Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 16 211672 206145 2026-08-27T15:06:43Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211672 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiktionary-logo-csb.svg|mały]] '''Wiktionary''' – '''Słowôrz Wikipediji''' to ùdba chtërnô je z [[Wikipedijô|Wikipediji]] wëszłô, mô òna za zgrôw ùsadzenié wòlnoprzëstãpnegò jakno ë fùlwôrtnégò wielejãzëkòwégò [[słowôrz]]a. Anielskô wersëjô òsta zrëszónô [[12 gòdnika]] [[2002]] rokù. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kiwix]] |col2= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://wiktionary.org/ wiktionary.org] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wikimedia]] [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] kkjj7z729hlcwsyqrhx3i6ughlmm4rj 0 1433 211661 210027 2026-08-27T14:20:00Z Iketsi 3254 + 211661 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Gdiniô| dopełniacz=Gdini| adjektiw_mask=gdińsczi| adjektiw_fem=gdińskô| céch=POL_Gdynia_COA.svg| fana=POL_Gdynia_flag.svg| karta=Pomorskie Gdynia.png| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Aleksandra Kosiorek| adres_um=Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54| kod_poczt_um=81-382| tel_um=(+48) 58 66 88 000| fax_um=(+48) 58 62 09 798| mail_um=umgdynia@gdynia.pl| wiéchrzëzna=135| stopniN=54| minutN=30| stopniE=18| minutE=32| wysokość=| rok=2007| lëdztwò=248 767| gęstość=1844| aglomeracja=1 030 000| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=81-000 do 81-919| registracëjné tôfle=GA| TERYT=2262011| SIMC=| www=http://www.gdynia.pl| commons=Gdynia| }} '''Gdiniô''' (téż: '''Gdinnô''', '''Gdina'''; {{jãz.|pl}} ''Gdynia'', {{jãz.|de}} ''Gdingen'', 1939–1945 ''Gotenhafen'') je dredżim nôwëkszim gardã całowno pòłożonëm na Kaszëbsczéj zëmë. Gard z wiôlgą hôwingą nad sztrądã [[Bôłt]]u, pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Sopòt|Sopòtã]] twòrzi aglomeracëjã zwóną [[Trzëgard]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.414 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą wòjewództwa. [[Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|mały|Swiãtojańskô]] [[Òbrôzk:Fontanna_na_skwerze_Kościuszki_w_Gdyni,_2004_ubt.jpeg|mały|Fòntana, Kòscuszkòwsczi plac]] [[Òbrôzk:Red Bull Air Race Gdynia - 2014.JPG|mały|Red Bull Air Race Gdynia – 2014]] [[Òbrôzk:00 sea towers (April 2018).jpg|mały|[[Sea Towers]] – drëdżi nôwëższi [[chmùrnik]] w nordòwi Pòlsczi]] == Miona gardu w zdrojach == w zdrojach: ''Gdinam'' 1253 (kòpijô); ''Gdinno'' 1362 (kòpijô); ''Gdynyno'' 1365; ''Gedingen'' 1400; ''Gdingen'' 1414 (kòpijô); ''Gdinino'' 1534; ''Gdigna'' 1570; ''Gdynina'' 1583; ''Gdynge'' 1749; ''Gdingen'' kòl 1790; ''Gdingen'' 1879, ''Gdynia'' 1879; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1881; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1921; ''Gdynia Gdingen'' 1925; ''Gdynia,-i'' 1980 ; ''Gdinjô'' (Cenôwa), ''Gdiniô'' (Lorentz, Zëchta), ''Gdinnô'' (Lorentz), ''Gdina'' (Lorentz) == Deklinacëjô == {| class="wikitable" |+ ! !{{jãz.|csb}}<ref>{{sloworz.org|8626|9829}}</ref> !{{jãz.|pl}} |- |[[Nazéwôcz]] |Gdiniô |Gdynia |- |[[Rodzôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Dôwôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Winowôcz]] |Gdiniã |Gdynię |- |[[Nôrzãdzôcz|Narzãdzôcz]] |Gdinią |Gdynią |- |[[Môlnik]] |Gdini / Gdiniô |Gdyni |- |[[Wòłôcz|Wòłiwôcz]] |Gdinio / Gdiniô |Gdynio |} == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°32' N, dôłgòta – 18°32' E. Òd 1999-gò rokù Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Pòdôwczi == * Lëdztwò: 248 767 mieszkańców * Wiéchrzëzna: 135 km² * Budżetowé wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł * Budżetowé wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł == Historiô == * [[X stolaté]] – rëbackô [[wnôżëna]] * [[1253]] – Pierszô zmiónka o wsë ''Gdinam'' * [[1637]] – Pierszé zaslubinë [[Pòlskô|Pòlsczi]] z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi * [[10 gromicznika]] [[1926]] r. – Nadanié gardnëch prawów * [[séwnik]] [[1939]] – wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]] ([[1939]]–[[1945]] – ''Gotenhafen'') * w nocë z 18 na [[19 gòdnika]] 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie * [[28 strëmiannika]] [[1945]] r. – Wëzwòlenié gardu * [[11 czerwińca]] [[1987]] – [[Papież Jan Paweł II]] tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”). == Słôwny lëdze sparłãczëne z gardã == [[Òbrôzk:Antoni Abraham - pomnik.jpg|mały|[[Antón Ôbram]], [[Kaszëbsczi Plac]]]] [[Òbrôzk:Gdynia Pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni przy al. Piłsudskiego.jpg|mały|Krziże pò [[gòdnik]]ù 1970]] [[Òbrôzk:Para Kaszubów na ławce - 003.JPG|mały|Kaszëbskô pôra na łôwce w Gdinie]] * [[Antón Ôbram]] ([[1869]]–[[1923]]) * Baduszkowa Danuta * Borchardt Karol Olgierd * Brzeski Maciej * Cegielska Franciszka * Dąbek Stanisław * Demel Kazimierz * Gall Iwo * Jastak Hilary * Jurkiewicz Kazimierz * Krauze Augustyn * Kwiatkowski Eugeniusz * Maciejewicz Konstanty * Mężnicki Witold * [[Marión Mòkwa]] * [[Jan Mòrdawsczi]] * Orlicz-Dreszer Gustaw * [[Justyna Plutowska]] * Polkowski Bolesław * Prohaska Włodzimierz * Radtke Jan * Remiszewska Teresa * Romanowski Bolesław * Rummel Julian * Sieradzki Juliusz * Sokół Franciszek * Stankiewicz Mamert * Suchanek Antoni * Śmidowicz Jan * Teliga Leonid * Unrug Józef * Wenda Tadeusz * Zaruski Mariusz * Zegarski Teofil * Żeromski Stefan == Stôrodôwnotë == * [[Westrzódgardzé (Gdiniô)|Westrzódgardzé]] ** [[Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini]], dar. Świãtojańskô ** Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2 ** Bùdink Òbeńdowégò Sądu, pl. Kònstitucëji 5 ** Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Maja 25/10 Gromicznika 22-22 ** [[Antón Ôbram|Ôbram'ów]] Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30 ** Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r. ** Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2 ** Dworzec Morski, dar. Polska 1 * [[Kamiannô Góra]] ** Hotel "Polska Riwiera", dar. Zawiszy Czarnego 1 ** Willa "Szczęść Boże", dar. I Armii Wojska Polskiego 6 * [[Chiloniô]] ** Willa z 1931 r., dar. Chylońska 112 a * [[Òrłowò]] ** Dôwny zajazd Adlerówka, dar. Orłowska 7 ** Dôwny Dom Kuracyjny, dar. Orłowska 2 ** Willa "Weneda", dar. Przebendowskich 1 ** Pensjonat "Gryf", dar. Przemysława 6 ** Zespół dworsko-parkowy Mały Kack ** Dôwnô osada rzemieślnicza Mały Kack ** Zespół pałacowo-parkowy Kolibki * [[Òksëwié]] ** Zespół dôwny wsë z kòscołã sw. Michała Archanioła * [[Grabówk]] ** Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej * [[Wiżawa Sw. Maksymiliana]] ** Willa, dar. Tetmajera 1 * [[Wiôldżi Kack]] ** Zespół dôwny wsë [[Wiôldżi Kack]] z kòscołã sw. Wawrzińca == Partnersczé gardë == Gdiniô je partnersczim gardã[http://www.gdynia.pl/bip/wspolpraca/5946_6634.html] {| class="wikitable sortable" ! Gard ! class="unsortable"| Państwò ! Datum |- | style="text-align:left"| [[Aalborg|Ôlbórg]] | style="text-align:left"| [[Dëńskô]] | style="text-align:center"| 4.8.1987 r. |- | style="text-align:left"| [[Baranowicze]] | style="text-align:left"| [[Biôłorëskô]] | style="text-align:center"| 6.2.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Brooklyn]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 14.2.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Haikoù]] | style="text-align:left"| [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] | style="text-align:center"| 24.4.2006 r. |- | style="text-align:left"| [[Króléwc]] | style="text-align:left"| [[Ruskô]] | style="text-align:center"| 27.10.1994 r. |- | style="text-align:left"| [[Karlskróna]] | style="text-align:left"| [[Szwedzkô]] | style="text-align:center"| 29.3.1990 r. |- | style="text-align:left"| [[Kilóna]] | style="text-align:left"| [[Miemieckô]] | style="text-align:center"| 25.6.1985 r. |- | style="text-align:left"| [[Kłajpéda]] | style="text-align:left"| [[Lëtewskô]] | style="text-align:center"| 12.1.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Kòtka]] | style="text-align:left"| [[Fińskô]] | style="text-align:center"| 9.3.1988 r. |- | style="text-align:left"| [[Kristiansand]] | style="text-align:left"| [[Norweskô]] | style="text-align:center"| 21.9.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Kùnda]] | style="text-align:left"| [[Estóńskô]] | style="text-align:center"| 24.2.2001 r. |- | style="text-align:left"| [[Lëpawô]] | style="text-align:left"| [[Łotewskô]] | style="text-align:center"| 12.10.1999 r. |- | style="text-align:left"| [[Plymouth]] | style="text-align:left"| [[Wiôlgô Britanijô]] | style="text-align:center"| 11.9.1976 r. |- | style="text-align:left"| [[Seattle]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 23.4.1994 r. |} == Òbaczë téż == * [[Trzëgard]] * [[Gduńsk]] * [[Sopòt]] * [[Òstrzódk Kaszëbskò-Pòmòrsczi Kùlturë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://muzeumgdynia.pl/2023/02/augustyn-krauze-pierwszy-burmistrz-miasta-gdynia/ Agùstin Krauze] * [https://www.gdynia.pl/spoleczenstwo,7580/dzik-w-wielkim-miescie,527232 Dzik w wielkim mieście] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/533 Gdynia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.nid.pl/upload/iblock/f1a/f1ad9a4dbde1800f6516155d2070b7f3.pdf Stôrodôwnotë] * [https://web.archive.org/web/20070529201526/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Pomorskie/Gdynia/ Kategòrëjô Gdiniô w Katalogù ODP] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] hc1ij1wwdfd8ghzflxxgycsjlovlo49 0 1928 211735 211411 2026-08-28T10:50:43Z Martin Macha 2111 13394 /* */ 211735 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriket Norge | miono = Królestwò Norwesczi | miono-genitiw = Norwesczi | fana = Flag of Norway.svg| herb = Coat of arms of Norway.svg | na karce = LocationNorway.svg | mòtto = Enig og tro til Dovre faller | jãzëk = [[Norwesczi jãzëk|norwesczi]] | stolëca = Oslo | fòrma państwa = mònarchiô | wiéchrzëzna = 385.207 | lëdztwò = 5.425.270 | rok = 2022 | dëtk = Norweskô kòróna | kòd dëtka = NOK | czasowô cona = +0 | swiãto = 17 maja | himn = <center>[[Òbrôzk:Norway (National Anthem).ogg]]</center> [[Himn Norwesczi|Ja, vi elsker dette landet]] – państwòwi himn<br />(Tak, kòchômë ten krôj) <center>[[Òbrôzk:God Save The Queen (Band of the Grenadier Guards, 1952 instrumental).oga]]</center> [[Kongesangen]] – królewsczi himn <br />(Piesń króla) | kòd = NO, NOK | Internet = .no | telefón = +47 |Mònarcha=[[Haakon VIII]]|Premiéra=[[Jonas Gahr Støre]]|aùtowi kòd=N|kònstitucjô=Kònstitucjô Norwesczi z 1814}} '''Norweskô''' abò '''Norwegiô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref>, '''Królestwò Norwesczi''' ([[norwesczi]] ''Kongeriket Norge (Norge), Kongeriket Noreg (Noreg)'') – je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]] na [[Skandinawsczi Półòstrów|Skandinawsczim Półòstrowie]]. Stolëcznym gardã Norwesczi je [[Oslo]]. Greńczë ze [[Szwedzkô|Szwedzką]], [[Fińskô|Fińską]], ë [[Ruskô|Ruską]]. Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 1991 je król [[Harald V]]. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Geirangerfjord (6-2007).jpg|mały|left|[[Fiord]] w Norwesce]] <ref>[https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norway] The World Factbook</ref> === Wiéchrzëzna === * całownô: 323,802 km² * wiéchrzëzna lądu: 304,282 km² * wiéchrzëzna wòdów: 19,520 km² === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,566 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 709 km; [[Szwedzkô]] 1,666 km; [[Ruskô]] 191 km === Brzegòwô liniô === 25,148 km === Klimat === Ùmiarkowany na ùbrzegu, bënë chłodny<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/norway/126904.htm Norway (08/09)] US Department of State</ref>. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 460 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Norwesczé Mòrze) * nôwëższi czëp: 2,469 m. n.r.m. (Galdhopiggen) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 2.7% (w tim 2.2% òrnëch gruńtów) * lasë 33.3% == Demografiô == [[Òbrôzk:Young girls in bunad.jpg|lewo|mały|Norwesczé białczi w tradicjowëch òbleczënkach]] === Pòpùlacjô === * lëdztwò: 5.627.400<ref name="ssbf">[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26</ref> mieszkańców ([[2026]]) === Etniczné karna === Norwegowié 81.5% (w tim 60,000 Samów), jinszi Eùropejczëczi 8.9%, jinszi 9.6% (2021) === Jãzëczi === Òficjalne: norwesczi bokmål, norwesczi nynorsk, jãzëczi mniészosci: lapońsczi, fińsczi === Religijné karna === Kòscół Norwesczi ([[lëterstwò]]) 67.5%, [[Islam]] 3.1%, [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 3.1%, jinsze [[Chrzescëjaństwò|Chrzescëjańsczé]] wëznania 3.8%, jinsze religie 2.6%, nieòpisóne 19.9% (2021)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/norway 2022 Report on International Religious Freedom: Norway] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 84% == Pòliticzny system == Norweskô je kònstitucyjną [[Mònarchiô|mònarchią]]. Przédnikã kraju je król z dinastii Glücksburgów. Przédnikã rządu je premiéra. Jednojizbowi parlament Storting mô 169 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/ The Storting] Stortinget</ref>. * Król: Harald V (òd 17 stëcznika 1991)<ref>[https://www.royalcourt.no/news/accession-of-the-new-monarch-in-1991 Accession of the new monarch in 1991] The Royal House of Norway</ref> * Premiéra: Jonas Gahr Støre (òd 14 pazdzérznika 2021)<ref>[https://www.regjeringen.no/en/dep/smk/organization-map/prime-minister-jonas-gahr-store/id2877186/ Prime MinisterJonas Gahr Støre] Government.no</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norweskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Norweskô| ]] 9iotb354l2ptpszerce73qh1x9slp4p 14 2491 211652 211256 2026-08-27T13:23:01Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Do werifikacëji]] do [[Kategòrëjô:Do werifikacje]]: Do werifikacëji → Do werifikacje 211256 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] 9xx0dp3q5t5lf9bf0so0kw3apeuonqj 0 3189 211659 206236 2026-08-27T13:46:40Z Iketsi 3254 wikitable 211659 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = Niemiecczi | stolëca = Berlëno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen (Piesń Niemców) <center>[[Òbrôzk:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]</center> | kòd = DE | Internet = .de | telefón = +49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D}} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ({{jãz.|de}} ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô == Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z:<ref>[https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié [[Weimarskô Repùblika|Weimarsczi Repùbliczi]] * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii – nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa – niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkraticznô Repùblika|Niemieckô Demòkraticznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} ''Bundesländer''). {| class="wikitable" |+ | ;1. Badeniô-Wirtembergiô ;2. [[Bajerë]] ;3. [[Berlëno]] ;4. [[Brandenbùrgiô]] ;5. Brema ;6. [[Hambùrg]] ;7. Hesjô ;8. [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Meklenbùrskô-Przédné Pòmrë]] ;9. Dolnô Saksoniô ;10. Nadreniô Nordowô-Westfaliô ;11. Nadreniô-Palatinat ;12. [[Saara]] ;13. Saksoniô ;14. Saksoniô-Anhalt ;15. Szlezwik-Hòlsztin ;16. Turingiô |[[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Niemiec]] |} == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô| ]] 18vcu0yocpump2fd9klns2zwbuy29jg 211660 211659 2026-08-27T13:47:23Z Iketsi 3254 [[Niemiecczi jãzëk|niemiecczi]], [[Berlëno]] 211660 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = [[Niemiecczi jãzëk|niemiecczi]] | stolëca = [[Berlëno]] | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen (Piesń Niemców) <center>[[Òbrôzk:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]</center> | kòd = DE | Internet = .de | telefón = +49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D}} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ({{jãz.|de}} ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô == Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z:<ref>[https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié [[Weimarskô Repùblika|Weimarsczi Repùbliczi]] * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii – nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa – niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkraticznô Repùblika|Niemieckô Demòkraticznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} ''Bundesländer''). {| class="wikitable" |+ | ;1. Badeniô-Wirtembergiô ;2. [[Bajerë]] ;3. [[Berlëno]] ;4. [[Brandenbùrgiô]] ;5. Brema ;6. [[Hambùrg]] ;7. Hesjô ;8. [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Meklenbùrskô-Przédné Pòmrë]] ;9. Dolnô Saksoniô ;10. Nadreniô Nordowô-Westfaliô ;11. Nadreniô-Palatinat ;12. [[Saara]] ;13. Saksoniô ;14. Saksoniô-Anhalt ;15. Szlezwik-Hòlsztin ;16. Turingiô |[[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Niemiec]] |} == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô| ]] 5bfc4hosexxxkmiy9c88hveceqpm8ce 10 3559 211654 210663 2026-08-27T13:24:26Z Iketsi 3254 Do werifikacëji → Do werifikacje 211654 wikitext text/x-wiki <br clear=all>[[Òbrôzk:Weryfikacejo.jpg|20px|left]]<small>''Nen articzel òstôł napisóny przez òsobã, jakô nie znaje dobrze kaszëbsczégò. Jãzëkòwô prawidłowòsc négò artikla wëmôgô werifikacje.''</small><includeonly>[[Kategòrëjô:Do werifikacje]]</includeonly> 3f02weq3v7ft4uycorrne93md2rqfh5 0 4646 211729 176566 2026-08-27T18:37:05Z Iketsi 3254 kat. 211729 wikitext text/x-wiki <div style="float: right; margin: 0 1em 1em 1em; padding: 10px 20px 10px 20px; font-size: 500%; line-height: 120%; background-color: #DDF; border: 1px solid #AAF;">Ąą</div> '''Ą''' ([[Łacëzna|łac.]] ''a caudata'', [[kaszëbsczi jãzëk|csb]] a z ògónkiem) je drëgą [[lëtera|lëterą]] [[kaszëbsczi alfabét|kaszëbsczégò alfabétu]] i pòlsczégò alfabétu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu]] l0jss875479qfp5kzcw6feojupj5ghd 211730 211729 2026-08-27T18:39:02Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211730 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Latin letter A with ogonek.svg|mały|Ą, ą]] '''Ą''' ({{jãz.|la}} ''a caudata'', {{jãz.|csb}} a z ògónkiem) je drëgą [[lëtera|lëterą]] [[kaszëbsczi alfabét|kaszëbsczégò alfabétu]] i pòlsczégò alfabétu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu]] s4mx1xav7qiahbzm2yz2qprg11jkvnl 0 4838 211736 209261 2026-08-28T11:30:02Z TruthfulSpeech 17341 211736 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Languages of CE Europe-3.PNG|mały|Òbéńdë, dze brëkòwóny je szląsczi jãzëk (S*, ë M1)]] [[Òbrôzk:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|mały|Greńce [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]] są òbéńdama, dze brëkòwóné są dialektë lasczi a ceszënsczi]] '''Szląsczi etnolekt'''<ref>{{YouTube|shorts=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI — WINIWIZJA}}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=SyzQfHslCHs</ref>, '''szląskô gôdka''', abò '''szląsczi jãzëk''' ({{jãz.|szl}} ''ślůnsko godka'', czasã téż ''pō naszymu'') to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż w [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã. W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka. Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk. W rokù [[2011]] kòle 509&nbsp;000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.<ref>[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref> Biblioteka Kongresu USA [[18 lëpińca]] [[2007]] wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: '''szl'''. W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù. [[6 séwnika]] [[2007]] rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk. == Alfabét == Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù [[2007]] wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji. '''Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż''' A téż ne diakriticzi: ''Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz''. == Òbéńdowé zróżnicowónié == Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié. Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi. Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë. Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë: * wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi, * pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi, * pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi, * nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë, * lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò), * Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni, * namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu), * sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu). == Przëmiôr ùżëcô == "Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować." Wëmòwa w [[IPA]]: /'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/ == Òbaczë téż == * [[Szląsczé wòjewództwò]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:szl:Přodńo zajta|Szląskô Wikipedijô]] * [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Wiadła w szląsczi mòwie] * [http://gryfnie.com Gryfnie.com] * [https://web.archive.org/web/20140820160324/http://ojgyn.blog.onet.pl/ Ojgyn z Pniôków] * https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/prezydent-zawetowal-uznanie-dialektu-slaskiego-za-jezyk-jezykoznawcy-komentuja-decyzje-nawrockiego/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk]] mk26y9s3hono3pp19xo5xe2c9ctndge 0 5148 211728 209701 2026-08-27T18:09:15Z Iketsi 3254 {{Commons}} 211728 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sambor II Tczewski seal 1229.PNG|mały|Sztãpel Sambòra II z [[1229]] – [[grif]]]] '''Sambór II''' (ùr. kóle 1211/1212, ùm. 30 gódnika 1277 abò 1278) – ksążã lubiszéwskò-swiecczi. Jegò òjcem béł [[Mscëwòj I]]. W 1236 rokù ksążã Sambór II béł wënëkańcã. W 1253 òn przeniósł swòją sedzbã z Lubiszéwa do [[Dërszewò|Dërszewa]]. Jegò córka [[Margaréta (Królewô)|Margaréta]] bëła królewą [[Dëńskô|Dëńsczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] f83rtc7lfzf5msbsp0sy9gavwtgu3vq 0 5244 211678 210185 2026-08-27T15:47:57Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ [[Sloworz.org]] 211678 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejherowo palac.jpg|mały|Sedzba mùzeùm – pałac familie Keyserlingków i Przebendowsczich]] '''Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w [[Wejrowò|Wejrowie]]''' abò '''Mùzeùm Pismieniznë i Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi w Wejrowie'''<ref>{{RKJ|2015|153}}</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie'' abò ''MPiMKP w Wejherowie''<ref>https://web.archive.org/web/20260415131355/https://sloworz.org/museum</ref>) – kùlturowô jinstitucja, jakô pòwsta w [[1968]] rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju i za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów Mùzeùm wespółrobi z wielnyma kùlturowima karnama i ùsôdzcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu je np. òstôwizna [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] i jin. Mùzeùm wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, folderë i jinszé). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 04.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 06.jpg|[[Kaszëbsczé nótë]] Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac wystawa wzorów kaszubskich 07.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, pałac, sala ogrodowa, 2005.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 03.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, Pałac Przebendowskich.jpg| Òbrôzk:Park Majkowskiego wraz z Pałacem Przebendowskich i Keyserlingów.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Sloworz.org]] * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] |col2= === Jiné kaszëbsczé mùzea === {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeum.wejherowo.pl Domôcô starna mùzeùm] * [https://web.archive.org/web/20260321133831/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/03/kleka-wejherowo-DJK-muzeum.mp3 .mp3] * https://sloworz.org/museum {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] cvacunbywn2xused3zae3k54vt8srg9 211679 211678 2026-08-27T15:51:23Z Iketsi 3254 MKPPiM we Wejrowie 211679 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejherowo palac.jpg|mały|Sedzba mùzeùm – pałac familie Keyserlingków i Przebendowsczich]] '''Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w [[Wejrowò|Wejrowie]]''' abò '''Mùzeùm Pismieniznë i Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi w Wejrowie'''<ref>{{RKJ|2015|153}}</ref>, '''MKPPiM we Wejrowie'''<ref>https://sloworz.org/csb/museum</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie'' abò ''MPiMKP w Wejherowie''<ref>https://web.archive.org/web/20260415131355/https://sloworz.org/museum</ref>) – kùlturowô jinstitucja, jakô pòwsta w [[1968]] rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju i za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów Mùzeùm wespółrobi z wielnyma kùlturowima karnama i ùsôdzcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu je np. òstôwizna [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] i jin. Mùzeùm wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, folderë i jinszé). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 04.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 06.jpg|[[Kaszëbsczé nótë]] Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac wystawa wzorów kaszubskich 07.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, pałac, sala ogrodowa, 2005.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 03.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, Pałac Przebendowskich.jpg| Òbrôzk:Park Majkowskiego wraz z Pałacem Przebendowskich i Keyserlingów.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Sloworz.org]] * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] |col2= === Jiné kaszëbsczé mùzea === {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeum.wejherowo.pl Domôcô starna mùzeùm] * [https://web.archive.org/web/20260321133831/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/03/kleka-wejherowo-DJK-muzeum.mp3 .mp3] * https://sloworz.org/museum {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] fixlfg2xptzk35lv0vhz5a0s0uxp5ht 0 5404 211703 196925 2026-08-27T16:52:29Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211703 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion GOSiR.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] [[Òbrôzk: Stadion miejski w Gdyni.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] '''Arka Gdyniô''' (pòl. ''MZKS Arka Gdynia'') – pòlsczi fósbalowi klub z [[Gdiniô|Gdini]], ùsôdzony w 1929 rokù. Dobiwca pùcharu pòlsczi w 1979 ë w 2017, superpùcharu pòlsczi w 2017 ë 2018. == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] * [[Bala]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] p3wia7qhykv90pweuaq3qvtqlfmiset 211709 211703 2026-08-27T16:53:36Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 211709 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion GOSiR.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] [[Òbrôzk: Stadion miejski w Gdyni.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] '''Arka Gdyniô''' (pòl. ''MZKS Arka Gdynia'') – pòlsczi fósbalowi klub z [[Gdiniô|Gdini]], ùsôdzony w 1929 rokù. Dobiwca pùcharu pòlsczi w 1979 ë w 2017, superpùcharu pòlsczi w 2017 ë 2018. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] 41esa0ws645sp3ykx947d0in6i441ty 211714 211709 2026-08-27T16:58:00Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 211714 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo of Arka Gdynia at graffiti at ulica Jozefa Bema in Gdynia (cropped).jpg|mały|]] '''Arka Gdyniô''' ({{jãz.|pl}} ''MZKS Arka Gdynia'') – pòlsczi fósbalowi klub z [[Gdiniô|Gdini]], ùsôdzony w 1929 rokù. Dobiwca pùcharu pòlsczi w 1979 ë w 2017, superpùcharu pòlsczi w 2017 ë 2018. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Stadion GOSiR.jpg|[[Sztadion]] w Gdyni Òbrôzk:Stadion miejski w Gdyni.jpg|[[Sztadion]] w Gdyni Òbrôzk:Polonia Warszawa vs Arka Gdynia 03-2010 2.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] 24pbddr5t3t8pyyvvo12b7l5c33ekcm 0 5448 211696 208964 2026-08-27T16:47:48Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211696 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Acute photosensitivity reaction in EPP (2).jpg|mały|[[Pòrfiria]] – chòroscowy òbjôw]] '''Wieszczi''' je ten chto pò smiercë je czerwòny (Sychta). [[Aleksander Hilferding]] béł w [[Grzmiącô|Grzmiący]] i tam uczuł i napisôł (1862), że wieśzczi czedë ùmrze, a bãdze zachòwané w zark, to òn so dostónie zgło i żwie je, aż nôblëższëch przijacelów, òjca, matkã, jednégò pò drëdżim wcignie. Ò wieszczich są pòdania zwëskóné lëterackò, zrobile to np. [[Alojzy Nôgel]] i [[Krystyna Muza]]. Mòże niejedny wieszczi mielë za żëcô pòrfiriã? == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Ùpi]] |col2= === Kaszëbskô mitologiô === {{#categorytree:Kaszëbskô mitologiô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 285. * Dr Nadmorski: Kaszuby i Kociewie. Język, zwyczaje, przesądy, podania, zagadki i pieśni ludowe w północnej części Prus Zachodnich, Poznań 1892, s. 60. * Perszon, J.: Na brzegu życia i śmierci : zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe i zaduszkowe na Kaszubach. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1999 (English summary). * Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, s. 152. * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.VI (1973), s. 144. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://wikisource.org/wiki/O_wieszczych_czyli_upiorach ''O wieszczych czyli upiorach''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] dq7nz5qe80tay5fvyt16j1cs3vsimg4 0 5820 211733 161799 2026-08-27T19:58:49Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 211733 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Polygonum hydropiper (1832).jpg|mały|Gòrzczi żabińc]] '''Gòrzczi żabińc''' (''Polygonum hydropiper'' L.) – roscëna z rodzëznë dërdestowatëch. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òn rosce. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 0ytrplnxtzu3eeefqv7qu1sbkrsp856 0 6274 211705 208868 2026-08-27T16:52:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211705 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubia stadion.JPG|mały|Sztadion]] '''Kaszubia Kòscérzëna''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubia Kościerzyna'') – klub balôrzów z [[Kòscérzëna|Kòscérznë]]. Òni kòpią balã w III zdrëszënie w Pòlsce. == Òbaczë téż == * [[Arka Gdynia]] * [[Bala]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Kòscérzna]] gsjh3ws0ubl02ctfe2m5d9305rq6ziy 211711 211705 2026-08-27T16:54:11Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211711 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubia stadion.JPG|mały|Sztadion]] '''Kaszubia Kòscérzëna''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubia Kościerzyna'') – klub balôrzów z [[Kòscérzëna|Kòscérznë]]. Òni kòpią balã w III zdrëszënie w Pòlsce. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Kòscérzna]] bq6pfgnt0k4bwnftmk7k9b8ao4t31pf 0 6475 211734 208285 2026-08-28T05:43:42Z CommonsDelinker 204 Removing [[:c:File:Noemi-25.jpg|Noemi-25.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 20 August 2026. 211734 wikitext text/x-wiki '''Noemi''' (''Veronica Scopelliti''), (ùr. [[25 stëcznika]] [[1982]] w [[Rzim]]ie) je [[Italskô|italską]] spiéwôrką. == Diskògrafijô == === Albùmë === * 2009 - ''Sulla mia pelle'' (#3 [[Italskô]] - #44 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Sulla mia pelle (Deluxe Edition)'' (#3 [[Italskô]] - #42 [[Eùropa]]) * 2011 - ''RossoNoemi'' (#6 [[Italskô]]) === EP === * 2009 - ''Noemi'' (#8 [[Italskô]] - #97 [[Eùropa]]) === Single === [[Òbrôzk:Noemimannoia.jpg|mały|Noemi ë Fiorella Mannoia]] * 2009 - ''Briciole'' (#2 [[Italskô]] - #51 [[Eùropa]]) * 2009 - ''L'amore si odia'' (Noemi ë Fiorella Mannoia) (#1 [[Italskô]] - #34 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Per tutta la vita'' (#1 [[Italskô]] - #42 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Vertigini'' * 2011 - ''Vuoto a perdere'' (#6 [[Italskô]] - #47 [[Eùropa]]) * 2011 - ''Odio tutti i cantanti'' * 2011 - ''Poi inventi il modo'' == Sanremo Fetsival == * 2010 - ''Per tutta la vita'' <small>(Diego Calvetti, Marco Ciappelli)</small> - 3:14 == Tour == * 2009 - ''Noemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2009/2010 - ''Sulla mia pelle tour I'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2010 - ''Sulla mia pelle tour II'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|20px]] [[Słoweniô]] * 2011 - ''RossoNoemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.noemiofficial.it/ Noemiofficial.it] * [http://www.youtube.com/noemiofficial Oficial Youtube] * [https://web.archive.org/web/20100724051735/http://www.arcadinoemi.it/ Arcadinoemi.it] * [http://www.youtube.com/arcadinoemi1 Arca di Noemi Youtube] * [https://archive.is/20121212172432/www.facebook.com/arcadinoemi%23!/noemiofficial?ref=ts Facebook noemiofficial] * [https://archive.is/20121212172256/www.facebook.com/arcadinoemi Facebook arcadinoemi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Italskô]] svw7ixgmt4tzzsmjs4fsvktzjkpca41 211737 211734 2026-08-28T11:58:15Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211737 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Foto-concerto-noemi-roma-23-maggio-2014 panucci -10-1024x682 (crop).jpg|mały|Noemi (2014)]] '''Noemi''' (''Veronica Scopelliti''; ùr. [[25 stëcznika]] [[1982]] w [[Rzim]]ie) je [[Italskô|italską]] spiéwôrką. == Diskògrafiô == === Albùmë === * 2009 – ''Sulla mia pelle'' (#3 [[Italskô]] – #44 [[Eùropa]]) * 2010 – ''Sulla mia pelle (Deluxe Edition)'' (#3 [[Italskô]] – #42 [[Eùropa]]) * 2011 – ''RossoNoemi'' (#6 [[Italskô]]) === EP === * 2009 – ''Noemi'' (#8 [[Italskô]] – #97 [[Eùropa]]) === Single === [[Òbrôzk:Noemimannoia.jpg|mały|Noemi ë Fiorella Mannoia]] * 2009 – ''Briciole'' (#2 [[Italskô]] – #51 [[Eùropa]]) * 2009 – ''L'amore si odia'' (Noemi ë Fiorella Mannoia) (#1 [[Italskô]] – #34 [[Eùropa]]) * 2010 – ''Per tutta la vita'' (#1 [[Italskô]] – #42 [[Eùropa]]) * 2010 – ''Vertigini'' * 2011 – ''Vuoto a perdere'' (#6 [[Italskô]] – #47 [[Eùropa]]) * 2011 – ''Odio tutti i cantanti'' * 2011 – ''Poi inventi il modo'' == Sanremo Fetsival == * 2010 – ''Per tutta la vita'' <small>(Diego Calvetti, Marco Ciappelli)</small> – 3:14 == Tour == * 2009 – ''Noemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2009/2010 – ''Sulla mia pelle tour I'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2010 – ''Sulla mia pelle tour II'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|20px]] [[Słoweniô]] * 2011 – ''RossoNoemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.noemiofficial.it/ Noemiofficial.it] * [http://www.youtube.com/noemiofficial Oficial Youtube] * [https://web.archive.org/web/20100724051735/http://www.arcadinoemi.it/ Arcadinoemi.it] * [http://www.youtube.com/arcadinoemi1 Arca di Noemi Youtube] * [https://archive.is/20121212172432/www.facebook.com/arcadinoemi%23!/noemiofficial?ref=ts Facebook noemiofficial] * [https://archive.is/20121212172256/www.facebook.com/arcadinoemi Facebook arcadinoemi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Italskô]] bqk1812idgdtj3wujtbwhizkngem1uy 0 6749 211677 210696 2026-08-27T15:43:45Z Iketsi 3254 Galeriô 211677 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Banana on black background.jpg|mały|Banan]] '''Banan''' – [[Roscënë|roscëna]] z rodzënë bananowców, je ich kòle 80 zortów. Rosce w [[Azëjô|Azji]], [[Afrika|Afryce]] ë [[Australiô (kòntinent)|Australii]]. Słowò pòchôdô òd arabsczégò słowa banan. Kwiatë są zapôlonô przez ptôczi ë szãtopiérze. Lëstë roscã na całé łodëdze. Bananë to pesznë brzôd Do Pòlsczé wòzé. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Banana.png|mały|grono bananów Òbrôzk:Musa basjoo001.JPG|Gałąz bananowca zôrtu ''Musa basjoo'' Òbrôzk:Banana plant.jpg|Plantacjô bananów </gallery> == Òbaczë téż == * [[Apfelzyna]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Brzadë]] ggkyquffrnltnuuif3g2qgo55to96zd 211724 211677 2026-08-27T18:00:25Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 211724 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Banana on black background.jpg|mały|Banan]] '''Banan''' – [[Roscënë|roscëna]] z rodzënë bananowców, je ich kòle 80 zortów. Rosce w [[Azëjô|Azji]], [[Afrika|Afryce]] ë [[Australiô (kòntinent)|Australii]]. Słowò pòchôdô òd arabsczégò słowa banan. Kwiatë są zapôlonô przez ptôczi ë szãtopiérze. Lëstë roscã na całé łodëdze. Bananë to pesznë brzôd Do Pòlsczé wòzé. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Banana.png|mały|grono bananów Òbrôzk:Musa basjoo001.JPG|Gałąz bananowca zôrtu ''Musa basjoo'' Òbrôzk:Banana plant.jpg|Plantacjô bananów </gallery> == Òbaczë téż == * [[Apfelzyna]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brzadë]] ta4pt9e2uuo9m6bzx1l1rpxuz24mm37 0 6861 211707 210701 2026-08-27T16:52:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211707 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:United Colours.jpg|mały|Logòtip]] '''Manchester United Football Club''' (jinaczi Manchester United F.C.) – klub piłkarsczi, chtërnégò sedzba je z w Manchesterze — gardze, pòłożonym w westrzódkòwim mòlu Anglii. Wëstãpiwô òn w Angelsczi Ekstraklasy. Òd 1938 rokù prawie bez przerwë wëstãpiwô w nôwëższi klasy rozegriwkòwi w Anglii. Je to jeden z nôbarżi widzałich klubów swiata. Kibicëje jemù pònad 330 milionów lëdzi na całim swiece. == Historiô == [[Manchester United]] pòwstôł w 1878 rokù, le pòd jinszą pòzwą – Newton Heath LYR. Mielë òni finansowë problemë i jak zaczął sã XX wiek, kôżdi jima wrożił chùtczi kùńc. Równak téj pòjawił sã człowiek ò mionie John Henry Davies, chtërën wëreteł klub. Davies béł majicelã môlowégò browaru, chtëren pòstanowił łożëc përzna dëtków w karno. Na pòczątkù przejinaczono z pòzwe Newton Heath na Manchester United. Bédowôno jinszi pòzwe taczi jak Manchester Central i Manchester Celtic. Òstateczné Manchester United pòwstôł 26 séwnika 1902 roku. Klubòwé barwë to czerwiono-biôłi a karno nosi pòzwã Czerwiony Diôbłë. == Sztadion == [[Òbrôzk:Old Trafford 7.jpg|mały|Old Trafford]] Miónkôrze Manchesteru United swoje rozegre rozegracëją na sztadionie "Old Trafford" znônym pòd pòzwą "Teater Snienié". Òbiekt zaprojektowôł znòny szkocczi architekt Archibald Leitch. Budowa stadionu miała kòsztowac 60 tësãcy funtów.Budowa òstała ukończono w 1909 roku. Mecz, chteren òdmikôł stadion òdbéł są mdzë Manchester United a [[Liverrpool|Liverpoolem]]. Òbzérało gò 45,000 tësący przëzérôczów, le wej karno Czerwionych Purtków popuscëło Liverpoolowi 4 : 3. Nôwiąkszô frekwencëjô na Old Trafford òstała ùstanowiôno 25 strëmiannika 1939 roku czedë to na rozegracëje półfinałowé Czielcha Anglii, mdzë Wolverhampton Wanders a Grimsby Town przëszło jaż 76 962 tësąców przëzéroczów. Terô miewcama karna są amerykańsczi milionérowie Joel i Avram Glazerowie, a trenera nôbarżi utytulowôny szkoleniowiec na świece [[Sir Alex Ferguson]], chteren robi tu ju òd 25 lat. Je òn jedinim trenerã w historii Manchesteru United chtërnemù ùdalo sã dobëc potrojnô kòruna ( mesterstwo [Anglia|Angli]] czielich angli i czielich europë w jedni cządze piłkarsczi) a bëło to w 1999 roku. [[Òbrôzk:Alex Ferguson 2011.jpg|mały|Sir Alex Ferguson]] == Dobiwczi karna == Manchester United je nôbarżi utitulowònym karnem w Angli, ò tim swiôdczi to co dobële: * Mesterstwo Anglii (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009 * Czelich Anglii (11): 1909, 1948, 1963, 1977, 1983, 1985, 1990, 1994, 1996, 1999, 2004 * Czielich Lidzi (4): 1992, 2006, 2009, 2010 * Czielich Europé (3): 1968, 1999, 2008 * Czielich Dobëwców Czielichów (1): 1991 * Superczielich Europë (1): 1991 * Czielich Interkontynentalny (1): 1999 * Tôrcz Wspólnotë (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1977, 1983, 1990, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010 * Klubowé mesterstwò świata (1): 2008 Òd kùńca lat 90. XX stolata je jednym z najbògatszich klubów sportowych na świece. Terô jego wôrtosc taksowòno je na 1,84 miliarda dolarów (1,19 miliarda funtów) (ustôw na łżekwiat 2010) 30 gromicznika 1945 r. na urzãdze menadżera karna òstôł zajimnięti Matt Busby chtëren prowadzeł polityka wcëgania młodéch miònkôrzów na trowa, cziej to blus béło możliwé. Dzãka temu karno wëgrało liga w 1956 r., a srédnia wieku miònkôrza bëła le 22 lata. Dzãka ti politice dobële wiele karnowéch dobiwków. W drëdzim dzélu, wëgrelë liga znôł i doszlë do dokôzu Czielicha Anglii, przegrelë le z Aston Villą. Stalé sã téż pierszim angelsczim karnã, chtërno,wespòłzgrôwało w Czelichu Europë i doszlë do przedslédné rozegre. == Tragizna == 6 gromicznika 1958r to barô czôrny dzéń w historii Manchesteru United. Téj bëła katastrofa fligra British European Airways 609. Lëcało nim karno pò meczu w Czelichu [[Europa|Europë]]. Roztrzasł òn sã przë starce z latawiska w Monachium. Zdzinãło 8 miónkôrzy i téż uczbieńcowie: Walter Crickmer, Bert Whalley, Tom Curry. Pò tich wszëtczich wydarzeniach z Monachium kibice Manchesteru United zaczãlë nosëc czôrné szléfë na biôło-czerwionych szalach. Tej te biôło-czerwiono-czôrni farwë òstałe jakò znanka. == Lëteratura == * Brawo Sport == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bytnowe lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] korniwuoultd7h5jyyjaoiakqdgz5ol 211712 211707 2026-08-27T16:54:39Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211712 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:United Colours.jpg|mały|Logòtip]] '''Manchester United Football Club''' (jinaczi Manchester United F.C.) – klub piłkarsczi, chtërnégò sedzba je z w Manchesterze — gardze, pòłożonym w westrzódkòwim mòlu Anglii. Wëstãpiwô òn w Angelsczi Ekstraklasy. Òd 1938 rokù prawie bez przerwë wëstãpiwô w nôwëższi klasy rozegriwkòwi w Anglii. Je to jeden z nôbarżi widzałich klubów swiata. Kibicëje jemù pònad 330 milionów lëdzi na całim swiece. == Historiô == [[Manchester United]] pòwstôł w 1878 rokù, le pòd jinszą pòzwą – Newton Heath LYR. Mielë òni finansowë problemë i jak zaczął sã XX wiek, kôżdi jima wrożił chùtczi kùńc. Równak téj pòjawił sã człowiek ò mionie John Henry Davies, chtërën wëreteł klub. Davies béł majicelã môlowégò browaru, chtëren pòstanowił łożëc përzna dëtków w karno. Na pòczątkù przejinaczono z pòzwe Newton Heath na Manchester United. Bédowôno jinszi pòzwe taczi jak Manchester Central i Manchester Celtic. Òstateczné Manchester United pòwstôł 26 séwnika 1902 roku. Klubòwé barwë to czerwiono-biôłi a karno nosi pòzwã Czerwiony Diôbłë. == Sztadion == [[Òbrôzk:Old Trafford 7.jpg|mały|Old Trafford]] Miónkôrze Manchesteru United swoje rozegre rozegracëją na sztadionie "Old Trafford" znônym pòd pòzwą "Teater Snienié". Òbiekt zaprojektowôł znòny szkocczi architekt Archibald Leitch. Budowa stadionu miała kòsztowac 60 tësãcy funtów.Budowa òstała ukończono w 1909 roku. Mecz, chteren òdmikôł stadion òdbéł są mdzë Manchester United a [[Liverrpool|Liverpoolem]]. Òbzérało gò 45,000 tësący przëzérôczów, le wej karno Czerwionych Purtków popuscëło Liverpoolowi 4 : 3. Nôwiąkszô frekwencëjô na Old Trafford òstała ùstanowiôno 25 strëmiannika 1939 roku czedë to na rozegracëje półfinałowé Czielcha Anglii, mdzë Wolverhampton Wanders a Grimsby Town przëszło jaż 76 962 tësąców przëzéroczów. Terô miewcama karna są amerykańsczi milionérowie Joel i Avram Glazerowie, a trenera nôbarżi utytulowôny szkoleniowiec na świece [[Sir Alex Ferguson]], chteren robi tu ju òd 25 lat. Je òn jedinim trenerã w historii Manchesteru United chtërnemù ùdalo sã dobëc potrojnô kòruna ( mesterstwo [Anglia|Angli]] czielich angli i czielich europë w jedni cządze piłkarsczi) a bëło to w 1999 roku. [[Òbrôzk:Alex Ferguson 2011.jpg|mały|Sir Alex Ferguson]] == Dobiwczi karna == Manchester United je nôbarżi utitulowònym karnem w Angli, ò tim swiôdczi to co dobële: * Mesterstwo Anglii (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009 * Czelich Anglii (11): 1909, 1948, 1963, 1977, 1983, 1985, 1990, 1994, 1996, 1999, 2004 * Czielich Lidzi (4): 1992, 2006, 2009, 2010 * Czielich Europé (3): 1968, 1999, 2008 * Czielich Dobëwców Czielichów (1): 1991 * Superczielich Europë (1): 1991 * Czielich Interkontynentalny (1): 1999 * Tôrcz Wspólnotë (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1977, 1983, 1990, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010 * Klubowé mesterstwò świata (1): 2008 Òd kùńca lat 90. XX stolata je jednym z najbògatszich klubów sportowych na świece. Terô jego wôrtosc taksowòno je na 1,84 miliarda dolarów (1,19 miliarda funtów) (ustôw na łżekwiat 2010) 30 gromicznika 1945 r. na urzãdze menadżera karna òstôł zajimnięti Matt Busby chtëren prowadzeł polityka wcëgania młodéch miònkôrzów na trowa, cziej to blus béło możliwé. Dzãka temu karno wëgrało liga w 1956 r., a srédnia wieku miònkôrza bëła le 22 lata. Dzãka ti politice dobële wiele karnowéch dobiwków. W drëdzim dzélu, wëgrelë liga znôł i doszlë do dokôzu Czielicha Anglii, przegrelë le z Aston Villą. Stalé sã téż pierszim angelsczim karnã, chtërno,wespòłzgrôwało w Czelichu Europë i doszlë do przedslédné rozegre. == Tragizna == 6 gromicznika 1958r to barô czôrny dzéń w historii Manchesteru United. Téj bëła katastrofa fligra British European Airways 609. Lëcało nim karno pò meczu w Czelichu [[Europa|Europë]]. Roztrzasł òn sã przë starce z latawiska w Monachium. Zdzinãło 8 miónkôrzy i téż uczbieńcowie: Walter Crickmer, Bert Whalley, Tom Curry. Pò tich wszëtczich wydarzeniach z Monachium kibice Manchesteru United zaczãlë nosëc czôrné szléfë na biôło-czerwionych szalach. Tej te biôło-czerwiono-czôrni farwë òstałe jakò znanka. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Brawo Sport == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bytnowe lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] n02e8kxuytrct1sjoqw9qmycvqxqs6m 0 7259 211720 201339 2026-08-27T17:16:23Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 211720 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Crest of Lisboa.png|mały|Herb Lisabónu]] '''Lisabón''' – stolëca [[Pòrtugalskô|Pòrtugalsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Lissabon-Santa Engracia-02-Panteao Nacional-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Sao Vicente de Fora-56-Dachterrasse-Panteao Nacional-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Sao Vicente de Fora-40-Pantheon der Braganca-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Ascensor da Bica-14-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Ginjinha-08-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-214-Trindade-Schmuckfassade-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Alfama-18-Waschhaus-2011-gje.jpg| Òbrôzk:Lissabon-Cafe A Brasileira-06-2011-gje.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëce]] [[Kategòrëjô:Pòrtugalskô]] bm77rlafbgfw3743gr85wi0u0m9gtii 0 7278 211646 209202 2026-08-27T12:55:03Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211646 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=English| kraj, òbénda1= ''de facto côłi swiat – [[lingua franca]]''| lëczba= kòl kòl 400 milionów ([[rodnô mòwa]]), kòl 700 mln. ([[Drëdżi jãzëk|L2]])| môl=-| rodzëzna= [[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Germańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnogermańsczé jãzëczi]] *** [[anglo-frizyjsczé jãzëczi]] *** [[Angelsczé jãzëczi]] **** Angelsczi jãzëk| alfabét= łacëzniany| kraj, òbénda2= [[Wiôlgô Britaniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Aùstraliô]], [[Kanada]] ë 55 jinszych| agencëjô=| iso1=en| iso2=eng| iso3=eng| sil=ENG| kòd=en| znankównik=Angelskô| jãzëk=angelsczi|znankòwnik2=angelsczégò }} '''angelsczi jãzëk''', przódë '''anielsczi<ref>{{sloworz.org|24424|27988}}</ref><ref>{{YouTube|v=6ir6fMiRuTo|tit=Słowniki kaszubskie – 2013|k=Kaszubi PL (ZKP)|t=1228s}}</ref>''' ({{jãz.|en}} ''English, the English language'') – jãzëk z zôpadnégò karna rodzëznë germańsczich jãzëków, rodny dlô kòl 370 miliónów lëdzy<ref>[https://www.ethnologue.com/language/eng ''English'' na starnie Ethnologue]</ref>. Je ùrzãdnym jãzëkã w 59 państwach, m. jin. w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Kanada|Kanadze]]. Nôwôżniészi dzysdzéń midzënôrodny jãzëk (''[[lingua franca]]''), co je skùtkã kòlonialny politiczi Britijsczégò Jimperium w XIX st. i wiôldżégò swiatowégò znaczënkù [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] w XX i XXI st. == Bëtnota jãzëka == [[Òbrôzk:Anglospeak (subnational version).svg|mały|center|upright=2|Teritoria, w chtërnëch angelsczi je ùrzãdowim jãzëkã abò rodną mòwą wikszoscë lëdztwa]] Angelsczi jãzëk pò II swiat. wòjnié òstôł globalnym jãzëkã. Je to jãzëk biznésòwych jinteresów ë midzënôrodnych relacëji. Je [[Robòczi jãzëk|robòczym jãzëkã]] wilu firm ë òrganizacëji np. [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczéj Ùnii]] (''de facto''; de iure je 24 ùrzãdnych j.) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Łacyńsczi jãzëk]] |col2= === Jiné germańsczé jãzëczi === {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:en:List_of_countries_and_territories_where_English_is_an_official_language#Sovereign_states|Lësta państw z angelsczim jakò ùrzãdnym jãzëkã (pò angelskù)]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] mip3rqgseqzrfxage43clflym1p760k 0 7333 211628 193861 2026-08-27T12:15:42Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 211628 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Maelkejunger aag fjelstrup haderslev 193x danske kvinders fotoarkiv.jpg|mały|Szchanie w [[Dëńskô|Dëńsce]]]] '''Szchanie''' – bëłë zrobioné z drewna. Z jich pòmòcą mógł nosëc np. dwa wãbórczi wòdë. == Òbaczë téż == * [[Wãbórk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôrzãdła]] a4hayaevc0u39n8exlu4jop5en6brne 0 7464 211725 161624 2026-08-27T18:06:01Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 211725 wikitext text/x-wiki '''Palatalizacjô''' – w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] to je rozwij ''k’, g’'' w cz, dż np. taczé nodżi. To sã mògło stac ju pò wëmercym pòłabiznë – XVI stalata (np. ''Radki'' – Radczi, 1593). == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk [[Jerzi Tréder]], Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 149, ISBN 83-86608-65-X. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] 28jyuxr2pi4kkpzjkh4ppvostu7rj4k 211726 211725 2026-08-27T18:07:33Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211726 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palatalizacja.jpg|mały|]] '''Palatalizacjô''' – w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] to je rozwij ''k’, g’'' w cz, dż np. taczé nodżi. To sã mògło stac ju pò wëmercym pòłabiznë – XVI stalata (np. ''Radki'' – Radczi, 1593). == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk [[Jerzi Tréder]], Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 149, ISBN 83-86608-65-X. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] 6eeshp1ozr7gbitjte5dwq4o7rfs6lc 211727 211726 2026-08-27T18:08:22Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Lingwistika]] 211727 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palatalizacja.jpg|mały|]] '''Palatalizacjô''' – w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] to je rozwij ''k’, g’'' w cz, dż np. taczé nodżi. To sã mògło stac ju pò wëmercym pòłabiznë – XVI stalata (np. ''Radki'' – Radczi, 1593). == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk [[Jerzi Tréder]], Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 149, ISBN 83-86608-65-X. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] 4z8l7adwsd610tcyxy0ij7pypv4vx8r 0 7893 211702 196933 2026-08-27T16:52:29Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211702 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion Cartusii.JPG|mały|]] '''Cartusia Kartuzë''' (''Cartusia Kartuzy'') – to je klub [[Bala|balôrzów]] z [[Kartuzë|Kartuz]]. Òni kòpią balã w III bôłtowi zdrëszënie. == Òbaczë téż == * [[Arka Gdynia]] * [[Kaszubia Kòscérzëna]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Kartuzë]] gixcryf3sp2y8npmc66by61jz30zc9c 211710 211702 2026-08-27T16:53:46Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 211710 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion Cartusii.JPG|mały|]] '''Cartusia Kartuzë''' (''Cartusia Kartuzy'') – to je klub [[Bala|balôrzów]] z [[Kartuzë|Kartuz]]. Òni kòpią balã w III bôłtowi zdrëszënie. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Kartuzë]] 9fusajyajczpkgb4r3ioki1m8v6a98v 211717 211710 2026-08-27T17:04:35Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}}; {{Kòntrola}} 211717 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kartuzy, GKS Cartusia.JPG|mały|]] '''Cartusia Kartuzë''' (''Cartusia Kartuzy'') – klub [[Bala|balôrzów]] z [[Kartuzë|Kartuz]]. Òni kòpią balã w III bôłtowi zdrëszënie. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Stadion Cartusii.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Kartuzë]] rl9fxu4pm7ncfq7uuvsqvzgikdc2bex 0 8042 211716 209446 2026-08-27T17:03:57Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kòscérzna| ]] 211716 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} {{Jiné znaczënczi}} '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; {{jãz.|pl}} ''Kościerzyna''; {{jãz.|de}} ''Berent''; {{jãz.|la}} ''Costerina'') – [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°07' N, dôłgòta – 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|Kòscersczi rénk Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù </gallery> === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kaszubia Kòscérzëna]] * [[Farwa (króm)]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòscérzna| ]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] 6quibhgzbui6rtx571z3zne11wsebpn 0 8171 211704 196931 2026-08-27T16:52:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211704 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Estádio Major Antônio Couto Pereira, 2007-2.jpg|mały|]] '''Coritiba Foot Ball Club''' – to je klub balôrzów z [[Curitiba|Kuritibë]]. == Òbaczë téż == * [[Bala]] * [[Curitiba]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.coritiba.com.br/ Coritiba] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] 9stmjcp0e233qkwlybq1kid2jb6o9q6 211713 211704 2026-08-27T16:55:04Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211713 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Estádio Major Antônio Couto Pereira, 2007-2.jpg|mały|]] '''Coritiba Foot Ball Club''' – to je klub balôrzów z [[Curitiba|Kuritibë]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] * [[Curitiba]] |col2= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.coritiba.com.br/ Coritiba] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] fhgrmfeh37p7lnf5dq2m8pm4g0p7yld 0 8275 211699 209025 2026-08-27T16:49:59Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211699 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Strzelno - Church 01.jpg|mały|Kòscół]] '''Strzelno''' – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Òbaczë téż == * [[Scynanié kanie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/473 Strzelno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160306131727/http://oksitpuck.pl/category/strzelno/] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] 0ygps0e5g4owb45bm0e66xoh8rpp1f0 0 8670 211673 199628 2026-08-27T15:12:26Z Iketsi 3254 {{jãz.|pl}} 211673 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Polish Governmental and Diplomatic Plaque.svg|mały|]] '''Minysterstwò Administracji i Cyfrizacji''' ({{jãz.|pl}} Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji) – je jednym z minysterstwów we Warszawie. Òno bëło òd [[21 lëstopadnika]] 2011 rokù do 2015 rokù, a zajimało sã m.jin. dotacjama np. na kaszëbiznã. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://mac.gov.pl/szukaj/kaszubski „kaszubski” (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlitologijô]] ishyqaql5szm2860e9n5feb4zgzksj0 0 8682 211686 199894 2026-08-27T16:19:26Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211686 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów''' – jedna z [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama kùlturowi spadkòwiznë i tim cobë lëdzë bëlë sobie równy pòdług prawa. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=9&KodKom=MNE Kòmisjô] * [http://orka.sejm.gov.pl/opinie7.nsf/nazwa/plan_mne/$file/plan_mne.pdf marzec 2015 (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 56cwuv9z3knpakcgaqwpticlkzlcdsp 211692 211686 2026-08-27T16:22:38Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211692 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych tabliczka 2025.jpg|mały|]] '''Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów''' – jedna z [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama kùlturowi spadkòwiznë i tim cobë lëdzë bëlë sobie równy pòdług prawa. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=9&KodKom=MNE Kòmisjô] * [http://orka.sejm.gov.pl/opinie7.nsf/nazwa/plan_mne/$file/plan_mne.pdf marzec 2015 (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 1kbp1qgh6a992xqp8dqbzt8iwk3j3xh 0 9306 211721 211147 2026-08-27T17:17:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 211721 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Czijew|gwôsné miono=Київ|céch=COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|fana=Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|dopełniacz=Czijewa|państwò=Ùkrajina|stopniN=50|minutN=27|stopniE=30|minutE=30|lëdztwò=2 952 301|wiéchrzëzna=835,85|rok=2022|czerënkòwi numer=+380 44|pòcztowi kòd=01000-06999|registracëjné tôfle=AA; KA|www=https://kyivcity.gov.ua/|commons=Category:Kyiv|bùrméster=Wëtôlëj Kłëczkò (mer)|adres_um=-|kod_poczt_um=-}} '''Czijew, Kijów'''<ref>J. Trepczik, J. Tréder, ''Słownik polsko-kaszubski, t. 1, A-Ó, t. 2, P-Ż'', Gduńsk 1994, s. 237.</ref> ({{jãz.|uk}} ''Київ'', ''Kyjiù'') – stolëca [[Ùkrajina|Ùkrajinë]], jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów [[Eùropa|Eùropë]]. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015<ref>[http://kiev.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2910&lang=1 ''Демографічна та соціальна статистика'']</ref>). == Pòłożenié == Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù. == Historiô == Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce. W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd [[Ruskô|Rusczi]]. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż [[Prawòsławié|prawòsławnô]] czijewskô metropòliô. [[Òbrôzk:Collage of Kiev.png|mały|Złotô Bróma; Czijewsczi Ùniwersytet; Peczerskô łôwra; cerczew sw. Andrzeja; kòlumna ze słowiańsczim bóżstwã Berehënią na placu Samòstójnotë; sztatura Bògdóna Chmielnicczégò ]]W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze [[Sowiecczi Związk|Sowiecczégò Związkù]]. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR. == Zabëtkòwi òbiektë == Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] [[Kategòrëjô:Stolëce]] hd9ripp7lfk0tzw1p2b0c6csid0n4wm 211722 211721 2026-08-27T17:17:29Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 211722 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Czijew|gwôsné miono=Київ|céch=COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|fana=Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|dopełniacz=Czijewa|państwò=Ùkrajina|stopniN=50|minutN=27|stopniE=30|minutE=30|lëdztwò=2 952 301|wiéchrzëzna=835,85|rok=2022|czerënkòwi numer=+380 44|pòcztowi kòd=01000-06999|registracëjné tôfle=AA; KA|www=https://kyivcity.gov.ua/|commons=Category:Kyiv|bùrméster=Wëtôlëj Kłëczkò (mer)|adres_um=-|kod_poczt_um=-}} '''Czijew, Kijów'''<ref>J. Trepczik, J. Tréder, ''Słownik polsko-kaszubski, t. 1, A-Ó, t. 2, P-Ż'', Gduńsk 1994, s. 237.</ref> ({{jãz.|uk}} ''Київ'', ''Kyjiù'') – stolëca [[Ùkrajina|Ùkrajinë]], jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów [[Eùropa|Eùropë]]. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015<ref>[http://kiev.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2910&lang=1 ''Демографічна та соціальна статистика'']</ref>). == Pòłożenié == Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù. == Historiô == Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce. W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd [[Ruskô|Rusczi]]. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż [[Prawòsławié|prawòsławnô]] czijewskô metropòliô. [[Òbrôzk:Collage of Kiev.png|mały|Złotô Bróma; Czijewsczi Ùniwersytet; Peczerskô łôwra; cerczew sw. Andrzeja; kòlumna ze słowiańsczim bóżstwã Berehënią na placu Samòstójnotë; sztatura Bògdóna Chmielnicczégò ]]W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze [[Sowiecczi Związk|Sowiecczégò Związkù]]. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR. == Zabëtkòwi òbiektë == Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] [[Kategòrëjô:Stolëce]] cg06yug550wze51ol4nuwgonydfv8wq 0 9364 211697 208946 2026-08-27T16:48:44Z Iketsi 3254 – to je → – 211697 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:1590 Mostaert Dorfkirmes anagoria.JPG|mały|Tôrg w 1590 rokù]] '''Tôrg''' – fòrma [[przedôwk]]ù i [[kùpisz]]u wôrów, chtërna òdbiwô sã na wëdzelony rëmie, w wëznaczonym czasu. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Karawana]] * [[Ekònomijô]] |col2= === Tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] 0s2txmz5h1q4y9yv5v7zonguajjs2b6 0 9401 211662 208831 2026-08-27T14:27:40Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 211662 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Baie de Gdańsk.png|mały|Trzëgard]] '''Trzëgard''' ({{jãz.|pl}} ''Trójmiasto'', {{jãz.|de}} ''Dreistadt'') – pòlicentriczny miesczi òstrzódk<ref>[https://web.archive.org/web/20131110020552/http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/polityka_przestrzenna/kpzk/Strony/Koncepcja_Przestrzennego_Zagospodarowania_Kraju.aspx ''Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (projekt)'']. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2011-01-25, s. 32, 168</ref>, òbjimającé trzë pòłączoné gardë: [[Gdiniô|Gdiniã]], [[Sopòt]] ë [[Gduńsk]]. Pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad [[Gduńskô Hôwinga|Gduńską Hôwingą]] òbjimô 1102,27 km² zamieszkóné bez 760 463 òsobë (stón na 1 stëcznika 2024 r.). Stanowi téż westrzédną czãsc [[Trzëgardzkô aglomeracjô|trzëgardzczi aglomeracji]]. 28 strëmiannika 2007 rokù pòlsczi pòchwôt ''Trójmiasto'' stôł sã òficjalnym terminã, ùdokùmeńtowónym za pòmòcą pòdpisóny tegò dnia ''[[Kôrta Trzëgardu|Kôrtë Trzëgardu]]''. == Lëdztwò == {| class="wikitable" style="text-align:right; font-size:90%; width:50%;" |+Demògraficzné pòdôwczi apartnëch gardów !Herb !Fana !Gard !Lëdztwò (<small>2024</small>) !Pòwiérzchniô (<small>2024</small>) [km²] !Gãstosc zalëdnieniô (<small>2024</small>) [lëdzy/km²] |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Gduńsk]] |487 371 |683 |714 |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Gdiniô]] |241 189 |391,51 |616 |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Sopòt]] |31 903 |27,76 |1149 |- style="background:BlanchedAlmond" | | |Trzëgard |760 463 |1102,27 |690 |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|Widzënk na [[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma|Zeloną Brómã]] we [[Gduńsk|Gduńsku]] Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|Swiãtojańskô sztrasa w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Sopot - Hotel Rezydent.jpg|[[Sopòt]] – centrum gardu </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Trzëgard| ]] t567778alanf1d4pbl8t33mayqr98tc 0 9536 211685 196295 2026-08-27T16:18:44Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211685 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Kùlturë i Mediów''' – to je jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã kùlturową pòlitiką, a w tim [[Radio|radiã]], [[Telewizëjô|telewizją]] i jinima sprawama jak np. kùńszt. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=8&KodKom=KSP {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] f8t7s3lyvivyh4k4qcsgs6e68999gw3 211690 211685 2026-08-27T16:20:28Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 211690 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Kùlturë i Mediów''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã kùlturową pòlitiką, a w tim [[Radio|radiã]], [[Telewizëjô|telewizją]] i jinima sprawama jak np. kùńszt. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=8&KodKom=KSP {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] egth14xw5mrcxfmvbg0hm2gd4lhvyg1 211691 211690 2026-08-27T16:22:05Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211691 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Kultury i Środków Przekazu Sejm 2016.JPG|mały|]] '''Kòmisjô Kùlturë i Mediów''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã kùlturową pòlitiką, a w tim [[Radio|radiã]], [[Telewizëjô|telewizją]] i jinima sprawama jak np. kùńszt. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=8&KodKom=KSP {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] sgnwntv9bh9uqf5irlo5xqpogu2mtl3 0 9537 211688 196304 2026-08-27T16:20:04Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211688 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Teritorialny Samòrządzënë i Regionalny Pòliticzi''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã funkcjonowanim sztrukturów teritorialny samòrządzënë, założeniama regionalny pòliticzi i jinima jistnyma sprawama. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20140508184847/http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/skladkom6?OpenAgent&STR {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] grwxoavcvdvo3jwc3g5mdbefdux2sff 211694 211688 2026-08-27T16:23:28Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211694 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wywieszka Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.jpg|mały|]] '''Kòmisjô Teritorialny Samòrządzënë i Regionalny Pòliticzi''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã funkcjonowanim sztrukturów teritorialny samòrządzënë, założeniama regionalny pòliticzi i jinima jistnyma sprawama. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20140508184847/http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/skladkom6?OpenAgent&STR {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] qnuk43gz28uhm3reybwmi2v4nrako78 0 9539 211682 210887 2026-08-27T16:12:37Z Iketsi 3254 Jiné sejmòwé kòmisje, {{Òficjalnô starna}} 211682 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejm 2016.JPG|mały]] '''Kòmisjô Edukacji i Nôùczi''' (do 2024 '''Kòmisjô Edukacji, Nôùczi i Młodzëznë''') – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã pòùczëną, pòlitiką rozwiju nôùczi, spòrtã dzecy i młodzëznë, a téż jinima jistnyma sprawama. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] k90vc3m6gug36s06lw9ln8n5ntbz4ug 0 9540 211687 196290 2026-08-27T16:20:01Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211687 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Zdrowiô''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama òchronë zdrowiô. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/dok?OpenAgent&zdr_o2 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 7iizvhs7l6709fcztvjdxkpj9m5e2ta 0 9541 211683 196294 2026-08-27T16:16:40Z Iketsi 3254 Òbrôzk; {{Òficjalnô starna}} 211683 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sejm 2015.JPG|mały|]] '''Kòmisjô Gbùrzeniô i Rozwiju Wsë''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama gbùrzeniô, brzadnictwa, ògrództwa i jinfrasztrukturë wsë. Téż przerobizna rëbów i jiné jistné sprawë do ni słëchają. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] eraznexeowi228i5jnowwsa3dh58z0c 211684 211683 2026-08-27T16:17:02Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211684 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sejm 2015.JPG|mały|]] '''Kòmisjô Gbùrzeniô i Rozwiju Wsë''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama gbùrzeniô, brzadnictwa, ògrództwa i jinfrasztrukturë wsë. Téż przerobizna rëbów i jiné jistné sprawë do ni słëchają. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] 55x5pn5kt4x9fo9mxpoxxyfqwksscnv 0 9542 211689 196303 2026-08-27T16:20:06Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211689 wikitext text/x-wiki '''Kòmisjô Sprawiedlëwòtë i Prawów Człowieka''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama trzimaniô sã prawów człowieka i sądama. Téż notariat i jiné jistné sprawë do ni słëchają. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=7&KodKom=SPC {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] t8xiuum8pd01k3v7bc20g0cz5p0ohya 211693 211689 2026-08-27T16:23:03Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211693 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka 2021 tabliczka (51633827610).jpg|mały|]] '''Kòmisjô Sprawiedlëwòtë i Prawów Człowieka''' – jedna ze sztabilnëch [[Sejm|sejmòwëch]] kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama trzimaniô sã prawów człowieka i sądama. Téż notariat i jiné jistné sprawë do ni słëchają. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòlskô]] |col2= === Jiné sejmòwé kòmisje === {{#categorytree:Sejmòwé kòmisje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=7&KodKom=SPC {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sejmòwé kòmisje]] q0lq58gukh9zv9m9l7zxnldrm2buun1 0 10326 211627 206347 2026-08-27T12:14:58Z Iketsi 3254 - → – ; → ; – to je → – 211627 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Schaeleisen.jpg|mały|Prosti smëdlës – skòblenié]] '''Smëdlës''' – rãczné [[nôrzãdło]], chtërno lëdze brëkùją czasã np. do skòbleniô drewna. Słowò „smëdlës” zanotowôł w swòjim słowôrzu [[Bernat Zëchta]]. Jakò przikłôd ùżëcô negò jistnika pòdôł słowôrz Sëchtë zdanié: „Ten smëdlis to je dobré nôrzãdło, ten tnie drzewò jak wrëka”. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1969, tom III, s. 192 * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 96 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôrzãdła]] ibe0628495vdv74n1o9gmgfygxrjqe8 0 10593 211731 203536 2026-08-27T18:56:06Z Iketsi 3254 Galeriô 211731 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Latin letter E with ogonek.svg|mały|Ę, ę]] '''Ę''', '''ę''' – lëtra rozszerzonégò [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczégò alfabétu]], ùżiwónô w jãzëkach [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczim]], a téż w czile autochtonicznëch jãzëkach Americzi (na przëmiôr jãzëk nawaho). Równo w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]], jak i [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczim]] jãzëkù je ósmą lëtrą. W lëtewsczim pòzéwô sã „nosowé e” ({{jãz.|lt}} ''e nosinė'') i służi do zaznaczaniô nosowégò zwãkù tam, gdze wczasni historyczno miescył sã [[diftong]] ''en''. Dôwni lëtrã „ę” czãsto brëkòwóno téż i w rozmajitëch prawòpisach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] (na przëmiôr w alfabéce [[Florión Cenôwa|Cénôwë]]). Dzysdzéń nie je ju ùżiwónô w lëteracczi kaszëbiznë. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Dęby 9105 (cropped).jpg| Òbrôzk:Dębica logo.png| Òbrôzk:CZ-IS12c Obec v jazyce národnostní menšiny (2009).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu]] 3rvvb6hkchzsl7exj0xk735spqvs73h 211732 211731 2026-08-27T19:54:59Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ + 211732 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Latin letter E with ogonek.svg|mały|Ę, ę]] '''Ę''', '''ę''' – lëtra rozszerzonégò [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczégò alfabétu]], ùżiwónô w jãzëkach [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczim]], a téż w czile autochtonicznëch jãzëkach Americzi (na przëmiôr jãzëk nawaho). Równo w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]], jak i [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczim]] jãzëkù je ósmą lëtrą. W lëtewsczim pòzéwô sã „nosowé e” ({{jãz.|lt}} ''e nosinė'') i służi do zaznaczaniô nosowégò zwãkù tam, gdze wczasni historyczno miescył sã [[diftong]] ''en''. Dôwni lëtrã „ę” czãsto brëkòwóno téż i w rozmajitëch prawòpisach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] (na przëmiôr w alfabéce [[Florión Cenôwa|Cénôwë]]). Dzysdzéń nie je ju ùżiwónô w lëteracczi kaszëbiznë. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Dęby 9105 (cropped).jpg| Òbrôzk:Dębica logo.png| Òbrôzk:CZ-IS12c Obec v jazyce národnostní menšiny (2009).jpg| Òbrôzk:Nie tęczowa, nie laicka, tylko Polska katolicka, Poznań (Robocza).jpg| Òbrôzk:Krakow ksiegarnia neon.jpg| Òbrôzk:Zażółć gęślą jaźń.jpg| Òbrôzk:Eadwine Psalter, 12th cent., f. 134r, Gall., l. 8, coepi haec.png| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu]] 05jadwwmtaddcfwheb271k6i91y2imf 0 11525 211651 194898 2026-08-27T13:21:55Z Iketsi 3254 kat. 211651 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Nobel|Nôdgroda=Lëteratura|Rok=1996}} [[Òbrôzk:Wisława Szymborska 2009.10.23 (1).jpg|mały|Szymborska w Krakòwe, jeséń 2009]] [[Òbrôzk:Szymborska 2011 (1).jpg|mały|150px|Szymborska jakò Damô Orderù Orła Biôłego]] '''Wisława Szymborska''' (fùl miono Maria Wisława Anna Szymborska, ùr. 2 [[lëpińc|lep]]. 1923, ùm. 1 [[Gromicznik|grom]]. 2012) to bëła pòlskô pòétka, noblëstka, lëterackô redachtôrka, dolmôczka, eseistka, felietônistka, runitka. Czej dobëła lëteracką [[Nôdgroda_Nobla|Nôdgrodã Nobla]] w 1992 rokù, òstała drëgą pòlską noblëstką po [[Maria Skłodowska-Curie|Marii Skłodowskiej-Curie]]. Ji pòézjô bëła pòpularnô w [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Niemieckô|Miemieckô]] i jinnech państwach. Krom Nôdgrodë Nobla, dobëła przëznôné pòlsczé orderë: Order Biôłego Orła, Order Òdrodã Pòlsczi, Złoti Krziż Zasłudżi i Mëdal „Zasłudżoni Kùlturzë Gloria Artis” i téż nôdgrodë: Goethego, Hardera, Fùńdacji Kościelsczich i jin. Bëła nôleżniczką Pòlsczi Akademji Umiejętności, Związku Pòlsczich Lëteratów, PEN Clubu i Amerikański Akademji Kùńsztu i Lëteratury. Jeden òd ji nôpòpularnejszich wiérztów w Pòlsczi to je "Kòt w pùstim mieszkanù". Òna ùrodzeła sã na folwarkù Prowent (dzys [[Kórnik]]), a robiła i mieszkała w [[Krakòwò|Krakòwe]] do smërce. == Ùsôdztwò == === Tomy wiérztów (title pò pòlskù) === * ''Dlatego żyjemy'', 1952, 1954 * ''Pytania zadawane sobie'', 1954. * ''Wołanie do Yeti'', 1957. * ''Sól'', 1962. * ''Sto pociech'', 1967. * ''Wszelki wypadek'', 1972. * ''Wielka liczba'', 1976. * ''Ludzie na moście'', 1986. * ''Koniec i początek'', 1993. * ''Chwila'', 2002<ref>[http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=6|Nagroda Nike 2003]</ref> * ''Dwukropek'', 2005<ref>[http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=3|Nagroda Nike 2006]</ref> * ''Tutaj'', 2009<ref>[http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=17|Nagroda Nike 2010]</ref>) * ''Wystarczy'', 2012 * ''Czarna piosenka'', 2014 === Zbiérki pòézji (title pò pòlskù) === * ''101 wierszy'', 1966 * ''Wiersze wybrane'', 1964 * ''Poezje wybrane'', 1967 * ''Poezje: Poems'' (pòlskò-anielskò edycjo), 1989 * ''Widok z ziarnkiem piasku'', 1996 * ''Sto wierszy – sto pociech'', 1997 * ''Miłość szczęśliwa i inne wiersze'', 2007 * ''Wiersze wybrane'', 2010 * ''Milczenie roślin'', 2011, 2012 === Jinne (title pò pòlskù) === * ''Lektury nadobowiązkowe'', 1992 (felietone) * ''Rymowanki dla dużych dzieci'', Kraków, 2003, ISBN|838556859X * ''Błysk rewolwru'', Warszawa, Agora, 2013, ISBN|978-83-268-1248-4 == Òbaczë téż == * [[Maria Skłodowska-Curie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlsczé pisôrczi]] m2gnx1sga3ciy5299cs2f25zsyg8qdt 0 11686 211675 209342 2026-08-27T15:28:36Z DawnyTest 14843 211675 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit <center>[[File:Nunarput.ogg]]</center> |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt=Julie Præst Wilche }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. == Historiô == Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugalskô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. Czej w 1814 rokù [[Duńskô]] a [[Norweskô]] sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, [[NATO]] a [[Eùropejskô Ùniô|ÙE]] przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/chca-amerikanie-wzyc-n2204492</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/nieszmaczn-szprt-n2209272</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/raprt-miszznow-n1503197</ref>. == Lëdztwò == Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]]<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref>. Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece<ref>https://mojestrone.com/artykul/premirka-dunsczi-przeprosla-n2043755</ref>. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r.</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Topographic map of Greenland bedrock.jpg|Topografiô Grenlandie Òbrôzk:Upernavik first day in class 2007-08-14 2.jpg|Dzecë w [[Szkòła|szkòle]] Òbrôzk:Uummannaq-football-game.jpg|[[Bala]] na Grenlandie Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Kanada]] * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/midznrodn-latawiszcze-n1820997 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] 46pivekejmdv7wk43xu1f2f59wielzy 0 11690 211649 208763 2026-08-27T13:12:58Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòlsczé pisôrczi]] 211649 wikitext text/x-wiki {{Nobel|Nôdgroda=Lëteratura|Rok=2018}} [[Òbrôzk:MJK32708_Olga_Tokarczuk_(Pokot,_Berlinale_2017).jpg|mały|Òlga Tokarczuk na ''Berlinale'' w Berlenie w 2017 rokù.]] '''Òlga Tokarczuk''' (fùl miono pò pòlskù ''Olga Nawoja Tokarczuk'', ùr. [[29 stëcznika]] [[1962]] rokù w Sulechowie) – pòlskô runitka, noblëstka, eseistka, pòétka, dzejôrka spoldeczna i kulturna. W [[2019]] rokù dobëła lëteracką [[Nôdgroda_Nobla|Nôdgrodã Nobla]] za rok [[2018]]<ref>The Nobel Prize in Literature 2018 [https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2018/summary/]</ref>. Dobëła téż nôdgrodë jakò Man Booker International Prize, Nôdgrodã Vilenica, pòlsczie nôdgrodë Nike, nôdgrodã Polcul Foundation, midzënôrodna Nôdgrodã Mostu gardów Görlitz i Zgorzelc, nôdgrodã Fundacëji Koścëlsczich, nôdgrodë Paszportë Pòliticzi, Strzébni Medal Gloria Artis, Dólnoszląsczą Nôdgrodã Kulturalną „Silesia” i jinë. Dokôzë Oldżi Tokarczuk òstëłë dolmaczoné na 37 jãzëków, w tem na angelsczi, miemiecczi, arabsczi, chińsczi, hindi, hiszpańsczi, japońsczi, persczi, pòrtugalsczi, rusczi i jin. Òlga Tokarczuk òstała téż honorną òbëwatelką gardów [[Wrocław]], Nowô Ruda i Bardo, jakò téż òstała wëróżnieną dla gardu Wałbrzëcha, [[Dólnoszląsczé_wòjewództwò|dólnoszląsczego wòjewództwa]] i kłodzcziego krézu za ji kulturalné i spoldeczné dzejôrstwo. == Ùsôdztwò == (òrginalne title pò pòlskù) * [[1989]]: Miasto w lustrach (Gard w zdrzadłech) * [[1993]]: Podróż ludzi Księgi (Réza lëdzów Knédżi) * [[1995]]: E.E. * [[1996]]: Prawiek i inne czasy (Prastalece i jinë cząde) * [[1997]]: Szafa * [[1998]]: Dom dzienny, dom nocny (Dzenowi dodóma, nocni dodóma) * [[2000]]: Opowieści wigilijne (Wilëjné òpòwiescé) * [[2001]]: Lalka i perła (Pùpa i perła) * [[2001]]: Gra na wielu bębenkach (Gra na czile bãbniczkach) * [[2004]]: Ostatnie historie (Slédné historëje) * [[2006]]: Anna In w grobowcach świata (Anna Jin w grobnicach swiata) * [[2007]]: Bieguni (Biegunë) * [[2009]]: Prowadź swój pług przez kości umarłych (Przecygni swòji płëg bez gnati ùmarłëch) * [[2012]]: Moment niedźwiedzia – eseje (Moment miedwłédzia) * [[2014]]: Księgi Jakubowe (Jakùbowé Knédżi) * [[2017]]: Zgubiona dusza * [[2018]]: Opowiadania bizarne (Bizarné òpòwiôstczi) * [[2018]]: Profesor Andrews w Warszawie. Wyspa (Profesor Andrews w Warszawie. Òstrów) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlsczé pisôrczi]] 6pignb63ang0pi16cf69vavsas1jlvm 0 12182 211723 197442 2026-08-27T18:00:01Z Iketsi 3254 Galeriô 211723 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bodegón de naranjas by Rafael Romero Barros.jpg|mały|]] '''Apfelzyna''' to je miodno-kwasny brzôd ò apfelzynowi skórce. To sã docygô, że môlã pôchôdaniégò apfelzynë są [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]]. To je téż docygóné, że prawie z Chin òna rëgnãła do [[Eùropa|Eùropë]]. Apfelzynowi sok mô skòpicą askòrbinowégò kwasu (tj. witaminë C). Apfelzyna je w przédny rédze produkòwónô w [[Brazylskô|Brazylii]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinach]] ë w [[Indie|Indiach]]. Na Kaszëbach òna nie rosce. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:OrangeBloss wb.jpg| Òbrôzk:Oranges_-_whole-halved-segment.jpg| Òbrôzk:Zesting an orange.jpg| Òbrôzk:Ambersweet oranges.jpg|Apfelzynë Òbrôzk:Sevilleorangemarmalade.jpg| Òbrôzk:Orange juice 1 edit1.jpg|Apfelzynowi sok Òbrôzk:PENHALIGON'S Orange Blossom.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Banan]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Cytrusë| ]] 2z6thr1wy3lroizob3zfxxinnea09v8 0 12224 211645 211588 2026-08-27T12:47:44Z Iketsi 3254 +Luce cosplay.jpg 211645 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Luce infront of the Catholic Cathedral of Hangzhou (cropped).jpg|mały|Luce]] '''Luce''' ({{jãz.|it}} 'wid') je òficjalną maskòtką [https://www.iubilaeum2025.va/pl.html Jubileùszowégò rokù 2025]. Ùsôdzonô przez [[Simone Legno]], gwôscëcéla firmë [[tokidoki]], przedstôwiô òna Katolëcczégò [[Pielgrzimka|pielgrzima]]. Luce mô [[Tósz|tósza]] co sã nazéwô Santino a téż drëchów Fe, Xin, i Sky. Projektë Luce i ji drëchów òstałë stwòrzoné na ôrt pòstacëjów z Japòńsczim kreskówków, Anime<ref>Megan Peters: [https://comicbook.com/anime/news/anime-character-the-vatican-catholic-japan/ The Vatican Goes Full Anime With New Catholic Mascot:] Watch Now. ComicBook.com, 2024-10-28. ({{jãz.|en}})</ref>. Reprezentérowa [[Watikan]] na [https://www.luccacomicsandgames.com/it/ Lucca Comics & Games] w 2024 rokù, a téż na [https://expo.gov.pl Expo 2025] w [[Òsaka|Òsace]]<ref>[https://www.asianews.it/news-en/Dome-and-the-Rising-Sun-for-Expo-2025-in-Osaka-61798.html "Dome and the Rising Sun for Expo 2025 in Osaka"]. ''AsiaNews''. October 28, 2024. Retrieved October 28, 2024.</ref>. == Òpisënk == Luce mô mòdré klatë i nosy na so żółti mańtel, żółti na tim mańtlu je farwą co narzesziwô do fanë [[Watikan|Watikanu]]. Mô téż lôskã [[Pielgrzimka|pielgrzima]] a téż brëdne bótë, co przedstôwiają "dłëgą i drãgą rézã". Ji òczë mają akcent w sztôłce mùszlë pectena, tradicjowi symbòl Katolëcczi [[Pielgrzimka|pielgrzimczi]]. Luce nosy téż różańc na swòji szëje<ref name=":1">Mares, Courtney (October 28, 2024). [https://www.catholicnewsagency.com/news/260129/meet-luce-the-vatican-s-cartoon-mascot-for-jubilee-2025 "Meet 'Luce': The Vatican's cartoon mascot for Jubilee 2025"]. ''Catholic News Agency''. Retrieved October 28, 2024.</ref>. == Kòntrowersje == Luce bëła miłą niespòdzónką dlô Katolëcczich lubòtników Japòńsczich kreskówków anime, dorazu dosta wiele céchùnków i dobrich na ji témat kòmentôrzë. Równak nie wszëtcë bëlë pòd wrażenim; barżi tradicjowi kòmentatorzë pòstrzégelë maskòtkã jakno sromã dlô [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczi cerkwie]] i głëpòtã, żebë reprezentérowac jejich wiarã<ref>Placido, Dani Di. "[https://www.forbes.com/sites/danidiplacido/2024/10/29/who-is-luce-the-anime-mascot-of-the-catholic-church-explained/ Who Is 'Luce'?—The Anime Mascot Of The Catholic Church, Explained"]. ''Forbes''. Retrieved October 31, 2024.</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Luce_inflatable_at_Lucca_Comics_2024.png| Òbrôzk:Bandung_-_Bandung Cathedral_-_Luce (2025).jpg| Òbrôzk:Luce infront of the Catholic Cathedral of Hangzhou.jpg| Òbrôzk:Porta Sancta Gereja Santo Bonaventura (Januari 2025) 02.jpg| Òbrôzk:Luce cosplay.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Watikan]] * [[Pielgrzimka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] kc3sbzke6rdivwolimikalacy9c51nc 0 12993 211670 209046 2026-08-27T15:04:35Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211670 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''sloworz.org''' abò '''Internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Internetowy słownik języka kaszubskiego'') – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza<ref>https://zrzutka.pl/mretr4</ref>. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] |col2= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] * https://norda.fm/wiadomosci/5590-chca-stworzyc-profesjonalny-internetowy-slownik-jezyka-kaszubskiego/ [https://norda.fm/wp-content/uploads/2023/07/64ad01e15a85c.mp3 .mp3] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] bbj7cfn59mi3k56z7myidnv7eo75wa1 211680 211670 2026-08-27T15:51:46Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] 211680 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''sloworz.org''' abò '''Internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Internetowy słownik języka kaszubskiego'') – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza<ref>https://zrzutka.pl/mretr4</ref>. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] |col2= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] * https://norda.fm/wiadomosci/5590-chca-stworzyc-profesjonalny-internetowy-slownik-jezyka-kaszubskiego/ [https://norda.fm/wp-content/uploads/2023/07/64ad01e15a85c.mp3 .mp3] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] 1l2m1b9pt24840o4y5wahcpp5t8dpnd 14 13173 211657 203321 2026-08-27T13:29:36Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Białczi]] to [[Category:Białczi wedle nôrodnoscë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211657 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlôszë|*]] [[Kategòrëjô:Białczi wedle nôrodnoscë]] 2ft0yqh98fumpveowl0xkn3dg6dnsgh 14 13230 211658 204295 2026-08-27T13:29:36Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Białczi]] to [[Category:Białczi wedle nôrodnoscë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211658 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi|*]] [[Kategòrëjô:Białczi wedle nôrodnoscë]] 40gnoltmwolh2up0c9d2bjzw7mgk5af 0 13298 211671 208595 2026-08-27T15:05:45Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211671 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Cassubia-dictionary.com''' (~2004–~2022) – dôwny internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>https://web.archive.org/web/20221027175855/https://cassubia-dictionary.com/</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Cassubia (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Słowôrz]] |col3= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20050214221154/http://www.cassubia-dictionary.com/ 2005-02-14 * https://web.archive.org/web/20221027175855/https://cassubia-dictionary.com/ 2022-10-27 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] b7wwl62vvfuya2uf47qyea7dnqy37b6 0 13323 211664 208005 2026-08-27T14:42:38Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 211664 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage of famous women.jpg|mały|300px|Białczi]] '''Białka''' (symbòl: [[Òbrôzk:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) – dozdrzeniałô dzewczinka. == Pòzwë białczi == Lësta:<ref>{{RKJ|2008|198}}</ref> * baba (rubasznô pòzwa) * białka (pn, west.) * białogłowa * czôpnica * czepnica * czãsc * kòbiéta * niasta * niastka * niewiasta * òddanô * òna * slëbnô * slëbnica * starô * żona == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === {{#categorytree:Rodzëzna|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Białczi === {{#categorytree:Białczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260512180554/https://radiokaszebe.pl/news/kaszubski-dzien-matki-w-pucku-jak-zdobyc-wejsciowki-1026 * https://web.archive.org/web/20260512180556/https://radiokaszebe.pl/news/amp/kaszubski-dzien-matki-w-pucku-jak-zdobyc-wejsciowki-1026 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rodzëzna]] dt2urftfr1e6cadaxk1xbwugdv18rcm 0 13341 211665 208331 2026-08-27T14:58:42Z Iketsi 3254 Òbrôzk, Òbaczë téż, {{Òficjalnô starna}} 211665 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} [[Òbrôzk:Kaszebe.org Kaszubska gra słowna.png|mały|Krziżówka pò kaszëbskù („bjałka” i „mlékò”)]] '''Kaszebe.org''' (2015–) – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] z fónkcją „kawlowé słowò”<ref>https://kaszebe.org/losowe</ref>. Je téż [[krziżówka]] pò kaszëbskù<ref>https://kaszebe.org/gry/wordsearch</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} |col3= === Jiné grë pò kaszëbskù === {{#categorytree:Grë pò kaszëbskùhideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] cy3scym4leed8xnf03fncis07rm6awr 211669 211665 2026-08-27T15:03:26Z Iketsi 3254 Col3 211669 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} [[Òbrôzk:Kaszebe.org Kaszubska gra słowna.png|mały|Krziżówka pò kaszëbskù („bjałka” i „mlékò”)]] '''Kaszebe.org''' (2015–) – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskò]]-[[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] internetowi [[słowôrz]] z fónkcją „kawlowé słowò”<ref>https://kaszebe.org/losowe</ref>. Je téż [[krziżówka]] pò kaszëbskù<ref>https://kaszebe.org/gry/wordsearch</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Jiné internetowé słowôrze === {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} |col3= === Jiné grë pò kaszëbskù=== {{#categorytree:Grë pò kaszëbskù|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] c9f42msgiwuxn640g9gq5u66q792mt1 0 13409 211667 206984 2026-08-27T14:59:40Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Grë]] to [[Category:Grë pò kaszëbskù]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211667 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszubskidladzieci.pl''' ({{jãz.|csb}} '''Kaszëbsczi dlô dzecy – Kùrs kaszëbsczégò jãzëka''', òficjalno {{jãz.|pl}} ''Kaszubski dla dzieci – Kurs języka kaszubskiego'') – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwô]] [[internetowô starna]] dlô dzecy<ref>https://radiogdansk.pl/wiadomosci/2016/07/04/kaszubi-nie-gesi-i-tez-maja-swoje-gry-komputerowe-kolekcja-po-kaszubsku-dostepna-dla-malych-i-tych-wiekszych/</ref><ref>https://lachs.gda.pl/basnie-i-legendy/</ref><ref>https://www.mojestrone.pl/narzedzia-komunikacji/</ref>. Ùdëtkòwienié: [[Lawendowa Osada]]. * L1 – Mieszkómë na Kaszëbach ({{jãz.|pl}} ''Mieszkamy na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Mieszkómë na Kaszëbach ({{jãz.|pl}} ''Mieszkamy na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260207165756/https://www.kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Puzzle'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/puzzle</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184430/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/puzzle</ref> ** Fana i herb Kaszëb ({{jãz.|pl}} ''Flaga i herb kaszubski'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/flaga_i_herb_kaszubski</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184844/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/flaga_i_herb_kaszubski</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubierz Franka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_franka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubierz Tosię'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_tosie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zajęcia na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/zajecia_na_kaszubach</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Pory roku na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/pory_roku_na_kaszubach</ref> * L2 – Chëcz i rodzëna ({{jãz.|pl}} ''Dom i rodzina'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Chëcz i rodzëna ({{jãz.|pl}} ''Dom i rodzina'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/film/dom_i_rodzina</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184602/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/film/dom_i_rodzina</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Buzia lali'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/buzia_lali</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Kolorowanka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/kolorowanka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Części ciała'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/czesci_ciala</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zdjęcie mojej rodziny'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/zdjecie_mojej_rodziny</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Jedzenie'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/jedzenie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Mój dom'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/moj_dom</ref> * L3 – Szkòła i klasa ({{jãz.|pl}} ''Szkoła i klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Szkòła i klasa ({{jãz.|pl}} ''Szkoła i klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/film/szkola_i_klasa</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184706/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/film/szkola_i_klasa</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/klasa</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Przedstawmy się'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/przedstawmy_sie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Spakuj tornister'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/spakuj_tornister</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ile lat mają dzieci'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/ile_lat_maja_dzieci</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Różnice'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/roznice</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Cyfry'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/cyfry</ref> * L4 – Zainteresowaniô i jigrë ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Zainteresowaniô i jigrë ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184920/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184920/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Jedziemy do babci'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/jedziemy_do_babci</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407222502/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/jedziemy_do_babci</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubieranka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/ubieranka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Rybki w akwarium'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/rybki_w_akwarium</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Gwiazdy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/gwiazdy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Fabryka lizaków'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/fabryka_lizakow</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Znajdź pary'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/znajdz_pary</ref> * L5 – Roda ({{jãz.|pl}} ''Przyroda'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Roda ({{jãz.|pl}} ''Przyroda'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/film/przyroda</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407185138/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/film/przyroda</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Krajobrazy Kaszub'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/krajobrazy_kaszub</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zagubione połówki'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/zagubione_polowki</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zwierzęta'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/zwierzeta</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Cechy zwierząt'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/cechy_zwierzat</ref> ** Farwòwónka ({{jãz.|pl}} ''Kolorowanie owoców'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/kolorowanie_owocow</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Kostiumy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/kostiumy</ref> * L6 – Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/film/zwyczaje_i_obrzedy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407185220/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/film/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Choinka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/choinka</ref> ** [[Gòdë]] ({{jãz.|pl}} ''Boże Narodzenie'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/boze_narodzenie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Baranek wielkanocny'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/baranek_wielkanocny</ref> ** Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** [[Kaszëbsczi wësziwk]] ({{jãz.|pl}} ''Haft kaszubski'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/haft_kaszubski</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Pomóż Mikołajowi'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/pomoz_mikolajowi</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] 1niwd95j8wp6ahafmhurkibb8q8dx89 211676 211667 2026-08-27T15:37:23Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211676 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszubskidladzieci.pl''' ({{jãz.|csb}} '''Kaszëbsczi dlô dzecy – Kùrs kaszëbsczégò jãzëka''', òficjalno {{jãz.|pl}} ''Kaszubski dla dzieci – Kurs języka kaszubskiego'') – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwô]] [[internetowô starna]] dlô dzecy<ref>https://radiogdansk.pl/wiadomosci/2016/07/04/kaszubi-nie-gesi-i-tez-maja-swoje-gry-komputerowe-kolekcja-po-kaszubsku-dostepna-dla-malych-i-tych-wiekszych/</ref><ref>https://lachs.gda.pl/basnie-i-legendy/</ref><ref>https://www.mojestrone.pl/narzedzia-komunikacji/</ref>. Ùdëtkòwienié: [[Lawendowa Osada]]. * L1 – Mieszkómë na Kaszëbach ({{jãz.|pl}} ''Mieszkamy na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Mieszkómë na Kaszëbach ({{jãz.|pl}} ''Mieszkamy na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260207165756/https://www.kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Puzzle'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/puzzle</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184430/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/puzzle</ref> ** Fana i herb Kaszëb ({{jãz.|pl}} ''Flaga i herb kaszubski'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/flaga_i_herb_kaszubski</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184844/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/flaga_i_herb_kaszubski</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubierz Franka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_franka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubierz Tosię'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_tosie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zajęcia na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/zajecia_na_kaszubach</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Pory roku na Kaszubach'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/pory_roku_na_kaszubach</ref> * L2 – Chëcz i rodzëna ({{jãz.|pl}} ''Dom i rodzina'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Chëcz i rodzëna ({{jãz.|pl}} ''Dom i rodzina'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/film/dom_i_rodzina</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184602/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/film/dom_i_rodzina</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Buzia lali'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/buzia_lali</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Kolorowanka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/kolorowanka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Części ciała'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/czesci_ciala</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zdjęcie mojej rodziny'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/zdjecie_mojej_rodziny</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Jedzenie'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/jedzenie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Mój dom'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/dom_i_rodzina/gra/moj_dom</ref> * L3 – Szkòła i klasa ({{jãz.|pl}} ''Szkoła i klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Szkòła i klasa ({{jãz.|pl}} ''Szkoła i klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/film/szkola_i_klasa</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184706/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/film/szkola_i_klasa</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Klasa'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/klasa</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Przedstawmy się'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/przedstawmy_sie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Spakuj tornister'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/spakuj_tornister</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ile lat mają dzieci'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/ile_lat_maja_dzieci</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Różnice'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/roznice</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Cyfry'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/szkola_i_klasa/gra/cyfry</ref> * L4 – Zainteresowaniô i jigrë ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Zainteresowaniô i jigrë ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184920/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zainteresowania i zabawy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407184920/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/film/zainteresowania_i_zabawy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Jedziemy do babci'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/jedziemy_do_babci</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407222502/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/jedziemy_do_babci</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Ubieranka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/ubieranka</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Rybki w akwarium'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/rybki_w_akwarium</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Gwiazdy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/gwiazdy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Fabryka lizaków'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/fabryka_lizakow</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Znajdź pary'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zainteresowania_i_zabawy/gra/znajdz_pary</ref> * L5 – Roda ({{jãz.|pl}} ''Przyroda'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Roda ({{jãz.|pl}} ''Przyroda'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/film/przyroda</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407185138/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/film/przyroda</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Krajobrazy Kaszub'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/krajobrazy_kaszub</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zagubione połówki'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/zagubione_polowki</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Zwierzęta'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/zwierzeta</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Cechy zwierząt'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/cechy_zwierzat</ref> ** Farwòwónka ({{jãz.|pl}} ''Kolorowanie owoców'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/kolorowanie_owocow</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Kostiumy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/przyroda/gra/kostiumy</ref> * L6 – Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** [[Òbrôzk:35mm film frames.svg|14px|link=]] Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/film/zwyczaje_i_obrzedy</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260407185220/https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/film/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Choinka'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/choinka</ref> ** [[Gòdë]] ({{jãz.|pl}} ''Boże Narodzenie'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/boze_narodzenie</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Baranek wielkanocny'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/baranek_wielkanocny</ref> ** Zwëczi i òbrzãë ({{jãz.|pl}} ''Zwyczaje i obrzędy'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/zwyczaje_i_obrzedy</ref> ** [[Kaszëbsczi wësziwk]] ({{jãz.|pl}} ''Haft kaszubski'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/haft_kaszubski</ref> ** ({{jãz.|pl}} ''Pomóż Mikołajowi'')<ref>https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/zwyczaje_i_obrzedy/gra/pomoz_mikolajowi</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Jiné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë === {{#categorytree:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Jiné grë pò kaszëbskù=== {{#categorytree:Grë pò kaszëbskù|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] 3wa29jbza1eew5qh35f2qi0t3xommow 0 13446 211668 207734 2026-08-27T14:59:40Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Grë]] to [[Category:Grë pò kaszëbskù]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211668 wikitext text/x-wiki '''Swiat kaszëbsczi rodë''' (2015–2017) – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwô]] [[internetowô starna]] dlô dzecy<ref>https://gpcodziennie.pl/52594-kaszubskiegrykomputerowe.html</ref>. * Realizacja: Gdyński Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego dzięki dotacji Ministra Administracji i Cyfryzacji {| class="wikitable" |+ !{{jãz.|csb}} !{{jãz.|pl}} |- |[[bania]] |dynia |- |[[bòber]] |bobr |- |[[bòcón]] |bocian |- |[[bòrowiczka]] |biedronka |- |[[bùla]] |byk |- |[[bùlwa]] |ziemniak |- |[[celôk]] |cielak |- |[[czwikła]] |burak |- |[[cëbùla]] |cebula |- |[[groszk]] |groszek |- |gãs |ges |- |[[gòłąbk]] |gołąb |- |[[gùlôk]] |indyk |- |[[gùrka]] |ogorek |- |[[jabkò]] |jablko |- |[[jaje]] |jajko |- |[[jeléń]] |jelen |- |[[jéż]] |jez |- |[[kaczka]] |kaczka |- |[[krëszka]] |gruszka |- |[[kòt]] |kot |- |[[kòza]] |koza |- |[[kóń]] |kon |- |[[kùkùridza]] |kukurydza |- |[[kùr]] |kogut |- |[[kùra]] |kura |- |kùrczã |kurczak |- |[[lës]] |lis |- |łaniô |lania |- |[[malëna]] |malina |- |[[marchwia]] |marchewka |- |[[miedwiédz]] |niedzwiedz |- |[[mrówka]] |mrowka |- |[[mësz]] |mysz |- |[[mòrela]] |morela |- |[[mùczka]] |krowa |- |[[òséł]] |osiolek |- |[[òwca]] |owca |- |[[pòmidora]] |pomidor |- |[[pòtrôwnica]] |truskawka |- |skòczk |konik-polny |- |[[sliwka]] |sliwka |- |[[swiniô]] |swinka |- |[[trus]] |krolik |- |[[tósz]] |pies |- |wieszczówka |wiewiorka |- |wilk |wilk |- |wiszniô |wisnia |- |[[zgrzébiã]] |zrebak |- |[[Żabòwaté|żaba]] |zaba |} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20170420110821/http://www.swiatkaszubskiejprzyrody.pl:80/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] 04jy4k2s8xspa4464hrg72f5bzcks6y 211674 211668 2026-08-27T15:17:49Z Iketsi 3254 downô 211674 wikitext text/x-wiki '''Swiat kaszëbsczi rodë''' (2015–2017) – downô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwô]] [[internetowô starna]] dlô dzecy<ref>https://gpcodziennie.pl/52594-kaszubskiegrykomputerowe.html</ref>. * Ùtwórca: [[Part Gdiniô]] [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] dzãka dotacji [[Minysterstwò Administracji i Cyfrizacji|Ministra Administracji i Cyfryzacji]] {| class="wikitable" |+ !{{jãz.|csb}} !{{jãz.|pl}} |- |[[bania]] |dynia |- |[[bòber]] |bobr |- |[[bòcón]] |bocian |- |[[bòrowiczka]] |biedronka |- |[[bùla]] |byk |- |[[bùlwa]] |ziemniak |- |[[celôk]] |cielak |- |[[czwikła]] |burak |- |[[cëbùla]] |cebula |- |[[groszk]] |groszek |- |gãs |ges |- |[[gòłąbk]] |gołąb |- |[[gùlôk]] |indyk |- |[[gùrka]] |ogorek |- |[[jabkò]] |jablko |- |[[jaje]] |jajko |- |[[jeléń]] |jelen |- |[[jéż]] |jez |- |[[kaczka]] |kaczka |- |[[krëszka]] |gruszka |- |[[kòt]] |kot |- |[[kòza]] |koza |- |[[kóń]] |kon |- |[[kùkùridza]] |kukurydza |- |[[kùr]] |kogut |- |[[kùra]] |kura |- |kùrczã |kurczak |- |[[lës]] |lis |- |łaniô |lania |- |[[malëna]] |malina |- |[[marchwia]] |marchewka |- |[[miedwiédz]] |niedzwiedz |- |[[mrówka]] |mrowka |- |[[mësz]] |mysz |- |[[mòrela]] |morela |- |[[mùczka]] |krowa |- |[[òséł]] |osiolek |- |[[òwca]] |owca |- |[[pòmidora]] |pomidor |- |[[pòtrôwnica]] |truskawka |- |skòczk |konik-polny |- |[[sliwka]] |sliwka |- |[[swiniô]] |swinka |- |[[trus]] |krolik |- |[[tósz]] |pies |- |wieszczówka |wiewiorka |- |wilk |wilk |- |wiszniô |wisnia |- |[[zgrzébiã]] |zrebak |- |[[Żabòwaté|żaba]] |zaba |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Jiné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë === {{#categorytree:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Jiné grë pò kaszëbskù=== {{#categorytree:Grë pò kaszëbskù|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20170420110821/http://www.swiatkaszubskiejprzyrody.pl:80/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] [[Kategòrëjô:Grë pò kaszëbskù]] sg2jkpu8415o7o6frz9h2hyz9273soa 0 13491 211718 208547 2026-08-27T17:11:38Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211718 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Ziemia Zaborska''' ({{jãz.|la}} ''Terra Zaborensis'', ''Terra Zaborenis'' w dwùch pierszich numrach) – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] spòlëznowò-kùlturalny biuletin. == Lësta == Lësta: {{Kòlumnë|em=24|1= # Nr 1 2008 (lato)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/3_2008-lato-Ziemia%20Zaborska.pdf</ref> # Nr 2 2009 (lato)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/4_2009-lato-Ziemia%20Zaborska.pdf</ref> # Nr 3 2010 (lato)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/5_2010-lato-Ziemia%20Zaborska.pdf</ref> # Nr 4 2011 (jeséń)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/6_biuletyn_2011.pdf</ref> # Nr 5 2012 (jeséń)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/9_BIULETYN-JESIEN-2012-NR5.pdf</ref> # Nr 6 2013 (jeséń)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/12_BIULETYN%20JESIEN%202013.pdf</ref> # Nr 7 2014 (zymk)<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/13_BIULETYN-7-ZIMA-2014%20.pdf</ref> # Nr 8 2015<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/14_BIULETYN%202015.pdf</ref> # Nr 9 2016<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/15_BIULETYN%202016.pdf</ref> # Nr 10 2017<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/17_BIULETYN%20ZIEMIA%20ZABORSKA%202017.pdf</ref> # Nr 11 2018<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/18_BIULETYN%202018.pdf</ref> # Nr 12 2019<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/19_BIULETYN%202019%20-%20NR%2012.pdf</ref> # Nr 13 2020<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/20_BIULETYN%202020%20-%20NR%2013.pdf</ref> # Nr 14 2021<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/23_BIULETYN%202021%20%20-%20NR%2014.pdf</ref> # Nr 15 2022<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/25_BIULETYN%20NR%2015%20-%202022.pdf</ref> # Nr 16 2023<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/26_BIULETYN%20ZIEMIA%20ZABORSKA%20-%202023.pdf</ref> # Nr 17 2024<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/27_BIULETYN%20ZIEMIA%20ZABORSKA%20-%202024-%20NR%2017.pdf</ref> # Nr 18 2025<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/28_BIULETYN%20ZIEMIA%20ZABORSKA%20NR%2018%20-%202025.pdf</ref> }} ;Lokalny program ekologiczny # 2012<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/10_WKLADKA%20EKOLOGICZNA%20ZIEMIA%20ZABORSKA%20SLONECZNA%20I%20CZYSTA.pdf</ref> # 2013<ref>http://www.ztn.com.pl/files_b/11_ZIEMIA-ZABORSKA-2013.pdf</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-07-16|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Terra Zaborensis}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]] * [[Brusë]] |col3= === Jiné kaszëbsczé biuletinë === {{#categorytree:Kaszëbsczé biuletinë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ztn.com.pl/biuletyn.html Biuletyn ''Ziemia Zaborska''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé biuletinë]] 9p5eascli9peh9nmdkqo5bl47ip3s0m 0 13499 211719 209812 2026-08-27T17:12:37Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211719 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Acta Cassubiana''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] biuletin<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/acta</ref>. == Lësta == {{Kòlumnë|em=18|1= # 2025, t. XXVII<ref>https://web.archive.org/web/20260717211953/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_b22076162ca24cae8188944f3e64d58f.pdf</ref> # 2024, t. XXVI<ref>https://web.archive.org/web/20251114023639/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_0b5e2ed3fa6a465ba53198ade701411a.pdf</ref> # 2023, t. XXV<ref>https://web.archive.org/web/20260509203227/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_c2ccff8f0dcb4d88840446490b0df593.pdf</ref> # 2022, t. XXIV<ref>https://web.archive.org/web/20251114021647/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_94defc48a1cd4c0eaa3051b4f0213a0d.pdf</ref> # 2021, t. XXIII<ref>https://web.archive.org/web/20260509193228/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_e697ba124cc04af19cc89464ccd0bdd9.pdf</ref> # 2020, t. XXII<ref>https://web.archive.org/web/20260509203410/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_e0dd3eb1b1544e128285a0080f018257.pdf</ref> # 2019, t. XXI<ref>https://web.archive.org/web/20260717212010/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_eabc1caa8d0140a59ad5a9a68d13830c.pdf</ref> # 2018, t. XX<ref>https://web.archive.org/web/20260717212151/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_1461556175414dafa5b0c0099c4cc8f4.pdf</ref> # 2017, t. XIX<ref>https://web.archive.org/web/20260717212225/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_5288405ac5b34982b26c76a5a3bbcc9e.pdf</ref> # 2016, t. XVIII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_a7f7b973454a4f48a254f16ef7ff0c81.pdf</ref> # 2015, t. XVII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_ac626435538046cab86e04e4488f73f0.pdf</ref> # 2014, t. XVI 1<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_472c2d1751fa4c728e3dbf55dd099ef5.pdf</ref> # 2014, t. XVI 2<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_37e3c0b716214197ac28ffb069f881ed.pdf</ref> # 2013, t. XV<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_a1a86ac7b65a493997d6f1d7143a4159.pdf</ref> # 2012, t. XIV<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_c8566a3c7cfc43e1b6c606ac41cfcd46.pdf</ref> # 2011, t. XIII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_03581eb5224d4699af8a65d2b5a2a772.pdf</ref> # 2010, t. XII<ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_2f6f7060fcd147b38fd696f581eaa980.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF1]</ref><ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_d9a5980076734a12b63c9a1a60fb4426.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF2]</ref><ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_6596aa7b88014fc2be05afca833710d9.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF3]</ref> # 2009, t. XI # 2008, t. X # 2007, t. IX # 2006, t. VIII # 2005, t. VII # 2004, t. VI # 2003, t. V # 2002, t. IV # 2001, t. III # 2000, t. II # 1999, t. I }} == Rada == Lësta profesorów:<ref>https://web.archive.org/web/20260717204430/https://www.instytutkaszubski.pl/acta-1</ref> * prof. [[Aleksandr Duliczenko]], Tartu Ülikool ([[Estoniô]]); * prof. [[Kazimierz Kozłowski]], Uniwersytet Szczeciński; * prof. [[Stanisław Kruszewski]], Instytut Polsko-Skandynawski ([[Kòpenhaga]]); * prof. [[Alfred Majewicz]], Uniwersytet Mikołaja Kopernika; * prof. [[Witold Molik]], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; * prof. [[Lutz Oberdörfer]], Universität Greifswald; * prof. [[Stanisław Salmonowicz]], Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Polska Akademia Umiejętności * prof. [[Hanna Popowska-Taborska]], Instytut Slawistyki PAN, [[Warszawa]]; * prof. [[Miloš Řežnik]], Universität Chemnitz, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi Institut]] |col2= === Jiné kaszëbsczé biuletinë === {{#categorytree:Kaszëbsczé biuletinë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://czec.pl/pl/searchquery/Acta+Cassubiana/1/full/5?url=Acta,Cassubiana * https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=Acta+Cassubiana * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-5/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-6/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-7/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-8/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-9/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-10/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-11/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-12/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-13/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-14/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-17/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-18/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-19/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-20/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-21/ * https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-22/ * {{YouTube|v=CJJr94Vu1cI|tit=II Kongres Kultury Pomorskiej: Porozmawiajmy (nie tylko) o kaszubszczyźnie — PomorzeKultury|jaz=pl}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé biuletinë]] 7pgj44qhyy33zt1gi9u30uyr6jxwt0a 0 13507 211695 208598 2026-08-27T16:45:56Z Iketsi 3254 òpisënk òdjimka 211695 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20210218 Peytoia infercambriensis Cassubia infercambriensis id1.png|mały|''Peytoia infercambriensis'', téż ''Cassubia infercambriensis'' (Lendzion, 1975) abò ''Pomerania infercambriensis'' (Lendzion, 1975)]] {{Jiné znaczënczi}} ''Cassubia'' – dôwné gatënk<ref>https://www.researchgate.net/publication/279805320</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Cassubia (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Dinozaùrë]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] 2nkv8niv8upip2inuvuz7tbc3fz2w1d 0 13508 211663 210817 2026-08-27T14:37:27Z Iketsi 3254 +Kaszebe.org 211663 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Kaszëbë|| – región}} * {{Link if not current|Kaszëbë (cządnik, 1957–1961)||}} * {{Link if not current|Kaszëbë (film)||}} * {{Link if not current|Kaszebe.org||}} * {{Link if not current|Kaszuby|| – wies w lubelsczim wòjewództwie}} * {{Link if not current|Kaszuby (dodôwk, 1936–1939)|| – dodôwk regionalny}} * {{Link if not current|Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë”||}} * {{Link if not current|Cassubia (wiele znaczeniów)|| [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]]}}<!-- (wiele znaczeniów) --> <!--* {{Link if not current|Kaszëbë (knéga, 2021)||}} https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/kaszebe * Kaszëbë, Tomasz Słomczyński, Wydawnictwo Czarne * https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/kaszebe * https://czec.pl/Kaszebe * https://histmag.org/Tomasz-Slomczynski-Kaszb-recenzja-i-ocena-23452 * https://kaszubskaksiazka.pl/wszystkie/988-kaszebe.html * https://publio.pl/kaszebe-tomasz-slomczynski,p872152.html * https://woblink.com/ebook/kaszebe-tomasz-slomczynski-218869u * https://www.empik.com/kaszebe-slomczynski-tomasz,p1273444186,ksiazka-p * https://www.enbook.pl/pl/ksiazka/kaszebe_36585240 * https://www.goodreads.com/book/show/58270480-kasz-b * https://www.literaturasautee.pl/slomczynski-kaszebe/ * https://www.swiatksiazki.pl/kaszebe-6767587-ksiazka.html * https://www.taniaksiazka.pl/kaszebe-tomasz-slomczynski-p-1550788.html * https://przegladpolityczny.pl/kaszebe-ksiazka-tygodnia/ * http://zywiolak.pl/wp-content/uploads/2019/05/http___magazynkaszuby_pl_2017_10_nowa-plyta-zywiolaka-recenzja_.pdf * https://kultura.onet.pl/wywiady-i-artykuly/kaszebe-tomasz-slomczynski-wywiad-z-autorem-reportazu-o-kaszubach/rs4wvdx --> qsmx0sl0mzou5dusbo9uwlv5onh4v0g 0 13524 211700 208880 2026-08-27T16:51:21Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211700 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Stolem Gniewino''' – klub balôrzów w [[Gniéwino|Gniéwinie]]<ref>https://www.stolemgniewino.pl/o-nas</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Arka Gdynia]] * [[Bala]] |col3= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] 8rjzeq0qtzd0zxs8rn9b5d6a08a1pwu 211706 211700 2026-08-27T16:52:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Nożnô bala]] to [[Category:Klubë balôrzów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211706 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Stolem Gniewino''' – klub balôrzów w [[Gniéwino|Gniéwinie]]<ref>https://www.stolemgniewino.pl/o-nas</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Arka Gdynia]] * [[Bala]] |col3= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] oq6mnde98k1nrzzb2gy7os52sdckjb9 211708 211706 2026-08-27T16:53:03Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë 211708 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Stolem Gniewino''' – klub balôrzów w [[Gniéwino|Gniéwinie]]<ref>https://www.stolemgniewino.pl/o-nas</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col3= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] 3aq8uqjydao8z2wvodhdz583o3jxh9f 211715 211708 2026-08-27T17:01:55Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 211715 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Stolem Gniewino''' – klub balôrzów w [[Gniéwino|Gniéwinie]]<ref>https://www.stolemgniewino.pl/o-nas</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Bala]] |col3= === Jiné klubë balôrzów === {{#categorytree:Klubë balôrzów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klubë balôrzów]] [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] bj1duo1ezelm6l22ofgfh61bx1sz6g1 0 13529 211698 210208 2026-08-27T16:49:20Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211698 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej Costerina'') – tôrdżi. * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2010<ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/Targi-Koscierzyna/35</ref> * 2014<ref>https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/18163,Targi-Ksiazki-Kaszubskiej-i-Pomorskiej-Costerina-2014-Nagroda-dla-Piotra-Brzezin.html</ref> * 2015 (XVI Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi)<ref>https://web.archive.org/web/20160405171419/http://belok.kaszubia.com/wiadla/costerina-2015</ref> * 2018 – [[7 lëpińca]]<ref>http://koscierzyna.naszemiasto.pl/artykul/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej,4717315,artgal,t,id,tm.html</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/2</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/3</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/4</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/5</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/6</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/7</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/8</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/9</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/10</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/11</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/12</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/13</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/14</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/15</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/16</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/17</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/18</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/19</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/20</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/21</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/22</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/23</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/24</ref> * 2019 (XX)<ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=1</ref><ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=2</ref><ref>https://czec.pl/pl/n/33</ref><ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/918</ref> * 2020 * 2021 * 2022 * 2023 * 2024 * 2025 (XXV)<ref>https://kartuzy.info/artykul/xxv-targi-ksiazki-kaszubskiej-n1718449</ref> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] |col3= === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] 33ylze195cibv9flqtqk6hedhq40e55 0 13776 211636 211504 2026-08-27T12:29:34Z Iketsi 3254 kat. 211636 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Adrenaline | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny Albùm]] | wëdóné = [[1 rujana]] [[1995]] | plac nagraniô = Matrix ([[San Francisco]], [[Kalifòrniô]]) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 48:38 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô|albùm = Adrenaline| rëchlészi = — | pòstãpny = [[Around the Fur]] | rok = 1995}} }} '''Adrenaline''' – debiutowi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò metalowégò karna [[Deftones]], wëdóny [[1 rujana]] [[1995]] rokù nôkładã wëtwórnie [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.deftones.com | titel = Deftones Official Website | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Na platka ùznôwónô je za jeden z kluczowëch dokazów, jaczi pòłożił zwelã pòd rozwij ôrtu [[Nu metal|nu metalu]] w pòłowie lat 90. == Geneza a brzëmienié == Albùm pòwstôł òb cząd intensywnëch kòncertów karna, co przełożëło sã na jegò sërowé, wnet "garażowé" brzëmienié. Produkcją materiału zajął sã [[Terry Date]], jaczi pózni stôł sã stójnym wespółrobòtnikã karna<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.allmusic.com | titel = Terry Date Credits | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Brzëmienié ''Adrenaline'' charakterizëje sã cwiardima, przesterowónyma gitarowima riffama [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] a specjalnym wòkalnym sztilã [[Chino Moreno]], jaczi parłãczi agresywné krziczi z wnet szeptónyma partiama. == Znaczënk a òdbiér == Chòc w sztóce premiérë albùm nie òsygnął natëchmiastowégò kòmercyjnégò sukcesu, z czasã zwëskôł kùltowi sztatus. Mùzyczny kriticë achtnãlë gò za wniesenié swiéżoscë do tedëczasny metalowi scenë a za szëk parłãczeniô elementów [[Heavy metal|heavy metalu]], [[Hardcore punk|hardcore punka]] i [[Alternatiwny metal|alternatiwë]]. Nôbarżi znónyma ùsôdzkama promùjącyma wëdôwiznã bëłë syngle ''„7 Words”'' a ''„Bored”'', jaczé do dzys są stójnyma pónktama wëstãpów karna na żëwò. Sukces ''Adrenaline'' pòzwòlił [[Deftones]] na pòczãcé wielelatny karierë a zbùdowanié òddóny bazë lubòtników na całim swiece. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Bored”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Minus Blindfold”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„One Weak”</td> <td></td> <td>4:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Nosebleed”</td> <td></td> <td>4:26</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Lifter”</td> <td></td> <td>4:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Root”</td> <td></td> <td>3:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„7 Words”</td> <td></td> <td>3:44</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Birthmark”</td> <td></td> <td>4:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Engine No. 9”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Fireal”</td> <td></td> <td>6:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Fist”</td> <td>hidden track</td> <td>3:35</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:38</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] c14flos5tpugul4ge010ojyhqhxe6ec 211639 211636 2026-08-27T12:31:24Z Iketsi 3254 [[Sztudijny Albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211639 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Adrenaline | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[1 rujana]] [[1995]] | plac nagraniô = Matrix ([[San Francisco]], [[Kalifòrniô]]) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 48:38 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô|albùm = Adrenaline| rëchlészi = — | pòstãpny = [[Around the Fur]] | rok = 1995}} }} '''Adrenaline''' – debiutowi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò metalowégò karna [[Deftones]], wëdóny [[1 rujana]] [[1995]] rokù nôkładã wëtwórnie [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.deftones.com | titel = Deftones Official Website | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Na platka ùznôwónô je za jeden z kluczowëch dokazów, jaczi pòłożił zwelã pòd rozwij ôrtu [[Nu metal|nu metalu]] w pòłowie lat 90. == Geneza a brzëmienié == Albùm pòwstôł òb cząd intensywnëch kòncertów karna, co przełożëło sã na jegò sërowé, wnet "garażowé" brzëmienié. Produkcją materiału zajął sã [[Terry Date]], jaczi pózni stôł sã stójnym wespółrobòtnikã karna<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.allmusic.com | titel = Terry Date Credits | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Brzëmienié ''Adrenaline'' charakterizëje sã cwiardima, przesterowónyma gitarowima riffama [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] a specjalnym wòkalnym sztilã [[Chino Moreno]], jaczi parłãczi agresywné krziczi z wnet szeptónyma partiama. == Znaczënk a òdbiér == Chòc w sztóce premiérë albùm nie òsygnął natëchmiastowégò kòmercyjnégò sukcesu, z czasã zwëskôł kùltowi sztatus. Mùzyczny kriticë achtnãlë gò za wniesenié swiéżoscë do tedëczasny metalowi scenë a za szëk parłãczeniô elementów [[Heavy metal|heavy metalu]], [[Hardcore punk|hardcore punka]] i [[Alternatiwny metal|alternatiwë]]. Nôbarżi znónyma ùsôdzkama promùjącyma wëdôwiznã bëłë syngle ''„7 Words”'' a ''„Bored”'', jaczé do dzys są stójnyma pónktama wëstãpów karna na żëwò. Sukces ''Adrenaline'' pòzwòlił [[Deftones]] na pòczãcé wielelatny karierë a zbùdowanié òddóny bazë lubòtników na całim swiece. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Bored”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Minus Blindfold”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„One Weak”</td> <td></td> <td>4:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Nosebleed”</td> <td></td> <td>4:26</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Lifter”</td> <td></td> <td>4:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Root”</td> <td></td> <td>3:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„7 Words”</td> <td></td> <td>3:44</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Birthmark”</td> <td></td> <td>4:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Engine No. 9”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Fireal”</td> <td></td> <td>6:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Fist”</td> <td>hidden track</td> <td>3:35</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:38</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] kyx5j9dndlqz8a9p3neoeqmcwpo25mr 0 13785 211637 211503 2026-08-27T12:29:52Z Iketsi 3254 kat. 211637 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Around the Fur | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny Albùm]] | wëdóné = [[28 rujana]] [[1997]] | plac nagraniô = [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón), [[Studio Durrango]] (Woodinville, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 73:56 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Around the Fur | rëchlészi = [[Adrenaline]] | pòstãpny = [[White Pony]] | rok = 1997 }} }} '''Around the Fur''' – drëdżi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[28 rujana]] [[1997]] rokù nôkładã [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/deftones/ | titel = Deftones Chart History | òpùblikòwóny = Billboard | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Albùm òstôł wëprodukòwóny przez [[Terry Date|Terry'égò Date'a]] òrôz bëtników karna. Nagraniô òdbiwałë sã òd aprila do czerwińca 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle. Albùm béł rozwiniãcym brzëmienié zaprezentowónégò na debiutowim ''[[Adrenaline]]'' z 1995 rokù. ''Around the Fur'' parłãczi elementë [[alternatiwny metal| alternatiwnégò metalu]], [[nu metal]]u a cwiardszégò rocka, a jegò produkcjô bëła barżi rozbùdowónô jak na pierszim albùmie kapelë. Platka hala karnowi wikszą pòpùlarnotã, a pòchòdzącé z ni syngle ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch ùsôdzków [[Deftones]]. Albùm zadebiutowôł na 29. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W 1999 rokù zwëskôł certifikat złoti platczi, a w 2011 rokù òstôł certifikòwóny jakno platinowi<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_search=true&artist=Deftones | titel = RIAA Gold & Platinum – Deftones | òpùblikòwóny = RIAA | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. == Historiô pòwstaniô == Pò wëdaniu ''[[Adrenaline]]'' [[Deftones]] rozpòczął robòtã nad pòstãpnym albùmã. Karno pònowno pòdjął wespółrobòtã z producentã [[Terry Date|Terry'm Date'ã]], jaczi òdpòwiôdôł téż za produkcjã debiutowi platczi. Nagraniô ''Around the Fur'' pòczãłë sã w aprilu 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle, należącym do gitarzistë [[Pearl Jam]], [[Stone Gossard|Stone'a Gossarda]]. Sesje dérowałë do czerwińca negò samégò rokù<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000030589 | titel = Around the Fur – AllMusic Review | òpùblikòwóny = AllMusic | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Òb czas robòtów nad albùmã bëtnicë [[Deftones]] mieszkalë mët w najimóny chëczë w pôłniowi parce Seattle. Cząd nen béł zrzeszony z intensywnym zëcym karna, rozegracjama òrôz òsobistima tôklama, jaczé nalazłë pòdbrzëszcze w atmosferze nagraniów. W przërównaniu z ''[[Adrenaline]]'' karno pòłożił wikszi nacësk na atmosferã a dinamikã ùsôdzków. Gitarowé partie [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] òstałë zestawioné z barżi zróżnicowanyma wòkalama [[Chino Moreno]], a [[Abe Cunningham]] eksperimentowôł z brzëmienim perkùsje. == Mùzyka == ''Around the Fur'' je albùmã ùtrzëmónym przédno w sztilistice [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]] a [[Nu metal|nu metalu]]. W przërównaniu z debiutowim ''[[Adrenaline]]'' mùzyka karna sta sã barżi zróżnicowónô pòd wzglãdã dinamiczi a atmosferë. Ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' a ''„Lotion”'' òpierają sã na cwiardszich, ritmicznëch gitarowëch riffach, równak le ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' wëkòrzistëje barżi melodijné a przestrzenné partie. Albùm zawierô téż barżi eksperimentalné kòmpòzycje, taczé jak ''„MX”''. W nagraniu ''„Headup”'' gòscynno wëstąpił [[Max Cavalera]], rëchlészi wòkalista a gitarzista [[Sepultura|Sepulturë]] òrôz lider [[Soulfly]]. Ùsôdzk pòwstôł jakno hołd dlô Dana Wellsa, ùmiarłégò paserba [[Max Cavalera|Cavalerë]]. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="text-align: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„My Own Summer (Shove It)”</td> <td></td> <td>3:35</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Lhabia”</td> <td></td> <td>4:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Mascara”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Around the Fur”</td> <td></td> <td>3:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Rickets”</td> <td></td> <td>2:42</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Be Quiet and Drive (Far Away)”</td> <td></td> <td>5:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Lotion”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Dai the Flu”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Headup”</td> <td>gòscynno: [[Max Cavalera]]</td> <td>5:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„MX”</td> <td>hidden track</td> <td>37:19</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>73:56</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] q22uam95n8n3gjrnwqcq26deszjq1hu 211638 211637 2026-08-27T12:31:11Z Iketsi 3254 [[Sztudijny Albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211638 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Around the Fur | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[28 rujana]] [[1997]] | plac nagraniô = [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón), [[Studio Durrango]] (Woodinville, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 73:56 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Around the Fur | rëchlészi = [[Adrenaline]] | pòstãpny = [[White Pony]] | rok = 1997 }} }} '''Around the Fur''' – drëdżi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[28 rujana]] [[1997]] rokù nôkładã [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/deftones/ | titel = Deftones Chart History | òpùblikòwóny = Billboard | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Albùm òstôł wëprodukòwóny przez [[Terry Date|Terry'égò Date'a]] òrôz bëtników karna. Nagraniô òdbiwałë sã òd aprila do czerwińca 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle. Albùm béł rozwiniãcym brzëmienié zaprezentowónégò na debiutowim ''[[Adrenaline]]'' z 1995 rokù. ''Around the Fur'' parłãczi elementë [[alternatiwny metal| alternatiwnégò metalu]], [[nu metal]]u a cwiardszégò rocka, a jegò produkcjô bëła barżi rozbùdowónô jak na pierszim albùmie kapelë. Platka hala karnowi wikszą pòpùlarnotã, a pòchòdzącé z ni syngle ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch ùsôdzków [[Deftones]]. Albùm zadebiutowôł na 29. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W 1999 rokù zwëskôł certifikat złoti platczi, a w 2011 rokù òstôł certifikòwóny jakno platinowi<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_search=true&artist=Deftones | titel = RIAA Gold & Platinum – Deftones | òpùblikòwóny = RIAA | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. == Historiô pòwstaniô == Pò wëdaniu ''[[Adrenaline]]'' [[Deftones]] rozpòczął robòtã nad pòstãpnym albùmã. Karno pònowno pòdjął wespółrobòtã z producentã [[Terry Date|Terry'm Date'ã]], jaczi òdpòwiôdôł téż za produkcjã debiutowi platczi. Nagraniô ''Around the Fur'' pòczãłë sã w aprilu 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle, należącym do gitarzistë [[Pearl Jam]], [[Stone Gossard|Stone'a Gossarda]]. Sesje dérowałë do czerwińca negò samégò rokù<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000030589 | titel = Around the Fur – AllMusic Review | òpùblikòwóny = AllMusic | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Òb czas robòtów nad albùmã bëtnicë [[Deftones]] mieszkalë mët w najimóny chëczë w pôłniowi parce Seattle. Cząd nen béł zrzeszony z intensywnym zëcym karna, rozegracjama òrôz òsobistima tôklama, jaczé nalazłë pòdbrzëszcze w atmosferze nagraniów. W przërównaniu z ''[[Adrenaline]]'' karno pòłożił wikszi nacësk na atmosferã a dinamikã ùsôdzków. Gitarowé partie [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] òstałë zestawioné z barżi zróżnicowanyma wòkalama [[Chino Moreno]], a [[Abe Cunningham]] eksperimentowôł z brzëmienim perkùsje. == Mùzyka == ''Around the Fur'' je albùmã ùtrzëmónym przédno w sztilistice [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]] a [[Nu metal|nu metalu]]. W przërównaniu z debiutowim ''[[Adrenaline]]'' mùzyka karna sta sã barżi zróżnicowónô pòd wzglãdã dinamiczi a atmosferë. Ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' a ''„Lotion”'' òpierają sã na cwiardszich, ritmicznëch gitarowëch riffach, równak le ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' wëkòrzistëje barżi melodijné a przestrzenné partie. Albùm zawierô téż barżi eksperimentalné kòmpòzycje, taczé jak ''„MX”''. W nagraniu ''„Headup”'' gòscynno wëstąpił [[Max Cavalera]], rëchlészi wòkalista a gitarzista [[Sepultura|Sepulturë]] òrôz lider [[Soulfly]]. Ùsôdzk pòwstôł jakno hołd dlô Dana Wellsa, ùmiarłégò paserba [[Max Cavalera|Cavalerë]]. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="text-align: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„My Own Summer (Shove It)”</td> <td></td> <td>3:35</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Lhabia”</td> <td></td> <td>4:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Mascara”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Around the Fur”</td> <td></td> <td>3:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Rickets”</td> <td></td> <td>2:42</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Be Quiet and Drive (Far Away)”</td> <td></td> <td>5:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Lotion”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Dai the Flu”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Headup”</td> <td>gòscynno: [[Max Cavalera]]</td> <td>5:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„MX”</td> <td>hidden track</td> <td>37:19</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>73:56</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] gc4vvpy6dkhifqecgs6lkqh3wcmkjwr 0 13793 211635 211502 2026-08-27T12:25:10Z Iketsi 3254 kat. 211635 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = White Pony | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny Albùm]] | wëdóné = [[20 czerwińca]] [[2000]] | plac nagraniô = [[Larrabee Sound Studios]] (West Hollywood, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperymentalny rock]] | czas dérowaniô = 48:43 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = White Pony | rëchlészi = [[Around the Fur]] | pòstãpny = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | rok = 2000 }} }} '''White Pony''' – trzecy [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 czerwińca]] [[2000]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'' a ''[[Around the Fur]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. ''White Pony'' béł rozwiniãcym rëchlészégò sztilu [[Deftones]], parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], elementë [[shoegaze]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]<ref>https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony/</ref>. Albùm béł òdéńscã òd barżi bezpòstrzédnégò a agresywnégò brzëmieniô rëchlészich platków karna. [[Deftones]] wëkòrzistôł na nim barżi zróżnicowóné aranżacje, atmòsfericzné gitarowé partie, elektronikã a melodijné wòkalné partie [[Chino Moreno]]<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. Wedle serwisu GRAMMY.com albùm béł istotnym przëmiarã òdéńscô karna òd tipòwëch znanków tedëczasnégò [[Nu metal|nu metalu]] w starnã barżi eksperimentalnégò a atmòsfericznégò brzëmieniô<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. == Sukces a nôdgrodë == White Pony zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na 3. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm halôł karnu m.jin. syngle ''„Change (In the House of Flies)”'' òrôz ''„Digital Bath”'', a ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie Best Metal Performance<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. Bëła to pierszô [[nôdgroda Grammy]] w historie [[Deftones]]<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Change (In the House of Flies)”'', charakterizëjący sã mirniészim tempã, atmòsfericznym brzëmienim a melodijnym wòkalã. Ùsôdzk stôł sã jednym z nôwikszich szlagrów karna<ref>https://www.allmusic.com/song/change-in-the-house-of-flies-mt0003046645</ref>. GRAMMY.com pòzwa gò wôżnym przëmiarã zjinaczi mùzycznégò czerënkù [[Deftones]] w starnã barżi atmòsfericznégò a melodijnégò sztilu<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. W ''„Passenger”'' gòscynno wëstąpił [[Maynard James Keenan]], wòkalista karna [[Tool]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Ùsôdzk należi do nôdłuższich kòmpòzycjów na albùmie a òpiérô sã na wòkalnym dialogù midzë [[Maynard James Keenan|Keenanã]] a [[Chino Moreno|Morenã]]<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Feiticeira”</td> <td></td> <td>3:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Digital Bath”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Elite”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Rx Queen”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Street Carp”</td> <td></td> <td>2:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Teenager”</td> <td></td> <td>3:20</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Knife Prty”</td> <td></td> <td>4:49</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Korea”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Passenger”</td> <td>gòscynno: [[Maynard James Keenan]]</td> <td>6:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Change (In the House of Flies)”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Pink Maggit”</td> <td></td> <td>7:32</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:46</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 1mvkfq5987tm3wynr6z19rp2ab7sa6c 211640 211635 2026-08-27T12:31:48Z Iketsi 3254 [[Sztudijny Albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211640 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = White Pony | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 czerwińca]] [[2000]] | plac nagraniô = [[Larrabee Sound Studios]] (West Hollywood, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperymentalny rock]] | czas dérowaniô = 48:43 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = White Pony | rëchlészi = [[Around the Fur]] | pòstãpny = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | rok = 2000 }} }} '''White Pony''' – trzecy [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 czerwińca]] [[2000]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'' a ''[[Around the Fur]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. ''White Pony'' béł rozwiniãcym rëchlészégò sztilu [[Deftones]], parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], elementë [[shoegaze]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]<ref>https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony/</ref>. Albùm béł òdéńscã òd barżi bezpòstrzédnégò a agresywnégò brzëmieniô rëchlészich platków karna. [[Deftones]] wëkòrzistôł na nim barżi zróżnicowóné aranżacje, atmòsfericzné gitarowé partie, elektronikã a melodijné wòkalné partie [[Chino Moreno]]<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. Wedle serwisu GRAMMY.com albùm béł istotnym przëmiarã òdéńscô karna òd tipòwëch znanków tedëczasnégò [[Nu metal|nu metalu]] w starnã barżi eksperimentalnégò a atmòsfericznégò brzëmieniô<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. == Sukces a nôdgrodë == White Pony zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na 3. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm halôł karnu m.jin. syngle ''„Change (In the House of Flies)”'' òrôz ''„Digital Bath”'', a ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie Best Metal Performance<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. Bëła to pierszô [[nôdgroda Grammy]] w historie [[Deftones]]<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Change (In the House of Flies)”'', charakterizëjący sã mirniészim tempã, atmòsfericznym brzëmienim a melodijnym wòkalã. Ùsôdzk stôł sã jednym z nôwikszich szlagrów karna<ref>https://www.allmusic.com/song/change-in-the-house-of-flies-mt0003046645</ref>. GRAMMY.com pòzwa gò wôżnym przëmiarã zjinaczi mùzycznégò czerënkù [[Deftones]] w starnã barżi atmòsfericznégò a melodijnégò sztilu<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. W ''„Passenger”'' gòscynno wëstąpił [[Maynard James Keenan]], wòkalista karna [[Tool]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Ùsôdzk należi do nôdłuższich kòmpòzycjów na albùmie a òpiérô sã na wòkalnym dialogù midzë [[Maynard James Keenan|Keenanã]] a [[Chino Moreno|Morenã]]<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Feiticeira”</td> <td></td> <td>3:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Digital Bath”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Elite”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Rx Queen”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Street Carp”</td> <td></td> <td>2:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Teenager”</td> <td></td> <td>3:20</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Knife Prty”</td> <td></td> <td>4:49</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Korea”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Passenger”</td> <td>gòscynno: [[Maynard James Keenan]]</td> <td>6:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Change (In the House of Flies)”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Pink Maggit”</td> <td></td> <td>7:32</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:46</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] egc5bwgbji7tb2nuujpgincftwmnckz 0 13797 211634 211493 2026-08-27T12:24:43Z Iketsi 3254 kat. 211634 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Deftones | òdjimk = Deftones (Logo).png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny Albùm]] | wëdóné = [[20 maja]] [[2003]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Sonic Ranch]] (Tornillo, Teksas) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperymentalny rock]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 47:14 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Deftones | rëchlészi = [[White Pony]] | pòstãpny = [[B-Sides & Rarities]] | rok = 2003 }} }} '''Deftones''' – czwiôrti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 maja]] [[2003]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46634-Deftones-Deftones</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'', ''[[Around the Fur]]'' òrôz ''[[White Pony]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm béł kòntinuacją eksperimentalnégò czerënkù rozwiniãtégò w ''[[White Pony]]'', parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[post-hardcore]] a elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] jak téż [[eksperimentalnô mùzyka|eksperimentalny mùzyczi]]. ''Deftones'' pòwstôł w cządze szczitu popùlarnotë pò sukcesu ''White Pony''. Mùzyka na albùmie je cwiardszô a barżi mrocznô, ë jednoczasno wëkòrzëstëje atmòsfericzné aranżacje a zróżnicowóné wòkalné partie [[Chino Moreno]]. W produkcje wikszą rolã òdegrałë téż elektroniczné efektë a samplowanié [[Frank Delgado|Franka Delgado]]<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Minerva”'' òrôz ''„Hexagram”''. ''„Minerva”'' sta sã jednym z nôbarżi znónëch ùsôdzków z platczi a doturzëła do przódka rockòwëch lëstów szlagrów w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/rtt/</ref>. Teledisk do ùsôdzkù przedstôwiôł karno wëkònywającé ùsôdzk przed pùblicznotą. ''Deftones'' zadebiutowôł na 2. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], przedającë w pierszim tidzeniu kòl 167 tësãcy egzemplarzów w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã téż z achtnienim kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk na cwiardé, ale jednoczasno atmòsfericzné brzëmienié materiału<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi charakteristicznëch ùsôdzków je ''„Minerva”'', na spòdlim cwiardszich, le przestrzennëch gitarach òrôz melodijnym wòkalu [[Chino Moreno]]. Ùsôdzk je czãsto wëmienióny jakno przëmiôr charakteristicznégò sparłãczeniô ladënkù a atmosfericznoscë, jaczé stało sã jednym z rozpòznawczich merków karna. W ''„Lucky You”'' gòscynno wëstąpił [[Robert Smith]], wòkalista a gitarzista karna [[The Cure]]. Smith zaspiéwôł w ùsôdzkù a ùczãstnicził w jegò produkcje<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm zawierô téż ùsôdzczi ''„Hexagram”'', ''„Bloody Cape”'', ''„Needles and Pins”'' ë ''„When Girls Telephone Boys”'', jaczé należą do jegò nôbarżi agresywnëch kòmpòzycjów. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hexagram”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Needles and Pins”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Minerva”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Good Morning Beautiful”</td> <td></td> <td>3:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Deathblow”</td> <td></td> <td>5:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„When Girls Telephone Boys”</td> <td></td> <td>4:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Battle-Axe”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Lucky You”</td> <td>gòscynno: [[Robert Smith]]</td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Bloody Cape”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Anniversary of an Uninteresting Event”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Moana”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>47:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 2aibxdcjyd8socs5bi4ngvv035z4ijv 211642 211634 2026-08-27T12:32:11Z Iketsi 3254 [[Sztudijny Albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211642 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Deftones | òdjimk = Deftones (Logo).png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 maja]] [[2003]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Sonic Ranch]] (Tornillo, Teksas) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperymentalny rock]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 47:14 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Deftones | rëchlészi = [[White Pony]] | pòstãpny = [[B-Sides & Rarities]] | rok = 2003 }} }} '''Deftones''' – czwiôrti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 maja]] [[2003]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46634-Deftones-Deftones</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'', ''[[Around the Fur]]'' òrôz ''[[White Pony]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm béł kòntinuacją eksperimentalnégò czerënkù rozwiniãtégò w ''[[White Pony]]'', parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[post-hardcore]] a elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] jak téż [[eksperimentalnô mùzyka|eksperimentalny mùzyczi]]. ''Deftones'' pòwstôł w cządze szczitu popùlarnotë pò sukcesu ''White Pony''. Mùzyka na albùmie je cwiardszô a barżi mrocznô, ë jednoczasno wëkòrzëstëje atmòsfericzné aranżacje a zróżnicowóné wòkalné partie [[Chino Moreno]]. W produkcje wikszą rolã òdegrałë téż elektroniczné efektë a samplowanié [[Frank Delgado|Franka Delgado]]<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Minerva”'' òrôz ''„Hexagram”''. ''„Minerva”'' sta sã jednym z nôbarżi znónëch ùsôdzków z platczi a doturzëła do przódka rockòwëch lëstów szlagrów w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/rtt/</ref>. Teledisk do ùsôdzkù przedstôwiôł karno wëkònywającé ùsôdzk przed pùblicznotą. ''Deftones'' zadebiutowôł na 2. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], przedającë w pierszim tidzeniu kòl 167 tësãcy egzemplarzów w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã téż z achtnienim kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk na cwiardé, ale jednoczasno atmòsfericzné brzëmienié materiału<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi charakteristicznëch ùsôdzków je ''„Minerva”'', na spòdlim cwiardszich, le przestrzennëch gitarach òrôz melodijnym wòkalu [[Chino Moreno]]. Ùsôdzk je czãsto wëmienióny jakno przëmiôr charakteristicznégò sparłãczeniô ladënkù a atmosfericznoscë, jaczé stało sã jednym z rozpòznawczich merków karna. W ''„Lucky You”'' gòscynno wëstąpił [[Robert Smith]], wòkalista a gitarzista karna [[The Cure]]. Smith zaspiéwôł w ùsôdzkù a ùczãstnicził w jegò produkcje<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm zawierô téż ùsôdzczi ''„Hexagram”'', ''„Bloody Cape”'', ''„Needles and Pins”'' ë ''„When Girls Telephone Boys”'', jaczé należą do jegò nôbarżi agresywnëch kòmpòzycjów. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hexagram”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Needles and Pins”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Minerva”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Good Morning Beautiful”</td> <td></td> <td>3:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Deathblow”</td> <td></td> <td>5:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„When Girls Telephone Boys”</td> <td></td> <td>4:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Battle-Axe”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Lucky You”</td> <td>gòscynno: [[Robert Smith]]</td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Bloody Cape”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Anniversary of an Uninteresting Event”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Moana”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>47:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] dyox6xpxctzxt5p4ps4yfqw44tlm63k 0 13798 211633 211501 2026-08-27T12:24:21Z Iketsi 3254 kat,. 211633 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = B-Sides & Rarities | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Kòmpilacyjny Albùm]] | wëdóné = [[4 gòdnika]] [[2005]] | plac nagraniô = rozmajité | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 62:09 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = rozmajitô | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = B-Sides & Rarities | rëchlészi = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | pòstãpny = [[Saturday Night Wrist]] | rok = 2005 }} }} '''B-Sides & Rarities''' – [[kómpilacyjny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 gòdnika]] [[2005]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/release/560474-Deftones-B-Sides-Rarities</ref>. Albùm zawiérô starnë B, rzôdczé nagraniô, coverë a jiné ùsôdzczi pòchòdzące z rozmajitëch cządów dzejaniów karna<ref>https://www.allmusic.com/album/b-sides-rarities-mw0000171977</ref>. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ùsôdzczi pòchòdzące z sesje nagraniowëch albùmów ''[[Around the Fur]]'', ''[[White Pony]]'' ë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', a téż coverë ùsôdzków jinëch artistów. ''B-Sides & Rarities'' je pierszim òficjalnym kòmpilacyjnym albùmã [[Deftones]]. == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" ! Nr ! Titel ! Bôczënk ! Czas |- | 1. | „Savory” | | 4:10 |- | 2. | „Wax and Wane” | | 4:06 |- | 3. | „Change (In the House of Flies)” | akùsticznô wersjô | 4:52 |- | 4. | „Simple Man” | cover [[Lynyrd Skynyrd]] | 6:17 |- | 5. | „Sinatra” | | 4:28 |- | 6. | „No Ordinary Love” | cover [[Sade]] | 5:32 |- | 7. | „Teenager (Idiot Version)” | | 3:42 |- | 8. | „Crenshaw Punch / I'll Throw Rocks at You” | | 4:46 |- | 9. | „Black Moon” | | 3:27 |- | 10. | „Savory” | z [[Chino Moreno|Chinã Morenã]] | 4:33 |- | 11. | „Please Please Please Let Me Get What I Want” | cover [[The Smiths]] | 2:01 |- | 12. | „Digital Bath” | koncertowô wersjô | 4:47 |- | 13. | „The Boy's Republic” | | 4:29 |- | 14. | „Drive” | cover [[The Cars]] | 4:59 |- ! colspan="3" | Fùl czas: ! 62:09 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 1ehnwq1olj6kmx40o3dnrqpg9ay7433 211644 211633 2026-08-27T12:32:54Z Iketsi 3254 [[kòmpilacyjny albùm]] 211644 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = B-Sides & Rarities | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[kòmpilacyjny albùm]] | wëdóné = [[4 gòdnika]] [[2005]] | plac nagraniô = rozmajité | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 62:09 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = rozmajitô | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = B-Sides & Rarities | rëchlészi = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | pòstãpny = [[Saturday Night Wrist]] | rok = 2005 }} }} '''B-Sides & Rarities''' – [[kómpilacyjny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 gòdnika]] [[2005]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/release/560474-Deftones-B-Sides-Rarities</ref>. Albùm zawiérô starnë B, rzôdczé nagraniô, coverë a jiné ùsôdzczi pòchòdzące z rozmajitëch cządów dzejaniów karna<ref>https://www.allmusic.com/album/b-sides-rarities-mw0000171977</ref>. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ùsôdzczi pòchòdzące z sesje nagraniowëch albùmów ''[[Around the Fur]]'', ''[[White Pony]]'' ë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', a téż coverë ùsôdzków jinëch artistów. ''B-Sides & Rarities'' je pierszim òficjalnym kòmpilacyjnym albùmã [[Deftones]]. == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" ! Nr ! Titel ! Bôczënk ! Czas |- | 1. | „Savory” | | 4:10 |- | 2. | „Wax and Wane” | | 4:06 |- | 3. | „Change (In the House of Flies)” | akùsticznô wersjô | 4:52 |- | 4. | „Simple Man” | cover [[Lynyrd Skynyrd]] | 6:17 |- | 5. | „Sinatra” | | 4:28 |- | 6. | „No Ordinary Love” | cover [[Sade]] | 5:32 |- | 7. | „Teenager (Idiot Version)” | | 3:42 |- | 8. | „Crenshaw Punch / I'll Throw Rocks at You” | | 4:46 |- | 9. | „Black Moon” | | 3:27 |- | 10. | „Savory” | z [[Chino Moreno|Chinã Morenã]] | 4:33 |- | 11. | „Please Please Please Let Me Get What I Want” | cover [[The Smiths]] | 2:01 |- | 12. | „Digital Bath” | koncertowô wersjô | 4:47 |- | 13. | „The Boy's Republic” | | 4:29 |- | 14. | „Drive” | cover [[The Cars]] | 4:59 |- ! colspan="3" | Fùl czas: ! 62:09 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 2lpj91xh29f3lak9naf0ouldm74frai 0 13801 211632 211492 2026-08-27T12:24:05Z Iketsi 3254 kat. 211632 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Saturday Night Wrist | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny Albùm]] | wëdóné = [[31 rujana]] [[2006]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:50 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Bob Ezrin]], [[Shaun Lopez]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Saturday Night Wrist | rëchlészi = [[B-Sides & Rarities]] | pòstãpny = [[Diamond Eyes]] | rok = 2006 }} }} '''Saturday Night Wrist''' – piąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[31 rujana]] [[2006]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46636-Deftones-Saturday-Night-Wrist</ref>. Albùm béł produkòwóny przez [[Bob Ezrin|Boba Ezrina]] a [[Shaun Lopez|Shauna Lopeza]] ë je slédną platką karna, na jaczi produkcją zajimôł sã Ezrin<ref>https://www.allmusic.com/album/saturday-night-wrist-mw0000560194</ref>. ''Saturday Night Wrist'' pòwstôł w drãdżim dlô karna czasu. Nagranié albùmù dérowało czile lat a bëło namerkóné tôklama midzë nôleżnikama [[Deftones]]. Nimò negò materiôł zachòwôł charakteristiczné dlô karna sparłãczenié cwiardëch gitarów, atmòsfericznëch aranżacjów a melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny m.jin. przez syngle ''„Hole in the Earth”'', ''„Mein”'' a ''„Cherry Waves”''. ''„Mein”'' je jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków z albùmù i pòjôwiô sã na nim gòscynno [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''Saturday Night Wrist'' zadebiutowôł na 10. placu lëstë [[Billboard 200]] w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]. Albùm pòtkôł sã z dosc pòzytiwnym òdbiérã ze starnë kritików, jacy achtnãlë platkã za atmòsferã, produkcjã a mùzyczné zróżnicowanié materiału. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Hole in the Earth”'', jaczi òdmikô albùm. Kòmpòzycjô parłãczi cwiardé gitarë z barżi atmòsfericznym brzëmieniã a należi do nôwôżnészich ùsôdzków w doróbkù karna. W ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]]. Ùsôdzk je jednym òd barżi bezpòstrzédnëch numrów na albùmie a parłãczi brzëmienié [[Deftones]] z charakteristicznym wòkalã [[Serj Tankian|Tankiana]]. Albùm zawiérô téż m.jin. ''„Cherry Waves”'', ''„Beware”'', ''„Xerces”'' òrôz ''„Rapture”'', jaczé przedstôwiają barżi atmòsfericzną a eksperimentalną starnã mùzyczi karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hole in the Earth”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Rapture”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Beware”</td> <td></td> <td>6:03</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Cherry Waves”</td> <td></td> <td>5:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Mein”</td> <td>gòscynno: [[Serj Tankian]]</td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„U,U,D,D,L,R,L,R,A,B,Select,Start”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xerces”</td> <td></td> <td>3:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Rats!Rats!Rats!”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Pink Cellphone”</td> <td>gòscynno: [[Annie Hardy]]</td> <td>5:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Combat”</td> <td></td> <td>4:48</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Kimdracula”</td> <td></td> <td>3:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">12.</td> <td>„Riviere”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:50</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] n9w86sk1w17u8tkgu2o6777cjq5vx8u 211641 211632 2026-08-27T12:32:00Z Iketsi 3254 [[Sztudijny Albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211641 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Saturday Night Wrist | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[31 rujana]] [[2006]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:50 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Bob Ezrin]], [[Shaun Lopez]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Saturday Night Wrist | rëchlészi = [[B-Sides & Rarities]] | pòstãpny = [[Diamond Eyes]] | rok = 2006 }} }} '''Saturday Night Wrist''' – piąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[31 rujana]] [[2006]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46636-Deftones-Saturday-Night-Wrist</ref>. Albùm béł produkòwóny przez [[Bob Ezrin|Boba Ezrina]] a [[Shaun Lopez|Shauna Lopeza]] ë je slédną platką karna, na jaczi produkcją zajimôł sã Ezrin<ref>https://www.allmusic.com/album/saturday-night-wrist-mw0000560194</ref>. ''Saturday Night Wrist'' pòwstôł w drãdżim dlô karna czasu. Nagranié albùmù dérowało czile lat a bëło namerkóné tôklama midzë nôleżnikama [[Deftones]]. Nimò negò materiôł zachòwôł charakteristiczné dlô karna sparłãczenié cwiardëch gitarów, atmòsfericznëch aranżacjów a melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny m.jin. przez syngle ''„Hole in the Earth”'', ''„Mein”'' a ''„Cherry Waves”''. ''„Mein”'' je jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków z albùmù i pòjôwiô sã na nim gòscynno [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''Saturday Night Wrist'' zadebiutowôł na 10. placu lëstë [[Billboard 200]] w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]. Albùm pòtkôł sã z dosc pòzytiwnym òdbiérã ze starnë kritików, jacy achtnãlë platkã za atmòsferã, produkcjã a mùzyczné zróżnicowanié materiału. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Hole in the Earth”'', jaczi òdmikô albùm. Kòmpòzycjô parłãczi cwiardé gitarë z barżi atmòsfericznym brzëmieniã a należi do nôwôżnészich ùsôdzków w doróbkù karna. W ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]]. Ùsôdzk je jednym òd barżi bezpòstrzédnëch numrów na albùmie a parłãczi brzëmienié [[Deftones]] z charakteristicznym wòkalã [[Serj Tankian|Tankiana]]. Albùm zawiérô téż m.jin. ''„Cherry Waves”'', ''„Beware”'', ''„Xerces”'' òrôz ''„Rapture”'', jaczé przedstôwiają barżi atmòsfericzną a eksperimentalną starnã mùzyczi karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hole in the Earth”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Rapture”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Beware”</td> <td></td> <td>6:03</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Cherry Waves”</td> <td></td> <td>5:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Mein”</td> <td>gòscynno: [[Serj Tankian]]</td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„U,U,D,D,L,R,L,R,A,B,Select,Start”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xerces”</td> <td></td> <td>3:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Rats!Rats!Rats!”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Pink Cellphone”</td> <td>gòscynno: [[Annie Hardy]]</td> <td>5:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Combat”</td> <td></td> <td>4:48</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Kimdracula”</td> <td></td> <td>3:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">12.</td> <td>„Riviere”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:50</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 0y3mmp0xh2trmnxhmoyskx58iiwupkh 0 13804 211630 211498 2026-08-27T12:22:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Platczi]] 211630 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Diamond Eyes | òdjimk = Diamond Eyes logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny albùm]] | wëdóné = [[4 maja]] [[2010]] | plac nagraniô = [[Assault & Battery Studios]] (Los Angeles, Kalifòrniô) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 41:24 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Diamond Eyes | rëchlészi = [[Saturday Night Wrist]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2010 }} }} '''Diamond Eyes''' – szósti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 maja]] [[2010]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi tej pierszi rôz wespółrobił z karnã przë produkcje jegò albùmù<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Albùm pòwstôł pò przerwaniu robòtów nad pòstãpną platką karna, jakô mia bëc kòntinuacją ''[[Saturday Night Wrist]]''. W nagraniach nie brôł ùdzélu basysta [[Chi Cheng]], jaczi pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù pòòstôwôł w [[Kóma|kómie]]. Jegò plac òb czas nagriwaniô zajął [[Sergio Vega]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. ''Diamond Eyes'' prezentëje barżi bezpòstrzédné a zwiarté brzëmienié jak ''[[Saturday Night Wrist]]'', jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô [[Deftones]] sparłãczenié cwiardëch gitarów, melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]] a atmòsfericznëch aranżacjów. Albùm parłãczi [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] a elementë [[post-hardcore]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Rocket Skates”'', ''„Diamond Eyes”'', ''„Sextape”'' a ''„You've Seen the Butcher”''<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Ùsôdzk ''„Diamond Eyes”'' stôł sã jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków karna z negò cządu. ''Diamond Eyes'' zadebiutowôł na szóstim placu [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã z pòzytywnym òdbiérã kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk przédno na jegò logicznotã, atmòsferã ë pòwrót karna do cwiardszégò a barżi bezpòstrzédnégò brzëmieniô<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków na albùmie je ''„Diamond Eyes”'', jaczi parłãczi cwiardé gitarowé riffë z melodijnym refrenã. Ùsôdzk ''„Rocket Skates”'' reprezentëje barżi agresywną starnã albùmù, równak le ''„Sextape”'' a ''„Beauty School”'' wëkòrzëstëją barżi mirné a atmòsfericzné brzëmienié<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Na albùmie nalôzł sã ùsôdzk ''„Risk”'', charakterizëjący sã lózészim tempã a barżi przestrzenną aranżacją. Całosc albùmù je barżi zemkłô a sztilisticzno jednorodnô jak rëchlészô platka karna, ''[[Saturday Night Wrist]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Diamond Eyes”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Royal”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„CMND/CTRL”</td> <td></td> <td>2:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„You've Seen the Butcher”</td> <td></td> <td>3:32</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Beauty School”</td> <td></td> <td>4:47</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Prince”</td> <td></td> <td>4:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Rocket Skates”</td> <td></td> <td>4:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Sextape”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Risk”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„976-EVIL”</td> <td></td> <td>4:33</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„This Place Is Death”</td> <td></td> <td>3:48</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>41:24</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] 6avj74zk6iy3ku4alcg4654cnllvdu2 211631 211630 2026-08-27T12:23:14Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Deftones]] 211631 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Diamond Eyes | òdjimk = Diamond Eyes logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[Sztudijny albùm]] | wëdóné = [[4 maja]] [[2010]] | plac nagraniô = [[Assault & Battery Studios]] (Los Angeles, Kalifòrniô) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 41:24 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Diamond Eyes | rëchlészi = [[Saturday Night Wrist]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2010 }} }} '''Diamond Eyes''' – szósti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 maja]] [[2010]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi tej pierszi rôz wespółrobił z karnã przë produkcje jegò albùmù<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Albùm pòwstôł pò przerwaniu robòtów nad pòstãpną platką karna, jakô mia bëc kòntinuacją ''[[Saturday Night Wrist]]''. W nagraniach nie brôł ùdzélu basysta [[Chi Cheng]], jaczi pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù pòòstôwôł w [[Kóma|kómie]]. Jegò plac òb czas nagriwaniô zajął [[Sergio Vega]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. ''Diamond Eyes'' prezentëje barżi bezpòstrzédné a zwiarté brzëmienié jak ''[[Saturday Night Wrist]]'', jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô [[Deftones]] sparłãczenié cwiardëch gitarów, melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]] a atmòsfericznëch aranżacjów. Albùm parłãczi [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] a elementë [[post-hardcore]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Rocket Skates”'', ''„Diamond Eyes”'', ''„Sextape”'' a ''„You've Seen the Butcher”''<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Ùsôdzk ''„Diamond Eyes”'' stôł sã jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków karna z negò cządu. ''Diamond Eyes'' zadebiutowôł na szóstim placu [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã z pòzytywnym òdbiérã kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk przédno na jegò logicznotã, atmòsferã ë pòwrót karna do cwiardszégò a barżi bezpòstrzédnégò brzëmieniô<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków na albùmie je ''„Diamond Eyes”'', jaczi parłãczi cwiardé gitarowé riffë z melodijnym refrenã. Ùsôdzk ''„Rocket Skates”'' reprezentëje barżi agresywną starnã albùmù, równak le ''„Sextape”'' a ''„Beauty School”'' wëkòrzëstëją barżi mirné a atmòsfericzné brzëmienié<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Na albùmie nalôzł sã ùsôdzk ''„Risk”'', charakterizëjący sã lózészim tempã a barżi przestrzenną aranżacją. Całosc albùmù je barżi zemkłô a sztilisticzno jednorodnô jak rëchlészô platka karna, ''[[Saturday Night Wrist]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Diamond Eyes”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Royal”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„CMND/CTRL”</td> <td></td> <td>2:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„You've Seen the Butcher”</td> <td></td> <td>3:32</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Beauty School”</td> <td></td> <td>4:47</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Prince”</td> <td></td> <td>4:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Rocket Skates”</td> <td></td> <td>4:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Sextape”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Risk”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„976-EVIL”</td> <td></td> <td>4:33</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„This Place Is Death”</td> <td></td> <td>3:48</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>41:24</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 6qsbn5lf50o5gyvltevlvkwfdorg2ak 211643 211631 2026-08-27T12:32:36Z Iketsi 3254 [[Sztudijny albùm]] → [[sztudijny albùm]] 211643 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Diamond Eyes | òdjimk = Diamond Eyes logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[4 maja]] [[2010]] | plac nagraniô = [[Assault & Battery Studios]] (Los Angeles, Kalifòrniô) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 41:24 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Diamond Eyes | rëchlészi = [[Saturday Night Wrist]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2010 }} }} '''Diamond Eyes''' – szósti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 maja]] [[2010]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi tej pierszi rôz wespółrobił z karnã przë produkcje jegò albùmù<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Albùm pòwstôł pò przerwaniu robòtów nad pòstãpną platką karna, jakô mia bëc kòntinuacją ''[[Saturday Night Wrist]]''. W nagraniach nie brôł ùdzélu basysta [[Chi Cheng]], jaczi pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù pòòstôwôł w [[Kóma|kómie]]. Jegò plac òb czas nagriwaniô zajął [[Sergio Vega]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. ''Diamond Eyes'' prezentëje barżi bezpòstrzédné a zwiarté brzëmienié jak ''[[Saturday Night Wrist]]'', jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô [[Deftones]] sparłãczenié cwiardëch gitarów, melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]] a atmòsfericznëch aranżacjów. Albùm parłãczi [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] a elementë [[post-hardcore]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Rocket Skates”'', ''„Diamond Eyes”'', ''„Sextape”'' a ''„You've Seen the Butcher”''<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Ùsôdzk ''„Diamond Eyes”'' stôł sã jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków karna z negò cządu. ''Diamond Eyes'' zadebiutowôł na szóstim placu [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã z pòzytywnym òdbiérã kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk przédno na jegò logicznotã, atmòsferã ë pòwrót karna do cwiardszégò a barżi bezpòstrzédnégò brzëmieniô<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków na albùmie je ''„Diamond Eyes”'', jaczi parłãczi cwiardé gitarowé riffë z melodijnym refrenã. Ùsôdzk ''„Rocket Skates”'' reprezentëje barżi agresywną starnã albùmù, równak le ''„Sextape”'' a ''„Beauty School”'' wëkòrzëstëją barżi mirné a atmòsfericzné brzëmienié<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Na albùmie nalôzł sã ùsôdzk ''„Risk”'', charakterizëjący sã lózészim tempã a barżi przestrzenną aranżacją. Całosc albùmù je barżi zemkłô a sztilisticzno jednorodnô jak rëchlészô platka karna, ''[[Saturday Night Wrist]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Diamond Eyes”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Royal”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„CMND/CTRL”</td> <td></td> <td>2:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„You've Seen the Butcher”</td> <td></td> <td>3:32</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Beauty School”</td> <td></td> <td>4:47</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Prince”</td> <td></td> <td>4:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Rocket Skates”</td> <td></td> <td>4:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Sextape”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Risk”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„976-EVIL”</td> <td></td> <td>4:33</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„This Place Is Death”</td> <td></td> <td>3:48</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>41:24</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] f4xmm526ed1plrylmx5434aza4i44zx 0 13821 211629 211615 2026-08-27T12:17:40Z Iketsi 3254 kat. 211629 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk |miono= Charli XCX |òbrôzk= Charli xcx-69062.jpg |òpisënk= Charli XCX (2026) |gwôsné miono= Charlotte Emma Aitchison |pseudonim= |data ùrodzeniô= [[2 zélnika]] [[1992]] |môl ùrodzeniô= [[Cambridge]], [[Wiôlgô Britaniô]] |data smiercë= |môl smiercë= |mùzyczné ôrtë= Electropop, dance-pop, synth-pop, hyperpop |jinstrumentë= |lata dzejaniô= òd 2008 |wëtwórnia=Sony Music Publishing |karno= |wark= |pòdpis= Charli XCX svg.svg |starna www= https://www.charlixcx.com }} '''Charli XCX''', richtich '''Charlotte Emma Aitchison''' (ùr. [[2 zélnika]] [[1992]] w [[Cambridge]]) – britijskô spiéwôrka, mòdelka, aktórka, kómpòzytórka i aùtórka tekstów. Jedna z przédnych aùtórk mùzyczi hyper pop. == Mùzycznô kariera == Swòje sztëczczi zaczã pùblikowac na Myspace w 2008, nigle pòjawiła sã na londińsczich rave'ach. W 2010 rokù pòdpisa kòntrakt z Asylum Records, co pózni dało na zôczątkù dekadë czile synglów a mixtape'ów. W 2012 mët ze szwédzczim duo [[Icona Pop]] ùsadzëła sztëczk "I Love It", jaczi zwëskôł wiôldżé ùwôżanié we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] i na swiece, deade ji debiutancczi albùm ''True Romance'' (2013) nie béł wiôlgą zwënégą. W 2014 rokù Charli XCX gòscynno zaspiéwa w synglu [[Iggy Azalea|Iggy Azalei]] "Fancy". Tegò rokù wëda "Boom Clap", jaczi béł TOP 5 synglã w czilu krajach. W ji drëdżim albùmie ''Sucker'' (2014) pòjawiłë sã taczé sztëczczi, jak "Break the Rules", czë "Doing It". W 2016 pòjawiła sã ji EPka ''Vroom Vroom'', a w 2017 mixtapë ''Number 1 Angel'' i ''Pop 2''. W ti dekadze pòjawiłë sã jesz dwa ji albùmë. W 2019 wëda ''Charli'', gdze pòjawił sã pòpùlarny syngel "1999", jaczi ùsadzëła z aùstralijsczim ùtwórcą Troye Sivanã. Ji czwiôrti albùm, ''How I'm Feeling Now'' (2020), pòwstôł òb czas pandemie COVID-19 a zwëskôł widzałosc. W 2022 rokù Charli XCX wëda piąti albùm, ''Crash'', chtëren òstôł ji nôbarżi pòpùlarnym albùmã we Wiôldżi Britanie i Aùstralie. Ji sztëczk "Speed Drive" òstôł partã zwãkòwi stegnë filmù ''Barbie'' z 2023. 7 czerwińca 2024 rokù wëda swój szósti albùm, ''Brat''. Zwëskôł òn wiôlgą widzałosc, a dlô wielu pùblicystów béł òn nôlepszim albùmã w 2024. Mët z albùmã w internecie pòjawił sã trend tpzw. "brat summer", co pózni dało film ''The Moment'' (2026), chtërnégò reżisérą béł Aidan Zamiri. 10 czerwińca 2024 pòjawiła sã rozrzeszónô wersjô albùmù, ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' z trzema dodôwkòwima sztëczkama: "Hello goodbye", "Guess" i "Spring breakers". 14 rujana 2024 pòjawił sã remix-albùm, ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'', na chtërnym gòscynno pòjawilë sã m.jin. [[Ariana Grande]], [[Troye Sivan]], [[Addison Rae]] czë [[Lorde]]. W tim cządze Charli XCX zaczã wëstãpòwac w filmach kina niezanôléżnégò, m.jin. w pòlsczi produkcje ''Erupcja'' (2025). W 2026 rokù Charli XCX wëda dwa albùmë: ''Wuthering Heights'' (jaczi òstôł zwãkòwą stegną dlô filmù ò jistnym titlu) i ''Music, Fashion, Film''. == Diskògrafiô == === Albùmë === * ''True Romance'' (2013) * ''Sucker'' (2015) * ''Charli'' (2019) * ''How I'm Feeling Now'' (2020) * ''Crash'' (2022) * ''Brat'' (2024) ** ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' (2024) ** ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'' (2024) * ''Music, Fashion, Film'' (2026) === EP-czi === * ''You're the One'' (2012) * ''Vroom Vroom'' (2016) === Mixtapë === * ''Heartbreaks and Earthquakes (2012)'' * ''Super Ultra (2012)'' * ''Pop 2'' (2017) * ''Number 1 Angel'' (2017) === Zwãkòwé stegnë === * ''Bottoms'' (2023) * ''Wuthering Heights'' (2026) == Bibliografiô == * [https://www.discogs.com/artist/1345479-Charli-XCX?srsltid=AfmBOopTfwOKe4Yi0NSmgiRRJ8rqsCcAmVVpMt0Mo1kOT-gcfAf29Xbp Charli XCX], discogs.com. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] 5jrgn9jdwdia2hkfbniq4qr0r5rostv 211647 211629 2026-08-27T13:03:41Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Britijczi]] 211647 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk |miono= Charli XCX |òbrôzk= Charli xcx-69062.jpg |òpisënk= Charli XCX (2026) |gwôsné miono= Charlotte Emma Aitchison |pseudonim= |data ùrodzeniô= [[2 zélnika]] [[1992]] |môl ùrodzeniô= [[Cambridge]], [[Wiôlgô Britaniô]] |data smiercë= |môl smiercë= |mùzyczné ôrtë= Electropop, dance-pop, synth-pop, hyperpop |jinstrumentë= |lata dzejaniô= òd 2008 |wëtwórnia=Sony Music Publishing |karno= |wark= |pòdpis= Charli XCX svg.svg |starna www= https://www.charlixcx.com }} '''Charli XCX''', richtich '''Charlotte Emma Aitchison''' (ùr. [[2 zélnika]] [[1992]] w [[Cambridge]]) – britijskô spiéwôrka, mòdelka, aktórka, kómpòzytórka i aùtórka tekstów. Jedna z przédnych aùtórk mùzyczi hyper pop. == Mùzycznô kariera == Swòje sztëczczi zaczã pùblikowac na Myspace w 2008, nigle pòjawiła sã na londińsczich rave'ach. W 2010 rokù pòdpisa kòntrakt z Asylum Records, co pózni dało na zôczątkù dekadë czile synglów a mixtape'ów. W 2012 mët ze szwédzczim duo [[Icona Pop]] ùsadzëła sztëczk "I Love It", jaczi zwëskôł wiôldżé ùwôżanié we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] i na swiece, deade ji debiutancczi albùm ''True Romance'' (2013) nie béł wiôlgą zwënégą. W 2014 rokù Charli XCX gòscynno zaspiéwa w synglu [[Iggy Azalea|Iggy Azalei]] "Fancy". Tegò rokù wëda "Boom Clap", jaczi béł TOP 5 synglã w czilu krajach. W ji drëdżim albùmie ''Sucker'' (2014) pòjawiłë sã taczé sztëczczi, jak "Break the Rules", czë "Doing It". W 2016 pòjawiła sã ji EPka ''Vroom Vroom'', a w 2017 mixtapë ''Number 1 Angel'' i ''Pop 2''. W ti dekadze pòjawiłë sã jesz dwa ji albùmë. W 2019 wëda ''Charli'', gdze pòjawił sã pòpùlarny syngel "1999", jaczi ùsadzëła z aùstralijsczim ùtwórcą Troye Sivanã. Ji czwiôrti albùm, ''How I'm Feeling Now'' (2020), pòwstôł òb czas pandemie COVID-19 a zwëskôł widzałosc. W 2022 rokù Charli XCX wëda piąti albùm, ''Crash'', chtëren òstôł ji nôbarżi pòpùlarnym albùmã we Wiôldżi Britanie i Aùstralie. Ji sztëczk "Speed Drive" òstôł partã zwãkòwi stegnë filmù ''Barbie'' z 2023. 7 czerwińca 2024 rokù wëda swój szósti albùm, ''Brat''. Zwëskôł òn wiôlgą widzałosc, a dlô wielu pùblicystów béł òn nôlepszim albùmã w 2024. Mët z albùmã w internecie pòjawił sã trend tpzw. "brat summer", co pózni dało film ''The Moment'' (2026), chtërnégò reżisérą béł Aidan Zamiri. 10 czerwińca 2024 pòjawiła sã rozrzeszónô wersjô albùmù, ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' z trzema dodôwkòwima sztëczkama: "Hello goodbye", "Guess" i "Spring breakers". 14 rujana 2024 pòjawił sã remix-albùm, ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'', na chtërnym gòscynno pòjawilë sã m.jin. [[Ariana Grande]], [[Troye Sivan]], [[Addison Rae]] czë [[Lorde]]. W tim cządze Charli XCX zaczã wëstãpòwac w filmach kina niezanôléżnégò, m.jin. w pòlsczi produkcje ''Erupcja'' (2025). W 2026 rokù Charli XCX wëda dwa albùmë: ''Wuthering Heights'' (jaczi òstôł zwãkòwą stegną dlô filmù ò jistnym titlu) i ''Music, Fashion, Film''. == Diskògrafiô == === Albùmë === * ''True Romance'' (2013) * ''Sucker'' (2015) * ''Charli'' (2019) * ''How I'm Feeling Now'' (2020) * ''Crash'' (2022) * ''Brat'' (2024) ** ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' (2024) ** ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'' (2024) * ''Music, Fashion, Film'' (2026) === EP-czi === * ''You're the One'' (2012) * ''Vroom Vroom'' (2016) === Mixtapë === * ''Heartbreaks and Earthquakes (2012)'' * ''Super Ultra (2012)'' * ''Pop 2'' (2017) * ''Number 1 Angel'' (2017) === Zwãkòwé stegnë === * ''Bottoms'' (2023) * ''Wuthering Heights'' (2026) == Bibliografiô == * [https://www.discogs.com/artist/1345479-Charli-XCX?srsltid=AfmBOopTfwOKe4Yi0NSmgiRRJ8rqsCcAmVVpMt0Mo1kOT-gcfAf29Xbp Charli XCX], discogs.com. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Britijczi]] bioh76uf49ozfuhzldobhncff8xq0b3 14 13822 211648 2026-08-27T13:08:31Z Iketsi 3254 N 211648 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi kùńsztôrze|Pisôrczi]] [[Kategòrëjô:Pòlôszczi|Pisôrczi]] [[Kategòrëjô:Pisôrczi]] 08xpjrdr7mjwj3kzbifvohvgqrax8tq 14 13823 211650 2026-08-27T13:14:46Z Iketsi 3254 N 211650 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Białczi]] [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 04sg4yfwxv67l9179zc90ih0au75cbp 14 13824 211653 2026-08-27T13:23:01Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Do werifikacëji]] do [[Kategòrëjô:Do werifikacje]]: Do werifikacëji → Do werifikacje 211653 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Do werifikacje]] fprvb2j0cjle4u6gvqfddgh3nfkwsvb 14 13825 211655 2026-08-27T13:28:20Z Iketsi 3254 N 211655 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lëdzë wedle nôrodnoscë| ]] [[Kategòrëjô:Białczi]] d4kpj5lkolshaptm27wyqw2txx37xbe 211656 211655 2026-08-27T13:29:23Z Iketsi 3254 | 211656 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lëdzë wedle nôrodnoscë| ]] [[Kategòrëjô:Białczi| ]] l1jzq7sfbkqp1y77uzb5ikm68ss8wig 14 13826 211666 2026-08-27T14:59:17Z Iketsi 3254 N 211666 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] q2k7k387jpm81oldo2dlx89kk0t7to6 14 13827 211681 2026-08-27T15:53:38Z Iketsi 3254 N 211681 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô|*]] [[Kategòrëjô:Białczi wedle nôrodnoscë]] 1gxunajga2muy88isrsksc2ccj6gwc1 14 13828 211701 2026-08-27T16:52:13Z Iketsi 3254 N 211701 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] [[Kategòrëjô:Klubë| Nożnô bala]] oidr49jabqmz56r8wjgv2gaq78vwhx8