska: Sukcesy chóru z Wejherowa<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/weronika-brakoniecka-i-karolina-szczepanska-sukcesy-choru-z-wejherowa-689</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-01 |15:17 |Odpowiedzialność za drugiego człowieka – Patryk Richert i Marek Szalewski o budowaniu uważności<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/odpowiedzialnosc-za-drugiego-czlowieka-patryk-richert-i-marek-szalewski-o-budowaniu-uwaznosci-619</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-20 |18:18 |Geometria morza i pamięć pokoleń – Brygida Hochschulz o szkole puckiej<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/geometria-morza-i-pamiec-pokolen-brygida-hochschulz-o-szkole-puckiej-554</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-08 |15:05 |Ciekawość zamiast tolerancji/Lokalność w kolorach świata – Aleksandra Górska o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/ciekawosc-zamiast-tolerancji-aleksandra-gorska-o-493</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/lokalnosc-w-kolorach-swiata-aleksandra-gorska-o-488</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-04 |14:25 |Natalia Kłopotek-Główczewska: Kaszubskie tablice w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-451</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-452</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-04-28 |21:39 |Dom, który nosimy w sobie – [[Wérónika Korthals|Weronika Korthals]] o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/dom-ktory-nosimy-w-sobie-weronika-korthals-o-422</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-08 |14:13 |Hart ducha w sporcie i biznesie – Natalia Gorszkowa i Miłosz Dzenis<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/hart-ducha-w-sporcie-i-biznesie-natalia-gorszkowa-i-milosz-dzenis-307</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-02 |42:19 |Nadzieja, która wypełnia czas – A. Makowska i M. Dolewski o sensie<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/nadzieja-ktora-wypelnia-czas-a-makowska-i-m-dolewski-o-sensie-281</ref> |{{jãz.|pl}} |} == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Idol]] * [[Radio]] * [[Telewizjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/ [[Kategòrëjô:Radio Kaszëbë| ]] jfh90rr80mpq6woscnvvsuueraup0wo 0 10332 210854 205215 2026-08-10T15:49:47Z Iketsi 3254 {{jãz.|gl}} 210854 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Galicia.svg|mały|Flaga Galicie]] '''Galicia''' ({{jãz.|gl}} ''Galiza'') – krôjna ze swòjim jãzëkiem w [[Szpańskô|Szpańsce]], w Eùropie. Stolëcą Galicie je [[Santiago de Compostela]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szpańskô]] mq32f3h1bey3mrr47kahohp8znshvif 0 10819 210884 195188 2026-08-10T20:04:21Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 210884 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Diceros bicornis (Etosha).jpg|mały|Czôrné nosorodżi]] '''Czôrny nosoróg''' (''Diceros bicornis'') – ôrt wiôldzégò niepôrokòpëtnégò suska z rodzëznë nosorógów. Òn żëje w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == * [[Biôłi nosoróg]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Susczi]] m5075170tw9ewj51xa9upbjgf8b8yfm 0 11477 210908 208760 2026-08-11T01:44:48Z HaxelKaszëba 17492 210908 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg|mały|Iron Maiden – live]] '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == [[Òbrôzk:Bruce Dickinson in Stuttgart 1999 (3rd version).jpg|mały|Bruce Dickinson]] {| class="wikitable" | * [[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small>, * [[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small> * [[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small> * [[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small> * [[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small> * [[Janick Gers]] – gitara <small>1990–)</small> |} '''Ex-Nôleżnicë''' {| class="wikitable" | * [[Paul di'Anno]] – spiéw * [[Dennis Stratton]] – gitara * [[Blaze Bayley]] – spiéw * [[Clive Burr]] – perkùsjô |} == Diskografiô == [[Òbrôzk:Blaze Bayley Eternal Flame.jpg|mały|Blaze Bayley]] * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 8n6ux3ckellhkgrpl6fk3k57cwrhwur 210910 210908 2026-08-11T01:51:00Z HaxelKaszëba 17492 210910 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wielgô Britanijô]], [[Angliô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wielgô Britanijô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô walczëzna britijsczégò hevi metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == [[Òbrôzk:Bruce Dickinson in Stuttgart 1999 (3rd version).jpg|mały|Bruce Dickinson]] {| class="wikitable" | * [[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small>, * [[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small> * [[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small> * [[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small> * [[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small> * [[Janick Gers]] – gitara <small>1990–)</small> |} '''Ex-Nôleżnicë''' {| class="wikitable" | * [[Paul di'Anno]] – spiéw * [[Dennis Stratton]] – gitara * [[Blaze Bayley]] – spiéw * [[Clive Burr]] – perkùsjô |} == Diskografiô == [[Òbrôzk:Blaze Bayley Eternal Flame.jpg|mały|Blaze Bayley]] * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 16khs2uxdbrem4gbm1ivfzzgi3kb30i 210911 210910 2026-08-11T01:52:12Z HaxelKaszëba 17492 210911 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wielgô Britanijô]], [[Angliô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wielgô Britanijô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô walczëzna britijsczégò hevi metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == {| class="wikitable" | * [[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small>, * [[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small> * [[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small> * [[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small> * [[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small> * [[Janick Gers]] – gitara <small>1990–)</small> |} '''Ex-Nôleżnicë''' {| class="wikitable" | * [[Paul di'Anno]] – spiéw * [[Dennis Stratton]] – gitara * [[Blaze Bayley]] – spiéw * [[Clive Burr]] – perkùsjô |} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 91y4n8a263esv01fpfmi1i01x7rtjf8 210912 210911 2026-08-11T01:58:52Z HaxelKaszëba 17492 210912 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualny nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.6em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%; margin-top: 1em;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.6em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] ebnkfagoqn3osfpl0cq6apr3bp4b8zx 210913 210912 2026-08-11T02:01:25Z HaxelKaszëba 17492 210913 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == <div style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 340px;"> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] ssq11z0yshz8zhkwgp5h9ehnvf850hi 210914 210913 2026-08-11T02:02:07Z HaxelKaszëba 17492 210914 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 340px;"> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] q28z68k0mbmojy6s74twpzhc45afdfr 210915 210914 2026-08-11T02:03:21Z HaxelKaszëba 17492 210915 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 100%; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] q1ukuvwxag55ypxd9jonzmcvombo9c5 210916 210915 2026-08-11T02:04:14Z HaxelKaszëba 17492 210916 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 9edb3dx6089i5nxwef6xp3cl5552ng3 210918 210916 2026-08-11T02:05:36Z HaxelKaszëba 17492 210918 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] egkun5gu2906vjeff70t7zcicxvj1pp 210919 210918 2026-08-11T02:05:59Z HaxelKaszëba 17492 210919 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] n7rskfyx3teztymyrbpx2t2tiuzv80n 210920 210919 2026-08-11T02:06:45Z HaxelKaszëba 17492 210920 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 8nh1xgvc64pxye7admu6mvmlunspf0l 210921 210920 2026-08-11T02:08:00Z HaxelKaszëba 17492 210921 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 0.5em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] egkun5gu2906vjeff70t7zcicxvj1pp 210922 210921 2026-08-11T02:13:41Z HaxelKaszëba 17492 210922 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0 0 1.2em 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] jb25rjwk1fyq40lboxc6dkisoo6lh22 210924 210922 2026-08-11T02:17:10Z HaxelKaszëba 17492 210924 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 38rcd1ju7wnf0lwein55js5c9jyct6t 210925 210924 2026-08-11T02:21:30Z HaxelKaszëba 17492 210925 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> [[Òbrôzk:Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|mały|Bruce Dickinson - Tons of Rock 2026]] [[Òbrôzk:Steve Harris 30nov2006.jpg|mały|Steve Harris òb czas kòncertu w Barcelonie 2006.]] {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] cfo5z5bjqjb891vvzefpyjkvlbue5dd 210926 210925 2026-08-11T02:22:40Z HaxelKaszëba 17492 210926 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> [[Òbrôzk:Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|mały|200px|Bruce Dickinson - Tons of Rock 2026]] [[Òbrôzk:Steve Harris 30nov2006.jpg|mały|200px|Steve Harris òb czas kòncertu w Barcelonie 2006.]] {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] lvqfkotitzsfmzyw76fw0wnhccles3h 210927 210926 2026-08-11T02:24:14Z HaxelKaszëba 17492 210927 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <div style="text-align: center; margin: 1.5em 0;"> [[Òbrôzk:Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|mały|200px|Bruce Dickinson - Tons of Rock 2026]] [[Òbrôzk:Steve Harris 30nov2006.jpg|mały|200px|Steve Harris òb czas kòncertu w Barcelonie 2006.]] </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 8cqjz2qtprd24qpmlbbvtxpd6dsgbhb 210928 210927 2026-08-11T02:25:07Z HaxelKaszëba 17492 210928 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <gallery mode="packed" heights="200"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson - Tons of Rock 2026 Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris òb czas kòncertu w Barcelonie 2006. </gallery> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 3k3rcmdaoyegc31jq140hq52a2bm78g 210929 210928 2026-08-11T02:28:39Z HaxelKaszëba 17492 210929 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <gallery mode="packed" heights="200"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] oh430sz160zjwe2614p8z73qjevtm05 210930 210929 2026-08-11T02:29:07Z HaxelKaszëba 17492 210930 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 7turep6sq1s8s9wq2h30djykqu0aru4 210931 210930 2026-08-11T02:29:48Z HaxelKaszëba 17492 210931 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 9re1sxmiulsd3pmh5wvati0odcy5yia 210932 210931 2026-08-11T02:30:21Z HaxelKaszëba 17492 210932 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] 7turep6sq1s8s9wq2h30djykqu0aru4 210933 210932 2026-08-11T02:33:18Z HaxelKaszëba 17492 210933 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – je heavymetalowim karnã z Angelsczi. == Historiô == Karno pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzistë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal a progresiwny rock/metal. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z jejich dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) abò téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna òznôczô w [[Angelsczi jãzëk|angelsczim jãzëkù]] "żelôznô dzéwica", jakô bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchòdzy singel [[Run to the Hills]], jaczi daje jima wiôlgą pòpùlarnotã. {{clear}} == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Aktualni nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <div style="margin: 2em 0;"> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Antyradio Platka Rokù:</b></p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p><b>Bandit Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Brit Awards]]:</b></p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Classic Rock:</b></p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>ECHO Musik Preis:</b></p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Emma-gaala]]:</b></p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:</b></p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p><b>Hollywood’s RockWalk:</b></p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Iberian Festival Awards:</b></p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Ivor Novello Awards]]:</b></p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:</b></p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p><b>[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:</b></p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p><b>Loudwire Awards (Critics Poll):</b></p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p><b>[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:</b></p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p><b>Metal Storm Awards:</b></p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Nordoff-Robbins:</b></p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p><b>Planet Rock Awards:</b></p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>[[Rockbjörnen]]:</b></p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p><b>Rock In Rio Walk Of Fame:</b></p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p><b>SXSW Film Festival:</b></p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p><b>Team Rock:</b></p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] o5ix7up9z820i5heg7uefx6ar89ha82 0 11530 210860 209064 2026-08-10T16:34:27Z Iketsi 3254 Òbrôzk 210860 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Paweł Adamòwicz|gwôsné jimiã=Paweł Adamowicz|Òbrôzk=Paweł Adamowicz_-_Prezydent Gdańska.jpg|òpis=Paweł Adamòwicz (2018)|Data_ùrodzeniô=2 lëstopadnika 1965|Mol_ùrodzeniô=[[Gduńsk]]|Data_smierci=14 stëcznika 2019|Mol_smierci=[[Gduńsk]]|1. fónkcjô=Prezydeńt Garda Gduńska|1. Òd=26 pazdzérznika 1998|1. Do=14 stëcznika 2019|1. Pòprzédca=Tomôsz Posadzczi|1. Nastãpnik=[[Aleksandra Dulkiewicz]]|1. partiô=[[Kònserwatiwno-Lëdòwé Karno]] / [[Òbëwatelskô Platfòrma]] / [[Wszëtkò dlô Gduńska]]|2. fónkcjô=Przédnik Radë Garda Gduńska|2. Òd=1994|2. Do=1998|2. Pòprzédca=Andrzéj Januszajtis|2. partiô=Kònserwatiwno Partiô / [[Kònserwatiwno-Lëdòwé Karno]]|2. Nastãpnik=Elżbiéta Grabarek-Bartoszewicz|Môl_ùrodzeniô=[[Gduńsk]] }} '''Paweł Bogdan Adamòwicz''' ({{jãz.|pl}} ''Paweł Bogdan Adamowicz''; ùr. [[2 lëstopadnika]] [[1965]] w [[Gduńsk|Gduńskù]] – ùm. [[14 stëcznika]] [[2019]] henë samò) – [[Pòlskô|pòlsczi]] dzejôrz demòkraticzny òpòzycje w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|PLR]], [[rëchcenwalt]], rôdca, samòrządówc, [[pòlitikôrz]] i w latach 1998–2019 prezydeńt garda [[Gduńsk]]a. == Żëcòrës == [[Òbrôzk:Gdańsk ulica Świętokrzyska (granica Zakoniczyna i Łostowic) (cropped).JPG|mały|Dargòwô tôfla „''[[Gduńsk]] – stolëca Kaszëb witô''” (2012)]] Skùńcził prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1990–1993 béł prorektorã [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]. Òd 1998 do 2019 r. òn béł prezydentã ([[Bùrméster|bùrméstrã]]) [[Gduńsk]]a. Syn ùchódców z [[Wilno|Wilna]], całé żëcé zrzeszony z [[Gduńsk|Gduńska]]. Rechcenwalt ë samòrządówc. Dzejôrz demòkraticzny òpòzycje òd czasów strzédny szkòłë, tj. òd [[1980]] do [[1989]] rokù. W latach 1990-93 béł Prorechtorã GÙ do sprôw sztudérów. W [[1994]] r. òstôł Przédnikã Radzëznë Garda Gduńska. Òd jeseni [[1998]] do stëcznika [[2019]] Prezydeńt Gduńska, najégò stołecznégò gardu. Ùmar ùpchłi nożã na binie, na Dłudżim Tôrgù, na 27. finale Wiôldżi Òrkestrë Gòdny Pòmòcë. Òstawił białkã ë dwie córczi. Òd [[13 stëcznika]] [[2019]] r. òn béł w bòlëcë w [[Gduńsk|Gduńskù]], bò tegò dnia baro pòkaléczôł gò na binie mòrdarz nożã. Paweł Adamòwicz pòmògôł miészëznóm – téż [[Kaszëbi|Kaszëbóm]] i w Gduńskù mògł widzec kaszëbsczé stanice. Òn Kaszëbã nie béł, le słëchôł [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczémù Zrzeszeniù]]<ref>http://magazynkaszuby.pl/2019/01/gdansk-kaszubski-wywiad-pawel-adamowicz/</ref>. Ùkôzôłë sã jegò pùblikacje np. ''Będę gryzł trawę i walczył o Gdańsk'' (''Bãdã grëzł trôwã i biôtkòwôł ò Gduńsk''). Paweł Adamòwicz béł achtniony w [[Eùropa|Eùropie]] i wëprzédniony m.jin. Złotim Krziżã ‘’Pro Ecclesia et Pontifice’’ (2001). [[Marijën Kòscół w Gduńsku]] je môlã jegò pòchòwaniô, a na pògrzébie mògł widzec kaszëbsczé stanice. Jegò białką bëła [[Magdaléna Adamòwicz]]. Jak tej, czej w 1988 r. wespół z Mariuszã Szmëtką – pózni redachtorã Tatczëznë, a dzysô przédnym redachtorã gazétë „Dziennik Bałtycki” – prowadzëlë sztrejk sztudérów GÙ. Jak tej, czej razã z Donaldã Tuskã bëlë w Gduńsczim Pòliticznym Klubie m. Lecha Bądkòwsczégò, abò tej, czej dogôdôł sã ze sztudérama Karna Pòmòraniô, w tëch latach, czédë béł Prorechtorã GÙ. Ju jakno Prezydeńt Gduńska lubił wiedno achtnąc Kaszëbów. Za jegò czasów, w 2004 r., szkòle w Jaseniu (dzél Gduńska) òstało nadóné miono Lecha Bądkòwsczégò ë bëła tam wprowadzonô ùczba kaszëbsczégò jãzëka. W Kaszëbsczim Rokù (2006), ògłoszonym przez Sejmik Pòmòrsczégò Wòjewództwa, razã z przédnikã Sejmikù Brunã Sënôkã, promòwôł Kaszëbów w [[Brusë|Brusel]], dze m.jin. brôł ùdzél w hepeningù, w czasu jaczégò, w kaszëbsczi strój òstôł òblokłi ''Manneken-Pis'' – sztaturka knôpa-symbolë eùropejsczi stolëcë. Òd 2006 r. w [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] ([[19 strëmiannika]]) ceńtrum [[Gduńsk|Gduńska]] wiedno bëło przeòblokłé kaszëbsczima czôrno-złotima fanama, a w 2011 r., w przeddzéń Dnia Jednotë Kaszëbów, 18 strëmiannika, na wjazdach do miasta stałãno 9 tôflów z nôdpisã „Gduńsk stolëca Kaszëb witô” (jaczé pózni, pòd cëskã samòrządzënowëch dzejarzów z Kartuz, òstôł zmieniony na „Gduńsk historëcznô stolëca Kaszëb witô”). Paweł Adamòwicz béł téż mòckò zaangażowóny w pòstawienié w 22 lëpińca 2010 r. w [[Gduńsk|Gduńskù]] sztaturë Ksãca Swiãtopôłka Bëlnégò, wkół czegò dzejôł razã z Arturã Jabłońsczim, w tamtëch latach przédnikã Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò. Zgódno dónym tédë słowã, òb jeséń 2016 r., pòdległô P. Adamòwiczowi Derechcjô Rozbùdowë Miasta Gduńska przebùdowa całi plac kòl sztrasë Szëroczi, dze na sztatura aùtorstwa Wawrzińca Sãpa stoji ë ceszi òkò kòżdégò Kaszëbë, gduńszczóna ë turistë. Łoni Prezydeńt òdpòwiedzôł na zwòłóny przez nas protest procëm zamknieniémù kaszëbsczi etnofilologie na Gduńsczim Ùniwersytece. Òn zachãcywôł do przińdzeniô, òbiecywôł dopòmòc czerënkòwi. Zapamiãtają Prezydeńta jakno człowieka wiedno żëcznégò wszelejaczim miészëznóm, w tim Kaszëbóm, mającégò starã ò kùlturną pluraliznã [[Gduńsk|Gduńska]]. == Ksążczi == * Gdańsk jako wyzwanie (Gduńsk jakno mëtłika), 2008 r. * Gdańsk jako wspólnota (Gduńsk jakno wespòlëzna), 2019 r. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Aleksandra Dulkiewicz]] |col2= === Jini pòlsczi pòliticë === {{#categorytree:Pòlsczi pòliticë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.rte.ie/news/world/2019/0114/1023138-pawel-adamowicz/ Thousands march across Poland to remember slain mayor] ({{jãz.|en}}) * https://kaszebsko.com/2019/01/15/pauel-adamowicz-zasluzony-dlo-kaszebow.html ({{jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/szesc-lat-d-smierc-n1478988 ({{jãz.|csb}}) {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Adamòwicz, Paweł}} [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pòliticë]] cyxtm7wc62sbqa4p443hd2pa37f3u0u 0 11738 210877 209876 2026-08-10T19:36:53Z Iketsi 3254 infobox 210877 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|miono=Róman Malek|òriginalné miono=Roman Malek|data nôrodzeniégò=[[3 rujana]] [[1951]]|môl nôrodzeniégò=[[Bëtowò]]|data smiercë=[[29 lëstopadnika]] [[2019]]|môl smiercë=Grëdządz|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|prezbitérat=1976}} '''Róman Malek''' ({{jãz.|pl}} ''Roman Malek'', ùr. [[3 rujana]] 1951 rokù w [[Bëtowò|Bëtowie]], ùm. [[29 lëstopadnika]] 2019 rokù w [[Grëdządz]]u<ref>[https://www.ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ ''Ùmarł ks. prof. R. Malek SVD – znajôrz Kòscoła w Chinach'']. ekai.pl. [przëstãp 2026-05-13]. ({{jãz.|pl}}).</ref>) – pòlsczi ksądz ze Zgromadzeniô Bòżégò Słowa ([[werbistë]]), sinològ, nôczelny redaktór nôùkòwégò cząstnika ''Monumenta Serica – Journal of Oriental Studies'' ë direktór sinolòdżicznégò jinstitutu [[Monumenta Serica]] w Sankt Augustin kòl [[Bonn]] w Miemiecczi. W 1976 rokù òbarnił na [[Katolëcczi Lubelsczi Ùniwersytet Jana Pawła II|KUL-u]] magisterską prôcã, a téż w [[Pieniãżno|Pieniãżnie]] przëjął kapłańsczé swiãceniô. W 1984 rokù òbarnił dochtorat na Ùniwersytece w Bonn. Wëkłôdôł pòrówniwôwczé religijonawstwò na Ùniwersytece w Bonn ë w Jinstituce Filozofii ë Teolodżi (Philosophisch-Theologische Hochschule) w Sankt Augustin kòl Bonn. Do 2012 béł wëdôwôrzã ksążkòwëch serii ''Monumenta Serica Monograph Series'' ë ''Collectanea Serica'', a téż redaktorã dwùmiesãcznika ''China heute'' ò dzysdniowi religijny stojiznie w Chinach. Wëdôł wielné ksążkòwé pùblikacje (przédno w miemiecczim ë angelsczim jãzëkù) ò relidżi ë chrzescëjaniznie w Chinach. Pòchòwóny na klôsztorny smãtôrzu w [[Górnô Grùpa|Górny Grùpie]]. == Włôsné robòtë == * ''Das Tao des Himmels. Die religiöse Tradition Chinas'', Herder Freiburg 1996, 226 s., ISBN 3-451-23844-6 * ''Verschmelzung der Horizonte: Mozi und Jesus. Zur Hermeneutik der chinesisch-christlichen Begegnung nach Wu Leichuan (1869–1944)'', Leiden-Boston, Brill 2004, 618 s., ISBN 978-90-04-13864-3 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ Zmarł ks. prof. R. Malek SVD ...] * [https://www.monumenta-serica.de/monumenta-serica/ starna Jinstitutu ''Monumenta Serica''] {{Kòntrola}} {{SORTUJ: Malek Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] mpeuv3zcgfhgl6enf50viy0r1p3rh5h 0 11944 210943 207489 2026-08-11T10:21:02Z Terrus38 14026 210943 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=000066|agencëjô=felënk|znankównik=Kaszëbskô|kòd=pox|sil=POX|iso3=pox|iso2=sla|iso1=-|jãzëk=pòłabsczi|kraj, òbénda2=felënk|farba=ffffff|alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]||rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczi jãzëk]] **** Pòłabsczi jãzëk|môl=-|lëczba=0|kraj, òbénda1=[[Miemieckô]] do 1756,|apartne miono=pòłabsczi jãzëk|znankòwnik2=kaszëbsczégò}} '''Pòłabsczi jãzëk''' ({{jãz.|pox}} ''slüv'onst'ĕ, venskă rec'' – òbie dwie nôzwë òznôczają ''"słowiańsczi"'') – wëmarłi [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczi jãzëk]], słëchùjący do karna [[Lechicczé jãzëczi|lechicczich jãzëków]]. == Historiô == Pòłabsczi jãzëk ùżiwôny bëł na léwim sztrądzé Elbë kòle gardów Wustrow, Lüchow ''({{jãz.|pox}} Ljauchüw),'' Dannenberg ''({{jãz.|pox}} Weidars abò Woikam)'' do 3 rujana 1756 rokù, czedë òstatniô białka gôdôjąca tim jãzëkiem ùmarła. Òbsëga ta nôzëwô sã ''Wendeland''. Lëdztwò ùżiwôjąc tégò jãzëka baro prôwdëjuwerno bëło pòtómkama plemieniô Drzewión, wëmienionégò pierszi rôz w dokùmence miemiecczégò króla Henrika II z 1004 rokù. Pòłabsczi jãzëk jistniôł blós w mùniowy fòrmie aż do XVIII stulëcô, czedë môlòwi Miemcë (nôczãstnij prédrzë) robilë pierszé zôpisë. == Òjcze nasz pò pòłabskù == <blockquote>Nôße Wader, ta toy giß wa Nebisgáy, Sjungta woarda tügí Geima, tia Rîk komma, tia Willia ſchinyôt, kok wa Nebisgáy, tôk kak no Sime, Nôßi wißedanneisna Stgeiba doy nâm dâns, un wittedoy nâm nôße Ggrêch, kak moy wittedoyime nôßem Grêsmarim, Ni bringoy nôs ka Warſikónye, tay löſoáy nôs wit wißókak Chaudak. Amen.</blockquote> === Przërównanié słowiznë z wëbrónyma słowiańsczima jãzëkama === {| class="wikitable" ![[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] !pòłabsczi ![[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] ![[Dólnosorbsczi jãzëk|dolnołużëcczi]] ![[Górnosorbsczi jãzëk|górnołëżicczi]] ![[Szląsczi etnolekt|szląsczi]] ![[Czesczi jãzëk|czesczi]] ![[Bułgarsczi jãzëk|bułgarsczi]] ![[Rusczi jãzëk|rusczi]] |- |człowiek |clåvăk |człowiek |cłowjek |čłowjek |czowiek |člověk |човек [czowek] |человек [čełaviék] |- |wieczór |vicer |wieczór |wjacor |wječor |ôdwieczyrz |večer |вечер [weczer] |вечер [viéčer] |- |brat |brot |brat |bratš |bratr |brat(rz) |bratr |брат [brat] |брат [brat] |- |dzéń |dan |dzień |źeń |dźeń |dziyń |den |ден [den] |день [dień] |- |rãka |rǫkă |ręka |ruka |ruka |rynka/ranka |ruka |ръка [răka] |рука [ruká] |- |jeséń, wieséń |preńă zaimă, jisin |jesień |nazymje |nazyma |podzim |podzim |есен [esen] |осень [òsień] |- |sniég |sneg |śnieg |sněg |sneh |śniyg |sníh |сняг [snjag] |снег [snieg] |- |lato |ľotü |lato |lěśe |lěćo |lato |léto |лято [ljato] |лето [léta] |- |sostra |sestră |siostra |sotša |sotra |siostra |sestra |сестра [sestra] |сестра [siestrá] |- |rëba |råibo |ryba |ryba |ryba |ryba |ryba |риба [riba] |рыба [rýba] |- |òdżiń |viďėn |ogień |wogeń |woheń |ôgyń |oheň |огън [ogăn] |огонь [agòń] |- |wòda |wådă |woda |wóda |woda |woda |voda |вода [woda] |вода [vadá] |- |wiater |v́otĕr |wiatr |wětš |wětřik, wětr |wiater |vítr |вятър [wjatăr] |ветер [viétier] |- |zëma |zaimă |zima |zyma |zyma |zima |zima |зима [zima] |зима [zimá] |} == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] k5pajocar7ef83yt2zhyb4asbvkprpa 10 12522 210851 210356 2026-08-10T15:46:46Z Iketsi 3254 |br=bret.<!--?--> 210851 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=ang.<!--{{RKJ|2015|198}}, téż an. {{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:Jãz./starna]] <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> 8oiicw97tzrfdegzelfrial0g3ppuce 210856 210851 2026-08-10T15:50:59Z Iketsi 3254 |gl=galic.<!--pl--> 210856 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=ang.<!--{{RKJ|2015|198}}, téż an. {{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:Jãz./starna]] <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> 9dlenc24zv44bap2lgrgqr9jq0tlgsh 10 12556 210899 209368 2026-08-11T01:16:08Z Iketsi 3254 {{{list|}}} 210899 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|14px|link=]] [https://www.youtube.com/{{#switch:{{{typ}}} | u | user | użytkownik = user/{{{id|}}} | c | channel | kanał = {{{id|}}} | p | playlist | lista = playlist?list={{{id|}}} | v | video | film | #default = watch?v={{{id|{{{v|{{{1|}}}}}}}}}{{#if: {{{list|}}} | &list={{{list|}}} | }}{{#if: {{{t|{{{3|}}}}}} | &t={{{t|{{{3|}}}}}} | }} }} {{{tit|{{{tituł|{{{titel|{{{2|{{{tit|Film}}}}}}}}}}}}}}}] {{#if: {{{k|}}}| na karnôlu {{YouTube-karnôl|{{{k|}}}}} |}} na {{No self link|YouTube}} {{#if: {{{jaz|}}}|({{jãz.|{{{jaz|}}}}})|}}</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}}</nowiki></code> :{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}} ---- <code><nowiki>{{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34|k=Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej|jaz=csb}}</nowiki></code> :{{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34|k=Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej|jaz=csb}} ---- <code><nowiki>{{YouTube|v=ZyaTcBWj2FM|tit=Wzorce osobowe inteligencji a mentalność Pomorzan... - prof. Józef Borzyszkowski|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=pl}}</nowiki></code> :{{YouTube|v=ZyaTcBWj2FM|tit=Wzorce osobowe inteligencji a mentalność Pomorzan... - prof. Józef Borzyszkowski|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=pl}} ---- </noinclude> 55n7es6j1dsp5c7lz93b5qy94g8v1x4 0 13036 210906 208075 2026-08-11T01:30:01Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 210906 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{FULLPAGENAME}}''}} [[Òbrôzk:Hommage au roman "Le Petit Prince" de Saint-Exupéry.jpg|mały|]] '''''Le Petit Prince''''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. ''Môłi princ'' abò ''Môłi Ksążã'') – [[filozoficznô pòwiôstka]] aùtorstwa [[Antoine de Saint-Exupéry|Antoine’a de Saint-Exupéry’égò]], wëdônô w 1943 w [[Nowi Jork|Nowëm Jorkù]] w wëdôwiznie „Reynal & Hitchcock”; przesôdzonô na pònad 300 jãzëków abò dialektów, sprzedónô w pònad 140 miliónach ekzemplôrzë, nôleżi do klasyczi swiatowi [[Lëteratura|lëteraturë]]. ''Môłi Ksążã'' je òsoblëwą pòzycją téż w ùtwórstwie Exupéry’égò. To jedënô knéga, chtëren nadôł fòrmã [[Bôjka|bôjczi]] ë chtërną sóm [[Ilustracjô|zjilustrowôł]]. Apartnosc tégò ùsôdzkù nôleżi rozpatrëwac w szerszëm kònteksce: lëwòszã je to lektura namienionô blós dlô dzecë. Pòd szëchtą bôjkowi [[Fabùła|fabùłë]] fùlny wieloznacznòtë, zamëkô sã téż realisticzny ë psychòlogiczny wątk, co wskôzëjë, jeż adresatã tégò ùsôdzkù je bënë téż dozdrzeniałi czëtôcz. Wedle jednégò z dolmaczérców, Henryka Woźniakowsczégò, to włôsnie przede wszëtczim dlô dozdrzeniałëch pòwstôł Môłi Ksążã. == ''Le Petit Prince'' pò kaszëbskù == === Môłi princ === [[Òbrôzk:Môłi princ.svg|mały|[https://web.archive.org/web/20260603152748/http://www.petit-prince.at/cover/cov-gr/cov_kaschub1.jpg]]] [[Môłi princ]], Walczembórg 2018 – [[Macéj Bańdur]]<ref>https://web.archive.org/web/20251206193623/https://ispan.waw.pl/ireteslaw/bitstream/handle/20.500.12528/2003/Beloved%20books_preprint.pdf</ref> * https://web.archive.org/web/20260603123640/https://zrzutka.pl/63cbf3 * https://web.archive.org/web/20260603123651/https://wykop.pl/link/4275023/moli-princ-czyli-maly-ksiaze-po-raz-pierwszy-po-kaszubsku * https://web.archive.org/web/20260603152845/http://www.petit-prince.at//pp-kaschub.htm * https://web.archive.org/web/20260602171942/https://fundacjakaszuby.org/produkt/moli-princ-antoine-de-saint-exupery/ * https://web.archive.org/web/20240301131446mp_/https://malyksiaze.net/pl/o-ksiazce/ciekawostki-z-polskich-wydan/ukazaly-sie-w-polsce#po-kaszubsku * https://web.archive.org/web/20190916161011/https://czec.pl/pl/p/Moli-princ/4448 * https://petit-prince-collection.com/lang/show_livre.php?lang=en&id=4839 * https://fundacjakaszuby.org/produkt/moli-princ-antoine-de-saint-exupery/ * https://pomorzeczyta.pl/ksiazki/przeczytaj-maly-ksiaze-po-kaszubsku/ * https://web.archive.org/web/20171205000254/http://pismiono.com/moli-princ-rozdzial-v-przeczytaj-fragment/ * https://www.goodreads.com/book/show/53429041-m-i-princ * https://www.gdynia.pl/co-nowego,2774/maly-kaszubski-ksiaze,524639 * {{YouTube|KxRW7Z3PVYI|MÔŁI PRINC dzélëk II (Audiobook, Kashubian)}} * https://www.facebook.com/skra.redakcejo/videos/m%C3%B4%C5%82i-princ-rozdz%C3%A9l-ii-audio-the-little-prince-in-kashubian/1646430628798217/ === Môłi Ksążã === [[Òbrôzk:Môłi Ksążã.svg|mały|[https://web.archive.org/web/20260603125107/https://kaszubskaksiazka.pl/4295-large_default/moli-ksaza-maly-ksiaze.jpg]]] [[Môłi Ksążã]], Gduńsk 2022 – [[Zbigórz Jankòwsczi]] * https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01434632.2024.2338832 * https://petit-prince-collection.com/lang/show_livre.php?lang=en&id=7262 * https://czec.pl/moli-ksaza-maly-ksiaze * https://kaszubskaksiazka.pl/bajki/1297-moli-ksaza-maly-ksiaze.html * https://nadmorski24.pl/aktualnosci/61971-maly-ksiaze-doczekal-sie-wersji-po-kaszubsku * https://kaszubi.pl/news/view/specjalna-oferta-wydawnictwa-zkp == Òbaczë téż == * [[Antoine de Saint-Exupéry]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://malyksiaze.net/o-ksiazce/ciekawostki-z-polskich-wydan/ukazaly-sie-w-polsce/ * https://petit-prince-collection.com/index.php * http://www.petit-prince.at/ * https://www.truso.tv/artykul/20721,zostan-aktorem-casting-do-spektaklu-maly-ksiaze * https://www.truso.tv/artykul/20743,szukaja-malego-ksiecia-a-wlasciwie-trzech-casting-w-elblaskim-teatrze-wideo * https://ostroleka.naszemiasto.pl/maly-ksiaze-po-kurpiowsku-to-najnowsze-wydawnictwo-zwiazku/ar/c13-9131471 * https://dziennikbaltycki.pl/maly-ksiaze-ma-juz-79-lat-oto-10-ciekawostek-na-temat-ksiazki-kto-byl-pierwowzorem-postaci-rozy/ar/c5-16241039 * {{YouTube|_hphfbDCidg|Mały Książę - CAŁOŚĆ 2 GODZINY - audiobook z ilustracjami}} * {{YouTube|lpd29VKnDHk|Krystyna Czubówna czyta "Mały Książę" w ramach Literackiej Podróży Hestii - audiobook}} * {{YouTube|2up8kGCnXD8|Pioter Szatkòwsczi – dôwny Prësowie i Môłi Princ pò mazurskù}} === Szëkba === {{Szëkba}} {{Szëkba|Môłi princ}} {{Szëkba|Môłi Ksążã}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] [[Kategòrëjô:Ksążczi]] ryeum4d7z7m86olp09pvs8re81ec3vr 0 13075 210898 207464 2026-08-11T01:15:52Z HaxelKaszëba 17492 210898 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] dzxd11v03dsyzuipb97jj5xxxn9yshj 210902 210898 2026-08-11T01:22:08Z HaxelKaszëba 17492 210902 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] 0fafh3d0wuqsmeq3csrq7wdfatd3x3w 10 13110 210901 205907 2026-08-11T01:20:09Z HaxelKaszëba 17492 210901 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{miono|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{miono}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px|link=]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{gwôsné miono|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Gwôsné miono</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{gwôsné miono}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pseudonim|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Znóny/ô téż jakno</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pseudonim}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data ùrodzeniô|}}}{{{môl ùrodzeniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùrodzenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{data ùrodzeniô}}}{{#if:{{{môl ùrodzeniô|}}}|<br />}}{{{môl ùrodzeniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data smiercë|}}}{{{môl smiercë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Smierc</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{data smiercë}}}{{#if:{{{môl smiercë|}}}|<br />}}{{{môl smiercë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jinstrumentë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Jinstrumentë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jinstrumentë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnia|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnia</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnia}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{karno|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Karno</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{karno}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wark|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wark</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wark}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} {{#if:{{{pòdpis|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Pòdpis</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{pòdpis}}}|center|200px|link=]]</div> </td> </tr> }} </table> ab9ju37c84w6z4t4depji7p4xkijyl7 210903 210901 2026-08-11T01:23:34Z HaxelKaszëba 17492 210903 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{miono|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{miono}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px|link=]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{gwôsné miono|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Gwôsné miono</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{gwôsné miono}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pseudonim|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Znóny/ô téż jakno</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pseudonim}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data ùrodzeniô|}}}{{{môl ùrodzeniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùrodzenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{data ùrodzeniô}}}{{#if:{{{môl ùrodzeniô|}}}|<br />}}{{{môl ùrodzeniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data smiercë|}}}{{{môl smiercë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Smierc</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{data smiercë}}}{{#if:{{{môl smiercë|}}}|<br />}}{{{môl smiercë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jinstrumentë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Jinstrumentë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jinstrumentë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnia|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnia</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnia}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{karno|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Karno</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{karno}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wark|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wark</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wark}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòdpis|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Pòdpis</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{pòdpis}}}|center|200px|link=]]</div> </td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table> 3v37j9riiyc0nd73yzq20gd4cyxuka0 10 13146 210897 209618 2026-08-11T01:13:17Z HaxelKaszëba 17492 210897 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px|link=]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{logo|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{logo}}}|center|180px|link=]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòwstanié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòwstanié}}}{{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}|<br />}}{{{môl pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{rozrzeszenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Rozrzeszenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{rozrzeszenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krôj|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krôj</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krôj}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnie|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnie</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnie}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ùszłi nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{ùszłi nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòrzeszoné karna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòrzeszoné karna</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòrzeszoné karna}}}</td> </tr> }} <!-- Strona www --> {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table> bw06py0y1tl0v63ek2e353gpgjp11z5 210905 210897 2026-08-11T01:28:32Z HaxelKaszëba 17492 210905 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px|link=]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòwstanié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòwstanié}}}{{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}|<br />}}{{{môl pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{rozrzeszenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Rozrzeszenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{rozrzeszenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krôj|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krôj</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krôj}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnie|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnie</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnie}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ùszłi nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{ùszłi nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòrzeszoné karna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòrzeszoné karna</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòrzeszoné karna}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{logo|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Logo</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{logo}}}|center|200px|link=]]</div> </td> </tr> }} <!-- Strona www --> {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table> etpkzkmcy3ck6qp3l7zcomrdv6hz7fe 210907 210905 2026-08-11T01:31:18Z HaxelKaszëba 17492 210907 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px|link=]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòwstanié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòwstanié}}}{{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}|<br />}}{{{môl pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{rozrzeszenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Rozrzeszenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{rozrzeszenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krôj|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krôj</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krôj}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnie|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnie</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnie}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ùszłi nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{ùszłi nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòrzeszoné karna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòrzeszoné karna</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòrzeszoné karna}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{logo|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Logo</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{logo}}}|center|200px|link=]]</div> </td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table> 5glu6v8x78btg5sn95p7vijsy7yyl40 10 13164 210852 210357 2026-08-10T15:47:03Z Iketsi 3254 |br=bretońsczi jãzëk 210852 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogreczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarzczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzyńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòreańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |mk=macedońsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|es}} ---- </noinclude> o7ixb759hpsz2rii6445e347q9p5slm 210855 210852 2026-08-10T15:50:27Z Iketsi 3254 |gl=galicejsczi jãzëk<!--?--> 210855 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galicejsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogreczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarzczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzyńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòreańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |mk=macedońsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|es}} ---- </noinclude> oxzfmwtfpqxninx3zsy22ztw8p93oy7 0 13233 210845 210653 2026-08-10T14:42:07Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 210845 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''Gazeta Kartuska''' – cządnik (1922–1939)<ref>https://kartuzy.policja.gov.pl/pm5/informacje/wiadomosci/112743,Gazeta-kartuska-sprzed-80-lat-Odkrycie-kartuskiego-dzielnicowego-asp-sztab-Artur.html</ref>. == Dodôwczi == === ''Gospodarz'' === Darmòwi dodôwk do cządnika ''Gazeta Kartuska'' jistniejący òd 1929 do 1930 rokù<ref>[https://polona.pl/objects?searchCategory=objectSets&page=0&size=24&sort=OLDEST&copyright=false&searchLike=bezp%C5%82atny%20dodatek%20do%20Gazety%20Kartuskiej]</ref>. * https://polona.pl/preview/019880cb-4328-4d3d-bf6a-b975b27c8acd – R. 1[!], nr 1 (12 stycznia 1928 [i.e.1929]) * https://polona.pl/preview/1263c13a-7310-4ce9-a5b7-038967c1999f – R. 2, nr 7 (lipiec 1930) === ''Gospodarz i Gospodyni'' === Darmòwi dodôwk do cządnika ''Gazeta Kartuska'' jistniejący òd 1931 do 1939 r. * https://polona.pl/preview/e34eb472-90f2-47e0-9c38-b76804009ada – R. 1, nr 1 ([[11 łżëkwiata]] 1931) * https://polona.pl/preview/fe6851b8-e521-4fce-97ba-fb6e9de6ba90 – R. 18, nr 14 ([[26 zélnika]] 1939) === ''Kaszuby'' === Pełnô pòzwa ''Kaszuby: dodatek regionalny Gazety Kartuskiej poświęcony sprawom Ziemi Kaszubskiej''. Dodôwk regionalny do cządnika ''Gazeta Kartuska'' jistniejący òd 1936 do 1939 rokù.<ref>https://polona.pl/press/c2b86aa5-1c75-47c4-b45a-0d1e93b93100/structure</ref>. * https://polona.pl/preview/2ef7f2d3-4c58-4904-a315-29997d85dc16 – R. 1, nr 1 ([[25 stëcznika]] 1936) * https://polona.pl/preview/9400348f-7404-47dd-a853-6a3dbc64da66 – R. 2, nr 12 ([[25 gòdnika]] 1937) * https://polona.pl/preview/d323a502-269e-41dd-9d28-fa3ebabfcbd8 – R. 3, nr 5 ([[31 maja]] 1938) * https://polona.pl/preview/9edc8d16-5e22-4262-8ef9-f66ffd1b8513 – R. 4, nr 1 ([[28 stëcznika]] 1939) == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Gazeta Kartuska}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kartuzë]] |col3= === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kartuzy.policja.gov.pl/pm5/informacje/wiadomosci/112743,Gazeta-kartuska-sprzed-80-lat-Odkrycie-kartuskiego-dzielnicowego-asp-sztab-Artur.html * https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura/1513-historia-kartuz-na-lamach-lokalnej-gazety * https://expresskaszubski.pl/pl/545_historia/640_kartuzy-i-kaszuby-z-dawnych-lat/76387_dziecko-splonelo-w-kolysce-o-czym-100-lat-temu-pisala-gazeta-kartuska.html * https://www.zkaszub.info/tag/gazeta-kartuska/ ** https://www.zkaszub.info/kartuzy-gazeta-sprzed-80-lat-i-zapowiedziana-wystawa-zdjeciowa-na-100-lecie-miasta/ * https://polona.pl/objects?searchCategory=objectSets&page=0&size=96&sort=RELEVANCE&copyright=false&searchLike=gazeta%20kartuska * https://web.archive.org/web/submit?url=gazetakartuska.com.pl&type=urlquery * https://web.archive.org/web/submit?url=gazetakartuska.pl&type=urlquery * https://web.archive.org/web/20190719183107/https://www.muzeum.wejherowo.pl/d/o-muzeum/dziay/dzia-literatury-i-prasy/?cat=26 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] coamu999fv1uc38disfh4k31zfq07a9 0 13235 210847 210652 2026-08-10T15:09:08Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 210847 wikitext text/x-wiki {{Infobox cządnik}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurier Kartuski''' – cządnik. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20100806145557/http://www.kurierkartuski.pl/modules.php?op=modload&name=Topics&file=index * https://web.archive.org/web/20080330040851/http://www.kurierkartuski.pl/ * https://kartuzy.info/artykul/co-pisza-inni-przeglad-n819190 * https://kartuzy.info/artykul/dwoje-dziennikarzy-kuriera-n818995 * https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/1462_ryszard-wenta-odchodzi-z-kuriera.html * https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=419 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] a7vq0di90ybugg9glgxbdnhlar4jtvu 2 13324 210892 210100 2026-08-11T01:01:19Z HaxelKaszëba 17492 to je gón na deftones 210892 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], USA | krôj = USA | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] sgnhpvpb5cmxz1rlbd8xkenfsqywvq6 210893 210892 2026-08-11T01:01:38Z HaxelKaszëba 17492 210893 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], USA | krôj = USA | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w Sacramento w Kalifòrnie. Karno założëlë wòkalista Chino Moreno, gitarzista Stephen Carpenter a perkùsysta Abe Cunningham. W pierszim skłôdze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò jinspirowónô cwiardim metalã, hardcore pùnkã a alternatiwnym rockã. Pòdle relacje bëtników karna Carpenter zajinteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò skate'owim wëpôdkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł znierëszony. W nym cządze pòczął jintensywno słëchac metalu a rozpòczął nôùkã grë na gitarze. Pózdni mët z Moreno a Cunninghamã pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. W pierszich latach dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta Chi Cheng, jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce Cunningham ma krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. Cunningham pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò krëgnãlë pòpùlarnotã na lokalny scenie Sacramento. Karno jintensywno kòncertowało w Kalifòrnie, a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisała kòntrakt z wëtwórnią Maverick Records, jakô należa w nen czas do Madonnë a Warner Bros. === Adrenaline'' a wzrost pòpùlarnotë (1995–1996) === Debiutowi albùm Deftones, ''Adrenaline'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące metal, hardcore pùnk a alternatiwny rock. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka jintesywnémù kòncertowaniu pòmale dobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi „7 Words” a „Bored”. Deftones wëstãpòwôł w nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka za czim karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza Kalifòrnią. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] f8czbgr6ry4ts366ag7hph1f5bf9hko 210894 210893 2026-08-11T01:03:54Z HaxelKaszëba 17492 210894 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], USA | krôj = USA | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w Sacramento w Kalifòrnie. Karno założëlë wòkalista Chino Moreno, gitarzista Stephen Carpenter a perkùsysta Abe Cunningham. W pierszim skłôdze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò jinspirowónô cwiardim metalã, hardcore pùnkã a alternatiwnym rockã. Pòdle relacje bëtników karna Carpenter zajinteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò skate'owim wëpôdkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł znierëszony. W nym cządze pòczął jintensywno słëchac metalu a rozpòczął nôùkã grë na gitarze. Pózdni mët z Moreno a Cunninghamã pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. W pierszich latach dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta Chi Cheng, jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce Cunningham na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. Cunningham pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò krëgnãlë pòpùlarnotã na lokalny scenie Sacramento. Karno jintensywno kòncertowało w Kalifòrnie, a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisała kòntrakt z wëtwórnią Maverick Records, jakô należa w nen czas do Madonnë a Warner Bros. === Adrenaline'' a wzrost pòpùlarnotë (1995–1996) === Debiutowi albùm Deftones, ''Adrenaline'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące metal, hardcore pùnk a alternatiwny rock. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka jintesywnémù kòncertowaniu pòmale dobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi „7 Words” a „Bored”. Deftones wëstãpòwôł w nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka za czim karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza Kalifòrnią. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] rm8sgy7alxt9j5ma3ig2mzyuqaa5d38 210896 210894 2026-08-11T01:05:56Z HaxelKaszëba 17492 210896 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], USA | krôj = USA | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w Sacramento w Kalifòrnie. Karno założëlë wòkalista Chino Moreno, gitarzista Stephen Carpenter a perkùsysta Abe Cunningham. W pierszim skłôdze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò jinspirowónô cwiardim metalã, hardcore pùnkã a alternatiwnym rockã. Pòdle relacje bëtników karna Carpenter zajinteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò skate'owim wëpôdkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł znierëszony. W nym cządze pòczął jintensywno słëchac metalu a rozpòczął nôùkã grë na gitarze. Pózdni mët z Moreno a Cunninghamã pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. W pierszich latach dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta Chi Cheng, jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce Cunningham na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. Cunningham pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò krëgnãlë pòpùlarnotã na lokalny scenie Sacramento. Karno jintensywno kòncertowało w Kalifòrnie, a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisała kòntrakt z wëtwórnią Maverick Records, jakô należa w nen czas do Madonnë a Warner Bros. === ''Adrenaline'' a wzrost pòpùlarnotë (1995–1996) === Debiutowi albùm Deftones, ''Adrenaline'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące metal, hardcore pùnk a alternatiwny rock. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka jintesywnémù kòncertowaniu pòmale dobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi „7 Words” a „Bored”. Deftones wëstãpòwôł w nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka za czim karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza Kalifòrnią. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] 1eggt556ttv77tnl6kjuk22wtinbpas 210900 210896 2026-08-11T01:16:53Z HaxelKaszëba 17492 210900 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | mùzyczné ôrtë = alternatiwny metal, alternatiwny rock, nu metal, eksperimentalny rock | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]] | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł status platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''Elite'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny "Deftones", ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim studijnym albùmie Deftones, ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''[[:en:Eros_(Deftones_album)|Eros]]'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[:en:Quicksand_(American_band)|Quicksand]], [[:en:Sergio_Vega_(bassist)|Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016), ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020), a téż ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w Sacramento w Kalifòrnie. Karno założëlë wòkalista Chino Moreno, gitarzista Stephen Carpenter a perkùsysta Abe Cunningham. W pierszim skłôdze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò jinspirowónô cwiardim metalã, hardcore pùnkã a alternatiwnym rockã. Pòdle relacje bëtników karna Carpenter zajinteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò skate'owim wëpôdkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł znierëszony. W nym cządze pòczął jintensywno słëchac metalu a rozpòczął nôùkã grë na gitarze. Pózdni mët z Moreno a Cunninghamã pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. W pierszich latach dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta Chi Cheng, jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce Cunningham na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. Cunningham pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò krëgnãlë pòpùlarnotã na lokalny scenie Sacramento. Karno jintensywno kòncertowało w Kalifòrnie, a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisała kòntrakt z wëtwórnią Maverick Records, jakô należa w nen czas do Madonnë a Warner Bros. === ''Adrenaline'' a wzrost pòpùlarnotë (1995–1996) === Debiutowi albùm Deftones, ''Adrenaline'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące metal, hardcore pùnk a alternatiwny rock. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka jintesywnémù kòncertowaniu pòmale dobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi „7 Words” a „Bored”. Deftones wëstãpòwôł w nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka za czim karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza Kalifòrnią. == Nôleżnicë karna == Terôczasny nôleżnicë: * Chino Moreno – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * Stephen Carpenter – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * Abe Cunningham – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * Frank Delgado – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> Ùszłi nôleżnicë: * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * Chi Cheng – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * Sergio Vega – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> == Diskògrafiô == * ''[[:en:Adrenaline_(album)|Adrenaline]]'' (1995) * ''[[:en:Around_the_Fur|Around the Fur]]'' (1997) * ''[[:en:White_Pony|White Pony]]'' (2000) * ''[[:en:Deftones_(album)|Deftones]]'' (2003) * ''[[:en:Saturday_Night_Wrist|Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[:en:Diamond_Eyes|Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[:en:Koi_No_Yokan|Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[:en:Gore_(Deftones_album)|Gore]]'' (2016) * ''[[:en:Ohms_(album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[:en:Private_Music_(album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] dkue92ewaamur4rrs605qxbvcqden21 0 13542 210871 209566 2026-08-10T17:00:21Z Iketsi 3254 + 210871 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Mojestrone.com''' ({{jãz.|csb}} '''Mòje Stronë''') – [[Internet|internetowi]] pòrtal czësto pò kaszëbskù<ref>https://mojestrone.com/regulamin</ref>. == Słowò na niedzelã – „Trzimómë z Bògã” == * [[Marión Miotk]] == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Stronë}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi jãzëk]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] 268ik0hb9jdu903kb1etcbckoh4bol7 0 13617 210879 210808 2026-08-10T19:45:43Z Iketsi 3254 drobnô 210879 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbskô Paradnica''' – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwi]] [[pòdkast]] o [[Kaszëbi|kaszëbsczich]] stereòtipach<ref>https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach-2/</ref>. W kòżdim dzélu je jeden gòsc. Mòże gò słëchac darmôk m. jin. na karnôlu [[YouTube]]<ref>https://www.youtube.com/@kaszebskoparadnicapodcasto1342</ref>, na [[Spotify]]<ref>https://open.spotify.com/show/6nHe9vQZikcVtnjeQRDgbz</ref> i na iHeart<ref>https://www.iheart.com/podcast/53-kaszebsko-paradnica-podcast-94228321</ref>. Òrganizatór: Stasia Budzisz == Lësta dzélów == {| class="wikitable" |+ ! !Data !Dług. !Sezón 1 !Jãz. !Lënczi |- | align="right" |1 |2022-03-16 | align="right" |38:26 |Taniec ze świętym obrazem. O kaszubskiej duchowości |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=zUkj2XLAY1s]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/5TnVM0MP6iybbFMeJpzdVx]] |- | align="right" |2 |2022-03-21 | align="right" |25:40 |Kim jest pierwsza [[Kaszubska Influencerka]]? |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=GYNBbPqbxVU]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/28OENLo1hgkT4ov9f4C29w]] |- | align="right" |3 |2022-03-22 | align="right" |1:04:09 |Jak się ma patriarchat na Kaszubach? Rozmowa z Eweliną Stefańską |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=Egdx2DORN-w]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/1wQ2gf6qmzi81e5VIljOB1]] |- | align="right" |4 |2022-03-23 | align="right" |33:39 |Czy Kaszuby się zestarzały? Rozmowa z [[Macéj Bańdur|Maciejem Bańdurem]] |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=dML33nqT2_Q]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/3eebTYYLAoiiZAIykC7vDo]] |- | align="right" |5 |2022-03-24 | align="right" |47:50 |Dzikie Kaszuby. Rozmowa z [[Adóm Hébel|Adamem Heblem]] |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=2JuMKOZYrUk]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/5iBJxH2dX0jdNYP5Nmh7xb]] |- ! align="right" | !Data ! align="right" |Dług. !Sezón 2 !Jãz. !Lënczi |- | align="right" |1 |2022-10-03 | align="right" |34:29 |Kaszuby w reportażu<ref>{{YouTube|kErt6q40NNw|Kaszëbskô Paradnica. Podcast o Kaszubach. Odcinek 1 – Kaszuby w reportażu {{!}} Otwarty IKM|k=IKMGdansk|jaz=pl}}</ref><ref>https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach/</ref> |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=82-7o4TtWHk]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/5v4gA5F1VsLYcZf8bOTM57]] |- | align="right" |2 |2022-10-10 | align="right" |33:55 |Kaszubki w literaturze. [[Martyna Bunda]] – Nieczułość i Kot niebieski<ref>{{YouTube|VoupJ3hABmw|Kaszëbskô Paradnica. Podcast o Kaszubach. Odcinek 2 – Martyna Bunda – Kaszubski w literaturze|k=IKMGdansk|jaz=pl}}</ref><ref>https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach-2/</ref> |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=fPzQAjoEtbM]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/5LZ0DkWJgmdN6TY8Vc2eM2]] |- | align="right" |3 |2022-10-17 | align="right" |45:06 |Kaszubski kosmos w literaturze<ref>{{YouTube|I9r54VuvLnQ|Kaszëbskô Paradnica. Podcast o Kaszubach. Odcinek 3 – Kaszubski kosmos w literaturze {{!}} Otwarty IKM|k=IKMGdansk|jaz=pl}}</ref><ref>https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach-2-2/</ref> |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=bj-vCjGcags]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/3bVBxwB7vuyCBd0jNPruKi]] |- | align="right" |4 |2022-10-24 | align="right" |42:30 |Przełamać tabu. Rozmowa z Katarzyną Włodkowską<ref>{{YouTube|H09tatSeVk4|Kaszëbskô Paradnica. Podcast o Kaszubach. Odcinek 4 – Przełamać tabu. Rozmowa z Katarzyną Włodkowską|k=IKMGdansk|jaz=pl}}</ref><ref>https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach-2-2-2/</ref> |{{jãz.|pl}} | align="center" |[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|20px|alt=YT|link=https://www.youtube.com/watch?v=dPy5Txr4d9U]] [[Òbrôzk:Spotify logo without text.svg|20px|alt=Spotify|link=https://open.spotify.com/episode/2AxaIqvz22BOQVie4w7fzj]] |} == Dofinansowanié == * Projekt òstôł zrealizowóny w ramach Programù ''Otwarty IKM''. * Projekt Kaszëbskô Paradnica pòwstôł w ramach Kùlturalnégò Stipendium Miasta Gduńsk. * Grafikã przërëchtowa Lidiô Marek. * Móntowôł Olaf Sawala. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Paradnica (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[IKMGdansk]] |col3= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://www.youtube.com/@kaszebskoparadnicapodcasto1342 * https://www.podchaser.com/podcasts/kaszebsko-paradnica-podcast-o-4267198 * https://ikm.gda.pl/wydarzenie/otwarty-ikm-kaszebsko-paradnica-podcast-o-kaszubach-2/ * https://apcz.umk.pl/LSE/article/view/54952 * https://otwarty.ikm.gda.pl/podcast/kaszebsko-paradnica-przelamac-tabu-rozmowa-z-katarzyna-wlodkowska/ * https://www.jiosaavn.com/shows/kaszebsko-paradnica.-podcast-o-kaszubach/2/2dQdtWpwZqw_ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë]] [[Kategòrëjô:IKMGdansk]] iv43up32e9cv2db29grfddi5dqoadcw 0 13619 210831 209803 2026-08-10T14:05:18Z Iketsi 3254 1922 210831 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Gazeta Kaszubska (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Gazetakaszubska.org|| – przódë Gazetakaszubska.pl}} * {{Link if not current|Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)||}} 8k65jhncntu4h7z7072oijhrmpi8uas 0 13620 210829 210655 2026-08-10T14:04:36Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1923–1939)]] do [[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)]]: 1922 210655 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''Gazeta Kaszubska''' (pełnô pòzwa „''Gazeta Kaszubska. Bezpartyjne pismo narodowe i katolickie''” – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w [[Wejrowò|Wejrowie]] w latach 1923–1939<ref>https://polona.pl/press/c9a78346-a147-4cf3-a694-795bbdf5a934/structure</ref>. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Gazeta Kaszubska (wiele znaczeniów)}} === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://polona.pl/press/c9a78346-a147-4cf3-a694-795bbdf5a934/structure {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] ln0ma078wesymlp57gd1dhmhqxev0ac 210835 210829 2026-08-10T14:07:08Z Iketsi 3254 1922 210835 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''Gazeta Kaszubska''' (pełnô pòzwa „''Gazeta Kaszubska. Bezpartyjne pismo narodowe i katolickie''” – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w [[Wejrowò|Wejrowie]] w latach 1922–1939<ref>https://polona.pl/preview/9776fd48-288f-4c11-a4f6-a615c663be87</ref>. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Gazeta Kaszubska (wiele znaczeniów)}} === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://polona.pl/press/c9a78346-a147-4cf3-a694-795bbdf5a934/structure * https://pbc.gda.pl/dlibra/results?&action=AdvancedSearchAction&type=-3&p=0&val1=Title%3A%22Gazeta%20Kaszubska%22&ipp=50&sf=Date {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] jl3v9n7ex3fyxmokrmd1vthn69hl2zu 4 13633 210872 210217 2026-08-10T17:57:54Z Iketsi 3254 2026-08-10: [[Szëmkent]] 210872 wikitext text/x-wiki * [[Szablóna:Articzel tidzenia]] == Lësta == * 2026-07-13: [[Mòskwa]] * 2026-07-20: [[Swiãtopôłk II]] (do 30 lëpińca) * 2026-07-27: [[Jón Trepczik]] (òd 30 lëpińca) * 2026-08-03: [[Restaùracjô Meiji]] * 2026-08-10: [[Szëmkent]] * 2026-08-17: [[Eùropejskô Ùniô]] ? * 2026-08-24: [[Partiô Razã]] ? * 2026-08-31: [[Che Guevara]] ? * 2026-09-07: [[Florión Cenôwa]] ? * 2026-09-14: [[Mòdżorów Pioter]] ? * 2026-09-21: [[Kòreja]] ? * 2026-09-28: [[Ks. Frãcëszk Blachnicczi]] ? * +: [[Kaszëbsczi jãzëk]] ? 3sl3bpkrulwpt2rl8z0dbhifnpr77t1 0 13695 210873 210820 2026-08-10T17:58:24Z Iketsi 3254 Òbrôzk 210873 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Szëmkent |gwôsné miono=Шымкент/Şymkent |dopełniacz=Szëmkentu |adjektiw_mask=szëmkencczi |adjektiw_fem=szëmkenckô |céch=Shymkent logo.svg |fana=Shymkent flag.svg |Kôrta={{Lokalizacëjnô kôrta |mapa=KZ |rozmiar=250 |rodzaj=inline |punkty mapy= {{Lokalizacëjnô kôrta/pùnkt|42°30′N 69°50′E|pòzycjô=left|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Szëmkent]]}}}} |państwò=[[Kazachstan]] |wiéchrzëzna=1163 |stopniN=42 |minutN=19 |stopniE=69 |minutE=36 |wysokość=506 |rok=1.07.2026 |lëdztwò=1 310 681 |gęstość=1127 |bùrméster=Gabit Sëzdëkbiekòw |czerënkòwi numer=(+7) 7252 |pòcztowi kòd=160000 |registracëjné tôfle=17 |www=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent |commons=Shymkent }} '''Szëmkent''' ({{jãz.|kk}} '''Шымкент'''/'''Şymkent'''; {{jãz.|ru}} '''Шымкент''', ''Szimkent''; do 1992 rokù pò ruskù òficjalno '''Чимкент''', ''Czimkent'') – gard w pôłniowim [[Kazachstan|Kazachstanie]]. Je jednym òd trzech [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|gardów repùblikańsczégò znaczeniô]] w kraju, òkòma [[Astana|Astanë]] ë [[Ałmatë|Ałmatów]]. Szëmkent stanowi apartną administracyjno-teritorialną òbéńdã ë nie nôleżi do turkistańsczi òbéńdë, chtërna òtôczô miasto. Sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô dostôł 19 czerwińca 2018 rokù.<ref name="status2018">[https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan Ò niechtërnëch sprawach administracyjno-teritorialnégò pòdzéla Repùbliczi Kazachstanu], òficjalnô starna Prezydenta Kazachstanu, 19.06.2018, przëstãp 5.08.2026.</ref> 1 lëpińca 2026 rokù gard miôł 1 310 681 mieszkańców, bez co béł trzecym nôwikszim gardã Kazachstanu pò Ałmatach ë Astanie.<ref name="population2026">[https://stat.gov.kz/ru/region/?param=POPULATION Lëdztwò regionów Repùbliczi Kazachstanu na 1 lëpińca 2026 rokù], Bióro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Jegò administracyjnô wiéchrzëzna wënôszô 1163 km².<ref name="development">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/572558?lang=ru Plan rozwiju gardu Szëmkent], akimat Szëmkentu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Szëmkent je jednym z nôwôżniészich industriowëch, hańdlowëch, transpòrtowëch, edukacyjnëch ë kùlturalnëch òstrzódków pôłniowégò Kazachstanu. Do przédnëch dzélów jegò gòspòdarczi nôleżą rafinacjô pétru, farmaceùticznô industriô, metalurgiô, produkcjô jôdë, tekstilnô industriô, bùdownictwò, hańdel ë ùsłëdżi. Plac, w jaczim dzysdnia leżi gard, zamieszkóny je òd wicy jak 2200 lat.<ref name="archaeology">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru Stôrożëtny gard Szëmkent], gov.kz, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Etimòlogiô == [[Òbrôzk:Shymkent independence square in 2023.jpg|mały|Plac Òrdabasë w Szëmkence w 2023 rokù]] Wedle nôbarżi rozkòscérzonégò wëklarowaniô miono '''Szëmkent''' skłôdô sã z dwùch dzélów. Słowò ''szëm'' abò ''czim'' mòże òznaczac „trôwã”, „pażëcã”, „darniã” abò „zelony môl”, a pòchôdającé z irańsczich jãzëków słowò ''kent'' znaczi „gard” abò „sedlëszcze”. Miono mòże bëc tej rozmióné jakno „zelony gard”, „gard midzë pażëcama” abò „rozwijający sã gard”. Kùnôszk ''-kent'' je widzec téż w jinëch mionach môlów w [[Westrzédnô Azjô|Westrzédny Azji]], na przëmiôr [[Taszkent]], Żarkent ë Mankent.<ref name="investintro">[https://shymkent.invest.gov.kz/ru/doing-business-here/intro/ Szëmkent – spòdlowé pòdôwczi], Kazakh Invest, przëstãp 5.08.2026.</ref> W rusczich zdrojach z XIX ë XX stalatégò brëkòwónô bëła fòrma '''Czimkent'''. W 1914 rokù miono miasta òstało zmienioné na '''Czerniajew''' na wdôr rusczégò generała Michajiła Czerniajewa, jaczi czerowôł rusczima wòjskama òb czas dobëcô gardu w 1864 rokù. Miono Czimkent wrócëło do ùżëtkù w 1924 rokù. 8 séwnika 1992 rokù òficjalny rusczi pisënk òstôł zmieniony z Чимкент na Шымкент, żebë abë barżi szlachòwac za kazachską wëmòwą.<ref name="rename1992">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ Ò zmianie mionów ë ùregùlowanim rusczi transkripcje niechtërnëch administracyjno-teritorialnëch jednostków Kazachstanu], prôwny system Ädilet, 8.09.1992, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Historiô == === Stôrożëtné czasë ë strzédné wieczi === Òkòlé terôczasnégò Szëmkentu bëło zamieszkóné ju w stôrożëtnëch czasach. Archeòlogiczné sedlëszcze leżi w historicznym centrum mòdernégò gardu ë mô kòl 4,5 hektara wiéchrzëznë. Dzãka badanióm òdtaconé òstałë wiôrsztë kùlturowëch zaòstałosców, sygającë 14 métrów w głąb. Ceramiczné nalezënë z nôniższich wiôrsztów pòchôdają z kùńca III ë zôczątkù II wiekù p.n.e.<ref name="archaeology" /> Rozwij gardu béł sparłãczony z jegò pòłożenim kòl turów, jaczé łączëłë dolëznã rzéczi [[Syr-dariô]], òazë Westrzédny Azji ë kazachsczé stepë. Blëzë Szëmkentu leżi [[Sajram]], w strzédnëch wiekach znóny jakno Ispidżab, jeden z wôżnëch òstrzódków na [[Jedwôbny Szlach|Jedwôbnym Szlachù]]. Miono Szëmkentu je nadczidłé w ''Zafar-name'' Szarafa ad-Dina Alegò Jazdégò. Nen dokôz òstôł napisóny w XV stalatim ë òpisëje midzë jinszima zdarzenia z lat 1365–1366.<ref name="zafar">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru Sétmë przëczënów, bë òdwiedzëc Szëmkent], Sprôwa Turisticznô gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref> Gard ë jegò òkòlé w rozmajitëch czasach nôleżałë do rozmajitëch państwów Westrzédny Azje, w tim do państwa Timùridów ë Kazachsczégò chanatu. W XVII ë XVIII stalatim region béł terenã wòjnów midzë Kazachama ë Dżungarama. === Kòkandzczi chanat ë Rusczé Impérium === Na zôczątkù XIX stalatégò Szëmkent wszedł w skłôd [[Kòkandzczi chanat|Kòkandzczégò chanatu]]. Kòl 1810 rokù òstôł przebùdowóny na òbronną festingã ë administracyjné centrum. Cytadela stoja na wëżawie w centrum sedlëszcza ë kòntrolowa drodżi do Taszkentu, Turkistanu ë Sajramu. W séwnikù 1864 rokù festingã zajãłë rusczé wòjska pòd wództwã Michajiła Czerniajewa. Pò rusczi aneksje Czimkent stôł sã sedzbą ùjezdu w syrdarijsczi òbéńdze, w grańcach Turkistańsczégò Generalnégò Gùbernatorstwa. Za czasów Rusczégò Imperium gardowô gòspòdarka òpiéra sã na hańdlu, rzemiãsle ë przerôbianim rolnëch wërobinów. W latach 80. XIX stalatégò òtemkłô òsta tu fabrëka [[Santonina|santoninë]] z bëlëcë ''Artemisia cina''. Ùznôwô sã jã za jednã z pòczątkòwëch pòdjimiznów mòderny farmaceùticzny industrie Szëmkentu. Doprowadzenié banu na zôczątkù XX stalatégò zmòcnił jesz barżi wiersztã miasta jakno hańdlowégò ë transpòrtowégò òstrzódka. === Sowiecczi cząd === Pò [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwi rewòlucji]] miasto bëło pòsobno dzélã [[Turkistańskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Turkistańsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]], [[Kazachskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]] ë [[Kazachskô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]]. W 1932 rokù Czimkent stôł sã administracyjnym centrum nowò ùsadzony pôłniowòkazachsczi òbéńdë. Òb czas sowiecczi industrializacji zbùdowóné òstałë metalurgiczné, chemiczné, farmaceùticzné, jôdné, tekstilné ë bùdowlané fabrëczi. Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów bëła fabrëka òłowiu w Czimkence. Òb czas [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] wiele fabrëków ë institucjów z zôpadnëch regionów Sowiecczi Zrzeszë òstało przeniosłëch do Czimkentu. Gard produkòwôł metale, amùnicjã, dzéle do tanków, òpticzné nôrzãdza ë jiné wòjnowé wërobinë. Pò wòjnie lëdztwò rosło baro dinamiczno. Zbùdowóné òstałë nowé mieszkalné dzélnice, szkòłë, uczbòwnie, szpitale ë industriowé zakładë. W latach 80. XX stalatégò dzejanié rozpòczã szëmkenckô rafineriô pétru. === Samòstójny Kazachstan === Pò dobëcym samòstójnotë przez Kazachstan w 1991 rokù, Szëmkent òstôł jednym z nôwôżniészich gòspòdarczich òstrzódków na pôłniu kraju. W 2014 rokù grańce gardu bëłë mòcno pòszerzoné przez przëłączenié wsów ë terenów z sąsadnëch rajonów. W tim samim rokù ùsadzony òstôł czwiôrti gardowi rajón, pózni nazwóny Karataù.<ref name="karatau">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 Ò ùsadzenim sztwôrtégò rajonu ë ùstanowienim grańców rajonów gardu Szëmkent], system prawny Ädilet, 7.10.2014, przëstãp 5.08.2026.</ref> 19 czerwińca 2018 rokù Szëmkent òstôł wëłączony z pôłniowòkazachsczi òbéńdë ë dostôł [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô]]. Administracyjné centrum òbéńdë bëło przeniosłé do [[Turkistan]]u, a òbéńda dosta miono turkistańsczi.<ref name="status2018" /> W 2022 rokù òstôł ùsadzony piąti gardowi rajón — Turan.<ref name="turan">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 Ò ùsadzenim rajonu Turan w gardze Szëmkent], system prawny Ädilet, 12.08.2022, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Geògrafiô == === Pòłożenié === Szëmkent leżi na pôłniu Kazachstanu, na rówiznie przë zôpadnëch przedgórzach [[Tien-szan]]u, niedalek grańcë z [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]]. Gard leżi kòl 120 km na nordã òd [[Taszkent|Taszkentu]], 690 km na zôpôd òd [[Ałmatë|Ałmatów]] ë wicy jak 1400 km na pôłnié òd [[Astana|Astanë]]. Administracyjnô wiéchrzëzna gardu wënôszô 116 300 hektarów, to je 1163 km².<ref name="development" /> Przédnyma wòdnyma szlachama są rzéczi Badam ë Kòszkarata ze swòją òdnogą mët, Karasu. W gardze je dzewiãc karnôlów ò całowny długòscë kòl 91 km. Słëchają jima karnôle Badam, Szëmkent, Jangiczek, Tekesu ë Kòszkarata. Państwòwé lasë ë zeloné conë gardu zajimają razã kòl 5333 hektarów.<ref name="development" /> === Klimat === Szëmkent mô kòntinentalny klimat z dłudżima, baro gòrącyma ë sëchima latama ë dosc letczima zëmama w przërównanim z nordowima regionama Kazachstanu. Wikszosc òpadów dô òb zëmã ë zymk, a lato wic je sëché. Òb zëmã padô sniég, le trwałô sniegòwô wiôrszta nôczãscy nie leżi długò. Z pòwòdu swòjégò pôłniowégò pòłożeniô ë blëskòscë gór, Szëmkent je jednym z nôbarżi gòrącëch wiôldżich gardów Kazachstanu. == Administracjô == Szëmkent je pòdzelony na piãc gardowëch rajonów:<ref name="akimat">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent?lang=ru Akimat gardu Szëmkent], pòrtal państwòwëch òrganów Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> # '''Abaj''' # '''Al-Farabi''' # '''Enbekszi''' # '''Karataù''' # '''Turan''' Rajón Karataù ùsadzony òstôł w 2014 rokù, a Turan w 2022 rokù. Na zôczątkù 2026 rokù lëdztwò gardowëch rajonów wëzdrzało tak:<ref name="ethnicity2026">[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ Lëdztwò Repùbliczi Kazachstanu wedle etnicznëch grëpów na zôczątkù 2026 rokù, tabela „Szëmkent”], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, 27.03.2026, XLSX, przëstãp 5.08.2026.</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Rajón ! Lëdztwò na zôczątkù 2026 |- | style="text-align:left" | Abaj || 259 325 |- | style="text-align:left" | Al-Farabi || 262 566 |- | style="text-align:left" | Enbekszi || 206 679 |- | style="text-align:left" | Karatau || 334 139 |- | style="text-align:left" | Turan || 231 341 |} Na czele wëkònôwczi włôdzë gardu stoji '''''akim''''', chtërnégò fónkcjô szlachùje za bùrméstrã. Òd 5 séwnika 2023 rokù akimã Szëmkentu je '''Gabit Abdimażitułë Sëzdëkbiekòw'''.<ref name="akim">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043?lang=ru Syzdykbekow Gabit Abdimàżitowicz], akimat gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Demògrafiô == Szëmkent je jednym z nôchùdzy roscącëch miastów Kazachstanu. Lëczba jegò mieszkańców przeszła jeden milion w 2018 rokù. Na zôczątkù 2026 rokù w gardze dało 1 294 050 mieszkańców, a 1 lëpińca 2026 rokù — 1 310 681.<ref name="population2026" /><ref name="ethnicity2026" /> Òd stëcznika do maja 2026 rokù nôtërny przërost lëdztwa wëniósł 8287 lëdzy. W tim czasu ùrodzëło sã 10 261 lëdzy, a ùmarło 1974. Saldo migracji bëło dodatné ë wënôszało 5783 lëdzy.<ref name="statistics">[https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Szëmkent – krótczi wëńdzenié spòlëznowò-gòspòdarczégò rozwiju regionu], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> === Etniczny skłôd === Szëmkent je wieleetnicznym ë wielekùlturowim gardã. Wedle òficjalnëch pòdôwków na zôczątkù 2026 rokù hewò są nôwikszé etniczné grëpë:<ref name="ethnicity2026"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Etnicznô grëpa ! Lëczba ! Dzél |- | style="text-align:left" | Kazaszë || 929 724 || 71,85% |- | style="text-align:left" | Ùzbecë || 203 098 || 15,69% |- | style="text-align:left" | Ruscë || 74 404 || 5,75% |- | style="text-align:left" | Azerowie || 23 814 || 1,84% |- | style="text-align:left" | Tatarzë || 11 346 || 0,88% |- | style="text-align:left" | Jiné grëpë || 51 664 || 3,99% |} Państwòwim jãzëkã je [[Kazachsczi jãzëk|kazachsczi]]. W państwòwëch institucjach ë môlowi administracji òkòma kazachsczégò òficjalno brëkòwóny je téż [[Rusczi jãzëk|rusczi]]. Zacht dzél mieszkańców gôdô téż pò [[Ùzbecczi jãzëk|ùzbeckù]]. == Gòspòdarka == Szëmkent je jednym z nôwikszich industriowëch ë hańdlowëch òstrzódków Kazachstanu. Przédnyma dzélama gòspòdarczi są: * rafinacjô pétru * farmaceùticznô industriô * metalurgiô * produkcjô jôdë ë napitków * tekstilnô ë òbleczënkòwô industriô * produkcjô bùdowlanëch materiałów * transpòrt ë logistika * wiôldżi ë môłi hańdel * bùdownictwò ë ùsłëdżi W pierszim wiertlu 2026 rokù regionalny produkt brutto wëniósł 1,351838 biliona [[tenge]], co òznôczało realny rost ò 8,9% w przërównanim z tim samim cządã 2025 rokù. Ùsłëdżi twòrzëłë 61,6% gòspòdarki, a produkcjô wôrów 30,1%.<ref name="statistics"/> Òd stëcznika do czerwińca 2026 rokù industriowô produkcëjô bëła wôrt 817,4593 miliarda tenge – 11% wicy jak w tim samim cządze 2025 rokù. Produkcjô w przerôbny industrie ùrosła ò 9,6%.<ref name="statistics"/> Bùdowlané robòtë bëłë w tim czasu wôrté 136,2557 miliarda tenge. Do ùżëtkù òddóné òstało 558 600 m² nowëch mieszkalnëch lokalów. Inwesticje w trwałi kapitał wënôszałë 308,3848 miliarda tenge.<ref name="statistics" /> Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów je [[szëmkenckô rafineriô pétru]], produkùjącô benzynã, nanëkòwi òléj, fligrowi péter ë jiné pétrowé wërobinë. Gard mô téż długą tradicjã farmaceùticzi ë pôrã mòdernëch fabrëków léków. W gardze dzejô specjalnô gòspòdarczô cona Pôłnié, czile industriowëch conów ë transpòrtowò-logisticzné òstrzódczi. 1 lëpińca 2026 rokù w Szëmkence bëło zaregistrowónëch 29 410 prawnëch òsobów, z jaczich 24 907 dzejało. Wikszosc aktiwnëch pòdmiotów stanowiłë môłé pòdjimstwa.<ref name="statistics"/> == Transpòrt == Szëmkent je wôżnym transpòrtowim wãzłã pôłniowégò Kazachstanu. Drogòwé, banowé ë fligrowé sparłãczenia łączą gò z Taszkentã, Turkistanã, Tarazã, Ałmatama ë jinyma regionama kraju. Bez gard abò jegò òkòlé jidą midzënôrodné turë Taszkent – Szëmkent – Taraz – Ałmatë ë Taszkent – Szëmkent – Turkistan – Samara.<ref name="development"/> === Gardowi transpòrt === Pùbliczny transpòrt òpiérô sã przédno na rozbùdowóny sécë [[aùtobùs|aùtobùsowëch]]ow liniów. Łączą one centrum z bùtnowima dzélnicama ë terenama przëłączonyma do gardu pò pòszerzenim grańców w 2014 rokù. Za przejôzd mòże płacëc elektronicznyma kartama ë jinyma cyfrowima metodama. === Banowi transpòrt === Szëmkencczi banóf leżi na linii łączący Taszkent, Arys, Taraz ë Ałmatë. Z gardu jachają pasażersczé banë do nôwikszich gardów Kazachstanu ë niechtërnëch sąsadnëch krajów. Na zôpôd òd Szëmkentu leżi Arës I, jeden z nôwôżniészich banowëch wãzłów Kazachstanu. === Fligrowi transpòrt === Midzënôrodny fligerplac Szëmkent òbsłëgùje krajowé ë midzënôrodné lecbë ë je jedną z przédnëch bazów fligrowi kòmpanie SCAT Airlines. 25 gòdnika 2024 rokù òtemkłi òstôł nowi pasażersczi terminal ò wiéchrzëznie 40 000 m². Jegò òtemkniãcé zwikszëło roczną mòżlëwòtã òbsłëdżi latawiszcza z 800 tësãcy do 6 milionów pasażerów.<ref name="airport">[https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru Fligerplace Astany, Ałmaty, Szëmkentu ë Aktobe bãdą mùltimòdowima òstrzódkama], Ministerstwò Transpòrtu Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Planë rozwiju òbjimają bùdowã nowi drodżi do startu ë lądowaniô ò długòscë 3,5 km ë transpòrtowò-logisticznégò òstrzódka sparłãczonégò ze specjalną gòspòdarczą coną Pôłnié. == Edukacjô ë nôùka == Szëmkent je wôżnym òstrzódkã wëższi edukacji w pôłniowim Kazachstanie. W gardze dzejają ùniwersytetë, akademie, technika, warkòwé szkòłë ë badérsczé institucje. Do przédnëch wëższich szkòłów nôleżą: * '''Pôłniowòkazachsczi Badérsczi Ùniwersytet m. Mùchtara Aùezowa''', jeden z nôwikszich wielewietwiowëch ùniwersytetów w kraju * '''Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô''', szpecjalizëjącô sã w medicynie, farmacji ë nôùkach ò zdrowim * '''Pôłniowòkazachsczi Pedagògiczny Ùniwersytet m. Ôzbekalégò Żanibiekòwa''' * Szëmkencczi Ùniwersytet * Ùniwersytet Miras * Inowacyjny Ùniwersytet Westrzédny Azji W miesczich ùniwersytetach ùczą sã sztudérzë z całégò Kazachstanu, Ùzbekistanu ë jinëch krajów Westrzédny Azje. == Zdrowié == Szëmkent je wôżnym medicznym òstrzódkã dlô całégò pôłniowégò Kazachstanu. W gardze są òglowé szpitale, diagnosticzné centra, kardiologicznô, ònkòlogicznô ë infekcyjnô òpieka, rodnicë, pòlikliniczi, ratënkòwé służbë ë priwatné kliniczi. Farmaceùticznô tradicjô gardu zaczã sã w XIX stalatim òd produkcje santoninë. Dzysdnia kòntinuùją jã nowòczasné fabrëczi léków ë Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô. == Kùltura == W Szëmkence dzejają kazachsczé, rusczé ë ùzbecczé téatrë, mùzea, ksążnice, kòncertowé zale, artisticzné galerie ë kulturalné centra. Do nôwôżniészich kulturalnëch instytucëjów nôleżą: * Kazachsczi Akademicczi Dramaticzny Téater m. Żumata Szanina * Rusczi Dramaticzny Téater * Téater Òperë ë Baletu * Ùzbecczi Dramaticzny Téater * Téater Pùpów ë Młodzëznë * Regionalné Historiczné Mùzeùm * Mùzeùm Òfiar Pòliticznëch Represjów * historiczno-kulturalny kómpleks „Szëm Kała” W 2020 rokù Szëmkent òstôł ògłoszony '''Kùlturalną Stolëcą Zrzesznicë Samòstójnëch Państw'''. W tim samim rokù òbchòdzył swòjã 2200. roczëznã. == Turistika == Nôwôżniészim historicznym môlã je kómpleks Szëm Kała, ùsadzony na terenie stôrodôwnégò sedlëszcza ë dôwny kòkandzczi cytadelë. Kómpleks òbjimô archeòlogòwé wëkòpalëszcza, òdbùdowóné òbronné elementë, mùzealné place ë rozezdrzawné pónktë. Do jinëch znónëch môlów nôleżą: * plac Òrdabasë * pòmnik „Żer-Ana” * Park Samòstójnotë * pòmnik Bajdibek-bija * Park Abaja * dendrologiczny park m. Asanbaja Askarowa * szëmkencczi zoòlogiczny ògród * piechtnô cona Arbat * promenada nad Kòszkaratą * meczetë, prawòsłôwné cerkwie ë historiczné bùdinczi w centrum gardu Ze Szëmkentu turiscë mògą téż rëgnąc do Sajramù, Nôrodnégò Parkù Sajram-Ùgam, rezerwatu rodë Aksu-Żabagëłë, Turkistanu ë stôrodôwnégò gardu Otrar. == Architektura ë rozwij == Gardowi òbrôz Szëmkentu łączi historiczné centrum, mieszkalné dzélnice z sowiecczégò czasu ë nowé sedlëszcza z nowòczasnyma bùdinkama. Pò pòszerzenim miesczich grańców w 2014 rokù bùdownictwò rozwijało sã òsoblëwie w nordowëch, zôpadnëch ë nordowò-zôpadnëch dzélach. Do wôżnëch nowëch sedlëszczów nôleżą Turan, Shymkent City, Bòzarëk ë Tassaj. Rozwij miasta òbjimô bùdowã nowëch drogów, szkòłów, szpitalów, wòdny ë gazowi sécë, parków, spòrtowëch òbiektów ë kùlturalnëch centrów. W pierszi pòłowie 2026 rokù òddóné òstało do ùżëtkù 558 600 m² nowëch mieszkalnëch placów.<ref name="statistics" /> == Spòrt == W Szëmkence pòpùlarné są [[fùsbal]], [[piscowanié]], gimnastika, tenys, płëwanié ë kòlarstwò. Przédnym chłopsczim fùsbalowim klubã je [[Òrdabasë Szëmkent|Òrdabasë]], jaczi w 2023 rokù pierszi rôz wëgrôł mésterstwò Kazachstanu. Białczi klub BIIK Szëmkent wiele razy wëgrôwôł mésterstwò Kazachstanu ë grôł w eùropejsczich klubòwëch turniérach. Nôwôżniészim spòrtowim òbiektã je Centralny Sztadión m. Każëmùkana Mùngajtpasułë. W gardze są téż spòrtowé zale, tenysowé centra, płëwalnie ë atléticzny kómpleks. == Strzodowiszcze == Przédné ekòlogiczné problemë Szëmkentu są sparłãczoné z industriowima ë transpòrtowima nôkalënama, jakòscą lëftu, czëszczenim brudny wòdë, smiecama ë òchroną zelonëch conów. Miesczé programë òbjimają mòdernizacjã fabrëków, pòszérzanié gazowi sécë, brëkòwanié ekòlogiczniészich aùtobùsów, dba ò rzéczi ë karnôle ë sadzenié nowëch drzéwiãt.<ref name="development" /> Do wôżnëch nôtërnëch ë wëpòczinkòwëch môlów nôleżą rzéka Badam, zdrzódła Kòszkarata ë Karasu, dendrologiczny park ë miesczi zelony pas. == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of China.svg|tło|22x22px]] [[Baiyin]] * [[Òbrôzk:Flag of Tajikistan.svg|tło|22x22px]] [[Chodżent|Chùdżand]] * [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|tło|22x22px]] [[Grosseto]] * [[Òbrôzk:Flag of Belarus.svg|tło|22x22px]] [[Mohilew|Mahilewò]] * [[Òbrôzk:Flag of Thailand.svg|tło|22x22px]] [[Pattaya]] * [[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|tło|22x22px]] [[Acharnon]] * [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|tło|22x22px]] [[Stevenage]] * [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Jizmir]] * [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Eskişehir]] == Òbaczë téż == * [[Kazachstan]] * [[Astana]] * [[Ałmatë]] * [[Jedwôbny Szlach]] * [[Gardë w Kazachstanie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Òficjalnô starna akimatu gardu Szëmkent] {{jãz.|kk}} {{jãz.|ru}} * [https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Òficjalnô statisticzi Szëmkentu] {{jãz.|ru}} * [https://visit-shymkent.com/ Turisticzny pòrtal Szëmkentu] * [https://shymkent.invest.gov.kz/ Inwesticëjny pòrtal Szëmkentu] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kazachstan]] [[Kategòrëjô:Gardë w Azëji]] resogir0ls2a9aj1jwuj02o969abqex 210890 210873 2026-08-10T23:38:55Z HaxelKaszëba 17492 210890 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Szëmkent |gwôsné miono=Шымкент/Şymkent |dopełniacz=Szëmkentu |adjektiw_mask=szëmkencczi |adjektiw_fem=szëmkenckô |céch=Coat_of_arms_of_Shymkent.png |fana=Shymkent flag.svg |Kôrta={{Lokalizacëjnô kôrta |mapa=KZ |rozmiar=250 |rodzaj=inline |punkty mapy= {{Lokalizacëjnô kôrta/pùnkt|42°30′N 69°50′E|pòzycjô=left|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Szëmkent]]}}}} |państwò=[[Kazachstan]] |wiéchrzëzna=1163 |stopniN=42 |minutN=19 |stopniE=69 |minutE=36 |wysokość=506 |rok=1.07.2026 |lëdztwò=1 310 681 |gęstość=1127 |bùrméster=Gabit Sëzdëkbiekòw |czerënkòwi numer=(+7) 7252 |pòcztowi kòd=160000 |registracëjné tôfle=17 |www=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent |commons=Shymkent }} '''Szëmkent''' ({{jãz.|kk}} '''Шымкент'''/'''Şymkent'''; {{jãz.|ru}} '''Шымкент''', ''Szimkent''; do 1992 rokù pò ruskù òficjalno '''Чимкент''', ''Czimkent'') – gard w pôłniowim [[Kazachstan|Kazachstanie]]. Je jednym òd trzech [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|gardów repùblikańsczégò znaczeniô]] w kraju, òkòma [[Astana|Astanë]] ë [[Ałmatë|Ałmatów]]. Szëmkent stanowi apartną administracyjno-teritorialną òbéńdã ë nie nôleżi do turkistańsczi òbéńdë, chtërna òtôczô miasto. Sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô dostôł 19 czerwińca 2018 rokù.<ref name="status2018">[https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan Ò niechtërnëch sprawach administracyjno-teritorialnégò pòdzéla Repùbliczi Kazachstanu], òficjalnô starna Prezydenta Kazachstanu, 19.06.2018, przëstãp 5.08.2026.</ref> 1 lëpińca 2026 rokù gard miôł 1 310 681 mieszkańców, bez co béł trzecym nôwikszim gardã Kazachstanu pò Ałmatach ë Astanie.<ref name="population2026">[https://stat.gov.kz/ru/region/?param=POPULATION Lëdztwò regionów Repùbliczi Kazachstanu na 1 lëpińca 2026 rokù], Bióro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Jegò administracyjnô wiéchrzëzna wënôszô 1163 km².<ref name="development">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/572558?lang=ru Plan rozwiju gardu Szëmkent], akimat Szëmkentu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Szëmkent je jednym z nôwôżniészich industriowëch, hańdlowëch, transpòrtowëch, edukacyjnëch ë kùlturalnëch òstrzódków pôłniowégò Kazachstanu. Do przédnëch dzélów jegò gòspòdarczi nôleżą rafinacjô pétru, farmaceùticznô industriô, metalurgiô, produkcjô jôdë, tekstilnô industriô, bùdownictwò, hańdel ë ùsłëdżi. Plac, w jaczim dzysdnia leżi gard, zamieszkóny je òd wicy jak 2200 lat.<ref name="archaeology">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru Stôrożëtny gard Szëmkent], gov.kz, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Etimòlogiô == [[Òbrôzk:Shymkent independence square in 2023.jpg|mały|Plac Òrdabasë w Szëmkence w 2023 rokù]] Wedle nôbarżi rozkòscérzonégò wëklarowaniô miono '''Szëmkent''' skłôdô sã z dwùch dzélów. Słowò ''szëm'' abò ''czim'' mòże òznaczac „trôwã”, „pażëcã”, „darniã” abò „zelony môl”, a pòchôdającé z irańsczich jãzëków słowò ''kent'' znaczi „gard” abò „sedlëszcze”. Miono mòże bëc tej rozmióné jakno „zelony gard”, „gard midzë pażëcama” abò „rozwijający sã gard”. Kùnôszk ''-kent'' je widzec téż w jinëch mionach môlów w [[Westrzédnô Azjô|Westrzédny Azji]], na przëmiôr [[Taszkent]], Żarkent ë Mankent.<ref name="investintro">[https://shymkent.invest.gov.kz/ru/doing-business-here/intro/ Szëmkent – spòdlowé pòdôwczi], Kazakh Invest, przëstãp 5.08.2026.</ref> W rusczich zdrojach z XIX ë XX stalatégò brëkòwónô bëła fòrma '''Czimkent'''. W 1914 rokù miono miasta òstało zmienioné na '''Czerniajew''' na wdôr rusczégò generała Michajiła Czerniajewa, jaczi czerowôł rusczima wòjskama òb czas dobëcô gardu w 1864 rokù. Miono Czimkent wrócëło do ùżëtkù w 1924 rokù. 8 séwnika 1992 rokù òficjalny rusczi pisënk òstôł zmieniony z Чимкент na Шымкент, żebë abë barżi szlachòwac za kazachską wëmòwą.<ref name="rename1992">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ Ò zmianie mionów ë ùregùlowanim rusczi transkripcje niechtërnëch administracyjno-teritorialnëch jednostków Kazachstanu], prôwny system Ädilet, 8.09.1992, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Historiô == === Stôrożëtné czasë ë strzédné wieczi === Òkòlé terôczasnégò Szëmkentu bëło zamieszkóné ju w stôrożëtnëch czasach. Archeòlogiczné sedlëszcze leżi w historicznym centrum mòdernégò gardu ë mô kòl 4,5 hektara wiéchrzëznë. Dzãka badanióm òdtaconé òstałë wiôrsztë kùlturowëch zaòstałosców, sygającë 14 métrów w głąb. Ceramiczné nalezënë z nôniższich wiôrsztów pòchôdają z kùńca III ë zôczątkù II wiekù p.n.e.<ref name="archaeology" /> Rozwij gardu béł sparłãczony z jegò pòłożenim kòl turów, jaczé łączëłë dolëznã rzéczi [[Syr-dariô]], òazë Westrzédny Azji ë kazachsczé stepë. Blëzë Szëmkentu leżi [[Sajram]], w strzédnëch wiekach znóny jakno Ispidżab, jeden z wôżnëch òstrzódków na [[Jedwôbny Szlach|Jedwôbnym Szlachù]]. Miono Szëmkentu je nadczidłé w ''Zafar-name'' Szarafa ad-Dina Alegò Jazdégò. Nen dokôz òstôł napisóny w XV stalatim ë òpisëje midzë jinszima zdarzenia z lat 1365–1366.<ref name="zafar">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru Sétmë przëczënów, bë òdwiedzëc Szëmkent], Sprôwa Turisticznô gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref> Gard ë jegò òkòlé w rozmajitëch czasach nôleżałë do rozmajitëch państwów Westrzédny Azje, w tim do państwa Timùridów ë Kazachsczégò chanatu. W XVII ë XVIII stalatim region béł terenã wòjnów midzë Kazachama ë Dżungarama. === Kòkandzczi chanat ë Rusczé Impérium === Na zôczątkù XIX stalatégò Szëmkent wszedł w skłôd [[Kòkandzczi chanat|Kòkandzczégò chanatu]]. Kòl 1810 rokù òstôł przebùdowóny na òbronną festingã ë administracyjné centrum. Cytadela stoja na wëżawie w centrum sedlëszcza ë kòntrolowa drodżi do Taszkentu, Turkistanu ë Sajramu. W séwnikù 1864 rokù festingã zajãłë rusczé wòjska pòd wództwã Michajiła Czerniajewa. Pò rusczi aneksje Czimkent stôł sã sedzbą ùjezdu w syrdarijsczi òbéńdze, w grańcach Turkistańsczégò Generalnégò Gùbernatorstwa. Za czasów Rusczégò Imperium gardowô gòspòdarka òpiéra sã na hańdlu, rzemiãsle ë przerôbianim rolnëch wërobinów. W latach 80. XIX stalatégò òtemkłô òsta tu fabrëka [[Santonina|santoninë]] z bëlëcë ''Artemisia cina''. Ùznôwô sã jã za jednã z pòczątkòwëch pòdjimiznów mòderny farmaceùticzny industrie Szëmkentu. Doprowadzenié banu na zôczątkù XX stalatégò zmòcnił jesz barżi wiersztã miasta jakno hańdlowégò ë transpòrtowégò òstrzódka. === Sowiecczi cząd === Pò [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwi rewòlucji]] miasto bëło pòsobno dzélã [[Turkistańskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Turkistańsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]], [[Kazachskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]] ë [[Kazachskô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]]. W 1932 rokù Czimkent stôł sã administracyjnym centrum nowò ùsadzony pôłniowòkazachsczi òbéńdë. Òb czas sowiecczi industrializacji zbùdowóné òstałë metalurgiczné, chemiczné, farmaceùticzné, jôdné, tekstilné ë bùdowlané fabrëczi. Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów bëła fabrëka òłowiu w Czimkence. Òb czas [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] wiele fabrëków ë institucjów z zôpadnëch regionów Sowiecczi Zrzeszë òstało przeniosłëch do Czimkentu. Gard produkòwôł metale, amùnicjã, dzéle do tanków, òpticzné nôrzãdza ë jiné wòjnowé wërobinë. Pò wòjnie lëdztwò rosło baro dinamiczno. Zbùdowóné òstałë nowé mieszkalné dzélnice, szkòłë, uczbòwnie, szpitale ë industriowé zakładë. W latach 80. XX stalatégò dzejanié rozpòczã szëmkenckô rafineriô pétru. === Samòstójny Kazachstan === Pò dobëcym samòstójnotë przez Kazachstan w 1991 rokù, Szëmkent òstôł jednym z nôwôżniészich gòspòdarczich òstrzódków na pôłniu kraju. W 2014 rokù grańce gardu bëłë mòcno pòszerzoné przez przëłączenié wsów ë terenów z sąsadnëch rajonów. W tim samim rokù ùsadzony òstôł czwiôrti gardowi rajón, pózni nazwóny Karataù.<ref name="karatau">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 Ò ùsadzenim sztwôrtégò rajonu ë ùstanowienim grańców rajonów gardu Szëmkent], system prawny Ädilet, 7.10.2014, przëstãp 5.08.2026.</ref> 19 czerwińca 2018 rokù Szëmkent òstôł wëłączony z pôłniowòkazachsczi òbéńdë ë dostôł [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô]]. Administracyjné centrum òbéńdë bëło przeniosłé do [[Turkistan]]u, a òbéńda dosta miono turkistańsczi.<ref name="status2018" /> W 2022 rokù òstôł ùsadzony piąti gardowi rajón — Turan.<ref name="turan">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 Ò ùsadzenim rajonu Turan w gardze Szëmkent], system prawny Ädilet, 12.08.2022, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Geògrafiô == === Pòłożenié === Szëmkent leżi na pôłniu Kazachstanu, na rówiznie przë zôpadnëch przedgórzach [[Tien-szan]]u, niedalek grańcë z [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]]. Gard leżi kòl 120 km na nordã òd [[Taszkent|Taszkentu]], 690 km na zôpôd òd [[Ałmatë|Ałmatów]] ë wicy jak 1400 km na pôłnié òd [[Astana|Astanë]]. Administracyjnô wiéchrzëzna gardu wënôszô 116 300 hektarów, to je 1163 km².<ref name="development" /> Przédnyma wòdnyma szlachama są rzéczi Badam ë Kòszkarata ze swòją òdnogą mët, Karasu. W gardze je dzewiãc karnôlów ò całowny długòscë kòl 91 km. Słëchają jima karnôle Badam, Szëmkent, Jangiczek, Tekesu ë Kòszkarata. Państwòwé lasë ë zeloné conë gardu zajimają razã kòl 5333 hektarów.<ref name="development" /> === Klimat === Szëmkent mô kòntinentalny klimat z dłudżima, baro gòrącyma ë sëchima latama ë dosc letczima zëmama w przërównanim z nordowima regionama Kazachstanu. Wikszosc òpadów dô òb zëmã ë zymk, a lato wic je sëché. Òb zëmã padô sniég, le trwałô sniegòwô wiôrszta nôczãscy nie leżi długò. Z pòwòdu swòjégò pôłniowégò pòłożeniô ë blëskòscë gór, Szëmkent je jednym z nôbarżi gòrącëch wiôldżich gardów Kazachstanu. == Administracjô == Szëmkent je pòdzelony na piãc gardowëch rajonów:<ref name="akimat">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent?lang=ru Akimat gardu Szëmkent], pòrtal państwòwëch òrganów Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> # '''Abaj''' # '''Al-Farabi''' # '''Enbekszi''' # '''Karataù''' # '''Turan''' Rajón Karataù ùsadzony òstôł w 2014 rokù, a Turan w 2022 rokù. Na zôczątkù 2026 rokù lëdztwò gardowëch rajonów wëzdrzało tak:<ref name="ethnicity2026">[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ Lëdztwò Repùbliczi Kazachstanu wedle etnicznëch grëpów na zôczątkù 2026 rokù, tabela „Szëmkent”], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, 27.03.2026, XLSX, przëstãp 5.08.2026.</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Rajón ! Lëdztwò na zôczątkù 2026 |- | style="text-align:left" | Abaj || 259 325 |- | style="text-align:left" | Al-Farabi || 262 566 |- | style="text-align:left" | Enbekszi || 206 679 |- | style="text-align:left" | Karatau || 334 139 |- | style="text-align:left" | Turan || 231 341 |} Na czele wëkònôwczi włôdzë gardu stoji '''''akim''''', chtërnégò fónkcjô szlachùje za bùrméstrã. Òd 5 séwnika 2023 rokù akimã Szëmkentu je '''Gabit Abdimażitułë Sëzdëkbiekòw'''.<ref name="akim">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043?lang=ru Syzdykbekow Gabit Abdimàżitowicz], akimat gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref> == Demògrafiô == Szëmkent je jednym z nôchùdzy roscącëch miastów Kazachstanu. Lëczba jegò mieszkańców przeszła jeden milion w 2018 rokù. Na zôczątkù 2026 rokù w gardze dało 1 294 050 mieszkańców, a 1 lëpińca 2026 rokù — 1 310 681.<ref name="population2026" /><ref name="ethnicity2026" /> Òd stëcznika do maja 2026 rokù nôtërny przërost lëdztwa wëniósł 8287 lëdzy. W tim czasu ùrodzëło sã 10 261 lëdzy, a ùmarło 1974. Saldo migracji bëło dodatné ë wënôszało 5783 lëdzy.<ref name="statistics">[https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Szëmkent – krótczi wëńdzenié spòlëznowò-gòspòdarczégò rozwiju regionu], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> === Etniczny skłôd === Szëmkent je wieleetnicznym ë wielekùlturowim gardã. Wedle òficjalnëch pòdôwków na zôczątkù 2026 rokù hewò są nôwikszé etniczné grëpë:<ref name="ethnicity2026"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Etnicznô grëpa ! Lëczba ! Dzél |- | style="text-align:left" | Kazaszë || 929 724 || 71,85% |- | style="text-align:left" | Ùzbecë || 203 098 || 15,69% |- | style="text-align:left" | Ruscë || 74 404 || 5,75% |- | style="text-align:left" | Azerowie || 23 814 || 1,84% |- | style="text-align:left" | Tatarzë || 11 346 || 0,88% |- | style="text-align:left" | Jiné grëpë || 51 664 || 3,99% |} Państwòwim jãzëkã je [[Kazachsczi jãzëk|kazachsczi]]. W państwòwëch institucjach ë môlowi administracji òkòma kazachsczégò òficjalno brëkòwóny je téż [[Rusczi jãzëk|rusczi]]. Zacht dzél mieszkańców gôdô téż pò [[Ùzbecczi jãzëk|ùzbeckù]]. == Gòspòdarka == Szëmkent je jednym z nôwikszich industriowëch ë hańdlowëch òstrzódków Kazachstanu. Przédnyma dzélama gòspòdarczi są: * rafinacjô pétru * farmaceùticznô industriô * metalurgiô * produkcjô jôdë ë napitków * tekstilnô ë òbleczënkòwô industriô * produkcjô bùdowlanëch materiałów * transpòrt ë logistika * wiôldżi ë môłi hańdel * bùdownictwò ë ùsłëdżi W pierszim wiertlu 2026 rokù regionalny produkt brutto wëniósł 1,351838 biliona [[tenge]], co òznôczało realny rost ò 8,9% w przërównanim z tim samim cządã 2025 rokù. Ùsłëdżi twòrzëłë 61,6% gòspòdarki, a produkcjô wôrów 30,1%.<ref name="statistics"/> Òd stëcznika do czerwińca 2026 rokù industriowô produkcëjô bëła wôrt 817,4593 miliarda tenge – 11% wicy jak w tim samim cządze 2025 rokù. Produkcjô w przerôbny industrie ùrosła ò 9,6%.<ref name="statistics"/> Bùdowlané robòtë bëłë w tim czasu wôrté 136,2557 miliarda tenge. Do ùżëtkù òddóné òstało 558 600 m² nowëch mieszkalnëch lokalów. Inwesticje w trwałi kapitał wënôszałë 308,3848 miliarda tenge.<ref name="statistics" /> Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów je [[szëmkenckô rafineriô pétru]], produkùjącô benzynã, nanëkòwi òléj, fligrowi péter ë jiné pétrowé wërobinë. Gard mô téż długą tradicjã farmaceùticzi ë pôrã mòdernëch fabrëków léków. W gardze dzejô specjalnô gòspòdarczô cona Pôłnié, czile industriowëch conów ë transpòrtowò-logisticzné òstrzódczi. 1 lëpińca 2026 rokù w Szëmkence bëło zaregistrowónëch 29 410 prawnëch òsobów, z jaczich 24 907 dzejało. Wikszosc aktiwnëch pòdmiotów stanowiłë môłé pòdjimstwa.<ref name="statistics"/> == Transpòrt == Szëmkent je wôżnym transpòrtowim wãzłã pôłniowégò Kazachstanu. Drogòwé, banowé ë fligrowé sparłãczenia łączą gò z Taszkentã, Turkistanã, Tarazã, Ałmatama ë jinyma regionama kraju. Bez gard abò jegò òkòlé jidą midzënôrodné turë Taszkent – Szëmkent – Taraz – Ałmatë ë Taszkent – Szëmkent – Turkistan – Samara.<ref name="development"/> === Gardowi transpòrt === Pùbliczny transpòrt òpiérô sã przédno na rozbùdowóny sécë [[aùtobùs|aùtobùsowëch]]ow liniów. Łączą one centrum z bùtnowima dzélnicama ë terenama przëłączonyma do gardu pò pòszerzenim grańców w 2014 rokù. Za przejôzd mòże płacëc elektronicznyma kartama ë jinyma cyfrowima metodama. === Banowi transpòrt === Szëmkencczi banóf leżi na linii łączący Taszkent, Arys, Taraz ë Ałmatë. Z gardu jachają pasażersczé banë do nôwikszich gardów Kazachstanu ë niechtërnëch sąsadnëch krajów. Na zôpôd òd Szëmkentu leżi Arës I, jeden z nôwôżniészich banowëch wãzłów Kazachstanu. === Fligrowi transpòrt === Midzënôrodny fligerplac Szëmkent òbsłëgùje krajowé ë midzënôrodné lecbë ë je jedną z przédnëch bazów fligrowi kòmpanie SCAT Airlines. 25 gòdnika 2024 rokù òtemkłi òstôł nowi pasażersczi terminal ò wiéchrzëznie 40 000 m². Jegò òtemkniãcé zwikszëło roczną mòżlëwòtã òbsłëdżi latawiszcza z 800 tësãcy do 6 milionów pasażerów.<ref name="airport">[https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru Fligerplace Astany, Ałmaty, Szëmkentu ë Aktobe bãdą mùltimòdowima òstrzódkama], Ministerstwò Transpòrtu Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Planë rozwiju òbjimają bùdowã nowi drodżi do startu ë lądowaniô ò długòscë 3,5 km ë transpòrtowò-logisticznégò òstrzódka sparłãczonégò ze specjalną gòspòdarczą coną Pôłnié. == Edukacjô ë nôùka == Szëmkent je wôżnym òstrzódkã wëższi edukacji w pôłniowim Kazachstanie. W gardze dzejają ùniwersytetë, akademie, technika, warkòwé szkòłë ë badérsczé institucje. Do przédnëch wëższich szkòłów nôleżą: * '''Pôłniowòkazachsczi Badérsczi Ùniwersytet m. Mùchtara Aùezowa''', jeden z nôwikszich wielewietwiowëch ùniwersytetów w kraju * '''Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô''', szpecjalizëjącô sã w medicynie, farmacji ë nôùkach ò zdrowim * '''Pôłniowòkazachsczi Pedagògiczny Ùniwersytet m. Ôzbekalégò Żanibiekòwa''' * Szëmkencczi Ùniwersytet * Ùniwersytet Miras * Inowacyjny Ùniwersytet Westrzédny Azji W miesczich ùniwersytetach ùczą sã sztudérzë z całégò Kazachstanu, Ùzbekistanu ë jinëch krajów Westrzédny Azje. == Zdrowié == Szëmkent je wôżnym medicznym òstrzódkã dlô całégò pôłniowégò Kazachstanu. W gardze są òglowé szpitale, diagnosticzné centra, kardiologicznô, ònkòlogicznô ë infekcyjnô òpieka, rodnicë, pòlikliniczi, ratënkòwé służbë ë priwatné kliniczi. Farmaceùticznô tradicjô gardu zaczã sã w XIX stalatim òd produkcje santoninë. Dzysdnia kòntinuùją jã nowòczasné fabrëczi léków ë Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô. == Kùltura == W Szëmkence dzejają kazachsczé, rusczé ë ùzbecczé téatrë, mùzea, ksążnice, kòncertowé zale, artisticzné galerie ë kulturalné centra. Do nôwôżniészich kulturalnëch instytucëjów nôleżą: * Kazachsczi Akademicczi Dramaticzny Téater m. Żumata Szanina * Rusczi Dramaticzny Téater * Téater Òperë ë Baletu * Ùzbecczi Dramaticzny Téater * Téater Pùpów ë Młodzëznë * Regionalné Historiczné Mùzeùm * Mùzeùm Òfiar Pòliticznëch Represjów * historiczno-kulturalny kómpleks „Szëm Kała” W 2020 rokù Szëmkent òstôł ògłoszony '''Kùlturalną Stolëcą Zrzesznicë Samòstójnëch Państw'''. W tim samim rokù òbchòdzył swòjã 2200. roczëznã. == Turistika == Nôwôżniészim historicznym môlã je kómpleks Szëm Kała, ùsadzony na terenie stôrodôwnégò sedlëszcza ë dôwny kòkandzczi cytadelë. Kómpleks òbjimô archeòlogòwé wëkòpalëszcza, òdbùdowóné òbronné elementë, mùzealné place ë rozezdrzawné pónktë. Do jinëch znónëch môlów nôleżą: * plac Òrdabasë * pòmnik „Żer-Ana” * Park Samòstójnotë * pòmnik Bajdibek-bija * Park Abaja * dendrologiczny park m. Asanbaja Askarowa * szëmkencczi zoòlogiczny ògród * piechtnô cona Arbat * promenada nad Kòszkaratą * meczetë, prawòsłôwné cerkwie ë historiczné bùdinczi w centrum gardu Ze Szëmkentu turiscë mògą téż rëgnąc do Sajramù, Nôrodnégò Parkù Sajram-Ùgam, rezerwatu rodë Aksu-Żabagëłë, Turkistanu ë stôrodôwnégò gardu Otrar. == Architektura ë rozwij == Gardowi òbrôz Szëmkentu łączi historiczné centrum, mieszkalné dzélnice z sowiecczégò czasu ë nowé sedlëszcza z nowòczasnyma bùdinkama. Pò pòszerzenim miesczich grańców w 2014 rokù bùdownictwò rozwijało sã òsoblëwie w nordowëch, zôpadnëch ë nordowò-zôpadnëch dzélach. Do wôżnëch nowëch sedlëszczów nôleżą Turan, Shymkent City, Bòzarëk ë Tassaj. Rozwij miasta òbjimô bùdowã nowëch drogów, szkòłów, szpitalów, wòdny ë gazowi sécë, parków, spòrtowëch òbiektów ë kùlturalnëch centrów. W pierszi pòłowie 2026 rokù òddóné òstało do ùżëtkù 558 600 m² nowëch mieszkalnëch placów.<ref name="statistics" /> == Spòrt == W Szëmkence pòpùlarné są [[fùsbal]], [[piscowanié]], gimnastika, tenys, płëwanié ë kòlarstwò. Przédnym chłopsczim fùsbalowim klubã je [[Òrdabasë Szëmkent|Òrdabasë]], jaczi w 2023 rokù pierszi rôz wëgrôł mésterstwò Kazachstanu. Białczi klub BIIK Szëmkent wiele razy wëgrôwôł mésterstwò Kazachstanu ë grôł w eùropejsczich klubòwëch turniérach. Nôwôżniészim spòrtowim òbiektã je Centralny Sztadión m. Każëmùkana Mùngajtpasułë. W gardze są téż spòrtowé zale, tenysowé centra, płëwalnie ë atléticzny kómpleks. == Strzodowiszcze == Przédné ekòlogiczné problemë Szëmkentu są sparłãczoné z industriowima ë transpòrtowima nôkalënama, jakòscą lëftu, czëszczenim brudny wòdë, smiecama ë òchroną zelonëch conów. Miesczé programë òbjimają mòdernizacjã fabrëków, pòszérzanié gazowi sécë, brëkòwanié ekòlogiczniészich aùtobùsów, dba ò rzéczi ë karnôle ë sadzenié nowëch drzéwiãt.<ref name="development" /> Do wôżnëch nôtërnëch ë wëpòczinkòwëch môlów nôleżą rzéka Badam, zdrzódła Kòszkarata ë Karasu, dendrologiczny park ë miesczi zelony pas. == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of China.svg|tło|22x22px]] [[Baiyin]] * [[Òbrôzk:Flag of Tajikistan.svg|tło|22x22px]] [[Chodżent|Chùdżand]] * [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|tło|22x22px]] [[Grosseto]] * [[Òbrôzk:Flag of Belarus.svg|tło|22x22px]] [[Mohilew|Mahilewò]] * [[Òbrôzk:Flag of Thailand.svg|tło|22x22px]] [[Pattaya]] * [[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|tło|22x22px]] [[Acharnon]] * [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|tło|22x22px]] [[Stevenage]] * [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Jizmir]] * [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Eskişehir]] == Òbaczë téż == * [[Kazachstan]] * [[Astana]] * [[Ałmatë]] * [[Jedwôbny Szlach]] * [[Gardë w Kazachstanie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Òficjalnô starna akimatu gardu Szëmkent] {{jãz.|kk}} {{jãz.|ru}} * [https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Òficjalnô statisticzi Szëmkentu] {{jãz.|ru}} * [https://visit-shymkent.com/ Turisticzny pòrtal Szëmkentu] * [https://shymkent.invest.gov.kz/ Inwesticëjny pòrtal Szëmkentu] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kazachstan]] [[Kategòrëjô:Gardë w Azëji]] nxvphv9v1mns7b6cuhsl5qijj0ve47r 10 13736 210837 210649 2026-08-10T14:20:34Z Iketsi 3254 +P291, P576 210837 wikitext text/x-wiki {| align="right" | {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" |<big>{{#invoke:Wikidane|P|P1476|id={{{id|}}}|P1476|ranga=preferowana lub zwykła}}</big> |- | style="border: 1px #aaa solid;" |[[Państwò]] | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{państwò|{{#invoke:Wikidane|P|P495|id={{{id|}}}|P495|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |Môl pùblikacji | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{môl_pùblikacji|{{#invoke:Wikidane|P|P291|id={{{id|}}}|P291|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |[[Jãzëk]] | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{jãzëk|{{#invoke:Wikidane|P|P407|id={{{id|}}}|P407|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |Òd | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{òd|{{#invoke:Wikidane|P|P571|id={{{id|}}}|P571|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |Do | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{Do|{{#invoke:Wikidane|P|P576|id={{{id|}}}|P576|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |ISSN | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{ISSN|{{#invoke:Wikidane|P|P236|id={{{id|}}}|P236|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #aaa solid;" |OCLC | style="border: 1px #aaa solid;" |{{{OCLC|{{#invoke:Wikidane|P|P243|id={{{id|}}}|P243|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | colspan="2" | {{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}} | [[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|250px|center]] |}} |} |}<noinclude>{{Infobox cządnik}}</noinclude> 96ckjy4afyh6zluzhys5zyj3fxppszz 210838 210837 2026-08-10T14:25:00Z Iketsi 3254 +P1680 210838 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| align="right" | {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 100%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" |<big>{{#invoke:Wikidane|P|P1476|id={{{id|}}}|P1476|ranga=preferowana lub zwykła}}</big>{{#if:{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}|<br>''{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}''|}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Państwò]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{państwò|{{#invoke:Wikidane|P|P495|id={{{id|}}}|P495|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Môl pùblikacji | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{môl_pùblikacji|{{#invoke:Wikidane|P|P291|id={{{id|}}}|P291|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Jãzëk]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{jãzëk|{{#invoke:Wikidane|P|P407|id={{{id|}}}|P407|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Òd | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{òd|{{#invoke:Wikidane|P|P571|id={{{id|}}}|P571|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Do | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{Do|{{#invoke:Wikidane|P|P576|id={{{id|}}}|P576|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |ISSN | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{ISSN|{{#invoke:Wikidane|P|P236|id={{{id|}}}|P236|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |OCLC | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{OCLC|{{#invoke:Wikidane|P|P243|id={{{id|}}}|P243|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | colspan="2" | {{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}} | [[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|250px|center]] |}} |} |}</includeonly><noinclude>{{Infobox cządnik}}</noinclude> bxu8hxoai2a1frlcgfa2razs3e8rn57 4 13752 210828 2026-08-10T13:16:19Z Orbitminis 18250 Orbitminis przeniós starnã [[Wiki:Asian Month]] do [[Wiki:Azjaticczi miesąc]]: kaszëbienié - czemù nie? 210828 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wiki:Azjaticczi miesąc]] q4fe7gits3gdh3dzbrj6r39ol5fsbnb 0 13753 210830 2026-08-10T14:04:36Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1923–1939)]] do [[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)]]: 1922 210830 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)]] i61mehs0q3wn3q759oh7wkk2vzjzd3w 210834 210830 2026-08-10T14:06:00Z Iketsi 3254 {{ADR|[[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)]]}} 210834 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[Gazeta Kaszubska (cządnik, 1922–1939)]]}} k77rvr99bhippb03iqbbhnxl64j7ha5 10 13754 210836 2026-08-10T14:17:55Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "<table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold…" 210836 wikitext text/x-wiki <table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{Región}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> {{#if:{{{herb|}}}{{{fana|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> {{#if:{{{herb|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{herb}}}|center|{{{rozmiôr_herbù|90px}}}|Céch {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Herb</span>]]</span></div> </td> }} {{#if:{{{fana|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana}}}|center|border|{{{rozmiôr_fanë|120px}}}|Fana {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div> </td> }} </tr> </table> </td> </tr> }} {{#if:{{{òdjimk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|240px|Òdjimk]]</div> {{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}|<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">{{{opisënk_òdjimka}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{Región}}} na kôrce]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{państwa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Państwò|Państwa]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{państwa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{stolëca|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Stolëca]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{stolëca}}}]]</td> </tr> }} {{#if:{{{wôż_môl|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wôżniészé môlëznë]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wôż_môl}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wiéchrzëzna]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiéchrzëzna}}} km²</td> </tr> }} {{#if:{{{lëdztwò|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|<small>({{{rok}}})</small>}}</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}} {{#if:{{{gãstosc|}}}|<br />{{{gãstosc}}} òs./km²}}</td> </tr> }} {{#if:{{{czer_nr|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]] <small>(do 2005)</small></td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{czer_nr}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{domena|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Internetowô domena]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{domena}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: #000000 !important;"> {{{Kôrta}}} </div> </td> </tr> }} {{#if:{{{galeriô_commons|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);"> <div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{galeriô_commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô òdjimków w Wikimedia Commons</span>]]</span></div> </td> </tr> }} </table> t02vkrskppuszbvj5g879ypuyagvm69 210839 210836 2026-08-10T14:29:54Z Terrus38 14026 210839 wikitext text/x-wiki <table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{Región}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> {{#if:{{{herb|}}}{{{fana|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> {{#if:{{{herb|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{herb}}}|center|{{{rozmiôr_herbù|90px}}}|Herb {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Herb</span>]]</span></div> </td> }} {{#if:{{{fana|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana}}}|center|border|{{{rozmiôr_fanë|120px}}}|Fana {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div> </td> }} </tr> </table> </td> </tr> }} {{#if:{{{òdjimk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|240px|Òdjimk]]</div> {{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}|<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">{{{opisënk_òdjimka}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{Región}}} na kôrce]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{państwa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Państwò|Państwa]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{państwa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{stolëca|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Stolëca]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{stolëca}}}]]</td> </tr> }} {{#if:{{{wôż_môl|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wôżniészé môlëznë]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wôż_môl}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wiéchrzëzna]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiéchrzëzna}}} km²</td> </tr> }} {{#if:{{{lëdztwò|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|<small>({{{rok}}})</small>}}</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}} {{#if:{{{gãstosc|}}}|<br />{{{gãstosc}}} òs./km²}}</td> </tr> }} {{#if:{{{czer_nr|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{czer_nr}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{domena|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Internetowô domena]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{domena}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: #000000 !important;"> {{{Kôrta}}} </div> </td> </tr> }} {{#if:{{{galeriô_commons|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);"> <div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{galeriô_commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô òdjimków w Wikimedia Commons</span>]]</span></div> </td> </tr> }} </table> mnbx8jrmvczxszpu5058z2onc0okdf7 210843 210839 2026-08-10T14:33:16Z Terrus38 14026 210843 wikitext text/x-wiki <table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{Región}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> {{#if:{{{herb|}}}{{{fana|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> {{#if:{{{herb|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{herb}}}|center|{{{rozmiôr_herbù|90px}}}|Herb {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Herb</span>]]</span></div> </td> }} {{#if:{{{fana|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana}}}|center|border|{{{rozmiôr_fanë|120px}}}|Fana {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div> </td> }} </tr> </table> </td> </tr> }} {{#if:{{{òdjimk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|240px|Òdjimk]]</div> {{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}|<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">{{{opisënk_òdjimka}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{Región}}} na kôrce]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{państwa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Państwò|Państwa]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{państwa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{stolëca|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Stolëca]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{stolëca}}}]]</td> </tr> }} {{#if:{{{wôż_môl|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wôżniészé môlëznë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wôż_môl}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wiéchrzëzna]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiéchrzëzna}}} km²</td> </tr> }} {{#if:{{{lëdztwò|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|<small>({{{rok}}})</small>}}</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}} {{#if:{{{gãstosc|}}}|<br />{{{gãstosc}}} òs./km²}}</td> </tr> }} {{#if:{{{czer_nr|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{czer_nr}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{domena|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Internetowô domena]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{domena}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: #000000 !important;"> {{{Kôrta}}} </div> </td> </tr> }} {{#if:{{{galeriô_commons|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);"> <div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{galeriô_commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô òdjimków w Wikimedia Commons</span>]]</span></div> </td> </tr> }} </table> scmd54jbz5b3xvfalyphl7k4j41eksk 0 13755 210886 2026-08-10T20:05:58Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë]] do [[Kòmisjô Edukacji i Nôùczi]]: 2024– 210886 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kòmisjô Edukacji i Nôùczi]] 61guk504lpv2ktyd3uj18nkdwlyjmex